İktisada Giriş II - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
"Ekonomide bireylerin ve firmaların davranışları ve tek tek piyasaların çalışma mekanizmalarıyla meşgul olduğu" ekonomi hangisidir?
Seçenekler
A
Makroekonomi
B
Midiekonomi
C
Mikroekonomi
D
Maxiekonomi
E
Mediaekonomi
Açıklama:
Mikroekonomi, ekonomide bireylerin ve firmaların davranışları ve tek tek piyasaların çalışma mekanizmalarıyla meşguldür.
Soru 2
"Cep telefonu piyasası ve cep telefonu talebi ...........nin, bir ülkede üretilen tüm
mal ve hizmetlere olan toplam talep ............nin konusudur." Verilen boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
mal ve hizmetlere olan toplam talep ............nin konusudur." Verilen boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Makroekonomi - Mikroekonomi
B
Mikroekonomi - İstihdam
C
Mikroekonomi - Makroekonomi
D
GSMH - Ekonomi
E
İşsizlik - Makroekonomi
Açıklama:
Cep telefonu piyasası ve cep telefonu talebi mikroekonominin, bir ülkede üretilen tüm mal ve hizmetlere olan toplam talep makroekonominin konusudur.
Soru 3
Aşağıdaki düşünce akımlarından hangisi bir ülkenin değerli madenlere sahip olmak için her türlü önlemi almasını uygun görürken bir ülkeden değerli madenlerin çıkışı engellenmek için her türlü önlemin alınmasını gerektiği, dolayısıyla her türlü ihracatın teşvikini uygun görürken ithalatın kısıtlanmasını ve korumacı politikalar uygulanmasını talep etmektedir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Ekonomizm
C
Stalinizm
D
Merkantalizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçerler. Bu nedenle bir ülkenin değerli madenlere sahip olmak için her türlü önlemi almasını uygun görürken bir ülkeden değerli madenlerin çıkışını engellemek için her türlü önlemin alınmasını isterler. Dolayısıyla merkantilistler her türlü ihracatın teşvikini uygun görürken ithalatın kısıtlanmasını ve korumacı politikalar uygulanmasını talep ederler.
Soru 4
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi ünlü “Ekonomik Tablo”sunu ortaya atmıştır?
Seçenekler
A
Francois Quesney
B
Gilbert Moore
C
François Lyotard
D
Emmanuel Wallerstein
E
Adam Smith
Açıklama:
Asıl olarak bir tıp doktoru olan Quesney, ekonominin işleyişini kanın insan vücudundaki dolaşımına benzeterek bu ünlü tabloyu üretmiştir.
Soru 5
Klasik iktisadi düşüncenin doğuşuna da zemin hazırlayan Ulusların Zenginliği adlı eser kime aittir?
Seçenekler
A
Francois Quesney
B
Adam Smith
C
Herbert Spencer
D
III. Louis
E
Alfred Marshall
Açıklama:
Klasik iktisadi düşünce, ünlü iktisatçı Adam Smith’in 1776 yılında yayımladığı ‘Ulusların Zenginliği’ adlı eseri ile doğmuştur. Adam Smith, artık üretim sorunu kalmayan Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu serbest ticaret odaklı ekonomi modelinin tüm fikirlerini bu eserinde ortaya koymuş, Klasik iktisadi düşünce okulunun diğer düşünürleri de onu takip etmişlerdir.
Soru 6
"Stagflasyon" yani durgunluk içinde enflasyon sorununun, 1970li yıllara kadar hakim görüş olarak bilinen hangi iktisadi düşünce ile çözülemediği belirtilmektedir?
Seçenekler
A
Merkantalizm
B
Smithizm
C
Neoliberalizm
D
Monetarizm
E
Keynesyen
Açıklama:
Keynesyen görüş, iktisadi düşünce ekolleri arasında 1970’li yıllara kadar hâkimiyet kurmuş ve iktisat politikalarında büyük bir ağırlığa sahip olmuştur. Toplam talebi ve dolayısıyla ekonomiyi canlandırmak ve durgunluğu ortadan kaldırmak için uygulanan devletçi politikalar ile birlikte sürekli olarak verilen kamu bütçesi açıkları ülkeleri kronik enflasyon sorunu ile baş başa bırakmıştır. Üstelik devletçi politikalar nedeniyle ekonomide devletin ağırlığı giderek büyümüş, hantal bir bürokrasi gelişmiş ve üretim süreçlerinde verimsizlik sorunu giderek yaygınlaşmıştır. 1970’li yıllarda yaşanmış olan Petrol Krizleri tüm dünya ekonomilerinde maliyetleri artırdığı için durgunluk sorunu baş göstermiş ve ekonomi literatürüne yeni bir kavram girmiştir: Stagflasyon. Durgunluk içinde enflasyon anlamına gelen stagflasyon sorununu Keynesyen reçetelerle çözmek mümkün olmamıştır.
Soru 7
1990'lar itibarıyla dünya toplam üretimde bölgelere düşen paydan en az alan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Afrika
B
Okyanusya
C
Japonya
D
Avrupa
E
Latin Amerika
Açıklama:
1990’lı yıllardan itibaren Asya ülkelerinin payı yeniden yükselişe geçmiştir. Bu arada Afrika ülkelerinin dünya üretimindeki payı trajik şekilde azalmış ve azalma eğilimi devam etmektedir. (1998'de 3.1)
Soru 8
"Bir mal veya hizmetin üretim aşamalarında kullanılan ara malların değerine yapılan ilavelere" ne ad verilir?
Seçenekler
A
Katma Değer
B
GSMH
C
Nominal GSYH
D
Dolaylı Vergi
E
Rant
Açıklama:
Katma değer; bir mal veya hizmetin üretim aşamalarında kullanılan ara malların değerine yapılan ilavelerdir.
Soru 9
Ekonomide üretim kararlarını alan en temel birim hangisidir?
Seçenekler
A
Hane halkı
B
Firmalar
C
Taşıtlar
D
Kadastro
E
Dış Alem
Açıklama:
Ekonomide üretim kararlarını alan en temel birim firmalardır. Hangi yöntemlerle ne üretip nasıl pazarlayacağına firmalar karar verir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi 2018 itibarıyla en büyük 20 ekonomi arasında değildir?
Seçenekler
A
ABD
B
Türkiye
C
Çin
D
Belçika
E
Japonya
Açıklama:
2018 yılında en yüksek GSYH, yaklaşık 20,4 trilyon ABD doları ile Amerika Birleşik Devletleri’ne aittir. Onu 13,6 trilyon dolar ile Çin ve 4,9 trilyon dolar ile Japonya takip etmektedir. Türkiye yaklaşık 0,77 trilyon dolar ile 18. sırada yer almaktadır.
Soru 11
‘Ticaretin’ hâkim olduğu sistem anlamına gelen ve takipçilerinin bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçtüğü sistem hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik iktisadi düşünce
D
Neoklasik iktisadi düşünce
E
Liberalizm
Açıklama:
Merkantilizm : ‘Ticaretin’ hâkim olduğu sistem anlamına gelen ve takipçilerinin bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçtüğü sistemdir.
Soru 12
Fizyokrasi hangi ilkeyi şart koşar ?
Seçenekler
A
Devletin ekonomiye sürekli etkisi
B
Devletin ekonomiye kısıtlı etkisi
C
Devletin ekonomiye müdahalesizliği
D
Madenlerin önemsizliği
E
Çalışmanın azaltılması
Açıklama:
Fizyokratlar merkantilistlerin tersine devletin ekonomiye asla müdahale etmemesi gerektiğini savunmaktadırlar. Onlara göre tabiatta nasıl bir düzenlilik varsa toplumsal olaylarda ve ekonominin işleyişinde de tabii bir düzenlilik vardır. Bu düzen kusursuz ve ilahi bir düzendir. Klasik, yani liberal düşüncenin ünlü “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler; her şey kendiliğinden hallolur” sözü aslında Fizyokratların döneminde ortaya
çıkmıştır.
çıkmıştır.
Soru 13
Modern makro iktisadın doğuşu hangi döneme tarihlenebilir?
Seçenekler
A
1700'ler
B
1850'ler
C
1930'lar
D
1970'ler
E
2000'ler
Açıklama:
1929 buhranı bu konuda bir başlangıç noktası olmuştur.
Soru 14
I. Eksik istihdam
II. Müdahaleci devlet
III. Makro analiz
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Keynesyen iktisadın temel düşünceleridir.
II. Müdahaleci devlet
III. Makro analiz
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Keynesyen iktisadın temel düşünceleridir.
Seçenekler
A
Hiçbiri
B
Yalnız II
C
I,II
D
II,III
E
Hepsi
Açıklama:
I. Eksik istihdam
II. Müdahaleci devlet
III. Makro analiz
Keynesyen iktisadın temel düşünceleridir.
II. Müdahaleci devlet
III. Makro analiz
Keynesyen iktisadın temel düşünceleridir.
Soru 15
Durgunluk içinde fiyat artışı anlamına gelen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Stagflasyon
C
Deflasyon
D
Monetarizm
E
Depresiasyon
Açıklama:
Durgunluk içinde enflasyon stagflasyondur.
Soru 16
1998 yılı verileri göz önüne alındığında, aşağıdaki bölgelerin hangisinde üretim en yüksektir?
Seçenekler
A
Japonya
B
Latin Amerika
C
Afrika
D
Doğu Avrupa
E
Okyanusya
Açıklama:
98 verilerine göre bu bölgeler içinde en yüksek üretim Okyanusya'dadır.
Soru 17
Bir mal veya hizmetin satışında, satın alanın ödediği vergiye ne denir?
Seçenekler
A
GSYH
B
Dolaysız vergi
C
Amortisman
D
Dolaylı vergi
E
Kişisel gelir
Açıklama:
Dolaylı Vergi, bir mal veya hizmetin satışında, satın alanın ödediği vergidir.
Soru 18
Aşağıdaki ülkerden hangisinin GSYH'si en yüksektir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Japonya
D
Almanya
E
Fransa
Açıklama:
ABD, en yüksek GSYH'li ülkedir.
Soru 19
I. Üretilen Malların Türü
II. Çalışılan Süre Farklılıkları
III. Gelir Dağılımı
IV. Çevresel kirlenme
Yukarıdakilerden hangileri milli gelirin ölçülmesi ile ilgili temel sorunlardandır?
II. Çalışılan Süre Farklılıkları
III. Gelir Dağılımı
IV. Çevresel kirlenme
Yukarıdakilerden hangileri milli gelirin ölçülmesi ile ilgili temel sorunlardandır?
Seçenekler
A
Hiçbiri
B
I,II,III
C
I,III,IV
D
I,III
E
Hepsi
Açıklama:
Öncüllerin hepsi bu sorunlardandır.
Soru 20
Türkiye’de para arzı, faiz oranları, döviz kurları ve bununla ilgili diğer değişkenleri hangi kurum yayımlar?
Seçenekler
A
TCMB
B
TBB
C
TÜSİAD
D
TÜİK
E
BDDK
Açıklama:
Türkiye’de para arzı, faiz oranları, döviz kurları ve bununla ilgili diğer değişkenleri TCMB yayımlar.
Soru 21
Bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçen iktisadi düşünce akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Klasik İktisadi Düşünce
C
Neoklasik İktisadi Düşünce
D
Keynesyen Görüş
E
Merkantilizm
Açıklama:
Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçerler. Bu nedenle bir ülkenin değerli madenlere sahip olmak için her türlü önlemi almasını uygun görürken bir ülkeden değerli madenlerin çıkışını engellemek için her türlü önlemin alınmasını isterler.
Soru 22
Tarım sektörünü en önemli sektör olarak gören, ülke zenginliğinin kaynağının toprak ve tarımda olduğunu düşünen ve dolayısıyla devletin tarım sektörünü korumasını ve gelişmesi için teşvik etmesini savunan iktisadi düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Klasik İktisadi Düşünce
C
Neoklasik İktisadi Düşünce
D
Monetarizm
E
Merkantilizm
Açıklama:
Fizyokratlar tarım sektörünü en önemli sektör olarak görmekte, ülke zenginliğinin kaynağının toprak ve tarımda olduğunu düşünmekte ve dolayısıyla devletin tarım sektörünü korumasını ve gelişmesi için teşvik etmesini talep etmektedirler.
Soru 23
Keynesyen düşünceye yönelik eleştirilerden doğan Monetarizm ekolünün kurucusu olan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
Alfred Marshall
C
Jean-Baptiste Say
D
Milton Friedman
E
Francois Quesney
Açıklama:
Monetarizmin ya da bilinen diğer adıyla Parasalcı Ekol’ün kurucusu Milton Friedman’dır. Chicago Ekolü olarak da bilinen bu düşünce akımının lideri olan Friedman, 1970’li yıllarda dünya ekonomilerinde yaşanan ekonomik krizlerin başlıca sebebinin devletin ekonomiye müdahalesi olduğunu ileri sürmüştür.
Soru 24
Bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği tamamlanmış mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
B
Milli Gelir
C
Gayri Safi Millî Hasıla
D
Safi Millî Hasıla
E
Üretim Faktörü Geliri
Açıklama:
Gayri Safi Millî Hasıla (GSMH), bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde (genellikle 1 yılda) gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeridir.
Soru 25
Gayri Safi Millî Hasıla, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya hangi kalemin eklenmesi ile elde edilir?
Seçenekler
A
Vergi Gelirleri
B
Net Dış Alem Faktör Gelirleri
C
Devletin Borçlanma Miktarı
D
Devletin Borçlanma Faizi Giderleri
E
Yurt İçi Sanayi Üretimi Geliri
Açıklama:
GSMH ve GSYH arasındaki ilişkiyi; GSMH = GSYH + (Net Dış Alem Faktör Gelirleri) şekilde ortaya koyabiliriz.
Soru 26
Her üretim aşamasında üretim değerindeki artışa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Faktör geliri
B
Katma değer
C
Marjinal değer
D
Marjinal fayda
E
Alternatif maliyet
Açıklama:
Her üretim aşamasında üretim değerindeki artışa, katma değer adı verilmektedir.
Soru 27
Gelir yöntemi uyarınca; GSYH hesaplaması yaparken yapılacak toplama işlemine aşağıdakilerden hangisi dahil değildir?
Seçenekler
A
Doğrudan vergiler
B
Ücret
C
Faiz
D
Amortismanlar
E
Rant
Açıklama:
Gelir yöntemiyle GSYH şu şekilde ifade edilebilir:
GSYH = Ücret + Faiz + Rant + Kâr + Dolaylı Vergiler + Amortismanlar
GSYH = Ücret + Faiz + Rant + Kâr + Dolaylı Vergiler + Amortismanlar
Soru 28
Nominal fiyatlarla ifade edilen belirli bir grup mal ve hizmetin değerinin aynı mal ve hizmet grubunun sabit fiyatlarla ifade edilen değerine oranına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deflatör
B
Alternatif maliyet
C
Talep esnekliği
D
Gini katsayısı
E
Fiyat endeksi
Açıklama:
Fiyat endeksi, nominal fiyatlarla ifade edilen belirli bir grup mal ve hizmetin değerinin aynı mal ve hizmet grubunun sabit fiyatlarla ifade edilen değerine oranıdır.
Soru 29
Türkiye'de enflasyon hesaplamaları hangi kurum tarafından gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
B
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
C
Türkiye İstatistik Kurumu
D
Ticaret Bakanlığı
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Enflasyon hesaplamalarını Türkiye’de Türkiye İstatistik Kurumu gerçekleştirir. Tüketici Fiyat Endeksi ve Üretici Fiyat Endeksinde meydana gelen değişmeleri her ay için hesap eden TÜİK bunları, izleyen ayın 3’ünde saat 10.00’da yayımlar.
Soru 30
Bir ülkenin belirli bir dönemde, dış âlemden sağladığı gelirlerle, dış aleme yaptığı ödemelerin yer aldığı bir tabloya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Faaliyet Tablosu
B
Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosu
C
Bütçe
D
Ödemeler Bilançosu
E
Merkez Bankası Analitik Bilanço
Açıklama:
Bir ülkenin belirli bir dönemde ve genellikle bir yılda, dış âlemden sağladığı gelirlerle, dış aleme yaptığı ödemelerin yer aldığı bir tabloya ödemeler bilançosu adı verilir. Ödemeler bilançosu, bir ülkenin döviz harcamaları ve döviz gelirlerini gösteren bir hesaptır.
Soru 31
1929 yılında başlayan üretimdeki düşüşün ve işsizlikteki artışın etkisinin uzun yıllar boyunca sürdüğü, modern makro iktisadın doğuşuna sebep olan krize ne ad verilir?
Seçenekler
A
Küresel Ekonomik Kriz
B
Büyük Bunalım
C
Kara Pazartesi
D
Asya Mali Krizi
E
Rusya Ekonomik Krizi
Açıklama:
1929 yılında sanayileşmiş Batı ülkelerinde ortaya çıkan ekonomik kriz, toplam üretimlerin yarı yarıya düşmesi, çalışanların dörtte birinin işini kaybetmesiyle sonuçlanır.Ekonomik krizin doğurduğu sonuçlar piyasa ekonomisinin makro ekonomik sonuçları çözmede yetersiz kaldığını ortaya koyar ve makro ekonominin doğuşuna neden olur.Bu ekonomik daralma tarihte Büyük Bunalım(Buhran) olarak adlandırılır.
Soru 32
a. Ekonomi her zaman tam istihdamda gerçekleşir. b. Eksik istihdamdaki bir ekonomiyi canlandırmak için devlet para ve maliye politikalarından yararlanmalıdır. c. Ekonomiler genellikle eksik istihdam ile karşı karşıyadırlar. d. Ekonominin arkasındaki güç fiyat mekanizması ve rekabettir. e. Makro ölçekteki birimlerin davranışları ve makro iktisadi olaylarla ilgilenirler. Yukarıdaki durumlardan hangileri Keynesyen iktisadi düşüncenin temellerini oluşturur?
Seçenekler
A
a,d,e
B
b,c,d
C
a,b,c
D
c,d,e
E
b,c,e
Açıklama:
Keyneysen iktisadi düşüncenin temelleri şunlardır;
a) Eksik İstihdam: Keynes,tam istihdamın otomatik olarak gerçekleşmesinin mümkün olmadığını ve ekonomilerin genellikle eksik istihdam ile karşı karşıya olduğunu ileri sürmüştür.
b)Müdahaleci Devlet: Keynes, işsizlik yani eksik istihdamda bulunan bir ekonominin kendiliğinden tam istihdama ulaşamayacağını, devlet müdahalesine ihtiyaç duyulduğunu iddia etmiştir. Ona göre, eksik istihdamdaki bir ekonomiyi canlandırmak için devlet para ve maliye politikalarından yararlanmalıdır.
c)Makroanaliz: Keynes makro ölçekteki birimlerin davranışlarına ve makro iktisadi olaylara ilgi göstermiştir. Keynes tek bir tüketiciye değil, tüm tüketicilere, tek bir bireysel yatırımcıya değil tüm yatırımcılara, tek bir piyasaya değil ulusal piyasaya ve genel olarak devletin ülke genelindeki davranışlarına önem vermiştir.
Klasiklere göre ise iktisadi düşüncenin temelleri şunlardır:
a)Ekonomi kendi dengesini güç,fiyat ve rekabet mekanizması sayesinde oluşturur,bundan dolayı devlet müdahelesine gerek yoktur.
b)Piyasa mekanizmasının önünde hiçbir engel kalmadan işediği sürece,üretim faktörleri özellikle iş gücü, sürekli olarak tam istihdam seviyesinde yer alır.
c)Paranın ekonomik olaylar üzerine hiçbir etkisinin olmadığını kabul ederler.
a) Eksik İstihdam: Keynes,tam istihdamın otomatik olarak gerçekleşmesinin mümkün olmadığını ve ekonomilerin genellikle eksik istihdam ile karşı karşıya olduğunu ileri sürmüştür.
b)Müdahaleci Devlet: Keynes, işsizlik yani eksik istihdamda bulunan bir ekonominin kendiliğinden tam istihdama ulaşamayacağını, devlet müdahalesine ihtiyaç duyulduğunu iddia etmiştir. Ona göre, eksik istihdamdaki bir ekonomiyi canlandırmak için devlet para ve maliye politikalarından yararlanmalıdır.
c)Makroanaliz: Keynes makro ölçekteki birimlerin davranışlarına ve makro iktisadi olaylara ilgi göstermiştir. Keynes tek bir tüketiciye değil, tüm tüketicilere, tek bir bireysel yatırımcıya değil tüm yatırımcılara, tek bir piyasaya değil ulusal piyasaya ve genel olarak devletin ülke genelindeki davranışlarına önem vermiştir.
Klasiklere göre ise iktisadi düşüncenin temelleri şunlardır:
a)Ekonomi kendi dengesini güç,fiyat ve rekabet mekanizması sayesinde oluşturur,bundan dolayı devlet müdahelesine gerek yoktur.
b)Piyasa mekanizmasının önünde hiçbir engel kalmadan işediği sürece,üretim faktörleri özellikle iş gücü, sürekli olarak tam istihdam seviyesinde yer alır.
c)Paranın ekonomik olaylar üzerine hiçbir etkisinin olmadığını kabul ederler.
Soru 33
Ekonomide maliyetler yükselirken eş zamanlı olarak durgunluğun yaşandığı duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Stagflasyon
D
Resesyon
E
Dezenflasyon
Açıklama:
Stagflasyon durgunluk içinde enflasyon olarak tanımlanır.
Soru 34
Bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değerini ifade eden kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gayri Safi Yurt içi Hasıla(GSYH)
B
Milli Gelir (MG)
C
Safi Milli Hasıla (SMH)
D
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)
E
İş gücü
Açıklama:
GSMH, bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği nihai mal ve hizmetlerinin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeridir.
Soru 35
SMH'dan dolaylı vergilerin çıkarılması ve sübvansiyonların eklenmesi ile hangi kavram elde edilir?
Seçenekler
A
GSYH
B
GSMH
C
Kişisel Harcanabilir Gelir
D
Milli Gelir
E
Kişisel Gelir
Açıklama:
SMH'den dolaylı vergilerin çıkarılıp firmaların gelirlerini arttırıcı bir faktör olan sübvansiyonları eklersek Milli Gelir kavramına ulaşırız.
Soru 36
Bir ekonomide faaliyette bulunan ekonomik birimler aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Finansal Aracılar
B
Firmalar
C
Devlet
D
Hanehalkları
E
Dış Dünya
Açıklama:
Bir ekonomide faaliyette bulunan ekonomik birimler hanehalkları, devlet, firmalar ve dış dünyadır.
Soru 37
Ticaret Bakanlığının 2018 yılı verilerine göre, GSYH'nin satın alma gücü paritesi (SAGP) ile ölçülmesi sonucunda Türkiye dünya sıralamasında kaçıncı sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
10-15 arasında
B
15-25 arasında
C
25-35 arasında
D
35-45 arasında
E
45-55 arasında
Açıklama:
Kitabınızın ilgili ünitesinde GYSH'nin ülkeler arası karşılaştırmalı başlığında iki şekil bulunmaktadır.Ticaret Bakanlığı'ndan alınan verilerle ilk olarak ulusal para birimi cinsinden değeri o ülkedeki cari ABD dolar kuruna bölünerek hesaplandığında Türkiye 18.sırada yer almaktadır.GSYH rakamları satın alma gücü paritesi oranında
ortak para birimine dönüştürülmesi,her ülkede aynı miktarda mal satın alınır hâle gelecek değişim oranını ifade eder.Buna göre GSYH'nin satın alma gücü paritesi (SAGP) ile yeniden ölçülmesi sonucunda Çin birinci, ABD ikinci, Hindistan üçüncü, Türkiye 13.sırada yer aldığı görülür.
ortak para birimine dönüştürülmesi,her ülkede aynı miktarda mal satın alınır hâle gelecek değişim oranını ifade eder.Buna göre GSYH'nin satın alma gücü paritesi (SAGP) ile yeniden ölçülmesi sonucunda Çin birinci, ABD ikinci, Hindistan üçüncü, Türkiye 13.sırada yer aldığı görülür.
Soru 38
GSYH hesaplamasında mal ve hizmetlerin tüm üretim aşamalarında yer alan üretim faktörlerinin toplam üretimden ve dolayısıyla toplam gelirden aldıkları paylar toplanarak elde edilen yönteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üretim yöntemi
B
Harcamalar yöntemi
C
Katma değer yöntemi
D
Gelir yöntemi
E
Sermaye yöntemi
Açıklama:
GSYH=Ücret+Faiz+Rant+Kar+Dolaylı Vergiler+Amortismanlar
Soru 39
2020 yılı GYSH'yi 2010 yılındaki sabit fiyatlara göre hesaplamak için aşağıdaki hangi formülü kullanmak gerekir?
Seçenekler
A
Reel GSYH2020=(2020 yılı üretim miktarı)x(2020 baz yılı piyasa fiyatı/2010 baz yılı piyasa fiyatı)
B
Reel GSYH2020=(2010 yılı üretim miktarı)x(2020 baz yılı piyasa fiyatı)
C
Reel GSYH2020=(2020 yılı üretim miktarı)x(2010 baz yılı piyasa fiyatı)
D
Reel GSYH2020=(2010 yılı üretim miktarı)x(2010 yılı baz yılı piyasa fiyatı)
E
Reel GSYH2020=(2020 yılı üretim miktarı/2010 yılı üretim miktarı)x(2010 yılı baz yılı piyasa fiyatı)
Açıklama:
Reel GSYH hesaplanırken belirli bir baz yılı dikkate alınır ve diğer yıllarda üretilen mal ve hizmet miktarları ile belirlenmiş olan baz yılındaki fiyatlarla(sabit fiyatlarla) çarpılır.
Soru 40
Ülkenin üretim seviyesi henüz değişmeden kendisi değişme göstererek sinyal veren büyüklükler ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Gecikmeli göstergeler
B
Eş zamanlı göstergeler
C
Ekonomik takvim
D
Öncü göstergeler
E
Dış ticaret
Açıklama:
Öncü göstergeler ekonomik faaliyetleri öncüleme gücüne sahip göstergelerdir. Ülkelenin üretim seviyesi henüz değişmeden kendisi değişme göstererek, sinyal veren büyüklüklerdir.Cari işlemler dengesi, ihracatın veya ithalatın GSYH'ye oranı, merkez bankası döviz rezervlerinin GSYH'ye oranı gibi göstergeler genellikle öncü gösterge niteliğindedir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi klasik iktisadi düşüncenin önermelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik denge rekabetçi fiyat mekanizması aracılığıyla sağlanır.
B
Piyasa mekanizmasının sürekliliği için devlet müdahalesi gereklidir.
C
Paranın reel ekonomik olaylar üzerinde etkisi yoktur.
D
her arz kendi talebini yaratır.
E
Ekonomi sürekli tam istihdamdadır.
Açıklama:
Klasik iktisadi düşüncede devlet müdahalesi ancak piyasanın işleyişini bozacaktır. Bu yüzden klasik iktisatçılar devletin görevinin ekonomiye müdahale etmek yerine rekabet mekanizmasının işleyişini sağlamak, rekabet bozucu faktörleri ortadan kaldırmak olduğunu savunurlar. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi monetarizmin kurucusu olarak sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Alfred Marshall
B
David Ricardo
C
Jean Baptiste Say
D
Milton Friedman
E
Robert Lucas
Açıklama:
Parasalcı ekol olarak da adlandırılan monetarizmin kurucusunun Milton friedman oldupu kabul edilmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 43
Bir ülkenin coğrafi sınırları içerisinde bir yılda üretilen nihai mal ve hizmetlerin toplam parasal değeri için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milli Gelir
B
Safi Gelir
C
Safi Milli Hasıla
D
Gayri Safi Milli Hasıla
E
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
Açıklama:
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla kavramı vatandaşlık yerine coğrafya unsurunu kullanır. Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, bir ülkenin coğrafi sınırları içerisinde belirli bir dönemde (genellikle 1 yılda) üretilen tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeridir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 44
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla değerine ulaşabilmek için Gayri Safi Milli Hasıla değerinden aşağıdaki büyüklüklerden hangisinin çıkarılması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Enflasyon Oranı
B
Dolaylı Vergiler
C
Net Dış Alem Faktör Gelirleri
D
Harcanabilir Gelir
E
Katma Değer
Açıklama:
Gayri Safi Milli Hasıla, Net dış alem faktör gelirleri ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın toplamı olarak ifade edilmektedir. Bu nedenle Gayri Safi Milli Hasıla'dan net dış alem faktör gelirlerinin çıkarılması halinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla değeri elde edilecektir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisinde katma değer kavramı doğru şekilde tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Her üretim aşamasında üreticiden alınan vergidir.
B
Her üretim aşamasında tüketiciye yansıtılan maliyettir.
C
Her üretim aşamasında üründe kullanılan ara malı miktarıdır.
D
Her üretim aşamasında ürünün üretim değerindeki artıştır.
E
Her üretim aşamasında çalıştırılan işgücünün maliyetidir.
Açıklama:
Katma değer, her üretim aşamasında ürünün üretim değerindeki artış olarak tanımlanır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 46
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın hesaplamasında kullanılan üç yöntem aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Tüketim, Yatırım, Dış alem
B
Tarım, Sanayi, Hizmetler
C
Dolaylı, Doğrudan, Hibrid
D
Harcama, Gelir, Üretim
E
Net, Sabit, Değişken
Açıklama:
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın ölçülmesinde temel olarak üç yöntem kullanılır. Bunar harcama yöntemi, gelir yöntemi ve üretim yöntemidir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi makro iktisadın çalışma alanına giren konularla ilgili bir kavramdır?
Seçenekler
A
İşsizlik oranı
B
Farksızlık eğrisi
C
Marjinal ikame oranı
D
Azalan marjinal fayda ilkesi
E
Fayda fonksiyonu
Açıklama:
İşsizlik oranı makro iktisadın çalışma alanına giren konulardan biriyken, diğer seçenekler mikro iktisadın çalışma alanına giren konularla ilgili kavramlardır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi makro ekonomik veri kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
İstihdam
C
Ödemeler dengesi
D
Faiz oranı
E
Tüketici tercihleri
Açıklama:
Tüketici tercihleri mikro iktisadın çalışma alanına giren bir konu olup, makro iktisadi veri kaynakları arasında sayılmaz. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 49
Enflasyon ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bireylerin yaşam standardını düşürür.
B
Ürünlerin fiyatlarını düşürür.
C
Gelir dağılımını bozar.
D
Ekonomide belirsizliği arttırır.
E
Satın alma gücünü düşürür.
Açıklama:
Enflasyon, bir ülkedeki en önemli makro iktisadi sorunlar arasında yer alır. Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlar anlamına gelen enflasyon, satın alma gücünü düşürürken bir yandan da gelir dağılımını sabit gelirliler aleyhine bozar. Ayrıca ekonomide de belirsizliğe yol açar. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 50
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bir ülkenin bir yılda yurt dışından sağladığı gelirlerle, yurt dışına yaptığı ödemelerin yer aldığı tabloyu tanımlayan kavramı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Cari Açık
B
Ödemeler Bilançosu
C
Net İhracat
D
Safi Milli Hasıla
E
Net Dış Alem Faktör Gelirleri
Açıklama:
Bir ülkenin belirli bir dönemde ve genellikle bir yılda, dış âlemden sağladığı gelirlerle, dış aleme yaptığı ödemelerin yer aldığı bir tabloya ödemeler bilançosu adı verilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 51
- Avrupa’da doğmuş bir düşünce akımıdır
- Yaklaşık olarak 1500 ve 1800 yılları arasında hüküm sürmüştür
- Ticaretin hâkim olduğu sistem anlamına gelir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İktisadi teorilerin kökenleri Eski Yunanlılardan önceki çağlara kadar ulaşır. Ancak iktisadi düşüncenin sistematik kökenlerinin Merkantilizme dayandığı genel kabul görmektedir. Merkantilizm Avrupa’da doğmuş bir düşünce akımıdır. Yaklaşık olarak 1500 ve 1800 yılları arasında geliştirilen bu düşünce akımı Orta Çağ’ın sonları ile önemli bir iktisadi akım olan Fizyokrasi’nin doğuşuna kadar sürer. Daha doğrusu Orta Çağ’ı sona erdiren olaylar ile Endüstri Devrimi’nin ortaya çıkışı arasındaki dönem Merkantilizmin bir düşünce akımı olarak geliştiği dönemdir. Merkantilizm kelimesini ilk kez ünlü iktisatçı Adam Smith kullanmıştır. Merkantilizm ‘ticaretin’ hâkim olduğu sistem anlamına gelir. Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçerler. Bu nedenle bir ülkenin değerli madenlere sahip olmak için her türlü önlemi almasını uygun görürken bir ülkeden değerli madenlerin çıkışını engellemek için her türlü önlemin alınmasını isterler.
Soru 52
Liberal düşüncenin ünlü “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler; her şey kendiliğinden hallolur” sözü hangi iktisatçıların döneminde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Merkantilistler
B
Fizyokratlar
C
Marksistler
D
Neoklasikler
E
Keynesyenler
Açıklama:
Klasik, yani liberal düşüncenin ünlü “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler; her şey kendiliğinden hallolur” sözü aslında Fizyokratların döneminde ortaya çıkmıştır.
Soru 53
“Ceteris paribus” (başka değişkenler sabitken) varsayımını ekonomi literatürüne kazandıran iktisatçı hangi akıma mensuptur?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Neoklasik
D
Keynesyen
E
Yeni Keynesyen
Açıklama:
Ekonomik olayları açıklarken marjinal analizi yaygın olarak kullanan bu düşünürler ‘Neo Klasikler’ olarak bilinir. Neo klasiklerin düşünce sistemine de ‘Neoklasik ekol’ adı verilir. Karmaşık iktisadi olayları daha rahat anlayabilmemizi sağlayan “Ceteris paribus” (başka değişkenler sabitken) varsayımını ekonomi literatürüne kazandıran ünlü Neoklasik iktisatçı Alfred Marshall, klasiklerin arz odaklı açıklamalarına talep odaklı açıklamaları dâhil ederek piyasada arz ve talebe bağlı fiyat oluşumunu ortaya koymuştur.
Soru 54
I. Eksik istihdam
II. Müdahaleci devlet
III. Makro analiz
IV. Paranın önemsizliği
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Keynesyen dönemin özelliklerindendir?
II. Müdahaleci devlet
III. Makro analiz
IV. Paranın önemsizliği
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Keynesyen dönemin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
John Maynard Keynes, 1936 yılında yayımladığı ve yaygın olarak “Genel Teori” olarak bilinen “İstihdam, Faiz ve Para Hakkında Genel Teori” adlı eserinde Klasik ve Neoklasik görüşün temel argümanlarını çürüttü. 20. yüzyıl iktisadi düşüncesine damgasını vuran bu eser ile birlikte ortaya çıkan iktisat ekolü “Keynesyen Ekol” olarak bilinmekte ve makro iktisat teorisine getirdiği yenilikler “Keynesyen Devrim” olarak adlandırılmaktadır. Keynesyen iktisadi düşüncenin temel düşünceleri şunlardır:
- Eksik İstihdam: Say Kanunu’na dayanarak ekonominin sürekli olarak tam istihdam dengesinde olacağını varsayan Klasik görüşün yanıldığı 1929 Bunalımı ile ortaya çıkınca Keynes, tam istihdamın otomatik
olarak gerçekleşmesinin mümkün olmadığını ve ekonomilerin genellikle eksik istihdam ile karşı karşıya olduğunu ileri sürmüştür. - Müdahaleci Devlet: Keynes, işsizlik yani eksik istihdamda bulunan bir ekonominin kendiliğinden tam istihdama ulaşamayacağını, devlet müdahalesine ihtiyaç duyulduğunu iddia etmiştir. Ona göre, eksik istihdamdaki bir ekonomiyi canlandırmak için devlet para ve maliye politikalarından yararlanmalıdır. Devlet özellikle maliye politikası araçlarından yararlanarak toplam talebi artırmalıdır. Örneğin kamu harcamalarını artırmak ve vergi oranlarını düşürmek toplam talebi teşvik edecektir. Daha sonraki bölümlerde bahsedileceği üzere, Keynes toplam talebin canlandırılmasında, maliye politikalarına para politikalarından daha çok güvenmektedir. Çünkü ekonomik kriz ortamında para politikaları yeterli ölçüde
etkili olamamaktadır. - Makro Analiz: Daha önce bahsettiğimiz gibi Klasikler ve Neoklasikler mikro ölçekteki birimlerin davranışlarına ve mikro iktisadi olaylara ilgi göstermekteydiler. Oysa Keynes, makro ölçekteki birimlerin davranışlarına ve makro iktisadi olaylara ilgi göstermiştir. Keynes, tek bir tüketiciye değil, tüm tüketicilere, tek bir bireysel yatırımcıya değil tüm yatırımcılara, tek bir piyasaya değil ulusal piyasaya ve genel olarak devletin ülke genelindeki davranışlarına önem vermiştir. Keynes’in bu yaklaşımları nedeniyle kendisine makro iktisadın kurucusu gözüyle bakılmıştır. Keynes sonrasında iktisadi analizlerde makro ölçekteki bakış açısı giderek güçlenmiş ve çok sayıda yeni iktisadi ekol ortaya çıkmıştır.
Soru 55
1970’li yıllarda dünya ekonomilerinde yaşanan ekonomik krizlerin başlıca sebebinin devletin ekonomiye müdahalesi olduğunu ileri sürerek Klasik düşünceye bir geri dönüş olduğu düşünülen akım hangisidir?
Seçenekler
A
Neoklasik
B
Parasalcı Ekol
C
Yeni Klasik
D
Yeni Keynesyen
E
Arz yönlü İktisat
Açıklama:
Monetarizmin ya da bilinen diğer adıyla Parasalcı Ekol’ün kurucusu Milton Friedman’dır. Chicago Ekolü olarak da bilinen bu düşünce akımının lideri olan Friedman, 1970’li yıllarda dünya ekonomilerinde yaşanan ekonomik krizlerin başlıca sebebinin devletin ekonomiye müdahalesi olduğunu ileri sürmüştür. Dolayısıyla Friedman, Klasik düşüncenin fikirlerine bir geri dönüşü temsil etmekteydi. Friedman, enflasyon sorununun temel nedeninin ekonomiye gereğinden fazla para arz edilmesi olduğunu düşündüğü için temsil ettiği ekole Parasalcılar adı verilmektedir. Parasalcılara göre ekonomi üzerinde para politikası maliye politikasına göre daha etkilidir ve para arzı miktarı ekonomide toplam üretimle orantılı olarak artırılmalıdır. Parasalcılara göre iktisadi birimler karar verirken geçmiş deneyimlerini kullanır.
Soru 56
GSMH, GSYH'ye hangisi dahil edilerek hesaplanır?
Seçenekler
A
Amortismanlar
B
Kişisel gelir
C
Net dış alem faktör gelirleri
D
Safi milli hasıla
E
Dolaylı vergiler
Açıklama:
GSMH ve GSYH arasındaki ilişkiyi ise şu şekilde ortaya koyabiliriz:
GSMH = GSYH + (Net Dış Alem Faktör Gelirleri)
Net Dış Alem Faktör Gelirleri (NFG) = (Dış Âlemden Gelen Faktör Gelirleri) - (Dış Âleme Giden Faktör Gelirleri)
Dış âlemden gelen faktör gelirlerinden kastımız, ülke vatandaşlarının yabancı ülkelerde elde ederek getirdikleri faktör gelirleridir (ücret, faiz, rant ve kâr). Örneğin Türk vatandaşları yurt dışındaki bankalara yatırdıkları mevduatlarından faiz geliri, çalıştıkları iş yerlerinden ücret geliri, yurt dışındaki gayrimenkullerinden kira (rant) geliri ve yurt dışında kurdukları firmalardan kâr geliri elde etmektedirler. Dış âleme giden faktör gelirlerinden kastımız ise ilgili ülkede yaşayan yabancıların ülkede elde ederek dışarıya götürdükleri faktör gelirleridir. Örneğin yabancı ülke vatandaşları Türkiye’deki bankalara yatırdıkları mevduatlarından faiz geliri, çalıştıkları iş yerlerinden ücret geliri, Türkiye’deki gayrimenkullerinden kira (rant) geliri ve Türkiye’de kurdukları firmalardan kâr geliri elde etmektedirler
GSMH = GSYH + (Net Dış Alem Faktör Gelirleri)
Net Dış Alem Faktör Gelirleri (NFG) = (Dış Âlemden Gelen Faktör Gelirleri) - (Dış Âleme Giden Faktör Gelirleri)
Dış âlemden gelen faktör gelirlerinden kastımız, ülke vatandaşlarının yabancı ülkelerde elde ederek getirdikleri faktör gelirleridir (ücret, faiz, rant ve kâr). Örneğin Türk vatandaşları yurt dışındaki bankalara yatırdıkları mevduatlarından faiz geliri, çalıştıkları iş yerlerinden ücret geliri, yurt dışındaki gayrimenkullerinden kira (rant) geliri ve yurt dışında kurdukları firmalardan kâr geliri elde etmektedirler. Dış âleme giden faktör gelirlerinden kastımız ise ilgili ülkede yaşayan yabancıların ülkede elde ederek dışarıya götürdükleri faktör gelirleridir. Örneğin yabancı ülke vatandaşları Türkiye’deki bankalara yatırdıkları mevduatlarından faiz geliri, çalıştıkları iş yerlerinden ücret geliri, Türkiye’deki gayrimenkullerinden kira (rant) geliri ve Türkiye’de kurdukları firmalardan kâr geliri elde etmektedirler
Soru 57
Harcamalar yöntemiyle GSYH hesaplanması dikkate alındığında hangi kalemin GSYH içindeki payı daha büyüktür?
Seçenekler
A
Hanehalkının nihai tüketim harcamaları
B
Devletin nihai tüketim harcamaları
C
Gayrisafi sabit sermaye oluşumu
D
Mal ve hizmet ihracatı
E
Mal ve hizmet ithalatı
Açıklama:
TÜİK’in yapmış olduğu hesaplamalara göre 2018 yılında yaklaşık 3,72 trilyon TL olan GSYH’nin 2,11 trilyon TL’si nihai tüketim harcamasına gitmiştir. Zaten genel olarak tüketim harcamaları en büyük harcama kalemi olarak ön plana çıkmaktadır. 0,55 trilyon TL’si devletin nihai tüketim harcaması, 1,11 trilyon TL’si gayrisafi sabit sermaye oluşumu, yani tesis ve makine gibi sabit sermayeye yapılan yatırım harcaması, 1,09 trilyon TL’si mal ve hizmet ihracatı, 1,14 trilyon TL’si mal ve hizmet ithalatı ve geri kalan da stok değişmelerinden oluşmaktadır. Stoklar üretildikleri dönemin ürünü oldukları için üretimi yapan firmaların kendileri tarafından satın alınmış gibi değerlendirilir ve GSYH hesabına dâhil edilir. Stok değişmelerinin negatif değer alması ekonomide canlılık belirtisidir, yani satışların beklenenin üzerinde olduğu anlamına gelir. 2018 yılında mal ve hizmet ithalatı, mal ve hizmet ihracatının üzerindedir, yani ülkenin dış ticaret dengesi ithalat lehine olumsuzdur.
Soru 58
Reel GSYH’deki bu artma ve azalma süreçlerindeki bu kısa dönemli dalgalanmalara ....... adı verilir. Toplam üretimin azaldığı dönemlere ......., toplam üretimin yükseldiği dönemlere ise ....... adı verilir.
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla hangileri gelmelidir?
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
Konjonktür - daralma - resesyon
B
Büyüme - daralma - resesyon
C
Konjonktür - canlanma - resesyon
D
Konjonktür - daralma - canlanma
E
Büyüme - daralma - canlanma
Açıklama:
Reel GSYH’deki bu artma ve azalma süreçlerindeki bu kısa dönemli dalgalanmalara “konjonktür” adı verilir. Toplam üretimin azaldığı dönemlere “daralma” ya da diğer bir deyişle “resesyon”; toplam üretimin yükseldiği dönemlere ise “canlanma” adı verilir. Daralma dönemlerinde toplam üretim azalırken işsizlik oranları yükselir. Gelirlerin düşmesi bireylerin refah seviyesini ve yaşam memnuniyetlerini de düşürür. Tam tersine canlanma dönemlerinde toplam üretim yükselirken işsizlik azalır, bireylerin refahı ve yaşam memnuniyetleri yükselir.
Soru 59
- Kendi Ürettiğimiz Mal ve Hizmetler
- Yasa Dışı ve Kayıt Dışı Ekonomik Faaliyetler
- Refah Düzeyini Olumsuz Etkileyen Faaliyetler
- Üretilen Malların Türü
Seçenekler
A
II ve III
B
III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Millî gelir ve Gayri Safi Yurt içi Hasıla gibi kavramlar makro iktisadi anlamda bizde de oldukça kullanışlı bilgiler taşır. Bu bilgiler sayesinde bir ülkenin zaman içerisinde ekonomik gücünün değişimini ve bileşimini ölçebildiğimiz gibi ülkeler arası karşılaştırmalar da yapabilmekteyiz. Ancak millî gelir ölçümleri ve bu ölçümlerle elde edilen rakamların refah seviyesine katkısı ile ilgili bazı durumlar millî gelir kavramının güvenilirliği ile ilgili şüpheler doğurmaktadır. Bu durumlar:
- Kendi Ürettiğimiz Mal ve Hizmetler
- Yasa Dışı ve Kayıt Dışı Ekonomik Faaliyetler
- Refah Düzeyini Olumsuz Etkileyen Faaliyetler
- Üretilen Malların Türü
- Çalışılan Süre Farklılıkları
- Gelir Dağılımı
- Çevre Kirlenmesi
Soru 60
GSYH ve iktisadi büyüme rakamları hangi aralıklarla ölçülür?
Seçenekler
A
Günlük
B
Haftalık
C
Aylık
D
Üç aylık
E
Yıllık
Açıklama:
Türkiye’de gayrisafi yurt içi hasıla hesaplamalarını ve büyüme oranlarının ne kadar gerçekleştiğini TÜİK hazırlar ve yayımlar. TÜİK bu hesaplamayı üç aylık dönemler hâlinde yapar. Üç aylık dönemleri takip eden üç ayın sonunda GSYH hesaplamaları bitirilir ve açıklanır.
Soru 61
Merkantilizm kavramını ilk kullanan iktisatçı hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Alfred Marshall
D
John Maynard Keynes
E
Robert Lucas
Açıklama:
Merkantilizm kelimesini ilk kez ünlü iktisatçı Adam Smith kullanmıştır.
Soru 62
Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğinin ölçütü nedir?
Seçenekler
A
Sermaye birikimi
B
Sahip olduğu değerli madenler
C
Nitelikli işgücü
D
Teknoloji düzeyi
E
Doğal kaynaklar
Açıklama:
Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçerler.
Soru 63
Fizyokratlara göre en önemli sektör hangisidir?
Seçenekler
A
İnşaat
B
Sanayi
C
İmalat
D
Hizmetler
E
Tarım
Açıklama:
Fizyokratlar tarım sektörünü en önemli sektör olarak görmekte, ülke zenginliğinin kaynağının toprak ve tarımda olduğunu düşünmekte ve dolayısıyla devletin tarım sektörünü korumasını ve gelişmesi için teşvik etmesini talep etmektedirler.
Soru 64
Fizyokrasinin kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Francois Quesney
B
Adam Smith
C
David Ricardo
D
Alfred Marshall
E
John Maynard Keynes
Açıklama:
Makro iktisatta oldukça önemli yer tutan millî gelir muhasebesi ve bununla ilgili tabloların kökeninde fizyokrasinin kurucusu olarak kabul edilen Francois Quesney’in ünlü “Ekonomik Tablo”su yer alır.
Soru 65
Klasik iktisadın doğuşu hangi tarihsel olaya dayandırılır?
Seçenekler
A
Endüstri Devrimi
B
Fransız İhtilali
C
I. Dünya Savaşı
D
II. Dünya Savaşı
E
Büyük Buhran
Açıklama:
Bugünkü iktisadi düşüncenin temelinde Klasik iktisatçılar yer alır. Klasik iktisadi düşünce, 300 yıl süren Merkantilist dönemin ardından ortaya çıkan Endüstri Devrimi ile birlikte doğmuştur.
Soru 66
Klasik iktisadi düşüncenin doğuşu olarak kabul edilen önemli eser hangisidir?
Seçenekler
A
Ulusların Zenginliği
B
Ekonomi Politiğin ve Vergilendirmenin İlkeleri
C
Kapital
D
İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi
E
Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu
Açıklama:
Klasik iktisadi düşünce, ünlü iktisatçı Adam Smith’in 1776 yılında yayımladığı ‘Ulusların Zenginliği’ adlı eseri ile doğmuştur.
Soru 67
- Rekabetçi ekonomik düzen ve fiyat mekanizması
- Yapışkan fiyat ve ücretler
- Tam istihdam
- Eksik istihdam
- Paranın önemsizliği
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
III, IV ve V
D
I, III ve V
E
I, IV ve V
Açıklama:
Klasik iktisatçıların başlıca düşünceleri:
- Rekabetçi ekonomik düzen ve fiyat mekanizması
- Tam istihdam
- Paranın önemsizliği
Soru 68
1929 yılında başlayan ve uzun yıllar süren, dünya genelinde toplam üretimin büyük ölçüde düşmesiyle ve işsizlik oranlarında yüksek oranlı artışlarla kendini gösteren ekonomik bunalım hangisidir?
Seçenekler
A
Büyük Bunalım
B
Küresel Kriz
C
Petrol Krizi
D
Meksika Krizi
E
Asya Krizi
Açıklama:
Büyük Bunalım: 1929 yılında başlayan ve uzun yıllar süren, dünya genelinde toplam üretimin büyük ölçüde düşmesiyle ve işsizlik oranlarında yüksek oranlı artışlarla kendini gösteren ekonomik daralmadır.
Soru 69
Milton Friedman tarafından kurulan iktisat ekolü hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni Klasik
B
Yeni Keynesyen
C
Avusturya Okulu
D
Marjinalistler
E
Monetarizm
Açıklama:
Monetarizmin ya da bilinen diğer adıyla Para- salcı Ekol’ün kurucusu Milton Friedman’dır.
Soru 70
Bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği tamamlanmış mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değerini ifade eden kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Gayri safi yurt içi hasıla
B
Gayri safi milli hasıla
C
Gayri safi milli harcanabilir gelir
D
Gayri safi yurt içi harcanabilir gelir
E
Cari işlemler dengesi
Açıklama:
GSMH, bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeridir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi, ticarete dayalı bir ekonomik sürecin düşünce akımıdır?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik İktisadi Düşünce
D
Neoklasik İktisadi Düşünce
E
Keynesyen Düşünce
Açıklama:
Orta Çağ’ı sona erdiren olaylar ile Endüstri Devrimi’nin ortaya çıkışı arasındaki dönem Merkantilizmin bir düşünce akımı olarak geliştiği dönemdir. Merkantilizm kelimesini ilk kez ünlü iktisatçı Adam Smith kullanmıştır. Merkantilizm ‘ticaretin’ hâkim olduğu sistem anlamına gelir. Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçerler. Bu nedenle bir ülkenin değerli madenlere sahip olmak için her türlü önlemi almasını uygun görürken bir ülkeden değerli madenlerin çıkışını engellemek için her türlü önlemin alınmasını isterler. Dolayısıyla merkantilistler her türlü ihracatın teşvikini uygun görürken ithalatın kısıtlanmasını ve korumacı politikalar uygulanmasını talep ederler. Merkantilist düşünce akımı coğrafi keşifleri motive eden önemli bir faktör olmuştur. Değerli madenler arayışı içindeki kaşifler 300 yıl boyunca dünyanın her bölgesine ulaşarak buradaki değerli madenleri ülkelerine taşımaya çalışmışlardır.
Soru 72
Devletin ekonomiye asla müdahale etmemesi gerektiğini savunan ilk iktisadi düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik İktisadi Düşünce
D
Neoklasik İktisadi Düşünce
E
Keynesyen Düşünce
Açıklama:
Fizyokrasi düşünce akımı merkantilist düşüncelere yapılan eleştiriler sonucunda ortaya çıkmıştır. Fizyokrasi 1700’lü yılların başında ortaya çıkmış ve Bu yüzyılın ikinci yarısında güç kazanmıştır. Fizyokratlar merkantilistlerin tersine devletin ekonomiye asla müdahale etmemesi gerektiğini savunmaktadırlar. Onlara göre tabiatta nasıl bir düzenlilik varsa toplumsal olaylarda ve ekonominin işleyişinde de tabii bir düzenlilik vardır. Bu düzen kusursuz ve ilahi bir düzendir. Klasik, yani liberal düşüncenin ünlü “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler; her şey kendiliğinden hallolur” Sözü aslında Fizyokratların döneminde ortaya çıkmıştır. Fizyokratlar tarım sektörünü en önemli sektör olarak görmekte, ülke zenginliğinin kaynağının toprak ve tarımda olduğunu düşünmekte ve dolayısıyla devletin tarım sektörünü korumasını ve gelişmesi için teşvik etmesini talep etmektedirler. Makro iktisatta oldukça önemli yer tutan millî gelir muhasebesi ve bununla ilgili tabloların kökeninde fizyokrasinin kurucusu olarak kabul edilen Francois Quesney’in ünlü “Ekonomik Tablo”su yer alır. Asıl olarak bir tıp doktoru olan Quesney, ekonominin işleyişini kanın insan vücudundaki dolaşımına benzeterek bu ünlü tabloyu üretmiştir. Fizyokratların düşünceleri Klasik iktisadi düşüncenin temellerini oluşturmuştur. Sonuç olarak devletin ekonomiye asla müdahale etmemesi gerektiğini savunan ilk iktisadi düşünce Fizyokrasi'dir.
Soru 73
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi, tam istihdamın otomatik olarak gerçekleşmesinin mümkün olmadığını ve ekonomilerin genellikle eksik istihdam ile karşı karşıya olduğunu ileri sürmüştür?
Seçenekler
A
Marx
B
Smith
C
Keynes
D
Quesney
E
Friedman
Açıklama:
Eksik İstihdam: Say Kanunu’na dayanarak ekonominin sürekli olarak tam istihdam dengesinde olacağını varsayan Klasik görüşün yanıldığı 1929 Bunalımı ile ortaya çıkınca Keynes, tam istihdamın otomatik olarak gerçekleşmesinin mümkün olmadığını ve ekonomilerin genellikle eksik istihdam ile karşı karşıya olduğunu ileri sürmüştür.
Soru 74
Aşağıdaki iktisadi düşüncelerin hangisi, 1970’li yıllarda dünya ekonomilerinde yaşanan ekonomik krizlerin başlıca sebebinin devletin ekonomiye müdahalesi olduğunu ileri sürmüştür?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Merkantilizm
C
Klasik İktisadi Düşünce
D
Monetarizm
E
Keynesyen Düşünce
Açıklama:
Geleneksel Keynesyen iktisat politikaları stagflasyon sorunu karşısında çaresiz kaldı. Bu durumda Keynesyen düşünceye yönelik eleştiriler yoğunlaştı. Bu eleştiriler sonucunda iktisadi düşünce ekolleri arasına ilk katılan ekol Monetarizm’dir.
Monetarizmin ya da bilinen diğer adıyla Parasalcı Ekol’ün kurucusu Milton Friedman’dır. Chicago Ekolü olarak da bilinen bu düşünce akımının lideri olan Friedman, 1970’li yıllarda dünya ekonomilerinde yaşanan ekonomik krizlerin başlıca sebebinin devletin ekonomiye müdahalesi olduğunu ileri sürmüştür. Dolayısıyla Friedman, Klasik düşüncenin fikirlerine bir geri dönüşü temsil etmekteydi. Friedman, enflasyon sorununun temel nedeninin ekonomiye gereğinden fazla para arz edilmesi olduğunu düşündüğü için temsil ettiği ekole Parasalcılar adı verilmektedir. Parasalcılara göre ekonomi üzerinde para politikası maliye politikasına göre daha etkilidir ve para arzı miktarı ekonomide toplam üretimle orantılı olarak artırılmalıdır. Parasalcılara göre iktisadi birimler karar verirken geçmiş deneyimlerini kullanır.
Monetarizmin ya da bilinen diğer adıyla Parasalcı Ekol’ün kurucusu Milton Friedman’dır. Chicago Ekolü olarak da bilinen bu düşünce akımının lideri olan Friedman, 1970’li yıllarda dünya ekonomilerinde yaşanan ekonomik krizlerin başlıca sebebinin devletin ekonomiye müdahalesi olduğunu ileri sürmüştür. Dolayısıyla Friedman, Klasik düşüncenin fikirlerine bir geri dönüşü temsil etmekteydi. Friedman, enflasyon sorununun temel nedeninin ekonomiye gereğinden fazla para arz edilmesi olduğunu düşündüğü için temsil ettiği ekole Parasalcılar adı verilmektedir. Parasalcılara göre ekonomi üzerinde para politikası maliye politikasına göre daha etkilidir ve para arzı miktarı ekonomide toplam üretimle orantılı olarak artırılmalıdır. Parasalcılara göre iktisadi birimler karar verirken geçmiş deneyimlerini kullanır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi, "bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde (genellikle 1 yılda) gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeridir." tanımının karşılığıdır?
Seçenekler
A
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH)
B
Safi Milli Hasıla (SMH)
C
Milli Gelir (MG)
D
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)
E
Kişisel Gelir (KG)
Açıklama:
GSMH, bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde (genellikle 1 yılda) gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeridir. Bu üretimi gerçekleştirirken ilgili ülkenin vatandaşları sahip oldukları üretim faktörlerini (emek, sermaye, toprak, girişim) kullanırlar. Bunun karşılığında da üretim faktörü geliri (ücret, faiz, rant ve kâr) elde ederler.
Soru 76
Aşağıdakilerdenh hangisi, bir ülkenin coğrafi sınırları içerisinde belirli bir dönemde (genellikle 1 yılda) üretilen tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeridir?
Seçenekler
A
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)
B
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH)
C
Safi Milli Hasıla (SMH)
D
Milli Gelir (MG)
E
Kişisel Gelir (KG)
Açıklama:
GSYH kavramı ise vatandaşlık yerine coğrafya unsurunu kullanır. GSYH, bir ülkenin coğrafi sınırları içerisinde belirli bir dönemde (genellikle 1 yılda) üretilen tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeridir.
GSYH nihai mal ve hizmetlerin parasal değeri toplanarak hesaplanırken ekonomideki firmalar tarafından üretilen mal ve hizmetlerin fiziksel miktarı ile bunların fiyatları çarpılarak toplanır.
GSYH nihai mal ve hizmetlerin parasal değeri toplanarak hesaplanırken ekonomideki firmalar tarafından üretilen mal ve hizmetlerin fiziksel miktarı ile bunların fiyatları çarpılarak toplanır.
Soru 77
Dolaylı vergileri Safi Milli Hasıladan çıkarıp firmaların gelirlerini artırıcı bir faktör olan sübvansiyonları eklersek, aşağıdakilerden hangisine ulaşırız?
Seçenekler
A
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)
B
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH)
C
Gayri Safi Hasıla (GSH)
D
Milli Gelir (MG)
E
Kişisel Gelir (KG)
Açıklama:
GSYH hesaplanırken mal ve hizmetlerin miktarı piyasa fiyatlarıyla çarpılmaktaydı. Oysa piyasa fiyatları içinde dolaylı vergiler de (katma değer vergisi, özel tüketim vergisi ve diğer satış vergileri gibi) bulunmaktadır. İşte bu dolaylı vergileri SMH’den çıkarıp firmaların gelirlerini artırıcı bir faktör olan sübvansiyonları eklersek Milli Gelir kavramına ulaşırız. Milli gelirden, dağıtılmayan şirket karları, sigorta primleri ve kurumlar vergisini düşer, transfer harcamalarını eklersek Kişisel Gelir kavramına ulaşırız. Son olarak Kişisel Gelirden dolaysız vergileri düştüğümüzde Kişisel Harcanabilir Gelire ulaşmış oluruz. Hanehalkları kişisel harcanabilir gelirlerinin bir kısmını harcayacak, bir kısmını da tasarruf edeceklerdir.
Soru 78
Milli gelirden, dağıtılmayan şirket karları, sigorta primleri ve kurumlar vergisini düşer ve transfer harcamalarını eklersek, aşağıdaki kavramlardan hangisine ulaşmış oluruz?
Seçenekler
A
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)
B
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH)
C
Safi Milli Hasıla (SMH)
D
Kişisel Gelir (KG)
E
Kişisel Harcanabilir Gelir (KHG)
Açıklama:
GSYH hesaplanırken mal ve hizmetlerin miktarı piyasa fiyatlarıyla çarpılmaktaydı. Oysa piyasa fiyatları içinde dolaylı vergiler de (katma değer vergisi, özel tüketim vergisi ve diğer satış vergileri gibi) bulunmaktadır. İşte bu dolaylı vergileri SMH’den çıkarıp firmaların gelirlerini artırıcı bir faktör olan sübvansiyonları eklersek Millî Gelir kavramına ulaşırız. Milli gelirden, dağıtılmayan şirket kârları, sigorta primleri ve kurumlar vergisini düşer, transfer harcamalarını eklersek Kişisel Gelir kavramına ulaşırız. Son olarak Kişisel Gelirden dolaysız vergileri düştüğümüzde Kişisel Harcanabilir Gelire ulaşmış oluruz. Hanehalkları kişisel harcanabilir gelirlerinin bir kısmını harcayacak, bir kısmını da tasarruf edeceklerdir.
Soru 79
GSYH = C + I + G + (X - IM) eşitliğimde "X" aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sektör Yatırım Harcamaları
B
O Ülkenin İhracatı
C
O Ülkenin İthalatı
D
Net İhracat
E
Mal ve Hizmet Alımı
Açıklama:
GSYH hesaplamasında yararlanılan yöntemlerden bir diğeri “harcamalar yöntemi”dir. Üretim faktörleri üretim sürecine katılmaları nedeniyle bir taraftan gelir elde ederken diğer taraftan çeşitli harcamalarda bulunur. Dolayısıyla aslında ekonomideki harcamaların toplamı bize yine GSYH değerini verir. Hanehalkı, gelirlerinin bir kısmını tüketim harcamalarına yani mal ve hizmet (otomobil, cep telefonu, gıda, ulaşım vb. ) satın almak üzere (C) ayırırken özel sektör yatırım harcamalarında (I) kullanır. Öte yandan devlet, bir diğer deyişle kamu kurum ve kuruluşları kamu hizmetlerini yerine getirirken birtakım tüketim ve yatırım harcamalarında bulunur (G). Dışa açık ekonomilerde, yabancı ülkelerde yaşayanlar ilgili ülkenin ürettiği mal ve hizmetleri satın almak üzere harcama yapar ki bu o ülkenin ihracatı (X) anlamına gelir. Ama aynı ülkenin ülke içi yerleşikleri de yabancı ülkelerde yaşayanların ürettikleri mal ve hizmetleri satın almak üzere harcama yapar ki bu o ülkenin ithalatı (IM) anlamına gelir. Burada ihracattan elde edilen gelirden ithalat için yapılan harcamalar çıkarılır ve net ihracat (X - IM) değeri modele dâhil edilir. Dolayısıyla tüm bu harcamaların toplamı bize yine GSYH değerini verecektir. Buna göre harcamalar yöntemiyle hesaplanan GSYH şu şekilde ifade edilebilir:
GSYH = C + I + G + (X - IM)
Bu eşitlikte hanehalkı ve firmaların yanı sıra devlet kesimi ve dış kesim de analizlere dâhil edilmektedir.
GSYH = C + I + G + (X - IM)
Bu eşitlikte hanehalkı ve firmaların yanı sıra devlet kesimi ve dış kesim de analizlere dâhil edilmektedir.
Soru 80
GSYH = C + I + G + (X - IM) eşitliğimde "IM" aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sektör Yatırım Harcamaları
B
O Ülkenin İhracatı
C
O Ülkenin İthalatı
D
Net İhracat
E
Mal ve Hizmet Alımı
Açıklama:
GSYH hesaplamasında yararlanılan yöntemlerden bir diğeri “harcamalar yöntemi”dir. Üretim faktörleri üretim sürecine katılmaları nedeniyle bir taraftan gelir elde ederken diğer taraftan çeşitli harcamalarda bulunur. Dolayısıyla aslında ekonomideki harcamaların toplamı bize yine GSYH değerini verir. Hanehalkı, gelirlerinin bir kısmını tüketim harcamalarına yani mal ve hizmet (otomobil, cep telefonu, gıda, ulaşım vb. ) satın almak üzere (C) ayırırken özel sektör yatırım harcamalarında (I) kullanır. Öte yandan devlet, bir diğer deyişle kamu kurum ve kuruluşları kamu hizmetlerini yerine getirirken birtakım tüketim ve yatırım harcamalarında bulunur (G). Dışa açık ekonomilerde, yabancı ülkelerde yaşayanlar ilgili ülkenin ürettiği mal ve hizmetleri satın almak üzere harcama yapar ki bu o ülkenin ihracatı (X) anlamına gelir. Ama aynı ülkenin ülke içi yerleşikleri de yabancı ülkelerde yaşayanların ürettikleri mal ve hizmetleri satın almak üzere harcama yapar ki bu o ülkenin ithalatı (IM) anlamına gelir. Burada ihracattan elde edilen gelirden ithalat için yapılan harcamalar çıkarılır ve net ihracat (X - IM) değeri modele dâhil edilir. Dolayısıyla tüm bu harcamaların toplamı bize yine GSYH değerini verecektir. Buna göre harcamalar yöntemiyle hesaplanan GSYH şu şekilde ifade edilebilir:
GSYH = C + I + G + (X - IM)
Bu eşitlikte hanehalkı ve firmaların yanı sıra devlet kesimi ve dış kesim de analizlere dâhil edilmektedir.
GSYH = C + I + G + (X - IM)
Bu eşitlikte hanehalkı ve firmaların yanı sıra devlet kesimi ve dış kesim de analizlere dâhil edilmektedir.
Soru 81
Merkantilizm ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Devletin ekonomiye asla müdahale etmemesi gerektiğini savunur.
B
Merkantilizm kelimesini ilk kez ünlü iktisatçı Adam Smith kullanmıştır.
C
“Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler; her şey kendiliğinden hallolur” Sözü aslında bu döneminde ortaya çıkmıştır.
D
1700’lü yılların başında ortaya çıkmıştır.
E
Kurucusu Francois Quesney’dir.
Açıklama:
B seçeneği hariç tüm seçenekler Fizyokrasi düşünce akımının özellikleridir.
Merkantilizm:
İktisadi teorilerin kökenleri Eski Yunanlılardan önceki çağlara kadar ulaşır. Ancak iktisadi düşüncenin sistematik kökenlerinin Merkantilizme dayandığı genel kabul görmektedir. Merkantilizm Avrupa’da doğmuş bir düşünce akımıdır. Yaklaşık olarak 1500 ve 1800 yılları arasında geliştirilen bu düşünce akımı Orta Çağ’ın sonları ile önemli bir iktisadi akım olan Fizyokrasi’nin doğuşuna kadar sürer. Daha doğrusu Orta Çağ’ı sona erdiren olaylar ile Endüstri Devrimi’nin ortaya çıkışı arasındaki dönem Merkantilizmin bir düşünce akımı olarak geliştiği dönemdir. Merkantilizm kelimesini ilk kez ünlü iktisatçı Adam Smith kullanmıştır. Merkantilizm ‘ticaretin’ hâkim olduğu sistem anlamına gelir. Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçerler. Bu nedenle bir ülkenin değerli madenlere sahip olmak için her türlü önlemi almasını uygun görürken bir ülkeden değerli madenlerin çıkışını engellemek için her türlü önlemin alınmasını isterler. Dolayısıyla merkantilistler her türlü ihracatın teşvikini uygun görürken ithalatın kısıtlanmasını ve korumacı politikalar uygulanmasını talep ederler. Merkantilist düşünce akımı coğrafi keşifleri motive eden önemli bir faktör olmuştur. Değerli madenler arayışı içindeki kaşifler 300 yıl boyunca dünyanın her bölgesine ulaşarak buradaki değerli madenleri ülkelerine taşımaya çalışmışlardır. Bunu bazen yöre halkıyla anlaşmalar yaparak bazen de savaş yoluyla gerçekleştirmişlerdir. Bazı iktisat tarihçileri Merkantilizm ile kan, silah, soykırım ve sömürgeciliği özdeşleştirmiş ve Batılı ülkelerin günümüzdeki makroekonomik zenginliğinin kökenlerinde bu 300 yıllık sürecin yattığını ileri sürmüşlerdir. Doğru cevap B'dir.
Merkantilizm:
İktisadi teorilerin kökenleri Eski Yunanlılardan önceki çağlara kadar ulaşır. Ancak iktisadi düşüncenin sistematik kökenlerinin Merkantilizme dayandığı genel kabul görmektedir. Merkantilizm Avrupa’da doğmuş bir düşünce akımıdır. Yaklaşık olarak 1500 ve 1800 yılları arasında geliştirilen bu düşünce akımı Orta Çağ’ın sonları ile önemli bir iktisadi akım olan Fizyokrasi’nin doğuşuna kadar sürer. Daha doğrusu Orta Çağ’ı sona erdiren olaylar ile Endüstri Devrimi’nin ortaya çıkışı arasındaki dönem Merkantilizmin bir düşünce akımı olarak geliştiği dönemdir. Merkantilizm kelimesini ilk kez ünlü iktisatçı Adam Smith kullanmıştır. Merkantilizm ‘ticaretin’ hâkim olduğu sistem anlamına gelir. Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçerler. Bu nedenle bir ülkenin değerli madenlere sahip olmak için her türlü önlemi almasını uygun görürken bir ülkeden değerli madenlerin çıkışını engellemek için her türlü önlemin alınmasını isterler. Dolayısıyla merkantilistler her türlü ihracatın teşvikini uygun görürken ithalatın kısıtlanmasını ve korumacı politikalar uygulanmasını talep ederler. Merkantilist düşünce akımı coğrafi keşifleri motive eden önemli bir faktör olmuştur. Değerli madenler arayışı içindeki kaşifler 300 yıl boyunca dünyanın her bölgesine ulaşarak buradaki değerli madenleri ülkelerine taşımaya çalışmışlardır. Bunu bazen yöre halkıyla anlaşmalar yaparak bazen de savaş yoluyla gerçekleştirmişlerdir. Bazı iktisat tarihçileri Merkantilizm ile kan, silah, soykırım ve sömürgeciliği özdeşleştirmiş ve Batılı ülkelerin günümüzdeki makroekonomik zenginliğinin kökenlerinde bu 300 yıllık sürecin yattığını ileri sürmüşlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 82
Alfred Marshall hangi iktisadi düşünce akımının temsilcilerinden biridir?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik iktisat
D
Neoklasik iktisat
E
Monetarizm
Açıklama:
Klasik görüş ortaya çıkmasından bir süre sonra eleştirilmeye başlandı. Özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren tüketici davranışlarını açıklarken marjinal fayda teorisinden yararlanmaya başlayan bazı yazarlar kullandıkları marjinal analizi üretim teorisine de genişleterek Klasiklerin, değeri emekle açıklayan düşüncelerini de sarstılar. Ekonomik olayları açıklarken marjinal analizi yaygın olarak kullanan bu düşünürler ‘Neo Klasikler’ olarak bilinir. Neo klasiklerin düşünce sistemine de ‘Neoklasik ekol’ adı verilir. Karmaşık iktisadi olayları daha rahat anlayabilmemizi sağlayan “Ceteris paribus” (başka değişkenler sabitken) varsayımını ekonomi literatürüne kazandıran ünlü Neoklasik iktisatçı Alfred Marshall, klasiklerin arz odaklı açıklamalarına talep odaklı açıklamaları dâhil ederek piyasada arz ve talebe bağlı fiyat oluşumunu ortaya koymuştur. Neoklasikler işsizlik sorununun ekonominin kendi dinamikleriyle çözüldüğü ve tam istihdamın sağlandığı piyasa ekonomilerinde makro iktisadi analizleri bir kenara bırakarak mikro iktisadi konulara odaklanmışlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 83
John Maynard Keynes, 1936 yılında yayımladığı ve yaygın olarak “Genel Teori” olarak bilinen “İstihdam, Faiz ve Para Hakkında Genel Teori” adlı eseri ile hangi iktisadi düşünce yada düşüncelerin temel argümanlarını çürütmüştür?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Klasik iktisat
C
Neoklasik iktisat
D
Klasik ve Neoklasik iktisat
E
Fizyokrasi ve Klasik iktisat
Açıklama:
John Maynard Keynes, 1936 yılında yayımladığı ve yaygın olarak “Genel Teori” olarak bilinen “İstihdam, Faiz ve Para Hakkında Genel Teori” adlı eserinde Klasik ve Neoklasik görüşün temel argümanlarını çürütmüştür. 20. yüzyıl iktisadi düşüncesine damgasını vuran bu eser ile birlikte ortaya çıkan iktisat ekolü “Keynesyen Ekol” olarak bilinmekte ve makro iktisat teorisine getirdiği yenilikler “Keynesyen Devrim” olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 84
Bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde (genellikle 1 yılda) gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Gayri Safi Hasıla (GSH)
B
Millî Gelir (MG)
C
Safi Millî Hasıla (SMH)
D
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH)
E
Gayri Safi Millî Hasıla (GSMH)
Açıklama:
Bir ülkenin toplam üretim seviyesini ölçmek ve diğer ülkelerle karşılaştırmak için daha çok Gayri Safi Millî Hasıla (GSMH) ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) kavramları kullanılır. GSMH, bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir dönemde (genellikle 1 yılda) gerek kendi ülkesinde gerekse yabancı ülkelerde ürettiği tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam parasal değeridir. Bu üretimi gerçekleştirirken ilgili ülkenin vatandaşları sahip oldukları üretim faktörlerini (emek, sermaye, toprak, girişim) kullanırlar. Bunun karşılığında da üretim faktörü geliri (ücret, faiz, rant ve kâr) elde ederler. Doğru cevap E'dir.
Soru 85
Jigme Singye Wangchuck, ülkesinin kalkınmasının ana felsefesi olarak hangi kavramı önermiştir?
Seçenekler
A
Gayrısafi milli hasıla
B
Gayrısafi yurtiçi hasıla
C
Gayrısafi milli mutluluk
D
Gayrısafi evrensel mutluluk
E
Gayrısafi temel geçim
Açıklama:
1970’li yıllarda ülkeler arasında ekonomik ve siyasal güç savaşı olağanüstü hızıyla devam eder- ken Bhutan Kralı Jigme Singye Wangchuck, ülkesinin kalkınmasının ana felsefesi olarak “Gayri Safî Milli Mutluluk” kavramını önermiş ve Birleşmiş Milletler’de dile getirdiği düşünceleri dünya genelinde çok dikkat çekmiştir.
Soru 86
GSMH = ...... + (Net Dış Alem Faktör Gelirleri)
Formülde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelecektir?
Formülde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelecektir?
Seçenekler
A
MG
B
NFG
C
GSYH
D
SGP
E
SMH
Açıklama:
Örneğin 2019 yılında Türkiye’nin nominal GSYH’sini şu şekilde hesaplarız:
Nominal GSYH2019 = (2019 yılı üretim miktarı) x (2019 yılı piyasa fiyatları)
GSMH ve GSYH arasındaki ilişkiyi ise şu şekilde ortaya koyabiliriz:
GSMH = GSYH + (Net Dış Alem Faktör Gelirleri)
Net Dış Alem Faktör Gelirleri (NFG) = (Dış Âlemden Gelen Faktör Gelirleri) - (Dış Âleme Giden Faktör Gelirleri)
Doğru cevap C'dir.
Nominal GSYH2019 = (2019 yılı üretim miktarı) x (2019 yılı piyasa fiyatları)
GSMH ve GSYH arasındaki ilişkiyi ise şu şekilde ortaya koyabiliriz:
GSMH = GSYH + (Net Dış Alem Faktör Gelirleri)
Net Dış Alem Faktör Gelirleri (NFG) = (Dış Âlemden Gelen Faktör Gelirleri) - (Dış Âleme Giden Faktör Gelirleri)
Doğru cevap C'dir.
Soru 87
Kişisel gelirden dolaysız vergileri düşüldüğünde aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
Seçenekler
A
Net gelir
B
Gayri safi kişisel gelir
C
Toplam gelir
D
Kişisel harcanabilir gelir
E
Kişi başına harcanabilir gelir
Açıklama:
GSYH hesaplanırken mal ve hizmetlerin miktarı piyasa fiyatlarıyla çarpılmaktaydı. Oysa piyasa fiyatları içinde dolaylı vergiler de (katma değer vergisi, özel tüketim vergisi ve diğer satış vergileri gibi) bulunmaktadır. İşte bu dolaylı vergileri SMH’den çıkarıp firmaların gelirlerini artırıcı bir faktör olan sübvansiyonları eklersek Millî Gelir kavramına ulaşırız. Millî gelirden, dağıtılmayan şirket kârları, sigorta primleri ve kurumlar vergisini düşer, transfer harcamalarını eklersek Kişisel Gelir kavramına ulaşırız. Son olarak Kişisel Gelirden dolaysız vergileri düştüğümüzde Kişisel Harcanabilir Gelire ulaşmış oluruz. Doğru cevap D'dir.
Soru 88
Gelir yöntemiyle GSYH'nın bileşenleri aşağıdakilerden hangisinde tam olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ücret + Faiz + Rant + Kâr
B
Ücret + Faiz + Rant + Kâr + Dolaylı Vergiler
C
Ücret + Faiz + Rant + Kâr + Amortismanlar
D
Ücret + Faiz + Rant + Kâr + Dolaylı Vergiler + Amortismanlar
E
Ücret + Faiz + Rant + Kâr + Dolaylı Vergiler + Amortismanlar + Net ihracat
Açıklama:
GSYH hesaplamasında kullanılan bir diğer yöntem de gelir yöntemidir. Burada, mal ve hizmetlerin tüm üretim aşamalarında yer alan üretim faktörlerinin (emek, sermaye, toprak ve girişim) toplam üretimden ve dolayısıyla toplam gelirden aldıkları paylar (ücret, faiz, rant ve kâr) toplanarak GSYH elde edilir. Bu gelirlerin toplamına, mal ve hizmet fiyatlarının içinde yer alan dolaylı vergiler (katma değer vergisi gibi) ve aşınma ve yıpranmaları temsil eden amortismanları da dahil ederek GSYH’yi hesaplayabiliriz. Buna göre gelir yöntemiyle GSYH şu şekilde ifade edilebilir:
GSYH = Ücret + Faiz + Rant + Kâr + Dolaylı Vergiler + Amortismanlar
Doğru cevap D'dir.
GSYH = Ücret + Faiz + Rant + Kâr + Dolaylı Vergiler + Amortismanlar
Doğru cevap D'dir.
Soru 89
Nominal fiyatlarla ifade edilen belirli bir grup mal ve hizmetin değerinin aynı mal ve hizmet grubunun sabit fiyatlarla ifade edilen değerine oranı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Fiyat endeksi
B
Reel GSYH
C
Mal sepeti
D
Cari fiyatlar
E
Enflasyon
Açıklama:
Fiyat Endeksi Nominal fiyatlarla ifade edilen belirli bir grup mal ve hizmetin değerinin aynı mal ve hizmet grubunun sabit fiyatlarla ifade edilen değerine oranıdır.
Nominal GSYH’den reel GSYH’ye geçebilmek için nominal GSYH’yi enflasyondan kaynaklı fiyat artışlarından arındırmak gerekir. Öte yandan, nominal GSYH’deki yıllık artış ile reel GSYH’deki yıllık artış arasındaki fark o seneye ait enflasyon oranını gösterir. Nominal GSYH ve reel GSYH’den yola çıkarak GSYH deflatörü adı verilen fiyat endeksi hesaplanır. Belirlenmiş bir baz yıla göre tüm mal ve hizmetlerin fiyat değişimlerini gösteren GSYH deflatörü, nominal GSYH’nin reel GSYH’ye bölünmesi ve yüz ile çarpılması ile elde edilir. Başka bir ifadeyle; GSYH Deflatörü = (Nominal GSYH/Reel GSYH).100’dür. Doğru cevap A'dır.
Nominal GSYH’den reel GSYH’ye geçebilmek için nominal GSYH’yi enflasyondan kaynaklı fiyat artışlarından arındırmak gerekir. Öte yandan, nominal GSYH’deki yıllık artış ile reel GSYH’deki yıllık artış arasındaki fark o seneye ait enflasyon oranını gösterir. Nominal GSYH ve reel GSYH’den yola çıkarak GSYH deflatörü adı verilen fiyat endeksi hesaplanır. Belirlenmiş bir baz yıla göre tüm mal ve hizmetlerin fiyat değişimlerini gösteren GSYH deflatörü, nominal GSYH’nin reel GSYH’ye bölünmesi ve yüz ile çarpılması ile elde edilir. Başka bir ifadeyle; GSYH Deflatörü = (Nominal GSYH/Reel GSYH).100’dür. Doğru cevap A'dır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi toplam üretim fonksiyonunun bileşenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Doğal kaynakların miktarı
B
Ülkedeki sermaye stoku
C
İstihdam edilenlerin sayısı
D
Üretim teknolojisi
E
Tüketim miktarı
Açıklama:
Bir ülkedeki tüm üretim faktörleri ile elde edilen toplam üretim arasındaki ilişkiye toplam üretim fonksiyonu adı verilir ve şu şekilde gösterilir:
Y = f (L, C, N, T)
Burada
Y reel millî geliri,
L istihdam edilenlerin sayısını,
C ülkedeki sermaye stokunu,
N doğal kaynakların miktarını,
T üretim teknolojisini gösterir.
Dolayısıyla eşitliğin sağ tarafında yer alan bağımsız değişkenler bir ülkenin ekonomik büyümesinin uzun dönemli belirleyicilerini gösterir. Doğru cevap E'dir.
Y = f (L, C, N, T)
Burada
Y reel millî geliri,
L istihdam edilenlerin sayısını,
C ülkedeki sermaye stokunu,
N doğal kaynakların miktarını,
T üretim teknolojisini gösterir.
Dolayısıyla eşitliğin sağ tarafında yer alan bağımsız değişkenler bir ülkenin ekonomik büyümesinin uzun dönemli belirleyicilerini gösterir. Doğru cevap E'dir.
Soru 91
Türkiye’de gayrisafi yurt içi hasıla hesaplamalarını ve büyüme oranlarının ne kadar gerçekleştiğini TÜİK hazırlar ve yayımlar. TÜİK bu hesaplamayı hangi dönemler halinde yapar?
Seçenekler
A
Aylık
B
Üç aylık
C
Dört aylık
D
Altı aylık
E
Yıllık
Açıklama:
Türkiye’de gayrisafi yurt içi hasıla hesaplamalarını ve büyüme oranlarının ne kadar gerçekleştiğini TÜİK hazırlar ve yayımlar. TÜİK bu hesaplamayı üç aylık dönemler hâlinde yapar. Üç aylık dönemleri takip eden üç ayın sonunda GSYH hesaplamaları bitirilir ve açıklanır. Ulusal Hesaplar Metodolojisi nedeniyle GSYH rakamları aslında bir tahmin niteliği taşımaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 92
Enflasyon ve işsizlik gibi iktisadi konularla hangisi ilgilenir?
Seçenekler
A
Mikroiktisat
B
Makroiktisat
C
Maliye
D
Muhasebe
E
İşletme
Açıklama:
Mikroekonomi, ekonomide bireylerin ve firmaların davranışları ve tek tek piyasaların çalışma me- kanizmalarıyla meşguldür. Makroekonomi ise iktisadi olaylara daha bütüncül bakar, toplulaştırılmış ekonomik büyüklüklerle ilgilenir.
Soru 93
Merkantilizm kelimesini ilk kez kim kullanmıştır?
Seçenekler
A
Milton friedman
B
Jean baptiste say
C
Karl marx
D
David ricardo
E
Adam smith
Açıklama:
Merkantilizm kelimesini ilk kez ünlü iktisatçı Adam Smith kullanmıştır. Merkantilizm ‘ticaretin’ hâkim olduğu sistem anlamına gelir. Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçerler. Bu nedenle bir ülkenin değerli madenlere sahip olmak için her türlü önlemi almasını uygun görürken bir ülkeden değerli madenlerin çıkışını engellemek için her türlü önlemin alınmasını isterler.
Soru 94
Fizyokratların en önemli sektör olarak gördüğü sektör hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Turizm
C
Madencilik
D
Rant
E
Finans
Açıklama:
Fizyokratlar tarım sektörünü en önemli sektör olarak görmekte, ülke zenginliğinin kayna- ğının toprak ve tarımda olduğunu düşünmekte ve dolayısıyla devletin tarım sektörünü korumasını ve gelişmesi için teşvik etmesini talep etmektedirler.
Soru 95
Ekonomik olayları açıklarken marjinal analizi yaygın olarak kullanan düşünürler hangi ekoldendir?
Seçenekler
A
Marksist ekol
B
Neoklasik ekol
C
Klasik ekol
D
Ekonomi politik ekol
E
Siyasal iktisat
Açıklama:
Ekonomik olayları açıklarken marjinal analizi yaygın olarak kullanan bu düşünürler ‘Neo Klasikler’ olarak bilinir. Neo klasiklerin düşünce sistemine de ‘Neoklasik ekol’ adı verilir.
Soru 96
"Ceteris paribus” (başka değişkenler sabitken) varsayımını ekonomi literatürüne kazandıran iktisatçı kimdir?
Seçenekler
A
Thomas Malthus
B
Vladimir Lenin
C
Alfred Marshall
D
Karl Marx
E
Friedrich Engels
Açıklama:
Karmaşık iktisadi olayları daha rahat anlayabilmemizi sağlayan “Ceteris paribus” (başka değişkenler sabitken) varsayımını ekonomi literatürüne kazandıran ünlü Neoklasik iktisatçı Alfred Marshall, klasiklerin arz odaklı açıklamalarına talep odaklı açıklamaları dâhil ederek piyasada arz ve talebe bağlı fiyat oluşumunu ortaya koymuştur.
Soru 97
1936 yılında yayımlanan ve yaygın olarak “Genel Teori” olarak bilinen “İstihdam, Faiz ve Para Hakkında Genel Teori” adlı eser kime aittir?
Seçenekler
A
Milton Friedman
B
Irving Fisher
C
Karl Marx
D
Adam Smith
E
John Maynard Keynes
Açıklama:
John Maynard Keynes, 1936 yılında yayımladığı ve yaygın olarak “Genel Teori” olarak bilinen “İstihdam, Faiz ve Para Hakkında Genel Teori” adlı eserinde Klasik ve Neoklasik görüşün temel argü- manlarını çürüttü. 20. yüzyıl iktisadi düşüncesine damgasını vuran bu eser ile birlikte ortaya çıkan ik- tisat ekolü “Keynesyen Ekol” olarak bilinmekte ve makro iktisat teorisine getirdiği yenilikler “Keynes- yen Devrim” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 98
Keynes'in bir ekonomiyi canlandırmak için devletin para ve maliye politikalarından yararlanması gerektiği düşüncesi ne ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Makro analiz
B
Eksik istihdam
C
Müdahaleci Devlet
D
Mikro analiz
E
Tam istihdam
Açıklama:
Müdahaleci Devlet: Keynes, işsizlik yani eksik istihdamda bulunan bir ekonominin kendiliğinden tam istihdama ulaşamaya- cağını, devlet müdahalesine ihtiyaç du- yulduğunu iddia etmiştir. Ona göre, eksik istihdamdaki bir ekonomiyi canlandırmak için devlet para ve maliye politikalarından yararlanmalıdır. Devlet özellikle maliye po- litikası araçlarından yararlanarak toplam talebi artırmalıdır. Örneğin kamu harcama- larını artırmak ve vergi oranlarını düşürmek toplam talebi teşvik edecektir.
Soru 99
Monetarizmin ya da bilinen diğer adıyla Parasalcı Ekol’ün kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Milton Friedman
B
Karl Marx
C
Thomas Malthus
D
Friedrich List
E
John Maynard Keynes
Açıklama:
Monetarizmin ya da bilinen diğer adıyla Para- salcı Ekol’ün kurucusu Milton Friedman’dır. Chicago Ekolü olarak da bilinen bu düşünce akımının lideri olan Friedman, 1970’li yıllarda dünya ekonomilerinde yaşanan ekonomik krizlerin başlıca sebebinin devletin ekonomiye müdahalesi olduğunu ileri sürmüştür.
Soru 100
Bir mal veya hizmetin üretim aşamalarında kullanılan ara malların değerine yapılan ilavelere ne denir?
Seçenekler
A
Nihai mal
B
Katma değer
C
Artı değer
D
Ek değer
E
Milli değer
Açıklama:
Katma Değer
Bir mal veya hizmetin üretim aşamaların- da kullanılan ara malların değerine yapı- lan ilavelerdir.
Bir mal veya hizmetin üretim aşamaların- da kullanılan ara malların değerine yapı- lan ilavelerdir.
Soru 101
Merkantilizm kelimesi ilk kez hangi iktisatçı tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Friedrich Hayek
B
John Maynard Keynes
C
John Stewart Mill
D
Adam Smith
E
Karl Marx
Açıklama:
Merkantilizm kelimesini ilk kez ünlü iktisatçı Adam Smith kullanmıştır.
Soru 102
Bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçen sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Merkantilizm
C
Modern makro iktisat
D
Klasik iktisadi düşünce
E
Neoklasik iktisadi düşünce
Açıklama:
Merkantilistler bir ülkenin ve devletin zenginliğini ve ekonomik performansını sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenler ile ölçerler. Bu nedenle bir ülkenin değerli madenlere sahip olmak için her türlü önlemi almasını uygun görürken bir ülkeden değerli madenlerin çıkışını engellemek için her türlü önlemin alınmasını isterler.
Soru 103
Ticaretin hakim olduğu sistem anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutualizm
B
Oportünizm
C
Merkantilizm
D
Kapitalizm
E
Fizyokrasi
Açıklama:
Merkantilizm ‘ticaretin’ hâkim olduğu sistem anlamına gelir
Soru 104
Merkantilistleri eleştirerek, onların aksine devletin ekonomiye asla müdahale etmemesi gerektiğini savunan düşünce sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Neoklasik iktisadi düşünce
C
Fizyokrasi
D
Modern makro iktisat
E
Liberalizm
Açıklama:
Fizyokrasi düşünce akımı merkantilist düşüncelere yapılan eleştiriler sonucunda ortaya çıkmıştır. Fizyokrasi 1700’lü yılların başında ortaya çıkmış ve Bu yüzyılın ikinci yarısında güç kazanmıştır. Fizyokratlar merkantilistlerin tersine devletin ekonomiye asla müdahale etmemesi gerektiğini savunmaktadırlar.
Soru 105
Fizyokrasinin kurucusu olarak kabul edilen iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Francois Quesney
B
Alan Greenspan
C
Irving Fisher
D
Milton Friedman
E
John Maynard Keynes
Açıklama:
Makro iktisatta oldukça önemli yer tutan millî gelir muhasebesi ve bununla ilgili tabloların kökeninde fizyokrasinin kurucusu olarak kabul edilen Francois Quesney’in ünlü “Ekonomik Tablo”su yer alır. Asıl olarak bir tıp doktoru olan Quesney, ekonominin işleyişini kanın insan vücudundaki dolaşımına benzeterek bu ünlü tabloyu üretmiştir. Fizyokratların düşünceleri Klasik iktisadi düşüncenin temellerini oluşturmuştur.
Soru 106
Klasik iktisadi düşüncenin doğmasını sağlayan Adam Smith'in Ulusların Zenginliği adlı eseri kaç yılında yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1776
B
1789
C
1886
D
1969
E
1999
Açıklama:
Klasik iktisadi düşüncenin doğmasını sağlayan Adam Smith'in Ulusların Zenginliği adlı eseri 1776 yılında yayımlanmıştır.
Soru 107
Klasik İktisadi Düşünce ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bugünkü iktisadi düşüncenin temelinde Klasik iktisatçılar yer alır.
B
Klasiklere göre ekonominin dengede kalması için dış müdahaleler gereklidir.
C
Klasik düşünceye göre piyasa mekanizması önünde hiçbir engel kalmadan işlediği sürece üretim faktörleri özellikle iş gücü, sürekli olarak tam istihdam seviyesinde yer alacaktır.
D
Klasiklere göre paranın ekonomik olaylar üzerinde hiçbir etkisi yoktur.
E
Klasikler piyasa mekanizmasının işleyişini reel olarak ele alır.
Açıklama:
Klasiklere göre hiçbir müdahale olmazsa ekonomi daima doğal olarak dengede olacaktır. Bu dengenin arkasındaki güç, fiyat mekanizması ve rekabettir. Rekabet etmenin önündeki engeller kaldırılırsa piyasa mekanizması dengeyi otomatik olarak oluşturacaktır.
Soru 108
Birçok ülkede toplam üretimin yarı yarıya düşüp çalışanların dörtte birinin işini kaybetmesine yol açan kriz kaç yılında ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1915
B
1929
C
1935
D
1939
E
1950
Açıklama:
Gerek Klasik görüş gerekse Neoklasik görüş işsizlik gibi çok önemli bir sorunun piyasa mekanizması yoluyla kendiliğinden çözüleceğini ve ekonominin sürekli olarak tam istihdamda olacağını varsaydıkları için ekonomide kalıcı bir krizin ortaya çıkmayacağını, çıksa bile kolayca çözüleceğini ileri sürüyorlardı. 1929 yılında sanayileşmiş Batılı ülkelerde ortaya çıkan ekonomik kriz bu düşünceyi altüst etti.
Soru 109
Bir ülkenin belirli bir dönemde ve genellikle bir yılda, dış âlemden sağladığı gelirlerle, dış aleme yaptığı ödemelerin yer aldığı tabloya ne ad verilir?
Seçenekler
A
GSYH
B
Döviz kuru
C
Ekonomik takvim
D
Ödemeler bilançosu
E
İktisadi büyüme
Açıklama:
Bir ülkenin belirli bir dönemde ve genellikle bir yılda, dış âlemden sağladığı gelirlerle, dış aleme yaptığı ödemelerin yer aldığı bir tabloya ödemeler bilançosu adı verilir. Ödemeler bilançosu, bir ülkenin döviz harcamaları ve döviz gelirlerini gösteren bir hesaptır. İhtiyacı olan dövizi kazanamayan bir ülke ödemeler bilançosu açığı verir ve bu ülkenin ulusal parası diğer yabancı paralar karşısında değer kaybeder.
Soru 110
Reel GSYH’deki artma ve azalma süreçlerindeki kısa dönemli dalgalanmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Daralma
B
Konjonktür
C
Resesyon
D
Canlanma
E
Enflasyon
Açıklama:
Büyümenin refah getirici etkisi nedeniyle bütün ülkeler mümkün olan en yüksek hızda büyümek ister. Ancak bu mümkün olmamaktadır. Ülke ekonomileri bazen canlanmakta, bazen de durgunlaşmakta ve daralmaktadır. İnsanlar nasıl kendilerini hem fiziksel hem de biyolojik olarak sürekli mükemmel hissetmiyor ve böyle olamıyorlarsa dünya ülkelerinin ekonomileri de sürekli ve sorunsuz büyüme süreci yaşayamamaktadır.
Soru 111
Üretim miktarı projeksiyonlarına göre 2050 yılında en çok üretimin yapılmasının beklendiği kıta aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Asya
B
Avrupa
C
Amerika
D
Afrika
E
Avustralya
Açıklama:
Yapılan tahminlerin büyük çoğunluğu Asya ülkelerinin dünya üretiminden aldıkları payın sürekli olarak yükseleceğini ve 2050’li yıllarda yeniden % 50’nin üzerine çıkacağını söylemektedir.
Ünite 2
Soru 1
2008 yılında ABD ekonomisinde başlayan ve diğer gelişmiş ülkelere hızla yayılarak genişleyen küresel finans krizi ortaya çıkmıştır bunun sonucunda dünya ekonomisi bir durgunluk dönemine girmiştir finans piyasalarında başlayan bu krizle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kriz serveti azaltarak işsizliği ortadan kaldırmıştır.
B
Krizden ekonominin reel yani üreten bölümü etkilenmiştir.
C
Kriz hane halkının ve firmaların harcama kararlarını olumsuz etkilemiştir.
D
Kaybedilen ve değeri düşen finansal yatırımlar servetlerin azalmasına sebep olmuştur.
E
Yatırımların finansman yönü etkilenmiştir tüketimin ve gelirlerin azalmasıyla gelecekle ilgili olumsuz düşünceler artmıştır.
Açıklama:
2008 yılında ABD ekonomisinde ortaya çıkan ve diğer gelişmiş ekonomilere de hızlıca yayılan küresel finans krizi sonrası dünya ekonomisinde ciddi bir durgunluk (resesyon) dönemi başladı. Finans piyasalarında ortaya çıkan bu kriz hane halkı ve firmaların harcama kararlarını pek çok açıdan olumsuz etkiledi. Kaybedilen ya da değeri düşen finansal yatırımlar servetlerin azalmasına neden oldu. Ekonominin üretim yönü, yani reel kesim krizden iki şekilde etkilendi. Kredi kanalının işleyişinin bozulması yeni yatırımları finansman yönünden olumsuz etkilerken, tüketim hem gelirin azalması (servetin azalması ve işsizlik) hem de geleceğe dair beklentilerin kötüleşmesi nedeniyle düşüş gösterdi.
Soru 2
2008’de yaşanan küresel finans kriziyle talepteki düşüş üretimin düşmesine ve ekonomini durgunluğuna sebep olmuştur, ekonomilerin tekrar toparlanması için ne gereklidir?
Seçenekler
A
Üretim artışı gereklidir.
B
Toplam harcamaların azaltılması gereklidir.
C
Beklenen politika etkisinin faiz oranı gereklidir.
D
Toplam harcamaların üretime kaydırılması gereklidir.
E
Merkez bankalarının politika faizi yükseltmesi gereklidir.
Açıklama:
Talepteki düşüş üretimin de düşmesine ve ekonomilerde durgunluğa neden oldu. Ekonomilerin tekrar toparlanması için üretim artışı gerekliydi. Üretim artışı için ise toplam harcamalar artırılmalıydı. Harcamaların artırılması için politika yapıcılar devreye girdi.
Soru 3
2008'de yaşanan küresel finansal krizle talep düşmüştür ve bu düşüş üretimin düşmesine sebep olmuştur buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Üretim artışı için toplam harcamalar artırılmalıdır.
B
Ekonomilerin toparlanabilmesi için üretim artışı gereklidir.
C
İktisadi birimler temkinli davranarak tasarrufa yönelmişlerdir.
D
Parasal ve mali politikalar durgunluğa neden olarak gösterilemez.
E
Faizler sıfıra yaklaştırılarak merkez bankası koruma altına alınmıştır.
Açıklama:
Talepteki düşüş üretimin de düşmesine ve ekonomilerde durgunluğa neden oldu. Ekonomilerin tekrar toparlanması için üretim artışı gerekliydi. Üretim artışı için ise toplam harcamalar artırılmalıydı. Harcamaların artırılması için politika yapıcılar devreye girdi.
Soru 4
İktisat politikası yardımıyla durgunluk(resesyon) durumunda harcamalar artırılır bunun için çeşitli uygulamalar politika yapıcılar tarafından devreye sokulur, aşağıdakilerden hangisi bu uygulamalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Merkez bankaları politika faizlerini aşağı çeker.
B
İktisadi birimler temkinli davranarak tasarrufa yönelir.
C
Faizler sıfır noktasına çekilir altına yatırım teşvik edilir.
D
Parasal-mali genişleme politikaları ile harcamalar artırılmaya çalışılır.
E
Faizler düşürülür düşen faiz oranlarıyla toplam harcamaların arması beklenir.
Açıklama:
Çünkü böyle dönemlerde iktisadi birimler temkinli davranır ve tasarrufa yönelir. Bu nedenle başka bir politika önerisi geliştirildi ve parasal - mali genişleme politikaları ile harcamalar artırılmaya çalışıldı. Bu politika bazı ekonomilerde işe yararken bazı ekonomilerde beklenen etkiyi sağlayamadı. Tabii burada kriz ve iktisat politikası için söylenecek çok şey var.
Soru 5
2008 küresel finans krizi sonrasında iktisat politikası yardımıyla harcamaların arttırılıp ekonomik durgunluğun aşılmaya çalışılmasinin sebebi nedir?
Seçenekler
A
Kriz ve iktisat politikası harcamaları kısar, geliri artırır bunun sonucunda Keynesyen modele ulaşılır.
B
Harcamalar artarsa buna karşılık olarak üretim artışı sağlanır ve ekonomi toparlanmaya başlar.
C
Kısa dönemde ve uzun dönemde uygulanacak iktisat politikası farklılık gösterdiği için detaylar göz ardı edilmiştir.
D
Üretim artışını sağlayarak ekonominin kısa sürede toparlanmasını sağlamak işe yarar, bazı ekonomiler için gerekli olan etkiyi sağlamıştır.
E
2008 küresel finans krizi Amerikan ekonomisinde başlamıştır, daha sonra Avrupa’ya yayılmıştır ve dünyanın önemli bir bölümü kriz altında faizleri düşürmüştür.
Açıklama:
İktisat politikası yardımıyla bir şekilde harcamaların artırılıp ekonomik durgunluğun aşılmaya çalışıldığından bahsettik. Çünkü harcamalar artarsa bunları karşılamak için üretim artışı sağlanır ve ekonomiler toparlanmaya başlar. İstihdam ve gelirin artmasıyla birlikte harcamalar artmaya devam eder. Bu durumda üretimdeki artış da sürer ve ekonomi toparlanır. Dolayısıyla kısa dönemde ekonomideki toplam harcama düzeyi toplam üretimi (toplam millî gelir ya da GSYH) belirler.
Soru 6
Ünlü iktisatçı John Keynes harcamalar konusunda önemli tespitler yapmıştır, aşağıdakilerden hangisi Keynes’in tespitlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kısa dönemde toplam harcamalar çıktı düzeyini belirler.
B
Toplam harcamalardaki azalma ekonominin üretim düzeyini düşürür.
C
Toplam harcamalar yani ekonomideki her türlü çıktı ve gelir toplumun tasarruf düzeyi ile birlikte belirlenir.
D
Toplam harcamalarda gerçekleşen dalgalanmalar ekonominin daralmasına yada genişlemesine sebep olur.
E
Harcama yönlü olan makro iktisadın kurucusu Keynes teorik yaklaşımıyla yani Keynesyen modeliyle “planlanan toplam harcama” kavramını geliştirmiştir.
Açıklama:
Toplam harcamalardaki azalmanın ekonominin üretim düzeyinin düşmesine neden olduğu fikri ünlü İngiliz iktisatçı John Maynard Keynes’in temel önermelerinden biridir. Toplam harcamalarda gerçekleşen dalgalanmalar ekonominin daralmasına ya da genişlemesine neden olur. Modern makro iktisatın da kurucusu sayılan Keynes’in harcama yönlü bu teorik yaklaşımı Keynesyen model olarak adlandırılır. Bu nedenle Keynesyen modelin temel varsayımlarının kısa bir özetiyle başlıyoruz. Daha sonra planlanan toplam harcama kavramı üzerinde duracağız. Kısa dönemde toplam harcamaların çıktı düzeyini nasıl belirlediğini şekil ve sayısal veriler yardımıyla analiz edeceğiz
Soru 7
Keynesyen modelde harcamalar konusu ele alınmıştır buna göre oldukça kısa dönem nedir?
Seçenekler
A
Keynesyen modelde enflasyonun ve piyasa fiyatlarının kontrol altında olduğu durumdur.
B
Keynesyen modelde oldukça kısa dönem harcamaların artmaya başladığı ve faiz oranlarının sıfırlandığı yerdir.
C
Keynesyen modelde oldukça kısa dönem toplam arz-toplam talep denge modelinin çalışmaya başladığı zaman dilimidir.
D
Keynesyen modelde oldukça kısa dönem istikrar politikalarının uygulamaya geçirilmeden önceki merkez bankasının enflasyon politikasıdır.
E
Keynesyen modelde oldukça kısa dönem ile kastedilen firmaların fiyatlarını değiştiremedikleri ve önceden belirlenmiş fiyatlarla ortaya çıkan talebi karşılayabildikleri durumdur.
Açıklama:
Burada kullanacağımız basit Keynesyen model tamamen gerçekçi bir model değildir çünkü oldukça kısa bir dönem için bu modeli kullanırız. Oldukça kısa bir dönem ile kastedilen, firmaların fiyatlarını değiştiremedikleri ve önceden belirlenmiş fiyatlarda ortaya çıkan talebi karşılayabildikleri durumdur. Bununla birlikte Keynesyen model, kısa dönem ekonomik dalgalanmaları analiz edeceğimiz toplam talep-toplam arz modelini ve istikrar politikalarını anlamamız için teorik bir temel oluşturur
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen modelin temel varsayımı açısından yanlıştır?
Seçenekler
A
Firmalar fiyatlarını değiştirmek yerine bir fiyat belirler ve bu fiyattan talebi karşılar.
B
Firmalar ürünlerine yönelik talep değişimlerine fiyatlarını değiştirerek yanıt vermez.
C
Kısa dönemde firmalar önceden belirlenmiş fiyatlarla ürünlerine yönelik talebi karşılar.
D
Firmalar sürekli fiyat değişimi yaparlar ve bu enflasyon sebebiyle yapılan bir harekettir, daha sonra değişim gösterir.
E
Firmalar talebi karşılayarak önceden belirledikleri fiyat düzeyinde müşterilerini tatmin edecek kadar üretim yapar.
Açıklama:
Basit Keynesyen model temel bir varsayım üzerine inşa edilmekte: Kısa dönemde, firmalar önceden belirlenmiş fiyatlarda ürünlerine yönelik talebi karşılar. Firmalar ürünlerine yönelik talep değişimlerine fiyatlarını değiştirerek yanıt vermez. Bunun yerine bir fiyat belirler ve bu fiyattan talebi karşılar. Burada “talebi karşılamak” ile kastedilen firmaların önceden belirledikleri fiyat düzeyinde müşterilerini
tatmin edecek kadar üretim yapmalarıdır.
tatmin edecek kadar üretim yapmalarıdır.
Soru 9
Keynesyen modele göre tüketiciler önceden belirlenmiş fiyatlara göre gündelik yaşamda harcama kararları verir, fiyatların sürekli değişmesi durumunda ise çeşitli maliyetler ortaya çıkar, bu maliyetlerin adı nedir?
Seçenekler
A
Talep değişimi
B
Talebi karşılama
C
Menü maliyetleri
D
Piyasaların monopolcü yapısı
E
Kısa dönemde çok sık değişmeyen
Açıklama:
Mevcut fiyatlara göre harcama kararımızı veririz ve alternatif mallar arasında tercihte bulunuruz. Burada fiyatların sürekli
değişmesinin neden olduğu maliyetler de vardır ki
iktisatçılar bu maliyetleri menü maliyetleri olarak tanımlar.
değişmesinin neden olduğu maliyetler de vardır ki
iktisatçılar bu maliyetleri menü maliyetleri olarak tanımlar.
Soru 10
Toplam harcamalar planlanan ve gerçekleşen olmak üzere iki tanedir ikisi arasındaki fark neyi belirler?
Seçenekler
A
Firmaların hangi kavramları genelleştireceğini belirler.
B
Firmaların tüketiciye ürünleri satma yöntemlerini belirler.
C
Firmaların üretim kararlarını ve ekonomideki toplam üretimi etkiler.
D
Firmaların enflasyonu algılama ve enflasyonun üretimindeki etkilerini belirler.
E
Firmaların gelecek dönemde üretim miktarlarını ne kadar artıracağını belirler.
Açıklama:
Toplam harcamaları, planlanan ve gerçekleşen olarak iki ayrı şekilde tanımlarız ki bu ayrım önemlidir. İkisi arasındaki fark firmaların üretim kararlarını ve dolayısıyla ekonomideki toplam üretimi etkiler. Planlanan toplam harcamalar ekonomide mal ve hizmetlere yapılmak istenen harcamaları ifade eder. Önceden ne kadar olacağı planlanmış ya da karar verilmiştir. Gerçekleşen harcamalar ise ekonomide belirli bir andaki mevcut harcama düzeyini gösterir. Birbirlerinden farklı olabilirler mi? Evet.
Soru 11
ABD ekonomisinde ortaya çıkan ve diğer gelişmiş ekonomilere de hızlıca yayılan küresel finans krizi hangi yıl dünya ekonomisinde ciddi bir durgunluk (resesyon) dönemini başlatmıştır?
Seçenekler
A
2004
B
2006
C
2008
D
2010
E
2012
Açıklama:
2008 yılında ABD ekonomisinde ortaya çıkan ve diğer gelişmiş ekonomilere de hızlıca yayılan küresel finans krizi sonrası dünya ekonomisinde ciddi bir durgunluk (resesyon) dönemi başladı. Finans piyasalarında ortaya çıkan bu kriz hanehalkı ve firmaların harcama kararlarını pek çok açıdan olumsuz etkiledi.
Soru 12
Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi modern makro iktisadın kurucusu sayılmaktadır?
Seçenekler
A
David Ricardo
B
John Maynard Keynes
C
Karl Marx
D
Adam Smith
E
Milton Friedman
Açıklama:
Toplam harcamalardaki azalmanın ekonominin üretim düzeyinin düşmesine neden olduğu fikri ünlü İngiliz iktisatçı John Maynard Keynes’in temel önermelerinden biridir. Toplam harcamalarda gerçekleşen dalgalanmalar ekonominin daralmasına ya da genişlemesine neden olur. Modern makro iktisatın da kurucusu sayılan Keynes’in harcama yönlü bu teorik yaklaşımı Keynesyen model olarak adlandırılır.
Soru 13
Planlanan toplam harcamaların en büyük bileşeni aşağıdaki harcamalardan hangisidir?
Seçenekler
A
Yatırım harcamaları
B
Transfer harcamaları
C
Cari harcamalar
D
Personel harcamaları
E
Tüketim harcamaları
Açıklama:
Planlanan toplam harcamaların en büyük bileşeni tüketim harcamalarıdır. Tüketim harcamaları hanehalkının satın aldığı mal ve hizmetlerin toplam değeridir. Tüketicilerin harcama isteği pek çok sektörde satışları ve kârlılığı etkiler.
Soru 14
Keynesyen Tüketim Teorisi ile ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Tüketim ve gelir arasındaki ilişki Keynes’in ekonomi modelinin merkezinde yer almaktadır.
B
Tüketimi belirleyen temel faktör cari (bugünkü) gelirdir.
C
Kişiler, gelirleri arttıkça tüketimlerini artırmakta ancak tüketim artışları gelirdeki artışın gerisinde kalmaktadır.
D
Tüketimdeki artış gelirdeki artıştan daha fazla gerçekleşmektedir.
E
Kişiler gelirleri yükseldiği takdirde tüketimlerini hemen artırmamakta, bir süre bekledikten sonra tüketimlerinde bir artışa gitmektedirler.
Açıklama:
Tüketim ve gelir arasındaki ilişki Keynesin ekonomi modelinin merkezinde yer alır. Keynes, servet ve faiz oranı gibi faktörlerin de ekonomide tüketim düzeylerinin belirlenmesinde etkili olduğunu belirtmesine rağmen, tüketimi belirleyen temel faktör cari (bugünkü) gelirdir. Keynes, iktisat tarihine damga vuran İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi isimli klasik eserinde temel bir psikolojik kanundan söz eder: Kişiler, gelirleri arttıkça tüketimlerini artırmakta ancak tüketim artışları gelirdeki artışın gerisinde kalmaktadır. Buna göre kişiler gelirleri yükseldiği takdirde tüketimlerini hemen artırmamakta, bir süre bekledikten sonra tüketimlerinde bir artışa gitmektedirler.
Keynes burada iki önemli şey söylemektedir: Birincisi, gelirimiz arttığında öncekinden daha fazla harcama yaparız. Fakat burada ne kadar daha fazla harcayacağımızla ilgili de şunu vurgulamaktadır: Tüketimdeki artış gelirdeki artıştan daha az gerçekleşir. Keynes bu önermeyi yaparken tüketim-gelir ilişkisini gösteren verilerden ve insanlarla ilgili gözlemlerinden yararlanmaktadır. Bu basit gözlem toplam ekonominin işleyişini anlamada oldukça önemli bir yaklaşıma sahiptir.
Keynes burada iki önemli şey söylemektedir: Birincisi, gelirimiz arttığında öncekinden daha fazla harcama yaparız. Fakat burada ne kadar daha fazla harcayacağımızla ilgili de şunu vurgulamaktadır: Tüketimdeki artış gelirdeki artıştan daha az gerçekleşir. Keynes bu önermeyi yaparken tüketim-gelir ilişkisini gösteren verilerden ve insanlarla ilgili gözlemlerinden yararlanmaktadır. Bu basit gözlem toplam ekonominin işleyişini anlamada oldukça önemli bir yaklaşıma sahiptir.
Soru 15
“İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi” isimli eser aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
John Maynard Keynes
B
Thomas Malthus
C
Irving Fisher
D
Milton Friedman
E
İbn-i Haldun
Açıklama:
Tüketim ve gelir arasındaki ilişki Keynesin ekonomi modelinin merkezinde yer alır. Keynes, servet ve faiz oranı gibi faktörlerin de ekonomide tüketim düzeylerinin belirlenmesinde etkili olduğunu belirtmesine rağmen, tüketimi belirleyen temel faktör cari (bugünkü) gelirdir. Keynes, iktisat tarihine damga vuran İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi isimli klasik eserinde temel bir psikolojik kanundan söz eder: Kişiler, gelirleri arttıkça tüketimlerini artırmakta ancak tüketim artışları gelirdeki artışın gerisinde kalmaktadır. Buna göre kişiler gelirleri yükseldiği takdirde tüketimlerini hemen artırmamakta, bir süre bekledikten sonra tüketimlerinde bir artışa gitmektedirler.
Soru 16
Firmalar ve hanehalkları tarafından devlete yapılan vergi ödemelerinden, devlet tarafından hanehalklarına yapılan transfer ödemelerinin çıkarılmasıyla aşağıdakilerden hangisi elde edilmektedir?
Seçenekler
A
Çoğaltan
B
Tüketim miktarı
C
Toplam gelir
D
Net vergiler
E
Gini katsayısı
Açıklama:
Devletin iki önemli faaliyeti olan vergi toplama ve transfer ödemeleri net vergiler (T) olarak adlandırılır. Net vergiler firmalar ve hanehalkları tarafından devlete yapılan vergi ödemelerinden, devlet tarafından hanehalklarına yapılan transfer ödemelerinin çıkarılmasıyla bulunur.
Soru 17
Gelir ve gider arasındaki fark aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Vergi
B
Bütçe açığı
C
Tüketim harcaması
D
Kamu harcaması
E
Denge çıktı düzeyi
Açıklama:
Devletin bir gelir-gider dengesi var. Bunu bütçe ile takip ederiz. Basit söylersek giderler kamu harcamaları, gelirler ise vergilerden oluşur. Gelir-gider arasındaki fark bütçe açığı ile ifade edilir.
Soru 18
I Kamu harcamaları çoğaltanı II Vergi çoğaltanı III Denk bütçe çoğaltanı IV Transfer çoğaltanı V Toplam harcama çoğaltanı Yukarıda yer alan ifadelerden hangisi/hangileri çoğaltan tanımı içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve IV
D
II ve V
E
I, II, III
Açıklama:
Vergilerin toplam harcamalar üzerinde tüketimden kaynaklı dolaylı bir etkisi, kamu harcamalarının ise doğrudan bir etkisi var. Kamu, bu iki aracı kullanarak denge çıktı düzeyini etkileyebilir. Aslında maliye politikasının yaptığı iş budur. Buna göre çoğaltan üzerinde kamunun etkisine bakabiliriz. Üç çeşit çoğaltan tanımımız var: Kamu harcamaları çoğaltanı, vergi çoğaltanı ve denk bütçe çoğaltanı.
Soru 19
Basit Keynesyen modelin tamamen gerçekçi bir model olmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arz odaklı olması
B
Uzun dönemli bir analiz olması
C
Oldukça kısa bir dönem için kullanılması
D
Sosyal kamu harcamalarına karşı çıkması
E
Ekonomiye devlet müdahalesini savunması
Açıklama:
Şunu vurgulayalım: Burada kullanacağımız basit Keynesyen model tamamen gerçekçi bir model değildir çünkü oldukça kısa bir dönem için bu modeli kullanırız. Oldukça kısa bir dönem ile kastedilen, firmaların fiyatlarını değiştiremedikleri ve önceden belirlenmiş fiyatlarda ortaya çıkan talebi karşılayabildikleri durumdur.
Soru 20
Kamu harcamalarındaki değişime, denge çıktı düzeyindeki değişimin oranı hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Enjeksiyon
B
Kamu harcamaları çoğaltanı
C
Vergi çoğaltanı
D
Denk bütçe çoğaltanı
E
Marjinal tüketim eğilimi
Açıklama:
Kamu harcamaları çoğaltanı, kamu harcamalarındaki değişime denge çıktı düzeyindeki değişimin oranı olarak tanımlanır.
Soru 21
Toplam tasarruflar (S), toplam gelir (Y) ve toplam tüketim (C) olmak üzere toplam tasarruflar nasıl hesaplanır?
Seçenekler
A
S= Y-C
B
S= Y+C
C
S= YxC
D
S= Y/C
E
S= YC
Açıklama:
Toplam tasarruflar (S), toplam gelir ve toplam tüketim arasındaki farktır:
S= Y - C
S= Y - C
Soru 22
"Kısa dönemde, firmalar önceden belirlenmiş fiyatlarda ürünlerine yönelik talebi
karşılar. Firmalar ürünlerine yönelik talep değişimlerine fiyatlarını değiştirerek yanıt vermez."
Ekonomik teorisini yukarıdaki temele dayandıran ünlü ekonomist aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bulunmaktadır?
karşılar. Firmalar ürünlerine yönelik talep değişimlerine fiyatlarını değiştirerek yanıt vermez."
Ekonomik teorisini yukarıdaki temele dayandıran ünlü ekonomist aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Smith
B
Keynes
C
Marx
D
Piketty
E
Fisher
Açıklama:
Basit Keynesyen model temel bir varsayım üzerine inşa edilmekte: Kısa dönemde, firmalar önceden belirlenmiş fiyatlarda ürünlerine yönelik talebi karşılar. Firmalar ürünlerine yönelik talep değişimlerine fiyatlarını değiştirerek yanıt vermez.
Soru 23
I. Servet
II. Faiz oranı
III. Geleceğe yönelik beklentiler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tüketim kararlarını etkiler?
II. Faiz oranı
III. Geleceğe yönelik beklentiler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tüketim kararlarını etkiler?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I,II
C
I,II,III
D
Yalnız III
E
I,III
Açıklama:
Tüketimin sadece gelire bağlı olduğu varsayımını basitlik amacıyla kullanırız. Gerçek hayatta hanehalklarının belirli bir dönemde ne kadar tüketim yapacaklarına dair kararları servetlerinden, faiz oranından ve geleceğe yönelik beklentilerinden de
etkilenir.
etkilenir.
Soru 24
AE planlanan toplam harcamalar, C tüketim ve, I planlanan yatırım harcamaları olmak üzere, hangi işlem doğrudur?
Seçenekler
A
AE= C-I
B
AE=C=I
C
I=AE+C
D
AE= C+I
E
C=AE+I
Açıklama:
Makroekonomide dengeyi incelemek için yeni bir değişken tanımlıyoruz: Planlanan toplam harcamalar (AE). Planlanan toplam harcamalar tüketim ve planlanan yatırımların toplamından oluşmakta:
AE = C + 1
AE = C + 1
Soru 25
Y toplam çıktı, C tüketim, I planlanan yatırım, AE planlanan toplam harcamalar olmak üzere aşağıdaki durumlardan hangisinde ekonomi dengededir?
Seçenekler
A
Y: 100, C: 175, I:25, AE:200
B
Y: 200, C: 250, I:25, AE:275
C
Y: 400, C: 400, I:25, AE:425
D
Y: 500, C: 475, I:25, AE:500
E
Y: 1000, C: 850, I:25, AE:875
Açıklama:
Y = AE
ve
Y = C + I olduğunda D seçeneği doğrudur.
ve
Y = C + I olduğunda D seçeneği doğrudur.
Soru 26
Y = C + I (denge)
C = 100 + 0.75 Y (tüketim fonksiyonu)
I = 25 (planlanan yatırımlar)
olmak üzere, Y kaçtır?
C = 100 + 0.75 Y (tüketim fonksiyonu)
I = 25 (planlanan yatırımlar)
olmak üzere, Y kaçtır?
Seçenekler
A
500
B
75
C
25
D
750
E
400
Açıklama:
Y = C + I (denge)
C = 100 + 0.75 Y (tüketim fonksiyonu)
I = 25 (planlanan yatırımlar)
Gelir eşitliğini yeniden yazarsak
Y = 100 + 0.75Y + 25
buluyoruz. Y’leri eşitliğin sol tarafına alırsak
Y - 0.75Y = 100 + 25
0.25Y = 125
Y = 125 / 0.25 = 500 elde ederiz.
C = 100 + 0.75 Y (tüketim fonksiyonu)
I = 25 (planlanan yatırımlar)
Gelir eşitliğini yeniden yazarsak
Y = 100 + 0.75Y + 25
buluyoruz. Y’leri eşitliğin sol tarafına alırsak
Y - 0.75Y = 100 + 25
0.25Y = 125
Y = 125 / 0.25 = 500 elde ederiz.
Soru 27
Dengede bir ekonomi için hangisi doğru olmalıdır?
Seçenekler
A
C + S = C - I
B
C - S = C + I
C
C x S = C x I
D
C + S = C / I
E
C + S = C + I
Açıklama:
Bir özdeşlik olan Y ≡ C + S bize gelirin harcandığını ve tasarruf edildiğini ifade ediyordu. Denge koşulumuz olan Y = C + I eşitliği ise toplam harcamaların toplam üretime eşit olduğunu ifade eden bir eşitliktir. Bu eşitlik ekonominin denge
dışı durumlarında gerçekleşmez. Buna göre ekonominin dengede olduğu durumda Y için C + S de yazabiliriz: C + S = C + I
Eşitliğin her iki tarafından C’leri çıkartırsak S = I
buluruz. Bu eşitlik bize planlanan yatırım harcamalarının tasarruflara eşit olduğu durumda da ekonominin dengede olacağını ifade ediyor.
dışı durumlarında gerçekleşmez. Buna göre ekonominin dengede olduğu durumda Y için C + S de yazabiliriz: C + S = C + I
Eşitliğin her iki tarafından C’leri çıkartırsak S = I
buluruz. Bu eşitlik bize planlanan yatırım harcamalarının tasarruflara eşit olduğu durumda da ekonominin dengede olacağını ifade ediyor.
Soru 28
Çoğaltan : 1 / MPS = 1 / 1− MPC olduğuna göre, MPC : 0.75 olduğunda MPS kaç olur ?
Seçenekler
A
0.25
B
0.75
C
0.50
D
1
E
1.25
Açıklama:
Bizim örneğimizde MPC=0.75 olduğuna göre MPS= 0.25 olacaktır.
Soru 29
Aşağıdaki eşitliklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
net vergiler = vergiler - transfer harcamaları
B
harcanabilir gelir = toplam gelir - net vergiler
C
Y = C + S + T
D
AE = C + I + G
E
Bütçe açığı = T - G
Açıklama:
Devletin bir gelir-gider dengesi var. Bunu bütçe ile takip ederiz. Basit söylersek giderler kamu harcamaları, gelirler ise vergilerden oluşur. Gelir-gider arasındaki fark bütçe açığı ile ifade edilir: bütçe açığı = G - T
Soru 30
I. Dışa açık ekonomide toplam harcamalarımız içerisinde diğer ülkelere ihraç ettiğimiz ve onlardan ithal ettiğimiz mal ve hizmetler vardır.
II. Net ihracatı, ihracattan ithalatı çıkararak buluruz.
III. Marjinal ithalat eğilimi, gelirdeki artışların ne kadarının ithal mallara harcandığını gösterir.
IV. Yurt içi üretilen mallara yönelik tüketim eğilimi, marjinal tüketim eğilimiyle marjinal ithalat eğilimi toplanarak bulunabilir.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Net ihracatı, ihracattan ithalatı çıkararak buluruz.
III. Marjinal ithalat eğilimi, gelirdeki artışların ne kadarının ithal mallara harcandığını gösterir.
IV. Yurt içi üretilen mallara yönelik tüketim eğilimi, marjinal tüketim eğilimiyle marjinal ithalat eğilimi toplanarak bulunabilir.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Hiçbiri
B
I,III
C
I,II,III
D
II,IV
E
Hepsi
Açıklama:
İlk üç öncül doğru olmakla birlikte yurt içi üretilen mallara yönelik tüketim eğilimi, marjinal tüketim eğiliminden marjinal ithalat eğilimi çıkarılarak bulunabilir.
Soru 31
Keynesyen tüketim teorisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gelir arttığında harcama artar.
B
Gelir ve tüketim arasında azalan eğilimli bir ilişki vardır.
C
Tüketim gelirin bir fonksiyonudur.
D
Tüketim fonksiyonu eğrisi hiçbir zaman sıfırdan başlamaz.
E
Hanehalkı tüketim fonksiyonu tek kişilik bir hanehalkı için geçerlidir.
Açıklama:
Tüketim ve gelir arasındaki ilişkiyi bize tüketim fonksiyonu verir. Şekil 2.1’de tek kişilik bir hanehalkı için varsayıma dayalı oluşturulan tüketim fonksiyonu yer almaktadır. Keynes, servet ve faiz oranı gibi faktörlerin de ekonomide tüketim düzeylerinin belirlenmesinde etkili olduğunu belirtmesine rağmen, tüketimi belirleyen temel faktör cari (bugünkü) gelirdir. Keynes, iktisat tarihine damga vuran İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi isimli klasik eserinde temel bir psikolojik kanundan söz eder: Kişiler, gelirleri arttıkça tüketimlerini artırmakta ancak tüketim artışları gelirdeki artışın gerisinde kalmaktadır. Buna göre kişiler gelirleri yükseldiği takdirde tüketimlerini hemen artırmamakta, bir süre bekledikten sonra tüketimlerinde bir artışa gitmektedirler. Tüketim fonksiyonu eğrisi c(y) ile gösteriliyor. Buna göre tüketim (c) gelirin (y) bir fonksiyonudur.
Tüketim fonksiyonu eğrisi pozitif eğimlidir ve tüketimin gelirle birlikte arttığını gösterir. Keynes’in tüketimdeki artışın gelirdeki artıştan daha az olması ile
ilgili görüşünü yansıtmak için tüketim fonksiyonunun eğimini 1’den küçük olarak çizeriz.
Tüketim fonksiyonu eğrisi pozitif eğimlidir ve tüketimin gelirle birlikte arttığını gösterir. Keynes’in tüketimdeki artışın gelirdeki artıştan daha az olması ile
ilgili görüşünü yansıtmak için tüketim fonksiyonunun eğimini 1’den küçük olarak çizeriz.
Soru 32
Toplam harcamalardaki azalmanın ekonominin üretim düzeyinin düşmesine neden olduğu fikri hangi ünlü İngiliz iktisatçının temel önermesidir?
Seçenekler
A
Keynes
B
Smith
C
Fisher
D
Schumpeter
E
Malthus
Açıklama:
Toplam harcamalardaki azalmanın ekonominin üretim düzeyinin düşmesine neden olduğu fikri ünlü İngiliz iktisatçı John Maynard Keynes’in temel önermelerinden biridir.
Soru 33
John Maynard Keynes'in en önemli kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Teori: İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi
B
Ulusların Zenginliği
C
Para Teorisi
D
Hayvansal Güdüler
E
Ekonomik Gelişmenin Teorisi
Açıklama:
John Maynard Keynes’in bu önemli kitabının Türkçe baskısı da mevcuttur. Türkçe kaynaklarda ismi "Genel Teori: İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi" olarak bilinir.
Soru 34
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Marjinal tüketim eğilimi ve Marjinal tasarruf eğiliminin toplamı 1'e eşittir.
B
Toplam tasarruflar toplam gelir ve toplam yatırım arasındaki farktır.
C
Toplam tasarruflar toplam tüketimin bir fonksiyonudur.
D
Marjinal tüketim eğilimi gelirdeki artışın tasarruflara giden kısmını veren katsayıdır.
E
Marjinal tasarruf eğilimi gelirdeki değişimin tüketime giden kısmını veren katsayıdır.
Açıklama:
Gelirimizi tüketmek ve tasarruf etmek şeklinde kullandığımıza göre marjinal tüketim eğilimi ve marjinal tasarruf eğilimi toplamı her zaman 1’e eşit olur. Marjinal tüketim eğilimi ve Marjinal tasarruf eğiliminin toplamı 1'e eşittir.
Toplam tasarruflar (S), toplam gelir ve toplam tüketim arasındaki farktır.
Marjinal tüketim eğilimi (MPC) olarak adlandırılan ve gelirdeki artışın tüketime giden kısmını bize veren bir katsayı var.
Toplam tasarruflar (S), toplam gelir ve toplam tüketim arasındaki farktır.
Marjinal tüketim eğilimi (MPC) olarak adlandırılan ve gelirdeki artışın tüketime giden kısmını bize veren bir katsayı var.
Soru 35
C = 100 + 0.75Y Yukarıda verilen tüketim fonksiyonuna göre toplam gelir 2400 ise toplam tüketim ne kadardır?
Seçenekler
A
750
B
1000
C
1350
D
1600
E
1900
Açıklama:
C= 100 + 0.75Y
Y=2400 ise
C= 100 + 0.75*2400
C= 1900
Y=2400 ise
C= 100 + 0.75*2400
C= 1900
Soru 36
Sızıntılar ve Enjeksiyonların eşit olduğu durum hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
S + T = I + G
B
S + I = T + G
C
S + G = I + T
D
S + T = C + G
E
S + T + C = I + G
Açıklama:
Sızıntılar = Enjeksiyonlar
S+T = I +G
S+T = I +G
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisinde ekonominin dengede olduğu gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Y= AE
B
Y= C + I + S
C
Y= S
D
Y= I + S + G
E
Y= C + I + NX
Açıklama:
Toplam harcamalar her zaman tüketim ve planlanan yatırım harcamalarının toplamına eşittir ve bu özdeşlik olarak ifade edilir. Toplam çıktının (Y) planlanan toplam harcamalara (AE) eşit olduğu durumda ekonomi dengededir:
Y = AE
Bir başka ifadeyle, üretilen malların tamamı ekonomik birimler tarafından harcanmaktadır.
Y = AE
Bir başka ifadeyle, üretilen malların tamamı ekonomik birimler tarafından harcanmaktadır.
Soru 38
I. Kamu harcamaları çoğaltanı
II. Denk bütçe çoğaltanı
III. Vergi çoğaltanı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çoğaltandır?
II. Denk bütçe çoğaltanı
III. Vergi çoğaltanı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çoğaltandır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Vergilerin toplam harcamalar üzerinde tüketimden kaynaklı dolaylı bir etkisi, kamu harcamalarının ise doğrudan bir etkisi var. Kamu, bu iki aracı kullanarak denge çıktı düzeyini etkileyebilir. Aslında maliye politikasının yaptığı iş budur. Buna göre çoğaltan üzerinde kamunun etkisine bakabiliriz. Üç çeşit çoğaltan tanımımız var: Kamu harcamaları çoğaltanı, vergi çoğaltanı ve denk bütçe çoğaltanı.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisinde kapalı ekonomide çoğaltan ve açık ekonomide çoğaltan arasındaki fark doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Açık ekonomide çoğaltan 1 /(1- MPC) şeklindedir.
B
Kapalı ekonomide çoğaltan 1/ 1-(MPC- MPI) şeklindedir.
C
Kamu harcamaları ya da yatırım harcamalarındaki artışın gelir üzerindeki etkisi dışa açık ekonomide kapalı ekonomidekine oranla daha düşüktür.
D
Yurt içinde üretilen mallara yönelik tüketimi, toplam tüketimden ihraç mal tüketimini çıkararak bulabiliriz.
E
Yurt içi üretilen mallara yönelik tüketim eğilimi, marjinal tüketim eğiliminden marjinal ihracat eğilimi çıkarılarak bulunabilir
Açıklama:
Dışa açık bir ekonomide çoğaltanı hesaplayabilmemiz için yurt içinde üretilen mallara ne kadarlık bir tüketim eğilimi olduğunu bilmemiz lazım. Yurt içinde üretilen mallara yönelik tüketimi, toplam tüketimden ithal mal tüketimini çıkararak (C-IM) bulabiliriz. Gelirdeki değişim karşısında tüketimdeki değişmeyi marjinal tüketim eğiliminin, ithal mallara yönelik tüketimdeki değişmeyi ise marjinal ithalat eğiliminin verdiğini hatırlayalım. O hâlde yurt içi üretilen mallara yönelik tüketim eğilimi, marjinal tüketim eğiliminden marjinal ithalat eğilimi çıkarılarak bulunabiliriz.
Dışa açık ekonomide çarpan değerinin kapalı ekonomiye göre daha düşük olmasının nedeni ithalat, ithalatı belirleyen ise marjinal ithalat eğilimidir.
Kamu harcamaları ya da yatırım harcamalarındaki artışın gelir üzerindeki etkisi dışa açık ekonomide kapalı ekonomidekine oranla daha düşüktür. Harcamalardaki artış gelir ve tüketimi yine artırır.
Dışa açık ekonomide çarpan değerinin kapalı ekonomiye göre daha düşük olmasının nedeni ithalat, ithalatı belirleyen ise marjinal ithalat eğilimidir.
Kamu harcamaları ya da yatırım harcamalarındaki artışın gelir üzerindeki etkisi dışa açık ekonomide kapalı ekonomidekine oranla daha düşüktür. Harcamalardaki artış gelir ve tüketimi yine artırır.
Soru 40
Ekonomideki en küçük karar verici birimine ......... denir.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Aile
B
Birey
C
Hanehalkı
D
Kabile
E
Toplum
Açıklama:
Hanehalkı; Ekonomideki en küçük karar verici birimdir. Bu tek bir kişi olabileceği gibi aynı çatı altında yaşayan birden fazla kişi de olabilir.
Soru 41
Keynes'e göre ekonomideki dalgalanmaların sebebi nedir?
Seçenekler
A
Toplam harcamalardaki değişimler
B
Faiz oranlarındaki değişmeler
C
Para arzındaki değişmeler
D
Teknolojik gelişmeler
E
Öngörülemeyen politikalar
Açıklama:
Toplam harcamalardaki azalmanın ekonominin üretim düzeyinin düşmesine neden olduğu fikri ünlü İngiliz iktisatçı John Maynard Keynes’in temel önermelerinden biridir. Toplam harcamalarda gerçekleşen dalgalanmalar ekonominin daralmasına ya da genişlemesine neden olur. Modern makro iktisadın da kurucusu sayılan Keynes’in harcama yönlü bu teorik yaklaşımı Keynesyen model olarak adlandırılır
Soru 42
- Tüketimi belirleyen temel faktör cari gelirdir.
- Gelirimiz arttığında öncekinden daha fazla harcama yaparız.
- Tüketimdeki artış gelirdeki artıştan daha az gerçekleşir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tüketim ve gelir arasındaki ilişki Keynesin ekonomi modelinin merkezinde yer alır. Keynes, servet ve faiz oranı gibi faktörlerin de ekonomide tüketim düzeylerinin belirlenmesinde etkili olduğunu belirtmesine rağmen, tüketimi belirleyen temel faktör cari (bugünkü) gelirdir. Keynes, iktisat tarihine damga vuran İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi isimli klasik eserinde temel bir psikolojik kanundan söz eder: Kişiler, gelirleri arttıkça tüketimlerini artırmakta ancak tüketim artışları gelirdeki artışın gerisinde kalmaktadır. Buna göre kişiler gelirleri yükseldiği takdirde tüketimlerini hemen artırmamakta, bir süre bekledikten sonra tüketimlerinde bir artışa gitmektedirler.
Keynes burada iki önemli şey söylemektedir: Birincisi, gelirimiz arttığında öncekinden daha fazla harcama yaparız. Fakat burada ne kadar daha fazla harcayacağımızla ilgili de şunu vurgulamaktadır: Tüketimdeki artış gelirdeki artıştan daha az gerçekleşir. Keynes bu önermeyi yaparken tüketimgelir ilişkisini gösteren verilerden ve insanlarla ilgili gözlemlerinden yararlanmaktadır. Bu basit gözlem toplam ekonominin işleyişini anlamada oldukça önemli bir yaklaşıma sahiptir.
Keynes burada iki önemli şey söylemektedir: Birincisi, gelirimiz arttığında öncekinden daha fazla harcama yaparız. Fakat burada ne kadar daha fazla harcayacağımızla ilgili de şunu vurgulamaktadır: Tüketimdeki artış gelirdeki artıştan daha az gerçekleşir. Keynes bu önermeyi yaparken tüketimgelir ilişkisini gösteren verilerden ve insanlarla ilgili gözlemlerinden yararlanmaktadır. Bu basit gözlem toplam ekonominin işleyişini anlamada oldukça önemli bir yaklaşıma sahiptir.
Soru 43
- Pozitif eğimlidir
- Gelirle birlikte artar
- Eğimi 1'den büyüktür
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tüketim fonksiyonu eğrisi pozitif eğimlidir ve tüketimin gelirle birlikte arttığını gösterir. Keynes’in tüketimdeki artışın gelirdeki artıştan daha az olması ile ilgili görüşünü yansıtmak için tüketim fonksiyonunun eğimini 1’den küçük olarak çizeriz. Fonksiyonu düz bir doğru olarak çizmemizin nedeni ise gelirdeki bir birimlik artışın gelirin başlangıç değerine bakmaksızın tüketim üzerinde aynı artışa yol açmasıdır.
Soru 44
Tüketim eğrisinin eğimi 0,75 olduğunda gelir 1000 TL artıyorsa tüketim ne kadar artacaktır?
Seçenekler
A
25 TL
B
75 TL
C
250 TL
D
750 TL
E
1000 TL
Açıklama:
Düz bir doğru şeklindeki tüketim eğrisini aşağıdaki tüketim eşitliği ile ifade edebiliriz:
C = a + bY
Burada Y toplam gelir, C toplam tüketim ve a tüketim fonksiyonunun dikey ekseni kestiği noktadır. a değeri otonom yani gelirden bağımsız olarak yaptığımız tüketim düzeyini de gösterir. Gelirimizin olmadığı durumda bile belirli bir tüketimimiz var çünkü temel ihtiyaçlarımızı karşılamak zorundayız. b ise bize tüketim fonksiyonu doğrusunun eğimini verir. Matematiksel olarak bu eğim ΔC/ΔY ifadesine eşit olur. Bu oran bize gelirdeki değişim
ile tüketimdeki değişim arasında nasıl bir ilişki olduğunu veriyor. Şeklimizde dikey eksende tüketimi (C) yatay eksende ise geliri (Y) ölçüyoruz. Δ, değişimi ifade eder. Gelir ΔY kadar arttığında tüketimdeki artış bunun b katı kadar olmaktadır (b x ΔY ). Böylece gelir ve
tüketim arasındaki değişim ilişkisini ΔC = b x ΔY olarak yazabiliriz. Basit bir matematiksel işlemle bu eşitlik ΔC/ΔY=b olarak da yazılabilir. Örneğin bu eğrinin eğiminin 0,75 olduğu durumda gelirdeki 1000 TL’lik artış tüketimi 750 TL (750=0.75 x 1000) artıracaktır.
C = a + bY
Burada Y toplam gelir, C toplam tüketim ve a tüketim fonksiyonunun dikey ekseni kestiği noktadır. a değeri otonom yani gelirden bağımsız olarak yaptığımız tüketim düzeyini de gösterir. Gelirimizin olmadığı durumda bile belirli bir tüketimimiz var çünkü temel ihtiyaçlarımızı karşılamak zorundayız. b ise bize tüketim fonksiyonu doğrusunun eğimini verir. Matematiksel olarak bu eğim ΔC/ΔY ifadesine eşit olur. Bu oran bize gelirdeki değişim
ile tüketimdeki değişim arasında nasıl bir ilişki olduğunu veriyor. Şeklimizde dikey eksende tüketimi (C) yatay eksende ise geliri (Y) ölçüyoruz. Δ, değişimi ifade eder. Gelir ΔY kadar arttığında tüketimdeki artış bunun b katı kadar olmaktadır (b x ΔY ). Böylece gelir ve
tüketim arasındaki değişim ilişkisini ΔC = b x ΔY olarak yazabiliriz. Basit bir matematiksel işlemle bu eşitlik ΔC/ΔY=b olarak da yazılabilir. Örneğin bu eğrinin eğiminin 0,75 olduğu durumda gelirdeki 1000 TL’lik artış tüketimi 750 TL (750=0.75 x 1000) artıracaktır.
Soru 45
Basit Keynesyen modelde marjinal tüketim eğilimi 0,65 ise marjinal tasarruf eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0,15
B
0,25
C
0,35
D
0,55
E
0,65
Açıklama:
Gelirimizi tüketmek ve tasarruf etmek şeklinde kullandığımıza göre marjinal tüketim eğilimi ve marjinal tasarruf eğilimi toplamı her zaman 1’e eşit olur.
Marjinal tüketim eğilimi + marjinal tasarruf eğilimi = 1
0,65 + marjinal tasarruf eğilimi = 1
marjinal tasarruf eğilimi = 0,35 olur.
Marjinal tüketim eğilimi + marjinal tasarruf eğilimi = 1
0,65 + marjinal tasarruf eğilimi = 1
marjinal tasarruf eğilimi = 0,35 olur.
Soru 46
- Servet
- Faiz oranı
- Ekonominin geleceğine yönelik beklentiler
- Politika beklentileri
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Tüketimin sadece gelire bağlı olduğu varsayımını basitlik amacıyla kullanırız. Gerçek hayatta hanehalklarının belirli bir dönemde ne kadar tüketim yapacaklarına dair kararları servetlerinden, faiz oranından ve geleceğe yönelik ekonomik beklentilerden ve politika beklentilerinden de etkilenir.
Soru 47
Bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi 0,55 ise çoğaltan kaçtır?
Seçenekler
A
0,45
B
2,22
C
1,81
D
3,66
E
1,25
Açıklama:
Çoğaltan = 1/marjinal tasarruf eğilimi veya 1/(1-marjinal tüketim eğilimi)
Buna göre
Çoğaltan = 1/(1-0,55) = 1/0,45 = 2,22 olur.
Buna göre
Çoğaltan = 1/(1-0,55) = 1/0,45 = 2,22 olur.
Soru 48
Devletin olduğu dışa kapalı bir ekonomide denge koşulu hangisidir?
Seçenekler
A
Y = C + I
B
Y = C + S
C
Y = C + I + G
D
Y = C + I + (X - M)
E
Y = C + I + G + (X - M)
Açıklama:
Denge çıktı düzeyinin Y = AE durumunda sağlandığını biliyoruz. Burada planlanan toplam harcamalarımıza kamu harcamalarını da dâhil ediyoruz:
AE = C + I + G
Buna göre denge koşulu aşağıdaki gibi olacak:
Y = C + I + G
AE = C + I + G
Buna göre denge koşulu aşağıdaki gibi olacak:
Y = C + I + G
Soru 49
Devletin olduğu dışa kapalı bir ekonomide gelir 1000, tüketim 500 ve yatırım 250 ise kamu harcamaları kaçtır?
Seçenekler
A
100
B
250
C
500
D
750
E
1000
Açıklama:
Devletin olduğu dışa kapalı bir ekonomide denge gelir düzeyi Y = C + I + G olur.
Bu durumda:
1000 = 500 + 250 + G ise G = 250 olur.
Bu durumda:
1000 = 500 + 250 + G ise G = 250 olur.
Soru 50
Dışa açık ekonomide marjinal tüketim eğilimi 0,75 marjinal ithalat eğilimi 0,15 ise dışa açık ekonomi çoğaltanı kaçtır?
Seçenekler
A
1
B
1,5
C
2
D
2,5
E
3
Açıklama:
Dışa açık ekonomi çoğaltanı = 1/[1-(marjinal tüketim eğilimi - marjinal ithalat eğilimi)]
Buna göre,
Dışa açık ekonomi çoğaltanı = 1/[1-(0,75 - 0,15)]
Dışa açık ekonomi çoğaltanı = 1/(1-0,60)
Dışa açık ekonomi çoğaltanı = 1/0,40 = 2,5 olur.
Buna göre,
Dışa açık ekonomi çoğaltanı = 1/[1-(0,75 - 0,15)]
Dışa açık ekonomi çoğaltanı = 1/(1-0,60)
Dışa açık ekonomi çoğaltanı = 1/0,40 = 2,5 olur.
Soru 51
Keynes'e göre tüketimi belirleyen temel faktör hangisidir?
Seçenekler
A
Cari gelir
B
Servet
C
Sürekli gelir
D
Fiyatlar genel düzeyi
E
Faiz oranı
Açıklama:
Keynes'e göre, servet ve faiz oranı gibi faktörlerin de ekonomide tüketim düzeylerinin belirlenmesinde etkili olduğunu belirtmesine rağmen, tüketimi belirleyen temel faktör cari (bugünkü) gelirdir.
Soru 52
Gelirdeki 2000₺'lik artış tüketimi 1200₺ artırıyorsa marjinal tüketim eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0.12
B
0.50
C
0.60
D
0.75
E
0.40
Açıklama:
1200/2000=0.60
Soru 53
Bir tüketicinin marjinal tüketim eğilimi 0.55 ise marjinal tasarruf eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0.35
B
0.45
C
0.55
D
0.65
E
0.75
Açıklama:
1-0.55=0.45
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi tüketimin belitleyicileri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Gelir
B
Servet
C
Faiz oranı
D
Beklentiler
E
Girdi fiyatları
Açıklama:
Tüketimin belirleyicileri, gelir, servet, faiz oranı ve beklentilerdir.
Soru 55
Keynes'in girişimcilerin iyimser ve kötümser beklentilerini ifade etmek için kullandığı "hayvansal güdüler" tabiri hangi harcama bileşenini etkilemektedir?
Seçenekler
A
Tüketim
B
Yatırım
C
Kamu harcamaları
D
İhracat
E
İthalat
Açıklama:
Ekonominin geleceği ile ilgili iyimser ya da kötümser beklentiler de mevcut yatırım kararlarını etkiler. Örneğin istikrarlı bir ekonomik ortamın bulunduğu bir ekonomide firmaların geleceğe dönük iyimser beklentileri yüksektir ve firmalar ölçeklerini büyütmek isteyebilir. Ayrıca bu durumda yeni yatırımlar planlayacaklardır. Keynes girişimcilerin bu duygularını ifade etmek için hayvansal güdüler tabirini kullanır. Ona göre bu duygular yatırım kararları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
Soru 56
Basit Keynesyen modelde marjinal tüketim eğilimi 0.75 ise yatırım harcamalardaki 2000₺'lik artış toplam çıktıyı ne kadar artırır?
Seçenekler
A
750
B
1500
C
4000
D
8000
E
10000
Açıklama:
Çoğaltan=1/(1-0.75)=4
2000*4=8000
2000*4=8000
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi dışa kapalı bir ekonomide harcama akımından sızıntıdır?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Yatırımlar
C
Kamu harcamaları
D
İthalat
E
İhracat
Açıklama:
Dışa kapalı bir ekonomide sızıntılar tasarruflar ve vergilerdir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi dışa kapalı bir ekonomide harcama akımına bir enjeksiyondur?
Seçenekler
A
Yatırım
B
Vergiler
C
Tasarruf
D
İhracat
E
İthalat
Açıklama:
Dışa kapalı bir ekonomide harcama akımına bir enjeksiyonlar yatırımlar ve kamu harcamalarıdır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi dışa açık bir ekonomide planlanan toplam harcamalar arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Tüketim
C
Yatırım
D
Kamu harcamaları
E
Net ihracat
Açıklama:
Dışa açık bir ekonomide planlanan toplam harcamalar, tüketim, yatırım, kamu harcamaları ve net ihracatın toplamından oluşur.
Soru 60
Yabancıların yurt içinde üretilen mal ve hizmetlere yapmış olduğu harcamalar hangisidir?
Seçenekler
A
İthalat
B
İhracat
C
Doğrudan yatırım
D
Cari işlemler dengesi
E
Portföy yatırımı
Açıklama:
Diğer ülkelerin bizim ürettiğimiz mal ve hizmetlere yapmış olduğu harcamalar ihracat (EX) ile ifade edilir.
Soru 61
"Toplam harcamalardaki azalmanın ekonominin üretim düzeyinin düşmesine neden olduğu" fikri, aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Marks
B
Keynes
C
Smith
D
Taylor
E
Fayol
Açıklama:
Toplam harcamalardaki azalmanın ekonominin üretim düzeyinin düşmesine neden olduğu fikri ünlü İngiliz iktisatçı John Maynard Keynes’in temel önermelerinden biridir. Toplam harcamalarda gerçekleşen dalgalanmalar ekonominin daralmasına ya da genişlemesine neden olur. Modern makro iktisatın da kurucusu sayılan Keynes’in harcama yönlü bu teorik yaklaşımı Keynesyen model olarak adlandırılır.
Soru 62
"Tüketim harcamaları .............. satın aldığı mal ve hizmetlerin toplam değeridir." Noktalı yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Hanehalkının
B
Toplulukların
C
Hammadde üreten firmaların
D
Yarı mamül üreten firmaların
E
Perakende satış yapan firmaların
Açıklama:
Planlanan toplam harcamaların en büyük bileşeni tüketim harcamalarıdır. Tüketim harcamaları hanehalkının satın aldığı mal ve hizmetlerin toplam değeridir. Tüketicilerin harcama isteği pek çok sektörde satışları ve kârlılığı etkiler. Bu da ekonomi üzerinde üretim ve yatırım anlamında etkiler yaratır. Tüketicilerin belirli bir dönemde mal ve hizmetlere yönelik kararlarını belirleyen nedir? Pek çok faktör olmasına rağmen, en önemli faktör tüketicilerin geliridir. Biz de bu nedenle tüketim ve gelir ilişkisi ile başlıyoruz.
Soru 63
"Servet ve faiz oranı gibi faktörlerin de ekonomide tüketim düzeylerinin belirlenmesinde etkili olduğunu belirtmesine rağmen, tüketimi belirleyen temel faktör cari (bugünkü) gelirdir." Bu görüş aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Taylor
B
Smith
C
Marx
D
Keynes
E
Fayol
Açıklama:
Tüketim ve gelir arasındaki ilişki Keynesin ekonomi modelinin merkezinde yer alır. Keynes, servet ve faiz oranı gibi faktörlerin de ekonomide tüketim düzeylerinin belirlenmesinde etkili olduğunu belirtmesine rağmen, tüketimi belirleyen temel faktör cari (bugünkü) gelirdir. Keynes, iktisat tarihine damga vuran İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi isimli klasik eserinde temel bir psikolojik kanundan söz eder: Kişiler, gelirleri arttıkça tüketimlerini artırmakta ancak tüketim artışları gelirdeki artışın gerisinde kalmaktadır. Buna göre kişiler gelirleri yükseldiği takdirde tüketimlerini hemen artırmamakta, bir süre bekledikten sonra tüketimlerinde bir artışa gitmektedirler.
Keynes burada iki önemli şey söylemektedir: Birincisi, gelirimiz arttığında öncekinden daha fazla harcama yaparız. Fakat burada ne kadar daha fazla harcayacağımızla ilgili de şunu vurgulamaktadır: Tüketimdeki artış gelirdeki artıştan daha az gerçekleşir. Keynes bu önermeyi yaparken tüketim-gelir ilişkisini gösteren verilerden ve insanlarla ilgili gözlemlerinden yararlanmaktadır. Bu basit gözlem toplam ekonominin işleyişini anlamada oldukça önemli bir yaklaşıma sahiptir.
Keynes burada iki önemli şey söylemektedir: Birincisi, gelirimiz arttığında öncekinden daha fazla harcama yaparız. Fakat burada ne kadar daha fazla harcayacağımızla ilgili de şunu vurgulamaktadır: Tüketimdeki artış gelirdeki artıştan daha az gerçekleşir. Keynes bu önermeyi yaparken tüketim-gelir ilişkisini gösteren verilerden ve insanlarla ilgili gözlemlerinden yararlanmaktadır. Bu basit gözlem toplam ekonominin işleyişini anlamada oldukça önemli bir yaklaşıma sahiptir.
Soru 64
Düz bir doğru şeklindeki tüketim eğrisini aşağıdaki eşitliklerden hangisi ile doğru bir şekilde ifade edebiliriz?
Seçenekler
A
S= Y - C
B
C = 100 + 0.75Y
C
C = a + bY
D
C= Y - S
E
C = aY + b
Açıklama:
Düz bir doğru şeklindeki tüketim eğrisini aşağıdaki tüketim eşitliği ile ifade edebiliriz:
C = a + bY
Burada Y toplam gelir, C toplam tüketim ve a tüketim fonksiyonunun dikey ekseni kestiği noktadır. a değeri otonom yani gelirden bağımsız olarak yaptığımız tüketim düzeyini de gösterir. Gelirimizin olmadığı durumda bile belirli bir tüketimimiz var çünkü temel ihtiyaçlarımızı karşılamak zorundayız. b ise bize tüketim fonksiyonu doğrusunun eğimini verir.
C = a + bY
Burada Y toplam gelir, C toplam tüketim ve a tüketim fonksiyonunun dikey ekseni kestiği noktadır. a değeri otonom yani gelirden bağımsız olarak yaptığımız tüketim düzeyini de gösterir. Gelirimizin olmadığı durumda bile belirli bir tüketimimiz var çünkü temel ihtiyaçlarımızı karşılamak zorundayız. b ise bize tüketim fonksiyonu doğrusunun eğimini verir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi tüketimin belirleyicilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Faiz oranlarındaki düşüş
B
Servet artışı
C
Geleceğe yönelik beklentiler
D
İhtiyaçların değişmesi
E
Faiz oranlarındaki artış
Açıklama:
Tüketimin sadece gelire bağlı olduğu varsayımını basitlik amacıyla kullanırız. Gerçek hayatta hanehalklarının belirli bir dönemde ne kadar tüketim yapacaklarına dair kararları servetlerinden, faiz oranından ve geleceğe yönelik beklentilerinden de etkilenir.
Yüksek bir servete sahip hanehalkları diğer şeyler sabitken düşük bir servete sahip olanlara göre aynı gelir düzeyinde olsalar bile daha fazla harcama yaparlar. Servetinizin artması tüketim harcamanızın parasal değerini artıracaktır.
Hanehalklarının çoğu için faiz oranları hem tüketim hem de tasarruf kararları üzerinde etkilidir. Tüketim açısından bakacak olursak, düşük faiz oranları borçlanma maliyetlerini düşüreceği için tüketim harcamalarını artırabilir. Faizlerin yükselmesi ise borçlanma maliyetlerini artırır ve tüketim kararınızı ertelemenize neden olur. Burada gelecekteki gelirleriniz içerisinde geri ödemelerinizin payını belirleyen faiz oranıdır.
Tüketim kararlarınızı etkileyen bir diğer faktör beklentilerdir. Mevcut durumda ekonominin ve kendi ekonomik durumunuzun geleceğine yönelik iyimser ya da kötümser beklentileriniz şimdiki tüketim kararınız üzerinde etkili olur.
Bir diğer beklenti, uygulanan iktisat politikalarıyla ilgili olabilir. Buradaki politika etkisi daha çok reel geliriniz üzerinde ortaya çıkacak etkiye dair beklentinizdir. Örneğin bazı ürünlerde vergi artışı beklentisi şimdiki tüketim kararınızı etkileyebilir. Vergi artışı sonrası fiyatı artacak ürünleri şimdi tüketmek isteyebilirsiniz. Merkez bankasının faiz oranlarında yapacağı değişikliğe dair bir beklenti de yine tüketim kararınız üzerinde etkili olur. Faizlerin düşeceğine yönelik bir beklenti içindeyseniz tüketiminizi ertelemek isteyebilirsiniz. Çünkü ileride daha düşük bir faiz oranından faydalanma imkânınız vardır.
Yüksek bir servete sahip hanehalkları diğer şeyler sabitken düşük bir servete sahip olanlara göre aynı gelir düzeyinde olsalar bile daha fazla harcama yaparlar. Servetinizin artması tüketim harcamanızın parasal değerini artıracaktır.
Hanehalklarının çoğu için faiz oranları hem tüketim hem de tasarruf kararları üzerinde etkilidir. Tüketim açısından bakacak olursak, düşük faiz oranları borçlanma maliyetlerini düşüreceği için tüketim harcamalarını artırabilir. Faizlerin yükselmesi ise borçlanma maliyetlerini artırır ve tüketim kararınızı ertelemenize neden olur. Burada gelecekteki gelirleriniz içerisinde geri ödemelerinizin payını belirleyen faiz oranıdır.
Tüketim kararlarınızı etkileyen bir diğer faktör beklentilerdir. Mevcut durumda ekonominin ve kendi ekonomik durumunuzun geleceğine yönelik iyimser ya da kötümser beklentileriniz şimdiki tüketim kararınız üzerinde etkili olur.
Bir diğer beklenti, uygulanan iktisat politikalarıyla ilgili olabilir. Buradaki politika etkisi daha çok reel geliriniz üzerinde ortaya çıkacak etkiye dair beklentinizdir. Örneğin bazı ürünlerde vergi artışı beklentisi şimdiki tüketim kararınızı etkileyebilir. Vergi artışı sonrası fiyatı artacak ürünleri şimdi tüketmek isteyebilirsiniz. Merkez bankasının faiz oranlarında yapacağı değişikliğe dair bir beklenti de yine tüketim kararınız üzerinde etkili olur. Faizlerin düşeceğine yönelik bir beklenti içindeyseniz tüketiminizi ertelemek isteyebilirsiniz. Çünkü ileride daha düşük bir faiz oranından faydalanma imkânınız vardır.
Soru 66
Ekonomide üretim sadece hanehalkları tarafından tüketilen mallar için değil, firmaların yatırımlarını karşılamak için de yapılır. Aşağıdakilerden hangisi bu yatırımlardandır?
Seçenekler
A
tesis ve teçhizat
B
tesis ve hammadde
C
teçhizat ve hammadde
D
tesis ve yarı mamül
E
yarı mamül ve hammadde
Açıklama:
Ekonomide üretim sadece hanehalkları tarafından tüketilen mallar için değil, firmaların yatırımlarını karşılamak için de yapılır. Bazı firmaların yatırımları tesis ve teçhizat şeklindedir. Bu yatırımlar çoğu yönden hanehalklarının bazı harcamalarına benzerlik gösterir. Belirli bir dönemde bir firmanın yeni bir makine satın alması da bir hanehalkının yeni bir otomobil satın alması gibi toplam çıktının bir parçasını oluşturur. Bununla birlikte firmaların yatırımları envanter yatırımlarını da içerir. Firmaların envanter yatırımlarını nasıl yaptıklarını anlamak biraz karışık olmakla birlikte, bunu anlamak makroekonominin işleyişini anlamak için önemlidir.
Soru 67
Plastik bidon üreten bir firmanın envanterinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
Seçenekler
A
Ham plastik
B
Şekil vericiler
C
Bidon kalıbı
D
Plastik bidon
E
Taşıma vinci
Açıklama:
Bir firmanın envanteri, stoklarında satılmayı bekleyen mallar ile üretimde kullanılacak ham madde ve yarı mamulleri içermektedir. Envanter yatırımı, üretimin cari satışları aşması durumunda firmanın mal, yarı mamul ve ham madde stoklarındaki birikimini ifade eder. Pek çok sebepten dolayı, çoğu firma stoklarında mal bulundurmak ister. Bunun nedeni müşterilerinin ansızın ortaya çıkan taleplerini karşılamak istemeleridir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi, hanehalkı için toplam tüketimin belirleyicilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hanehalkı geliri
B
Hanehalkının ihtiyaçları
C
Hanehalkı serveti
D
Faiz oranları
E
Hanehalkının gelecek hakkındaki beklentileri
Açıklama:
Toplam tüketimin belirleyicileri
- Hanehalkı geliri
- Hanehalkı serveti
- Faiz oranları
- Hanehalkının gelecek hakkındaki beklentileri
Soru 69
Planlanan toplam harcamalar, toplam çıktıdan büyük ise aşağıdaki eşitliklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
C + I > Y
B
Y > C + I
C
Y = C + I
D
Y = AE
E
AE = C + 1
Açıklama:
Toplam çıktının planlanan toplam harcamalardan fazla olduğu durumda firmaların planlanmayan envanter yatırımı yaptığını söyleyebiliriz. Çünkü firmalar planladıklarından daha düşük bir satış gerçekleştirir ve bu durumda satılmayan mallarını stok olarak tutar.
Planlanan toplam harcamalar çıktının üzerinde de gerçekleşebilir:
planlanan toplam harcamalar > toplam çıktı
C + I > Y
Planlanan toplam harcamalar çıktının üzerinde de gerçekleşebilir:
planlanan toplam harcamalar > toplam çıktı
C + I > Y
Soru 70
Toplam çıktı, planlanan toplam harcamalardan büyük ise aşağıdaki eşitliklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
C + I > Y
B
Y > C + I
C
Y = C + I
D
Y = AE
E
AE = C + 1
Açıklama:
Denge kavramını anlamak için ekonominin dengede olmadığı durumlara bakabiliriz. Örneğin toplam çıktının planlanan toplam harcamalardan fazla olduğu duruma bakalım:
toplam çıktı > planlanan toplam harcamalar
Y > C + I
toplam çıktı > planlanan toplam harcamalar
Y > C + I
Soru 71
Keynesyen modelde fiyatların kısa dönemde yapışkan olmasının temel nedeni nedir?
Seçenekler
A
Monopol firma hakimiyeti
B
Tavan-taban fiyat uygulamaları
C
Monopolcü rekabet piyasası
D
Beklentiler
E
Havuç-sopa etkisi
Açıklama:
Keynesyen modelde fiyatların kısa dönemde yapışkan olmasının temel nedeni; piyasaların monopolcü rekabet piyasaları olması ve bu piyasada yer alan firmaların fiyat değişim kararlarında birbirlerini takip etmeleri ve rekabet için fiyatları çok sık değiştirmemeleridir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 72
I. Tüketimi belirleyen temel faktör sürekli gelirdir
II. Marjinal tüketim eğilimi 1'den büyüktür
III. Gelirden bağımsız olarak yaptığımız tüketim otonom tüketim olarak adlandırılır
IV. Marjinal tüketim eğilimi, tüketim fonksiyonunun eğimine eşittir
V. Tüketimin diğer belirleyicileri; servet, faiz ve beklentilerdir
Keynesyen tüketim teorisi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Marjinal tüketim eğilimi 1'den büyüktür
III. Gelirden bağımsız olarak yaptığımız tüketim otonom tüketim olarak adlandırılır
IV. Marjinal tüketim eğilimi, tüketim fonksiyonunun eğimine eşittir
V. Tüketimin diğer belirleyicileri; servet, faiz ve beklentilerdir
Keynesyen tüketim teorisi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,III,IV
C
I,III,IV,V
D
III,IV
E
III,IV,V
Açıklama:
III, IV ve V. ,fadeler doğru iken I ve II. ifadeler yanlıştır. Çünkü, tüketimi belirleyen temel faktör sürekli değil cari gelirdir. Sürekli gelir hipotezi Freidman'a aittir. Keynes'e göre tüketimi belirleyen temel faktör cari (bugünkü) gelirdir. Ayrıca, Marjinal tüketim eğilimi sıfır ile bir arasındadır. Çünkü, tüketimdeki artış gelirdeki artıştan daha az gerçekleşir. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Keynes'in diğer iktisatçılardan farklı olarak ifade ettiği, planlanan yatırımların temel belirleyicilerinden biridir?
Seçenekler
A
Faiz
B
Hayvansal iç güdüler
C
Satış beklentileri
D
Teşvikler
E
Servet
Açıklama:
Keynes'e göre girişimcilerin hayvansal iç güdüleri yatırım kararları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 74
Planlanan yatırımlar 800 TL, marjinal tasarruf eğilimi 0.2 ve otonom tüketim 150 TL ise gelir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
3500
B
4750
C
5300
D
5500
E
6700
Açıklama:
Öncelikle marjinal tasarruf eğilimi 0.2 ise marjinal tüketim eğilimi;
c=1-0.2
c=0.8'dir. Bu durumda tüketim fonksiyonu ;
C=150+0.8Y olacaktır.
Y=C+I olduğundan,
Y=150+0.8Y+800
Y-0.8Y=950
Y=950/0.2
Y=4750 TL olcaktır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
c=1-0.2
c=0.8'dir. Bu durumda tüketim fonksiyonu ;
C=150+0.8Y olacaktır.
Y=C+I olduğundan,
Y=150+0.8Y+800
Y-0.8Y=950
Y=950/0.2
Y=4750 TL olcaktır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 75
Marjinal tüketim eğilimi 0.6 ise çoğaltan kaçtır?
Seçenekler
A
0.4
B
1
C
1.5
D
2.5
E
3.2
Açıklama:
Doğru seçenek "D" şıkkıdır.Soru 76
Marjinal tüketim eğilimi 0.8 iken 100 liralık bir götürü vergi indiriminin oluşturduğu çıktı artışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
200
B
400
C
600
D
800
E
1200
Açıklama:
Marjinal tüketim eğilimi 0.8 ise marjinal tasarruf eğilimi;
MPS=1-0.8
MPS=0.2'dir. Buradan vergi çoğaltanını hesaplarsak;
Vergi çoğaltanı=-(MPC/MPS)
=-(0.8/0.2)
=-4
Bu demektir ki 100 TL götürü vergi indirimi (- 100) x (-4) = 400 TL’lik toplam çıktı artışı
oluşturacaktır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
MPS=1-0.8
MPS=0.2'dir. Buradan vergi çoğaltanını hesaplarsak;
Vergi çoğaltanı=-(MPC/MPS)
=-(0.8/0.2)
=-4
Bu demektir ki 100 TL götürü vergi indirimi (- 100) x (-4) = 400 TL’lik toplam çıktı artışı
oluşturacaktır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 77
Denk bütçe carpanı aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Seçenekler
A
1/MPS
B
1/2
C
1/MPC
D
1
E
0
Açıklama:
Denk bütçe çarpanı 1’e eşittir. Aynı miktarda vergi artışı ile finanse edilen kamu harcamaları
artışının toplam gelir üzerindeki etkisi kendisi kadar olmaktadır. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
artışının toplam gelir üzerindeki etkisi kendisi kadar olmaktadır. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 78
Bir ekonomide ihracat 500 TL, ithalat 400 TL, yatırımlar, 150 TL, kamu harcamaları 170 TL, vergiler 250 TL ise tasarruf miktarı kaçtır?
Seçenekler
A
170 TL
B
190 TL
C
210 TL
D
220 TL
E
270 TL
Açıklama:
S+T+M=I+G+X
S+250+400=150+170+500
S=170 TL
Doğru seçenek "A" şıkkıdır.
S+250+400=150+170+500
S=170 TL
Doğru seçenek "A" şıkkıdır.
Soru 79
Dışa açık bir ekonomide marjinal tasarruf eğilimi 0.3, marjinal ithalat eğilimi 0.2 ise, kamu harcamalarındaki 100 liralık bir artış çıktıda ne kadarlık bir artışa neden olur?
Seçenekler
A
100
B
200
C
400
D
600
E
800
Açıklama:
Öncelikle MPS=0.3 ise,
MPC=(1-MPS)
MPC=1-0.3
MPC=0.7 olacaktır.
Dışa açık bir ekonomide çoğaltan;
Bu durumda kamu harcamalarındaki 100 liralık bir artış çıktıda 100*2=200 liralık artışa sebep olur. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
MPC=(1-MPS)
MPC=1-0.3
MPC=0.7 olacaktır.
Dışa açık bir ekonomide çoğaltan;
Bu durumda kamu harcamalarındaki 100 liralık bir artış çıktıda 100*2=200 liralık artışa sebep olur. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.Soru 80
I. Temelde bazı dışsal değişkenlerde değişme karşısında ekonominin denge çıktı düzeyinin ne kadar değişeceğini gösterir
II. Kapalı ekonomide 1/MPC şeklinde hesaplanır
III. Üç çeşit çoğaltan tanımımız vardır
IV. Dışa açık ekonomide çoğaltan daha büyüktür
Çoğaltan ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Kapalı ekonomide 1/MPC şeklinde hesaplanır
III. Üç çeşit çoğaltan tanımımız vardır
IV. Dışa açık ekonomide çoğaltan daha büyüktür
Çoğaltan ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
I,III,IV
D
II,III
E
III,IV
Açıklama:
I ve III. ifadeler doğru iken, II ve IV. ifadeler yanlıştır. Çünkü, kapalı ekonomide çoğaltan 1/(1-MPC) ya da 1/MPS ile hesaplanır. Ayrıca, dışa açık ekonomide marjinal ithalat eğilimi nedeniyle çoğaltan daha düşük olur. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 81
Toplam harcamalardaki azalmanın ekonominin üretim düzeyinin düşmesine neden olduğu fikrini ortaya atan iktisatçı kimdir?
Seçenekler
A
Alan Greenspan
B
Milton Friedman
C
Adam Smith
D
Karl Marx
E
John Maynard Keynes
Açıklama:
Toplam harcamalardaki azalmanın ekonominin üretim düzeyinin düşmesine neden olduğu fikri ünlü İngiliz iktisatçı John Maynard Keynes’in temel önermelerinden biridir
Soru 82
Ekonomide piyasaya sunulmak üzere üretilen her türlü mal ve hizmet anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sermaye piyasası
B
Nominal değer
C
Faiz
D
Çıktı
E
Gelir
Açıklama:
Çıktı ekonomide piyasaya sunulmak üzere üretilen her türlü mal ve hizmettir. Bu mal ve hizmetlerin parasal değeri de gelir olmaktadır.
Soru 83
Tek kişilik hanehalkının gelirindeki 100 TL'lik artış tüketimi 75 TL artırıyorsa tüketim eğrisinin eğimi kaçtır?
Seçenekler
A
0,25
B
0,50
C
0,75
D
0,90
E
1
Açıklama:
Şeklimizde dikey eksende tüketimi (C) yatay eksende ise geliri (Y) ölçüyoruz. Delta (Δ) işareti değişimi ifade etmek için kullanılır. Gelir ΔY kadar arttığında tüketimdeki artış bunun b katı kadar olmaktadır (b x ΔY ). Böylece gelir ve tüketim arasındaki değişim ilişkisini ΔC = b x ΔY olarak yazabiliriz. Basit bir matematiksel işlemle bu eşitlik ΔC ΔY = b olarak da yazılabilir.
Soru 84
Tek kişilik hanehalkının gelirindeki 200 TL'lik artık tüketimi 50 TL artırıyorsa marjinal tüketim eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0,10
B
0,25
C
0,50
D
0,75
E
1
Açıklama:
Marjinal tüketim eğilimi (MPC) olarak adlandırılan ve gelirdeki artışın tüketime giden kısmını bize veren bir katsayı var. Yazmış olduğumuz tüketim fonksiyonunda, b marjinal tüketim eğilimi yerine kullanılıyor. Marjinal tüketim eğiliminin 0,75 olması, gelirdeki 1 TL’lik değişim karşısında tüketimin 75 kuruş değişeceğini gösterir. Tüketim fonksiyonunun eğimi aynı zamanda marjinal tüketim eğilimidir. Hatırlayalım: b’nin ya da MPC’nin 1’den küçük olması, Keynes’in önerdiği gibi, kişilerin tüketimlerini gelirlerindeki ilave artıştan daha az artıracaklarını ifade eder. Bu nedenle bir özdeşlik şeklinde yazılır:
marjinal tüketim eğilimi ≡ tüketim fonksiyonunun eğimi ≡ ΔC/ΔY
marjinal tüketim eğilimi ≡ tüketim fonksiyonunun eğimi ≡ ΔC/ΔY
Soru 85
Gelirdeki azalışın tüketimden çekilen kısmı anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marjinal tüketim eğilimi
B
Marjinal tasarruf eğilimi
C
Toplam gelir
D
Toplam tüketim
E
Marjinal gelir eğilimi
Açıklama:
Marjinal tüketim eğilimi, gelirdeki artışın tüketilen kısmıdır (ya da gelirdeki azalışın tüketimden çekilen kısmıdır).
Soru 86
Keynesyen modelin temel varsayımları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Uzun dönemde, firmalar önceden belirlenmiş fiyatlarda ürünlerine yönelik talebi karşılar.
B
Orta vadede, firmalar önceden belirlenmiş fiyatlarda ürünlerine yönelik talebi
karşılar.
karşılar.
C
Kısa dönemde, firmalar önceden belirlenmiş fiyatlarda ürünlerine yönelik arzı
karşılar.
karşılar.
D
Firmalar ürünlerine yönelik talep değişimlerine fiyatlarını değiştirerek yanıt vermez.
E
Firmalar ürünlerine yönelik arz değişimlerine fiyatlarını değiştirerek yanıt vermez.
Açıklama:
Basit Keynesyen model temel bir varsayım üzerine inşa edilmekte: Kısa dönemde, firmalar önceden belirlenmiş fiyatlarda ürünlerine yönelik talebi karşılar. Firmalar ürünlerine yönelik talep değişimlerine fiyatlarını değiştirerek yanıt vermez. Bunun yerine bir fiyat belirler ve bu fiyattan talebi karşılar. Doğru yanıt D'dir.
Soru 87
... ekonomide mal ve hizmetlere yapılmak istenen harcamaları ifade eder.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?
Seçenekler
A
Destek harcamaları
B
Planlanan toplam harcamalar
C
Gerçekleşen toplam harcamalar
D
Planlanan ara dönem harcamalar
E
Hedeflenen toplam harcamalar
Açıklama:
Planlanan toplam harcamalar ekonomide mal ve hizmetlere yapılmak istenen harcamaları ifade eder. Doğru yanıt B'dir.
Soru 88
Tüketim harcamaları kimin satın aldığı mal ve hizmetlerin toplam değeridir?
Seçenekler
A
Ülke vatandaşlarının
B
Bireylerin
C
Hane halkının
D
Bir ilin
E
Firmanın
Açıklama:
Tüketim harcamaları hanehalkının satın aldığı mal ve hizmetlerin toplam değeridir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 89
Keynes'e göre kişiler gelirleri yükseldiği takdirde ne yapmaktadır?
Seçenekler
A
Hemen harcamalarını arttırmaktadır
B
Hızlı yatırımlar yapmaktadır
C
Tüketim ürünlerinin segmentini yükseltmektedir
D
Bir süre bekledikten sonra tüketimlerinde bir artışa gitmektedir
E
Bir süre bekledikten sonra birikim yapma yoluna gitmektedir
Açıklama:
Keynes, iktisat tarihine damga vuran İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi isimli klasik eserinde temel bir psikolojik kanundan söz eder: Kişiler, gelirleri arttıkça tüketimlerini artırmakta ancak tüketim artışları gelirdeki artışın gerisinde kalmaktadır. Buna göre kişiler gelirleri yükseldiği takdirde tüketimlerini hemen artırmamakta, bir süre bekledikten sonra tüketimlerinde bir artışa gitmektedirler. Doğru yanıt D'dir.
Soru 90
Tüketim fonksiyonu eğrisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tüketim fonksiyonu eğrisi negatif yönlüdür
B
Tüketim gelirle ters orantılıdır
C
Tüketimdeki artış gelirdeki artıştan fazladır
D
Tüketim fonksiyonunun eğimini 1’den büyüktür
E
Gelirdeki bir birimlik artış tüketim üzerinde aynı artışa yol açar
Açıklama:
Tüketim fonksiyonu eğrisi c(y) ile gösteriliyor. Buna göre tüketim (c) gelirin (y) bir fonksiyonudur. Tüketim fonksiyonu eğrisi pozitif eğimlidir ve tüketimin
gelirle birlikte arttığını gösterir. Keynes’in tüketimdeki artışın gelirdeki artıştan daha az olması ile ilgili görüşünü yansıtmak için tüketim fonksiyonunun eğimini 1’den küçük olarak çizeriz. Fonksiyonu düz bir doğru olarak çizmemizin nedeni ise gelirdeki bir birimlik artışın gelirin başlangıç değerine bakmaksızın tüketim üzerinde aynı artışa yol açmasıdır. Doğru yanıt E'dir.
gelirle birlikte arttığını gösterir. Keynes’in tüketimdeki artışın gelirdeki artıştan daha az olması ile ilgili görüşünü yansıtmak için tüketim fonksiyonunun eğimini 1’den küçük olarak çizeriz. Fonksiyonu düz bir doğru olarak çizmemizin nedeni ise gelirdeki bir birimlik artışın gelirin başlangıç değerine bakmaksızın tüketim üzerinde aynı artışa yol açmasıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 91
Marjinal tüketim eğiliminin 0,75 olması, gelirdeki 1 TL’lik değişim karşısında
tüketimin ne kadar değişeceğini gösterir?
tüketimin ne kadar değişeceğini gösterir?
Seçenekler
A
75 kuruş
B
1 TL
C
1,75 TL
D
2 TL
E
2,75 TL
Açıklama:
Marjinal tüketim eğiliminin 0,75 olması, gelirdeki 1 TL’lik değişim karşısında tüketimin 75 kuruş değişeceğini gösterir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 92
Dışsal değişkenlerde değişme karşısında ekonominin denge çıktı düzeyinin ne kadar değişeceğini gösteren katsayıya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tasarruf-yatırım yaklaşımı
B
Faiz oranı
C
Çoğaltan
D
Tüketim eğrisi
E
Marjinal tasarruf eğilimi
Açıklama:
Dışsal değişkenlerde değişme karşısında ekonominin denge çıktı düzeyinin ne kadar değişeceğini gösteren katsayıya çoğaltan denir.
Soru 93
Tüketimin diğer belirleyicileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yüksek bir servete sahip hanehalkları diğer şeyler sabitken düşük bir servete sahip olanlara göre aynı gelir düzeyinde olsalar bile daha az harcama yaparlar.
B
Yüksek bir servete sahip hanehalkları diğer şeyler sabitken düşük bir servete sahip olanlarla aynı düzeyde harcama yaparlar.
C
Servetinizin artması tüketim harcamanızın parasal değerini azaltacaktır
D
Servetinizin artması tüketim harcamanızın parasal değerini artıracaktır
E
Düşük faiz oranları borçlanma maliyetlerini düşüreceği için tüketim harcamalarını azaltabilir
Açıklama:
Yüksek bir servete sahip hanehalkları diğer şeyler sabitken düşük bir servete sahip olanlara göre aynı gelir düzeyinde olsalar bile daha fazla harcama yaparlar. servetinizin artması tüketim harcamanızın parasal değerini artıracaktır. Hanehalklarının çoğu için faiz oranları hem tüketim hem de tasarruf kararları üzerinde etkilidir. Tüketim açısından bakacak olursak, düşük faiz oranları borçlanma maliyetlerini düşüreceği için tüketim harcamalarını artırabilir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 94
Dışa açık ekonomide dengeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Diğer ülkelerin bizim ürettiğimiz mal ve hizmetlere yapmış olduğu harcamalar EX ile ifade edilir.
B
Diğer ülkelerin üretmiş olduğu mal ve hizmetlere bizim tarafımızdan yapılan harcamalar IM ile ifade edilir
C
Net ihracatı EX değerinden IM değerini çıkararak buluruz.
D
Net ihracatın negatif olması satın aldığımızdan daha fazla mal ve hizmeti diğer ülkelere sattığımızı gösterir.
E
Dışa açık ekonomide planlanan toplam harcamalar AE = C + I + G + EX - IM şeklinde belirtilebilir.
Açıklama:
Net ihracatın pozitif olması satın aldığımızdan daha fazla mal ve hizmeti diğer ülkelere sattığımızı gösterir. Bunun aynı zamanda toplam harcamalarımızı ve dolayısıyla üretimimizi artırdığını söyleyelim. Net ihracatın negatif olması ise sattığımıza oranla diğer ülkelerden daha fazla mal ve hizmet satın aldığımız anlamına gelir.
Soru 95
Planlanan Yatırım Harcamaları eğrisinde (I) neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Planlanan yatırımlar
B
Faiz oranı
C
Gerçekleşen yatırımlar
D
Toplam tüketim
E
Toplam gelir
Açıklama:
Planlanan yatırımlar (I) sermaye stoğuna yapılan ilaveler ile firmalar tarafından planlanan envanter yatırımlarının toplamıdır. Gerçekleşen yatırımlar ise gerçekleşmiş olan sermaye yatırımları ile envanter yatırımlarındaki planlanmayan değişimlerin toplamıdır. Burada yatırım harcamaları ile planlanan yatırımları (I) ifade ediyoruz. Doğru yanıt A'dır.
Soru 96
Marjinal ithalat eğiliminin 0,3 olduğu bir ekonomide gelirde 400 TL artış olduğunda ithalatta kaç TL artış olur?
Seçenekler
A
30
B
60
C
120
D
150
E
200
Açıklama:
Marjinal ithalat eğilimi, gelirdeki artışların ne kadarının ithal mallara harcandığını gösterir. Buna göre ithalat için şu basit eşitliği
kullanırız: IM = MPI x Y
kullanırız: IM = MPI x Y
Soru 97
Makroekonomide denge ne zaman gerçekleşir?
Seçenekler
A
Planlanan toplam harcamaların toplam çıktıdan büyük olduğunda
B
Planlanan toplam harcamaların toplam çıktıdan küçük olduğunda
C
Planlanan toplam harcamaların toplam çıktıya eşit olduğunda
D
Tasarruflardaki değişimin yatırımlardaki değişim kadar olduğunda
E
Toplam harcama fonksiyonunun eğiminde bir değişme olmadığında
Açıklama:
Makroekonomide denge, planlanan toplam harcamaların toplam çıktıya eşit olduğu durumda gerçekleşir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 98
Dışa açık ekonomide dengeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
C, I, G, IM, EX bileşenlerinin hepsi yurt içi üretime yapılan harcamalardır.
B
Planlanan harcama doğrusunun eğimi marjinal tüketim eğilimine eşittir.
C
Dışa açık ekonomide harcama akımına enjeksiyon olarak ihracat eklenir.
D
Harcama akımından sızıntı yaratan ilave değişken ithalattır.
E
Dışa açık ekonomide sızıntılar enjeksiyonlara eşit olmalıdır.
Açıklama:
IM değişkeni ithalat demektir ve yurt içi üretime yapılan harcamalardan değildir.
Soru 99
..., hanehalkı tarafından ödenen vergileri ve devlet tarafından yapılan ilave gelir transferleri sonucu elimizde kalan ve harcama kararımızı etkileyecek geliri bize verir.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Çoğaltan
B
Dengeye uyarlanma
C
Enjeksiyonlar
D
Harcanabilir gelir
E
Sızıntılar
Açıklama:
Harcanabilir gelir, hanehalkı tarafından ödenen vergileri ve devlet tarafından yapılan ilave gelir transferleri sonucu elimizde kalan ve harcama kararımızı etkileyecek geliri bize verir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 100
Marjinal tüketim eğilimi 0.75 ise vergi çoğaltanı kaçtır?
Seçenekler
A
6
B
3
C
1
D
-3
E
-6
Açıklama:
Vergi indirimleri tüketim ve çıktıyı artırırken vergi artışları tüketim harcamalarını ve çıktıyı azaltıyor. Buna göre negatif bir katsayıdan bahsediyoruz:
vergi çoğaltanı=− (MPC/MPS)
vergi çoğaltanı=− (MPC/MPS)
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi devletin olduğu bir ekonomide harcamaları azaltan bir fatördür?
Seçenekler
A
Net vergiler
B
Net hasıla
C
Brüt hasıla
D
Brüt vergiler
E
Marjinal tüketim
Açıklama:
Harcamalar ne kadar yüksekse üretim ve çıktı da o kadar yüksek olur. Bu anlamda harcamaları azaltan faktör olarak tasarrufları görüyoruz. Devletin olduğu bir ekonomide
harcamaları azaltan bir başka faktör daha ortaya çıkar: O da net vergilerdir.
harcamaları azaltan bir başka faktör daha ortaya çıkar: O da net vergilerdir.
Ünite 3
Soru 1
I- İşsizlik artar
II-Üretim yavaşlar
III-Satışlar durur.
IV-Talepte bir gerileme vardır.
V-Toplam gelir de artmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri resesyon döneminin özellikleridir?
II-Üretim yavaşlar
III-Satışlar durur.
IV-Talepte bir gerileme vardır.
V-Toplam gelir de artmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri resesyon döneminin özellikleridir?
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-II-III-V
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İKTİSADİ DALGALANMALARIN ÖZELLİKLERİ
Resesyon boyunca işsizlik artar, üretim yavaşlar, satışlar durur. Talepte bir gerileme vardır. Yeni yatırım planları askıya alınmıştır. Toplam gelir de azalmaktadır.
Resesyon boyunca işsizlik artar, üretim yavaşlar, satışlar durur. Talepte bir gerileme vardır. Yeni yatırım planları askıya alınmıştır. Toplam gelir de azalmaktadır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangileri resesyon döneminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşsizlik azalır
B
Üretim yavaşlar
C
Satışlar durur
D
Talepte bir gerileme vardır.
E
Toplam gelir de azalmaktadır.
Açıklama:
İKTİSADİ DALGALANMALARIN ÖZELLİKLERİ
Resesyon boyunca işsizlik artar, üretim yavaşlar, satışlar durur. Talepte bir gerileme vardır. Yeni yatırım planları askıya alınmıştır. Toplam gelir de azalmaktadır.
Resesyon boyunca işsizlik artar, üretim yavaşlar, satışlar durur. Talepte bir gerileme vardır. Yeni yatırım planları askıya alınmıştır. Toplam gelir de azalmaktadır.
Soru 3
I-Tüketicilerin refahı artar ve bu, tüketim malları talebini artırır.
II-Faiz oranları düşer ve bu, yatırım mallarına talebi artırır.
III-Döviz kurunun artması (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri fiyatlardaki düşüş sonucunda talep edilen mal ve hizmet miktarını artırır?
II-Faiz oranları düşer ve bu, yatırım mallarına talebi artırır.
III-Döviz kurunun artması (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri fiyatlardaki düşüş sonucunda talep edilen mal ve hizmet miktarını artırır?
Seçenekler
A
I
B
II
C
I-II
D
III
E
I-II-III
Açıklama:
TOPLAM TALEP EĞRİSİ
Fiyatlardaki düşüş üç farklı fakat birbiriyle ilişkili nedenle talep edilen mal ve hizmet miktarını artırır: • Tüketicilerin refahı artar ve bu, tüketim malları talebini artırır. • Faiz oranları düşer ve bu, yatırım mallarına talebi artırır. • Döviz kurunun artması (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Fiyatlardaki düşüş üç farklı fakat birbiriyle ilişkili nedenle talep edilen mal ve hizmet miktarını artırır: • Tüketicilerin refahı artar ve bu, tüketim malları talebini artırır. • Faiz oranları düşer ve bu, yatırım mallarına talebi artırır. • Döviz kurunun artması (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Soru 4
I. Tüketicilerin refahı artar ve bu tüketim malları talebini artırır.
II. Faiz oranları yükselir ve bu yatırım mallarına talebini artırır.
III. Döviz kurunun artması (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fiyatlardaki düşüş sonucunda talep edilen mal ve hizmet miktarını artırır?
II. Faiz oranları yükselir ve bu yatırım mallarına talebini artırır.
III. Döviz kurunun artması (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fiyatlardaki düşüş sonucunda talep edilen mal ve hizmet miktarını artırır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-III
C
Yalnız II
D
II-III
E
Yalnız III
Açıklama:
TOPLAM TALEP EĞRİSİ
Fiyatlardaki düşüş üç farklı fakat birbiriyle ilişkili nedenle talep edilen mal ve hizmet miktarını artırır:
• Tüketicilerin refahı artar ve bu, tüketim malları talebini artırır.
• Faiz oranları düşer ve bu, yatırım mallarına talebi artırır.
• Döviz kurunun artması (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Verilen maddelerin II'ncisinde "Faiz oranları yükselir ve bu, yatırım mallarının talebini artırır" şeklinde bir ifade var. Bu yanlış bir ifade olduğu için soruda sadece I ve III'üncü maddeler sorunun cevabını karşılayan maddeler olmuştur. II'inci maddenin doğru ifadesi yukarıda da belirtildiği gibi "Faiz oranları düşer ve bu, yatırım mallarına talebi artırır." şeklinde olmalıydı. Yani sorudaki maddede "Faizler yükselir" şeklinde verilirken, "Faizler düşer" şeklinde başlamış olsaydı bu madde de doğru olacaktı ve tüm maddeler sorunun cevabını karşılayacaktı.
Fiyatlardaki düşüş üç farklı fakat birbiriyle ilişkili nedenle talep edilen mal ve hizmet miktarını artırır:
• Tüketicilerin refahı artar ve bu, tüketim malları talebini artırır.
• Faiz oranları düşer ve bu, yatırım mallarına talebi artırır.
• Döviz kurunun artması (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Verilen maddelerin II'ncisinde "Faiz oranları yükselir ve bu, yatırım mallarının talebini artırır" şeklinde bir ifade var. Bu yanlış bir ifade olduğu için soruda sadece I ve III'üncü maddeler sorunun cevabını karşılayan maddeler olmuştur. II'inci maddenin doğru ifadesi yukarıda da belirtildiği gibi "Faiz oranları düşer ve bu, yatırım mallarına talebi artırır." şeklinde olmalıydı. Yani sorudaki maddede "Faizler yükselir" şeklinde verilirken, "Faizler düşer" şeklinde başlamış olsaydı bu madde de doğru olacaktı ve tüm maddeler sorunun cevabını karşılayacaktı.
Soru 5
I-Artan refah nedeniyle tüketim harcamaları da artar.
II-Azalan faiz oranları yatırım harcamalarının artmasına etki eder.
III-Döviz kurundaki artış (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Yukarıdakilerden hangilerinde fiyatlardaki düşüş talep edilen mal ve hizmet miktarının artmasına neden olur?
II-Azalan faiz oranları yatırım harcamalarının artmasına etki eder.
III-Döviz kurundaki artış (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Yukarıdakilerden hangilerinde fiyatlardaki düşüş talep edilen mal ve hizmet miktarının artmasına neden olur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
TOPLAM TALEP EĞRİSİ
Fiyatlardaki düşüş talep edilen mal ve hizmet miktarının artmasına neden olur:
I-Artan refah nedeniyle tüketim harcamaları da artar.
II-Azalan faiz oranları yatırım harcamalarının artmasına etki eder.
III-Döviz kurundaki artış (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Fiyatlardaki düşüş talep edilen mal ve hizmet miktarının artmasına neden olur:
I-Artan refah nedeniyle tüketim harcamaları da artar.
II-Azalan faiz oranları yatırım harcamalarının artmasına etki eder.
III-Döviz kurundaki artış (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Soru 6
I- Artan refah nedeniyle tüketim harcamaları artar.
II- Artan faiz oranları yatırım harcamalarının artmasına etki eder.
III- Döviz kurundaki artış (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Toplam talep eğrisi fiyatlar genel düzeyi ile reel GSYH arasındaki ters yönlü ilişkiyi göstermektedir. Yukarıdakilerden hangilerinde fiyatlardaki düşüş talep edilen mal ve hizmet miktarının artmasına neden olur?
II- Artan faiz oranları yatırım harcamalarının artmasına etki eder.
III- Döviz kurundaki artış (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
Toplam talep eğrisi fiyatlar genel düzeyi ile reel GSYH arasındaki ters yönlü ilişkiyi göstermektedir. Yukarıdakilerden hangilerinde fiyatlardaki düşüş talep edilen mal ve hizmet miktarının artmasına neden olur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
I-III
Açıklama:
TOPLAM TALEP EĞRİSİ
Fiyatlardaki düşüş talep edilen mal ve hizmet miktarının artmasına neden olur:
• Artan refah nedeniyle tüketim harcamaları da artar.
• Azalan (Artan değil) faiz oranları yatırım harcamalarının artmasına etki eder.
• Döviz kurundaki artış (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
II. maddede faiz oranı ve yatırım harcamaları arasındaki ters yönlü ilişki yanlış verilmiştir.
Fiyatlardaki düşüş talep edilen mal ve hizmet miktarının artmasına neden olur:
• Artan refah nedeniyle tüketim harcamaları da artar.
• Azalan (Artan değil) faiz oranları yatırım harcamalarının artmasına etki eder.
• Döviz kurundaki artış (yerli paranın değer kaybetmesi) net ihracatı artırır.
II. maddede faiz oranı ve yatırım harcamaları arasındaki ters yönlü ilişki yanlış verilmiştir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi AD eğrisinin sağa kaymasına etki edenler faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Para arzındaki hızlı artış
B
İyimser beklentiler
C
Kötümser beklentiler
D
Servetin artması
E
Vergi oranlarının düşürülmesi
Açıklama:
OPLAM TALEP EĞRİSİNİN YER DEĞİŞTİRMESİ
AD Eğrisinin sağa Kaymasına Etki Edenler Faktörler; Para arzındaki hızlı artış,İyimser beklentiler, Servetin artması, Vergi oranlarının düşürülmesi,Kamu harcamalarının yüksek artış hızı,İhracatın büyüme hızında artış,İthalatın büyüme hızında düşüş
AD Eğrisinin sağa Kaymasına Etki Edenler Faktörler; Para arzındaki hızlı artış,İyimser beklentiler, Servetin artması, Vergi oranlarının düşürülmesi,Kamu harcamalarının yüksek artış hızı,İhracatın büyüme hızında artış,İthalatın büyüme hızında düşüş
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi AD eğrisinin sağa kaymasına etki eden faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Kamu harcamalarının yüksek artış hızı
B
Para arzındaki düşük artış
C
Servetin azalması
D
Vergi oranlarının artırılması
E
İhracat büyüme hızında azalma
Açıklama:
TOPLAM TALEP EĞRİSİNİN YER DEĞİŞTİRMESİ
AD Eğrisinin sağa Kaymasına Etki Edenler Faktörler; Para arzındaki hızlı artış,İyimser beklentiler, Servetin artması, Vergi oranlarının düşürülmesi,Kamu harcamalarının yüksek artış hızı,İhracatın büyüme hızında artış,İthalatın büyüme hızında düşüş
AD Eğrisinin sağa Kaymasına Etki Edenler Faktörler; Para arzındaki hızlı artış,İyimser beklentiler, Servetin artması, Vergi oranlarının düşürülmesi,Kamu harcamalarının yüksek artış hızı,İhracatın büyüme hızında artış,İthalatın büyüme hızında düşüş
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi AD eğrisinin sola kaymasına etki edenler faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Para arzındaki düşük artış
B
Servetin azalması
C
Vergi oranlarının artırılması
D
İhracat büyüme hızında azalma
E
İthalat büyüme hızında azalma
Açıklama:
TOPLAM TALEP EĞRİSİNİN YER DEĞİŞTİRMESİ
AD eğrisinin sola kaymasına etki edenler faktörler; Para arzındaki düşük artış, Servetin azalması, Vergi oranlarının artırılması, İhracat büyüme hızında azalma, Kötümser beklentiler , İthalat büyüme hızında artış, Kamu harcamalarının düşük hızda artırılması
84
AD eğrisinin sola kaymasına etki edenler faktörler; Para arzındaki düşük artış, Servetin azalması, Vergi oranlarının artırılması, İhracat büyüme hızında azalma, Kötümser beklentiler , İthalat büyüme hızında artış, Kamu harcamalarının düşük hızda artırılması
84
Soru 10
Reel GSYH’nin uzun dönem trendi etrafında dalgalanması ………..….. olarak adlandırılır.
Yukarıdaki boşluğu uygun şekilde doldurunuz
Yukarıdaki boşluğu uygun şekilde doldurunuz
Seçenekler
A
Ortalama büyüme oranını
B
Genişleme
C
Daralma
D
İş gücündeki nicelik ve nitelik artışları
E
İktisadi dalgalanmalar
Açıklama:
Ani yükseliş ve düşüşler ortalama büyüme oranından sapmalar yaratır. Reel GSYH’nin uzun dönem trendi etrafında dalgalanması iktisadi dalgalanmalar olarak adlandırılır.
Ekonominin Genel Dengesi: Toplam Talep - Toplam Arz Modeli-İktisadi Dalgalanmalar
Ekonominin Genel Dengesi: Toplam Talep - Toplam Arz Modeli-İktisadi Dalgalanmalar
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi AD eğrisinin sola kaymasına etki edenler faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Para arzındaki hızlı artış
B
İyimser beklentiler
C
Servetin artması
D
Vergi oranlarının düşürülmesi
E
Kamu harcamalarının düşük hızda artırılması
Açıklama:
TOPLAM TALEP EĞRİSİNİN YER DEĞİŞTİRMESİ
AD eğrisinin sola kaymasına etki edenler faktörler; Para arzındaki düşük artış, Servetin azalması, Vergi oranlarının artırılması, İhracat büyüme hızında azalma, Kötümser beklentiler , İthalat büyüme hızında artış, Kamu harcamalarının düşük hızda artırılması
AD eğrisinin sola kaymasına etki edenler faktörler; Para arzındaki düşük artış, Servetin azalması, Vergi oranlarının artırılması, İhracat büyüme hızında azalma, Kötümser beklentiler , İthalat büyüme hızında artış, Kamu harcamalarının düşük hızda artırılması
Soru 12
İktisadi dalgalanmaların izlediği aşamalar vardır. Bu aşamaların biri genişlemedir. Aşağıdaki genişleme dönemi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Genişleme döneminde istihdam artar.
B
Genişleme döneminde hanehalkının artan geliri ve gelir beklentisi nedeniyle tüketim harcamaları düşer.
C
Genişleme döneminde gelir artar.
D
Genişleme döneminde üretim artar.
E
Genişleme döneminde satışlar artar
Açıklama:
İktisadi dalgalanmaların izlediği aşamalar var. Bu aşamaların önemli bir özelliği her ekonomide ortaya çıkmaları ve sırayla tekrarlanmalarıdır. Bununla birlikte her bir aşamanın ya da dönemin ne kadar süreceği belli değildir. Genişleme birinci aşamadır. Genişleme döneminde istihdam, gelir, üretim ve satışlar artar. Aynı zamanda kendi kendini besleyen bir süreç söz konusudur:
İktisadi Dalgalanmalar- İktisadi Dalgalanmaların Özellikleri
- Firmaların satışlarının ve satış beklentilerin artması yatırımları da artırır.
- Hanehalkının artan geliri ve gelir beklentisi nedeniyle tüketim harcamaları artar.
- Merkez bankası gelir ve harcama artışına bağlı olarak parasal tabanı genişletir.
- Bankacılık sistemi daha fazla kredi kullandırır.
İktisadi Dalgalanmalar- İktisadi Dalgalanmaların Özellikleri
Soru 13
Gelir, tüketim ve tasarruf toplamından oluşmaktadır. Ekonomik birimler tarafından elde edilen gelir tüketilmekte ya da tasarruf edilmektedir. Buna göre, gelir içinde tasarrufun payının artması tüketime ayrılan payı hangi yönde etkilemektedir?
Seçenekler
A
Azalma
B
Artma
C
Dengeli
D
Durağan
E
Hızlı artış
Açıklama:
Ekonomide tasarruf eğiliminin artması mevcut tüketim harcamalarını azaltır. Gelirin tüketim ve tasarruf toplamından oluştuğunu biliyoruz. Ekonomik birimler tarafından elde edilen gelir tüketilmekte ya da tasarruf edilmektedir. Buna göre, gelir içinde tasarrufun payının artması tüketime ayrılan payın da azalmasına neden olur. Bu ise toplam talebin azalması demektir.
TOPLAM TALEP EĞRİSİ- Tüketimdeki Değişmelerden Kaynaklı Etkiler
TOPLAM TALEP EĞRİSİ- Tüketimdeki Değişmelerden Kaynaklı Etkiler
Soru 14
………….mevcut fiyat düzeyinde kısa dönem toplam arz eğrisinin sola kaymasına etki eder.
Yukarıda boş bırakılan alan aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?
Yukarıda boş bırakılan alan aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?
Seçenekler
A
Pozitif arz şoku
B
İşgücü
C
Negatif arz şoku
D
Arz şokları
E
Talep Şokları
Açıklama:
Kısa dönem arz eğrisinin yer değiştirmesi iki durumda gerçekleşebilir. İlk durumda mevcut fiyat düzeyinde ekonomide gerçekleşen bir arz şoku neticesinde üretim artışı ya da azalışı gerçekleşebilir. Pozitif arz şoku üretimin artmasına etki ederken kısa dönem toplam arz eğrisi paralel bir şekilde sağa kayar. Negatif arz şokuysa mevcut fiyat düzeyinde kısa dönem toplam arz eğrisinin sola kaymasına etki eder.
TOPLAM ARZ EĞRİSİ- Kısa Dönem Arz Eğrisi- Kısa Dönem Arz Eğrisinin Yer Değiştirmesi
TOPLAM ARZ EĞRİSİ- Kısa Dönem Arz Eğrisi- Kısa Dönem Arz Eğrisinin Yer Değiştirmesi
Soru 15
Aşağıdaki kamu harcamalarından kaynaklı etkiler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu harcamaları politika yapıcıların toplam talebi doğrudan etkileyecekleri bir araçtır.
B
Toplam harcama bileşenlerinden biri olan kamu harcamalarının artırılması ile toplam talep de artar.
C
Ekonominin krize girdiği durumda ekonomiyi canlandırmak için kamu harcamalarının artırılması bir çözüm olarak görülür.
D
Ekonominin krize girdiği durumda ekonomiyi canlandırmak için kamu harcamalarının azaltılması bir çözüm olarak görülür.
E
Harcama artışının bütçe açığı ve borçlanma üzerindeki etkisi bu politika aracının kullanımını kısıtlar.
Açıklama:
Kamu harcamaları politika yapıcıların toplam talebi doğrudan etkileyecekleri bir araçtır. Toplam har-cama bileşenlerinden biri olan kamu harcamalarının artırılması ile toplam talep de artar. Özellikle eko-
TOPLAM ARZ EĞRİSİ- Toplam Talep Eğrisinin Yer Değiştirmesi- Kamu Harcamalarından Kaynaklı Etkiler
TOPLAM ARZ EĞRİSİ- Toplam Talep Eğrisinin Yer Değiştirmesi- Kamu Harcamalarından Kaynaklı Etkiler
Soru 16
Ekonominin büyümesini takip ettiğimiz GSYH verileri hangi dönemlerde açıklanır?
Seçenekler
A
Aylık
B
İkişer aylık dönemlerde
C
Üçer aylık dönemlerde
D
Altışar aylık dönemlerde
E
Yıllık
Açıklama:
Ekonominin büyümesini takip ettiğimiz GSYH verileri üçer aylık dönemler için açıklanır. Bu nedenle bir dönemle kastedilen bu üçer aylık dönemlerdir.
İktisadi Dalgalanmalar
İktisadi Dalgalanmalar
Soru 17
Ekonominin toplam üretiminde ya da gelirindeki değişimleri aşağıdakilerden hangisi ile takip ederiz?
Seçenekler
A
Reel GSYH
B
İşsizlik oranı
C
İstihdam oranı
D
Gelir- gider dağılımı
E
Üretim kapasitesi
Açıklama:
Ekonominin toplam üretiminde ya da gelirindeki değişimleri reel GSYH ile takip ederiz
İktisadi Dalgalanmalar -İktisadi Dalgalanmaların Etkileri
İktisadi Dalgalanmalar -İktisadi Dalgalanmaların Etkileri
Soru 18
Resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü durum aşağıdaki terimlerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Slumpflasyon
B
Stagflasyon
C
Depresyon
D
Resesyon
E
Enflasyonun
Açıklama:
Resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü durum stagflasyon olarak adlandırılırken enflasyonun daha da yükseldiği ve ekonominin küçüldüğü depresyon dönemleri için ise slumpflasyon terimi kullanılır
Soru 19
Enflasyonun daha da yükseldiği ve ekonominin küçüldüğü depresyon dönemlerini ifade etmek için ………..terimi kullanılır.
Yukarıda boş bırakılan alan aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?
Yukarıda boş bırakılan alan aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?
Seçenekler
A
Stagflasyon
B
Depresyon
C
O Resesyon
D
Enflasyonun
E
Slumpflasyon
Açıklama:
Resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü durum stagflasyon olarak adlandırılırken enflasyonun daha da yükseldiği ve ekonominin küçüldüğü depresyon dönemleri için ise slumpflasyon terimi kullanılır.
İktisadi Dalgalanmalar -İktisadi Dalgalanmaların Etkileri
İktisadi Dalgalanmalar -İktisadi Dalgalanmaların Etkileri
Soru 20
……….....yaşam maliyetlerindeki değişimleri ölçen ve belirli sayıda mal ve hizmeti içeren bir endekstir.
Yukarıda boş bırakılan alan aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?
Yukarıda boş bırakılan alan aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?
Seçenekler
A
TÜFE
B
Stagflasyon
C
Depresyon
D
Resesyon
E
ÜFE
Açıklama:
TÜFE, yaşam maliyetlerindeki değişimleri ölçen ve belirli sayıda mal ve hizmeti içeren bir endekstir. Ekonomide bütün fiyatlardaki değişimleri ölçmek istediğimizde GSYH deflatörünü kullanırız.
İktisadi Dalgalanmalar - Toplam Talep - Toplam Arz Modeli
İktisadi Dalgalanmalar - Toplam Talep - Toplam Arz Modeli
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ekonomideki daralmanın iki dönem üst üste yaşanması durumunu ifade eder?
Seçenekler
A
Resesyon
B
Depresyon
C
Enflasyon
D
Stagflasyon
E
Çöküntü
Açıklama:
GİRİŞ
Üst üste iki dönem daralma yaşayan ekonomi resesyona girer. Durgunluk daha da sert ve uzun yaşanırsa ekonomi depresyona girmiş demektir.
Üst üste iki dönem daralma yaşayan ekonomi resesyona girer. Durgunluk daha da sert ve uzun yaşanırsa ekonomi depresyona girmiş demektir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi dalgalanmaların toparlanma aşamasında görülür?
Seçenekler
A
İşsizlik artar
B
Üretim yavaşlar
C
Talep geriler
D
Sanayi üretimi artar
E
Toplam gelir azalır
Açıklama:
İKTİSADİ DALGALANMALAR
Ekonomik göstergelerin toparlanmanın başlayacağına dair iyi sinyaller vermesi toparlanma döneminin başladığı anlamına gelir. Ekonomi yavaş yavaş kendine gelmeye başlar. Talep canlanır, sanayi üretimi artar. İstihdamda da artış başlamıştır
Ekonomik göstergelerin toparlanmanın başlayacağına dair iyi sinyaller vermesi toparlanma döneminin başladığı anlamına gelir. Ekonomi yavaş yavaş kendine gelmeye başlar. Talep canlanır, sanayi üretimi artar. İstihdamda da artış başlamıştır
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi reel GSYH’nin uzun dönem trendi etrafında dalgalanmasını ifade etmektedir
Seçenekler
A
İktisadi dalgalanmalar
B
Reel dalgalanmalar
C
İhtiyari dalgalanmalar
D
Trend dalgalanmalar
E
Arızi dalgalanmalar
Açıklama:
İKTİSADİ DALGALANMALAR
GSYH’nin uzun dönem trendi etrafında dalgalanması iktisadi dalgalanmalar olarak adlandırılır.
GSYH’nin uzun dönem trendi etrafında dalgalanması iktisadi dalgalanmalar olarak adlandırılır.
Soru 24
I. Firmaların satışları ve satış beklentileri artar.
II. Merkez bankası parasal tabanı genişletir.
III. Bankacılık sistemi daha fazla kredi kullandırır.
IV. Hanehalkının geliri ve gelir beklentisi azalır.
V. Yeni yatırım planları askıya alınır.
Yukarıdakilerden hangileri ekonominin genişleme döneminde yaşanan süreçlerdir?
II. Merkez bankası parasal tabanı genişletir.
III. Bankacılık sistemi daha fazla kredi kullandırır.
IV. Hanehalkının geliri ve gelir beklentisi azalır.
V. Yeni yatırım planları askıya alınır.
Yukarıdakilerden hangileri ekonominin genişleme döneminde yaşanan süreçlerdir?
Seçenekler
A
I ve IV
B
I ve V
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
IV ve V
Açıklama:
İKTİSADİ DALGALANMALAR
Ekonominin genişleme döneminde, firmaların satışlarının ve satış beklentilerin artması yatırımları da artırır. Hanehalkının artan geliri ve gelir beklentisi nedeniyle tüketim harcamaları artar. Merkez bankası gelir ve harcama artışına bağlı olarak parasal tabanı genişletir. Bankacılık sistemi daha fazla kredi kullandırır.
Ekonominin genişleme döneminde, firmaların satışlarının ve satış beklentilerin artması yatırımları da artırır. Hanehalkının artan geliri ve gelir beklentisi nedeniyle tüketim harcamaları artar. Merkez bankası gelir ve harcama artışına bağlı olarak parasal tabanı genişletir. Bankacılık sistemi daha fazla kredi kullandırır.
Soru 25
İktisadi dalgalanmaların izlediği aşamalarda ekonominin maksimum büyüme oranına ulaştığı durum için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toparlanma dönemi
B
Genişleme dönemi
C
Daralma dönemi
D
Zirve noktası
E
Dip noktası
Açıklama:
İKTİSADİ DALGALANMALAR
Belirli bir dönem sonunda ekonomi maksimum büyüme oranına ulaşır. Burası zirvedir.
Belirli bir dönem sonunda ekonomi maksimum büyüme oranına ulaşır. Burası zirvedir.
Soru 26
Resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü durum ………………………olarak adlandırılırken enflasyonun daha da yükseldiği ve ekonominin küçüldüğü depresyon dönemleri için ise ……………………terimi kullanılır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Stagflasyon-Slumpflasyon
B
Stagflasyon-Durgunluk
C
Durgunluk-Slumpflasyon
D
Daralma-Stagflasyon
E
Slumpflasyon-Resesyon
Açıklama:
İKTİSADİ DALGALANMALAR
Resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü durum stagflasyon olarak adlandırılırken enflasyonun daha da yükseldiği ve ekonominin küçüldüğü depresyon dönemleri için ise slumpflasyon terimi kullanılır.
Resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü durum stagflasyon olarak adlandırılırken enflasyonun daha da yükseldiği ve ekonominin küçüldüğü depresyon dönemleri için ise slumpflasyon terimi kullanılır.
Soru 27
I. Refah etkisi
II. Faiz oranı etkisi
III. Döviz kuru etkisi
IV. Borçlanma etkisi
V. Yatırım etkisi
Yukarıdakilerden hangileri fiyat düzeyindeki değişimlerin makro iktisadi değişkenler üzerindeki etkilerindendir?
II. Faiz oranı etkisi
III. Döviz kuru etkisi
IV. Borçlanma etkisi
V. Yatırım etkisi
Yukarıdakilerden hangileri fiyat düzeyindeki değişimlerin makro iktisadi değişkenler üzerindeki etkilerindendir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
I, II ve V
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
TOPLAM TALEP EĞRİSİ
Fiyat düzeyindeki değişimlerin makro iktisadi değişkenler üzerindeki etkileri şunlardır:
1. Refah etkisi
2. Faiz oranı etkisi
3. Döviz kuru etkisi
Fiyat düzeyindeki değişimlerin makro iktisadi değişkenler üzerindeki etkileri şunlardır:
1. Refah etkisi
2. Faiz oranı etkisi
3. Döviz kuru etkisi
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi üretimde ortaya çıkan artış ve azalışların en önemli etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Borçlanma
C
Döviz kurlarında artış
D
Vergilerde artış
E
İthalatta artış
Açıklama:
İKTİSADİ DALGALANMALAR
Toplam üretimdeki dalgalanmaların en önemli etkisi işsizlik ve enflasyon üzerinde ortaya çıkar.
Toplam üretimdeki dalgalanmaların en önemli etkisi işsizlik ve enflasyon üzerinde ortaya çıkar.
Soru 29
Kısa dönem arz eğrisinin şekline yönelik aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Pozitif eğimli bir doğrudur.
B
Negatif eğimli bir doğrudur.
C
Dikey bir doğrudur.
D
Yatay bir doğrudur.
E
Parabol bir doğrudur.
Açıklama:
TOPLAM ARZ EĞRİSİ
Uzun dönem arz eğrisi dikey bir doğru iken kısa dönem arz eğrisi pozitif eğimli bir doğrudur
Uzun dönem arz eğrisi dikey bir doğru iken kısa dönem arz eğrisi pozitif eğimli bir doğrudur
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi ekonomide gerçekleşen pozitif bir talep şokunun etkilerindendir?
Seçenekler
A
Toplam harcamalar azalır.
B
Ekonominin üretim düzeyi düşer.
C
Deflasyonist açık ortaya çıkar.
D
Negatif çıktı açığı yaratır.
E
Fiyatlar artar.
Açıklama:
EKONOMİDE KISA VE UZUN DÖNEM DENGESİ
Pozitif çıktı açığı fiyatların da artmasına neden olduğu için enflasyonist açık olarak da adlandırılır.
Pozitif çıktı açığı fiyatların da artmasına neden olduğu için enflasyonist açık olarak da adlandırılır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi uzun dönemde ekonominin potansiyel üretim düzeyinin değişmesine neden olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İş gücünden kaynaklı değişimler
B
Sermaye kaynaklı değişimler
C
Doğal kaynaklara bağlı değişimler
D
Teknoloji kaynaklı değişimler
E
Fiyat kaynaklı değişimler
Açıklama:
TOPLAM ARZ EĞRİSİ
Uzun dönemde ekonominin potansiyel üretim düzeyinin değişmesi uzun dönem arz eğrisinin yer değiştirmesi anlamına gelir. Uzun dönem arz eğrisinin yer değiştirmesine neden olan faktörler, iş gücünden kaynaklı değişimler, sermaye kaynaklı değişimler, doğal kaynaklara bağlı değişimler, teknoloji kaynaklı değişimlerdir. Fiyatlar kısa dönem arz eğrisi üzerinde etkilidir.
Uzun dönemde ekonominin potansiyel üretim düzeyinin değişmesi uzun dönem arz eğrisinin yer değiştirmesi anlamına gelir. Uzun dönem arz eğrisinin yer değiştirmesine neden olan faktörler, iş gücünden kaynaklı değişimler, sermaye kaynaklı değişimler, doğal kaynaklara bağlı değişimler, teknoloji kaynaklı değişimlerdir. Fiyatlar kısa dönem arz eğrisi üzerinde etkilidir.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri paranın işlevlerini yerine getirebilmesi için gerekli özelliklerdendir?
I-Taşınabilirlik
II- Dayanıklılık
III-Bölünebilirlik
IV-Kabul edilebilirlik
V-İstikrarlılık
I-Taşınabilirlik
II- Dayanıklılık
III-Bölünebilirlik
IV-Kabul edilebilirlik
V-İstikrarlılık
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
III-V
D
III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Paranın işlevlerini yerine getirebilmesi için bazı özelliklere sahip olmasını bekleriz. Bu özellikler taşınabilirlik, dayanıklılık, bölünebilirlik, kabul edilebilirlik ve istikrardır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yada hangileri para talebini belirleyen temel faktörlerdendir?
I- Faiz oranı (i) para talebini negatif etkiler. Faiz oranı yükseldikçe elde para tutmanın fırsat maliyeti artar. Bu nedenle ekonomik birimler daha az para tutmak ister ve para talebi azalır.
II - Reel gelir (Y) para talebini pozitif etkiler. Ekonominin toplam üretimi ya da toplam gelirinin artması harcama isteklerinin de artması demektir ve bu, para talebini artırır.
III- Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon, para talebini artırır. Her ay yapmış olduğunuz düzenli market harcamanızın miktarı değişmese bile ödediğiniz fiyatın artması yanınızda daha fazla para bulundurmanızı gerektirir.
I- Faiz oranı (i) para talebini negatif etkiler. Faiz oranı yükseldikçe elde para tutmanın fırsat maliyeti artar. Bu nedenle ekonomik birimler daha az para tutmak ister ve para talebi azalır.
II - Reel gelir (Y) para talebini pozitif etkiler. Ekonominin toplam üretimi ya da toplam gelirinin artması harcama isteklerinin de artması demektir ve bu, para talebini artırır.
III- Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon, para talebini artırır. Her ay yapmış olduğunuz düzenli market harcamanızın miktarı değişmese bile ödediğiniz fiyatın artması yanınızda daha fazla para bulundurmanızı gerektirir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Para Piyasası Dengesi ve Nominal Faiz Oranı
Para talebini belirleyen üç temel faktör vardır: - Faiz oranı (i) para talebini negatif etkiler. Faiz oranı yükseldikçe elde para tutmanın fırsat maliyeti artar. Bu nedenle ekonomik birimler daha az para tutmak ister ve para talebi azalır. - Reel gelir (Y) para talebini pozitif etkiler. Ekonominin toplam üretimi ya da toplam gelirinin artması harcama isteklerinin de artması demektir ve bu, para talebini artırır. - Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon, para talebini artırır. Her ay yapmış olduğunuz düzenli market harcamanızın miktarı değişmese bile ödediğiniz fiyatın artması yanınızda daha fazla para bulundurmanızı gerektirir.
Para talebini belirleyen üç temel faktör vardır: - Faiz oranı (i) para talebini negatif etkiler. Faiz oranı yükseldikçe elde para tutmanın fırsat maliyeti artar. Bu nedenle ekonomik birimler daha az para tutmak ister ve para talebi azalır. - Reel gelir (Y) para talebini pozitif etkiler. Ekonominin toplam üretimi ya da toplam gelirinin artması harcama isteklerinin de artması demektir ve bu, para talebini artırır. - Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon, para talebini artırır. Her ay yapmış olduğunuz düzenli market harcamanızın miktarı değişmese bile ödediğiniz fiyatın artması yanınızda daha fazla para bulundurmanızı gerektirir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri finansal sistemin unsurlarındandır?
I- Finansal piyasalar
II- Finansal aracılar
III- Fon fazlası olanlar
IV - Fon açığı olanlar.
I- Finansal piyasalar
II- Finansal aracılar
III- Fon fazlası olanlar
IV - Fon açığı olanlar.
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
II-IV
D
III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
FİNANSAL SİSTEM
Finansal sistem dört unsurdan oluşur: - Finansal piyasalar - Finansal aracılar - Fon fazlası olanlar - Fon açığı olanlar.
Finansal sistem dört unsurdan oluşur: - Finansal piyasalar - Finansal aracılar - Fon fazlası olanlar - Fon açığı olanlar.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi anonim ortaklıkların nakit karşılığı satılmak üzere ihraç ettikleri menkul kıymetlerdir?
Seçenekler
A
Katılma intifa senedi
B
Kâr ve zarar ortaklığı belgesi
C
Devlet tahvilleri
D
Özel sektör tahvilleri
E
Eurobond
Açıklama:
Sermaye Piyasası Araçları
Katılma intifa senedi, anonim ortaklıkların nakit karşılığı satılmak üzere ihraç ettikleri menkul kıymetlerdir.
Katılma intifa senedi, anonim ortaklıkların nakit karşılığı satılmak üzere ihraç ettikleri menkul kıymetlerdir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi satışa sunulduğu ülkenin para birimi dışında bir para birimi üzerinden ihraç edilen tahvillerdir. Bu tahviller yurt dışı piyasalarda ABD doları ya da euro cinsinden satılır.
Seçenekler
A
Eurobond
B
Katılma intifa senedi
C
Kâr ve zarar ortaklığı belgesi
D
Devlet tahvilleri
E
Özel sektör tahvilleri
Açıklama:
Sermaye Piyasası Araçları
Eurobond, satışa sunulduğu ülkenin para birimi dışında bir para birimi üzerinden ihraç edilen tahvillerdir. Bu tahviller yurt dışı piyasalarda ABD doları ya da euro cinsinden satılır.
Eurobond, satışa sunulduğu ülkenin para birimi dışında bir para birimi üzerinden ihraç edilen tahvillerdir. Bu tahviller yurt dışı piyasalarda ABD doları ya da euro cinsinden satılır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi kamu kesiminin harcamalarını ve bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla hazine tarafından ihraç edilen, 1 yıl ve daha uzun vadeli borçlanma araçlarıdır.
Seçenekler
A
Devlet tahvilleri
B
Eurobond
C
Katılma intifa senedi
D
Kâr ve zarar ortaklığı belgesi
E
Özel sektör tahvilleri
Açıklama:
Sermaye Piyasası Araçları
Devlet tahvilleri, kamu kesiminin harcamalarını ve bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla hazine tarafından ihraç edilen, 1 yıl ve daha uzun vadeli borçlanma araçlarıdır.
Devlet tahvilleri, kamu kesiminin harcamalarını ve bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla hazine tarafından ihraç edilen, 1 yıl ve daha uzun vadeli borçlanma araçlarıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi, kalkınma ve yatırım bankalarının kendilerine fon kaynağı sağlamak amacıyla ihraç ettikleri menkul kıymetlerdir?
Seçenekler
A
Banka bonosu
B
Banka garantili bonolar
C
Varlığa dayalı menkul kıymet
D
Yatırım fonu katılım payları
E
Repo/ters repo
Açıklama:
Finansal Araçlar
Banka bonosu, kalkınma ve yatırım bankalarının kendilerine fon kaynağı sağlamak amacıyla ihraç ettikleri menkul kıymetlerdir.
Banka bonosu, kalkınma ve yatırım bankalarının kendilerine fon kaynağı sağlamak amacıyla ihraç ettikleri menkul kıymetlerdir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kalkınma ve yatırım bankalarından kredi kullanan anonim ortaklıkların, bu kredilerin teminatı olarak alacaklı bankaya verdikleri menkul kıymetlerdir?
Seçenekler
A
Banka garantili bonolar
B
Banka bonosu
C
Varlığa dayalı menkul kıymet
D
Repo/ters repo
E
Yatırım fonu katılım payları
Açıklama:
Finansal Araçlar
Banka garantili bonolar, kalkınma ve yatırım bankalarından kredi kullanan anonim ortaklıkların, bu kredilerin teminatı olarak alacaklı bankaya verdikleri menkul kıymetlerdir.
Banka garantili bonolar, kalkınma ve yatırım bankalarından kredi kullanan anonim ortaklıkların, bu kredilerin teminatı olarak alacaklı bankaya verdikleri menkul kıymetlerdir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi menkul kıymetlerin alınıp satılmasına bağlı olarak gerçekleştirilen kısa vadeli fon toplama/fon satış tekniğidir.
Seçenekler
A
Repo/ters repo
B
Banka bonosu
C
Banka garantili bonolar
D
Varlığa dayalı menkul kıymet
E
Yatırım fonu katılım payları
Açıklama:
Finansal Araçlar
Repo/ters repo, menkul kıymetlerin alınıp satılmasına bağlı olarak gerçekleştirilen kısa vadeli fon toplama/fon satış tekniğidir.
Repo/ters repo, menkul kıymetlerin alınıp satılmasına bağlı olarak gerçekleştirilen kısa vadeli fon toplama/fon satış tekniğidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi ihraç eden kurumun kendi ticari işlemlerinden kaynaklı veya devralmış olduğu alacakları karşılığında çıkarılan menkul kıymettir.
Seçenekler
A
Varlığa dayalı menkul kıymet
B
Repo/ters repo
C
Banka bonosu
D
Banka garantili bonolar
E
Yatırım fonu katılım payları
Açıklama:
Finansal Araçlar
Varlığa dayalı menkul kıymet, ihraç eden kurumun kendi ticari işlemlerinden kaynaklı veya devralmış olduğu alacakları karşılığında çıkarılan menkul kıymettir.
Varlığa dayalı menkul kıymet, ihraç eden kurumun kendi ticari işlemlerinden kaynaklı veya devralmış olduğu alacakları karşılığında çıkarılan menkul kıymettir.
Soru 11
- Değer biriktirme
- Değişim aracı olma
- Dönüştürme
- Hesap birimi
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II, III ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Para,
- mal ve hizmet alıp satma amacıyla kullanıldığında değişim aracı,
- gelecekte kullanmak için bir yerlerde tuttuğumuzda değer biriktirme aracı,
- bir mal veya hizmetin değerini ölçmek için kullandığımızda hesap birimi olarak işlev görür.
- mal ve hizmet alıp satma amacıyla kullanıldığında değişim aracı,
- gelecekte kullanmak için bir yerlerde tuttuğumuzda değer biriktirme aracı,
- bir mal veya hizmetin değerini ölçmek için kullandığımızda hesap birimi olarak işlev görür.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bir paranın sahip olması gereken özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kolay taşınabilirlik
B
Dayanıklılık
C
İstikrarlılık
D
Bölünebilirlik
E
Gizlenebilirlik
Açıklama:
Paranın işlevlerini yerine getirebilmesi için bazı özelliklere sahip olmasını bekleriz. Bu özellikler taşınabilirlik, dayanıklılık, bölünebilirlik, kabul edilebilirlik ve istikrardır.
Soru 13
Dolaşımdaki nakit paraların toplamından banka kasalarında bulunan nakit paraların düşülmesiyle aşağıdaki büyüklüklerden hangisi elde edilir?
Seçenekler
A
Likidite
B
Dar tanımlı para arzı
C
İtibari para
D
Resmi rezervler
E
Öz kaynaklar
Açıklama:
M0, en dar tanımlı para arzıdır ve bankalar dışında tutulan parayı gösterir. Dolaşımdaki nakit paraların toplamından banka kasalarında bulunan nakit paraların düşülmesiyle elde edilir.
Soru 14
Para talebi eğrisinin negatif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faiz oranındaki düşüş ile para arzı arasında ters yönlü ilişki olması
B
Faiz artışının kredilerde artışa yol açması
C
Faiz oranı ile paranın değeri arasında ters yönlü ilişki olması
D
Nominal faiz oranındaki artışın para arzını daraltması
E
Nominal faiz oranındaki artış para tutmanın fırsat maliyetini artırdığı için para talebini azaltması
Açıklama:
PARASAL SİSTEM
Para talebi eğrisi negatif eğimli bir eğridir. Nominal faiz oranındaki artış para tutmanın fırsat maliyetini artırdığı için para talebini azaltır.
Para talebi eğrisi negatif eğimli bir eğridir. Nominal faiz oranındaki artış para tutmanın fırsat maliyetini artırdığı için para talebini azaltır.
Soru 15
Yukarıdaki şekile göre para talebinde bir değişiklik yokken merkez bankası faiz oranını düşürmek istediğinde aşağıdaki uygulamalardan hangisini yapması gerekir?Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranlarını yükseltme
B
Reeskont oranını yükseltme
C
Para arzını artırma
D
Bankalara tahvil satma
E
Açık piyasa işlemleri yoluyla para arzını daraltma
Açıklama:
PARASAL SİSTEM
Merkez Bankası faiz oranını düşürmek istediğinde para arzını artırır. Para talebinde bir değişme yokken para arzındaki artışı gösterecek şekilde para arzı eğrisinin sağa kaymasıyla yeni denge noktası F oluyor. Faiz de i1’e düşüyor.
Merkez Bankası faiz oranını düşürmek istediğinde para arzını artırır. Para talebinde bir değişme yokken para arzındaki artışı gösterecek şekilde para arzı eğrisinin sağa kaymasıyla yeni denge noktası F oluyor. Faiz de i1’e düşüyor.
Soru 16
Yukarıdaki şekile göre para piyasası E noktasında dengede iken, merkez bankasının para arzını artırması aşağıdakilerden hangisine neden olur?Seçenekler
A
Dolaşımdaki para miktarının azalması
B
Faiz oranlarında düşüş
C
Dış ticaret açığında artış
D
Cari açıkta artış
E
Para talebinde artış
Açıklama:
PARASAL SİSTEM
Merkez Bankası faiz oranını düşürmek istediğinde para arzını artırır. Para talebinde bir değişme yokken para arzındaki artışı gösterecek şekilde para arzı eğrisinin sağa kaymasıyla yeni denge noktası F oluyor. Faiz de i1’e düşüyor.
Merkez Bankası faiz oranını düşürmek istediğinde para arzını artırır. Para talebinde bir değişme yokken para arzındaki artışı gösterecek şekilde para arzı eğrisinin sağa kaymasıyla yeni denge noktası F oluyor. Faiz de i1’e düşüyor.
Soru 17
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası politika faizi olarak aşağıdakilerden hangisini kullanmaktadır?
Seçenekler
A
Bir aylık vadeli mevduat faizi
B
Gösterge faiz
C
3 aylık vadeli mevduat faizi
D
Bir hafta vadeli repo faizi
E
Devlet iç borçlanma senedi faizi
Açıklama:
PARASAL SİSTEM
Merkez Bankası bir hafta vadeli repo işlemlerine uyguladığı faiz oranını politika faizi olarak kullanır.
Merkez Bankası bir hafta vadeli repo işlemlerine uyguladığı faiz oranını politika faizi olarak kullanır.
Soru 18
Vadesine iki yıl kalmış̧, üç veya altı ayda bir kupon ödemesi olan devlet tahvilleri arasında en çok işlem gören devlet tahvilinin faizine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bir hafta vadeli repo faizi
B
Devlet iç borçlanma senedi faizi
C
Geç likidite borç faizi
D
Gösterge faiz
E
3 aylık vadeli mevduat faizi
Açıklama:
Parasal Sistem
Vadesine iki yıl kalmış, üç veya altı ayda bir kupon ödemesi olan devlet tahvilleri arasında en çok işlem gören (veya son üç işlem günü içinde en çok işlem gören) devlet tahvilinin faizi gösterge faiz olarak kabul edilir.
Vadesine iki yıl kalmış, üç veya altı ayda bir kupon ödemesi olan devlet tahvilleri arasında en çok işlem gören (veya son üç işlem günü içinde en çok işlem gören) devlet tahvilinin faizi gösterge faiz olarak kabul edilir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bir para piyasası aracıdır?
Seçenekler
A
Hisse senedi
B
Devlet tahvili
C
Özel sektör tahvilleri
D
Gelir ortaklığı senedi
E
Hazine bonosu
Açıklama:
FİNANSAL SİSTEM
Hazine bonosu, Finansman bonosu, Banka bonosu, Varlığa dayalı menkul kıymet, Yatırım fonu katılım payları ve Repo/ters repo, işlemleri para piyasası araçlarıdır.
Hazine bonosu, Finansman bonosu, Banka bonosu, Varlığa dayalı menkul kıymet, Yatırım fonu katılım payları ve Repo/ters repo, işlemleri para piyasası araçlarıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi bir sermaye piyasası aracıdır?
Seçenekler
A
Repo / ters repo, işlemleri
B
Hazine bonosu
C
Devlet tahvili
D
Finansman bonosu
E
Varlığa dayalı menkul kıymet
Açıklama:
FİNANSAL SİSTEM
Hisse senedi, Özel sektör tahvilleri, Devlet tahvili, Kâr ve zarar ortaklığı belgesi, Katılma intifa senedi, Gelir ortaklığı senedi ve Eurobondlar sermaye piyasası araçlarıdır.
Hisse senedi, Özel sektör tahvilleri, Devlet tahvili, Kâr ve zarar ortaklığı belgesi, Katılma intifa senedi, Gelir ortaklığı senedi ve Eurobondlar sermaye piyasası araçlarıdır.
Soru 21
n sayıda mal ve hizmetin olduğu bir ekonomide ortaya çıkan göreli fiyatı gösteren formulasyon aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
n(n-1)/2
B
n(n+1)/2
C
2n(n-1)
D
n(n+1)
E
n-1(n)/2
Açıklama:
Giriş
n sayıda mal ve hizmetin olduğu bir ekonomide ortaya çıkan göreli fiyatı gösteren formulasyon n(n-1)/2dir.
n sayıda mal ve hizmetin olduğu bir ekonomide ortaya çıkan göreli fiyatı gösteren formulasyon n(n-1)/2dir.
Soru 22
Ekonomide dolaşımdaki paranın gereğinden fazla artması ekonomide nasıl bir sonuç doğurur?
Seçenekler
A
Enflasyona yol açar.
B
Deflasyona yol açar.
C
Devalüasyona yol açar.
D
Revalüasyona yol açar.
E
Stagflasyona yol açar.
Açıklama:
Giriş
Ekonomide dolaşımdaki paranın gereğinden fazla artması ekonomide enflasyona yol açar.
Ekonomide dolaşımdaki paranın gereğinden fazla artması ekonomide enflasyona yol açar.
Soru 23
Kriz dönemlerinde tıkanan ekonominin açılması için,
Seçenekler
A
Merkez bankası para musluklarını gevşetir.
B
Merkez bankası para musluklarını kısar.
C
Merkez bankası para musluklarını sabit tutar
D
Merkez bankası para musluklarını önce gevsetir,sonra kısar.
E
Merkez bankası para musluklarını önce kısar sonra gevşetir
Açıklama:
Giriş
Kriz dönemlerinde tıkanan ekonominin açılması için,Merkez bankası para musluklarını gevşetir.
Kriz dönemlerinde tıkanan ekonominin açılması için,Merkez bankası para musluklarını gevşetir.
Soru 24
M2 tanımı aşağıdakilerden hangisini içermez?
Seçenekler
A
Bankalar dışındaki para
B
Vadesiz mevduat
C
Vadeli mevduat
D
Para piyasası fonları
E
Yabancı para cinsinden vadeli mevduat
Açıklama:
Ekonomi de Para
Para piyasası fonları,M2 para arzı tanımı içersinde yer almaz.
Para piyasası fonları,M2 para arzı tanımı içersinde yer almaz.
Soru 25
Aşağıdaki oyunculardan hangisi kaydi para yaratır?
Seçenekler
A
Bankalar
B
Hanehalkları
C
Şirketler
D
Aracı kurumlar
E
Yatırımcılar
Açıklama:
Bankalar ve Para Yaratılma Süreci
Bankalar,kaydi para yaratır.
Bankalar,kaydi para yaratır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi para talebiyle ilgili gerçeği yansıtmamaktadır?
Seçenekler
A
Faiz oranı artışı para talebini negatif etkiler.
B
Reel gelir artışı para talebini pozitif etkiler.
C
Enflasyon para talebini artırır.
D
Faiz oranı arttıkça para talebi azalır.
E
Ekonominin toplam üretimi ya da toplam geliri artarsa para talebi azalır.
Açıklama:
Para Piyasası Dengesi ve Nominal Faiz Oranı
Ekonominin toplam üretimi ya da toplam geliri artarsa para talebi azalmaz artar.
Ekonominin toplam üretimi ya da toplam geliri artarsa para talebi azalmaz artar.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi paranın dolaşım hızını göstermektedir?
Seçenekler
A
v=P.Y/M
B
V=P.M/Y
C
V=P.Y.M/2
D
V=M/P.Y
E
V=M.Y/P
Açıklama:
Para Arzı ve Enflasyon
V=P.Y/M dir.
V=P.Y/M dir.
Soru 28
Bankadaki bir yıllık mevduatınız için uygulanan faiz oranı %15 olsun. Bir yılın sonunda enflasyon %10 olarak gerçekleşmişse reel faiz oranı nedir?
Seçenekler
A
%5
B
%4
C
%15
D
%10
E
%25
Açıklama:
Enflasyon ve Faiz Oranları
Reel faiz oranı=Nominal faiz oranı-Enflasyon oranı
Reel faiz oranı=%15-%10=%5
Reel faiz oranı=Nominal faiz oranı-Enflasyon oranı
Reel faiz oranı=%15-%10=%5
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi sermaye piyasası aracıdır?
Seçenekler
A
Hisse senedi
B
Hazine bonosu
C
Finansman bonosu
D
Banka bonosu
E
Varlığa dayalı menkul kıymet
Açıklama:
Para ve Sermaye Piyasaları
Hisse senedi sermaye piyasası aracıdır. Diğerleri para piyasası araclarıdır.
Hisse senedi sermaye piyasası aracıdır. Diğerleri para piyasası araclarıdır.
Soru 30
"Menkul kıymetlerin alınıp satıldığı borsa dışındaki piyasalardır."tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Birincil piyasa
B
İkincil piyasa
C
Spot piyasa
D
Vadeli piyasa
E
Tezgahüstü piyasa
Açıklama:
Finansal Piyasaların Yapısı
"Menkul kıymetlerin alınıp satıldığı borsa dışındaki piyasalardır."tanımı tezgahüstü piyasaya aittir.
"Menkul kıymetlerin alınıp satıldığı borsa dışındaki piyasalardır."tanımı tezgahüstü piyasaya aittir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Paranın işlevlerindendir?
I-Mal ve hizmet alıp satma amacıyla kullanıldığında değişim aracı,
II-Gelecekte kullanmak için bir yerlerde tuttuğumuzda değer biriktirme aracı,
III-Bir mal veya hizmetin değerini ölçmek için kullandığımızda hesap birimi olarak işlev görür
I-Mal ve hizmet alıp satma amacıyla kullanıldığında değişim aracı,
II-Gelecekte kullanmak için bir yerlerde tuttuğumuzda değer biriktirme aracı,
III-Bir mal veya hizmetin değerini ölçmek için kullandığımızda hesap birimi olarak işlev görür
Seçenekler
A
YalnızI
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Para, bir değişim aracı, bir değer biriktirme aracı ve hesap birimi olarak işlev gören her şey olabilir. Para, - mal ve hizmet alıp satma amacıyla kullanıldığında değişim aracı, - gelecekte kullanmak için bir yerlerde tuttuğumuzda değer biriktirme aracı, - bir mal veya hizmetin değerini ölçmek için kullandığımızda hesap birimi olarak işlev görür.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri paranın özelliklerindendir?
I-Paranın dayanıklı olması
II-Paranın bölünebilir olması
III-Para herkes tarafından kabul görmelidir.
IV-Paranın istikrarlı olması da gereklidir.
I-Paranın dayanıklı olması
II-Paranın bölünebilir olması
III-Para herkes tarafından kabul görmelidir.
IV-Paranın istikrarlı olması da gereklidir.
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Paranın özellikleri taşınabilirlik, dayanıklılık, bölünebilirlik, kabul edilebilirlik ve istikrar ve Paranın kolay taşınabilir olmasıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri reeskont kredilerinin özelliğidir?
I-Merkez Bankası reeskont oranını değiştirerek para arzını etkiler.
II- Reeskont oranını yükselterek bankaların rezerv borçlanmalarının azalmasına neden olur.
III-Merkez Bankasının reeskont oranını düşürmesi ise bankaların reeskont borçlanmasını artırır.
I-Merkez Bankası reeskont oranını değiştirerek para arzını etkiler.
II- Reeskont oranını yükselterek bankaların rezerv borçlanmalarının azalmasına neden olur.
III-Merkez Bankasının reeskont oranını düşürmesi ise bankaların reeskont borçlanmasını artırır.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
II-III
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
MERKEZ BANKASI VE PARA ARZI
Merkez Bankası reeskont oranını değiştirerek para arzını etkiler. Reeskont oranını yükselterek bankaların rezerv borçlanmalarının azalmasına neden olur. Böylece, bankacılık sistemindeki rezerv miktarı ve para arzı azalır. Merkez Bankasının reeskont oranını düşürmesi ise bankaların reeskont borçlanmasını artırır. Bu da rezerv miktarının ve para arzının artmasına etki eder.
Merkez Bankası reeskont oranını değiştirerek para arzını etkiler. Reeskont oranını yükselterek bankaların rezerv borçlanmalarının azalmasına neden olur. Böylece, bankacılık sistemindeki rezerv miktarı ve para arzı azalır. Merkez Bankasının reeskont oranını düşürmesi ise bankaların reeskont borçlanmasını artırır. Bu da rezerv miktarının ve para arzının artmasına etki eder.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Para talebini belirleyen temel faktörlerdendir?
I-Faiz oranı (i) para talebini negatif etkiler.
II-Reel gelir (Y) para talebini pozitif etkiler.
III- Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon, para talebini artırır.
I-Faiz oranı (i) para talebini negatif etkiler.
II-Reel gelir (Y) para talebini pozitif etkiler.
III- Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon, para talebini artırır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
PARA PİYASASI DENGESİ VE NOMİNAL FAİZ ORANI
Para talebini belirleyen üç temel faktör vardır:
- Faiz oranı (i) para talebini negatif etkiler. Faiz oranı yükseldikçe elde para tutmanın fırsat maliyeti artar. Bu nedenle ekonomik birimler daha az para tutmak ister ve para talebi azalır.
- Reel gelir (Y) para talebini pozitif etkiler. Ekonominin toplam üretimi ya da toplam gelirinin artması harcama isteklerinin de artması demektir ve bu, para talebini artırır.
- Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon, para talebini artırır. Her ay yapmış olduğunuz düzenli market harcamanızın miktarı değişmese bile ödediğiniz fiyatın artması yanınızda daha fazla para bulundurmanızı gerektirir.
Para talebini belirleyen üç temel faktör vardır:
- Faiz oranı (i) para talebini negatif etkiler. Faiz oranı yükseldikçe elde para tutmanın fırsat maliyeti artar. Bu nedenle ekonomik birimler daha az para tutmak ister ve para talebi azalır.
- Reel gelir (Y) para talebini pozitif etkiler. Ekonominin toplam üretimi ya da toplam gelirinin artması harcama isteklerinin de artması demektir ve bu, para talebini artırır.
- Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon, para talebini artırır. Her ay yapmış olduğunuz düzenli market harcamanızın miktarı değişmese bile ödediğiniz fiyatın artması yanınızda daha fazla para bulundurmanızı gerektirir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri finansal sistemin fonksiyonlarındandır?
I-Finansal sistemin en temel fonksiyonu, tasarruf sahiplerinin ellerindeki fon fazlasını fon açığı olanlara aktarmaktır.
II-Tasarruf sahipleri farklı finansal varlıklar satın alarak bir getiri beklentisi oluştururlar
III-Bir yatırımcı için finansal varlığın hızlı bir şekilde bir ödeme aracına dönüştürülebilmesi önemlidir
IV- Yatırımcıların, borçlanmak isteyenler hakkında ya da finansal varlıkların getirileriyle ilgili bilgilere kolay bir şekilde erişebilmeleri de önemlidir.
I-Finansal sistemin en temel fonksiyonu, tasarruf sahiplerinin ellerindeki fon fazlasını fon açığı olanlara aktarmaktır.
II-Tasarruf sahipleri farklı finansal varlıklar satın alarak bir getiri beklentisi oluştururlar
III-Bir yatırımcı için finansal varlığın hızlı bir şekilde bir ödeme aracına dönüştürülebilmesi önemlidir
IV- Yatırımcıların, borçlanmak isteyenler hakkında ya da finansal varlıkların getirileriyle ilgili bilgilere kolay bir şekilde erişebilmeleri de önemlidir.
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
FİNANSAL SİSTEM
Finansal sistemin dört önemli fonksiyonu bulunur:
Finansal sistemin en temel fonksiyonu, tasarruf sahiplerinin ellerindeki fon fazlasını fon açığı olanlara aktarmaktır.
Tasarruf sahipleri farklı finansal varlıklar satın alarak bir getiri beklentisi oluştururlar
Bir yatırımcı için finansal varlığın hızlı bir şekilde bir ödeme aracına dönüştürülebilmesi önemlidir
Yatırımcıların, borçlanmak isteyenler hakkında ya da finansal varlıkların getirileriyle ilgili bilgilere kolay bir şekilde erişebilmeleri de önemlidir.
Finansal sistemin dört önemli fonksiyonu bulunur:
Finansal sistemin en temel fonksiyonu, tasarruf sahiplerinin ellerindeki fon fazlasını fon açığı olanlara aktarmaktır.
Tasarruf sahipleri farklı finansal varlıklar satın alarak bir getiri beklentisi oluştururlar
Bir yatırımcı için finansal varlığın hızlı bir şekilde bir ödeme aracına dönüştürülebilmesi önemlidir
Yatırımcıların, borçlanmak isteyenler hakkında ya da finansal varlıkların getirileriyle ilgili bilgilere kolay bir şekilde erişebilmeleri de önemlidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi kalkınma ve yatırım bankalarının kendilerine fon kaynağı sağlamak amacıyla ihraç ettikleri menkul kıymetlerdir?
Seçenekler
A
Banka bonosu
B
Banka garantili bonolar
C
Varlığa dayalı menkul kıymet
D
Yatırım fonu katılım payları
E
Repo/ters repo
Açıklama:
FİNANSAL ARAÇLAR
Banka bonosu, kalkınma ve yatırım bankalarının kendilerine fon kaynağı sağlamak amacıyla ihraç ettikleri menkul kıymetlerdir.
Banka bonosu, kalkınma ve yatırım bankalarının kendilerine fon kaynağı sağlamak amacıyla ihraç ettikleri menkul kıymetlerdir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi kalkınma ve yatırım bankalarından kredi kullanan anonim ortaklıkların, bu kredilerin teminatı olarak alacaklı bankaya verdikleri menkul kıymetlerdir?
Seçenekler
A
Banka garantili bonolar
B
Varlığa dayalı menkul kıymet
C
Yatırım fonu katılım payları
D
Repo/ters repo
E
Banka bonosu
Açıklama:
FİNANSAL ARAÇLAR
Banka garantili bonolar, kalkınma ve yatırım bankalarından kredi kullanan anonim ortaklıkların, bu kredilerin teminatı olarak alacaklı bankaya verdikleri menkul kıymetlerdir
Banka garantili bonolar, kalkınma ve yatırım bankalarından kredi kullanan anonim ortaklıkların, bu kredilerin teminatı olarak alacaklı bankaya verdikleri menkul kıymetlerdir
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yatırım payının sahip olduğu portföyün bir kısmını temsil eden katılma payının alınarak fon portföyüne ortak olunmasıdır?
Seçenekler
A
Yatırım fonu katılım payları
B
Banka garantili bonolar
C
Varlığa dayalı menkul kıymet
D
Repo/ters repo
E
Banka bonosu
Açıklama:
FİNANSAL ARAÇLAR
Yatırım fonu katılım payları, yatırım payının sahip olduğu portföyün bir kısmını temsil eden katılma payının alınarak fon portföyüne ortak olunmasıdır.
Yatırım fonu katılım payları, yatırım payının sahip olduğu portföyün bir kısmını temsil eden katılma payının alınarak fon portföyüne ortak olunmasıdır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi kamu kesiminin harcamalarını ve bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla hazine tarafından ihraç edilen, 1 yıl ve daha uzun vadeli borçlanma araçlarıdır?
Seçenekler
A
Devlet tahvilleri
B
Özel sektör tahvilleri
C
Kâr ve zarar ortaklığı belgesi
D
Katılma intifa senedi
E
Gelir ortaklığı senedi
Açıklama:
FİNANSAL ARAÇLAR
Devlet tahvilleri kamu kesiminin harcamalarını ve bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla hazine tarafından ihraç edilen, 1 yıl ve daha uzun vadeli borçlanma araçlarıdır.
Devlet tahvilleri kamu kesiminin harcamalarını ve bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla hazine tarafından ihraç edilen, 1 yıl ve daha uzun vadeli borçlanma araçlarıdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi anonim şirketler tarafından ödünç para bulmak amacıyla üzerinde yazılı değerleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkarılan, vadesi bir yıl ve daha uzun borç senetleridir?
Seçenekler
A
Özel sektör tahvilleri
B
Kâr ve zarar ortaklığı belgesi
C
Katılma intifa senedi
D
Gelir ortaklığı senedi
E
Devlet tahvilleri
Açıklama:
FİNANSAL ARAÇLAR
Özel sektör tahvilleri, anonim şirketler tarafından ödünç para bulmak amacıyla üzerinde yazılı değerleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkarılan, vadesi bir yıl ve daha uzun borç senetleridir
Özel sektör tahvilleri, anonim şirketler tarafından ödünç para bulmak amacıyla üzerinde yazılı değerleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkarılan, vadesi bir yıl ve daha uzun borç senetleridir
Soru 41
n sayıda mal ve hizmetin olduğu bir ekonomide kaç tane göreli fiyat ortaya çıkar?
Seçenekler
A
n(n- 1)/2
B
nx2
C
n
D
n(n- 1)
E
n-1
Açıklama:
n sayıda mal ve hizmetin olduğu bir ekonomide n(n- 1)/2 tane göreli fiyat ortaya çıkar. Örneğin 1000 malın olduğu bir ekonomide 499.500 göreli fiyatı takip etmeliyiz.
Soru 42
Aşağıdaki hangi kurum paranın basımından da dolaşımdaki miktarını kontrol etmekten de sorumludur?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Hazine
C
Maliye Bakanlığı
D
Ticari bankalar
E
Finansal aracılar
Açıklama:
Merkez bankaları paranın basımından da dolaşımdaki miktarını kontrol etmekten de sorumlu kurumlardır.
Soru 43
Bir ekonomide dolaşımdaki paranın gereğinden fazla artması aşağıdaki hangi soruna yol açar?
Seçenekler
A
Enflasyon.
B
Deflasyon.
C
Hayat pahalılığı.
D
Cari açık.
E
İşsizlik.
Açıklama:
Ekonomide dolaşımdaki paranın gereğinden fazla artması enflasyona yol açar.
Soru 44
I-Değişim aracı olma
II-Değer biriktirme aracı olma
III-Hesap birimi olma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri paranın işlevlerindendir?
II-Değer biriktirme aracı olma
III-Hesap birimi olma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri paranın işlevlerindendir?
Seçenekler
A
Sadece I.
B
Sadece II.
C
Sadece III.
D
I ve II.
E
I, II ve III
Açıklama:
Para, bir değişim aracı, bir değer biriktirme aracı ve hesap birimi olarak işlev gören her şey olabilir. Para,
- mal ve hizmet alıp satma amacıyla kullanıldığında değişim aracı,
- gelecekte kullanmak için bir yerlerde tuttuğumuzda değer biriktirme aracı,
- bir mal veya hizmetin değerini ölçmek için kullandığımızda hesap birimi olarak işlev görür.
- mal ve hizmet alıp satma amacıyla kullanıldığında değişim aracı,
- gelecekte kullanmak için bir yerlerde tuttuğumuzda değer biriktirme aracı,
- bir mal veya hizmetin değerini ölçmek için kullandığımızda hesap birimi olarak işlev görür.
Soru 45
I-Değişim aracı olma.
II-Değer biriktirme aracı olma.
III-Hesap birimi olma.
Paranın yukardaki hangi işlevi ya da işlevleri sayesinde mal ve hizmetlerin değerini karşılaştırabiliriz?
II-Değer biriktirme aracı olma.
III-Hesap birimi olma.
Paranın yukardaki hangi işlevi ya da işlevleri sayesinde mal ve hizmetlerin değerini karşılaştırabiliriz?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
Paranın hesap birimi olma özelliği, mal ve hizmetlerin değerini karşılaştırmamızı sağlar.
Soru 46
I-Değişim aracı olma.
II-Değer biriktirme aracı olma.
III-Hesap birimi olma.
Paranın yukardaki hangi özelliği ya da özellikleri sayesinde bir mağazaya girdiğinizde beğendiğiniz bir şeyi alabileceğinizi bilirsiniz?
II-Değer biriktirme aracı olma.
III-Hesap birimi olma.
Paranın yukardaki hangi özelliği ya da özellikleri sayesinde bir mağazaya girdiğinizde beğendiğiniz bir şeyi alabileceğinizi bilirsiniz?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
Mağazaya girdiğinizde cebinizdeki paranın değişim aracı olma özelliğinin olduğunu ve bu sayede beğendiğiniz bir şeyi alabileceğinizi bilirsiniz.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi paranın işlevlerini yerine getirebilmesi için gerekli bir özellik değildir?
Seçenekler
A
taşınabilirlik
B
dayanıklılık
C
bölünebilirlik
D
kabul edilebilirlik
E
tanınabilirlik
Açıklama:
Paranın işlevlerini yerine getirebilmesi için bazı özelliklere sahip olması gerekir. Bu özellikler taşınabilirlik, dayanıklılık, bölünebilirlik, kabul edilebilirlik ve istikrardır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi emtia paranın bir örneğidir?
Seçenekler
A
Gümüş
B
Platin
C
ABD doları
D
Avro
E
Bitcoin.
Açıklama:
Paranın gerçek değeri de olan bir mal olarak kullanıldığı bir dönem vardır. Bu paraya emtia para adı verilir. Madeni para olarak basılan gümüş emtia paraya örnektir.
Soru 49
I-Üzerinde yazan değerin, paranın ödeme gücünü temsil etmesi.
II-Paraya ödeme garantisi veren bir kanunun olması.
III-Paranın devlet tarafından basılıp ve düzenlenmesi
Yukarıdaki hangi neden ya da nedenlerle kağıt paraya itibari para adı verilir?
II-Paraya ödeme garantisi veren bir kanunun olması.
III-Paranın devlet tarafından basılıp ve düzenlenmesi
Yukarıdaki hangi neden ya da nedenlerle kağıt paraya itibari para adı verilir?
Seçenekler
A
Sadece I.
B
Sadece II.
C
Sadece III.
D
I ve II.
E
I, II ve III
Açıklama:
Günümüzde de kullandığımız kâğıt paralar, esasen bir nevi temsili paradır. Üzerinde yazan değer, paranın ödeme gücünü temsil eder. Bu paraya ödeme garantisi veren bir kanun vardır. Para, devlet tarafından basılır ve düzenlenir. Bu nedenle de itibari para olarak adlandırılır. Küçük bir renkli kâğıda ödeme gücünü ya da itibarını veren üzerinde yazan kanun, yani devlettir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi repo işlemi olarak görülemez?
Seçenekler
A
Devlet tahvili almak.
B
Hazine bonosu almak.
C
Banka bonoları almak.
D
Piyasada işlem gören borçlanma senetleri almak.
E
Kripto para almak.
Açıklama:
Paramızı devlet tahvili, hazine bonosu, banka bonoları, piyasada işlem gören borçlanma senetleri gibi kısa dönemli menkul kıymet alarak da değerlendirebiliriz. Bu tür yatırım araçları repo olarak sınıflandırılır. Repo, kısa dönemli bir menkul kıymetin belirli bir dönem sonunda geri alınmasını öngören bir satış anlaşmasıdır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi paranın özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Değerinin sabit olması
B
Taşınabilir olması
C
Dayanıklı olması
D
Bölünebilir olması
E
İstikrarlı olması
Açıklama:
para kavramı
Paranın değeri sabit değildir.
Paranın değeri sabit değildir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi paranın özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Herkes tarafından kabul görmesi
B
Değerinin standart olması
C
Kolay yıpranmaması
D
Bölünemez olması
E
Kolay taşınabilmesi
Açıklama:
Para bölünebilir olmalıdır.
Soru 53
Altın karşılığında basılmayan paraya ne ad verilir?
Seçenekler
A
İtibari para
B
Temsili para
C
Mal para
D
Kredi kartı
E
Plastik para
Açıklama:
Paranın Evrimi
Altın karşılığında basılmayan devletin gücünü gösteren paraya itibari para adı verilir.
Altın karşılığında basılmayan devletin gücünü gösteren paraya itibari para adı verilir.
Soru 54
Bir varlığın ödeme aracına dönüşüm hızı ve kolaylığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Likidite
B
Emisyon
C
Gresham
D
Konvertibl
E
İtibari para
Açıklama:
Ekonomide para
Paraya kolaylıkla çevrilebilme özelliğine likidite adı verilir.
Paraya kolaylıkla çevrilebilme özelliğine likidite adı verilir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi en dar kapsamlı para arzı tanımını verir?
Seçenekler
A
M0
B
M1
C
M2
D
M3
E
MZM
Açıklama:
Ekonomide para
M0 sadece dolaşımdaki nakitten oluşur.
M0 sadece dolaşımdaki nakitten oluşur.
Soru 56
Sadece Banka dışı kesimin mevduatı ve vadesiz mevduatların bulunduğu para arzı tanımını aşağıdakilerden hangisi ifade eder.
Seçenekler
A
M1
B
M0
C
M2
D
M3
E
MZM
Açıklama:
ekonomide para
M1 para arzı tanımı içerisinde dolaşımdaki nakit ve vadesiz mevduat bulunmaktadır.
M1 para arzı tanımı içerisinde dolaşımdaki nakit ve vadesiz mevduat bulunmaktadır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi M2 para arzı tanımı içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Dolaşımdaki nakit
B
vadesiz mevduat (TL)
C
Vadeli mevduat (YP)
D
Vadeli mevduat (TL)
E
Repo
Açıklama:
Ekonomide Para
Repo M3 para arzı tanımı içerisinde yer alır.
Repo M3 para arzı tanımı içerisinde yer alır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi M3 para arzı tanımı içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
A tipi fon
B
Vadesiz Mevduat
C
Vadeli Mevduat
D
Repo
E
İhraç edilen menkul kıymetler
Açıklama:
Ekonomide Para
M3 para arzı tanımı içerisinde A tipi yerine B tipi fon bulunmaktadır.
M3 para arzı tanımı içerisinde A tipi yerine B tipi fon bulunmaktadır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi para piyasası araçlarından değildir?
Seçenekler
A
Devlet tahvili
B
Hazine Bonosu
C
Varlığa dayalı menkul kıymet
D
Finansman bonosu
E
Yatırım fonu katılım payları
Açıklama:
Finansal Araçlar
Devlet tahvili sermaye piyasası aracıdır.
Devlet tahvili sermaye piyasası aracıdır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi sermaye piyasası aracı değildir?
Seçenekler
A
Repo
B
Devlet tahvili
C
Özel sektör Tahvili
D
Gelir ortaklığı senedi
E
Katılma intifa senedi
Açıklama:
Finansal araçlar
Repo para piyasası aracıdır.
Repo para piyasası aracıdır.
Soru 61
Bir varlığın ödeme aracına dönüşüm hızı ve kolaylığı aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Rezerv
B
İtibari para
C
Likidite
D
Kaydi para
E
Yükümlülük
Açıklama:
Bir varlığın ödeme aracına dönüşüm hızı ve kolaylığı likiditedir.
Soru 62
Günümüzde kullandığımız banknot ve madeni paralar...............dır.
Seçenekler
A
Temsili para
B
İtibari para
C
Emtia para
D
Mal para
E
Servet
Açıklama:
Günümüzde de kullandığımız kâğıt paralar, esasen bir nevi temsili paradır. Üzerinde yazan
değer, paranın ödeme gücünü temsil eder. Bu paraya ödeme garantisi veren bir kanun vardır. Para, devlet tarafından basılır ve düzenlenir. Bu nedenle de itibari para olarak adlandırılır. Küçük bir renkli kâğıda ödeme gücünü ya da itibarını veren üzerinde
yazan kanun, yani devlettir. Bu kâğıda devlet “paradır” dedi ve biz de öyle kabul ediyoruz.
İtibari para
değer, paranın ödeme gücünü temsil eder. Bu paraya ödeme garantisi veren bir kanun vardır. Para, devlet tarafından basılır ve düzenlenir. Bu nedenle de itibari para olarak adlandırılır. Küçük bir renkli kâğıda ödeme gücünü ya da itibarını veren üzerinde
yazan kanun, yani devlettir. Bu kâğıda devlet “paradır” dedi ve biz de öyle kabul ediyoruz.
İtibari para
Soru 63
Para, mal ve hizmetlerin alım-satımında kullanıldığında ............. aracı özelliğine sahiptir.
Seçenekler
A
alışveriş
B
değer
C
ticaret
D
likidite
E
değişim
Açıklama:
Bir mal ve hizmet satın alındığında alıcı ve satıcı arasında bir değiş tokuş gerçekleşir. Bu değiş tokuşa aracılık eden şey paradır. Bir mağazaya gidip kendinize güzel bir kazak beğendiğinizde sizin olsun istiyorsanız fiyat etiketinde yazan değeri parayla ödemeniz gerekir. Paranın alıcıdan satıcıya geçmesiyle alım satım işlemi de gerçekleşmiş olur. Mağazaya girdiğinizde cebinizdeki paranın değişim aracı olma özelliğinin olduğunu ve bu sayede beğendiğiniz bir şeyi alabileceğinizi bilirsiniz.
Para, mal ve hizmetlerin alım-satımında kullanıldığında değişim aracı özelliğine sahiptir.
Para, mal ve hizmetlerin alım-satımında kullanıldığında değişim aracı özelliğine sahiptir.
Soru 64
Parayı gelecekte kullanmak üzere sakladığınızda .................... aracı özelliğini sağlar.
Seçenekler
A
değişim
B
ödeme
C
değer biriktirme
D
tasarruf
E
yastık altı
Açıklama:
Gelirimizin bir kısmını tasarruf ederiz. Tasarruf yapma gerekçemiz gelecekte elde edeceğimiz birikimlerimizle hayalimizdeki otomobili almak ya da hayalini kurduğumuz düğünü yapmak olabilir. Belki de bir hayalin peşinden giderek dünyayı keşfetmeye çıkabiliriz. İstediklerimizi yapabilmek için, kazandığımız paranın bir kısmını bir yerlerde muhafaza ederiz ve gelecekteki harcamalarımızı daha fazla parayla gerçekleştiririz. Böyle yaparak şimdi ve gelecekte harcama yapmak için parayı kullanabileceğimizi bildiğimizden içimiz rahattır. Bize bu rahatlığı veren şey, paranın geçerliliğini kaybetmeyeceğine olan inancımızdır.
Parayı gelecekte kullanmak üzere sakladığınızda değer biriktirme aracı özelliğini sağlar.
Parayı gelecekte kullanmak üzere sakladığınızda değer biriktirme aracı özelliğini sağlar.
Soru 65
Benzer mal veya hizmeti karşılaştırma yaptırma imkanı sağlaması paranın ............ özelliğini gösterir.
Seçenekler
A
değerleme
B
hesap birimi
C
değer muhafaza
D
karşılaştırma
E
ölçme
Açıklama:
Paranın hesap birimi olma özelliği, mal ve hizmetlerin değerini karşılaştırmamızı sağlar. Kazak almak için mağazaları gezerken ürünleri pek çok açıdan karşılaştırırsınız. Benzer kalitede iki ya da üç ürün bulduğunuzda son kararınızı fiyatı daha düşük olandan yana verebilirsiniz. Size bu imkânı sağlayan, ortak bir para biriminin varlığıdır. Bir bankadan uzun vadeli bir konut kredisi kullanırsanız, ileride yapacağınız ödemelerin ne kadar olacağını, aylık geliriniz içerisinde ne kadar paya sahip olacağını ve kredinin toplam maliyetini ölçebilirsiniz. Bütün bunlar, karar vermenize yardımcı olan unsurlardır.
Benzer mal veya hizmeti karşılaştırma yaptırma imkanı sağlaması paranın hesap birimi özelliğini gösterir.
Benzer mal veya hizmeti karşılaştırma yaptırma imkanı sağlaması paranın hesap birimi özelliğini gösterir.
Soru 66
Bir ekonomide enflasyonun yüksek olması yerli paranın hangi özelliğine zarar verir?
Seçenekler
A
Taşınabilir olması
B
İstikrarlı olması
C
Dayanıklı olması
D
Bölünenilir olması
E
Kabul görmesi
Açıklama:
Paranın istikrarlı olması da gereklidir. İstikrar ile paranın satın alma gücünün değişmemesi, daha doğrusu, çok hızlı değişmemesi kastedilir. Bunun enflasyonla ilişkili bir durum olduğunu belirtelim. Cebinizde kalan son 1 TL ile artık çay içemiyorsanız söz konusu 1 TL’nin satın alma gücü düşmüş demektir.
Bir ekonomide enflasyonun yüksek olması yerli paranın istikrarlılık özelliğine zarar verir.
Bir ekonomide enflasyonun yüksek olması yerli paranın istikrarlılık özelliğine zarar verir.
Soru 67
Alışverişler esnasında ödemenin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi paranın taşıması gereken hangi özelliğe örnektir?
Seçenekler
A
Dayanıklılık
B
Taşınabilirlik
C
Kabul görme
D
İstikrarlı olma
E
Değerini koruma
Açıklama:
Para herkes tarafından kabul görmelidir. Fırıncı tezgâhından ekmeği alıp, parayı uzattığınızda fırıncının yüzünüze bile bakmadan parayı çekmecesine atması ve hızlıca diğer müşteriyle ilgilenmesi, verdiğiniz parayı bildiğini, ödeme için kabul ettiğini gösterir. Aynı işlemi Arjantin pezosuyla yaparsanız işler farklı olacaktır.
Alışverişler esnasında ödemenin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi paranın kabul görme özelliğini gösterir.
Alışverişler esnasında ödemenin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi paranın kabul görme özelliğini gösterir.
Soru 68
Bir mal hem bir değere sahip hem de ödeme aracı ise .......... olarak adlandılır.
Seçenekler
A
para
B
nakit para
C
kaydi para
D
itibari para
E
emtia para
Açıklama:
Paranın gerçek değeri de olan bir mal olarak kullanıldığı bir dönem vardır. Bu paraya emtia para adı verilir. Gerçek değerle, paranın para olarak kullanılmadığında bile bir değere sahip olmasını kastediyoruz. Madeni para olarak basılan altın ve gümüş emtia paraya örnektir. Altın, sanayi ve mücevherat yapımında da kullanılabildiği için gerçek bir değeri vardır. Geçmiş dönemlerde altın veya gümüş, taşıması, ölçmesi ve gerçekliğinin ayırt edilmesi kolay olduğu için para olarak yaygın bir şekilde kullanılmıştır.
Bir mal hem bir değere sahip hem de ödeme aracı ise emtia para olarak adlandılır.
Bir mal hem bir değere sahip hem de ödeme aracı ise emtia para olarak adlandılır.
Soru 69
Elinizde tahsil edebileceğiniz bir çek hangi para olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Nakit para
B
Temsili para
C
İtibari para
D
Varlık para
E
Kaydi para
Açıklama:
Emtia paranın kullanımının zor olduğu durumlar da vardır. Sonuçta altın yüksek yoğunluğa sahip bir madendir. Bu nedenle büyük miktarlarda ödeme gereken işlemlerde altını taşımak maliyetliydi. Bu sorunu çözmek için sarraflar, emanet aldıkları altın karşılığında makbuz kesmeye başladılar. Bu makbuzlar da ödeme aracı olarak kullanıldı. Böylece temsili para ortaya çıktı. Ödemeler, bu makbuzlarla gerçekleştirilebilir ve istenildiğinde altına dönüştürülebilirdi. Uzun bir süre kullanılan temsili paralar kâğıt para fikrine de zemin hazırladı.
Günümüzde, çekleri de temsili para olarak değerlendirebiliriz.
Elinizde tahsil edebileceğiniz bir çek temsili paradır.
Günümüzde, çekleri de temsili para olarak değerlendirebiliriz.
Elinizde tahsil edebileceğiniz bir çek temsili paradır.
Soru 70
Para arzı tanımı genişledikçe ............... en düşük varlıkları da içerir.
Seçenekler
A
dolaşımı
B
ödemesi
C
likiditesi
D
kabul görmesi
E
satın alınması
Açıklama:
Merkez bankasının, para arzının tamamını kontrol edebilmesi için paranın ne şekilde kullanıldığını bilmesi gerekir. Bunun için merkez bankası para arzı tanımları kullanır. Dar tanımlıdan geniş tanımlıya doğru farklı para arzı tanımları vardır. En geniş tanımlı para arzı bize ekonomideki toplam para stoğunu verir. Dar tanımlı para arzı likiditesi en yüksek varlıkları içerir. Para arzı tanımı genişledikçe likiditesi düşük olan varlıklar para arzı tanımına dâhil olur.
Para arzı tanımı genişledikçe likiditesi en düşük varlıkları da içerir.
Para arzı tanımı genişledikçe likiditesi en düşük varlıkları da içerir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi para arzı tanımlarında repo olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Devlet tahvili
B
Hazine bonosu
C
Eurobond
D
Banka bonoları
E
Borçlanma senetleri
Açıklama:
Paramızı devlet tahvili, hazine bonosu, banka bonoları, piyasada işlem gören borçlanma senetleri gibi kısa dönemli menkul kıymet alarak da değerlendirebiliriz. Bu tür yatırım araçları repo olarak sınıflandırılır.
Eurobondlar devletin yurt dışı piyasalardan borçlanmasını sağlayan araçlardır.
Eurobondlar devletin yurt dışı piyasalardan borçlanmasını sağlayan araçlardır.
Soru 72
M1 ve M2 para arzı tanımları arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Madeni paralar
B
Dolaşımdaki nakit
C
Vadesiz mevduatlar
D
Vadeli mevduatlar
E
Yabancı para mevduatlar
Açıklama:
M1, dar tanımlı para arzıdır. Modern ekonomilerde para banknot, madeni para ve vadesiz mevduat için kullanılan bir tanım hâline gelmiştir. Bunun nedeni, teknolojik ilerlemeler sayesinde vadesiz mevduatların da ödemelerde sıklıkla kullanılabilir hâle gelmesidir. Banka kartı, bankamatikler, internet şubeleri gibi kolaylıklar buna örnek gösterilebilir. Yabancı para (YP) vadesiz mevduatlar da tanım içerisine dâhil edilir çünkü her birim yabancı paranın TL karşılığı var.
M2 para arzına likiditesi daha düşük olan vadeli mevduatlar dâhil edilir. Vadeli mevduatların likiditesinin düşük olmasının nedeni, vade süresince kullanılamıyor olmalarıdır. Yine hem TL hem de yabancı para (YP) vadeli mevduatların toplamına bakılır.
M1 ve M2 para arzı tanımları arasındaki fark yerli ve yabancı para vadeli mevduatlardır.
M2 para arzına likiditesi daha düşük olan vadeli mevduatlar dâhil edilir. Vadeli mevduatların likiditesinin düşük olmasının nedeni, vade süresince kullanılamıyor olmalarıdır. Yine hem TL hem de yabancı para (YP) vadeli mevduatların toplamına bakılır.
M1 ve M2 para arzı tanımları arasındaki fark yerli ve yabancı para vadeli mevduatlardır.
Soru 73
Bir öğrencinin üniversiteden mezuniyetinden sonra kullanmak üzere şimdiden tasarrufta bulunması paranın................olduğunu gösterir.
Seçenekler
A
Hesap birimi
B
Değer biriktirme aracı
C
Değişim (mübadele) aracı
D
Spekülasyon aracı
E
Likidite aracı
Açıklama:
Para,
- mal ve hizmet alıp satma amacıyla kullanıldığında
değişim aracı,
- gelecekte kullanmak için bir yerlerde tuttuğumuzda
değer biriktirme aracı,
- bir mal veya hizmetin değerini ölçmek için
kullandığımızda hesap birimi olarak işlev
görür.Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.
- mal ve hizmet alıp satma amacıyla kullanıldığında
değişim aracı,
- gelecekte kullanmak için bir yerlerde tuttuğumuzda
değer biriktirme aracı,
- bir mal veya hizmetin değerini ölçmek için
kullandığımızda hesap birimi olarak işlev
görür.Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 74
Merkez Bankası parasal büyüme oranını gereğinden fazla artırdığında uzun dönemde enflasyonu ve nominal faiz oranını da artırır. Nominal faiz oranı enflasyon oranındaki değişime uyarlanır. Buna literatürde…………….etkisi denir.
Seçenekler
A
Cambridge
B
Devalüasyon
C
Fisher
D
Resesyon
E
Reeskont Etkisi
Açıklama:
Merkez Bankası parasal büyümeoranını gereğinden fazla artırdığında uzundönemde enflasyonu ve nominal faiz oranını da artırır.Nominal faiz oranı enflasyon oranındaki değişimeuyarlanır. Buna literatürde “Fisher Etkisi” adı verilir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangi/hangileri para talebini belirler?
I.Faiz oranı
II.Enflasyon
III.Reel gelir
I.Faiz oranı
II.Enflasyon
III.Reel gelir
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para talebini belirleyen üç temel faktör vardır:
- Faiz oranı (i) , Reel gelir (Y), Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon
I, II ve III
- Faiz oranı (i) , Reel gelir (Y), Fiyat düzeyinin artması, yani enflasyon
I, II ve III
Soru 76
MB’nin diğer şartlar sabitken açık piyasa işlemiyle bankalardan tahvil satın almasının etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reeskont kredileri artar
B
Kaydi para azalır
C
Parasal daralma gerçekleşir
D
Para arzı artar
E
Banka rezervleri azalır.
Açıklama:
Merkez Bankası, bankacılık sistemi üzerinden para arzını kontrol eder. Bunun için hangi araçları, nasıl kullandığını açıklamıştık. Elindeki en etkili araç açık piyasa işlemleridir. Açık piyasa işlemiyle bankalardan tahvil alarak tahvil değeri kadar parayı bankaların rezervlerine aktarır. Böylece para arzını artırır. Bu nominal faiz oranının düşmesine neden olur.
Para arzı artar
Para arzı artar
Soru 77
A Ülkesindeki para stokunun 1000, paranın dolaşım hızının 2 olması durumunda ekonomide üretimin parasal değeri (nominal GSYH) ne kadar olur?
Seçenekler
A
500
B
1000
C
2000
D
2500
E
3000
Açıklama:
Paranın dolaşım hızını yukarıdaki örneğimizi kullanarak formüle edebiliriz. Ekonomide sadece 10 TL banknot olsaydı ve 4 defa kullanılsaydı 40 TL’lik bir mal ve hizmet üretimi olacaktı. Buna göre, ekonomide yaratılan üretim değerinin para
miktarına bölünmesi bize dolaşım hızını veriyor.Şimdi bütün bir ekonomi için bunun ne anlamageldiğine bakalım. Ekonominin bir yıldaki üretimdeğeri bize nominal GSYH’yi veriyor. Dolaşımdakipara miktarını da para stoğuyla ölçüyoruz. O hâldedolaşım hızınıaşağıdaki denklemle bulabiliriz:
Dolaşım hızı = Nominal GSYH/Para Stoğu
2000
miktarına bölünmesi bize dolaşım hızını veriyor.Şimdi bütün bir ekonomi için bunun ne anlamageldiğine bakalım. Ekonominin bir yıldaki üretimdeğeri bize nominal GSYH’yi veriyor. Dolaşımdakipara miktarını da para stoğuyla ölçüyoruz. O hâldedolaşım hızınıaşağıdaki denklemle bulabiliriz:
Dolaşım hızı = Nominal GSYH/Para Stoğu
2000
Soru 78
Paranın miktar teorisine göre reel GSYİH’i % 7 artan bir ekonomide Merkez Bankası para stoğunu %10 artırdıysa fiyatlarda nasıl bir değişim bekleyebiliriz?
Seçenekler
A
Fiyatlar % 3 artar
B
Fiyatlar % 7 artar
C
Fiyatlar % 3 düşer
D
Fiyatlar %7 düşer
E
Fiyatlar %10 değişme gösterir.
Açıklama:
%ΔP = %ΔM - %ΔY formülünden %3 artacağı hesap edilebilir.
%3 artar
%3 artar
Soru 79
Bir anonim şirkete ait sermayenin belli bir oranını temsil eden ve sahiplerine o oranda ortaklık hakkı sağlayan, belirli şekil ve şarta sahip menkul kıymetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devlet tahvili
B
Gelir ortaklığı senedi
C
Hazine bonusu
D
Finansman bonosu
E
Hisse senedi
Açıklama:
Sorudaki tanım hisse senedinin tanımını vermektedir.
Soru 80
Merkez Bankası bir hafta vadeli repo işlemlerine uyguladığı faiz oranını..............olarak kullanır.
Seçenekler
A
Reel faiz
B
Gösterge faiz
C
Nominal faiz
D
Geç likidite penceresi faizi
E
Politika faiz
Açıklama:
Merkez Bankası bir hafta vadeli repo işlemlerine uyguladığı faiz oranını politika faizi olarak
kullanır.
kullanır.
Ünite 5
Soru 1
Bir ülkedeki toplam işgücü hangisine eşittir?
Seçenekler
A
İstihdam edilenler + işsizler
B
İstihdam edilenler + işgücüne dahil olmayanlar
C
İşgücüne dahil olmayanlar + işsizler
D
15 yaş ve üstü nüfus + işsizler
E
15 yaş ve üstü nüfus + işgücüne dahil olmayanlar
Açıklama:
Hanehalkı işgücü istatistiklerinin tanımlarında işgücü, istihdam edilenler ile işsizlerin oluşturduğu tüm nüfusu kapsar. Buradaki istihdam kavramı ise referans dönemi içinde yevmiyeli, ücretli, maaşlı, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak en az bir saat olmak üzere bir iktisadi faaliyette bulunan kişileri kapsamaktadır. Bunu daha basit bir formülle ifade edersek;
İşgücü = İstihdam edilenler + İşsizler
İstihdam edilmeyen veya işsiz tanımı içerisinde yer almayan 15 ve üstü yaşta kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus ise işgücüne dâhil olmayanlardır. Bu kişilerin işi yoktur ancak iş aramadıkları için işsiz olarak tanımladığımız gruba da dâhil değildirler. Çalışma çağındaki bir kişi neden iş aramaz? Kişiler 2 hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olsalar da çeşitli nedenlerden dolayı iş aramayabilirler. Bu kişilerden işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirtmesine rağmen iş piyasasında geçmişte yaşadığı tecrübeler yüzünden iş bulabileceği inancını kaybedenler iş bulma ümidi olmayan olarak tanımlanır. Diğer gruplar ise mevsimlik çalışan, ev işleriyle meşgul, eğitim/öğretim faaliyetinde, emekli veya çalışamaz hâlde olduğu için iş aramasa da işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişiler olarak sınıflandırılmıştır. 15 ve üstü yaştaki nüfusu formülle ifade etmek istersek;
15 ve üstü yaştaki nüfus = İşgücü + İşgücüne dâhil olmayanlar
İşgücü = İstihdam edilenler + İşsizler
İstihdam edilmeyen veya işsiz tanımı içerisinde yer almayan 15 ve üstü yaşta kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus ise işgücüne dâhil olmayanlardır. Bu kişilerin işi yoktur ancak iş aramadıkları için işsiz olarak tanımladığımız gruba da dâhil değildirler. Çalışma çağındaki bir kişi neden iş aramaz? Kişiler 2 hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olsalar da çeşitli nedenlerden dolayı iş aramayabilirler. Bu kişilerden işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirtmesine rağmen iş piyasasında geçmişte yaşadığı tecrübeler yüzünden iş bulabileceği inancını kaybedenler iş bulma ümidi olmayan olarak tanımlanır. Diğer gruplar ise mevsimlik çalışan, ev işleriyle meşgul, eğitim/öğretim faaliyetinde, emekli veya çalışamaz hâlde olduğu için iş aramasa da işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişiler olarak sınıflandırılmıştır. 15 ve üstü yaştaki nüfusu formülle ifade etmek istersek;
15 ve üstü yaştaki nüfus = İşgücü + İşgücüne dâhil olmayanlar
Soru 2
Bir ülkede istihdam edilenlerin sayısı 12 milyon ve kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus 48 milyon ise o ülkedeki istihdam oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%10 (Yüzde 10)
B
% 25 (Yüzde 25)
C
%50 (Yüzde 50)
D
%75 (Yüzde 75)
E
%100 (Yüzde 100)
Açıklama:
Ekonomide istihdam oranı, işgücüne katılma oranı ve işsizlik oranı olarak ifade edilen tanımları bir şekilde duymuşsunuzdur. Bu tanımlardan yola çıkılarak elde edilen basit denklemleri inceleyelim. İstihdam oranı, istihdamın, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfusa oranının 100 ile çarpılması ile bulunur. Burada 100 ile çarpma amacımız yüzdeyi hesaplayabilmemiz içindir.
İstihdam oranı= (İstihdam edilenler/Kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus)*100
Buna göre:
İstihdam oranı=(12000000/48000000)*100=%25 (yüzde yirmibeş) bulunur.
İstihdam oranı= (İstihdam edilenler/Kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus)*100
Buna göre:
İstihdam oranı=(12000000/48000000)*100=%25 (yüzde yirmibeş) bulunur.
Soru 3
Bir ülkede istihdam edilenler 12 milyon, işgücü 24 milyon ve kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus 48 milyon ise işgücüne katılma oranı kaçtır?
Seçenekler
A
%5
B
%10
C
%25
D
%50
E
%75
Açıklama:
İstihdam oranının ölçülmesinde işsizler denklemde yer almamaktadır. İşsiz olup da iş arayanların yani ilk fırsatta bir işe dâhil olabileceklerin oranını hesaplayabilmek için işgücünün, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus içindeki oranının 100 ile çarpılması ile elde edilen işgücüne katılma oranını incelemek gerekmektedir.
İşgücüneKatılmaOranı= (İşgücü/Kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus)*100
Buna göre:
İşgücüne katılma oranı=(24000000/48000000)*100=%50 bulunur.
İşgücüneKatılmaOranı= (İşgücü/Kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus)*100
Buna göre:
İşgücüne katılma oranı=(24000000/48000000)*100=%50 bulunur.
Soru 4
Bir ülkedeki işsiz sayısı 6 milyon, işgücü 30 milyon ve kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus 45 milyon ise o ülkedeki işsizlik oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%10 (Yüzde 10)
B
%20 (Yüzde 20)
C
%30 (Yüzde 30)
D
%40 (Yüzde 40)
E
%50 (Yüzde 50)
Açıklama:
İşsiz nüfusun işgücüne oranının 100 ile çarpılması ile elde edeceğimiz değer bize işsizlik oranını vermektedir.
İşsizlik Oranı= (İşsiz/İşgücü)*100
Buna göre:
İşsizlik oranı = (6000000/30000000)*100=%20 (yüzde yirmi) bulunur.
İşsizlik Oranı= (İşsiz/İşgücü)*100
Buna göre:
İşsizlik oranı = (6000000/30000000)*100=%20 (yüzde yirmi) bulunur.
Soru 5
- Konjonktürel işsizlik de denir
- Maliyetleri düşüktür
- Ekonomik olarak faydalı da olabilir
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İşgücü piyasası heterojen ve dinamik olduğundan işçileri işlerle eşleştirme süreci genellikle zaman alır. Bu süreç dolayısıyla ortaya çıkan kısa süreli işsizliğe geçici (friksiyonel) işsizlik denir. Örneğin bir şirkette işini kaybeden ya da bırakan bir yazılım mühendisinin kendi niteliklerine uygun, yeni bir iş bulması haftalar hatta aylar sürebilir. Bu kişi iş aramak için yapmış olduğu araştırmasında muhtemelen alternatif yazılım geliştirme alanlarını ve bu alanlardaki yeni zorlukları dikkate alacaktır. Ayrıca, iş ararken bulunduğu şehirden farklı bir şehir veya ülke için de yazılım şirketlerinin yer aldığı bölgeleri düşünmek isteyebilir. Bu kişi yeni iş aradığı süre boyunca işsiz sayılır.
Geçici işsizliğin maliyetleri düşüktür ve negatif olabilir. Aslında, geçici işsizlik ekonomik olarak faydalı da olabilir. Nasıl mı? Öncelikle, geçici işsizlik kısa vadeli olduğundan psikolojik etkileri ve doğrudan ekonomik kayıpları uzun vadeli işsizliğe göre nispeten daha azdır. İkincisi ise arama sürecinin işçi ve potansiyel iş arasında daha iyi bir eşleşme sağlayacağını varsayarsak, geçici bir işsizlik süresi sonucunda kaynaklar daha etkili bir şekilde kullanılacağından üretimde uzun vadede daha yüksek verim gerçekleşir ve üretkenlik artar. Hızla değişen dinamik bir ekonominin düzgün işleyişi için belirli bir miktarda geçici işsizlik faydalıdır, hatta bu açıdan gerekli olabilmektedir.
Geçici işsizliğin maliyetleri düşüktür ve negatif olabilir. Aslında, geçici işsizlik ekonomik olarak faydalı da olabilir. Nasıl mı? Öncelikle, geçici işsizlik kısa vadeli olduğundan psikolojik etkileri ve doğrudan ekonomik kayıpları uzun vadeli işsizliğe göre nispeten daha azdır. İkincisi ise arama sürecinin işçi ve potansiyel iş arasında daha iyi bir eşleşme sağlayacağını varsayarsak, geçici bir işsizlik süresi sonucunda kaynaklar daha etkili bir şekilde kullanılacağından üretimde uzun vadede daha yüksek verim gerçekleşir ve üretkenlik artar. Hızla değişen dinamik bir ekonominin düzgün işleyişi için belirli bir miktarda geçici işsizlik faydalıdır, hatta bu açıdan gerekli olabilmektedir.
Soru 6
Üretim seviyelerinde olağan dışı azalmalar ortaya çıktığında görülen işsizlik türü hangisidir?
Seçenekler
A
Geçici işsizlik
B
Yapısal işsizlik
C
Doğal işsizlik
D
Konjonktürel işsizlik
E
İşsizlik histerisi
Açıklama:
Kısa dönemde AD-AS başlıklı ünitemizde konjonktür kavramı ve ekonomideki olası etkileri incelenmiştir. Ekonomilerin karşı karşıya kaldığı kaçınılmaz işsizlik türlerinden üçüncüsü, durgunluk dönemlerinde yani, olağandışı derecede düşük üretim seviyeleri gerçekleştiğinde ortaya çıkan konjonktürel işsizliktir. Konjonktürel işsizlik oranlarındaki artışlar göreceli olarak kısa vadeli olmalarına rağmen, reel GSYH’deki önemli düşüşlerle ilişkilidir ve bu nedenle ekonomik anlamda oldukça maliyetlidir.
Soru 7
Okun Yasası’na göre, ABD’de işsizlik oranındaki her %1’lik artış, ülkenin GSYH potansiyelinden yüzde kaç oranında uzaklaşmasına neden olmaktadır?
Seçenekler
A
%1
B
%2
C
%3
D
%4
E
%5
Açıklama:
Okun Yasası’na göre, ABD’de işsizlik oranındaki her %1’lik artış, ülkenin GSYH potansiyelinden % 2 oranında uzaklaşmasına neden olmaktadır. Okun Yasası’nın farklı bir yorumuna göre büyüme ve işsizlik arasında ters yönlü ilişki bulunmaktadır. Buna göre ekonomideki büyüme oranı arttıkça işsizlik oranı düşmektedir. Yani, trend büyüme oranının üzerinde gerçekleşen her yüzde 1’lik artış işsizlik oranını yüzde 0,5 puan azaltmaktadır. Bu oranlar ülkelerin ekonomik yapılarındaki farklılıklardan ötürü, ülkeden ülkeye değişiklik gösterebilmektedir.
Soru 8
2019 yılı enflasyon verilerine göre enflasyon sepetinde aşağıdakilerden hangisinin ağırlığı en fazladır?
Seçenekler
A
Konut
B
Ulaştırma
C
Gıda ve alkolsüz içecekler
D
Eğitim
E
Giyim ve ayakkabı
Açıklama:
TÜFE sepeti ve ağırlıkları oluşturulurken kullanılan bilgiler hanehalkı bütçe anketi, kurumsal nüfus bireysel tüketim harcamaları anketi, çıkış yapan yabancı ziyaretçiler anketi ve idari kayıtlardan elde edilen harcama ve ciro verileridir. 2019 yılında TÜFE hesaplamasında kullanılan ana grupların ve enflasyon sepetindeki ağırlıklarının yüzde 23,29’u gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 16,78’i ulaştırma, yüzde 15,16’sı konut, yüzde 8,33’ü ev eşyası, yüzde 7,86’sı lokanta ve oteller, yüzde 7,24’ü giyim ve ayakkabı, yüzde 4,23’ü alkollü içecekler ve tütün, yüzde 3,69’u haberleşme, yüzde 3,29’u eğlence ve kültür, yüzde 2,58’si sağlık, yüzde 2,40’ı eğitim ve yüzde 5,15’i çeşitli mal ve hizmetlerden oluşturulmuştur.
Soru 9
Bir ülkede 2018 yılında TÜFE 135, 2019 yılında ise 150'dir. Buna göre enflasyon oranı kaçtır?
Seçenekler
A
%11,11 (yüzde onbir virgül onbir)
B
%15,15 (yüzde onbeş virgül onbeş)
C
%18,16 (yüzde onsekiz virgül onaltı)
D
%20,25 (yüzde yirmi virgül yirmibeş)
E
%22,22 (yüzde yirmiiki virgül yirmiiki)
Açıklama:
TÜFE’deki yıllık yüzde değişimi hesaplayarak yıllık enflasyon oranına ulaşırız. TÜFE hesaplandıktan sonra, iki dönem arasında fiyat genel düzeyinin nasıl değiştiği, yani enflasyon oranı şu şekilde hesaplanır:
Enflasyon Oranı = [(İkinci yıldaki TÜFE - Birinci yıldaki TÜFE)/Birinci yıldaki TÜFE]*100
Buna göre:
Enflasyon oranı = [(150-135)/135]*100=%11,11 (yüzde onbir virgül onbir) bulunur.
Enflasyon Oranı = [(İkinci yıldaki TÜFE - Birinci yıldaki TÜFE)/Birinci yıldaki TÜFE]*100
Buna göre:
Enflasyon oranı = [(150-135)/135]*100=%11,11 (yüzde onbir virgül onbir) bulunur.
Soru 10
1958 yılında Alban William Housego Phillips tarafından kaleme alınan makalede işsizlik ile hangisi arasındaki ilişki incelenmiştir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Parasal ücretler
C
Faiz oranı
D
GSYİH
E
İşgücüne katılım oranı
Açıklama:
Alban William Housego Phillips tarafından kaleme alınan ve 1958 yılında yayımlanan makale ‘İngiltere’de 1861-1957 Dönemi İşsizlikle Parasal Ücretlerdeki Değişme Oranı Arasındaki İlişki’dir. Bu makale esasında işsizlik ile parasal ücretlerde yaşanan değişmeler arasındaki ilişkiyi incelemiş ancak bu ilişki zamanla işsizlik-enflasyon ilişkisi olarak incelenmeye devam etmiştir.
Soru 11
İstihdam oranının ölçülmesinde hangisi denklemde yer almamaktadır?
Seçenekler
A
İşsizler
B
İşgücüne katılma oranı
C
İşgücü
D
100 işe çarpım
E
kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus içindeki oran
Açıklama:
İstihdam oranının ölçülmesinde işsizler denklemde yer almamaktadır. İşsiz olup da iş arayanların yani ilk fırsatta bir işe dâhil olabileceklerin oranını hesaplayabilmek için iş-gücünün, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus içindeki oranının 100 ile çarpılması ile elde edilen işgücüne katılma oranını incelemek gerekmektedir.
Soru 12
İşsizlik sadece Türkiye’de değil tüm dünyada dikkat çeken bir........ göstergedir.Cümlede boş kalan koşma gelmesi gereken sözcük hangisidir?
Seçenekler
A
Mikroekonomik
B
Makroekonomik
C
Önemli
D
İspata dayalı
E
İstihdam
Açıklama:
İşsizlik sadece Türkiye’de değil tüm dünyada dikkat çeken bir makroekonomik göstergedir.
Soru 13
İşgücü piyasası heterojen ve dinamik olduğundan işçileri işlerle eşleştirme süreci genellikle zaman alır. Bu süreç dolayısıyla ortaya çıkan kısa süreli işsizliğe ne denir?
Seçenekler
A
Dinamik
B
Durağan
C
Friksiyonel
D
Eş zamanlı
E
Zamanısz
Açıklama:
İşgücü piyasası heterojen ve dinamik olduğundan işçileri işlerle eşleştirme süreci genellikle zaman alır. Bu süreç dolayısıyla ortaya çıkan kısa süreli işsizliğe geçici (friksiyonel) işsizlik denir.
Soru 14
Ekonomilerin karşı karşıya kaldığı kaçınılmaz işsizlik türlerinden olan, durgunluk dönemlerinde yani, olağandışı derecede düşük üretim seviyeleri gerçekleştiğinde ortaya çıkan işsizliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Friksiyonel
B
Doğal işsizlik
C
İşsizlik histeresisi
D
Konjonktürel
E
Mevcut işsizlik
Açıklama:
Ekonomilerin karşı karşıya kaldığı kaçınılmaz işsizlik türlerinden üçüncüsü, durgunluk dönemlerinde yani, olağandışı derecede düşük üretim seviyeleri gerçekleştiğinde ortaya çıkan konjonktürel işsizliktir.
Soru 15
Düşük üretimden dolayı ortaya çıkan çıktı kaybının maliyeti çok büyük olabilir. Sonuç olarak işgücü kaynaklarından tam olarak faydalanılmaması nedeniyle üretim miktarının istenilen seviyeden düşük düzeyde gerçekleşmesiyle, ?.....açığı ortaya çıkar.Paragrafta boş kalan kısma en uygun kelime hangisidir?
Seçenekler
A
GSSS
B
GYYS
C
GGSY
D
GYSH
E
GSYH
Açıklama:
Düşük üretimden dolayı ortaya çıkan çıktı kaybının maliyeti çok büyük olabilir. Sonuç olarak işgücü kaynaklarından tam olarak faydalanılmaması nedeniyle üretim miktarının istenilen seviyeden düşük düzeyde gerçekleşmesiyle, GSYH açığı ortaya çıkar.
Soru 16
Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış oranı aldığı değere göre sürünen enflasyon, dört nala enflasyon ve hiperenflasyon olarak üçe ayrılır. Aşağıdaki tanımlardan hangisi sürünen enflasyona aittir?
Seçenekler
A
Bir kerelik bir artışsa
B
%1000 nin üzeri
C
Aylık %50’nin altı
D
Çift haneli rakamlarla ölçüldüğünde
E
Yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse
Açıklama:
Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış oranı aldığı değere göre sürünen enflasyon, dört nala enflasyon ve hiperenflasyon olarak üçe ayrılır. Bu değer, yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse sürünen enflasyon veya diğer bir adı ile ılımlı enflasyon
Soru 17
Fiyatlar genel seviyesinde yaşanan sürekli düşüş hangi kavram ile açıklanır?
Seçenekler
A
Düşüş enflasyonu
B
Dört nala enflasyon
C
Friksiyon
D
Deflasyon
E
Dezenflasyon
Açıklama:
Hiperenflasyon sürecinin yaşandığı ekonomilerde para, değişim aracı olma özelliğini kaybeder. Dolayısıyla alım satım, malın malla değişimi olarak tanımlanan takas usulü üzerinden gerçekleştirilir. Fiyatlar genel seviyesinde yaşanan sürekli düşüş deflasyon kavramı ile açıklanır.
Soru 18
Türkiye tarihinde karşımıza çıkan ilk fiyat endeksi, Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1914 yılında İstanbul il merkezinden derlenen 26 farklı mala ait perakende fiyatlar kullanılarak hesaplanan ......Endeksi’dir.Paragrafta boş kalan koşma gelmesi gereken sözcük hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni reform
B
Tanzimat
C
Hayat pahalılığı
D
Mal sepeti
E
Toptan eşya fiyat
Açıklama:
Türkiye tarihinde karşımıza çıkan ilk fiyat endeksi, Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1914 yılında İstanbul il merkezinden derlenen 26 farklı mala ait perakende fiyatlar kullanılarak hesaplanan Hayat Pahalılığı Endeksi’dir.
Soru 19
Ekonomide enflasyonu belirleyen temel faktörlerden hangisi doğru verilmemiştir?
Seçenekler
A
Toplam arz ve talep
B
İhracat
C
İstihdam
D
Döviz kurları
E
Üretim açığı
Açıklama:
Ekonomide enflasyonu belirleyen temel faktörler; toplam arz ve talep, ücretler, istihdam ve işgücü birim maliyetleri, döviz kurları, üretim açığı, bekleyişler, uluslararası piyasalardaki petrol ve diğer mineral maddelerin fiyatları ile kamu fiyatlarıdır.
Soru 20
Phillips eğrisi orijinal çalışmada nominal ücretlerdeki artış oranı ile işsizlik oranı arasındaki negatif yönlü ilişkiyi açıklamaya çalışır. Buna göre, işsizlik oranı yükseldikçe nominal ücretlerdeki artış azalacaktır. Phillips’in çalışmasında, reel ücretler yerine hangi ücretler ele alındığından diğer iktisatçılar tarafından eleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Nominal
B
Net
C
Brüt
D
Artan
E
Azalan
Açıklama:
Phillips eğrisi orijinal çalışmada nominal ücretlerdeki artış oranı ile işsizlik oranı arasındaki negatif yönlü ilişkiyi açıklamaya çalışır. Buna göre, işsizlik oranı yükseldikçe nominal ücretlerdeki artış azalacaktır. Phillips’in çalışmasında, reel ücretler yerine nominal ücretler ele alındığından diğer iktisatçılar tarafından eleştirilmiştir.
Soru 21
Türkiye İstatistik Kurumu ülkemizdeki işsizliği hangi zaman aralıklarında hesaplamaktadır?
Seçenekler
A
2 haftada bir
B
Her ay
C
3 ayda bir
D
6 ayda bir
E
Her yıl
Açıklama:
Ülkemizde işsizlik her ay Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hesaplanmaktadır.
Soru 22
TÜİK'e göre bir kişinin işsiz sayılabilmesi için aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olması gerekir?
Seçenekler
A
24 yaşından büyük olma
B
Reşit olma
C
Son 3 ay içinde iş aramış olmak
D
Ücretli ya da ücretsiz hiçbir işte çalışmama
E
1 hafta içinde işbaşı yapabilecek olma
Açıklama:
TÜİK’e göre 15 ve üstü yaşta olup, bu referans dönemi süresince bir işi olmayan, diğer bir ifadeyle kâr karşılığı, yevmiyeli, ücretli ya da ücretsiz olarak hiç bir işte çalışmayıp iş arayan kişi işsizdir. Burada iş arayan kısmını açarsak; bir kişinin iş arıyor olarak sayılabilmesi için son 4 hafta içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olması gerekmektedir. Bu şekilde iş arayıp bulamayan kişiler işsiz olarak tanımlanmaktadır.
Soru 23
TÜİK'in hesaplamalarında kullandığı referans dönemi aşağıdakilerden hangini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Her ayın ilk haftası
B
Her ayın son haftası
C
Her haftanın ilk 3 günü
D
Her ayın ikinci haftası
E
Her ayın üçüncü haftası
Açıklama:
TÜİK hesaplamalarında kullanmak için her ayın ilk
haftasını referans dönemi olarak ele alır.
haftasını referans dönemi olarak ele alır.
Soru 24
Referans haftasında, çalıştığı tüm işlerde toplam olarak 40 saatten daha az süre çalışarak istihdamda olan ancak daha fazla süre çalışmak istediğini belirten ve mümkün olsa daha fazla çalışmaya başlayabilecek olan kişiler aşağıdaki gruplardan hangisine dahildirler?
Seçenekler
A
Yetersiz istihdam
B
Kayıt dışı istihdam
C
İş bulma ümidi olmayanlar
D
Gücenmiş işçiler
E
Zamana bağlı eksik istihdam
Açıklama:
TÜİK’e göre referans haftasında, çalıştığı tüm işlerde toplam olarak 40 saatten daha az süre çalışarak istihdamda olan ancak daha fazla süre çalışmak istediğini belirten ve mümkün olsa daha fazla çalışmaya başlayabilecek olan kişiler zamana bağlı eksik istihdam grubuna dâhildirler.
Soru 25
İstihdam edilmiş bir kişinin toplam üretime katkısının sıfır ya da negatif olduğu durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konjonktürel İşsizlik
B
Gizli İşsizlik
C
Doğal İşsizlik
D
Yapısal İşsizlik
E
Geçici İşsizlik
Açıklama:
İstihdam edilmiş bir kişinin toplam üretime katkısının sıfır ya da negatif olduğu durum, gizli işsizlik olarak tanımlanır. Türkiye’de gizli işsizliğin en çok görüldüğü sektörler tarım ve kamu sektörleridir.
Soru 26
Ekonomi normal düzeyde üretirken bile var olan uzun vadeli ve kronik işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yapısal İşsizlik
B
Friksiyonel İşsizlik
C
Konjonktürel İşsizlik
D
Yapay İşsizlik
E
Gizli İşsizlik
Açıklama:
Yapısal işsizlik, ekonomi normal düzeyde üretirken bile var olan uzun vadeli ve kronik işsizliktir.
Soru 27
Enflasyon hızındaki düşüşe ne denir?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Dezenflasyon
C
Sürünen enflasyon
D
Hiperenflasyon
E
Stagflasyon
Açıklama:
Düşüş, fiyatların kendisinde değil de fiyatlar genel seviyesindeki artış hızında yani enflasyon hızında gerçekleşirse bu durumda dezenflasyondan bahsedilir.
Soru 28
Sabit bir mal ve hizmet sepeti kullanılarak hesaplanan fiyat endeksine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Laspeyres Endeksi
B
Paasche Endeksi
C
Fisher Endeksi
D
Hayat Pahalılığı Endeksi
E
Toptan Eşya Fiyat Endeksi
Açıklama:
TÜFE hesaplamasında kullanılan mal ve hizmet sepeti için belirli bir yıl temel alınarak baz yılı oluşturulur, ayrıca karşılaştırmalarda kullanılacak mal ve hizmet sepeti sabittir. Diğer bir ifadeyle, sepette belirtilen mal ve hizmetlerin sayısında bir değişim olmaz, dolayısıyla baz yılından sonraki yıllarda üretilmiş olan yeni mallar dikkate alınmaz. Bu şekilde sabit bir mal ve hizmet sepeti kullanılarak hesaplanan fiyat endeksine Laspeyres Endeksi denmektedir.
Soru 29
Enflasyonun artmasıyla ürünlerin fiyatlarının değişmesi nedeniyle firmaların yeni katalog basmak zorunda kalmaları aşağıdakilerden hangisine örnek oluşturur?
Seçenekler
A
Vergi bozulmaları
B
Ayakkabı eskitme maliyeti
C
Menü maliyeti
D
Enflasyon vergisi
E
Tanzi-Olivera etkisi
Açıklama:
Menü Maliyeti: Enflasyon sebebiyle firmaların fiyat listelerini sürekli değiştirmeleri sonucu katlandıkları maliyettir.
Soru 30
2019 yılı itibariyle potansiyel GSYH'nin 2000 TL ve gerçekleşen GSYH'nin 1800 TL olduğu bir ekonomide GSYH açığı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
5
B
10
C
20
D
25
E
50
Açıklama:
GSYH Açığı = [(GerçekleşenGSYH - Potansiyel GSYH) /
Potansiyel GSYH] x 100
= [(1800 - 2000) / 2000] x 100 = 10
Potansiyel GSYH] x 100
= [(1800 - 2000) / 2000] x 100 = 10
Soru 31
Bir ülkede 15 yaş ve üstü nüfus 60 milyon, işgücüne dahil olmayanlar 30 milyon ise işgücü sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
2 milyon
B
30 milyon
C
60 milyon
D
90 milyon
E
120 milyon
Açıklama:
Hanehalkı işgücü istatistiklerinin tanımlarında işgücü, istihdam edilenler ile işsizlerin oluşturduğu tüm nüfusu kapsar. Buradaki istihdam kavramı ise referans dönemi içinde yevmiyeli, ücretli, maaşlı, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak en az bir saat olmak üzere bir iktisadi faaliyette bulunan kişileri kapsamaktadır. Bunu daha basit bir formülle ifade edersek:
İşgücü = İstihdam edilenler + İşsizler
İstihdam edilmeyen veya işsiz tanımı içerisinde yer almayan 15 ve üstü yaşta kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus ise işgücüne dâhil olmayanlardır. Bu kişilerin işi yoktur ancak iş aramadıkları için işsiz olarak tanımladığımız gruba da dâhil değildirler. Çalışma çağındaki bir kişi neden iş aramaz? Kişiler 2 hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olsalar da çeşitli nedenlerden dolayı iş aramayabilirler. Bu kişilerden işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirtmesine rağmen iş piyasasında geçmişte yaşadığı tecrübeler yüzünden iş bulabileceği inancını kaybedenler iş bulma ümidi olmayan olarak tanımlanır. Diğer gruplar ise mevsimlik çalışan, ev işleriyle meşgul, eğitim/öğretim faaliyetinde, emekli veya çalışamaz hâlde olduğu için iş aramasa da işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişiler olarak sınıflandırılmıştır. 15 ve üstü yaştaki nüfusu formülle ifade etmek istersek:
15 ve üstü yaştaki nüfus = İşgücü + İşgücüne dâhil olmayanlar
Bu durumda,
60000000 = İşgücü + 30000000
İşgücü = 30 milyon olarak hesaplanır.
İşgücü = İstihdam edilenler + İşsizler
İstihdam edilmeyen veya işsiz tanımı içerisinde yer almayan 15 ve üstü yaşta kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus ise işgücüne dâhil olmayanlardır. Bu kişilerin işi yoktur ancak iş aramadıkları için işsiz olarak tanımladığımız gruba da dâhil değildirler. Çalışma çağındaki bir kişi neden iş aramaz? Kişiler 2 hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olsalar da çeşitli nedenlerden dolayı iş aramayabilirler. Bu kişilerden işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirtmesine rağmen iş piyasasında geçmişte yaşadığı tecrübeler yüzünden iş bulabileceği inancını kaybedenler iş bulma ümidi olmayan olarak tanımlanır. Diğer gruplar ise mevsimlik çalışan, ev işleriyle meşgul, eğitim/öğretim faaliyetinde, emekli veya çalışamaz hâlde olduğu için iş aramasa da işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişiler olarak sınıflandırılmıştır. 15 ve üstü yaştaki nüfusu formülle ifade etmek istersek:
15 ve üstü yaştaki nüfus = İşgücü + İşgücüne dâhil olmayanlar
Bu durumda,
60000000 = İşgücü + 30000000
İşgücü = 30 milyon olarak hesaplanır.
Soru 32
Bir ülkede 15 yaş üstü nüfus 60 milyon, istihdam edilenlerin sayısı 20 milyon ise istihdam oranı kaçtır?
Seçenekler
A
0,25
B
0,33
C
0,50
D
0,66
E
0,75
Açıklama:
Ekonomide istihdam oranı, işgücüne katılma oranı ve işsizlik oranı olarak ifade edilen tanımları bir şekilde duymuşsunuzdur. Bu tanımlardan yola çıkılarak elde edilen basit denklemleri inceleyelim. İstihdam oranı, istihdamın, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfusa oranının 100 ile çarpılması ile bulunur. Burada 100 ile çarpma amacımız yüzdeyi hesaplayabilmemiz içindir.
İstihdam oranı = (İstihdam edilenler / Kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus) * 100
İstihdam oranı = (20000000 / 60000000) * 100
İstihdam oranı = 0,33 olarak bulunur.
İstihdam oranı = (İstihdam edilenler / Kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus) * 100
İstihdam oranı = (20000000 / 60000000) * 100
İstihdam oranı = 0,33 olarak bulunur.
Soru 33
Bir ülkedeki işsiz sayısı 4 milyon, işgücü sayısı 50 milyon ise işsizlik oranı kaçtır?
Seçenekler
A
%2 (yüzde iki)
B
%4 (yüzde dört)
C
%8 (yüzde sekiz)
D
%10 (yüzde on)
E
%12 (yüzde oniki)
Açıklama:
İşsiz nüfusun işgücüne oranının 100 ile çarpılması ile elde edeceğimiz değer bize işsizlik oranını vermektedir.
İşsizlik oranı = (İşsiz / İşgücü) * 100
İşsizlik oranı = (4000000 / 50000000) * 100
İşsizlik oranı = %8 (yüzde sekiz) olarak hesaplanır.
İşsizlik oranı = (İşsiz / İşgücü) * 100
İşsizlik oranı = (4000000 / 50000000) * 100
İşsizlik oranı = %8 (yüzde sekiz) olarak hesaplanır.
Soru 34
Bir şirkette işini kaybeden ya da bırakan bir yazılım
mühendisinin kendi niteliklerine uygun, yeni bir iş bulması haftalar hatta aylar sürebilir.
Söz konusu mühendisin maruz kaldığı işsizlik türü hangisidir?
mühendisinin kendi niteliklerine uygun, yeni bir iş bulması haftalar hatta aylar sürebilir.
Söz konusu mühendisin maruz kaldığı işsizlik türü hangisidir?
Seçenekler
A
Friksiyonel işsizlik
B
Yapısal işsizilik
C
Gizli işsizilik
D
Doğal işsizlik
E
Konjonktürel işsizlik
Açıklama:
İşgücü piyasası heterojen ve dinamik olduğundan işçileri işlerle eşleştirme süreci genellikle zaman alır. Bu süreç dolayısıyla ortaya çıkan kısa süreli işsizliğe geçici (friksiyonel) işsizlik denir. Örneğin bir şirkette işini kaybeden ya da bırakan bir yazılım mühendisinin kendi niteliklerine uygun, yeni bir iş bulması haftalar hatta aylar sürebilir. Bu kişi iş aramak için yapmış olduğu araştırmasında muhtemelen alternatif yazılım geliştirme alanlarını ve bu alanlardaki yeni zorlukları dikkate alacaktır. Ayrıca, iş ararken bulunduğu şehirden farklı bir şehir veya ülke için de yazılım şirketlerinin yer aldığı bölgeleri düşünmek isteyebilir. Bu kişi yeni iş aradığı süre boyunca işsiz sayılır.
Soru 35
Bir ülkedeki geçici işsizlik oranı %1 ve yapısal işsizlik oranı %4 ise doğal işsizlik oranı kaçtır?
Seçenekler
A
%1
B
%2
C
%3
D
%4
E
%5
Açıklama:
Yapısal işsizlik oranı ile geçici işsizlik oranı toplamı doğal
işsizlik oranını vermektedir.
Doğal işsizlik oranı = Geçici işsizlik oranı + Yapısal işsizlik oranı
Buna göre,
Doğal işsizlik oranı = %1 + %4 = %5 olarak hesaplanır.
işsizlik oranını vermektedir.
Doğal işsizlik oranı = Geçici işsizlik oranı + Yapısal işsizlik oranı
Buna göre,
Doğal işsizlik oranı = %1 + %4 = %5 olarak hesaplanır.
Soru 36
- Tüketim ve yatırım kararları olumsuz etkilenir.
- Piyasadaki karar alıcılar geleceğe yönelik sağlıklı öngörüde bulunamazlar.
- İşgücü piyasalarının etkin çalışmasını engeller ve gelir dağılımını bozar.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fiyat istikrarının sağlanamaması ülke ekonomisinde farklı etkilere neden olmaktadır. Bunlar şu şekilde açıklanabilir:
- Fiyat istikrarının olmadığı ortamlarda tüketim ve yatırım kararları olumsuz etkilenmektedir.
- Piyasadaki karar alıcılar geleceğe yönelik sağlıklı öngörüde bulunamamakta ve bu sebeple mali piyasaların verimli mali aracılık yapma yetenekleri zayıflamaktadır.
- Enflasyon ortamının oluşturduğu belirsizlik nedeniyle uzun vadeli yatırımların getiri oranlarına ek olarak risk primi talep edildiğinden reel faiz oranları yükselecektir.
- Enflasyon oranlarının artması, enflasyonu azaltmak ve önlemek için uygulanan politikalara güvensizlik ortamı oluşturarak, hükûmetlerin bu konuda ekonomik programlar uygulamasını zorlaştırmaktadır.
- Ekonominin rekabet gücünü uluslararası piyasalarda azaltmakta ve sermaye piyasalarına erişimini kısıtlamaktadır.
- Enflasyon, işgücü piyasalarının etkin çalışmasını engellemekte ve gelir dağılımını bozmaktadır.
Soru 37
Fiyatlar genel seviyesindeki artış hızında düşüş olması sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Dezenflasyon
C
Devalüasyon
D
Hiperenflasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış oranı aldığı değere göre sürünen enflasyon, dört nala enflasyon ve hiperenflasyon olarak üçe ayrılır. Bu değer, yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse sürünen enflasyon veya diğer bir adı ile ılımlı enflasyon, çift haneli rakamlarla ölçüldüğünde dört nala enflasyon veya aşırı enflasyon, aylık %50 (yüzde elli)’nin, yıllık ortalama %1000 (yüzde bin)’in üzerinde değer alırsa da hiperenflasyon olarak ifade edilir.
Hiperenflasyon sürecinin yaşandığı ekonomilerde para, değişim aracı olma özelliğini kaybeder. Dolayısıyla alım satım, malın malla değişimi olarak tanımlanan takas usulü üzerinden gerçekleştirilir. Fiyatlar genel seviyesinde yaşanan sürekli düşüş deflasyon kavramı ile açıklanır. Diğer bir ifadeyle deflasyon, enflasyonun sıfırın altında değer almasıdır. Her ne kadar fiyatların düşüyor olması fikri kulağa hoş gelse de deflasyon da ekonominin üzerinde olumsuz etkilere sebep olmaktadır. Deflasyonun gerçekleştiği bir ekonomide, fiyatlar sürekli düşer, fiyatların düşmeye devam edeceği beklentisi içinde olan bireyler harcamalarını gelecek dönemlere erteler ya da harcama yapmak istemezler. Toplam talepte gerçekleşen düşüş, üretimin de azalmasına neden olur. Sonuç olarak ekonomide durgunluk başlar. Eğer düşüş, fiyatların kendisinde değil de fiyatlar genel seviyesindeki artış hızında yani enflasyon hızında gerçekleşirse bu durumda da dezenflasyondan bahsedilir.
Hiperenflasyon sürecinin yaşandığı ekonomilerde para, değişim aracı olma özelliğini kaybeder. Dolayısıyla alım satım, malın malla değişimi olarak tanımlanan takas usulü üzerinden gerçekleştirilir. Fiyatlar genel seviyesinde yaşanan sürekli düşüş deflasyon kavramı ile açıklanır. Diğer bir ifadeyle deflasyon, enflasyonun sıfırın altında değer almasıdır. Her ne kadar fiyatların düşüyor olması fikri kulağa hoş gelse de deflasyon da ekonominin üzerinde olumsuz etkilere sebep olmaktadır. Deflasyonun gerçekleştiği bir ekonomide, fiyatlar sürekli düşer, fiyatların düşmeye devam edeceği beklentisi içinde olan bireyler harcamalarını gelecek dönemlere erteler ya da harcama yapmak istemezler. Toplam talepte gerçekleşen düşüş, üretimin de azalmasına neden olur. Sonuç olarak ekonomide durgunluk başlar. Eğer düşüş, fiyatların kendisinde değil de fiyatlar genel seviyesindeki artış hızında yani enflasyon hızında gerçekleşirse bu durumda da dezenflasyondan bahsedilir.
Soru 38
2018 yılında TÜFE 400, 2019 yılında TÜFE 416 olarak gerçekleşmiştir. Buna göre 2019 yılı için enflasyon oranı kaçtır?
Seçenekler
A
%2
B
%4
C
%8
D
%16
E
%10
Açıklama:
TÜFE’deki yıllık yüzde değişimi hesaplayarak yıllık enflasyon oranına ulaşırız. TÜFE hesaplandıktan sonra, iki dönem arasında fiyat genel düzeyinin nasıl değiştiği, yani enflasyon oranı şu şekilde hesaplanır:
Enflasyon oranı = [(İkinci yıldaki TÜFE - birinci yıldaki TÜFE) / birinci yıldaki TÜFE] * 100
Enflasyon oranı = [(416 - 400) / 400] * 100
Enflasyon oranı = (16 / 400) * 100 = %4 olarak hesaplanır.
Enflasyon oranı = [(İkinci yıldaki TÜFE - birinci yıldaki TÜFE) / birinci yıldaki TÜFE] * 100
Enflasyon oranı = [(416 - 400) / 400] * 100
Enflasyon oranı = (16 / 400) * 100 = %4 olarak hesaplanır.
Soru 39
I. İthal mallar deflatör sepetinde yer almaz.
II. Ülke sınırları içerisinde üretilen bütün mallar dikkate alınır.
III. Mal sepeti sabittir.
GSYH Deflatörüyle ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Ülke sınırları içerisinde üretilen bütün mallar dikkate alınır.
III. Mal sepeti sabittir.
GSYH Deflatörüyle ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
GSYH deflatörü, ülkedeki tüm malların fiyatlarındaki değişmeleri ölçmek için kullanılır. Bu endeks hesaplanırken dikkate alınan mal ve hizmet sepetinin özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
- GSYH’nin tanımından da hatırlayacağınız üzere, GSYH hesaplanmasına ithal mallar dâhil olmadığı için deflatör sepeti içinde yer almamaktadır.
- Ülke sınırları içinde üretilen bütün mallar dikkate alınır.
- GSYH Deflatörünün hesaplanmasında kullanılan mal sepeti değişkendir.
Soru 40
Phillips eğrisi orijinal çalışmasında hangi iki değişken arasındaki negatif yönlü ilişki incelenmektedir?
Seçenekler
A
Nominal ücretlerdeki artış oranı - işsizlik oranı
B
Enflasyon oranı - işsizlik oranı
C
Enflasyon oranı - faiz oranı
D
İşsizlik oranı - büyüme oranı
E
Büyüme oranı - enflasyon oranı
Açıklama:
Phillips eğrisi orijinal çalışmada nominal ücretlerdeki artış oranı ile işsizlik oranı arasındaki negatif yönlü ilişkiyi açıklamaya çalışır. Buna göre, işsizlik oranı yükseldikçe nominal ücretlerdeki artış azalacaktır. Phillips’in çalışmasında, reel ücretler yerine nominal ücretler ele alındığından diğer iktisatçılar tarafından eleştirilmiştir. Orijinal çalışmanın arkasından, bu eleştirileri göz önüne alarak Paul Samuelson (1960) ve Robert Solow (1960) parasal ücretlerin değişim oranı ile işsizlik oranı arasındaki ilişkiyi gösteren Phillips eğrisini, enflasyon oranı ile işsizlik oranı arasındaki ilişkiye dönüştürerek geliştirilmiş kısa dönem Phillips eğrisini elde etmiştir. Şekilde yatay eksende işsizlik oranı (u), dikey eksende enflasyon oranı (π) yer almaktadır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi işsiz kavramına girer?
Seçenekler
A
İlkokul 5.sınıf öğrencisi Fatma
B
Sakinler adlı huzurevinde kalan Ali amca
C
Otomotiv sektöründen mülakata giden ancak elenen iktisat mezunu Fatih
D
Askeri görevini yerine getiren 20 yaşındaki fatih
E
Anadolu Üniversitesi yurdunda kalan Sibel
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır. Çünkü Fatih çalışma isteğinde olup iş aramaktadır. Ancak diğer şıklarda kışla, üniversite öğrenci, 15 yaşından küçük ve huzurevinde kalan kişiler vardır. Buralarda kalan kişiler işsiz kategorisine girmemektedirler.
Soru 42
Hayali bir X ülkesinde;
işgücü=100.000
istihdam edilenler=60.000
ise yukarıdaki verilen değerlere göre bu X ülkesinin işsizlik oranı yüzde kaçtır?
işgücü=100.000
istihdam edilenler=60.000
ise yukarıdaki verilen değerlere göre bu X ülkesinin işsizlik oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%30 (yüzde otuz)
B
%40 (yüzde kırk)
C
%50 (yüzde elli)
D
%60 (yüzde altmış)
E
%70 (yüzde yetmiş)
Açıklama:
Öncelikle bizim işsizlik oranının nasıl hesaplandığını bilmemiz gerekmektedir. İşsizlik oranı=(İşsiz / İşgücü) x 100 şeklinde hesaplanır. Bize soruda işgücü verilmiş fakat işsiz sayısı verilmemiştir. İşsiz sayısını bulmak için ise; işgücü = (istihdam edilenler+işsizler) formülünden yararlanacağız. Buradan da soruda verilen sayıları yerine koyarsak ;
100.000=60.000 + işsiz şeklinde bir denklem oluşur. Denklemi çözersek ;
İşsiz=40.000 olacaktır. Daha sonra i denkleminde elde ettiğimiz işsiz sayısını ve soruda verilen işgücü sayısını yerine koyduğumuz zaman ;
işsizlik oranı=(40.000/100.000) x 100 şeklinde formül oluşur. Buradan da elde ettiğimiz sonuç %40 (yüzde kırk) olacaktır.
100.000=60.000 + işsiz şeklinde bir denklem oluşur. Denklemi çözersek ;
İşsiz=40.000 olacaktır. Daha sonra i denkleminde elde ettiğimiz işsiz sayısını ve soruda verilen işgücü sayısını yerine koyduğumuz zaman ;
işsizlik oranı=(40.000/100.000) x 100 şeklinde formül oluşur. Buradan da elde ettiğimiz sonuç %40 (yüzde kırk) olacaktır.
Soru 43
I. Yatay işsizlik
II. Geçici işsizlik
III. Yapısal işsizlik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ana işsizlik türündendir?
II. Geçici işsizlik
III. Yapısal işsizlik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ana işsizlik türündendir?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Soruda verilen işsizlik türlerinden yanlış verilen tür yapısal işsizliktir. 3 tane ana işsizlik türü vardır. Bunlar yapısal, geçici ve doğal işsizliktir. Doğru cevap II ve III olacaktır.
Soru 44
İşsizlik ne kadar yüksekse GSYH açığı, diğer bir ifadeyle işsizliğin ekonomi üzerindeki maliyeti de artacaktır. Bu cümledeki durum iktisat literatüründe hangi isim ile anılır?
Seçenekler
A
Say yasası
B
GSH yasası
C
Okun yasası
D
Keynes yasası
E
Smith yasası
Açıklama:
Bu cümledeki geçen durum Okun yasasıdır. Arthur Okun, işsizlik ve GSYH açığı arasındaki ilişkiyi ABD için sayısal bir denklem kullanarak çalışmıştır.Okun Yasası’na göre, ABD’de işsizlik oranındaki her %1’lik artış, ülkenin GSYH potansiyelinden % 2 oranında uzaklaşmasına neden olmaktadır.
Soru 45
Bir ülke için fiyat istikrarı sağlanamaması durumunda aşağıdaki sonuçlardan hangisi oluşur?
Seçenekler
A
Tüketim ve yatırım kararları olumlu şekilde gerçekleşir.
B
İşgücü piyasası etkin şekilde çalışır.
C
Sermaye piyasalarına giriş kolaylaşır.
D
Reel faiz oranları yükselir.
E
Mali piyasaların verimli mali aracılık yapma yetenekleri güçlenir.
Açıklama:
Fiyat istikrarı bozulduğu zaman oluşacak sonuç D şıkkıdır. Enflasyon ortamının oluşturduğu belirsizlik nedeniyle uzun vadeli yatırımların getiri oranlarına ek olarak risk primi talep edildiğinden reel faiz oranları yükselecektir. Diğer şıkların doğru halleri ise;
tüketim ve yatırım kararları olumsuz şekilde gerçekleşir,
işgücü piyasası etkinsiz şekilde çalışır,
sermaye piyasalarına giriş zorlaşır,
Mali piyasaların verimli mali aracılık yapma yetenekleri zayıflar şeklindedir.
tüketim ve yatırım kararları olumsuz şekilde gerçekleşir,
işgücü piyasası etkinsiz şekilde çalışır,
sermaye piyasalarına giriş zorlaşır,
Mali piyasaların verimli mali aracılık yapma yetenekleri zayıflar şeklindedir.
Soru 46
GSYH Deflatörünün hesaplanmasında kullanılan mal sepeti değişkendir. Böyle değişken mal sepetine yönelik hesaplanan fiyat endeksine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Laspeyres Endeksi
B
Hayat Pahalılığı Endeksi
C
Toptan Eşya Fiyat Endeksi
D
Marshall - Lerner Endeksi
E
Paasche Endeksi
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkdır.
Soru 47
Üretilen mal ve hizmetlerin toplam talebi karşılayamaması sebebiyle ortaya çıkan enflasyon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maliyet itişli enflasyon
B
Beklenen enflasyon
C
Hiper enflasyon
D
Talep çekişli enflasyon
E
Dörtnala enflasyon
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hanisi Fisher Etkisini gösteren denklemdir?
Seçenekler
A
nominal faiz oranı= reel faiz oranı - enflasyon
B
döviz kuru = nominal faiz oranı + enflasyon
C
nominal faiz oranı= reel faiz oranı + enflasyon
D
enflasyon=nominal faiz oranı + reel faiz oranı
E
reel faiz oranı = nominal faiz oranı + enflasyon
Açıklama:
Fisher Etkisini gösteren doğru denklem C şıkkıdır. Fisher' göre beklenen enflasyonda 1 birim değişme olursa nominal faizler de aynı oranda değişecektir.
Soru 49
Alban Phillips tarafından ortaya atılan philips eğrisine yapılan eleştiler nedeniyle 1960 yılında Samuelson ve Solow tarafından ile geliştirilmiştir. Solow ve Samuelson'a göre philips eğrisi hangi iki değişken arasındaki ilişkiyi göstermektedir?
Seçenekler
A
faiz ve enflasyon
B
işsizlik ve enflasyon
C
faiz ve işsizlik
D
döviz kuru ve işsizlik
E
döviz kuru ve enflasyon
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır. Phillips çalışmasında, reel ücretler yerine yalnızca nominal ücretler ele alındığından diğer iktisatçılar tarafından eleştirilmiştir. Orijinal çalışmanın arkasından, bu eleştirileri göz önüne alarak Paul Samuelson (1960) ve Robert Solow (1960) parasal ücretlerin değişim oranı ile işsizlik oranı arasındaki ilişkiyi gösteren Phillips eğrisini, enflasyon oranı ile işsizlik oranı arasındaki ilişkiye dönüştürerek kısa dönem Phillips eğrisini elde etmiştir.
Soru 50
Enflasyon ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Düşük gelirli insanlardan yüksek gelirli insanlara gelir akımına neden olur.
B
Enflasyonist bir ortam, firmaları daha büyük yatırımlara teşvik eder.
C
Toplam talep arttığı zaman enflasyon artar.
D
Enflasyonun vergi sistemi üzerindeki etkisi pozitifdir.
E
Enflasyon ekonomideki kaynak dağılımını bozar.
Açıklama:
Yanlış olan cevap D şıkkıdır. Enflasyonun vergi sistemi üzerindeki etkileri negatiftir.Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde vergi yasaları bu durumu dikkate almadığından ve ödenen yüksek faizler firmalar tarafından gider yazılabildiği için vergi kazançlarında azalış yaşanmaktadır. Bu yüzden etki pozitif değildir. Enflasyon daha yüksek verime neden olabilir veya olmayabilir. Tam istihdam aşamasının altında, enflasyonun üretim üzerinde olumlu bir etkisinin olduğundan bahsetmiştik. Genel olarak enflasyon kâr ve fiyat seviyesinin artan bir fonksiyonudur. Enflasyonist bir ortam, firmalara, ürünlerinin fiyatlarını yükselterek daha yüksek miktarda kâr elde etmek için bir teşvik sağlar. Artan fiyat ve artan kâr, firmaları daha büyük yatırımlar yapmaya teşvik eder (İktisada giriş kitabı enflasyonun üretim ve ekonomik büyüme üzerine etksisi bölümüne bakınız syf:154).
Soru 51
TÜİK'e göre hangi yaş aralığındaki kişiler, "genç işsiz" olarak sınıflandırılmaktadır?
Seçenekler
A
18-24
B
15-24
C
18-22
D
15-22
E
18-25
Açıklama:
TÜİK’e göre 15 ve üstü yaşta olup, bu referans dönemi süresince bir işi olmayan, diğer bir ifadeyle kar karşılığı, yevmiyeli, ücretli ya da ücretsiz olarak hiçbir işte çalışmayıp iş arayan kişi işsizdir. Burada iş arayan kısmını açarsak; bir kişinin iş arıyor olarak sayılabilmesi için son 4 hafta içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olması gerekmektedir. Bu şekilde iş arayıp bulamayan kişiler işsiz olarak tanımlanmaktadır. Eğer bu kişiler 15-24 yaş aralığında ise genç işsiz olarak sınıflandırılır.
Soru 52
Referans haftasında yaptığı işten dolayı herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmayanlar hangi sınıfa girmektedir?
Seçenekler
A
Yetersiz istihdam
B
Zamana bağlı istihdam
C
Eksik istihdam
D
Kayıt dışı istihdam
E
İşsizlik
Açıklama:
Yetersiz istihdam
Zamana bağlı eksik istihdam kapsamında yer almamak koşuluyla, referans haftasında istihdamda olan, son 4 hafta içinde mevcut işini değiştirmek için veya mevcut işine ek olarak bir iş aramış olan ve böyle bir iş bulduğu takdirde 2 hafta içinde çalışmaya başlayabilecek olan kişiler ise yetersiz istihdam sınıflandırmasında yer almaktadırlar.
Zamana bağlı eksik istihdam
TÜİK’e göre referans haftasında, çalıştığı tüm işlerde toplam olarak 40 saatten daha az süre çalışarak istihdamda olan ancak daha fazla süre çalışmak istediğini belirten ve mümkün olsa daha fazla çalışmaya başlayabilecek olan kişiler zamana bağlı eksik istihdam grubuna dâhildirler.
Kayıt dışı istihdam
Referans haftasında yaptığı işten dolayı herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmayanlar ise kayıt dışı istihdama dahildir.
Zamana bağlı eksik istihdam kapsamında yer almamak koşuluyla, referans haftasında istihdamda olan, son 4 hafta içinde mevcut işini değiştirmek için veya mevcut işine ek olarak bir iş aramış olan ve böyle bir iş bulduğu takdirde 2 hafta içinde çalışmaya başlayabilecek olan kişiler ise yetersiz istihdam sınıflandırmasında yer almaktadırlar.
Zamana bağlı eksik istihdam
TÜİK’e göre referans haftasında, çalıştığı tüm işlerde toplam olarak 40 saatten daha az süre çalışarak istihdamda olan ancak daha fazla süre çalışmak istediğini belirten ve mümkün olsa daha fazla çalışmaya başlayabilecek olan kişiler zamana bağlı eksik istihdam grubuna dâhildirler.
Kayıt dışı istihdam
Referans haftasında yaptığı işten dolayı herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmayanlar ise kayıt dışı istihdama dahildir.
Soru 53
Durgunluk dönemlerinde yani, olağandışı derecede düşük üretim seviyeleri gerçekleştiğinde ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yetersiz İstihdam
B
Geçici (Friksiyonel) İşsizlik
C
Yapısal İşsizlik
D
Konjonktürel İşsizliktir
E
Kayıt Dışı İstihdam
Açıklama:
Ekonomilerin karşı karşıya kaldığı kaçınılmaz işsizlik türlerinden üçüncüsü, durgunluk dönemlerinde yani, olağandışı derecede düşük üretim seviyeleri gerçekleştiğinde ortaya çıkan konjonktürel işsizliktir. Konjonktürel işsizlik oranlarındaki artışlar göreceli olarak kısa vadeli olmalarına rağmen, reel GSYH’deki önemli düşüşlerle ilişkilidir ve bu nedenle ekonomik anlamda oldukça maliyetlidir.
Ekonomik dalgalanmaların daralma ve durgunluk dönemlerinde, mal ve hizmetlere olan talep yetersizliği, çalışmak isteyenlerin iş bulamamasına neden olur. Talepte düşüş yaşayan işletmeler, önceki döneme kıyasla daha az ürün satabileceğinden mevcut çalışanları işten çıkararak veya daha az sayıda yeni işçi alarak istihdam ettikleri insan sayısını azaltabilir. Sonuç olarak bu insanlar işsiz kaldıklarında işsiz sayısı artacak ve piyasada artan işsiz sayısı iş arayan diğer insanların da istihdam edilmesini zorlaştıracaktır.
Konjonktürel işsizliğin artması, ekonominin potansiyelinin altında çalıştığını gösterebilir. İşletmeler, insanların mevcut işlere yönelik daha fazla rekabet etmesiyle, enflasyon oranına göre daha düşük ücret artışı önerebilir.
Ekonomik dalgalanmaların daralma ve durgunluk dönemlerinde, mal ve hizmetlere olan talep yetersizliği, çalışmak isteyenlerin iş bulamamasına neden olur. Talepte düşüş yaşayan işletmeler, önceki döneme kıyasla daha az ürün satabileceğinden mevcut çalışanları işten çıkararak veya daha az sayıda yeni işçi alarak istihdam ettikleri insan sayısını azaltabilir. Sonuç olarak bu insanlar işsiz kaldıklarında işsiz sayısı artacak ve piyasada artan işsiz sayısı iş arayan diğer insanların da istihdam edilmesini zorlaştıracaktır.
Konjonktürel işsizliğin artması, ekonominin potansiyelinin altında çalıştığını gösterebilir. İşletmeler, insanların mevcut işlere yönelik daha fazla rekabet etmesiyle, enflasyon oranına göre daha düşük ücret artışı önerebilir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi, ekonomideki sektörlerin yapılarında meydana gelen değişiklikten kaynaklanan bir işsizlik türüdür?
Seçenekler
A
Yetersiz İstihdam
B
Kayıt Dışı İstihdam
C
Geçici (Friksiyonel) İşsizlik
D
Konjonktürel İşsizliktir
E
Yapısal İşsizlik
Açıklama:
İkinci önemli işsizlik türü yapısal işsizlik veya ekonomi normal düzeyde üretirken bile var olan uzun vadeli ve kronik işsizliktir. Yapısal işsizliğe neden olan faktörler çok çeşitlidir. Birincisi, beceri eksikliği, dil engelleri, eğitim durumu gibi bazı çalışanların kendi özelliklerinden kaynaklı farklılıkları bu kişilerin istikrarlı ve uzun vadeli işler bulmasını önler. Örneğin zaman zaman kısa süreli veya geçici iş bulan ancak hiçbir zaman çok uzun süre bir işte çalışmayan göçmen tarım işçileri ve vasıfsız inşaat işçileri, yapısal işsizlerin tanımına uymaktadır. İkincisi, ekonomide yaşanan değişimler bazen bazı işçilerin sahip olduğu beceriler ile mevcut işler arasında uzun süreli bir uyumsuzluk yaratır. Aslında, yapısal işsizlik ekonomideki sektörlerin yapılarında meydana gelen değişiklikten kaynaklanan bir işsizlik türüdür.
Soru 55
İşgücü piyasası heterojen ve dinamik olduğundan işçileri işlerle eşleştirme süreci genellikle zaman alır. Bu süreç dolayısıyla ortaya çıkan kısa süreli işsizlik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yetersiz İstihdam
B
Kayıt Dışı İstihdam
C
Geçici (Friksiyonel) İşsizlik
D
Yapısal İşsizlik
E
Konjonktürel İşsizliktir
Açıklama:
İşgücü piyasası heterojen ve dinamik olduğundan işçileri işlerle eşleştirme süreci genellikle zaman alır. Bu süreç dolayısıyla ortaya çıkan kısa süreli işsizliğe geçici (friksiyonel) işsizlik denir. Örneğin bir şirkette işini kaybeden ya da bırakan bir yazılım mühendisinin kendi niteliklerine uygun, yeni bir iş bulması haftalar hatta aylar sürebilir. Bu kişi iş aramak için yapmış olduğu araştırmasında muhtemelen alternatif yazılım geliştirme alanlarını ve bu alanlardaki yeni zorlukları dikkate alacaktır. Ayrıca, iş ararken bulunduğu şehirden farklı bir şehir veya ülke için de yazılım şirketlerinin yer aldığı bölgeleri düşünmek isteyebilir. Bu kişi yeni iş aradığı süre boyunca işsiz sayılır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi, işsizlik ve GSYH açığı arasındaki ilişkiyi sayısal bir denklem kullanarak inceleyen ilk iktisatçıdır?
Seçenekler
A
Marx
B
Keynes
C
Okun
D
Taylor
E
Smith
Açıklama:
İşsizlik üretimde elde edilecek toplam çıktının azalmasına neden olmaktadır. İşsizlik ne kadar yüksekse GSYH açığı, diğer bir ifadeyle işsizliğin ekonomi üzerindeki maliyeti de artacaktır. Arthur Melvin OKUN, işsizlik ve GSYH açığı arasındaki ilişkiyi Amerika Birleşik Devletleri için sayısal bir denklem kullanarak inceleyen ilk iktisatçıdır. Çalışmasının sonucu literatürde Okun Yasası olarak kabul edilmektedir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, Bir ekonomideki mal ve hizmet fiyatlarında meydana gelen genel kapsamlı ve sürekli artış olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Enflasyon
C
Develüasyon
D
Faiz Artışı
E
Monopol
Açıklama:
Enflasyon kavramındaki karışıklığa neden olan sorun daha çok enflasyonun ne anlama gelmediği ile ilgilidir. Fiyatların sadece yüksek olması enflasyon demek değildir. Aynı zaman da enflasyonu oluşturan fiyatlar genel seviyesinin de sürekli yükselmesidir.
Piyasa ekonomisinde, malların fiyatları sürekli olarak arz ve talep değişimleri doğrultusunda farklılık gösterir. Mikroekonomi göreli fiyatların nasıl değiştiği sorusuna cevap ararken makroekonomi ise göreli fiyat değişiklikleriyle değil, mal ve hizmetlerin genel fiyat seviyesindeki değişikliklerle ilgilenmektedir. Bir ekonomideki mal ve hizmet fiyatlarında meydana gelen genel kapsamlı ve sürekli artış enflasyon olarak tanımlanmaktadır. İşsizlik gibi enflasyon da ekonomideki makro iktisadi istikrarsızlığın bir başka yönüdür.
Piyasa ekonomisinde, malların fiyatları sürekli olarak arz ve talep değişimleri doğrultusunda farklılık gösterir. Mikroekonomi göreli fiyatların nasıl değiştiği sorusuna cevap ararken makroekonomi ise göreli fiyat değişiklikleriyle değil, mal ve hizmetlerin genel fiyat seviyesindeki değişikliklerle ilgilenmektedir. Bir ekonomideki mal ve hizmet fiyatlarında meydana gelen genel kapsamlı ve sürekli artış enflasyon olarak tanımlanmaktadır. İşsizlik gibi enflasyon da ekonomideki makro iktisadi istikrarsızlığın bir başka yönüdür.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon çeşitlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sürünen Enflasyon
B
Dört Nala Enflasyon
C
Aşırı Enflasyon
D
Deflasyon
E
Hiperenflasyon
Açıklama:
Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış oranı aldığı değere göre sürünen enflasyon, dört nala enflasyon ve hiperenflasyon olarak üçe ayrılır. Bu değer, yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse sürünen enflasyon veya diğer bir adı ile ılımlı enflasyon, çift haneli rakamlarla ölçüldüğünde dört nala enflasyon veya aşırı enflasyon, aylık %50’nin, yıllık ortalama %1000’in üzerinde değer alırsa da hiperenflasyon olarak ifade edilir.
Soru 59
Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış oranı, yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse aşağıdakilerden hangisinden söz edilir?
Seçenekler
A
Sürünen Enflasyon
B
Dört Nala Enflasyon
C
Aşırı Enflasyon
D
Hiperenflasyon
E
Deflasyon
Açıklama:
Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış oranı aldığı değere göre sürünen enflasyon, dört nala enflasyon ve hiperenflasyon olarak üçe ayrılır. Bu değer, yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse sürünen enflasyon veya diğer bir adı ile ılımlı enflasyon, çift haneli rakamlarla ölçüldüğünde dört nala enflasyon veya aşırı enflasyon, aylık %50’nin, yıllık ortalama %1000’in üzerinde değer alırsa da hiperenflasyon olarak ifade edilir.
Soru 60
Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış oranı, aylık %50 (yüzde elli)’nin, yıllık ortalama %1000 (yüzde bin)’in üzerinde değer alırsa aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Sürünen Enflasyon
B
Dört Nala Enflasyon
C
Aşırı Enflasyon
D
Hiperenflasyon
E
Deflasyon
Açıklama:
Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış oranı aldığı değere göre sürünen enflasyon, dört nala enflasyon ve hiperenflasyon olarak üçe ayrılır. Bu değer, yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse sürünen enflasyon veya diğer bir adı ile ılımlı enflasyon, çift haneli rakamlarla ölçüldüğünde dört nala enflasyon veya aşırı enflasyon, aylık %50’nin, yıllık ortalama %1000’in üzerinde değer alırsa da hiperenflasyon olarak ifade edilir.
Soru 61
Referans dönemi içinde yevmiyeli, ücretli, maaşlı, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak en az bir saat olmak üzere bir iktisadi faaliyette bulunan kişileri kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşgücü
B
İstihdam
C
Kurumsal olmayan nüfus
D
Gücenmiş işçiler
E
İş bulma ümidi olmayan nüfus
Açıklama:
İstihdam kavramı referans dönemi içinde yevmiyeli, ücretli, maaşlı, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak en az bir saat olmak üzere bir iktisadi faaliyette bulunan kişileri kapsamaktadır.
Soru 62
İstihdam edilmeyen veya işsiz tanımı içerisinde yer almayan 15 ve üstü yaşta kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfusa verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşgücüne dâhil olmayanlar
B
Genç işsiz
C
İş bulma ümidi olmayanlar
D
Kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus
E
Kurumsal olmayan nüfus
Açıklama:
İstihdam edilmeyen veya işsiz tanımı içerisinde yer almayan 15 ve üstü yaşta kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus ise işgücüne dâhil olmayanlardır.
Soru 63
TÜİK’e göre referans haftasında, çalıştığı tüm işlerde toplam olarak 40 saatten daha az süre çalışarak istihdamda olan ancak daha fazla süre çalışmak istediğini belirten ve mümkün olsa daha fazla çalışmaya başlayabilecek olan kişilere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zamana bağlı eksik istihdam
B
Yetersiz istihdam
C
Kayıtdışı istihdam
D
Gücenmiş işçiler
E
İş bulma ümidi olmayan işçiler
Açıklama:
TÜİK’e göre referans haftasında, çalıştığı tüm işlerde toplam olarak 40 saatten daha az süre çalışarak istihdamda olan ancak daha fazla süre çalışmak istediğini belirten ve mümkün olsa daha fazla çalışmaya baş- layabilecek olan kişiler zamana bağlı eksik istihdam grubuna dâhildirler.
Soru 64
Ağustos 2019’da işgücü, 28.529 milyon istihdam edilen ve 4.650 milyon işsiz kişinin toplamı olacak şekilde 33.180 milyon kişidir (küsuratların toplamı ile). Bu verilere göre işsizlik oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%16,02 (yüzde onaltı virgül sıfır iki)
B
%15,03 (yüzde onbeş virgül sıfır üç)
C
%14,01 (yüzde ondört virgül sıfır bir)
D
%11,05 (yüzde onbir virgül sıfır beş)
E
%16,06 (yüzde onaltı virgül sıfır altı)
Açıklama:
İstihdam oranının ölçülmesinde işsizler denklemde yer almamaktadır. İşsiz olup da iş arayanların yani ilk fırsatta bir işe dâhil olabileceklerin oranını hesaplayabilmek için işgücünün, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus içindeki oranının 100 ile çarpılması ile elde edilen işgücüne katılma oranını incelemek gerekmektedir.


formülün sonucu (yüzde ondört virgül sıfır bir)'dir.


formülün sonucu (yüzde ondört virgül sıfır bir)'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri nedenlerine göre işsizlik türlerindendir?
- Geçici işsizlik
- Zamansız işsizlik
- Yapısal işsizlik
- Konjonktürel işsizlik
Seçenekler
A
I-II
B
I-IV
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Ekonomide çalışmak isteyenlerin sayısı mevcut işlerin sayısından fazla ise işsizlik ortaya çıkar. İşsizlerin sayısının işgücüne oranından hesapladığımız işsizlik oranını doğru yorumlayabilmemiz için üç ana işsizlik türünü bilmemiz gerekmektedir. Bunlar geçici (friksiyonel) işsizlik, yapısal işsizlik ve konjonktürel işsizliktir.
Soru 66
"Bir şirkette işini kaybeden ya da bırakan bir yazılım mühendisinin kendi niteliklerine uygun, yeni bir iş bulması haftalar hatta aylar sürebilir. Bu kişi iş aramak için yapmış olduğu araştırmasında muhtemelen alternatif yazılım geliştirme alanlarını ve bu alanlardaki yeni zorlukları dikkate alacaktır. Ayrıca, iş ararken bulunduğu şehirden farklı bir şehir veya ülke için de yazılım şirketlerinin yer aldığı bölgeleri düşünmek isteyebilir. Bu kişi yeni iş aradığı süre boyunca işsiz sayılır." Verilen durum aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Doğal işsizlik
B
Gizli İşsizlik
C
Konjonktürel İşsizlik
D
Yapısal İşsizlik
E
Friksiyonel İşsizlik
Açıklama:
İşgücü piyasası heterojen ve dinamik olduğundan işçileri işlerle eşleştirme süreci genellikle zaman alır. Bu süreç dolayısıyla ortaya çıkan kısa süreli iş- sizliğe geçici (friksiyonel) işsizlik denir. Örneğin bir şirkette işini kaybeden ya da bırakan bir yazılım mühendisinin kendi niteliklerine uygun, yeni bir iş bulması haftalar hatta aylar sürebilir. Bu kişi iş aramak için yapmış olduğu araştırmasında muhtemelen alternatif yazılım geliştirme alanlarını ve bu alanlardaki yeni zorlukları dikkate alacaktır. Ayrıca, iş ararken bulunduğu şehirden farklı bir şehir veya ülke için de yazılım şirketlerinin yer aldığı bölgeleri düşünmek isteyebilir. Bu kişi yeni iş aradığı süre boyunca işsiz sayılır.
Soru 67
Zaman zaman kısa süreli veya geçici iş bulan ancak hiçbir zaman çok uzun süre bir işte çalışmayan göçmen tarım işçileri ve vasıfsız inşaat işçileri aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Friksiyonel işsizlik
B
Konjonktürel işsizlik
C
Gizli işsizlik
D
Yapısal işsizlik
E
Doğal işsizlik
Açıklama:
Yapısal işsizliğe neden olan faktörler çok çeşitlidir. Birincisi, beceri eksikliği, dil engelleri, eğitim durumu gibi bazı çalışanların kendi özelliklerinden kaynaklı farklılıkları bu kişilerin istikrarlı ve uzun vadeli işler bulmasını önler. Örneğin zaman zaman kısa süreli veya geçici iş bulan ancak hiçbir zaman çok uzun süre bir işte çalışmayan göçmen tarım işçileri ve vasıfsız inşaat işçileri, yapısal işsizlerin tanımına uymaktadır.
Soru 68
Türkiye’de gizli işsizliğin en çok görüldüğü sektörlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanayi
B
Tarım
C
Eğitim
D
Sağlık
E
Hukuk
Açıklama:
İstihdam edilmiş bir kişinin toplam üretime katkısının sıfır ya da negatif olduğu durum, gizli işsizlik olarak tanımlanır. Türkiye’de gizli işsizliğin en çok görüldü- ğü sektörler tarım ve kamu sektörleridir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış oranı yıllık ortalama %1000 (yüzde bin)’in üzerinde değer aldığında verilen addır?
Seçenekler
A
Sürünen enflasyon
B
Ilımlı enflasyon
C
Dört nala enflasyon
D
Aşırı enflasyon
E
Hiperenflasyon
Açıklama:
Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde ya şanan sürekli artış oranı aldığı değere göre sürünen enflasyon, dört nala enflasyon ve hiperenflasyon olarak üçe ayrılır. Bu değer, yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse sürünen enflasyon veya diğer bir adı ile ılımlı enflasyon, çift haneli rakamlarla ölçüldüğünde dört nala enflasyon veya aşırı enflasyon, aylık %50 (yüzde elli)’nin, yıllık ortalama %1000 (yüzde bin)’in üzerinde değer alırsa da hiperenflasyon olarak ifade edilir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1914 yılında İstanbul il merkezinden derlenen 26 farklı mala ait perakende fiyatlar kullanılarak hesaplanan Türkiye tarihinde karşımıza çıkan ilk fiyat endeksidir?
Seçenekler
A
Laspeyres Endeksi
B
Toptan Eşya Fiyat Endeksi
C
Hayat Pahalılığı Endeksi
D
Paasche Endeksi
E
Phillips Endeksi
Açıklama:
Sabit bir mal ve hizmet sepeti kullanılarak hesaplanan fiyat endeksine Laspeyres Endeksi denmektedir. Endeks rakamları zincirleme Laspeyres formülasyonu kullanı- larak hesaplanır. Türkiye tarihinde karşımıza çıkan ilk fiyat endeksi, Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1914 yılında İstanbul il merkezinden derlenen 26 farklı mala ait perakende fiyatlar kullanılarak hesaplanan Hayat Pahalılığı Endeksi’dir. Daha sonra 1929’da İstanbul Ticaret Odası (İTO) aracılığıyla toptan işlemlere dair 52 maddenin analiz edilmesiyle Toptan Eşya Fiyat Endeksi hesaplanmıştır.
Soru 71
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1926
B
1936
C
1946
D
1956
E
1966
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu, Türkiye’nin nüfusu, kaynakları, ekonomisi, toplumu ve kültürü hakkında resmî istatistikler üretmekle görevlendirilen bir Türk devlet kurumudur. 1926 yılında kurulmuştur ve merkez ofisi Ankara’dadır.
Soru 72
Hiperenflasyon teriminin kullanılabilmesi için enflasyonun hangi boyutta olması gerekir?
Seçenekler
A
Aylık %20
B
Aylık %30- %40 arasında
C
Aylık %40
D
Aylık%50
E
Aylık %50'nin üzerinde
Açıklama:
Bu değer, yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse sürünen enflasyon veya diğer bir adı ile ılımlı enflasyon, çift haneli rakamlarla ölçüldüğünde dört nala enflasyon veya aşırı enflasyon, aylık %50 (yüzde elli)’nin, yıllık ortalama %1000 (yüzde yüz)’in üzerinde değer alırsa da hiperenflasyon olarak ifade edilir.
Soru 73
TÜFE mal ve hizmet sepeti, TÜİK tarafından yılın hangi ayı güncellenmektedir?
Seçenekler
A
Ocak
B
Mart
C
Ağustos
D
Ekim
E
Aralık
Açıklama:
TÜFE mal ve hizmet sepeti her yılın Aralık ayında TÜİK tarafından güncellenmektedir.
Soru 74
Türkiye tarihinde karşımıza çıkan ilk fiyat endeksi olan Hayat Pahalılığı Endeksi hangi ilden toplanan verilerle hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Ankara
B
İstanbul
C
İzmir
D
Edirne
E
Adana
Açıklama:
Türkiye tarihinde karşımıza çıkan ilk fiyat endeksi, Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1914 yılında İstanbul il merkezinden derlenen 26 farklı mala ait perakende fiyatlar kullanılarak hesaplanan Hayat Pahalılığı Endeksi’dir.
Soru 75
Bir insanın genç işsiz olarak tanımlanması için hangi yaş aralığında olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
15-24
B
16-24
C
17-24
D
18-24
E
19-24
Açıklama:
Bu şekilde iş arayıp bulamayan kişiler işsiz olarak tanımlanmaktadır. Eğer bu kişiler
15-24 yaş aralığında ise genç işsiz olarak sınıflandırılır.
15-24 yaş aralığında ise genç işsiz olarak sınıflandırılır.
Soru 76
Enflasyonu hızlandırmayan işsizlik oranı olarak ifade edilen NAIRU, hangi tarihte kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1960
B
1970
C
1980
D
1990
E
2000
Açıklama:
Dolayısıyla 1980’li yıllarda doğal işsizlik oranı yerine enflasyonu hızlandırmayan işsizlik oranı olarak ifade edilen NAIRU (Nonaccelerating Inflation Rate of Unemployment)
kavramı kullanılmıştır.
kavramı kullanılmıştır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi ‘İngiltere’de 1861-1957 Dönemi İşsizlikle Parasal Ücretlerdeki Değişme Oranı Arasındaki İlişki’ başlıklı makalenin yazarıdır?
Seçenekler
A
Edmund Phelps
B
Milton Friedman
C
Robert Solow
D
Paul Samuelson
E
Alban William Housego Phillips
Açıklama:
Ekonomistler, yıllar içinde işsizlik ve ücret enflasyonu arasındaki ilişkiyi Alban William Housego Phillips tarafından kaleme alınan ve 1958 yılında yayımlanan ‘İngiltere’de 1861-1957 Dönemi İşsizlikle Parasal Ücretlerdeki Değişme Oranı Arasındaki İlişki’ başlıklı makaledeki görüşler doğrultusunda incelemişlerdir.
Soru 78
Sürünen enflasyonun öteki adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zararsız enflasyon
B
Güçsüz enflasyon
C
İvmesiz enflasyon
D
Ilımlı enflasyon
E
Zayıf enflasyon
Açıklama:
Bu değer, yıllık ortalama tek haneli rakamlarda gerçekleşirse sürünen enflasyon
veya diğer bir adı ile ılımlı enflasyon, çift haneli rakamlarla ölçüldüğünde dört nala enflasyon veya aşırı enflasyon, aylık %50’nin, yıllık ortalama %1000’in üzerinde değer alırsa da hiperenflasyon olarak ifade edilir.
veya diğer bir adı ile ılımlı enflasyon, çift haneli rakamlarla ölçüldüğünde dört nala enflasyon veya aşırı enflasyon, aylık %50’nin, yıllık ortalama %1000’in üzerinde değer alırsa da hiperenflasyon olarak ifade edilir.
Soru 79
Edmund Phelps hangi tarihte “Beklentilerle Güçlendirilmiş Phillips Eğrisi”ni açıklamıştır?
Seçenekler
A
1967
B
1966
C
1965
D
1964
E
1963
Açıklama:
1960’lı yılların sonlarına doğru, Edmund Phelps (1967) ve Milton Friedman (1968) bu
ilişkiyi analiz ederek “Beklentilerle Güçlendirilmiş Phillips Eğrisi”ni açıklamışlardır.
ilişkiyi analiz ederek “Beklentilerle Güçlendirilmiş Phillips Eğrisi”ni açıklamışlardır.
Soru 80
Paul Samuelson ve Robert Solow günümüzde Phillips eğrisi denildiğinde iktisatçıların gözünde canlanan şekli hangi tarihte çizmiştir?
Seçenekler
A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Bu eleştirileri göz önüne alarak orijinal çalışmanın arkasından Paul Samuelson (1960) ve Robert Solow (1960) tarafından günümüzde Phillips eğrisi denildiğinde iktisatçıların gözünde canlanan şekil çizilmiştir.
Ünite 6
Soru 1
Büyüme ekonomilerin önemli bir kavramıdır iktisadi büyüme ile öncelikle işsizlik azalır daha sonraki gelişmeler için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ellerindeki geliri harcamak isteyen bireyler toplam talebi artırır.
B
Artan istihdam sayesinde toplumda bireylerin elde ettikleri gelir yükselir.
C
Artan toplam talebe yetişmeye çalışan firmalar daha fazla üretim kararı alır.
D
Ekonomide bir döngü oluşur ve bu döngü üretim-tüketim dengesine oturtulur.
E
Bireylerin toplumun ve firmaların bütün hareketleri sonucunda firmalar daha çok işçi istihdam eder.
Açıklama:
Çok basit ve yüzeysel bir sıralama yaparsak, iktisadi büyüme
işsizliği azaltır. Artan istihdam sayesinde toplumda bireylerin elde ettikleri gelir yükselir. Ellerindeki geliri harcamak isteyen bireyler toplam talebi artırır. Artan toplam talebe yetişmek isteyen firmalar daha fazla üretim kararı alır, böylece daha çok işçi istihdam eder. Bu döngü tek bir itici gücün hamlesiyle başlar ve farklı birçok senaryoyla devam edebilir
işsizliği azaltır. Artan istihdam sayesinde toplumda bireylerin elde ettikleri gelir yükselir. Ellerindeki geliri harcamak isteyen bireyler toplam talebi artırır. Artan toplam talebe yetişmek isteyen firmalar daha fazla üretim kararı alır, böylece daha çok işçi istihdam eder. Bu döngü tek bir itici gücün hamlesiyle başlar ve farklı birçok senaryoyla devam edebilir
Soru 2
Ekonomide büyüme bir döngü hareketi yapar, bu döngü tek bir itici gücünün hamlesiyle başlar ve farklı senaryolarla devam eder, dolayısıyla ekonomideki büyümede tek bir itici güç ve onun hamlesi önemlidir bu nedir?
Seçenekler
A
Ekonomide ilk hamle toplam talep, itici güç ise istihdamdır.
B
Ekonomide ilk hamleyi yapan tüketici, itici güç ise büyümedir.
C
Ekonomide ilk hamleyi yapan firmalar, itici güç ise toplam üretim miktarıdır.
D
Ekonomide ilk hamleyi yapan farklı birçok senaryo, itici güç ise toplam taleptir.
E
Ekonomide ilk hamleyi yapan kendinden önce ortaya çıkan olaylar, itici güç birbirini etkileyen olaylar dizisidir.
Açıklama:
Domino taşlarının birinin diğerine değdiğinde devrileceği şekilde hazırlanmış bir düzende dizili olduğu alanda ilk taşı ittiğinizi düşünün. Alandaki dizili taşlar bitene kadar, taşların birbirinin üzerine düşerek devrilme eylemi devam edecektir. Ekonomide ilk hamleyi yapan siz büyümenin itici gücü, ilk devrilen taş ise büyümedir. Büyümenin önemi kendisinden sonra ortaya çıkan ve birbirini etkileyen olaylar sıralamasında saklıdır.
Soru 3
İktisadi büyüme bir ekonominin içeriğinde var olan bir kavramdır ve politika uygulayıcılar ve karar alıcılar iktisadi büyümenin tam olarak nasıl işlediğini bilmek zorundadırlar buna göre aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyüme ile ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
İktisadi büyüme gereklidir ancak bir ülkenin yaşanabilir olabilmesi için tek başına yeterli değildir.
B
İktisadi büyüme hangi ülkede yaşamayı tercih ederdiniz sorularının cevabını verir ve Uluslar arası Para Fonu(IMF) tarafından ülke karşılaştırmalarında kullanılır.
C
İktisadi büyüme okuryazarlıkla ilgilidir bunun için ilköğretimin yaygınlaştırılması ve çeşitliliğin sağlanması gereklidir bu da ortaya çıkan gelir fazlasıyla karşılanır.
D
İktisadi büyüme Uluslar arası Para Fonu(IMF)nin ülkeleri karşılaştırmak için kullandığı satın alma gücü paritesi ve kişi başına düşen gelirin ortalama olarak belirlenmesiyle ilişkilidir.
E
İktisadi büyüme bir ülkeyi daha yaşanır yapan yaşam standardının yükselmesi, güvenli içme suyuna erişim imkanı, sıhhi tesisat sistemlerinin iyileştirilmesi tıbbi tesislerin varlığı gibi konularla iktisadi kalkınmanın alanına girer.
Açıklama:
İktisadi büyüme gereklidir ancak, bir ülkenin yaşanabilir kılınması açısından tek başına yeterli değildir. Burada cevaplamanızı istediğim bir soru var: 2018 rakamları ele alındığında yıllık büyüme hızı yüzde 7,3 olan A ülkesinde mi, yoksa yüzde 2,5 olan B ülkesinde mi yaşamayı tercih ederdiniz? Eğer tercihinizi A ülkesinden yana kullandıysanız,
Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından ülke karşılaştırmalarını kolaylaştırabilmek için kullanılan, satın alma gücü paritesi yöntemine göre hesaplanan kişi başına düşen geliri ortalama 7.795 dolar olan Hindistan’ı seçtiniz.
Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından ülke karşılaştırmalarını kolaylaştırabilmek için kullanılan, satın alma gücü paritesi yöntemine göre hesaplanan kişi başına düşen geliri ortalama 7.795 dolar olan Hindistan’ı seçtiniz.
Soru 4
Yoksul bir ülkede zengin olmanın mı, zengin bir ülkede yoksul olmanın mı daha iyi olacağı düşüncesi iktisadın hangi iki konusu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İktisadi gelişme ve iktisadi milli gelir
B
İktisadi istihdam ve iktisadi enflasyon
C
İktisadi büyüme ve iktisadi kalkınma
D
İktisadi politikalar ve iktisadi uygulamalar
E
Kişi başına düşen milli gelir ve Gayri Safi Milli Hasıla
Açıklama:
Sonuç olarak yoksul bir ülkede zengin olmanın mı, zengin bir ülkede yoksul olmanın mı daha iyi olacağı düşünüldüğünde kişi başına düşen gelirin yanı sıra birçok farklı değişkene bakılmalıdır. Çünkü ortalamalar asla hikayenin tamamını anlatmamaktadır. Bu ünitemizde sadece bizim değil, tüm dünyanın ve gelecek nesillerin en önemli konularından olan iktisadi büyüme ve iktisadi kalkınma kavramları ele alınarak açıklanmaya çalışılacaktır.
Soru 5
Gelişmişlik düzeyi fark etmeksizin ülkeler hızlı ve istikrarlı bir iktisadi büyüme trendini yakalamak zorundadırlar, ülkelerin iktisadi büyüme hedefleri nerededir?
Seçenekler
A
Maliye politikalarında
B
Ekonomi programlarında
C
En önemli amaçlar listesinde
D
Her kesimin toplam talep miktarında
E
Yapılan tahmin ve yorumların sonucunda
Açıklama:
Artan nüfusun daha iyi yaşam koşullarına sahip olabilmesi için gelişmişlik düzeyi fark etmeksizin ülkeler hızlı ve istikrarlı bir iktisadi büyüme trendini yakalamak zorundadır. Ülkelerin geleceğe yönelik ekonomi programları açıklandığında iktisadi büyüme hedeflerinin en önemli amaçlardan biri olduğu dikkat çekmektedir.
Soru 6
Artan nüfus ve bunun sonucunda ülkelerin sonsuz insan ihtiyaçlarını karşılamak ekonomilerin birinci sorunudur buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İktisadi büyüme reel GSMH düzeyi ile ilgilidir.
B
Sonsuz insan ihtiyaçlarını karşılamak ancak malların üretimini artırarak yapılabilir.
C
İktisadi büyüme GSMH’daki artışın kullanılan eşitliklerle ilgisi açıklanarak kaynaklar gösterilir.
D
İktisadi büyüme demek bile ekonominin üretim hacminde yani GSMH düzeyinde meydana gelen sürekli artıştır bu artış malların üretimini artırma ile elde edilir.
E
İktisadi büyümedeki en önemli hesaplama GSMH deflatörüdür yani mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimi gösteren endekstir.
Açıklama:
Artan nüfus ile birlikte ülkeler için sonsuz insan ihtiyaçlarını karşılayabilmek ancak malların üretimini artırarak mümkün olacaktır. Bu kapsamda, iktisadi büyüme kavramı, bir ekonominin üretim hacminde yani reel GSYH düzeyinde meydana gelen sürekli artış olarak tanımlanmaktadır
Soru 7
İktisadi büyüme hızı hesaplanan reel GSMH’daki artışın ya da azalmanın önceki döneme göre yüzde olarak değişimidir, buna göre iktisadi büyüme hızıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İktisadi büyüme hızı bir ülkenin hasılatındaki yüzdesel değişimi ölçer.
B
İktisadi büyüme hızı zincirleme hacim yapısına sahip sektörlerin sıralanması ile elde edilir.
C
İktisadi büyüme hızı ile ilgili elde edilen değerler üç ayda bir çeyrek ve yıllık olarak yayınlanır.
D
İktisadi büyüme hızı enflasyon oranlarının büyüme üzerinde ne kadar etili olduğunu gösterir.
E
İktisadi büyüme hızı ekonominin zaman içindeki iyileşmesini karşılaştırarak ölçmek için kullanılır.
Açıklama:
İktisadi büyüme hızı, hesaplanan reel GSYH’deki artış ya da azalışın, önceki döneme göre yüzde olarak değişimidir. İktisadi büyüme hızı, bir ekonominin zaman içindeki iyileşmesini karşılaştırarak ölçmek için kullanılır. Elde edilen değerler genellikle üç ayda bir çeyrek veya yıllık olarak yayımlanır. Özetle, iktisadi büyüme hızı bir ülkenin hasılasındaki yüzdesel değişimi ölçer
Soru 8
Bir ülkede üretim kapasitesinin tam kullanımıyla potansiyel GSMH’ya ulaşılır, potansiyel GSMH’nın anlaşılmasında hangi eğriden yararlanılır?
Seçenekler
A
Üretim imkanları eğrisi
B
Ekonomik tercihler eğrisi
C
Girdiler ve üretim faktörleri eğrisi
D
Maksimum üretim kapasitesi eğrisi
E
Üretim faktörleri fazla sahip olma eğrisi
Açıklama:
Bir ülkede büyümenin temeli olarak üretimde kullanılan girdiler ya da üretim faktörleri ele alınabilir. Üretim faktörlerinin tam ve etkin kullanılması ile üretilebilecek maksimum mal ve hizmetin parasal karşılığı potansiyel GSMH’dir. Üretim kapasitesinin tam kullanımı ile Potansiyel GSMH’ye ulaşılmaktadır. Potansiyel GSMH’nin anlaşılmasında üretim imkânları eğrisinden yararlanılabilir. Bu eğri, bir ülkede tam istihdam koşulları altında, mevcut teknoloji ve üretim faktörleri kullanılarak belirli bir dönemde en yüksek seviyede üretilebilecek mal ve hizmet bileşimlerini göstermektedir. Üretim imkânları eğrisinden ülkelerin hangi üretim faktörüne daha fazla sahip olduğu, ekonomik tercihleri ve bu tercihlerin alternatif maliyetleriyle ulaşabileceği maksimum üretim kapasitesi görülebilmektedir.
Soru 9
Üretim imkanları eğrisi üretimin sınırı olduğunu gösterir ve ekonomide kaynakların etkin şekilde kullanılarak mal ve hizmet alternatiflerinin üretileceğini gösterir, buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Üretim imkanları eğrisi ülkenin toplam üretim kapasitesini gösterir.
B
Üretim imkanları eğrisi iç bükey yapısı içinde iki malın üretim miktarını gösterir.
C
Üretim imkanları eğrisi ülkenin üretebileceği mal ve hizmetlerin sınırını temsil eder.
D
Üretim imkanları eğrisi ülkenin üretebileceği mal ve hizmetlerin maksimum sınırını gösterir.
E
Üretim imkanları eğrisi üzerindeki noktaların temsil ettiği mal ve hizmet miktarları üretilmiyorsa o ülkede kaynaklar etkin kullanılmıyor demektir.
Açıklama:
Üretim imkanları eğrisi, üretimin sınırı olduğunu, dolayısıyla ekonomide kaynakların en etkin şekilde kullanılarak hangi mal ve hizmet alternatiflerinin üretilebileceğini göstermektedir. Bu eğri, ülkenin üretebileceği mal ve hizmetlerin sınırını da temsil etmektedir. Eğer, ekonomide üretim imkanları eğrisi üzerindeki noktaların temsil ettiği
mal ve hizmet miktarları üretilmiyorsa bu durum, o ülkede
kaynakların etkin biçimde kullanılmadığını anlatmaktadır.
Diğer bir ifadeyle, üretim imkanları eğrisine bakarak o ülkenin üretebileceği mal ve hizmetlerin maksimum sınırı, yani ülkenin toplam üretim kapasitesi görülebilir.
mal ve hizmet miktarları üretilmiyorsa bu durum, o ülkede
kaynakların etkin biçimde kullanılmadığını anlatmaktadır.
Diğer bir ifadeyle, üretim imkanları eğrisine bakarak o ülkenin üretebileceği mal ve hizmetlerin maksimum sınırı, yani ülkenin toplam üretim kapasitesi görülebilir.
Soru 10
İktisadi büyüme bir ülkenin üretilen mal ve hizmet düzeyinde ve kapasitesinde meydana gelen artıştır, bir ülkenin üretim faktörlerinin artması nasıl olur?
Seçenekler
A
İktisadi büyümenin arz yönlü nedenleri ile
B
Üretim faktörlerinin büyüme üzerinde etkileri ile
C
Üretim faktörlerinin niteliğinin iyileşmesi ve teknolojik ilerleme ile
D
Üretim faktörleri ile doğal kaynakların uyumunun elde edilmesi ile
E
Üretilen mal ve hizmet düzeyinin sermaye stoğu büyüklüğüne ulaşması ile
Açıklama:
İktisadi büyüme bir ülkede üretilen mal ve hizmet düzeyinde ve kapasitesinde meydana gelen artıştır. Ülkenin sahip olduğu sermaye stokunun büyüklüğü, işgücü miktarı, niteliği ve doğal kaynaklar ülkenin üretiminde kullanılan temel üretim faktörleridir. Bir ülkenin üretim faktörlerinin artması, üretim faktörleri niteliklerinin iyileşmesi (verimlilik artışı) veya teknolojik ilerleme şeklinde açıklanabilir. İktisadi büyüme bir ülkede üretilen mal ve hizmet kapasitesinde meydana gelen artıştır.
Soru 11
Ülke sınırları içerisinde belli bir yılda üretilen nihai mal ve hizmetlerin ilgili yılın piyasa fiyatlarıyla değil de baz olarak alınan bir yılın piyasa fiyatlarıyla hesaplanmasıyla aşağıdakilerden hangisi elde edilir?
Seçenekler
A
Reel GSYH
B
GSYH deflatörü
C
Cari Fiyatla GSYH
D
Nominal GSYH
E
Net GSYH
Açıklama:
Ülke sınırları içerisinde belli bir yılda üretilen nihai mal ve hizmetlerin ilgili yılın piyasa fiyatlarıyla değil de baz
olarak alınan bir yılın piyasa fiyatlarıyla hesaplanmasıyla “Reel veya Sabit Fiyatlarla GSYH” elde edilir.
olarak alınan bir yılın piyasa fiyatlarıyla hesaplanmasıyla “Reel veya Sabit Fiyatlarla GSYH” elde edilir.
Soru 12
GSYH deflatörü nasıl hesaplanır?
Seçenekler
A
Reel GSYH'nin, nominal GSHY'ye oranının 10 ile çarpılmasıyla
B
Nominal GSYH'nin, reel GSYH'ye oranının 100 ile çarpılmasıyla
C
Cari fiyatla GSYH'nin, reel GSYH'ye oranının 100 ile çarpılmasıyla
D
Nominal GSYH'nin, cari fiyatla GSYH'ye oranının 100 ile çarpılmasıyla
E
Nominal GSYH’nin, reel GSYH’ye oranının 10 ile çarpılmasıyla
Açıklama:
GSYH deflatörü nominal GSYH’nin, reel GSYH’ye oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilir
Soru 13
Mevcut teknoloji ve üretim faktörlerini kullanarak belirli bir dönemde bir ülkenin üretebileceği en yüksek seviyedeki mal ve hizmet bileşimlerini gösteren eğriye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Laffer eğrisi
B
Kalıntı talep eğrisi
C
Arz eğrisi
D
Üretim imkanları eğrisi
E
Transformasyon eğrisi
Açıklama:
Üretim İmkânları Eğrisi Mevcut teknoloji ve üretim faktörlerini kullanarak belirli bir dönemde bir ülkenin üretebileceği en yüksek seviyedeki mal ve hizmet bileşimlerini, diğer bir ifade ile üretim kapasitesini gösteren eğridir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin arz yönlü nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
İşgücü artışı
B
Teknolojik ilerleme
C
Verimlilik artışı
D
Kültürel ilerleme
E
Doğal kaynak artışı
Açıklama:
Kültürel ilerleme büyümenin arz yönlü nedenlerinden değildir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin talep yönlü nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ücretlerdeki artış
B
Vergi indirimleri
C
Nüfustaki artış
D
Döviz kurundaki artış
E
Kamu harcamalarındaki artış
Açıklama:
Nüfusun artması arz yönlü bir nedendir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin ülke ekonomisine sağladığı faydalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu harcamalarında azalma
B
Vergi gelirleri artışı
C
İşsizlikte azalma
D
Tüketim artışı
E
Yatırım artışı
Açıklama:
İktisadi büyüme kamu harcamalarında artmaya neden olur.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin beraberinde getirdiği maliyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yüksek enflasyon oranı
B
Yenilenemeyen doğal kaynakların tüketilmesi
C
Gelir eşitsizlikleri
D
Yüksek faiz oranları
E
Kamu harcamalarında artış
Açıklama:
Kamu harcamalarındaki artış bir maliyet değildir. Kamu harcamalarının artması kamu hizmetlerinin artması demektir. Kamu hizmetleri artınca da halkın refah düzeyi gelişir.
Soru 18
İktisadi kalkınma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İktisadi kalkınma, iktisadi büyümenin altı kümesidir.
B
İktisadi kalkınma, ülkenin üretimindeki artışa odaklandığı için tek boyutludur.
C
İktisadi kalkınma nicel ve nitel yöntemler kullanılarak ölçülebilir.
D
İktisadi kalkınma kısa dönemle ilgilidir.
E
İktisadi kalkınma ekonomi üzerinde sadece nicel bir etki yaratır.
Açıklama:
İktisadi kalkınma insani gelişme endeksi, yoksulluk endeksi, bebek ölümleri, okuryazarlık oranı vb. gibi nicel ve nitel yöntemlerle ölçülebilir.
Soru 19
Düşük eğitim düzeyi az gelişmiş ülkelerin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Makroekonomik özellikleri
B
Demografik özellikleri
C
Beşeri özellikleri
D
Siyasal ve yönetsel özellikleri
E
Sosyal özellikleri
Açıklama:
Az gelişmiş ülkelerde eğitime verilen önem, gelişmiş ülkelerin oldukça gerisindedir. Dolayısıyla düşük eğitim düzeyi, yetersiz sağlık koşulları, yetersiz ve dengesiz beslenme bu ülkelerin karşılaştırılmasında ortak beşeri özellikler kapsamında ele alınabilmektedir.
Soru 20
Yüksek ithalat bağımlılığı az gelişmiş ülkelerin hangi özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Makroekonomik özellikleri
B
Demografik özellikleri
C
Beşeri özellikleri
D
Sektörel özellikleri
E
Siyasal özellikleri
Açıklama:
Az gelişmiş ülkelerin makroekonomik özellikleri içerisinde düşük kişi başına gelir, gelir dağılımında adaletsizlik, yüksek yoksulluk seviyesi ve buna bağlı olarak düşük yaşam standardı ile refah düzeyi, yetersiz sermaye birikimi, düşük verimlilik, yüksek oranlı işsizlik ve yüksek ithalat bağımlılığı sayılmaktadır
Soru 21
Reel GSYH'deki artış ya da azalışın önceki döneme göre yüzdesel değişimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nominal GSYH
B
Reel GSYH
C
Ödemeler Dengesi
D
GSYH Deflatörü
E
İktisadi Büyüme Hızı
Açıklama:
İktisadi büyüme hızı bir ekonominin zaman içindeki iyileşmesini karşılaştırarak ölçmek için kullanılır. Hesaplanan reel GSYH'deki artış ya da azalışın önceki döneme göre yüzdesel değişimini gösterir.
Soru 22
Mevcut teknoloji ve üretim faktörlerini kullanarak belirli bir dönemde bir ülkenin üretebileceği en yüksek üretim kapasitesini gösteren eğriye ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Toplam arz eğrisi
B
Üretim imkanları eğrisi
C
Toplam talep eğrisi
D
Marjinal ürün gelir eğrisi
E
Kayıtsızlık eğrileri
Açıklama:
Üretim imkanları eğrisi, ülkede tam istihdam koşulları altında, mevcut teknoloji ve üretim faktörleri kullanılarak belirli bir dönemde en yüksek seviyede üretilebilecek mal ve hizmet bileşimlerini gösteren bir eğridir.
Soru 23
Grafikte X malının sermaye malı, Y malının ise tüketim malını temsil ettiğini varsayalım.Yukarıdaki grafikte yer alan noktalardan hangisinde tüm kaynaklar sermaye malı olarak kullanılır?Seçenekler
A
C
B
G
C
F
D
H
E
A
Açıklama:
A noktasında tüm kaynaklar sermaye malı olarak kullanılır ve hiç tüketim malı üretilmez.
Soru 24
Bir ekonomide H noktasında üretim yapılabilmesi için hangi durumun gerçekleşmesi gerekir?Seçenekler
A
İş gücünün azalması
B
Yeni kaynakların keşfedilmesi
C
Ar-ge yatırımlarında azalma
D
İşgücü verimliliğinde azalma
E
Eğitime yapılan yatırımların azalması
Açıklama:
H noktası bir ekonominin üretim kapasitesinde erişebileceği mal ve hizmet bileşeni düzeyinden daha yüksek bir seviyede olduğundan ülke içinde bu noktada üretim yapılamamaktadır. Ekonominin H noktasında üretim yapabilmesi ancak üretim imkanları eğrisinin sağa kayması ile mümkün olur.Bir ülkenin üretim faktörlerinin artması, üretim faktörleri niteliklerinin iyileşmesi veya teknolojik ilerleme şeklinde açıklanabilir.
Soru 25
Grafikte X malının yatırım, Y malının tüketim malını temsil ettiğini varsayalım. Yukarıdaki grafik üretim faktörlerinde yaşanan hangi durumu ifade etmektedir?Seçenekler
A
Yatırım ve tüketim malları eşit olarak artış gösterir.
B
Üretim miktarındaki artış daha çok tüketim malına yöneliktir.
C
Tüketim miktarında hiç artış olmamıştır.
D
Sadece yatırım mallarında artış olmuştur.
E
Yatırım malları üretimindeki artış tüketim malları üretimindeki artıştan daha fazladır.
Açıklama:
Eğer iki üretim faktöründe de eşit artış olursa üretim olanakları eğrisi paralel bir şekilde sağa kayar. Ancak üretim faktörlerinden birindeki artış diğerine oranla daha fazla ise bu durumda üretim imkanları eğrisi, üretimde artışın fazla olduğu faktörün kullanıldığı malda diğer mala oranla daha fazla sağa kayacaktır.
Soru 26
Topalm çıktının kullanılan toplam girdi miktarına oranı olarak ifade edilen ve ekonominin genel verimliliğini değerlendirmede yararlanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşgücü verimliliği
B
Sermaye verimliliği
C
Toplam faktör verimliliği
D
Teknolojik verimlilik
E
Eko-verimlilik
Açıklama:
Toplam Faktör Verimliliği=Toplam üretim miktarı/Toplam girdi miktarı
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi hızlı iktisadi büyüme gerçekleşirken karşılaşılan iktisadi ve sosyal maliyetlerden değildir?
Seçenekler
A
Yüksek enflasyon
B
Yüksek faiz oranları
C
Çevre kirliliğinin artması
D
Kamu hizmetlerinde artış
E
Gelir eşitsizliği
Açıklama:
İktisadi büyüme gerçekleşirken karşılaşılan iktisadi ve sosyal maliyetler olarak yüksek enflasyon, yüksek faiz oranları, çevre kirliliği,endüstriyel atık, gelir ve servet eşitsizlikleri şeklinde sıralanabilir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi kalkınmanın niteliksel süreçlerini yansıtmaz?
Seçenekler
A
Bireylerin satın alma gücünün artması
B
Kişi başına gelir düzeyindeki artış
C
Yaşam standartlarının düzelmesi
D
Gelir dağılımının iyileşmesi
E
Yoksulluğun azaltılması
Açıklama:
Bireylerin satın alma gücünün artması ve yaşam standartlarının düzelmesi, gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması, eğitim ve sağlık alanındaki gelişmeler, demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki ilerlemeler kalkınmanın niteliksel süreçlerini yansıtmaktadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi dünyada genel olarak kabul gören ve iktisadi kalkınmanın ölçülmesinde sadece niceliksel verileri değil aynı zamanda niteliksel verileri de dikkate alan endekslerden biridir?
Seçenekler
A
Mutluluk Endeksi
B
Ekonomik Güven Endeksi
C
İnsani Gelişme Endeksi
D
İnsani Yoksulluk Endeksi
E
İktisadi Hoşnutsuzluk Endeksi
Açıklama:
Kişi başına düşen gelir ve satın alma gücü paritesi yöntemlerinin yanı sıra iktisadi kalkınmanın ölçülmesinde sadece niceliksel verileri değil niteliksel verileri de dikkate alan ve dünyada genel olarak kabul gören endekslerden biri İnsani Gelişme Endeksi’dir(İGE). İnsani Gelişme Endeksi, hem ekonomik hem de çok boyutlu kalkınmayı dikkate alan bir ölçüttür. İGE’nin üç bileşeni bulunmaktadır. Bunlar; eğitim, sağlık ve gelirdir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin iktisadi kalkınmayı gerçekleştirememe nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yüksek ihracat yoğunluğu
B
Düşük katma değerli imalat
C
Üretim kapasitesinde yetersiz gelişim
D
Tüketim malı sanayisinin büyüklüğü ara ve yatırım malları sanayisine göre daha fazla büyük olması
E
Yüksek yatırım ihtiyacını karşılayamama
Açıklama:
Az gelişmiş ülkelerde iktisadi kalkınmanın gerçekleşebilmesi için yatırım oranlarının yüksek olması gerekir. Ancak bu ülkelerde kişi başına düşen gelir miktarının az olması bireyler tasarruf yapamaz.Yatırım ihtiyacının yükseliği dış borçlarla giderilmeye çalışılır ve bu durum cari işlemler hesabında açık çıkmasına neden olur.
Soru 31
GSYH deflatörü için aşağıdaki verilen seçeneklerden hangisi doğrudur.
Seçenekler
A
Kısa dönem GSYH’nin, uzun dönem GSYH’ye oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilir.
B
Gerçekleşen GSYH’nin, potansiyel GSYH’ye oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilir.
C
Nominal GSYH’nin, reel GSYH’ye oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilir.
D
Gerçekleşen işsizliğin, potansiyel işsizliğe oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilir.
E
Nominal işsizliğin, reel işsizliğe oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilir.
Açıklama:
GSYH deflatörü temel alınan baz yılına göre mal ve hizmetlerin fiyatlar seviyesinde gerçekleşen değişimi gösteren bir endekstir. Bu endeks, nominal GSYH’nin reel GSYH’ye oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 32
İktisadi büyüme aşağıdaki değişkenlerden hangisinde meydana gelen değişim olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Reel GSYH
B
GSYH deflatörü
C
Cari Fiyatlarla GSYH
D
Üretici Fiyat Endeksi
E
Tüketici Fiyat Endeksi
Açıklama:
İktisadi büyüme kavramı, bir ekonominin üretim hacminde yani reel GSYH düzeyinde meydana gelen sürekli artış olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 33
İktisadi büyüme dönemleri için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İthalat düşüş eğilimindedir.
B
Toplam talep azalma eğilimdedir.
C
Yatırımlar azalma eğilimindedir.
D
İşsizlik düşüş eğilimdedir.
E
Fiyatlar genel seviyesi düşüş eğilimindedir.
Açıklama:
İktisadi büyüme dönemleri ekonominin canlandığı, tüketimin ve yatırımın arttığı, işsizliğin azaldığı dönemlerdir. D şıkkında ekonomik büyüme dönemlerinde karşılaşılabilecek bir durum ifade edilmiştir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 34
Bir ülkede mevcut teknoloji ve üretim faktörlerinin etkin şekilde kullanılarak belirli bir dönemde en yüksek seviyede üretilebilecek mal ve hizmet miktarının parasal karşılığını tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reel GSYH
B
GSYH deflatörü
C
Sabit Fiyatlarla GSYH
D
Cari fiyatlarla GSYH
E
Potansiyel GSYH
Açıklama:
Üretim faktörlerinin tam ve etkin kullanılması ile üretilebilecek maksimum mal ve hizmetin parasal karşılığı potansiyel GSYH’dir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 35
Üretim imkânları eğrisinin orijine göre iç bükey olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Artan işgücü maliyetleri
B
Artan sermaye maliyeti
C
Artan fırsat maliyeti
D
Artan enflasyon maliyeti
E
Artan üretim faktörleri
Açıklama:
Üretim imkânları eğrisinin şeklinin orijine göre iç bükey olmasının nedeni artan fırsat maliyetidir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 36
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi iktisadi büyümenin talep yönlü etkenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sermaye stokunun arttırılması
B
Vergi oranlarının düşürülmesi
C
Kamu harcamalarının arttırılması
D
Faiz oranlarının düşürülmesi
E
Asgari ücretin arttırılması
Açıklama:
Sermaye stokunun arttırılması iktisadi büyümenin arz yönlü etmenlerinden biriyken, diğer şıklar talep yönlü etkenlerindendir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi İnsani Gelişmişlik Endeksinin hesaplanması için kullanılan verilerden birisidir?
Seçenekler
A
Okuma yazma bilenlerin toplam nüfusa oranı
B
Doğuşta beklenen yaşam süresi
C
Demokrasi düzeyi
D
Enflasyon oranı
E
Yolsuzluk seviyesi
Açıklama:
İnsani Gelişme Endeksinin hesaplamasında kullanılan veriler doğuşta beklenen yaşam süresi, beklenen öğrenim süresi, ortalama öğrenim süresi, kişi başına GSMH olarak sıralanabilir. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 38
İktisadi kalkınma kavramı için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İktisadi büyümeye kıyasla daha uzun dönemde gelişim gösterir.
B
Ülkenin yaşam standartlarında iyileşme şeklinde gözlenebilir.
C
İktisadi büyümeye ilave olarak yapısal gelişimi de ifade eder.
D
Nitel ve nicel yöntemler kullanılarak ölçülmesi gereklidir.
E
Daha çok gelişmiş ülkelerle ilgilenir.
Açıklama:
İktisadi kalkınma kavramı, iktisadi büyümenin aksine daha çok gelişmekte olan ülkelerin gündeminde olan bir kavramdır. Dolayısıyla iktisadi kalkınmanın ilgi alanı daha çok gelişmekte olan ülkelerdir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yüksek kent nüfusu
B
Yüksek oranlı işsizlik
C
Yüksek ithalat bağımlılığı
D
Yüksek bebek ölüm oranları
E
Yüksek yoksulluk seviyesi
Açıklama:
Az gelişmiş ülkeler kırsal nüfusun fazla olduğu ve kırsaldan kente göçün yüksek olduğu ülkelerdir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 40
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi iktisadi kalkınmanın ölçülmesinde genel kabul gören endekslerden biridir?
Seçenekler
A
Tüketici Fiyat Endeksi
B
İnsani Gelişme Endeksi
C
Reel Döviz Kuru Endeksi
D
Ekonomik Karmaşıklık Endeksi
E
Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi
Açıklama:
ktisadi kalkınmanın ölçülmesinde nitel ve nicel unsurlara beraber yer veren ve bu sebeple en çok kabul gören endekslerden birisi İnsani Gelişme Endeksidir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 41
İktisadi büyüme kavramı, bir ekonominin üretim hacminde yani ............... düzeyinde meydana gelen sürekli artış olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
GSYH Deflatörü
B
Cari Fiyatlar
C
Reel GSYH
D
Nominal GSYH
E
GSMH
Açıklama:
Doğru cevap reel GSYH olmalıdır.
Soru 42
Herhangi bir t yılındaki iktisadi büyüme oranı nasıl hesaplanır?
Seçenekler
A
t yıldaki GSYH'dan (t-1) yılındaki GSYH çıkartılıp t yıldaki GSYH'ya bölümünün 100 ile çarpımıdır.
B
t yıldaki GSYH ile (t-1) yılındaki GSYH toplanıp (t-1) yıldaki GSYH'ya bölümünün 100 ile çarpımıdır.
C
t yıldaki GSMH'dan (t-1) yılındaki GSMH çıkartılıp (t-1) yıldaki GSMH'ya bölümünün 100 ile çarpımıdır.
D
t yıldaki GSYH'dan (t-1) yılındaki GSYH çıkartılıp (t-1) yıldaki GSYH'ya bölümünün 100 ile çarpımıdır.
E
t yıldaki cari fiyattan (t-1) yılındaki cari fiyat çıkartılıp (t-1) yıldaki sabit fiyata bölümünün 100 ile çarpımıdır.
Açıklama:
Bir t yılındaki büyüme oranı D şıkkındaki gibi hesaplanmaktadır.
Soru 43
Üretim imkanları eğrisi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Üretim imkânları eğrisinin şeklinin orijine göre iç bükey olmasının nedeni artan fırsat maliyetidir.
B
Üretim imkanları eğrisinin altında kalan nokta etkinsiz bir noktadır.
C
Üretim olanakları eğrisinin üstünde kalan nokta etkinsiz bir noktadır.
D
Üretim olanakları üzerindeki bütün etkin noktalarda her zaman aynı miktarlarda eşit mal bileşenleri bulunur.
E
Üretim imkanları eğrisinin üzerindeki bütün noktalar etkin noktalardır.
Açıklama:
Üretim imkanları eğrisinde bir maldan vazgeçilen miktar arttıkça diğer maldan kullanılan miktar artmaktadır. Bu durumda her etkin noktada her zaman aynı miktarda mal bileşeni kullanılamaz. Yani yanlış cevap D şıkkıdır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin temel kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sermaye
B
Kurumlar
C
İşgücü
D
Teknoloji
E
Doğal Kaynaklar
Açıklama:
Kurumlar temel olarak iktisadi büyümenin kaynakları arasında yer almazlar ancak dolaylı olarak yer alabilirler. Bu da temel olarak kurumları büyümenin kaynağı yapmamaktadır. Bu durumda yanlış olan cevap B şıkkıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin talep yönlü nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Vergilerdeki Artış
B
Ücretlerdeki Artış
C
Döviz Kurundaki Artış
D
Kamu Harcamalarındaki Artış
E
Faiz Oranlarındaki Düşüş
Açıklama:
Yanlış cevap vergilerdeki artış olacaktır. Bu cevabın doğru olabilmesi için vergilerdeki artış değil azalış olmalıdır. Vergi indirimleri ile tüketim ve talep artacaktır.
Soru 46
Toplam faktör verimliliğinin doğru hesaplanma şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşgücü Miktarı / Toplam Girdi Miktarı
B
Toplam Girdi Miktarı / Toplam Üretim Miktarı
C
Toplam Üretim Miktarı / Toplam Girdi Miktarı
D
Üretim Miktarı / İşgücü Miktarı
E
Üretim Miktarı / Üretimde Kullanılan Sermaye
Açıklama:
Doğru hesaplama şekli C şıkkıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin ülkeye sağladığı faydalar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Vergi Geliri Azalışı
B
İstihdamdaki Azalma
C
Tüketimdeki Azalma
D
Yatırım Azalışı
E
Kamu Harcamalarındaki artış
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır. Diğer şıklar yanlıştır. İktisadi büyüme vergi gelirini, yatırımları, tüketimi ve istihdamı azaltmaz aksine arttırır.
Soru 48
İktisadi büyüme ve iktisadi kalkınmanın karşılaştırılması bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İktisadi büyüme nicel yöntemler ile, iktisadi kalkınma hem nicel hem nitel yöntemler ile ölçülür.
B
İktisadi kalkınma, iktisadi büyümeyi kapsayan bir olgudur.
C
İktisadi büyüme uzun dönemde, iktisadi kalkınma kısa dönemde geçerlidir.
D
İktisadi büyüme tüm ülkeleri kapsar, iktisadi kalkınma daha çok az gelişmiş ülkeleri kapsar.
E
İktisadi büyüme sadece gelir artışına odaklanır, iktisadi kalkınma ise gelir atışının yanında yaşam standartlarına da odaklanır.
Açıklama:
Yanlış cevap C şıkkıdır. Bu cevabın doğrusu ise iktisadi büyüme kısa dönem, iktisadi kalkınma uzun dönem şeklinde olacaktır.
Soru 49
Dünya Bankası ülkelerin gelişmişliklerini kişi başına düşen gelire göre ayırmaktadır. Buna göre aşağıdaki hangisi bu gelir gruplarından değildir?
Seçenekler
A
Düşük Gelir
B
Düşük Orta Gelir
C
Yüksek Orta Gelir
D
Düşük Yüksek Gelir
E
Yüksek Gelir
Açıklama:
Dünya Bankası'nın ayırdığı gelir düzeyleri arasında düşük yüksek gelir düzeyi yer almamaktadır. Bu yüzden yanlış cevap D şıkkıdır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkeler için söylenebilir?
Seçenekler
A
Az gelişmiş ülkelerde iktisadi kalkınma için yüksek yatırım ihtiyacına ihtiyaç yoktur.
B
Az gelişmiş ülkelerde tasarruf oranları düşüktür.
C
Az gelişmiş ülkeler dış finansal kaynaklara bağımlı değildir.
D
Az gelişmiş ülkeler hammadde temininde dışa bağımlı değildir.
E
Az gelişmiş ülkelerin ithalat seviyeleri sürekli az olduğu için cari işlemler hesabında açık vermezler.
Açıklama:
Az gelişmiş ülkele düşük kişi başı gelir seviyesinde olduğu için tasarruf yapamazlar. İktisadi kalkınma için de yatırımlara ihtiyaç duyarlar. Gerekli yatırımlar tasarruf ile sağlanmadığı için dış borçlanmaya gidilir. Bu durum da cari işlemler açığını arttırır. Hammadde temininde dışa bağımlı oldukları için bu durumda ithalat artar ve car işlemler hesabı da kapanamayacak bir noktaya gelir. Bu şıklardan doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 51
İktisadi büyüme kavramı, aşağıdakilerin hangisine meydana gelen sürekli artış olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Nominal GSYH
B
Reel GSYH
C
GSYH deflatörü
D
Enflayon
E
Deflasyon
Açıklama:
Artan nüfus ile birlikte ülkeler için sonsuz insan ihtiyaçlarını karşılayabilmek ancak malların üretimini artırarak mümkün olacaktır. Bu kapsamda, iktisadi büyüme kavramı, bir ekonominin üretim hacminde yani reel GSYH düzeyinde meydana gelen sürekli artış olarak tanımlanmaktadır.
Soru 52
Türkiye’nin 2017 yılında nominal GSYH’si 3,110 milyar ₺ ve reel GSYH’si 1,694 milyar ₺’dir, buna göre GSYH Deflatörü yaklaşık % yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%100 (yüzde yüz)
B
%125 (yüzde yüzyirmibeş)
C
%165,5 (yüzde yüzaltmışbeş virgül beş)
D
%183,5 (yüzde yüzseksenüç virgül beş)
E
%200 (yüzde ikiyüz)
Açıklama:

GSYH Deflatörü=3,110/1,694 x100=%183,5 (yüzde yüzseksenüç virgül beş)'dir.
Soru 53
Türkiye’nin 2017 yılındaki GSYH’si 3,111 milyar ₺ ve reel GSYH’si 1,694 milyar ₺’dir. 2016 yılında nominal GSYH’si 2,608 milyar ₺ ve reel GSYH’si 1,576 milyar ₺’dir. Bu bilgilere göre Türkiye’nin 2017 yılına ait nominal büyüme hızı yaklaşık % kaçtır?
Seçenekler
A
%10,1
B
%14
C
%16,6
D
%19,3
E
%20
Açıklama:

g=(3,111-2,608)/2,608 x 100=%19,3
Soru 54
Türkiye’nin 2017 yılındaki GSYH’si 3,111 milyar ₺ ve reel GSYH’si 1,694 milyar ₺’dir. 2016 yılında nominal GSYH’si 2,608 milyar ₺ ve reel GSYH’si 1,576 milyar ₺’dir. Bu bilgilere göre Türkiye’nin 2017 yılına ait reel büyüme hızı yaklaşık % kaçtır?
Seçenekler
A
%5
B
%7,5
C
%8
D
%9,5
E
%10
Açıklama:
g=(1,694-1,576)/1,576 x 100=%7,5Soru 55
Üretim faktörlerinin tam ve etkin kullanılması ile üretilebilecek maksimum mal ve hizmetin parasal karşılığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Potansiyel GSMH
B
Fiili GSMH
C
Nominal GSMH
D
Reel GSMH
E
GSMH açığı
Açıklama:
Bir ülkede büyümenin temeli olarak üretimde kullanılan girdiler ya da üretim faktörleri ele alınabilir. Üretim faktörlerinin tam ve etkin kullanılması ile üretilebilecek maksimum mal ve hizmetin parasal karşılığı potansiyel GSMH’dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi büyümenin arz yönlü nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşgücü Artışı
B
Sermaye Artışı
C
Doğal Kaynaklar
D
Ücretlerdeki artış
E
Verimlilik Artışı
Açıklama:
Büyümenin arz yönlü nedenleri şunlardır;
- İşgücü Artışı
- Sermaye Artışı
- Doğal Kaynaklar
- Teknoloji
- Verimlilik Artışı
Soru 57
Türkiye’de hangi yılından sonra ulusal gelir, harcamalar yöntemiyle hesaplanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1991
C
1992
D
1993
E
1994
Açıklama:
Toplam talep yönlü unsurları açıklayabilmek için GSYH’nin hesaplanma yöntemlerinden biri olan ve emek ile sermaye kesimlerinin harcamalarının toplanarak ulusal gelirin elde edildiği harcama yöntemine değinmek gerekmektedir. Türkiye’de de 1993 yılından sonra ulusal gelir, harcamalar yöntemiyle hesaplanmaya başlanmıştır. GSYH hesaplamasında harcamalar yöntemiyle yapılan hesaplamada toplam talep esas alınmaktadır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin talep yönlü nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ücretlerdeki artış
B
Vergi indirimleri
C
Döviz kurundaki düşüş
D
Kamu harcamalarındaki artış
E
Faiz oranlarında düşüş
Açıklama:
Toplam talebi artıran faktörler şunlardır;
- Ücretlerdeki artış
- Vergi indirimleri
- Döviz kurundaki artış
- Kamu harcamalarındaki artış
- Faiz oranlarında düşüş
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin ülke ekonomisine sağladığı faydalardan biri değildir?
Seçenekler
A
İstihdamda artış
B
Tüketimde artış
C
Kamu harcamalarında artış
D
Yatırımlarda artış
E
Enflasyonda artış
Açıklama:
İktisadi büyümenin ülke ekonomisine sağladığı faydalar şunlardır;
- Artan tüketim
- Artan yatırım
- İşsizliğin azaltılması
- Artan kamu hizmetleri
- Yoksulluğun azaltılması
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin makroekonomik özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişi başı gelir düşüktür
B
Gelir dağılımı adaletsizdir
C
Yaşam standardı düşüktür
D
Nüfus artış hızı yüksektir
E
Sermaye birikimi yetersizdir
Açıklama:
Az gelişmiş ülkelerin makroekonomik özellikleri içerisinde düşük kişi başına gelir, gelir dağılımında adaletsizlik, yüksek yoksulluk seviyesi ve buna bağlı olarak düşük yaşam standardı ile refah düzeyi, yetersiz sermaye birikimi, düşük verimlilik, yüksek oranlı işsizlik ve yüksek ithalat bağımlılığı sayılmaktadır.
Soru 61
Bir ekonominin 2018 yılı reel GSYH'si 1,6 milyar dolar ve 2019 yılı reel GSYH'si 1,68 milyar dolardır. Bu ülkenin 2019 yılı reel GSYH büyüme hızı kaçtır?
Seçenekler
A
%3
B
%4.5
C
%5
D
%7.5
E
%8
Açıklama:
(1,68-1,60)/1,60=0,05=%5
Soru 62
Mevcut teknoloji ve üretim faktörlerini kullanarak belirli bir dönemde bir ülkenin üretebileceği en yüksek seviyedeki mal ve hizmet bileşimlerini gösteren eğri hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim imkanları sınırı eğrisi
B
Kayıtsızlık eğrisi
C
J eğrisi
D
Talep eğrisi
E
Arz eğrisi
Açıklama:
Üretim İmkânları Eğrisi: Mevcut teknoloji ve üretim faktörlerini kullanarak belirli bir dönemde bir ülkenin üretebileceği en yüksek seviyedeki mal ve hizmet bileşimlerini, diğer bir ifade ile üretim kapasitesini gösteren eğridir
Soru 63
Artan maliyet koşullarında üretim imkanları eğrisinin şekli nasıl olur?
Seçenekler
A
İçbükey
B
Dış Bükey
C
Doğrusal
D
Parabolik
E
Hiperbolik
Açıklama:
Üretim imkânları eğrisinin şeklinin orijine göre iç bükey olmasının nedeni artan fırsat maliyetidir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi toplam talebin bileşenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Yatırım harcamaları
B
Kamu harcamaları
C
Tüketim harcamaları
D
Net ihracat
E
Vergi gelirleri
Açıklama:
Bu yöntemle hesaplanan GSYH, tüketim harcamaları, yatırım harcamaları, kamu harcamaları ve net ihracatın toplamıyla elde edilir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi toplam talebi azaltan bir gelişmedir?
Seçenekler
A
Ücretlerdeki artış
B
Vergi indirimleri
C
Döviz kurundaki artış
D
Kamu harcamalarındaki artış
E
Faiz oranlarındaki artış
Açıklama:
Düşük faiz oranları borçlanma maliyetini azaltmaktadır. Tüketicilerin harcanabilir gelirinin artması ve yatırımcıların yatırım finansmanı bulabilme maliyetinin azalması toplam talebi etkilemektedir. Özetle, düşük faiz oranları; bireyleri tüketim harcamalarına (C), firmaları ise yatırım (I) yapmaya teşvik etmektedir. Yüksek faiz oranları da bunun tam tersi bir etki yaratır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi toplam talebin artmasına neden olur?
Seçenekler
A
Ücretlerin düşmesi
B
Vergilerin azalması
C
Ulusal paranın değer kazanması
D
Kamu harcamalarının azalması
E
Faiz oranlarının artması
Açıklama:
Vergilerin azalması harcanabilir geliri artırması yoluyla toplam talebi artırır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin yaratabileceği olumsuzluklar arasındadır?
Seçenekler
A
Artan tüketim
B
Artan yatırım
C
Artan kamu hizmetleri
D
İşsizliği azalması
E
Faiz oranlarının artması
Açıklama:
Hızlı büyüyen talep, talep çekişli veya maliyet itişli enflasyona yol açabilir. Dolayısıyla, merkez bankası enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını yükseltmeye karar verebilir. Artan faiz oranları bireyler “ve yatırımcılar için yüksek borçlanma maliyetleri anlamına gelmektedir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyüme göstergesidir?
Seçenekler
A
Reel GSYH değişimi
B
İnsani gelişme endeksi
C
Yoksulluk endeksi
D
Bebek ölümleri
E
Gini katsayısı
Açıklama:
Reel GSYH değişimi iktisadi büyüme oranını ifade eder.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi toplam faktör verimliliğini ifade eder?
Seçenekler
A
Toplam üretim miktarı/Toplam girdi miktarı oranı
B
Üretim miktarı/İşgücü miktarı oranı
C
Üretim miktarı/Üretimde kullanılan sermaye oranı
D
Toplam üretim miktarı-Toplam girdi miktarı farkı
E
Üretim miktarı-Üretimde kullanılan sermaye farkı
Açıklama:
ToplamFaktörVerimliliği=Toplam üretim miktarı/Toplam girdi miktarı
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yüksek verimlilik
B
Yüksek işsizlik
C
Düşük ithalat bağımlılığı
D
Düşük bağımlılık oranı
E
Düşük kırsal nüfus
Açıklama:
Az gelişmiş ülkelerin makroekonomik özellikleri içerisinde düşük kişi başına gelir, gelir dağılımında adaletsizlik, yüksek yoksulluk seviyesi ve buna bağlı olarak düşük yaşam standardı ile refah düzeyi, yetersiz sermaye birikimi, düşük verimlilik, yüksek oranlı işsizlik ve yüksek ithalat bağımlılığı sayılmaktadır. Bu ülkelerin demografik özelliklerine bakıldığında ise hızlı nüfus artışı, yüksek bağımlılık oranı, yüksek kırsal nüfus görülmektedir.
Soru 71
Bir yılda gerçekleşen cari fiyatla GSYH 3250 milyar TL, GSYH deflatörü 125 ise sabit fiyatla GSYH kaçtır?
Seçenekler
A
2000
B
2200
C
2400
D
2600
E
2800
Açıklama:
Bir yılda gerçekleşen cari fiyatla GSYH 3250 milyar TL, GSYH deflatörü 125 ise
Sabit fiyatla GSYH = (3250/125)*100 = 26*100 = 2600 TL olarak gerçekleşir.
Sabit fiyatla GSYH = (3250/125)*100 = 26*100 = 2600 TL olarak gerçekleşir.
Soru 72
t yılında GSYH 3800 milyar TL, t-1 yılında ise 3600 milyar TL'dir. Buna göre t yılındaki büyüme oranı kaçtır?
Seçenekler
A
%1,11 (yüzde bir virgül onbir)
B
%2,22 (yüzde iki virgül yirmiiki)
C
%3,33 (yüzde üç virgül otuzüç)
D
%4,44 (yüzde dört virgül kırkdört)
E
%5,55 (yüzde beş virgül ellibeş)
Açıklama:
t yılındaki büyüme oranı =
g = [(GSYH(t)-GSYH(t-1))/GSYH(t-1)]*100
Buna göre:
g = [(3800-3600)/3600]*100=(200/3600)*100=0,055*100=%5,55 olur. (yüzde beş virgül ellibeş)
g = [(GSYH(t)-GSYH(t-1))/GSYH(t-1)]*100
Buna göre:
g = [(3800-3600)/3600]*100=(200/3600)*100=0,055*100=%5,55 olur. (yüzde beş virgül ellibeş)
Soru 73
Bir ülkede yalnızca bilgisayar ve buğday mallarının üretildiği üretim imkanları eğrisine göre hangi noktada üretim yapmak imkansızdır?Seçenekler
A
A
B
C
C
E
D
F
E
G
Açıklama:
Üretim imkânları eğrisi, üretimin sınırı olduğunu, dolayısıyla ekonomide kaynakların en etkin şekilde kullanılarak hangi mal ve hizmet alternatiflerinin üretilebileceğini göstermektedir. Bu eğri, ülkenin üretebileceği mal ve hizmetlerin sınırını da temsil etmektedir. Eğer, ekonomide üretim imkânları eğrisi üzerindeki noktaların temsil ettiği mal ve hizmet miktarları üretilmiyorsa bu durum, o ülkede kaynakların etkin biçimde kullanılmadığını anlatmaktadır. Diğer bir ifadeyle, üretim imkânları eğrisine bakarak o ülkenin üretebileceği mal ve hizmetlerin maksimum sınırı, yani ülkenin toplam üretim kapasitesi görülebilir. Üretim imkânları eğrisinin şeklinin orijine göre iç bükey olmasının nedeni artan fırsat maliyetidir
Grafiğe göre B, C, D, F ve G noktaları üzerinde gerçekleşen üretimde ülkenin kaynaklarının tümü etkin bir şekilde kullanılırken, A noktasında üretim gerçekleştiği takdirde bu ülkede mevcut teknoloji ve üretim faktörleri kullanılarak üretim imkânları sınırına ulaşılamamaktadır. Dolayısıyla A noktasında kaynakların tümü etkin kullanılmadığından ülkenin toplam kapasitesinden daha az üretim gerçekleştiriliyor demektir. Örneğin Türkiye’de Akdeniz kıyıları seracılık için uygun olduğundan domates üretimi gerçekleştirilmektedir. Ülkemizin iç kesimleri ise buğday üretiminin en yoğun olduğu yerlerdir. Eğer üreticiler, domates üretimi için iç bölgelerde ve buğday yetiştiriciliğinde Akdeniz kıyılarında üretime zorlanırsa bu durumda her iki üründen de daha düşük bir hasat elde edilecek ve gerçekleşen hasıla potansiyel hasılanın altında kalacak ve sonuç olarak kaynaklar etkin bir şekilde kullanılmamış olacaktır. Yüksek işsizlik, işgücünün kullanılmaması anlamına da geldiğinden ekonominin daralma dönemlerinde üretim, potansiyel hasılanın altında gerçekleşmektedir. A noktası ekonomideki bu gibi durumları temsil etmektedir. Eğer ekonomide F noktasında üretim gerçekleşiyorsa tüm kaynaklar sermaye mallarının üretiminde kullanılacak ve hiç tüketim malı üretilmeyecektir. Aynı şekilde üretim G noktasında yer alıyorsa bu durumda da kaynaklar sadece tüketim mallarına tahsis edilecek, sermaye malı üretilmeyecektir. E noktası ise çıktı miktarı olarak bu ülkenin üretim kapasitesinde erişebileceği mal ve hizmet bileşeni düzeyinden daha yüksek bir seviyede olduğundan ülke için bu noktada üretim mümkün olmamaktadır. Ekonominin E noktasında üretim yapabilmesi ancak üretim imkânları eğrisinin sağa kayması ile mümkün olacaktır. Bu durumda, o ülkede artık bir önceki dönemle kıyaslandığında daha fazla sayıda mal ve hizmet miktarı üretme imkânı bulunacaktır. Yani şekilde üretim imkânları eğrisi sağa kayar ve E noktasından geçerse önceden, üretim kapasitesi bu miktarda bir çıktı elde etmeye yetmeyen ülkede E noktasının temsil ettiği miktarlar düzeyinde üretim gerçekleşebilecektir. Bu durum üretim faktörlerindeki artışı da ifade etmektedir.
Grafiğe göre B, C, D, F ve G noktaları üzerinde gerçekleşen üretimde ülkenin kaynaklarının tümü etkin bir şekilde kullanılırken, A noktasında üretim gerçekleştiği takdirde bu ülkede mevcut teknoloji ve üretim faktörleri kullanılarak üretim imkânları sınırına ulaşılamamaktadır. Dolayısıyla A noktasında kaynakların tümü etkin kullanılmadığından ülkenin toplam kapasitesinden daha az üretim gerçekleştiriliyor demektir. Örneğin Türkiye’de Akdeniz kıyıları seracılık için uygun olduğundan domates üretimi gerçekleştirilmektedir. Ülkemizin iç kesimleri ise buğday üretiminin en yoğun olduğu yerlerdir. Eğer üreticiler, domates üretimi için iç bölgelerde ve buğday yetiştiriciliğinde Akdeniz kıyılarında üretime zorlanırsa bu durumda her iki üründen de daha düşük bir hasat elde edilecek ve gerçekleşen hasıla potansiyel hasılanın altında kalacak ve sonuç olarak kaynaklar etkin bir şekilde kullanılmamış olacaktır. Yüksek işsizlik, işgücünün kullanılmaması anlamına da geldiğinden ekonominin daralma dönemlerinde üretim, potansiyel hasılanın altında gerçekleşmektedir. A noktası ekonomideki bu gibi durumları temsil etmektedir. Eğer ekonomide F noktasında üretim gerçekleşiyorsa tüm kaynaklar sermaye mallarının üretiminde kullanılacak ve hiç tüketim malı üretilmeyecektir. Aynı şekilde üretim G noktasında yer alıyorsa bu durumda da kaynaklar sadece tüketim mallarına tahsis edilecek, sermaye malı üretilmeyecektir. E noktası ise çıktı miktarı olarak bu ülkenin üretim kapasitesinde erişebileceği mal ve hizmet bileşeni düzeyinden daha yüksek bir seviyede olduğundan ülke için bu noktada üretim mümkün olmamaktadır. Ekonominin E noktasında üretim yapabilmesi ancak üretim imkânları eğrisinin sağa kayması ile mümkün olacaktır. Bu durumda, o ülkede artık bir önceki dönemle kıyaslandığında daha fazla sayıda mal ve hizmet miktarı üretme imkânı bulunacaktır. Yani şekilde üretim imkânları eğrisi sağa kayar ve E noktasından geçerse önceden, üretim kapasitesi bu miktarda bir çıktı elde etmeye yetmeyen ülkede E noktasının temsil ettiği miktarlar düzeyinde üretim gerçekleşebilecektir. Bu durum üretim faktörlerindeki artışı da ifade etmektedir.
Soru 74
- İş gücü artışı
- Sermaye stoku artışı
- Doğal kaynak artışı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İktisadi büyüme bir ülkede üretilen mal ve hizmet düzeyinde ve kapasitesinde meydana gelen artıştır. Ülkenin sahip olduğu sermaye stokunun büyüklüğü, iş gücü miktarı, niteliği ve doğal kaynaklar ülkenin üretiminde kullanılan temel üretim faktörleridir. Bir ülkenin üretim faktörlerinin artması, üretim faktörleri niteliklerinin iyileşmesi (verimlilik artışı) veya teknolojik ilerleme şeklinde açıklanabilir. İktisadi büyüme bir ülkede üretilen mal ve hizmet kapasitesinde meydana gelen
artıştır. Üretim kalemi ekonomide ülkenin arzını temsil etmektedir. Dolayısıyla üretim faktörlerinin büyüme üzerindeki etkileri arz yönlü nedenler olarak tanımlanabilir.
artıştır. Üretim kalemi ekonomide ülkenin arzını temsil etmektedir. Dolayısıyla üretim faktörlerinin büyüme üzerindeki etkileri arz yönlü nedenler olarak tanımlanabilir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi büyümede azalmaya neden olabilecek durumlardandır?
Seçenekler
A
Ücretlerde artış
B
Vergi indirimi
C
Döviz kurunda artış
D
Kamu harcamalarında artış
E
Faiz oranlarında artış
Açıklama:
Toplam talep yönlü unsurları açıklayabilmek için GSYH’nin hesaplanma yöntemlerinden biri olan ve emek ile sermaye kesimlerinin harcamalarının toplanarak ulusal gelirin elde edildiği harcama yöntemine değinmek gerekmektedir. Türkiye’de de 1993 yılından sonra ulusal gelir, harcamalar yöntemiyle hesaplanmaya başlanmıştır. GSYH hesaplamasında harcamalar yöntemiyle yapılan hesaplamada toplam talep esas alınmaktadır. Bu yöntemle hesaplanan GSYH, tüketim harcamaları, yatırım harcamaları, kamu harcamaları ve net ihracatın toplamıyla elde edilir. Denklemde, hanehalkı tüketim harcamaları (C), özel sektör yatırım harcamaları (I), kamu harcamaları (G), ihracat miktarı (X), ithalat miktarı ise (M) ile temsil edilmektedir. Kısa dönemde bu kalemlerin bir veya birden fazlasında gerçekleşecek artış toplam talebin artmasına, diğer bir ifadeyle iktisadi büyümenin gerçekleşmesine neden olacaktır. Dolayısıyla bu kalemleri etkileyen her neden iktisadi büyümeyi de etkilemektedir. Bu kalemleri açıklamamız gerekirse;
• Ücretlerdeki artış: Tüketimi teşvik eden nedenlerin başında ücretlerdeki artış gelmektedir. Daha yüksek
reel ücretler, bireylerin harcanabilir gelirini artırarak tüketici harcamalarını (C) teşvik etmektedir. Artan talebi karşılayabilmek için üreticiler daha fazla emek talep
edecekler ve böylece istihdam edilen nüfus çoğalacaktır. Sonuç olarak gerek yeni istihdam edilen gerekse de mevcut işlerinde daha yüksek maaşlar ile çalışan bireylerin kazandıklarını harcamaları toplam talebi artırarak firmaları daha fazla üretime teşvik edecektir. Ayrıca bu çalışan maaşlarından elde edilen vergiler kamu gelirlerini artırarak kamu harcamaları oranını yükseltir. Ancak, bu olumlu yanlarının yanında büyük bir nüfusa sahip olmanın dezavantajı, ülkede yeterli yatırım gerçekleşmezse yüksek işsizliğe yol açmasıdır.
• Vergi indirimleri: Gerek ücretler üzerinden alınan
gerekse de satış fiyatlarına yansıtılan vergi oranlarında gerçekleşecek bir indirim, tüketicilerin harcanabilir gelirini artıracak ve dolayısıyla tüketici harcamalarını (C) artıracaktır. Bu durum da toplam talebi ve önceden açıklandığı gibi toplam üretimi artıracaktır.
• Döviz kurundaki artış: Döviz kurunda yaşanan artışlar, bir ülkenin resmî para biriminin diğer ülke para
birimleri karşısında değerinin düşmesine yol açmaktadır. Ulusal paranın değerindeki bir düşüş uluslararası piyasalarda ülkenin ihraç mallarını daha ucuz hâle getirmekte ve ihracat (X) miktarını artırmaktadır. Yabancı para birimi ulusal para birimi karşısında değer kazandığından ithalat daha pahalı hâle gelir, bu durum ithalat miktarını (M) azaltırken, tüketiciler açısından yerli ürünleri nispeten daha cazip hâle getirerek yurt içi tüketimi (C) artırmaktadır. Sonuç olarak toplam talep bu durumdan pozitif etkilenecektir.
• Kamu harcamalarındaki artış: Yeni yollar inşa etmek veya refah seviyesini yükseltecek hizmetlere daha fazla harcama yapmak için kamu yatırım harcamaları (G) artırılmaktadır. Böylece artan kamu harcamaları (G) toplam talebi etkileyerek iktisadi büyümeyi tetiklemektedir.
• Faiz oranlarında düşüş: Düşük faiz oranları borçlanma maliyetini azaltmaktadır. Tüketicilerin harcanabilir gelirinin artması ve yatırımcıların yatırım finansmanı bulabilme maliyetinin azalması toplam talebi etkilemektedir. Özetle, düşük faiz oranları; bireyleri tüketim harcamalarına (C), firmaları ise yatırım (I) yapmaya teşvik etmektedir.
• Ücretlerdeki artış: Tüketimi teşvik eden nedenlerin başında ücretlerdeki artış gelmektedir. Daha yüksek
reel ücretler, bireylerin harcanabilir gelirini artırarak tüketici harcamalarını (C) teşvik etmektedir. Artan talebi karşılayabilmek için üreticiler daha fazla emek talep
edecekler ve böylece istihdam edilen nüfus çoğalacaktır. Sonuç olarak gerek yeni istihdam edilen gerekse de mevcut işlerinde daha yüksek maaşlar ile çalışan bireylerin kazandıklarını harcamaları toplam talebi artırarak firmaları daha fazla üretime teşvik edecektir. Ayrıca bu çalışan maaşlarından elde edilen vergiler kamu gelirlerini artırarak kamu harcamaları oranını yükseltir. Ancak, bu olumlu yanlarının yanında büyük bir nüfusa sahip olmanın dezavantajı, ülkede yeterli yatırım gerçekleşmezse yüksek işsizliğe yol açmasıdır.
• Vergi indirimleri: Gerek ücretler üzerinden alınan
gerekse de satış fiyatlarına yansıtılan vergi oranlarında gerçekleşecek bir indirim, tüketicilerin harcanabilir gelirini artıracak ve dolayısıyla tüketici harcamalarını (C) artıracaktır. Bu durum da toplam talebi ve önceden açıklandığı gibi toplam üretimi artıracaktır.
• Döviz kurundaki artış: Döviz kurunda yaşanan artışlar, bir ülkenin resmî para biriminin diğer ülke para
birimleri karşısında değerinin düşmesine yol açmaktadır. Ulusal paranın değerindeki bir düşüş uluslararası piyasalarda ülkenin ihraç mallarını daha ucuz hâle getirmekte ve ihracat (X) miktarını artırmaktadır. Yabancı para birimi ulusal para birimi karşısında değer kazandığından ithalat daha pahalı hâle gelir, bu durum ithalat miktarını (M) azaltırken, tüketiciler açısından yerli ürünleri nispeten daha cazip hâle getirerek yurt içi tüketimi (C) artırmaktadır. Sonuç olarak toplam talep bu durumdan pozitif etkilenecektir.
• Kamu harcamalarındaki artış: Yeni yollar inşa etmek veya refah seviyesini yükseltecek hizmetlere daha fazla harcama yapmak için kamu yatırım harcamaları (G) artırılmaktadır. Böylece artan kamu harcamaları (G) toplam talebi etkileyerek iktisadi büyümeyi tetiklemektedir.
• Faiz oranlarında düşüş: Düşük faiz oranları borçlanma maliyetini azaltmaktadır. Tüketicilerin harcanabilir gelirinin artması ve yatırımcıların yatırım finansmanı bulabilme maliyetinin azalması toplam talebi etkilemektedir. Özetle, düşük faiz oranları; bireyleri tüketim harcamalarına (C), firmaları ise yatırım (I) yapmaya teşvik etmektedir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyümenin sağlayabileceği olası faydalar arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Tüketimde azalış
B
Yatırımlarda azalış
C
İşsizlikte azalış
D
Kamu hizmetlerinde azalış
E
İstihdamda azalma
Açıklama:
• Artan tüketim: İktisadi büyüme, tüketicilerin daha fazla mal ve hizmet tüketmesini sağlamaktadır. Ekonominin bir varsayımı, tüketicinin yapmış olduğu tüketim ile sağladığı fayda arasında doğrusal bir ilişki olmasıdır. Dolayısıyla daha yüksek tüketim seviyelerinde tüketicinin elde edeceği fayda düzeyi artacak, refah seviyesi yükselecektir.
• Artan yatırım: Gerçekleşen daha yüksek
tüketim oranları doğrultusunda toplam talepteki artışı karşılayabilmek için, toplam arz yani üretim de artacaktır. Böylece iktisadi büyüme, firmaları gelecekteki talebi karşılamak için yatırım yapmaya teşvik etmektedir. Daha fazla yatırım, iktisadi büyümenin kapsamını artırarak sürdürülebilir bir iktisadi büyüme / yatırım döngüsü yaratmaktadır.
• İşsizliğin azaltılması: İşsizlik, suç ve toplumdan soyutlanma gibi sosyal sorunların ana kaynağıdır. Yatırımlarda artışa neden olan iktisadi büyüme, yeni iş imkânları sağlayarak işsizliği azaltmaya ve sosyal sorunlarla mücadeleye yardımcı olur. Bununla
birlikte, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana iktisadi büyümedeki hızlı artışlara rağmen, AB’de bazı alanlarda yüksek işsizlik devam etmektedir. Örneğin Fransa ve İspanya’da şu anda yüksek düzeyde yapısal işsizlik bulunmaktadır. Bu tür bir işsizlik iktisadi büyümeyle azaltılamamaktadır.
• Artan kamu hizmetleri: Daha yüksek iktisadi büyüme aynı zamanda hükûmetin ekonomiyi geliştirmek için kullanabileceği devlet harcamaları için ekstra vergi
geliri sağlar. Bu genişleme bütçe açığını azaltmak için de kullanılabilir. Artan vergi gelirleriyle hükûmet, sağlık ve eğitim gibi önemli kamu hizmetlerine daha fazla
harcama yapabilir. İyileştirilmiş sağlık hizmetleri, hastalıkları tedavi ederek ve yaşam beklentisini artırarak yaşam kalitesini yükseltebilir. Artan eğitim standartları, nüfusa daha fazla türde beceri ve okuryazarlık sağlayabilir. Eğitim, refah ve mutluluğun önemli bir belirleyicisi olarak görülmektedir. Eğitimin artması topluma daha fazla fırsat ve özgürlük sağlar.
• Yoksulluğun azaltılması: Yoksulluk ve büyüme arasındaki ilişkiyi incelemek için iktisadi büyümeye uzun dönemli bakmak önemlidir. İktisadi büyüme, mutlak yoksulluk düzeylerini azaltmada ve yaşam beklentisini yükseltmede günümüzde Afrika kıtasında önemini korumaktadır.
• Artan yatırım: Gerçekleşen daha yüksek
tüketim oranları doğrultusunda toplam talepteki artışı karşılayabilmek için, toplam arz yani üretim de artacaktır. Böylece iktisadi büyüme, firmaları gelecekteki talebi karşılamak için yatırım yapmaya teşvik etmektedir. Daha fazla yatırım, iktisadi büyümenin kapsamını artırarak sürdürülebilir bir iktisadi büyüme / yatırım döngüsü yaratmaktadır.
• İşsizliğin azaltılması: İşsizlik, suç ve toplumdan soyutlanma gibi sosyal sorunların ana kaynağıdır. Yatırımlarda artışa neden olan iktisadi büyüme, yeni iş imkânları sağlayarak işsizliği azaltmaya ve sosyal sorunlarla mücadeleye yardımcı olur. Bununla
birlikte, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana iktisadi büyümedeki hızlı artışlara rağmen, AB’de bazı alanlarda yüksek işsizlik devam etmektedir. Örneğin Fransa ve İspanya’da şu anda yüksek düzeyde yapısal işsizlik bulunmaktadır. Bu tür bir işsizlik iktisadi büyümeyle azaltılamamaktadır.
• Artan kamu hizmetleri: Daha yüksek iktisadi büyüme aynı zamanda hükûmetin ekonomiyi geliştirmek için kullanabileceği devlet harcamaları için ekstra vergi
geliri sağlar. Bu genişleme bütçe açığını azaltmak için de kullanılabilir. Artan vergi gelirleriyle hükûmet, sağlık ve eğitim gibi önemli kamu hizmetlerine daha fazla
harcama yapabilir. İyileştirilmiş sağlık hizmetleri, hastalıkları tedavi ederek ve yaşam beklentisini artırarak yaşam kalitesini yükseltebilir. Artan eğitim standartları, nüfusa daha fazla türde beceri ve okuryazarlık sağlayabilir. Eğitim, refah ve mutluluğun önemli bir belirleyicisi olarak görülmektedir. Eğitimin artması topluma daha fazla fırsat ve özgürlük sağlar.
• Yoksulluğun azaltılması: Yoksulluk ve büyüme arasındaki ilişkiyi incelemek için iktisadi büyümeye uzun dönemli bakmak önemlidir. İktisadi büyüme, mutlak yoksulluk düzeylerini azaltmada ve yaşam beklentisini yükseltmede günümüzde Afrika kıtasında önemini korumaktadır.
Soru 77
- Yüksek enflasyon
- Artan faiz oranları
- Çevre kirliliği
- Gelir eşitsizliği
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İktisadi büyüme, sağladığı faydaların yanı sıra doğasına ve nedenlerine bağlı olarak istenmeyen iktisadi ve sosyal maliyetleri beraberinde getirebilmektedir. Bu maliyetleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Daha yüksek enflasyon ve faiz oranları: Hızlı büyüyen talep, talep çekişli veya maliyet itişli enflasyona yol açabilir. Dolayısıyla, merkez bankası enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını yükseltmeye karar verebilir. Artan faiz oranları bireyler “ve yatırımcılar için yüksek borçlanma maliyetleri anlamına gelmektedir.
- Çevresel etkiler: Artan yatırımlar ile birlikte kirlilik ve endüstriyel atık gibi olumsuz dışsallıklar ortaya çıkabilir. Bunun yanı sıra hızlı büyüyen ülkeler, yenilenemeyen doğal kaynakların tükenmesine neden olabilmektedir.
- Gelir ve servet eşitsizlikleri: Büyümeden elde edilen kazanımların çoğu yalnızca birkaç kişiye gidebilir. Bu durumda, reel gelirdeki hızlı artışlar, daha yüksek düzeyde eşitsizlik ve sosyal bölünmelere yol açabilmekte ve gelir dağılımındaki eşitsizliği artırmaktadır.
- Daha yüksek enflasyon ve faiz oranları: Hızlı büyüyen talep, talep çekişli veya maliyet itişli enflasyona yol açabilir. Dolayısıyla, merkez bankası enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını yükseltmeye karar verebilir. Artan faiz oranları bireyler “ve yatırımcılar için yüksek borçlanma maliyetleri anlamına gelmektedir.
- Çevresel etkiler: Artan yatırımlar ile birlikte kirlilik ve endüstriyel atık gibi olumsuz dışsallıklar ortaya çıkabilir. Bunun yanı sıra hızlı büyüyen ülkeler, yenilenemeyen doğal kaynakların tükenmesine neden olabilmektedir.
- Gelir ve servet eşitsizlikleri: Büyümeden elde edilen kazanımların çoğu yalnızca birkaç kişiye gidebilir. Bu durumda, reel gelirdeki hızlı artışlar, daha yüksek düzeyde eşitsizlik ve sosyal bölünmelere yol açabilmekte ve gelir dağılımındaki eşitsizliği artırmaktadır.
Soru 78
İktisadi büyüme ile iktisadi kalkınmanın karşılaştırılmasına ilişkin olarak verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İktisadi kalkınma, iktisadi büyümenin alt kümesidir.
B
İktisadi kalkınma, yalnızca ülkenin üretimindeki artışa
odaklandığı için tek boyutlu; iktisadi büyüme ise çok boyutludur.
odaklandığı için tek boyutlu; iktisadi büyüme ise çok boyutludur.
C
İktisadi büyüme uzun dönemli, iktisadi kalkınma kısa dönemli analiz içerir.
D
İktisadi büyümede nitel ve nicel, iktisadi kalkınmada ise yalnızca nicel yöntemler kullanılır.
E
İktisadi büyüme tüm ülkeler ile ilgiliyken, iktisadi kalkınma daha çok az gelişmiş ülkeler ile ilgilidir.
Açıklama:

Soru 79
- GSYH deflatörü
- Yaşam beklentisi oranı
- Okuryazarlık oranı
- Ölüm ve yaşam oranları
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
GSYH deflatörü iktisadi büyümenin araştırma alanına girerken; yaşam beklentisi oranı, okuryazarlık oranı, yoksulluk oranları ile bebek ölüm oranları ve yaşam standartlarında iyileşme gibi konular iktisadi kalkınmanın araştırma alanına girmektedir.
Soru 80
- Gelir dağılımda adaletsizlik
- Hızlı nüfus artışı
- Yetersiz beslenme
- Hizmet sektörüne dayalı bir ekonomi
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Az gelişmiş ülkelerin makroekonomik özellikleri içerisinde düşük kişi başına gelir, gelir dağılımında adaletsizlik, yüksek yoksulluk seviyesi ve buna bağlı olarak düşük yaşam standardı ile refah düzeyi, yetersiz sermaye birikimi, düşük verimlilik, yüksek oranlı işsizlik ve yüksek ithalat bağımlılığı sayılmaktadır. Bu ülkelerin demografik özelliklerine bakıldığında ise hızlı nüfus artışı, yüksek bağımlılık oranı, yüksek kırsal nüfus görülmektedir. Ayrıca az gelişmiş ülkelerde kırdan kente göç oranları da oldukça yüksektir. Az gelişmiş ülkelerde eğitime verilen önem, gelişmiş ülkelerin oldukça gerisindedir. Dolayısıyla düşük eğitim düzeyi, yetersiz sağlık koşulları, yetersiz ve dengesiz beslenme bu ülkelerin karşılaştırılmasında ortak beşeri özellikler kapsamında ele alınabilmektedir. Sektörel özellikleri incelendiğinde az gelişmiş ülkelerin tarım sektörüne dayalı bir ekonomiye sahip oldukları görülmektedir. Bu durumun yanında ara mallar ve yatırım malları sanayisi gelişemezken tüketim malı sanayisi aşırı büyüyebilmektedir. Hizmetler sektörü de tüketim malları sanayisi gibi ortalamanın üzerinde büyüyerek ekonomiyi dengesiz bir yapılanmaya sürüklemektedir. Ayrıca ikili yapı özellikleri de sektörel yapıyı şekillendiren önemli bir özelliktir. Bu kapsamda ülkenin bir kesiminde gelişmişlik düzeyindeki ülkelerdekine benzer pazar yapısına, ileri teknolojiye, gelişmiş kurum ve organizasyonlara rastlanabilirken bir başka kesiminde daha çok aile ekonomisi, geri ve ilkel teknoloji, durgun bir sosyal yapı, geleneksel kurum ve organizasyonlarla da karşılaşılmaktadır. Ayrıca az gelişmiş ülkelerin kendine özgü siyasal ve yönetsel özellikleri de bulunmaktadır. Nüfus artışı, doğal kaynaklar, sermaye birikimi ve teknoloji iktisadi kalkınmanın sağlanabilmesi açısından önem taşımaktadır.
Soru 81
Temel alınan baz yılına göre mal ve hizmetlerin fiyatlar seviyesinde gerçekleşen değişimi gösteren endekse ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reel GSYH
B
Nominal GSYH
C
Sabit fiyatla GSYM
D
Cari fiyatlarla GSYH
E
GSYH deflatörü
Açıklama:
GSYH deflatörü temel alınan baz yılına göre mal ve hizmetlerin fiyatlar seviyesinde gerçekleşen değişimi gösteren bir endekstir. Bu endeks, nominal GSYH’nin reel GSYH’ye oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilmektedir. Hesaplanan endeks, nominal GSYH’deki değişimin fiyatlardaki artıştan mı yoksa üretimdeki artıştan mı kaynaklandığını göstermektedir. Diğer bir ifadeyle, GSYH’deki artışın yüzde kaçının fiyatlardaki artıştan kaynaklandığı deflatör aracılığıyla açıklanmaktadır.
Soru 82
Türkiye’de cari fiyatlarla GSYH yıllık istatistik verileri aşağıdaki hangi kuruluş tarafından yapılmaktadır?
Seçenekler
A
TCMB
B
TBMM
C
TÜİK
D
TBD
E
TÜSİAD
Açıklama:
Türkiye’de İstatistiksel yayınlar ve raporlarda genellikle cari fiyatlarla veya nominal GSYH yıllık olarak Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanmaktadır.
Soru 83
Potansiyel GSMH’nin anlaşılmasında aşağıdaki hangi eğriden yararlanılır?
Seçenekler
A
Mal piyasası dengesi eğrisi
B
Üretim imkânları eğrisi
C
Para piyasası dengesi eğrisi
D
Lorenz eğrisi
E
Phillips eğrisi
Açıklama:
Bir ülkede büyümenin temeli olarak üretimde kullanılan girdiler ya da üretim faktörleri ele alınabilir. Üretim faktörlerinin tam ve etkin kullanılması ile üretilebilecek maksimum mal ve hizmetin parasal karşılığı potansiyel GSMH’dir. Üretim kapasitesinin tam kullanımı ile Potansiyel GSMH’ye ulaşılmaktadır. Potansiyel GSMH’nin anlaşılmasında “üretim imkânları eğrisinden” yararlanılabilir. Bu eğri, bir ülkede tam istihdam koşulları altında, mevcut teknoloji ve üretim faktörleri kullanılarak belirli bir dönemde en yüksek seviyede üretilebilecek mal ve hizmet bileşimlerini göstermektedir. Üretim imkânları eğrisinden ülkelerin hangi üretim faktörüne daha fazla sahip olduğu, ekonomik tercihleri ve bu tercihlerin alternatif maliyetleriyle ulaşabileceği maksimum üretim kapasitesi görülebilmektedir.
Soru 84
Ülkenin üretim kapasitesi aşağıdaki hangi eğri ile gösterilir?
Seçenekler
A
Üretim imkânları eğrisi
B
Mal piyasası dengesi eğrisi
C
Para piyasası dengesi eğrisi
D
Marjinal tasarruf eğrisi
E
Toplam talep eğrisi
Açıklama:
Üretim İmkânları Eğrisi; mevcut teknoloji ve üretim faktörlerini kullanarak belirli bir dönemde bir ülkenin üretebileceği en yüksek seviyedeki mal ve hizmet bileşimlerini, diğer bir ifade ile üretim kapasitesini gösteren eğridir.
Soru 85
Arz yönlü iktisadi büyümeyi belirleyen kaç faktör vardır?
Seçenekler
A
8
B
7
C
6
D
5
E
4
Açıklama:
Üretim kalemi ekonomide ülkenin arzını temsil etmektedir. Dolayısıyla üretim faktörlerinin büyüme üzerindeki etkileri arz yönlü nedenler olarak tanımlanabilir. İktisadi büyümenin arz yönlü büyümesini belirleyen 5 faktör vardır. Bunlar:
- İşgücü artışı,
- Sermaye stoku artışı,
- Doğal kaynak artışı,
- Teknolojik ilerleme,
- Verimlilik artışı.
Soru 86
Talep yönlü iktisadi büyümeyi belirleyen kaç faktör vardır?
Seçenekler
A
6
B
5
C
4
D
3
E
2
Açıklama:
İktisadi büyümenin talep yönlü büyümesini belirleyen beş faktör/kalem vardır. Bunlar:
- Ücret artışları,
- Vergi indirimleri,
- Döviz kurundaki artış,
- Kamu harcamalarındaki artış,
- Faiz oranlarındaki düşüş.
Soru 87
Dünya Bankası, ülkeleri kişi başına düşen gelirlerine göre kaç ana gruba ayırmaktadır?
Seçenekler
A
6
B
5
C
4
D
3
E
2
Açıklama:
Ülkelerin gelişmişliklerini kişi başına düşen gelire göre değerlendiren Dünya Bankası, ülkeleri kişi başına düşen gelirlerine göre üç ana gruba ayırmaktadır:
- Düşük gelirli ülkeler,
- Orta gelirli ülkeler,
- Yüksek gelirli ülkeler.
Soru 88
“Hızlı nüfus artışı, yüksek bağımlılık oranı, yüksek kırsal nüfus” az gelişmiş ülkelerin hangi özelliğine aittir?
Seçenekler
A
Beşeri özellikler
B
Sektörel özellikler
C
Sosyal özellikler
D
Makroekonomik özellikler
E
Demografik özellikleri
Açıklama:
Az gelişmiş ülkelerin demografik özelliklerine bakıldığında; hızlı nüfus artışı, yüksek bağımlılık oranı, yüksek kırsal nüfus görülmektedir. Ayrıca az gelişmiş ülkelerde kırdan kente göç oranları da oldukça yüksektir. Ayrıca az gelişmiş ülkelerde kırdan kente göç oranları da oldukça yüksektir.
Soru 89
“Düşük kişi başına gelir, gelir dağılımında adaletsizlik, yüksek yoksulluk seviyesi, yetersiz sermaye birikimi, düşük verimlilik, işsizlik ve yüksek ithalat bağımlılığı” az gelişmiş ülkelerin hangi özelliğini kapsamındadır?
Seçenekler
A
Makroekonomik özellikler
B
Demografık özellikler
C
Beşeri özellikler
D
Sektörel özellikler
E
Sosyal özellikler
Açıklama:
Az gelişmişliği ölçmek yöntemlerinden biri makroekonomik özellikleridir. Az gelişmiş ülkelerin makroekonomik özellikleri şunlardan oluşmaktadır:
- Düşük kişi başına gelir,
- Gelir dağılımında adaletsizlik,
- Yüksek yoksulluk seviyesi ve buna bağlı olarak düşük yaşam standardı ve refah düzeyi,
- Yetersiz sermaye birikimi, düşük verimlilik,
- Yüksek oranlı işsizlik,
- Yüksek ithalat bağımlılığı sayılmaktadır.
Soru 90
“Düşük eğitim düzeyi, yetersiz sağlık koşulları, yetersiz ve dengesiz beslenme” az gelişmiş ülkelerin hangi özelliğini kapsamındadır?
Seçenekler
A
Makroekonomik özellikler
B
Demografık özellikler
C
Beşeri özellikler
D
Sektörel özellikler
E
Sosyal özellikler
Açıklama:
Az gelişmiş ülkelerde eğitime verilen önem, gelişmiş ülkelerin oldukça gerisindedir. Dolayısıyla düşük eğitim düzeyi, yetersiz sağlık koşulları, yetersiz ve dengesiz beslenme az gelişmiş ülkelerin karşılaştırılmasında ortak beşeri özellikler kapsamında ele alınabilmektedir.
Soru 91
Ekonomide büyüme, kendisinden sonra ortaya çıkarak birbirini etkileyen olaylar sıralamasında saklıdır ve bu sıralamanın ilki işsizliktir, iktisadi büyüme işsizliği azaltır, artan istihdam ile hangi gelişme olur?
Seçenekler
A
Artan istihdam sayesinde toplumdaki bireylerin geliri yükselir.
B
Gelirler düşer bunun sonucunda genel olarak toplumun refahı geriler.
C
Artan geliri harcamamak isteyen bireyler için yeni bir çözüm geliştirilir.
D
Hızla gelişen bir döngü meydana gelir bu döngü milli paranın gücünü etkiler.
E
Toplumda toplam talep artar ve bu durum karşısında işletmeler stoğa çalışmaya başlar.
Açıklama:
Büyümenin önemi kendisinden sonra ortaya çıkan ve birbirini
etkileyen olaylar sıralamasında saklıdır. Çok basit ve yüzeysel bir sıralama yaparsak, iktisadi büyüme işsizliği azaltır. Artan istihdam sayesinde toplumda bireylerin elde ettikleri gelir yükselir.
etkileyen olaylar sıralamasında saklıdır. Çok basit ve yüzeysel bir sıralama yaparsak, iktisadi büyüme işsizliği azaltır. Artan istihdam sayesinde toplumda bireylerin elde ettikleri gelir yükselir.
Soru 92
Ekonomide büyüme kendiliğinden ortaya çıkan ve birbirini etkileyen olaylar dizisine sebep olur, aşağıdakilerden hangisi bu olaylar dizinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İşsizlik azalır.
B
Firmalar daha az işçi istihdam eder.
C
Artan istihdam ile toplumdaki bireylerin geliri artar.
D
Ellerindeki geliri harcamak isteyen bireylerin toplam talebi artar.
E
Artan toplam talebe yetişmek isteyen firmalar daha fazla üretim kararı alır.
Açıklama:
Büyümenin önemi kendisinden sonra ortaya çıkan ve birbirini
etkileyen olaylar sıralamasında saklıdır. Çok basit ve yüzeysel bir sıralama yaparsak, iktisadi büyüme işsizliği azaltır. Artan istihdam sayesinde toplumda bireylerin elde ettikleri gelir yükselir. Ellerindeki geliri harcamak isteyen bireyler toplam talebi artırır. Artan toplam talebe yetişmek isteyen firmalar daha fazla üretim kararı alır, böylece daha çok işçi istihdam eder. Bu döngü tek bir itici gücün hamlesiyle başlar ve farklı birçok senaryoyla devam edebilir.
etkileyen olaylar sıralamasında saklıdır. Çok basit ve yüzeysel bir sıralama yaparsak, iktisadi büyüme işsizliği azaltır. Artan istihdam sayesinde toplumda bireylerin elde ettikleri gelir yükselir. Ellerindeki geliri harcamak isteyen bireyler toplam talebi artırır. Artan toplam talebe yetişmek isteyen firmalar daha fazla üretim kararı alır, böylece daha çok işçi istihdam eder. Bu döngü tek bir itici gücün hamlesiyle başlar ve farklı birçok senaryoyla devam edebilir.
Soru 93
İktisadi büyüme gereklidir, ancak bir ülkenin yaşanabilir kılınması açısından tek başına yeterli değildir, örneğin bunlardan birisi kişi başına düşen gelirdir, aşağıdakilerden hangisi diğer konulardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Tıbbi tesislerin varlığı
B
Yaşam standardının yükselmesi
C
Güvenli içme suyuna erişim imkanı
D
Sıhhi tesisat sistemlerinin iyileştirilmesi
E
Çeşitli denge farklılıkları olan ulaşım olanaklarının sunulması
Açıklama:
Kişi başına düşen gelirin yanında bir ülkeyi daha yaşanılır
kılan yaşam standardının yükselmesi, güvenli içme suyuna erişim imkanı, sıhhi tesisat sistemlerinin iyileştirilmesi, tıbbi tesislerin varlığı, okuryazarlık oranını artırmak için ilköğretimin yayılması, bebek ölüm oranındaki düşüş, yoksulluğun ortadan azaltılması, dengeli ulaşım ağları, istihdam olanaklarının artırılması gibi konular iktisadi kalkınmanın alanına girmektedir.
kılan yaşam standardının yükselmesi, güvenli içme suyuna erişim imkanı, sıhhi tesisat sistemlerinin iyileştirilmesi, tıbbi tesislerin varlığı, okuryazarlık oranını artırmak için ilköğretimin yayılması, bebek ölüm oranındaki düşüş, yoksulluğun ortadan azaltılması, dengeli ulaşım ağları, istihdam olanaklarının artırılması gibi konular iktisadi kalkınmanın alanına girmektedir.
Soru 94
Birleşmiş Milletlerin hazırladığı rapora göre 21. Yüzyılın sonunda dünya nüfusu 11 milyara ulaşacaktır ve gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun bütün ülkeler iktisadi büyüme trendini yakalamak zorundadırlar, aşağıdakilerden hangisi bu zorunluluğun sonuçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
İktisadi büyüme ile ilgili açıklanan rakamlar ve analizler iyi tanımlanmalıdır.
B
Ülkelerin geleceğe yönelik ekonomi programlarında iktisadi büyüme hedefi en önemli amaçlardan birisidir.
C
Gelişmişlik düzeyi fark etmeksizin bütün ülkeler hızlı ve ivme kazanmış bir iktisadi büyümeye ulaşmak zorundadır.
D
Artan dünya nüfusunun iyi yaşam koşullarına sahip olabilmesi için iktisadi büyüme son gelişme olarak ele alınmalıdır.
E
İktisadi büyüme sadece bilim adamlarını değil toplumun her kesiminden insanın karşılaştığı bir konu haline gelmiştir.
Açıklama:
Birleşmiş Milletler’in (BM) hazırladığı rapora göre günümüzde 7,7 milyara ulaşan dünya nüfusunun, 2050’de 9,7 milyara, 21’inci yüzyılın sonunda ise 11 milyara ulaşacağı tahmin edilmektedir. Artan nüfusun daha iyi yaşam koşullarına sahip olabilmesi için gelişmişlik düzeyi fark etmeksizin ülkeler hızlı ve istikrarlı bir iktisadi büyüme trendini yakalamak zorundadır. Ülkelerin geleceğe yönelik ekonomi programları
açıklandığında iktisadi büyüme hedeflerinin en önemli amaçlardan biri olduğu dikkat çekmektedir. İktisadi büyüme bugün sadece iktisatçıların ilgilendiği bir konu olmaktan çıkıp gündelik hayatta her kesimden insanın sıklıkla karşılaştığı bir kavrama dönüşmüştür. İktisadi büyüme hakkında açıklanan rakamlar doğrultusunda yapılan tahmin ve yorumların iyi analiz edilebilmesi için tanımının ve ölçüm yöntemlerinin
doğru bilinmesi gerekmektedir.
açıklandığında iktisadi büyüme hedeflerinin en önemli amaçlardan biri olduğu dikkat çekmektedir. İktisadi büyüme bugün sadece iktisatçıların ilgilendiği bir konu olmaktan çıkıp gündelik hayatta her kesimden insanın sıklıkla karşılaştığı bir kavrama dönüşmüştür. İktisadi büyüme hakkında açıklanan rakamlar doğrultusunda yapılan tahmin ve yorumların iyi analiz edilebilmesi için tanımının ve ölçüm yöntemlerinin
doğru bilinmesi gerekmektedir.
Soru 95
Bir ekonomideki üretim hacminde meydana gelen sürekli artışın ismi “iktisadi büyümedir”, bu kavramın diğer adı nedir?
Seçenekler
A
Reel GSYH
B
İşsizlik ve enflasyon
C
Deflatörün artış oranı
D
Nominal fiyat endeksi
E
Fiyatlardaki artışın yüzdesi
Açıklama:
Artan nüfus ile birlikte ülkeler için sonsuz insan ihtiyaçlarını karşılayabilmek ancak malların üretimini artırarak mümkün olacaktır. Bu kapsamda, iktisadi büyüme kavramı, bir ekonominin üretim hacminde yani reel GSYH düzeyinde meydana gelen sürekli artış olarak tanımlanmaktadır.
Soru 96
“Reel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla” bir ülkenin sınırları içindeki üretim ile ilgilidir buna göre kavramın tanımı dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Belli bir yılda üretilen nihai mal ve hizmetlerle ilgilidir.
B
Kavramın bir diğer adı Reel ya da sabit fiyatlarla Gayri Safi Yurt İçi Hasıladır.
C
İlgili yılın piyasa fiyatları ile değil baz olarak alınan yılın piyasa fiyatları ile hesaplanır.
D
Gayri Safi Yurt İçi Hasılanın nominal değeri ve artışlardaki değişim ve fiyat seviyeleri 2 ile çarpılır.
E
Gayri Safi Yurt içi Hasıladaki artışın yüzde kaçının fiyatlardaki artışlardan kaynaklandığı “deflatör” kavramı ile açıklanır.
Açıklama:
Hatırlanacağı üzere GSYH deflatörü temel alınan baz yılına göre mal ve hizmetlerin fiyatlar seviyesinde gerçekleşen değişimi gösteren bir endekstir. Bu endeks, nominal GSYH’nin reel GSYH’ye oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilmektedir. Hesaplanan endeks, nominal GSYH’deki değişimin fiyatlardaki artıştan mı yoksa üretimdeki artıştan mı kaynaklandığını göstermektedir. Diğer bir ifadeyle, GSYH’deki artışın yüzde kaçının fiyatlardaki artıştan kaynaklandığı deflatör aracılığıyla açıklanmaktadır
Soru 97
“Reel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla” iktisadi büyümenin temel makroekonomik göstergesidir buna göre aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyüme hızı ile ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
İktisadi büyüme hızı bir ülkenin hasılasındaki yüzdesel değişimi ölçer.
B
İktisadi büyüme hızı nominal değerler ve oransal değerler ile elde edilir.
C
İktisadi büyüme hızıyla ilgili değerler üç ayda bir çeyrek ya da yıllık olarak yayınlanır.
D
İktisadi büyüme hızı bir ekonominin zaman içindeki iyileşmesini karşılaştırma yaparak ölçmek için kullanılır.
E
İktisadi büyüme hızı reel GSYH’daki artış ya da azalışın önceki döneme göre yüzde olarak değişimidir.
Açıklama:
İktisadi büyüme hızı, hesaplanan reel GSYH’deki artış ya da azalışın, önceki döneme göre yüzde olarak değişimidir. İktisadi büyüme hızı, bir ekonominin zaman içindeki iyileşmesini karşılaştırarak ölçmek için kullanılır. Elde edilen değerler genellikle üç ayda bir çeyrek veya yıllık olarak yayımlanır. Özetle, iktisadi büyüme hızı bir ülkenin hasılasındaki yüzdesel değişimi ölçer.
Soru 98
TÜİK Gayri Safi Yurt İçi Hasıla hesaplamalarını 2016 yılından itibaren “zincirleme hacim endeksi ve yeni veri setlerini kullanarak” yapmaya başlamıştır “Zincirleme endeks yönteminde” yapılan nedir?
Seçenekler
A
Zincirleme endeks yönteminde her yıl baz yılı değişmektedir.
B
Zincirleme endeks yönteminde reel endeks seviyesi 0 kabul edilir.
C
Zincirleme endeks yönteminde diğer yılların büyüme oranları sabittir.
D
Zincirleme endeks yönteminde GSYH her yıl baz olarak değişmektedir.
E
Zincirleme endeks yönteminde hangi yılın 50 değerini alacağı bir önceki yılın enflasyon oranlarına göre belirlenir.
Açıklama:
TÜİK GSYH hesaplarında 2016 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren zincirleme hacim endeksi ve yeni veri setlerini kullanarak GSHY’yi açıklamaya başlamıştır. Zincirleme endeks yönteminde her yıl baz yılı değişmektedir. Bu değişiklik yalnızca ardışık yılları etkilediği için diğer yılların büyüme oranları bu değişiklikten etkilenmemektedir. Reel GSYH seviyesini temsil edecek bir endeks oluşturmak istediğimizde endeksin hangi yıl 100 değerini alacağına karar vermemiz gerekecektir. Buna baz yılı denmektedir. TÜİK en son revizyonunda 2009 yılını baz yılı olarak almıştır.
Soru 99
”Potansiyel GSMH” kavramının anlaşılmasında hangi eğriden yararlanılır?
Seçenekler
A
Üretim imkanları eğrisinden
B
Mal ve hizmet bileşimlerinden
C
Belirli dönemin ekonomik tercihlerinden
D
Mevcut üretim ve teknoloji faktörlerinden
E
Daha fazla sahip olunan hizmetlerin sayısından
Açıklama:
Üretim kapasitesinin tam kullanımı ile Potansiyel GSMH’ye ulaşılmaktadır. Potansiyel GSMH’nin anlaşılmasında üretim imkanları eğrisinden yararlanılabilir. Bu eğri, bir ülkede tam istihdam koşulları altında, mevcut teknoloji ve üretim faktörleri kullanılarak belirli bir dönemde en yüksek seviyede üretilebilecek mal ve hizmet bileşimlerini göstermektedir.
Soru 100
“Üretim imkanları eğrisi” ülkelerin hangi durumunu bize gösterir?
Seçenekler
A
Mevcut teknolojinin fiyat olarak toplamdaki değerini
B
Tam istihdam koşullarının üretim kapasitesine oranını
C
Ülkenin hangi üretim faktörlerine daha fazla sahip olduğunu
D
Ülkenin enflasyon alışkanlığının hangi değer aralığı arasında hareket ettiğini
E
Tam ve etkin kullanım, yani verimliliğin değişken yapısının bağlı olduğu büyüme kavramını
Açıklama:
Bu eğri, bir ülkede tam istihdam koşulları altında, mevcut teknoloji ve üretim faktörleri kullanılarak belirli bir dönemde en yüksek seviyede üretilebilecek mal ve hizmet bileşimlerini göstermektedir. Üretim imkanları eğrisinden ülkelerin hangi üretim faktörüne daha fazla sahip olduğu, ekonomik tercihleri ve bu tercihlerin alternatif maliyetleriyle ulaşabileceği maksimum üretim kapasitesi görülebilmektedir.
Soru 101
GSYH'deki artışın veya azalışın yüzde kaçının fiyatlardaki değişiminden kaynaklandığını anlamak için hangi endeksten yararlanılr?
Seçenekler
A
Reel GSYH
B
Nominal GSYH
C
GSYH deflatörü
D
Büyüme oranı
E
Fiyatlar genel düzeyi
Açıklama:
GSYH deflatörü nominal GSYH'nin reel GSYH'ye bölümünün 100 ile çarpılması sonucunda ulaşılan bir endekstir. Endeks, GSYH'deki değişimin kaynağının fiyatlardan mı yoksa üretimden mi kaynaklı olduğunu açıklayan bir ölçümdür.
Soru 102
Yukarıdaki grafik Türkiye'nin 2000 ile 2018 yılları arasında gerçekleşen büyüme oranlarını hem cari hem sabit fiyatlar ile göstermektedir.Sabit ve cari fiyatlar arasındaki fark Türkiye'nin büyüme oranları ile ilgili ne söylemektedir?Seçenekler
A
Enflasyonun etkisiyle büyüme gerçekleşmiştir.
B
Üretim kapasitesindeki artışla büyüme gerçekleşmiştir.
C
Nitelikli işgücünün istihdama katılmasıyla büyüme oranlarında artış gözlemlenir.
D
Kaynaklarının etkin bir şekilde dağılmasıyla büyümede artış olur.
E
Yeni iş sahalarının açılması büyüme oranlarına katkı sağlamıştır.
Açıklama:
Nominal ve reel GSYH arasındaki rakamsal farklılık bize Türkiye'nin büyüme oranlarının fiyatlardaki artıştan kaynaklandığını göstermektedir.
Soru 103
TUİK'in 2016 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren GSYH'yi ölçerken her yıl baz yılının değişmesiyle hesaplanan endeks yönteminin adı nedir?
Seçenekler
A
Cari fiyatlarla hesaplama yöntemi
B
Zincirleme hacim yöntemi
C
Sabit fiyatlarla hesaplama yöntemi
D
Potansiyel GSMH
E
Üretim imkanları eğrisi
Açıklama:
Zincirleme endeks yönteminde her yıl baz yılı değişiklik gösterir.Bu değişiklik yalnızca ardışık yılları etkiler.
TÜİK GSYH hesaplarında 2016 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren zincirleme hacim endeksi ve yeni veri setlerini kullanarak GSHY’yi açıklamaya başlamıştır. Zincirleme endeks yönteminde her yıl baz yılı değişmektedir. Bu değişiklik yalnızca ardışık yılları etkilediği için diğer yılların büyüme oranları bu değişiklikten etkilenmemektedir.
TÜİK GSYH hesaplarında 2016 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren zincirleme hacim endeksi ve yeni veri setlerini kullanarak GSHY’yi açıklamaya başlamıştır. Zincirleme endeks yönteminde her yıl baz yılı değişmektedir. Bu değişiklik yalnızca ardışık yılları etkilediği için diğer yılların büyüme oranları bu değişiklikten etkilenmemektedir.
Soru 104
Yukarıda şekil sermaye(X) ve tüketim(Y) malı üreten bir ülkenin üretim imkanları eğrisini göstermektedir.Grafikte G noktasında üretimin gerçekleşmesi durumunda bu ülkede üretimle ilgili ne söylenebilir?Seçenekler
A
Mevcut teknoloji ve üretim faktörleri kullanılarak üretim sınırına ulaşılmıştır.
B
Kaynakların etkin kullanılamaması sonucu üretim potansiyelin altında gerçekleşmiştir.
C
Tüm kaynaklar sermaye malları üretimine harcanmıştır.
D
Tüm kaynaklar tüketim malları üretiminde kullanılmıştır.
E
Üretim kapasitesinin erişebileceği üzerinde mal ve hizmet bileşeni gerçekleşmiştir.
Açıklama:
A, B, C, D,E noktaları üzerinde gerçekleşen üretimde ülkenin kaynaklarının tümü etkin bir şekilde kullanılırken, G noktasında üretim gerçekleştiği takdirde bu ülkede mevcut teknoloji ve üretim faktörleri kullanılarak üretim imkânları sınırına ulaşılamamaktadır. Dolayısıyla G noktasında kaynakların tümü etkin kullanılmadığından ülkenin toplam kapasitesinden daha az üretim gerçekleştiriliyor demektir.
Soru 105
Fransa ve İspanya'da ekonomik büyüme gerçekleşse dahi işsizliğin azalmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğal işsizliğin hakim olması
B
Friksiyonel işsizliğin hakim olması
C
Devrevi işsizliğin hakim olması
D
Yapısal işsizliğin hakim olması
E
Bölgesel işsizliğin hakim olması
Açıklama:
Ekonomik büyüme yatırımlarda artışa neden olarak yeni iş alanlarının ortaya çıkmasına neden olur ve işsizliğin azaltılmasında yönünde etkili olur.Eğer,yüksek düzeyde yapısal işsizlik hakim olursa ekonomik büyüme işsizliği azaltma yönünde başarılı olamaz.
Soru 106
Ekonominin büyümesinin önündeki kısıtların anlaşılması ve gelişmelerine yardımcı olacak ön koşulların belirlenebilmesi hangi açıdan önemli olmaktadır?
Seçenekler
A
Ekonomiyi nicel olarak değerlendirebilme avantajı sağlar.
B
Üretimin daha fazla artmasını sağlayacak stratejilerin belirlenmesine yol açar.
C
Kişi başına düşen gelirin artması yönünde bir yol izlenmesi açısından önem taşır.
D
Büyüme oranlarının artması yönünde avantaj sağlar.
E
Ekonomin yapısal değişimlerine dair bir yol gösterici olarak, iktisadi kalkınmanın gerçekleşmesi yönünde avantaj sağlar.
Açıklama:
İktisadi kalkınma, neden bazı ülkelerin fakir kalırken bazı ülkelerin zengin kaldığının çok önemli bir göstergesidir.Büyüme oranları sadece niceliksel bir gelişme gösterirken, iktisadi kalkınma niteliksel bir gelişme içerir.İktisadi gelişme sosyal,kültürel,yaşam standartlarına kadar uzanan kapsamlı bir ekonomik sorunları dahil eder.Bu nedenle iktisadi gelişme kavramı büyümenin önündeki kısıtların anlaşılabilmesi açısından önem taşır.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi büyüme ile iktisadi kalkınma arasındaki fark için doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
İktisadi kalkınma uzun dönemde gerçekleşirken, iktisadi büyüme kısa dönemde gerçekleşir.
B
İktisadi kalkınma insani gelişme endeksi,yoksulluk endeksi,okuryazarlık oranı vb gibi nicel ve nitel yöntemleri kullanarak geniş bir ölçme metodolojisinden yararlanırken, iktisadi büyüme sadece nicel yöntemler kullanılarak ölçülmektedir.
C
İktisadi kalkınma çok boyutlu iken,iktisadi büyüme tek boyutludur.
D
İktisadi kalkınma iktisadi büyümenin alt kümesidir.
E
İktisadi kalkınma çok az gelişmiş ülke ile ilgiliyken iktisadi büyüme kavramı tüm ülkeleri kapsar.
Açıklama:
Tablo 6.2 iktisadi büyüme ile iktisadi kalkınma arasındaki temel yaklaşım farklılıklarını özetleyen bir tablo sunmaktadır. İktisadi büyüme iktisadi kalkınmanın bir alt kümesidir. İktisadi kalkınma iktisadi büyümeye ek olarak yapısal dönüşümü de içeren çok daha geniş bir kavramdır.
Soru 108
2019 yılında Dünya bankasının belirlediği sınıra göre kişi başına düşen gelirin bir ülkenin gelişmiş ülke sayılabilmesi için alması gereken değer aralığı nedir?
Seçenekler
A
<996
B
1,206-3,995
C
>12,375
D
3,996-12,375
E
<1,026
Açıklama:
Dünya bankasının sınıflandırmasına göre yüksek gelirli ülke grubunda kişi başına düşen gelirin > 12,375'den büyük olması halinde dahil edilir.
Soru 109
IMF'nin hazırlamış olduğu Nisan 2019 Dünya Ekonomik Görünüm Raporunda satın alma gücüne göre en zengin ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Burundi
B
İrlanda
C
Katar
D
Norveç
E
Singapur
Açıklama:
Katar kişi başına düşen milli geliri 134.623 dolar ile dünya genelinde birinci sırada yer almaktadır.
Soru 110
Türkiye 2018 yılında hesaplanan 0,806'lik insani gelişme endeksi ile dünya genelinde kaçıncı sırada yer almıştır?
Seçenekler
A
24
B
35
C
56
D
59
E
67
Açıklama:
Türkiye 2018 yılında hesaplanan insani gelişme endeksine göre 189 ülke içinde 59. sırada yerini bulmuştur.
Ünite 7
Soru 1
- 15. yüzyılın ikinci yarısından, 18. yüzyılın ortasına kadar devam etmiştir.
- Devlet müdahaleciliğine dayanan bir doktrindir.
- Ana amacı, hazinenin altın ve gümüş gibi değerli maden stokunu artırmaktır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Merkantilizm 15. yüzyılın ikinci yarısından, 18. yüzyılın ortasına kadar devam etmiş, devlet müdahaleciliğine dayanan bir doktrindir. Bir ulusun ihracatını artırıp,
ithalatını en aza indirerek dış ticaret fazlası vermeyi hedefleyen ulusal bir ekonomi politikasını savunmaktadır. Ana amaç, hazinenin altın ve gümüş gibi değerli maden stokunu artırmaktır.
ithalatını en aza indirerek dış ticaret fazlası vermeyi hedefleyen ulusal bir ekonomi politikasını savunmaktadır. Ana amaç, hazinenin altın ve gümüş gibi değerli maden stokunu artırmaktır.
Soru 2
- A ülkesi X malında, B ülkesine göre mutlak üstünlüğe sahiptir.
- B ülkesi Y malında, A ülkesine göre mutlak üstünlüğe sahiptir.
- A ülkesi B ülkesine Y malı, B ülkesi A ülkesine X malı ihraç etmelidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir ülke, herhangi bir malı üretmek için diğerlerinden daha az kaynak kullanıyorsa o malın üretiminde mutlak bir üstünlüğe sahiptir. Mutlak üstünlük, bir ülkenin doğal kaynaklarının bir sonucu da olabilir. Örneğin başka ülkelerde petrol üretmek, çıkarmak ve sondaj için önemli miktarda keşif ve teknolojik maliyet gerekebilirken Suudi Arabistan’da petrol çıkarmak hemen hemen sadece bir delik açma meselesidir. Başka bir örnek ise, Brezilya, Guatemala ve Kolombiya’nın özellikle kahve yetiştirmek için uygun iklimlere sahip olmasıdır. Şili ve Zambiya ise dünyanın en zengin bakır madenlerine sahiptir. Şili bakır, Brezilya kahve üretecek ve kendi aralarında bu mallar için ticaret yapacaklardır.
Yukarıdaki örnekte A ülkesi X malında, B ülkesi ise Y malında mutlak üstünlüğe sahiptir. Buna göre, A ülkesi X malının üretiminde uzmanlaşarak B ülkesine X malı, B ülkesi ise Y malının üretiminde uzmanlaşarak A ülkesine Y malı ihraç etmelidir.
Yukarıdaki örnekte A ülkesi X malında, B ülkesi ise Y malında mutlak üstünlüğe sahiptir. Buna göre, A ülkesi X malının üretiminde uzmanlaşarak B ülkesine X malı, B ülkesi ise Y malının üretiminde uzmanlaşarak A ülkesine Y malı ihraç etmelidir.
Soru 3
Mutlak üstünlükler yaklaşımından 40 yıl sonra karşılaştırmalı üstünlükler yaklaşımının ortaya çıkmasını sağlayan iktisatçı hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
Thomas Robert Malthus
C
David Ricardo
D
John Stuart Mill
E
John Maynard Keynes
Açıklama:
Bir ülkenin her iki malda da mutlak üstünlüğe sahip olması karşısında ticaretin nasıl gerçekleşeceği sorusunun cevabı mutlak üstünlükler teorisinin ortaya çıkmasından 40 yıl sonra David Ricardo tarafından 1817’de verilmiştir. Ricardo’ya göre ticaret karşılaştırmalı üstünlük nedeniyle gerçekleşir. Mutlak üstünlüğün gözlendiği her durumda karşılaştırmalı üstünlük bulunmaktadır. Burada önemli olan üstünlüklerin derecesidir. Karşılaştırmalı üstünlüğe göre, bir ülke, diğerlerine göre karşılaştırmalı olarak hangi malın üretiminde daha yüksek oranda bir üstünlüğe sahip ise o malın üretiminde uzmanlaşmalıdır.
Soru 4
- Yerli ve yabancı mallar için tüketici zevk ve tercihleri
- Yurtiçi ve yurtdışı malların nispi fiyatları
- Yurtiçinde ve yurtdışında tüketicilerin gelirleri
- Malların ulaşım maliyeti
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bir ülkenin ihracatını, ithalatını dolayısıyla net ihracatını etkileyebilecek birçok faktör bulunmaktadır.
Hanehalkının tüketim davranışını ve işletmelerin yatırım davranışını etkileyen faktörlerin bazıları ithalat
talebini etkileyebilir. Bunun sebebi ithal edilen bazı malların tüketim malları ve bazılarının ise yatırım
malları olmasıdır. Daha önceki ünitelerimizde vergi sonrası reel ücret, vergi sonrası gelir ve faiz oranları
gibi faktörlerin tüketim harcamalarını etkilediğini incelemiştik. Dolayısıyla, tüketim harcamalarını etkileyen herhangi bir şeyin ithalat talebini etkileyeceği düşünülebilir. Benzer şekilde, yatırım harcamalarını
artıran her şey, ithalat talebini artıracaktır. Örneğin faiz oranlarındaki bir düşüş, hem yurtiçinde üretilen
mallara hem de yabancı mallara yapılan harcamaları teşvik etmektedir. Bu faktörleri şu şekilde sıralamak
mümkündür:
Hanehalkının tüketim davranışını ve işletmelerin yatırım davranışını etkileyen faktörlerin bazıları ithalat
talebini etkileyebilir. Bunun sebebi ithal edilen bazı malların tüketim malları ve bazılarının ise yatırım
malları olmasıdır. Daha önceki ünitelerimizde vergi sonrası reel ücret, vergi sonrası gelir ve faiz oranları
gibi faktörlerin tüketim harcamalarını etkilediğini incelemiştik. Dolayısıyla, tüketim harcamalarını etkileyen herhangi bir şeyin ithalat talebini etkileyeceği düşünülebilir. Benzer şekilde, yatırım harcamalarını
artıran her şey, ithalat talebini artıracaktır. Örneğin faiz oranlarındaki bir düşüş, hem yurtiçinde üretilen
mallara hem de yabancı mallara yapılan harcamaları teşvik etmektedir. Bu faktörleri şu şekilde sıralamak
mümkündür:
- Yerli ve yabancı mallar için tüketici zevk ve tercihleri
- Yurtiçi ve yurtdışı malların nispi fiyatları
- Yurtiçinde ve yurtdışında tüketicilerin gelirleri
- Malların ulaşım maliyeti
- Hükûmetlerin yürüttüğü dış ticaret politikaları
- Döviz kurları
Soru 5
Dünya ticaretinin önündeki engellerin kaldırılarak dış ticaretin serbestleşmesini amaçlayan örgüt hangisidir?
Seçenekler
A
Dünya Ticaret Örgütü
B
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
C
Ekonomik İşbirliği Örgütü
D
Birleşmiş Milletler
E
Avrupa Birliği
Açıklama:
Günümüzde dünya ticaretinin önündeki engellerin kaldırılarak dış ticaretin serbestleşmesini amaçlayan Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) 1995 yılında kurulmadan önce, bu görevi 1948 yılında yürürlüğe giren Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT) üstlenmiştir.
Soru 6
İhracat ve ithalat değerleri bir ülkenin ödemeler dengesinin hangi hesap grubuna kaydedilmektedir?
Seçenekler
A
Cari İşlemler Hesabı
B
Sermaye Hesabı
C
Finans Hesabı
D
Net Hata ve Noksan
E
Rezerv Varlıklar
Açıklama:
İhracat ve ithalat değerleri bir ülkenin ödemeler dengesinin önemli hesap gruplarından biri olan cari işlemler hesabının dış ticaret dengesi şeklindeki alt hesabında kaydedilmektedir. Dolayısıyla, bir ülkenin dış ticaret açığı vermesi o ülkenin uluslararası ödeme gücünün zayıfladığının göstergesidir. Bu durumda toplam talep azalarak ulusal gelirin ve istihdam düzeyinin düşmesine yol açabilmektedir. Bu nedenle dış ticaret bilançosundaki gelişmeler, yerli ve yabancı kamu ve özel sektör aktörleri tarafından dikkatle takip edilmektedir. Türkiye’nin Ödemeler Dengesi İstatistikleri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından her ay düzenli olarak yayımlanmaktadır.
Soru 7
- Ödemeler dengesi istatistikleri aylık, üç aylık, yıllık olarak belirli dönem aralıklarıyla hesaplanır.
- Bir akım kavramıdır.
- Toplam beş ana hesaptan oluşmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ödemeler dengesi, cari işlemler hesabı, sermaye hesabı, finans hesabı, net hata ve noksan ve rezerv varlıklar olmak üzere toplam beş ana hesaptan oluşmaktadır.
Ödemeler dengesi istatistikleri aylık, üç aylık, yıllık olarak belirli dönem aralıklarıyla hesaplanmakta ve hesaplandığı dönem aralıklarına göre aylık, üç aylık, yıllık olarak yayımlanmaktadır.
Ödemeler dengesi, bir akım kavramıdır. Muhasebe anlamındaki bilanço gibi, bir andaki mali durumu göstermemekte, bir yıl içindeki ekonomik ve mali işlemlerin neden olduğu net açık veya fazlayı ortaya koymaktadır.
Ödemeler dengesi istatistikleri aylık, üç aylık, yıllık olarak belirli dönem aralıklarıyla hesaplanmakta ve hesaplandığı dönem aralıklarına göre aylık, üç aylık, yıllık olarak yayımlanmaktadır.
Ödemeler dengesi, bir akım kavramıdır. Muhasebe anlamındaki bilanço gibi, bir andaki mali durumu göstermemekte, bir yıl içindeki ekonomik ve mali işlemlerin neden olduğu net açık veya fazlayı ortaya koymaktadır.
Soru 8
- Yabancı para cinsinden ifade edilen likit varlıkların değişim işlemlerinin gerçekleştirildiği piyasadır
- Döviz piyasası küresel bir piyasadır
- Döviz piyasaları çift yönlü işlem özelliğine sahiptir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yabancı para cinsinden ifade edilen likit varlıkların değişim işlemlerinin gerçekleştirildiği piyasa döviz piyasası olarak adlandırılmaktadır. Döviz piyasası, alıcıların ve satıcıların farklı ülkelerin para birimlerinin veya para yerine geçen her türlü ödeme araçlarının ticaretini veya değişimini gerçekleştirmesine izin veren uluslararası bir sistem olup, “tezgâhüstü” döviz alışverişini kolaylaştıran en likit
finansal piyasalardan biri olarak da ifade edilebilir. Döviz piyasasının kendine özgü özellikleri bulunmaktadır:
Döviz piyasası küresel bir piyasadır. Sidney,
Tokyo, New York, Hong Kong, Singapur, Bahreyn, Frankfurt, Zürih, Londra gibi dünyanın farklı ülkelerinde merkezleri bulunmaktadır. Yüksek bir işlem hacmine sahiptir. Günlük ortalama 5 ile 6,5 trilyon dolara yakın işlem hacmi ile dünya ticaret hacminin ortalama 50 katından fazla işlem hacmi bulunmaktadır. Döviz işlemleri konvertibl olan para birimleriyle gerçekleşir. İşlemler ağırlıkla Amerikan doları, euro ve Japon yeni üzerinden yapılmaktadır. Örneğin Türk lirasını satıp Kuveyt dinarı almak isteyen ticari bir banka, Türk lirasını dolar karşılığı satarak elde ettiği dolarları kullanıp Kuveyt dinarı almaktadır. Bu özelliği ile dolar araç para olarak da tanımlanmaktadır.
Döviz piyasaları çift yönlü işlem özelliğine sahiptir. Örneğin EUR/USD paritesi değer kaybederken, yatırımcı euronun satılması ve Amerikan dolarının alınması emrini vererek işlem gerçekleştirebilmektedir. Döviz piyasası tüm alıcı ve satıcılara açıktır ancak alıcıların ve satıcıların doğrudan karşılaştıkları fiziki bir piyasa değildir. Ticari işlemlerin tümü tezgâhüstü (OTC) olarak aracılar tarafından gerçekleştirilmektedir.
finansal piyasalardan biri olarak da ifade edilebilir. Döviz piyasasının kendine özgü özellikleri bulunmaktadır:
Döviz piyasası küresel bir piyasadır. Sidney,
Tokyo, New York, Hong Kong, Singapur, Bahreyn, Frankfurt, Zürih, Londra gibi dünyanın farklı ülkelerinde merkezleri bulunmaktadır. Yüksek bir işlem hacmine sahiptir. Günlük ortalama 5 ile 6,5 trilyon dolara yakın işlem hacmi ile dünya ticaret hacminin ortalama 50 katından fazla işlem hacmi bulunmaktadır. Döviz işlemleri konvertibl olan para birimleriyle gerçekleşir. İşlemler ağırlıkla Amerikan doları, euro ve Japon yeni üzerinden yapılmaktadır. Örneğin Türk lirasını satıp Kuveyt dinarı almak isteyen ticari bir banka, Türk lirasını dolar karşılığı satarak elde ettiği dolarları kullanıp Kuveyt dinarı almaktadır. Bu özelliği ile dolar araç para olarak da tanımlanmaktadır.
Döviz piyasaları çift yönlü işlem özelliğine sahiptir. Örneğin EUR/USD paritesi değer kaybederken, yatırımcı euronun satılması ve Amerikan dolarının alınması emrini vererek işlem gerçekleştirebilmektedir. Döviz piyasası tüm alıcı ve satıcılara açıktır ancak alıcıların ve satıcıların doğrudan karşılaştıkları fiziki bir piyasa değildir. Ticari işlemlerin tümü tezgâhüstü (OTC) olarak aracılar tarafından gerçekleştirilmektedir.
Soru 9
Döviz alış ve satış fiyatları arasındaki orana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Döviz kuru
B
Nominal döviz kuru
C
Reel döviz kuru
D
Kur marjı
E
Döviz arbitrajı
Açıklama:
Döviz kurları, döviz kuru alış fiyatı ve döviz kuru satış fiyatı olarak iki ayrı şekilde belirlenmektedir. Döviz kuru alış fiyatı, iki fiyat arasındaki fark işlem giderleriyle bankanın kârını kapsadığından, satış fiyatından daha düşük seviyede gerçekleşmektedir. Alış ve satış fiyatları arasındaki oran ise kur marjı olarak tanımlanmaktadır.
Soru 10
- Sermaye hareketleri serbesttir
- Kur, döviz piyasasındaki döviz arzı ve talebindeki değişmelere göre belirlenir
- Döviz kurları, ithal malların yurtiçi mallara göre nispi fiyatını belirler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Esnek döviz kuru sisteminde sermaye hareketleri serbesttir. Dolayısıyla kur, döviz piyasasındaki döviz arzı ve talebindeki değişmelere göre belirlenir. Aslında, esnek döviz kuru sistemi kapsamında döviz kurlarının belirlenmesi aynı mal piyasasındaki denge fiyatının arz ve talep koşullarına bağlı olarak oluşmasına benzemektedir. Döviz kurları, ithal malların yurtiçi mallara göre nispi fiyatını belirler ve ithalat, ihracat seviyesi üzerinde önemli etkilere sahiptir. Örneğin dolar karşısında TL’nin değerinde yüzde onluk bir artış gerçekleştiğini düşünelim. Böylece, TL’nin artan değeri karşısında TL daha fazla dolar satın alma gücüne sahip olacaktır. TL’nin değer kazanması ithal malların fiyatlarını nispeten daha ucuz hâle getirdiğinden Türk vatandaşları, yabancı ülkelerden yapılan ithalat harcamalarını artıracaklardır. Böylece Türkiye’nin ithalat miktarı artacaktır. Aynı örneği, ihracat açısından değerlendirdiğimizde tam tersi gerçekleşecek ve aynı miktar dövizle daha az TL satın alınabilir. Bu durumda yabancı alıcılar için ihraç mallarının nispi fiyatları yükselir. Yüksek fiyatlı ihraç malı almaya istekli olmayan yabancılar sebebiyle ihracat miktarında düşüş gerçekleşecektir. Sonuç olarak artan ithalat ve azalan ihracat miktarları daha düşük bir net ihracat seviyesi elde edilmesine neden olur. Döviz kuru değişimlerinin ithalat, ihracat ve net ihracatın yanı sıra uluslararası sermayenin ülkeler arasındaki hareketi üzerinde de etkileri bulunmaktadır. Ancak kurun sermaye üzerindeki etkisi mal ve hizmetlerdeki gibi direk değildir. Uluslararası sermaye hareketleri söz konusu olduğunda kur yanında faiz, kâr, ekonomik ve siyasi istikrar gibi farklı faktörler de devreye girmektedir.
Soru 11
Merkantalist yaklaşımın içeriği ne ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Ülkelerden biri dış ticaretten kazançlı çıkarsa diğeri kaybeder
B
Dış ticarette kapalı ekonomiye sahip olmak
C
Ülkelerden biri bir kaynağı kullanıyorsa diğeri kullanamaz
D
Ticaretin ülkelere ve dünyaya sağladığı yararlar
E
Dış ticaretin ülkelere faydaları
Açıklama:
Merkantilist yaklaşım, dünya servetinin sabit ve dış ticaretin sıfır toplamlı bir oyun olduğu inanışını benimsemiştir. Bu inanışa göre, ülkelerden biri dış ticaretten kazançlı çıkarsa, diğeri kaybetmektedir.
Soru 12
Bir ülke, herhangi bir malı üretmek için diğerlerinden daha az kaynak kullanıyorsa o malın üretiminde ...... bir üstünlüğe sahiptir.Cümlede boş kalan kısma en uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geçici
B
Mutlak
C
Önemli
D
Kaydadeğer
E
Öncü
Açıklama:
Bir ülke, herhangi bir malı üretmek için diğerlerinden daha az kaynak kullanıyorsa o malın üretiminde mutlak bir üstünlüğe sahiptir.
Soru 13
Hangi durumda dış ticaret dengesinden bahsedebiliriz?
Seçenekler
A
İthal edilen bazı malların tüketim malları ve bazılarının ise yatırım malları olması durumda
B
İthalatın ihracattan fazla olduğu durumlarda
C
Ülkenin yapmış olduğu ihracat ve ithalat değerlerinin toplamı sıfıra eşit olduğunda
D
Tüketim harcamalarını etkileyen herhangi bir şeyin ithalat talebini de etkilediğinde
E
Ülkeler daha düşük maliyetle ürettikleri mallarda uzmanlaşarak bu malları ihraç etmeye, daha yüksek maliyetle üretecekleri malları ise daha ucuza üretebilen ülkelerden ithal etmeye istekli olduklarında
Açıklama:
Ülkenin yapmış olduğu ihracat ve ithalat değerlerinin toplamı sıfıra eşit olduğunda ise dış ticaret dengesinden bahsedebiliriz.
Soru 14
Ödemeler dengesi nedir?
Seçenekler
A
Sermaye hesabı
B
Ödeme planı
C
Ülke vatandaşlarına ödenen gelirin dengesi
D
İstatistiki bir rapor
E
Rezerv varlıklar
Açıklama:
Ödemeler dengesi, bir ülkede yerleşik kişilerin belirli bir dönem boyunca diğer ülkelerdeki yerleşik kişilerle gerçekleştirdikleri tüm işlemlerin sistematik kaydının tutulduğu istatistiki bir rapordur.
Soru 15
Görünmez ticaret olarak da adlandırılan ticaret aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Döviz girdisi
B
Yabancı sermaye
C
İç ticaret
D
Dış ticaret
E
Hizmet ticareti
Açıklama:
Görünmez ticaret olarak da ifade edilen hizmet ticareti mal ticaretine kıyasla daha düşük oranda gerçekleşse de artış trendini korumaktadır.
Soru 16
Döviz piyasasında “konvertibl” kelimesi ne için kullanılır?
Seçenekler
A
Bir ülkenin ulusal parası döviz piyasasında bulunan diğer yabancı ülke paralarına kolaylıkla dönüştürülebiliyorsa
B
Döviz piyasaları çift yönlü işlem yaptığında
C
Dış ticaret yoluyla elde edilen döviz gelirleri için
D
Yabancı para cinsinden ifade edilen likit varlıklar için
E
Merkez bankaları ulusal paranın değerini döviz piyasası işlemleri ile değerlendiriyorsa
Açıklama:
Bir ülkenin ulusal parası döviz piyasasında bulunan diğer yabancı ülke paralarına kolaylıkla dönüştürülebiliyorsa o ülke parası konvertibldir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla değiştirilmesi oranını ifade eden tanımdır?
Seçenekler
A
Sabit kur
B
Nominal döviz kuru
C
Dalgalı kur
D
Esnek döviz kuru
E
Sabit döviz kuru
Açıklama:
Bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla değiştirilmesi oranı nominal döviz kuru olarak tanımlanır.
Soru 18
Döviz piyasasında kurun nasıl oluştuğunu anlamamıza yardımcı olması için ne yapılabilir?
Seçenekler
A
Her alıcı ve satıcının elektronik ortam aracılığıyla istedikleri an ulaşabilecekleri bir piyasa özelliği ile
B
İki para biriminin alım satım oranını ifade eden döviz kuruna bakarak
C
Arz ve talep analizi
D
Kurun sermaye üzerindeki etkisi ölçülür
E
Enflasyon oranlarını da hesaba dâhil edersek
Açıklama:
Döviz piyasasında kurun nasıl oluştuğunu anlamamıza yardımcı olması için arz ve talep analizini kullanabiliriz.
Soru 19
Döviz kuru ve döviz miktarı arasında nasıl bir ilişki vardır?
Seçenekler
A
Kotasyon yönlü
B
İthalat-ihracat yönlü
C
Talep yönlü
D
Negatif yönlü
E
Pozitif yönlü
Açıklama:
Döviz kuru ve döviz miktarı arasında negatif yönlü bir ilişki vardır.
Soru 20
Bir ülkenin ulusal parasının değerini ölçerken aşağıdakilerin hangisinden bahsetmemiz mümkün olmaz?
Seçenekler
A
Faiz oranından
B
Enflasyon oranından
C
Hükümetin uyguladığı dış ticaret politikalarından
D
Ülkenin ticarete konu olan ihraç mallarına yönelik talebinden
E
Doların fiyatının düşmesi ve yabancı malların ucuzlamasında
Açıklama:
Bir ülkenin ulusal parasının değeri, ülkenin ticarete konu olan ihraç mallarına yönelik talebe, faiz oranına, enflasyon oranına ve hükûmetin uyguladığı dış ticaret politikalarına göre belirlenmektedir.
Soru 21
Dünya servetinin sabit ve dış ticaretin sıfır toplamlı bir oyun olduğu inanışını benimseyen ve ülkelerden biri dış ticaretten kazançlı çıktığından diğerinin kaybettiğini öne süren görüş hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Mutlak üstünlük teorisi
D
Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi
E
Keynesyen yaklaşım
Açıklama:
Merkantilist yaklaşım, dünya servetinin sabit ve dış ticaretin sıfır toplamlı bir oyun olduğu inanışını benimsemiştir. Bu inanışa göre, ülkelerden biri dış ticaretten kazançlı çıkarsa, diğeri kaybetmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Bir ülke, herhangi bir malı üretmek için diğerlerinden daha az kaynak kullanıyorsa o malın üretiminde ................ sahiptir.
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Seçenekler
A
karşılaştırmalı üstünlüğe
B
mutlak üstünlüğe
C
sanayi üstünlüğüne
D
ticaret üstünlüğüne
E
rekabet üstünlüğüne
Açıklama:
Bir ülke, herhangi bir malı üretmek için diğerlerinden daha az kaynak kullanıyorsa o malın üretiminde mutlak bir üstünlüğe sahiptir. Mutlak üstünlük, bir ülkenin doğal kaynaklarının bir sonucu da olabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Karşılaştırmalı üstünlük teorisini kim ortaya atmıştır?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
John Maynard Keynes
C
Jean-Baptiste Say
D
David Ricardo
E
Karl Marx
Açıklama:
Ricardo’ya göre ticaret karşılaştırmalı üstünlük nedeniyle gerçekleşir. Mutlak üstünlüğün gözlendiği her durumda karşılaştırmalı üstünlük bulunmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 24
Bir ülkede yerleşik kişilerin belirli bir dönem boyunca diğer ülkelerdeki yerleşik kişilerle gerçekleştirdikleri tüm işlemlerin sistematik kaydının tutulduğu istatistiki rapora ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mali denge
B
Piyasa dengesi
C
Ödemeler dengesi
D
Milli gelir dengesi
E
Cari işlemler dengesi
Açıklama:
Ödemeler dengesi, bir ülkede yerleşik kişilerin belirli bir dönem boyunca diğer ülkelerdeki yerleşik kişilerle gerçekleştirdikleri tüm işlemlerin sistematik kaydının tutulduğu istatistiki bir rapordur. Doğru cevap C'dir. Ödemeler dengesi, ödemeler bilançosu veya dış ödemeler bilançosu olarak da karşımıza çıkabilir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Döviz işlemleri konvertibl para birimleriyle gerçekleşir.
B
Küresel bir piyasadır.
C
Yüksek bir işlem hacmine sahiptir.
D
Tek yönlü işlem özelliğine sahiptir.
E
Tüm alıcı ve satıcılara açıktır.
Açıklama:
Döviz piyasaları çift yönlü işlem özelliğine sahiptir. Örneğin EUR/USD paritesi değer kaybederken, yatırımcı euronun satılması ve Amerikan dolarının alınması emrini vererek işlem gerçekleştirebilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 26
Yerel bir bankanın yabancı bir ülkede kendisi adına bankacılık işlemlerine aracılık edebilmesi için yetkilendirmiş olduğu bankaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Merkez bankası
B
Ticari banka
C
Yatırım bankası
D
Katılım bankası
E
Muhabir banka
Açıklama:
Ulusal bankalar yurtdışına döviz transferi yapabilmek için muhabir bankalarla anlaşmaktadır. Muhabir bankalar yerel bir bankanın yabancı bir ülkede kendisi adına bankacılık işlemlerine aracılık edebilmesi için yetkilendirmiş olduğu bankadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 27
Bankaların döviz alım satımında kendilerinin kur belirlemesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konvertibilite
B
Likidite
C
Kotasyon
D
Döviz arbitrajı
E
Kur marjı
Açıklama:
Bankaların döviz alım satımında kendilerinin kur belirlemesine kotasyon denmektedir. Bankalar alış ve satış kurlarının kotasyonunu ayrı ayrı düzenleyebilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Farklı döviz piyasalarında aynı dövizler için değişik fiyatlar oluşmuş ise dövizin fiyatının düşük olduğu piyasadan alınarak daha yüksek olduğu piyasada satılması ............. olarak tanımlanır.
Yukarıdaki metinde yer alan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki metinde yer alan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
dolaylı kotasyon
B
dolaysız kotasyon
C
kur marjı
D
reel döviz kuru
E
döviz arbitrajı
Açıklama:
Farklı döviz piyasalarında aynı dövizler için değişik fiyatlar oluşmuş ise dövizin fiyatının düşük olduğu piyasadan alınarak daha yüksek olduğu piyasada satılması döviz arbitrajı olarak tanımlanır. Doğru cevap E'dir.
Soru 29
Bir ülkenin ürettiği mal ve hizmetlerden oluşan mal ve hizmet sepetinin ticari ilişkilerde bulunduğu yabancı ülkelerin ürettikleri mal ve hizmet sepeti karşısındaki göreli fiyatına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reel döviz kuru
B
Nominal döviz kuru
C
Kotasyon
D
Döviz arbitrajı
E
Kur marjı
Açıklama:
Reel döviz kuru, bir ülkenin ürettiği mal ve hizmetlerden oluşan mal ve hizmet sepetinin ticari ilişkilerde bulunduğu yabancı ülkelerin ürettikleri mal ve hizmet sepeti karşısındaki göreli fiyatını
temsil etmektedir. Doğru cevap A'dır.
temsil etmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 30
Mutlak üstünlük teorisi hangi iktisatçı tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
Adam Smith
C
David Ricardo
D
Jean-Baptiste Say
E
John Maynard Keynes
Açıklama:
Merkantilist görüşün aksine Adam Smith, 1776 yılında Ulusların Zenginliği adlı eserinde dünya ticaretinin serbestleşmesinin ve uluslararası uzmanlaşmanın yararlarını, mutlak üstünlükler teorisi ile açıklamıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 31
Bir ulusun ihracatını artırıp, ithalatını en aza indirerek dış ticaret fazlası vermeyi hedefleyen ulusal ekonomik görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik İktisat
B
Keynesyen İktisat
C
Merkantilizim
D
Monoteristler
E
Mutlak Üstünlükler Teorisi
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır. 15. yüzyılın ikinci yarısında başlamış olup 18. yüzyılın ortasına kadar devam eden devlet müdahalesine dayanan bir ekonomik doktrindir.
Soru 32
| Ülke (1 İşçi / 1 Saat) | ABD | İngiltere |
| Çelik (Kg) | 80 birim | 40 birim |
| Kumaş (Metre) | 40 birim | 80 birim |
Seçenekler
A
İngiltere kumaşı ithal etmelidir.
B
ABD kumaş ihraç etmelidir.
C
ABD'nin uzmanlaştığı alan kumaş olmalıdır.
D
ABD kumaş üretiminde 2 kat İngiltere'ye karşı mutlak üstünlüğe sahiptir.
E
İngiltere kumaş üretiminde mutlak üstünlüğe sahiptir.
Açıklama:
Tablodaki verilere göre ABD tüm üretim faktörlerini sadece çelik üretimi için kullanırsa toplam 80 birim, sadece kumaş üretimi için kullanırsa toplam 40 birim ürün elde edecektir. İngiltere ise tüm üretim faktörlerini sadece çelik üretimi için kullanırsa toplam 40 birim, sadece kumaş üretimi için kullanırsa toplam
80 birim ürün elde edecektir. Bu durumda ABD çelikte mutlak üstünlüğe sahiptir. Bu yüzden çeliği ihraç edip, kumaşı ithal etmelidir. Yine benzer olarak İngiltere kumaşta mutlak üstünlüğe sahiptir. Çeliği ithal edip, kumaşı ihraç etmelidir. Yani doğru olan cevap E şıkkıdır.
80 birim ürün elde edecektir. Bu durumda ABD çelikte mutlak üstünlüğe sahiptir. Bu yüzden çeliği ihraç edip, kumaşı ithal etmelidir. Yine benzer olarak İngiltere kumaşta mutlak üstünlüğe sahiptir. Çeliği ithal edip, kumaşı ihraç etmelidir. Yani doğru olan cevap E şıkkıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin net ihracatını (X-M) etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yurtiçinde ve Yurtdışında Tüketicilerin Gelirleri
B
Yerli ve Yabancı Mallar İçin Üretici Zevk ve Tercihleri
C
Yurtiç ve Yurtdışı Malların Nispi Fiyatları
D
Döviz Kurları
E
Malların Ulaşım Maliyetleri
Açıklama:
A,C,D,E şıklarındaki faktörlerin hepsi net ihracatı etkilemektedir. Ancak B şıkkında üretici zevki değil tüketicilerin zevki olmalıdır. Bu yüzden B şıkkı yanlıştır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi ödemeler dengesinin 5 ana hesabından birisi değildir?
Seçenekler
A
Net Hata Noksan
B
Sermaye Hesabı
C
Finans Hesabı
D
Yatırımlar Hesabı
E
Rezerv Varlıklar
Açıklama:
Ödemeler dengesi hesabında yatırımlar hesabı adında bir hesap adı bulunmamaktadır. onun yerine olması gereken 5. ana hesap cari işlemler hesabı olmalıdır. Yani yanlış cevap D şıkkıdır.
Soru 35
Dövizin düşük piyasadan alınıp yüksek piyasada satılması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dolaylı Kotasyon
B
Dolaysız Kotasyon
C
Döviz Arbitrajı
D
Kur Marjı
E
Esnek Kur Sistemi
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çapraz Kur
B
Reel Efektif Döviz Kuru
C
Nominal Döviz Kuru
D
Yatık Döviz Kuru
E
Nominal Efektif Döviz Kuru
Açıklama:
Yatık döviz kuru adında bir kur bulunmamaktadır. Bu kur yerine söylenebilecek kur reel döviz kuru olacaktır. Bu durumda yanlış kur D şıkkı olacaktır.
Soru 37
Esnek kur sisteminde bir ülkede kurda yaşanan bir artış sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Ulusal para yabancı para karşısında değer kazanır.
B
Yabancılar için söz konusu ülke malı pahalılaşır.
C
Ülkenin ihracat miktarı azalır.
D
Ülkeye döviz girişi olur.
E
Ülkenin rekabet gücü azalır.
Açıklama:
Esnek kur sisteminde kur arttığı zaman yerli para değer kaybeder. Bu durumda ülke malları ucuzlar ve ülke mallarına dış talep artar. Bu durumda ihracatı arttırır ve ülkeye döviz girişi olur. Yani doğru cevap D olacaktır.
Soru 38
Karşılaştırmalı üstünlük teorisini ortaya atan iktisatçı kimdir?
Seçenekler
A
Karl MARX
B
David Ricardo
C
Adam Smith
D
John M. Keynes
E
John Stuart Mill
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi dış ticaret politikası araçlarına girmez?
Seçenekler
A
Otarşi
B
Gümrük Tarifeleri
C
İthalat Kotaları
D
Tarife Dışı Engeller
E
Vergi İadeleri
Açıklama:
Yanlış cevap otarşidir. Otarşi bir ülke için kendi kedine yeterlilik anlamına gelmektedir. Otarşi araç değil dış politika amacıdır.
Soru 40
I. Ticari Bankalar
II. Ekonomi Bakanlıkları
III. Merkez Bankaları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri döviz piyasasında yer alan işlemciler arasında yer alır?
II. Ekonomi Bakanlıkları
III. Merkez Bankaları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri döviz piyasasında yer alan işlemciler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
I, II ve III
Açıklama:
Ekonomi bakanlıkları döviz piyasası işlemcileri arasında yer almamaktadırlar. Yani doğru cevap I ve III olacaktır. Diğer döviz piyasası işlemcileri ise dış yatırım kuruluşları ve dış ticaret yapan kişiler ve firmalardır
Soru 41
1776 yılında yayınlanan Ulusların Zenginliği kimin eseridir?
Seçenekler
A
John Locke
B
Friedrich Engels
C
Karl Marx
D
Thomas Malthus
E
Adam Smith
Açıklama:
Merkantilist görüşün aksine Adam Smith, 1776 yılında Ulusların Zenginliği adlı eserinde dünya ticaretinin serbestleşmesinin ve uluslararası uzmanlaşmanın yararlarını, mutlak üstünlükler teorisi ile açıklamıştır.
Soru 42
Karşılaştırmalı üstünlük kavramı kim tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Thomas Hobbes
D
Karl Marx
E
Herbert Spencer
Açıklama:
Bir ülkenin her iki malda da mutlak üstünlüğe sahip olması karşısında ticaretin nasıl gerçekleşeceği sorusunun cevabı mutlak üstünlükler teorisinin ortaya çıkmasından 40 yıl sonra David Ricardo tarafından 1817’de verilmiştir. Ricardo’ya göre ticaret karşılaştırmalı üstünlük nedeniyle gerçekleşir.
Soru 43
Dünya Ticaret Örgütü hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1992
B
1993
C
1994
D
1995
E
1996
Açıklama:
Günümüzde dünya ticaretinin önündeki engellerin kaldırılarak dış ticaretin serbestleşmesini amaçlayan Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) 1995 yılında kurulmadan önce, bu görevi 1948 yılında yürürlüğe giren Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT) üstlenmiştir.
Soru 44
Yerli üretime rakip olabilecek ithalat mallarının satın alınmasının engellenmesi veya sınırlandırılması amacı ile devletin uyguladığı ekonomi politikasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kontrolcülük
B
İhracat Teşviki
C
Korumacılık
D
Merkantalizm
E
Dış Ticaret Dengesi
Açıklama:
Korumacılık yerli üretime rakip olabilecek ithalat mallarının satın alınmasının engellenmesi veya sınırlandırılması amacı ile devletin uyguladığı ekonomi politikasıdır.
Soru 45
Türkiye'nin dışa açık büyüme modelini benimsemesi hangi tarihte olmuştur?
Seçenekler
A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
24 Ocak 1980 kararlarıyla dışa açık büyüme modelini benimseyen Türkiye ekonomisinde ihracat ve ithalatın GSYH içerisindeki payının artışı şekilden
görülebilmektedir.
görülebilmektedir.
Soru 46
15. Yüzyılın ikinci yarısında etkili olmaya başlayan Merkantilizm, bu etkisini hangi döneme kadar sürdürmüştür?
Seçenekler
A
18. Yüzyıl başları
B
18. Yüzyıl ortası
C
18. Yüzyıl sonları
D
19. Yüzyıl başları
E
19. Yüzyıl ortası
Açıklama:
Merkantilizm 15. yüzyılın ikinci yarısından, 18. yüzyılın ortasına kadar devam etmiş, devlet müdahaleciliğine dayanan bir doktrindir. Bir ulusun ihracatını artırıp,
ithalatını en aza indirerek dış ticaret fazlası vermeyi hedefleyen ulusal bir ekonomi
politikasını savunmaktadır. Ana amaç, hazinenin altın ve gümüş gibi değerli maden
stokunu artırmaktır.
ithalatını en aza indirerek dış ticaret fazlası vermeyi hedefleyen ulusal bir ekonomi
politikasını savunmaktadır. Ana amaç, hazinenin altın ve gümüş gibi değerli maden
stokunu artırmaktır.
Soru 47
Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT) hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1948
B
1949
C
1950
D
1951
E
1952
Açıklama:
Günümüzde dünya ticaretinin önündeki engellerin kaldırılarak dış ticaretin serbestleşmesini amaçlayan Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) 1995 yılında kurulmadan önce, bu görevi 1948 yılında yürürlüğe giren Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT) üstlenmiştir.
Soru 48
Bretton Woods Sistemi hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1924
B
1934
C
1944
D
1954
E
1964
Açıklama:
Bretton Woods Sistemi’nin 1944 yılında yürürlüğe girmesinden, 1971 yılında doların altına çevrilebilirliğinin kaldırılması nedeniyle sistemin çöküşüne kadar geçen
süre boyunca Sisteme üye ülkeler sabit döviz kuru sistemini benimsemiştir.
süre boyunca Sisteme üye ülkeler sabit döviz kuru sistemini benimsemiştir.
Soru 49
Türkiye'de 2018 yılında mal ve hizmet ihracatının GSYH’ye oranı yüzde kaç olarak gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Yüzde 29,5
B
Yüzde 30,5
C
Yüzde 31,5
D
Yüzde 32,5
E
Yüzde 33,5
Açıklama:
1998 yılında mal ve hizmet ihracatının GSYH’ye oranı ortalama olarak yüzde 20,6
olarak gerçekleşirken bu oran, 2018 yılında yüzde 29,5’a yükselmiştir.
olarak gerçekleşirken bu oran, 2018 yılında yüzde 29,5’a yükselmiştir.
Soru 50
2018 yılında, dünya genelinde mal ticaretinin değeri kaç trilyon dolardır?
Seçenekler
A
15
B
16
C
17
D
18
E
19
Açıklama:
2005 yılında mal ticareti dünya genelinde 10,5 trilyon dolar değerinde iken hizmet ticareti 2,5 trilyon dolar değerinde gerçekleşmiştir. 2018 yılında aynı kalemler sırasıyla 19 ve 5,8 trilyon dolar değerine ulaşmıştır.
Ünite 8
Soru 1
- Toplam arz eğrisi sağa kayar
- Ekonomi potansiyel düzeyine döner
- Fiyat düzeyi artar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ekonomide arz fazlasından kaynaklanan genişlemeci bir açık olması durumunda:
Toplam arz eğrisi sola doğru kayar ve bunun sonucunda ekonomi daha yüksek bir fiyat düzeyinde potansiyeline geri döner.
Toplam arz eğrisi sola doğru kayar ve bunun sonucunda ekonomi daha yüksek bir fiyat düzeyinde potansiyeline geri döner.
Soru 2
- Kamu harcamalarının arttırılması
- Vergilerin arttırılması
- Faiz oranlarının arttırılması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ekonomideki yetersiz talep ile birlikte ekonominin resesyona girmesi sonucunda toplam talep eğrisinin tekrardan eski düzeyine kaymasını sağlayacak bir politika uygulanmalı. Maliye politikası ile doğrudan kamu harcamalarını artırabiliriz. Ya da vergileri düşürüp harcamaların artmasını sağlayabiliriz. Burada vergilerin iki türlü etkisi var. Birisi harcanabilir gelir üzerinden ortaya çıkıyor. Diğeri ise ürün fiyatlarının düşmesini sağlayarak refah etkisi üzerinden tüketim harcamalarını artırıyor. Para politikasının genişlemeci etkisi ise faiz oranları üzerinden gerçekleşiyor. Merkez Bankası politika faizi yoluyla ekonomideki faiz oranlarını düşürüyor. Bu durumda toplam harcamalar ve toplam talep artıyor.
Soru 3
- Kamu harcamaları arttırılır
- Vergiler arttırılır
- Faiz arttırılır
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ekonomide pozitif talep şoku durumunda temel sorun ortaya çıkan enflasyondur. Ekonomi bir taraftan genişledi, işsizlik azaldı. Bu güzel bir gelişme. Kuvvetle muhtemel, bu güzel gelişme için toplam talebi artıralım fikri birilerinin aklına geldi. Fakat bir sorun var: Enflasyon oranı arttı. Ekonominin kendini düzeltmesine izin verirsek bunun daha da yüksek bir enflasyon yaratacağını biliyoruz. Bu nedenle toplam talebin azaltılması gerekiyor. Daraltıcı bir iktisat politikasına ihtiyaç var. Bu durumda maliye politikası tedbirleri olarak kamu harcamaları kısılabilir ya da vergiler artırılarak toplam harcamalar azaltılır. Para politikası cephesinde merkez bankasının politika faizi üzerinden ekonomideki faizleri artırması lazım. Böylece toplam harcamaları azaltacak.
Soru 4
- Makro iktisat politikalarının temel amacı ekonomide istikrarı sağlamaktır
- Talep şoklarında önemli olan toplam talebi etkileyecek politikayı uygulamaktır
- Arz şokları ya da fiyat şoklarında ise politikanın etkinliği oldukça kısıtlıdır
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Makro iktisat politikalarının temel amacı ekonomide istikrarı sağlamaktır. İstikrarı sağlamak ile ekonomide çıktı açığının ortaya çıkmadığı durumu kastediyoruz.
Politika yapıcılar hem enflasyon hem de işsizlik ile ilgili ortaya çıkacak sorunları çözmek için ekonomiye müdahalede bulunuyor. Talep şoklarında önemli olan toplam talebi etkileyecek politikayı uygulamaktır. Arz şokları ya da fiyat şoklarında ise politikanın etkinliği oldukça kısıtlıdır. Çünkü şokların kaynağı yurt dışı ya da yapısal kaynaklı olabiliyor. Yurt dışı kaynaklı fiyat şokları petrol fiyatlarından ya da döviz kurundaki artışlardan kaynaklı olabilir. Bu durumda merkez bankasının elindeki araçlar ile bunu çözmesi çok da olası değil. Tarımsal ürün fiyatlarındaki artışlar da enflasyonist etki yaratabilir. Bu durumda da politika sınırlı kalıyor. Bunun nedeni merkez bankasının politika aracı olan faiz oranlarının toplam talep üzerinde daha etkili olmasıdır. Bu da bize merkez bankasının aslında yurt içi kaynaklı fiyat artışlarına daha etkin müdahale edebildiğini gösteriyor.
Politika yapıcılar hem enflasyon hem de işsizlik ile ilgili ortaya çıkacak sorunları çözmek için ekonomiye müdahalede bulunuyor. Talep şoklarında önemli olan toplam talebi etkileyecek politikayı uygulamaktır. Arz şokları ya da fiyat şoklarında ise politikanın etkinliği oldukça kısıtlıdır. Çünkü şokların kaynağı yurt dışı ya da yapısal kaynaklı olabiliyor. Yurt dışı kaynaklı fiyat şokları petrol fiyatlarından ya da döviz kurundaki artışlardan kaynaklı olabilir. Bu durumda merkez bankasının elindeki araçlar ile bunu çözmesi çok da olası değil. Tarımsal ürün fiyatlarındaki artışlar da enflasyonist etki yaratabilir. Bu durumda da politika sınırlı kalıyor. Bunun nedeni merkez bankasının politika aracı olan faiz oranlarının toplam talep üzerinde daha etkili olmasıdır. Bu da bize merkez bankasının aslında yurt içi kaynaklı fiyat artışlarına daha etkin müdahale edebildiğini gösteriyor.
Soru 5
Üçer aylık dönemler için açıklanan GSYH verilerinin açıklanması için iki ay beklemek gereklidir.
Buna göre iktisat politikası uygulamaya çalışırken hangi sorun ile karşı karşıya kalınmaktadır?
Buna göre iktisat politikası uygulamaya çalışırken hangi sorun ile karşı karşıya kalınmaktadır?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Veri Gecikmesi: Politika yapıcılar ekonomide neler olup bittiğini anlamak için belli başlı iktisadi verileri takip ederler. Bazı verilerin açıklanması mevcut durumun geç anlaşılmasına neden olabilir. Örneğin üçer aylık dönemler için açıklanan GSYH verilerinin açıklanması için iki ay beklemek gereklidir. Ağustos-Eylül-Ekim (3. Çeyrek) döneminin GSYH’si Aralık başında açıklanır. Bu durumda ekonominin genel durumu gecikmeli takip edilir.
Soru 6
Ekonominin durgunluk döneminde olup olmadığını ve durgunluğun şiddetini belirlemek için birkaç çeyreklik veriye ihtiyaç vardır.
Bu durumda iktisat politikası uygulanırken aşağıdaki sorunların hangisiyle karşılaşılması olasıdır?
Bu durumda iktisat politikası uygulanırken aşağıdaki sorunların hangisiyle karşılaşılması olasıdır?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Teşhis Gecikmesi: Veriler elde edildikten sonra ekonominin gelecekteki durumu hakkında verdiği işaretlerin yorumlanması da belirli bir süre alır. Örneğin ekonominin durgunluk döneminde olup olmadığını ve durgunluğun şiddetini belirlemek için birkaç çeyreklik veriye ihtiyaç vardır. Bu nedenle 6-9 aylık süre gereklidir.
Soru 7
- Ekonomik faaliyetlerin temel göstergesi işsizlik oranıdır.
- Doğal işsizlik oranını sağlamak ekonomide istikrarı sağlamak ile aynıdır.
- Enflasyondaki düşük düzeylerde istikrarın sağlanmasının literatürdeki adı fiyat istikrarıdır.
- Fiyat istikrarı ile kastedilen fiyat düzeyinin sabit tutulmasıdır.
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Makro iktisat politikasının iki öncelikli amacı var: Ekonomik faaliyetlerde istikrarı sağlamak ve enflasyonda düşük düzeylerde istikrarı sağlamak.
Ekonomik faaliyetlerin temel göstergesi işsizlik oranıdır. İşsizlik oranı ekonomi kapasitesinin atıl bırakıldığının da göstergesidir. Tabii bu, üretim düzeyi ile ilişkilidir. Zaten ekonomi potansiyel düzeyinde olduğunda yine işsizlik vardır. Bunu kabul ediyoruz ve doğal işsizlik oranı adını veriyoruz. Bu düzeyde enflasyon üzerinde artma ya da azalma yönünde bir yönelim yoktur. Yani doğal işsizlik oranını sağlamak ekonomide istikrarı sağlamak ile aynıdır. Doğal işsizlik oranında ekonomi de doğal düzeyinde ya da potansiyel düzeyinde yer alır.
Enflasyondaki düşük düzeylerde istikrarın sağlanmasının literatürdeki adı fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarı ile kastedilen fiyat düzeyinin sabit tutulması değildir. Genellikle kabul edilen yüzde 2 ve civarında yıllık enflasyon oranıdır. Sıfırdan büyük ama düşük düzeyli bir enflasyon oranının fiyat istikrarı ile uyumlu olduğu kabul edilir.
Ekonomik faaliyetlerin temel göstergesi işsizlik oranıdır. İşsizlik oranı ekonomi kapasitesinin atıl bırakıldığının da göstergesidir. Tabii bu, üretim düzeyi ile ilişkilidir. Zaten ekonomi potansiyel düzeyinde olduğunda yine işsizlik vardır. Bunu kabul ediyoruz ve doğal işsizlik oranı adını veriyoruz. Bu düzeyde enflasyon üzerinde artma ya da azalma yönünde bir yönelim yoktur. Yani doğal işsizlik oranını sağlamak ekonomide istikrarı sağlamak ile aynıdır. Doğal işsizlik oranında ekonomi de doğal düzeyinde ya da potansiyel düzeyinde yer alır.
Enflasyondaki düşük düzeylerde istikrarın sağlanmasının literatürdeki adı fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarı ile kastedilen fiyat düzeyinin sabit tutulması değildir. Genellikle kabul edilen yüzde 2 ve civarında yıllık enflasyon oranıdır. Sıfırdan büyük ama düşük düzeyli bir enflasyon oranının fiyat istikrarı ile uyumlu olduğu kabul edilir.
Soru 8
- Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide göreli fiyatlar kolaylıkla izlenebilir
- Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide faiz oranları daha yüksek olur
- Yüksek enflasyon hanehalkı ve firmaların mal stoklamasına neden olur
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fiyat istikrarı ekonomik birimlerin yatırım, tüketim ve tasarrufa yönelik kararlarında dikkate almaya gerek duymadıkları ölçüde düşük bir enflasyon oranını ifade eder. Yüzde 2 civarında bir enflasyon oranı diyebiliriz buna. Amaç, sadece düşük enflasyon oranına ulaşmak değil; enflasyon oranını düşük düzeylerde de tutabilmektir. Yüksek enflasyonun yarattığı belirsizliğin ortadan kalkmasına yardımcı oluyor para politikası. Böylece sürdürülebilir ekonomik büyümeye ve ekonomik refaha katkıda bulunuyor. Günümüzde modern merkez bankacılığı çerçevesinde fiyat istikrarı görevi bağımsız merkez bankalarına verilmiştir. Fiyat istikrarı neden bu kadar önemlidir, aşağıda maddeler hâlinde açıklayalım:
- Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide göreli fiyatlar kolaylıkla izlenebilir. Fiyatları kolayca karşılaştırma imkânına sahip olan yatırımcılar ve tüketiciler, yatırıma ve tüketime yönelik kararlarını daha sağlıklı bir şekilde verirler. Bu, ekonomide kaynakların etkin kullanılması demek. Kaynakların etkin dağıldığı bir ekonominin büyüme potansiyeli artar. Uzun dönem sürdürülebilir ve yüksek bir büyüme için fiyat istikrarı önemlidir.
- Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide faiz oranları daha düşük olur. Enflasyonun düşmesi ile birlikte reel ve nominal faiz arasındaki fark kapanır. Bu da piyasa faizinin düşmesi anlamına gelir. Faizin düşmesi yatırım maliyetlerini de azaltır. Bu da uzun dönem büyüme üzerinde olumlu etki yaratır.
- Yüksek enflasyon hanehalkı ve firmaların mal stoklamasına neden olur. Bunun arkasında yatan neden fiyat artışlarından korunma isteğidir. Fakat gelirini bu şekilde kullanan hanehalklarının tasarruf edeceği, firmaların da daha verimli alanlarda kullanacakları kaynakları azalır. Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide verimsiz harcama ve yatırımlar daha az olur. Bu yine büyüme üzerinde uzun dönemde olumlu etkiye sahiptir.
Soru 9
- Merkez bankasının öncelikli amacı hedeflenen enflasyonu gerçekleştirmektir.
- Merkez bankası politika aracını belirlemede
bağımsız olmalıdır. - Merkez bankası faiz kararlarının toplam talep ve enflasyon üzerinde istenilen düzeyde etkili olabilmesi için finansal sistemin ve bankacılık sisteminin güçlü ve sağlam olması gerekir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulanabilmesi ve başarılı olabilmesi için ekonomide bazı ön koşulların sağlanmış olması gerekir. Bu ön koşullar şunlar:
- Merkez bankasının öncelikli amacı hedeflenen enflasyonu gerçekleştirmektir. Yani temel amaç fiyat istikrarını sağlamak olmalıdır. Fiyat istikrarı hedefi ile çelişmediği takdirde büyüme ya da işsizliği azaltan politikalar desteklenebilir.
- Merkez bankası politika aracını belirlemede bağımsız olmalıdır. Kamuya kredi vererek bütçe açıklarını finanse etmemesi gerekir.
- Merkez bankası faiz kararlarının toplam talep ve enflasyon üzerinde istenilen düzeyde etkili olabilmesi için finansal sistemin ve bankacılık sisteminin güçlü ve sağlam olması; para, sermaye ve döviz piyasalarının da gelişmiş olması gerekir.
Soru 10
- Sistemik şokların finans sistemine etkilerini sınırlayarak ekonomiye kredi akışının sürmesini sağlamak
- Sistemin fon kaynağı yapısını sürdürülebilir hâle getirmek
- Finansal kurumların birbirlerine olan bağımlılığını zayıflatarak bir kurumdan diğerine sıçrayacak sorunları kontrol etmek
- İşsizlik oranını kontrol ederek bu oranı doğal düzeyine yaklaştırmak
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Finansal sistemde yaşanan problemlerin finansal aracılık faaliyetlerini büyük oranda kesintiye uğratması ve reel ekonomi üzerindeki olumsuz sonuçları sistemik risk olarak adlandırılır. Makro ihtiyati politikaların amacı, sistemik riskin finansal sistem ve ekonomi üzerindeki etkilerini sınırlamaktır. Üç temel amacı vardır:
- Sistemik şokların finans sistemine etkilerini sınırlayarak ekonomiye kredi akışının sürmesini sağlamak. Nitekim kredi akışı kesilince ilk etki üretim kesiminde ortaya çıkar. Sonrasında harcamalar da olumsuz etkilenir.
- Sistemin fon kaynağı yapısını sürdürülebilir hâle getirmek. Örneğin bir bankanın düşük fon yapısına sahip olup yüksek kredi kullandırması çok arzu edilen bir durum değildir. Fakat, büyüme dönemlerinde kâr hırsıyla yüksek gelir elde etmek için bunu yapabiliyor. Yurt içinden fon bulamadığında yurt dışına yöneliyor. O zaman da kur riskini sırtına alıyor. Kur artınca borcu artacak. O zaman da bilanço bozulacak. Bunu çözemeyecek bir duruma gelmesi de iflas anlamına gelir. Bir de vade uyumsuzluğu sorunu vardır ki kısa vade borçlanıp uzun vadeli kredi kullandırılırsa bir yerden sonra bilanço yine bozulacaktır.
- Finansal kurumların birbirlerine olan bağımlılığını zayıflatarak bir kurumdan diğerine sıçrayacak sorunları kontrol etmek. Bu sorunlar sistemin kırılganlığını artıracağı için denetlenmeli ve engellenmeli. Basitçe
açıklayacak olursak finansal kurumlar sahip oldukları finansal varlıklar üzerinden birbirlerinin bilançolarını etkileyebiliyor. Bir finansal kurumun elindeki finansal varlıkta ortaya çıkan sıkıntı bu varlığı başka şekilde
paketleyip sattığı diğer finansal kurumun bilançosunu da bozuyor. Böylelikle bir domino etkisi ortaya çıkıyor ve sistemi olumsuz etkileyebiliyor.
Soru 11
Fiyat düzeyi uzun süre sabit kalmadığında çıktı açıklarının fiyat düzeyindeki artış ya da azalışlarla kapanabilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Makroiktisat politikası
B
Ekonominin kendi kendini düzeltmesi
C
Arz talep dengesi
D
Varlık fiyatları kanalı
E
Fiyat istikrarı
Açıklama:
Fiyat düzeyi uzun süre sabit kalmadığında çıktı açıkları fiyat düzeyindeki artış ya da azalışlarla kapanabilir. Buna ekonominin kendini düzeltme mekanizması adı verilir.
Soru 12
3. çeyrek döneminin GSYH'sinin Aralık başında açıklanması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Üçer aylık dönemler için açıklanan GSYH verilerinin açıklanması için iki ay beklemek gereklidir. Ağustos-Eylül-Ekim (3. Çeyrek) döneminin GSYH’si Aralık başında açıklanır. Buna veri gecikmesi denir.
Soru 13
Ekonominin durgunluk döneminde olup olmadığını anlamak için 6-9 aylık bir süre gerekmesi aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Veriler elde edildikten sonra ekonominin gelecekteki durumu
hakkında verdiği işaretlerin yorumlanması da belirli bir süre alır. Örneğin ekonominin durgunluk döneminde olup olmadığını ve durgunluğun şiddetini belirlemek için birkaç çeyreklik veriye ihtiyaç vardır. Bu nedenle 6-9 aylık süre gereklidir. Buna teşhis gecikmesi denir.
hakkında verdiği işaretlerin yorumlanması da belirli bir süre alır. Örneğin ekonominin durgunluk döneminde olup olmadığını ve durgunluğun şiddetini belirlemek için birkaç çeyreklik veriye ihtiyaç vardır. Bu nedenle 6-9 aylık süre gereklidir. Buna teşhis gecikmesi denir.
Soru 14
Uygulamadaki politikanın ekonomi üzerindeki etkisini bir yıl ya da daha fazla zamanda göstermesi aşağıdakilerden hangisine örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Uygulanmaya başlanan politikanın ekonomi üzerindeki etkisi de hemen gerçekleşmez. Politika kararının sonucunu beklemek gerekir. Politika etkisinin ortaya çıkması bir yıl ya da daha fazla zaman alabilir. Hatta bu etkinin süresi belirsizlik de içerir. Buna etkinlik gecikmesi denir.
Soru 15
- Ekonomik faaliyetlerde istikrarı sağlamak
- Enflasyonda düşük düzeylerde istikrarı sağlamak
- Arz-talep dengesinde istikrarı sağlamak
- Piyasaları canlandırmak
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
I ve II
Açıklama:
Makro iktisat politikasının iki öncelikli amacı var: Ekonomik faaliyetlerde istikrarı sağlamak ve enflasyonda düşük düzeylerde istikrarı sağlamak.
Soru 16
Para politikalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide göreli fiyatlar kolaylıkla izlenebilir.
B
Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide faiz oranları daha düşük olur.
C
Politika faizlerine ilişkin kararlar PPK tarafından verilir.
D
Merkez bankaları, para basma yetkisini kullanarak para arzı ve kısa vadeli faiz oranlarını kontrol eder.
E
Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide verimsiz harcama ve yatırımlar daha az olur.
Açıklama:
Merkez bankaları, politika faizini kullanarak para arzı ve kısa vadeli faiz oranlarını kontrol eder.
Soru 17
Merkez bankası paranın marjinal değerini hangi kanal üzerinden değiştirir?
Seçenekler
A
Döviz kuru kanalı
B
Beklentiler kanalı
C
Varlık fiyatları kanalı
D
Faiz kanalı
E
Borç kanalı
Açıklama:
Merkez bankası faiz kanalı üzerinden borç paranın marjinal maliyetini değiştirir. Ekonomik birimlerin son borçlanmalarının ne kadarlık bir faiz haddi üzerinden yapılacağını belirler. Tüketicilerin nakit akımları ve tüketim kararları, üreticilerin ise yatırım ve harcama kararları bu değişiklikten etkilenir. Böylece merkez bankası toplam talebi yönlendirmiş olur.
Soru 18
Etkinliğinin kaynağını merkez bankasının güvenilirliğinden alan aktarım kanalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faiz kanalı
B
Borç kanalı
C
Varlık fiyatları kanalı
D
Döviz kuru kanalı
E
Beklentiler kanalı
Açıklama:
Merkez bankası ekonomik birimlerin geleceğe ilişkin enflasyon ve politika beklentileri üzerinden harcama ve fiyatlama kararlarını doğrudan etkileyebilir. Beklentiler kanalı oldukça etkili bir kanaldır. Etkinliğini belirleyen ise merkez bankasının güvenilirliği ve geçmiş başarılarıdır.
Soru 19
Makro ihtiyati politikanın temel amacı nedir?
Seçenekler
A
İstihdamı ideal düzeyde tutmak
B
Finansal sitemin istikrarını sağlamak
C
Ekonomik büyümeyi sağlamak
D
Enflasyonun ideal bir düzeyde kalmasını sağlamak
E
İşgücünde artışı sağlamak
Açıklama:
2008 küresel finans krizi sonrasında ortaya çıkan yeni bir politika olan makro ihtiyati politikanın amacı finansal sistemin istikrarını sağlamaktır.
Soru 20
Makro ihtiyati politikalar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Makro ihtiyati politikalar maliye politikasının uygulanmasında değişiklik yaratamaz
B
Makro ihtiyati politikalar para politikasının uygulanmasında değişiklik yaratabilir
C
Para ve maliye politikalarının makro ihtiyati politikalar üzerinde etkisi olabilir
D
Amaçlarından birisi sistemin fon kaynağı yapısını sürdürülebilir hâle getirmektir
E
Sistemik şokların finans sistemine etkilerini sınırlayarak ekonomiye kredi akışının sürmesini amaçlar
Açıklama:
Makro ihtiyati politikalar diğer iktisat politikası alanları ile etkileşim içindedir. Finans sektöründe sistemik riskleri azaltmaya yönelik bir makro ihtiyati politikanın etkileri, para politikası ve maliye politikasının uygulanmasında değişiklik yaratabilir.
Soru 21
Genişlemeci açıkta AS eğrisinin sola kaymasına ne sebep olur?
Seçenekler
A
Çalışanların ve firmaların enflasyon beklentilerindeki artış
B
Kamu harcamalarındaki artış
C
Politika faizlerindeki artış
D
Hasıla düzeyindeki artış
E
Dolaylı vergilerde artış
Açıklama:
Genişlemeci bir açık var ve ekonomi zaman içerisinde kendini nasıl düzeltecek. Düzeltecek ile kastedilen potansiyel düzeye geri dönülmesi. Başlangıç noktamızın AS1 eğrisi ile AD1 eğrisinin kesiştiği nokta olduğunu düşünelim. Ekonomi potansiyel üretim düzeyinin üzerinde bulunan Y1 üretim düzeyinde. Fiyat düzeyi ise P1 olsun. Toplam talep eğrisinde bir değişme söz konusu değil. Çünkü toplam talebi değiştirecek herhangi bir politika etkisinin olmadığını varsayıyoruz. Toplam arz eğrisi AS1’den AS2’ye yani sola doğru kayacak ve bunun sonucunda ekonomi potansiyel düzeyine dönecek, fiyat düzeyi de P2 olacak. Peki, AS eğrisi neden sola kayar? Bunun arkasındaki iktisadi süreç nedir? Çalışanların ve firmaların enflasyon beklentilerindeki artış AS eğrisinin sola kaymasına neden oluyor. Ekonominin kısa dönem dengesinden uzun dönem dengesine uyarlanmasını sağlayan, bu mekanizmadır.
Soru 22
- Enflasyon beklentileri düşer
- Üretim maliyetleri düşer
- Çıktı düzeyi düşer
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Daralmacı açık nedeniyle çalışanların ve firmaların enflasyon beklentileri düşüyor. Düşük enflasyon nedeniyle enflasyon beklentileri de düşecek. Bu durum ücretlerin ve üretim maliyetlerinin de düşük bir şekilde artmasına ya da düşmesine neden olur. Ekonominin AD eğrisi üzerindeki hareketi de bu süreci destekliyor. Düşen fiyatların toplam talep üzerindeki artırıcı etkisi nedeniyle üretim de artacak ve ekonomi potansiyel düzeyine yeniden dönecek. Denge, daha düşük bir fiyat düzeyinde gerçekleşecek.
Soru 23
- Kamu harcamalarının arttırılması
- Verilerin arttırılması
- Faiz oranlarının arttırılması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Burada toplam talep eğrisinin tekrardan eski düzeyine kaymasını sağlayacak bir politika uygulanmalı. Maliye politikası ile doğrudan kamu harcamalarını artırabiliriz. Ya da vergileri düşürüp harcamaların artmasını sağlayabiliriz. Burada vergilerin iki türlü etkisi var. Birisi harcanabilir gelir üzerinden ortaya çıkıyor. Diğeri ise ürün fiyatlarının düşmesini sağlayarak refah etkisi üzerinden tüketim harcamalarını artırıyor. Para politikasının genişlemeci etkisi ise faiz oranları üzerinden gerçekleşiyor. Merkez Bankası politika faizi yoluyla ekonomideki faiz oranlarını düşürüyor. Bu durumda toplam harcamalar ve toplam talep artıyor.
Soru 24
- Kamu harcamalarının arttırılması
- Vergilerin arttırılması
- Faizlerin arttırılması
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ekonomide pozitif talep şoku durumunda temel sorun ortaya çıkan enflasyondur. Ekonomi bir taraftan genişledi, işsizlik azaldı. Bu güzel bir gelişme. Kuvvetle muhtemel, bu güzel gelişme için toplam talebi artıralım fikri birilerinin aklına geldi. Fakat bir sorun var: Enflasyon oranı arttı. Ekonominin kendini düzeltmesine izin verirsek bunun daha da yüksek bir enflasyon yaratacağını biliyoruz. Bu nedenle toplam talebin azaltılması gerekiyor. Daraltıcı bir iktisat politikasına ihtiyaç var. Bu durumda maliye politikası tedbirleri olarak kamu harcamaları kısılabilir ya da vergiler artırılarak toplam harcamalar azaltılır. Para politikası cephesinde merkez bankasının politika faizi üzerinden ekonomideki faizleri artırması lazım. Böylece toplam harcamaları azaltacak.
Soru 25
Politika yapıcıların izlenecek politikayı belirlemelerinden sonra mevcut politika aracını değiştirmeleri de belirli bir süre alır. Bu süreç ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Politika yapıcıların izlenecek politikayı belirlemelerinden sonra mevcut politika aracını değiştirmeleri de belirli bir süre alır. Bu, yine daha çok maliye politikası ile ilgili bir gecikmedir. Kamudaki birimlerinin harcama alışkanlıklarını değiştirmek ya da vergi beyannamelerini değiştirmek zaman alır. Para politikasında ise böyle bir gecikmeden bahsedemeyiz bile. Merkez bankası faiz oranını hızlı bir şekilde değiştirebilir.
Soru 26
Uygulanmaya başlanan politikanın ekonomi üzerindeki etkisi de hemen gerçekleşmez. Bu süreç nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Uygulanmaya başlanan politikanın ekonomi üzerindeki etkisi de hemen gerçekleşmez. Politika kararının
sonucunu beklemek gerekir. Politika etkisinin ortaya çıkması bir yıl ya da daha fazla zaman alabilir. Hatta bu etkinin süresi belirsizlik de içerir.
sonucunu beklemek gerekir. Politika etkisinin ortaya çıkması bir yıl ya da daha fazla zaman alabilir. Hatta bu etkinin süresi belirsizlik de içerir.
Soru 27
Makro iktisat politikasının öncelikli iki amacı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarı - finansal istikrar
B
Fiyat istikrarı - işsizlik
C
Büyüme - işsizilik
D
Finansal istikrar - işsizlik
E
Fiyat istikrarı - büyüme
Açıklama:
Makro iktisat politikasının iki öncelikli amacı var: Ekonomik faaliyetlerde istikrarı sağlamak ve enflasyonda düşük düzeylerde istikrarı sağlamak. Ekonomik faaliyetlerin temel göstergesi işsizlik oranıdır. İşsizlik oranı ekonomi kapasitesinin atıl bırakıldığının da göstergesidir. Tabii bu, üretim düzeyi ile ilişkilidir. Zaten ekonomi potansiyel düzeyinde olduğunda yine işsizlik vardır. Bunu kabul ediyoruz ve doğal işsizlik oranı adını veriyoruz. Bu düzeyde enflasyon üzerinde artma ya da azalma yönünde bir yönelim yoktur. Yani doğal işsizlik
oranını sağlamak ekonomide istikrarı sağlamak ile aynıdır. Doğal işsizlik oranında ekonomi de doğal düzeyinde ya da potansiyel düzeyinde yer alır. Enflasyondaki düşük düzeylerde istikrarın sağlanmasının literatürdeki adı fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarı ile kastedilen fiyat düzeyinin sabit tutulması değildir. Genellikle kabul edilen yüzde 2 ve civarında yıllık enflasyon oranıdır. Sıfırdan büyük ama düşük düzeyli bir enflasyon oranının fiyat istikrarı ile uyumlu olduğu kabul edilir.
oranını sağlamak ekonomide istikrarı sağlamak ile aynıdır. Doğal işsizlik oranında ekonomi de doğal düzeyinde ya da potansiyel düzeyinde yer alır. Enflasyondaki düşük düzeylerde istikrarın sağlanmasının literatürdeki adı fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarı ile kastedilen fiyat düzeyinin sabit tutulması değildir. Genellikle kabul edilen yüzde 2 ve civarında yıllık enflasyon oranıdır. Sıfırdan büyük ama düşük düzeyli bir enflasyon oranının fiyat istikrarı ile uyumlu olduğu kabul edilir.
Soru 28
- Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide göreli fiyatlar kolaylıkla izlenebilir.
- Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide faiz oranları daha düşük olur.
- Yüksek enflasyon hanehalkı ve firmaların mal stoklamasına neden olur.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fiyat istikrarı ekonomik birimlerin yatırım, tüketim ve tasarrufa yönelik kararlarında dikkate almaya gerek duymadıkları ölçüde düşük bir enflasyon oranını ifade eder. Yüzde 2 civarında bir enflasyon oranı diyebiliriz buna. Amaç, sadece düşük enflasyon oranına ulaşmak değil; enflasyon oranını düşük düzeylerde de tutabilmektir. Yüksek enflasyonun yarattığı belirsizliğin ortadan kalkmasına yardımcı oluyor para politikası. Böylece sürdürülebilir ekonomik büyümeye ve ekonomik refaha katkıda bulunuyor. Günümüzde modern merkez
bankacılığı çerçevesinde fiyat istikrarı görevi bağımsız merkez bankalarına verilmiştir. Fiyat istikrarı neden bu kadar önemlidir, aşağıda maddeler hâlinde açıklayalım:
bankacılığı çerçevesinde fiyat istikrarı görevi bağımsız merkez bankalarına verilmiştir. Fiyat istikrarı neden bu kadar önemlidir, aşağıda maddeler hâlinde açıklayalım:
- Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide göreli fiyatlar kolaylıkla izlenebilir. Fiyatları kolayca karşılaştırma imkânına sahip olan yatırımcılar ve tüketiciler, yatırıma ve tüketime yönelik kararlarını daha sağlıklı bir şekilde verirler. Bu, ekonomide kaynakların etkin kullanılması demek. Kaynakların etkin dağıldığı bir ekonominin büyüme potansiyeli artar. Uzun dönem sürdürülebilir ve yüksek bir büyüme için fiyat istikrarı önemlidir.
- Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide faiz oranları daha düşük olur. Enflasyonun düşmesi ile birlikte reel ve nominal faiz arasındaki fark kapanır. Bu da piyasa faizinin düşmesi anlamına gelir. Faizin düşmesi yatırım maliyetlerini de azaltır. Bu da uzun dönem büyüme üzerinde olumlu etki yaratır.
- Yüksek enflasyon hanehalkı ve firmaların mal stoklamasına neden olur. Bunun arkasında yatan neden fiyat artışlarından korunma isteğidir. Fakat gelirini bu şekilde kullanan hanehalklarının tasarruf edeceği, firmaların da daha verimli alanlarda kullanacakları kaynakları azalır. Fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomide verimsiz harcama ve yatırımlar daha az olur. Bu yine büyüme üzerinde uzun dönemde olumlu etkiye sahiptir.
Soru 29
- Merkez bankasının öncelikli amacı hedeflenen enflasyonu gerçekleştirmektir.
- Merkez bankası politika aracını belirlemede bağımsız olmalıdır.
- Finansal sistemin ve bankacılık sisteminin güçlü ve sağlam olması; para, sermaye ve döviz piyasalarının da gelişmiş olması gerekir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulanabilmesi ve başarılı olabilmesi için ekonomide bazı ön koşulların sağlanmış olması gerekir. Bu ön koşullar şunlar:
- Merkez bankasının öncelikli amacı hedeflenen enflasyonu gerçekleştirmektir. Yani temel amaç fiyat istikrarını sağlamak olmalıdır. Fiyat istikrarı hedefi ile çelişmediği takdirde büyüme ya da işsizliği azaltan politikalar desteklenebilir.
- Merkez bankası politika aracını belirlemede bağımsız olmalıdır. Kamuya kredi vererek bütçe açıklarını finanse etmemesi gerekir.
- Merkez bankası faiz kararlarının toplam talep ve enflasyon üzerinde istenilen düzeyde etkili olabilmesi için finansal sistemin ve bankacılık sisteminin güçlü ve sağlam olması; para, sermaye ve döviz piyasalarının da gelişmiş olması gerekir.
Soru 30
- Faiz gideri artar.
- Bütçe açığı artar.
- Borçlar sürdürülebilir hale gelir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Mali disiplin için en önemli gösterge borç stokunun büyüklüğüdür. Yüksek borç stoku aynı zamanda yüksek faiz gideri anlamına gelir. Yüksek faiz gideri sonraki dönemler için bütçe açığında yüksek maliyetlere neden olur ve mali disiplinin sağlanması giderek zorlaşır. Sürdürülebilir bir mali yapı için mali disiplin şarttır. Bu yüzden bütçe açıklarının azaltılması, borçların sürdürülebilir hâle gelmesi ve faiz dışı fazla verilmesine yönelik bir maliye politikası yürütülmelidir.
Soru 31
AD-AS modelinde fiyat değişimlerinden kaynaklı enflasyon yada deflasyon çıkmasının altında yatan temel neden nedir?
Seçenekler
A
Toplam arz veya talepteki değişimler
B
Tüketicilerin gelirlerinin artması
C
İşsizlik oranının azalması
D
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlar sonucu paranın değer kaybetmesi
E
Dışa bağımlılık
Açıklama:
AD-AS modelinde fiyat değişimlerinin olduğu durumlar incelenir. Fiyat düzeyi değişebilir ve dolayısıyla enflasyon ya da deflasyon ortaya çıkabilir. Bunun nedeni toplam talep veya toplam arzdaki değişimlerdir.
Soru 32
Çalışanların ve firmaların enflasyon beklentilerindeki artış AS eğrisinin eğimi ve konumunda hangi değişikliğe yol açar?
Seçenekler
A
AS eğrisinin eğimi ve konumu değişmez.
B
AS eğrisi sağa kayar.
C
AS eğrisi sola kayar.
D
AS eğrisinin eğimi artar.
E
AS eğrisinin eğimi azalır.
Açıklama:
Çalışanların ve firmaların enflasyon beklentilerindeki artış AS eğrisinin sola kaymasına neden olur.
Soru 33
I- İstihdamı artırmak
II- Fiyat istikrarını sağlamak
III- Varlık piyasasındaki kıymetli evrakların değerlerini kontrol etmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri iktisat politikasını tasarlayan politika yapıcıların temel amaçları arasında yer almaz?
II- Fiyat istikrarını sağlamak
III- Varlık piyasasındaki kıymetli evrakların değerlerini kontrol etmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri iktisat politikasını tasarlayan politika yapıcıların temel amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İktisat politikasını tasarlayan politika yapıcıların iki temel amacı vardır: İstihdamı artırmak ve fiyat istikrarını sağlamak.
Soru 34
Ekonomide pozitif talep şoku durumunda ortaya çıkan temel ekonomik sorun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşsizlik
B
Bütçe açığı
C
Cari açık
D
Enflasyon
E
Negatif büyüme
Açıklama:
Ekonomide pozitif talep şoku durumunda ortaya çıkan temel ekonomik sorun enflasyondur.
Soru 35
Politika faizlerine ilişkin kararlar aşağıdaki kurumlardan hangisi tarafınca alınmaktadır?
Seçenekler
A
Hazine ve Maliye Bakanlığı
B
TCMB Para Politikası Kurulu
C
Cumhurbaşkanlık Ofisi
D
Sermaye Piyasası Kurulu
E
BDDK
Açıklama:
Politika faizlerine ilişkin kararlar TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) tarafından verilir.
Soru 36
Avrupa Birliği, üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı yüzde kaçı geçmemelidir?
Seçenekler
A
%30 (yüzde otuz)
B
%40 (yüzde kırk)
C
%50 (yüzde elli)
D
%60 (yüzde altmış)
E
%70 (yüzde yetmiş)
Açıklama:
Avrupa Birliği, üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı %60 (yüzde altmış)’ı geçmemelidir şeklinde bir kurala sahiptir.
Soru 37
Mali disiplin için en önemli gösterge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vergi geliri düzeyi
B
Faiz dışı fazla
C
Borç stokunun büyüklüğü
D
Bütçe dışı açıkların oranı
E
Faiz oranları
Açıklama:
Mali disiplin için en önemli gösterge borç stokunun büyüklüğüdür.
Soru 38
I-Sistemik şokların finans sistemine etkilerini sınırlayarak ekonomiye kredi akışının sürmesini sağlamak
II-Sistemin fon kaynağı yapısını sürdürülebilir hâle getirmek
III-Finansal kurumların birbirlerine olan bağımlılığını zayıflatarak bir kurumdan diğerine sıçrayacak sorunları kontrol etmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri makro ihtiyati politikaların temel amaçları arasında yer alır?
II-Sistemin fon kaynağı yapısını sürdürülebilir hâle getirmek
III-Finansal kurumların birbirlerine olan bağımlılığını zayıflatarak bir kurumdan diğerine sıçrayacak sorunları kontrol etmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri makro ihtiyati politikaların temel amaçları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Makro ihtiyati politikaların üç temel amacı vardır:
- Sistemik şokların finans sistemine etkilerini sınırlayarak ekonomiye kredi akışının sürmesini sağlamak.
- Sistemin fon kaynağı yapısını sürdürülebilir hâle getirmek
- Finansal kurumların birbirlerine olan bağımlılığını zayıflatarak bir kurumdan diğerine sıçrayacak sorunları kontrol etmek
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulanabilmesi ve başarılı olabilmesi için ekonomide sağlanmış olması gereken ön koşullar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Para, sermaye ve döviz piyasalarının da gelişmiş olması gerekir.
B
Finansal sistemin ve bankacılık sisteminin güçlü ve sağlam olması gerekir.
C
Merkez bankasının kamuya kredi vererek bütçe açıklarını finanse etmesi gerekir.
D
Merkez bankası politika aracını belirlemede bağımsız olmalıdır.
E
Merkez bankasının öncelikli amacı hedeflenen enflasyonu gerçekleştirmektir.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulanabilmesi ve başarılı olabilmesi için ekonomide bazı ön koşulların sağlanmış olması gerekir. Bu ön koşullar şunlar:
• Merkez bankasının öncelikli amacı hedeflenen enflasyonu gerçekleştirmektir. Yani temel amaç fiyat istikrarını sağlamak olmalıdır. Fiyat istikrarı hedefi ile çelişmediği takdirde büyüme ya da işsizliği azaltan politikalar desteklenebilir.
• Merkez bankası politika aracını belirlemede bağımsız olmalıdır. Kamuya kredi vererek bütçe açıklarını finanse etmemesi gerekir.
• Merkez bankası faiz kararlarının toplam talep ve enflasyon üzerinde istenilen düzeyde etkili olabilmesi için finansal sistemin ve bankacılık sisteminin güçlü ve sağlam olması; para, sermaye ve döviz piyasalarının da gelişmiş olması gerekir.
• Merkez bankasının öncelikli amacı hedeflenen enflasyonu gerçekleştirmektir. Yani temel amaç fiyat istikrarını sağlamak olmalıdır. Fiyat istikrarı hedefi ile çelişmediği takdirde büyüme ya da işsizliği azaltan politikalar desteklenebilir.
• Merkez bankası politika aracını belirlemede bağımsız olmalıdır. Kamuya kredi vererek bütçe açıklarını finanse etmemesi gerekir.
• Merkez bankası faiz kararlarının toplam talep ve enflasyon üzerinde istenilen düzeyde etkili olabilmesi için finansal sistemin ve bankacılık sisteminin güçlü ve sağlam olması; para, sermaye ve döviz piyasalarının da gelişmiş olması gerekir.
Soru 40
I-Faiz kanalı
II-İşsizlik kanalı
III-Varlık fiyatları kanalı
IV-Beklentiler kanalı
Parasal aktarım mekanizmasına göre politika faizinde yapılan değişiklik yukarıdaki kanallardan hangileri üzerinden harcamaları ve enflasyonu etkiler?
II-İşsizlik kanalı
III-Varlık fiyatları kanalı
IV-Beklentiler kanalı
Parasal aktarım mekanizmasına göre politika faizinde yapılan değişiklik yukarıdaki kanallardan hangileri üzerinden harcamaları ve enflasyonu etkiler?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I,II, III ve IV
Açıklama:
Parasal aktarım mekanizmasına göre politika faizinde yapılan değişiklik dört kanal üzerinden harcamaları ve enflasyonu etkiler. Politika faizi değişikliği ile ekonomide faiz oranları, varlık fiyatları, döviz kuru ve beklentiler değişir.
Soru 41
Ekonomide olumlu talep şoku sonrasında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
İşsizlik
B
Enflasyon
C
Resesyon
D
Deflasyon
E
Stagflasyon
Açıklama:
Ekonomide yaşanan olumlu talep şoku AD eğrisini sağa doğru kaydıracaktır. Bu durum da fiyat seviyesini yükseltecektir. Yani enflasyon oluşacaktır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 42
Daraltıcı iktisat politikası için aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
Seçenekler
A
Vergiler Arttırmak
B
Transfer Harcamalarını Arttırmak
C
Nominal Para Arzını Arttırmak
D
Faizlerin Azaltmak
E
Devlet Harcamalarını Arttırmak
Açıklama:
Vergiler arttırıldığı zaman toplam harcamalar azalacaktır. Bu durum da toplam talebi azaltacaktır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 43
Veriler elde edildikten sonra ekonominin gelecekteki durumu hakkında verdiği işaretlerin yorumlanması da belirli bir süre alır. İktisat politikalarının uygulanmasında ortaya çıkan bu gecikmenin adı nedir?
Seçenekler
A
Düzenleme Gecikmesi
B
Etkinlik Gecikmesi
C
Veri Gecikmesi
D
Teşhis Gecikmesi
E
Yürütme Gecikmesi
Açıklama:
Doğru olan gecikme teşhis gecikmesidir. Cevap D şıkkıdır.
Soru 44
- Ekonomik Büyüme
- Fiyatı Sabit Tutmak
- İşsizliği Doğal İşsizlik Seviyesinde Tutmak Yukarıdaki durumlardan hangisi ya da hangileri iktisat politikalarının amaçları ile doğrudan ilgilidir?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız I
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
I ve II numaralı ifadeler yanlıştır. I numaralı durumdaki amaç fiyatı sabit tutmak değil fiyat istikrarını sağlamaktır. Genelde kabul edilen oran yüzde 2 ve civarıdır. iktisat politikalarının, II numaralı durum da ise doğrudan ekonomik büyümeye etkisi yoktur. Piyasadaki belirsizlikleri ortadan kaldırarak yatırımlar ve tasarruflar için güvenli bir ortam oluşturarak ekonomik büyümeye dolaylı bir etki söz konusudur.
Soru 45
Para politikasının doğrudan asıl amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vergileri Azaltmak
B
Transfer Harcamalarını Arttırmak
C
Tüketimi Arttırmak
D
Hükumet Harcamalarını Arttırmak
E
Enflasyon Oranlarını Düşük Oranda Tutmak
Açıklama:
Para politikasının amacı yüksek enflasyonun neden olacağı belirsizlikleri ortadan kaldırmak için enflasyon oranlarını düşük seviyede tutmaktır. Yani doğrun cevap E şıkkıdır.
Soru 46
Parasal aktarım mekanizmasına göre politika faizinde yapılan
değişiklik aşağıdaki hangi kanal üzerinden harcamaları ve enflasyonu etkilemez?
değişiklik aşağıdaki hangi kanal üzerinden harcamaları ve enflasyonu etkilemez?
Seçenekler
A
Faiz Kanalı
B
Mevduat Kanalı
C
Varlık Fiyatları Kanalı
D
Döviz Kuru Kanalı
E
Beklentiler Kanalı
Açıklama:
Mevduat kanalı adı altında politika faizini etkileyen bir kanal yoktur. Yanlış cevap B şıkkıdır.
Soru 47
Maliye politikası için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Maliye politikası kısa dönemde toplam talep üzerindeki etkisi kamu harcamaları ve vergiler üzerinden gerçekleşir.
B
Maliye politikası, vergileri kullanarak toplam harcamayı arttırabilir.
C
Maliye politikası vergi aracını durgunluk döneminde toplam talebi arttırmak için kullanır.
D
Maliye politikası, kısa ve uzu dönemde yalnızca toplam talebi etkiler.
E
Maliye politikası görevi, kısa dönemde istikrarı sağlamak olan para politikasının işini kolaylaştırmaktır.
Açıklama:
Maliye politikası her iki dönemde de yalnızca toplam talebi etkilemez. Uzun dönemde maliye politikası toplam arzı da etkiler. Yanlış şık D şıkkın olacaktır.
Soru 48
Kamu borcunun olması gereken sınırını hesaplamada kullanılan oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu Borç Stoğu / GSMH
B
GSYH / Kamu Borç Stoğu
C
Kamu Borç Stoğu / GSYH
D
Kamu Harcamaları / GSYH
E
Kamu Harcamaları / GSMH
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır. Kamu borcunun GSYH’ye oranı, sınırı belirlemek için kullanılır. Avrupa Birliği üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı %60 (yüzde altmış)’ı geçmemelidir şeklinde bir kurala sahiptir.
Soru 49
Makro ihtiyati politikanın amacı olan finansal istikrarı sağlamaktır. Aşağıdakilerden hangisi bu istikrarın bozulması durumunda ortaya çıkacak etkilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Üretim Düşer
B
Toplam Talep ve Toplam Arz Eğrileri Sağa kayar
C
Yatırım Planları İptal Edilir
D
Gelir Kayıpları
E
Kötümser Beklenti Oluşur
Açıklama:
Finansal istikrarın bozulması durumunda oluşan etki olumsuz bir etki oluğu için toplam talep ve arz eğrileri sağa değil sola doğru kayar. Bu yüzden yanlış seçenek B seçeneğidir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi ekonomide genişlemeci açık olması durumunda ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Enflasyon beklentisi artar
B
Enflasyon beklentisi düşer
C
Üretim maliyetleri düşer
D
Ücretler düşer
E
Üretim artar
Açıklama:
Genişlemeci açık, fiyat düzeyini artırarak enflasyon yaratır ve bu nedenle enflasyon beklentileri yükselir. Doğru cevap A'dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi ekonomide daralmacı açık olması durumunda ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Enflasyon beklentisi artar
B
Enflasyon beklentisi düşer
C
Ücretler artar
D
Üretim maliyetleri artar
E
Toplam talep azalır
Açıklama:
Daralmacı açık nedeniyle çalışanların ve firmaların enflasyon beklentileri düşer. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Negatif bir talep şoku sonucunda aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkmaz?
Seçenekler
A
Fiyat düzeyi düşer
B
Fiyat beklentisi düşer
C
Üretim artar
D
Üretim daralır
E
Toplam harcamalar düşer
Açıklama:
Ekonomide negatif talep şoku oluşması nedeniyle; fiyat düzeyinin düşeceğini ve üretimin de daralacağını biliyoruz. Doğru cevap C'dir.
Soru 53
Pozitif bir talep şoku durumunda aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkmaz?
Seçenekler
A
Enflasyon oluşur
B
Ekonomi genişler
C
İşsizlik azalır
D
İşsizlik artar
E
Toplam harcamalar artar
Açıklama:
Ekonomide pozitif talep şoku durumunda temel sorun ortaya çıkan enflasyondur. Ekonomi bir taraftan genişler ve işsizlik azalır. Doğru cevap D'dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi iktisat politikasının uygulanmasında ortaya çıkan gecikmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Etkinlik gecikmesi
E
Tepki gecikmesi
Açıklama:
İktisat politikasının uygulanmasında ortaya çıkan bazı gecikmeler vardır. Bunlar; veri gecikmesi, teşhis gecikmesi, düzenleme gecikmesi, yürütme gecikmesi ve etkinlik gecikmesi olarak sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Aşağıdaki hangisi para politikası uygulamalarında görülmeyen ancak maliye politikası uygulamalarında görülen gecikmelerden birisidir?
Seçenekler
A
Düzenleme gecikmesi
B
Veri gecikmesi
C
Teşhis gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Düzenleme gecikmesi; belirlenen politikanın uygulanmaya başlanması için çeşitli yasal düzenlemelerin ilgili organlardan geçirilmesinin alacağı süreyi ifade eder. Bu daha çok maliye politikası ile ilgili bir durumdur. Vergilerde ya da kamu harcamalarında bir değişiklik gerçekleştirilmek istenildiğinde ortaya bürokratik süreçler çıkar. Para politikasında ise böyle bir sorun yoktur. Açık piyasa işlemleri ya da faiz kararları hızlı bir şekilde alınabiliyor. Doğru cevap A'dır.
Soru 56
Merkez banksı hangi kanal üzerinden borç paranın marjinal maliyetini değiştirir?
Seçenekler
A
Varlık fiyatları kanalı
B
Faiz kanalı
C
Döviz kuru kanalı
D
Beklentiler kanalı
E
Borçlanma kanalı
Açıklama:
Merkez bankası faiz kanalı üzerinden borç paranın marjinal maliyetini değiştirir. Ekonomik birimlerin son borçlanmalarının ne kadarlık bir faiz haddi üzerinden yapılacağını belirler. Doğru cevap B'dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi maliye politikasının kısa dönemde etkilediği ekonomik değişkendir?
Seçenekler
A
Para arzı
B
Para talebi
C
Toplam talep
D
Toplam arz
E
Yatırım harcamaları
Açıklama:
Maliye politikası kısa dönemde toplam talebi, uzun dönemde ise toplam arzı etkiler. Doğru cevap C'dir.
Soru 58
Avrupa Birliği üyesi ülkeler için kamu borcunun GSYH oranında üst limit yüzde kaç olarak belirlenmiştir?
Seçenekler
A
%30 (yüzde otuz)
B
%40 (yüzde kırk)
C
%50 (yüzde elli)
D
%60 (yüzde altmış)
E
%70 (yüzde yetmiş)
Açıklama:
Avrupa Birliği, üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı %60 (yüzde altmış)’ı geçmemelidir şeklinde bir kurala sahiptir.
Soru 59
Maliye politikası aşağıdakilerden hangisi üzerinden mali baskınlığı azaltmak için müdahalede bulunabilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Ekonomik büyüme
C
Döviz kuru
D
Faiz
E
Faiz dışı bütçe fazlası
Açıklama:
Borç oranının zaman içindeki değişiminin faiz dışı bütçe fazlasına, faizlere, döviz kuruna ve ekonominin büyümesine bağlı olduğunu biliyoruz. Bunlardan sadece faiz dışı bütçe ile ilgili maliye politikası bir şey yapabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
Ekonomide genişlemeci bir açık var ise aşağıdakileri bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ekonomi potansiyel üretim düzeyinde bulunmaktadır
B
Ekonomi potansiyel üretim düzeyin üzerinde bulunmaktadır
C
Ekonomi potansiyel üretim düzeyin altında bulunmaktadır
D
Genişlemeci bir açıkta fiyat düzeyi olması gerekenden düşüktür
E
Genişlemeci bir açıkta fiyat düzeyi düşme eğilimindedir
Açıklama:
Genişlemeci bir açıkta ekonomi potansiyel üretim düzeyinin üzerinde bulunmaktadır.
Soru 61
Genişlemeci bir açık ile ilgili aşıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Ekonomi potansiyel üretim düzeyinin üzerinde bulunmaktadır
B
Uzun dönem dengesi AS'nin sola kaymasıyla sağlanacaktır
C
Uzun dönem dengesi AS'nin sağa kaymasıyla sağlanacaktır
D
Çalışanların ve firmaların enflasyon beklentilerinde artış olur
E
Fiyatlardaki artışlar toplam talebin azalmasına neden olur
Açıklama:
Uzun dönem dengesi AS'nin sağa kaymasıyla değil sola kaymasıyla sağlanmaktadır. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.
Soru 62
Ekonomide daralmacı açık var ise aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ekonomide üretim, potansiyel düzeyin altındadır
B
Ekonomide üretim, potansiyel düzeyin üstündedir
C
Ekonomi bu noktaya pozitif bir arz şoku nedeniyle gelmiştir
D
Ekonomi bu noktaya pozitif bir talep şoku nedeniyle gelmiştir
E
Fiyat düzeyi olması gerekenden düşüktür
Açıklama:
Ekonomide daralmacı açık var ise ekonomide üretim, potansiyel düzeyin altındadır
Soru 63
Negatif talep şokları ile aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Talep şokunun etkisiyle ekonomi durgunluğa girer
B
Talep şoku durumunda fiyat düzeyi düşer
C
Talep şoku durumunda üretim düşer
D
Böyle bir durumda genişletici maliye politikası uygulanması gerekir
E
Böyle bir durumda daraltıcı para politikası uygulanması gerekir
Açıklama:
Ekonominin büyük bir talep şokunun etkisiyle uzun dönem dengesinden uzaklaştığını ve durgunluğa (resesyona) girdiğini varsayalım. Bu durumda fiyat düzeyinin düşeceğini ve üretimin de daralacağını biliyoruz. Ekonominin kendini düzeltmesi fiyat beklentilerinin düşmesi ile toplam arz üzerinden gerçekleşecek. Fakat bu kadar büyük bir çıktı açığının kendiliğinden kapanması çok uzun sürebilir. Bu durumda mevcut sorunu tanımlayıp toplam talebi canlandıracak bir politikaya ihtiyaç vardır. Bu yüzden genişleyici bir para politikası ya da maliye politikası uygulanması gereklidir.
Soru 64
Enflasyon şokları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Olumsuz bir arz şoku sonucunda genişlemeci politikalar fiyat düzeyini artırır
B
Olumsuz bir arz şoku sonucunda ekonomi resesyona girer
C
Olumsuz bir arz şoku sonucunda fiyatlar yükselecektir
D
Olumsuz bir arz şoku sonucunda genişlemeci politikalar fiyat düzeyini etkilemez
E
Fiyat şokları petrol fiyatlarından ya da döviz kurundaki artışlardan kaynaklı olabilir.
Açıklama:
Harcamaları artıracak için faizleri düşürmesi gerekli. Faizler düştü, harcamalar arttı ve ekonomi toparlandı. Fakat bir sorun var: Enflasyon daha da yükselir
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi politikanın uygulanmasında ortaya çıkan gecikmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Veri Gecikmesi
B
Teşhis Gecikmesi
C
Verimlilik Gecikmesi
D
Yürütme Gecikmesi
E
Etkinlik Gecikmesi
Açıklama:
Politikanın uygulanmasında ortaya çıkan bazı gecikmeler var. Bu gecikmeler şunlardır;
- Veri Gecikmesi
- Teşhis Gecikmesi
- Düzenleme Gecikmesi
- Yürütme Gecikmesi
- Etkinlik Gecikmesi
Soru 66
Ekonomik birimlerin yatırım, tüketim ve tasarrufa yönelik kararlarını etkilemeyeceği kabul edilen enflasyon oranı % kaçtır?
Seçenekler
A
%2
B
%4
C
%5
D
%7
E
%10
Açıklama:
Fiyat istikrarı ekonomik birimlerin yatırım, tüketim ve tasarrufa yönelik kararlarında dikkate almaya gerek duymadıkları ölçüde düşük bir enflasyon oranını ifade eder. Yüzde 2 civarında bir enflasyon oranı diyebiliriz buna. Amaç, sadece düşük enflasyon oranına ulaşmak değil; enflasyon oranını düşük düzeylerde de tutabilmektir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi parasal aktarım mekanizmasının harcama ve enflasyonu etkilediği kanallardan biri değildir?
Seçenekler
A
Faiz Kanalı
B
Varlık Fiyatları Kanalı
C
Döviz Kuru Kanalı
D
Beklentiler Kanalı
E
Bütçe Kanalı
Açıklama:
Merkez bankalarının uyguladığı para politikalarının ekonomiye nasıl bir süreç ve yoğunlukla etki ettiği; parasal değişkenlerin toplam talebi, çıktı açığını ve enflasyonu hangi kanallarla ve ne ölçüde etkilediği “parasal aktarım mekanizması” ile açıklanmaktadır. Bu mekanizmaya göre, politika faizinde yapılan değişiklik dört kanal üzerinden harcamaları ve enflasyonu etkiler. Politika faizi değişikliği ile ekonomide faiz oranları, varlık fiyatları, döviz kuru ve beklentiler değişir.
Soru 68
Maliye politikasının kısa dönem etkileri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kısa dönemde, maliye politikasının toplam talep üzerindeki etkisi kamu harcamaları ve vergiler üzerinden gerçekleşir.
B
Kamu harcamalarındaki artış, çoğaltanın büyüklüğüne bağlı olarak ekonominin çıktısını artırıyor.
C
Vergileri kullanarak toplam harcamalar artırılabilir.
D
Gelir üzerinden alınan vergiler artarsa harcanabilir gelir artar.
E
Maliye politikasının kısıtı bütçedir.
Açıklama:
Maliye politikasının kısa dönem etkileri şunlardır;
- Kısa dönemde, maliye politikasının toplam talep üzerindeki etkisi kamu harcamaları ve vergiler üzerinden gerçekleşir.
- Kamu harcamalarındaki artış, çoğaltanın büyüklüğüne bağlı olarak ekonominin çıktısını artırıyor.
- Vergileri kullanarak toplam harcamalar artırılabilir.
- Gelir üzerinden alınan vergiler artarsa harcanabilir gelir azalır.
- Maliye politikasının kısıtı bütçedir.
Soru 69
Avrupa Birliği, üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı % yüzde kaçı geçmemeli şeklinde bir kural vardır?
Seçenekler
A
%30
B
%40
C
%50
D
%60
E
%70
Açıklama:
Ekonominin bir yılda ürettiği değerin büyük bir kısmı ya da daha fazlası kamunun borcu ise bu çok kabul edilebilir bir denge değildir. Peki, bu oran ne olmalı, diye sorabilirsiniz? Örneğin Avrupa Birliği, üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı %60 (yüzde altmış)’ı geçmemelidir şeklinde bir kurala sahiptir.
Soru 70
Ekonominin kendi kendini düzeltme mekanizması incelenirken yukarıda görülen genişlemeci açıkta AS eğrisinin sola kayma sebebi aşağıdakilerden hangisidir?Seçenekler
A
Çalışanların ve firmaların enflasyon beklentilerindeki artış
B
Çalışanların ve firmaların enflasyon beklentilerindeki azalış
C
Toplam talebin enflasyonist baskı sebebi ile artması
D
Toplam gelir düzeyindeki azalış
E
Faiz oranlarının fiyatlar genel düzeyine oluşturduğu artış yönlü baskı
Açıklama:
Çalışanların ve firmaların enflasyon beklentilerindeki artış AS eğrisinin sola kaymasına neden oluyor. Ekonominin kısa dönem dengesinden uzun dönem dengesine uyarlanmasını sağlayan, bu mekanizmadır. Genişlemeci açık, fiyat düzeyini artırarak enflasyon yarattı ve bu nedenle enflasyon beklentileri yükseldi. Enflasyonu yaratan, firmaların fiyatlarını maliyetlerindeki artıştan daha fazla artırmaları. Firmalar ürünlerine olan aşırı talebe fiyatlarını artırarak tepki veriyor. Ücretlerde ve üretim maliyetlerindeki artışlar da yüksek enflasyon beklentisine neden oluyor. Gerçekleşen enflasyon da bunun sonucunda artıyor çünkü fiyatlamalar veücret sözleşmeleri beklentilere göre yapılıyor. Bu döngü bu şekilde devam ederek ekonomiyi sonunda daha yüksek bir fiyat düzeyine taşıyacak. Diğer taraftan ekonomi eş zamanlı olarak AD eğrisi üzerinde yukarı yönlü bir şekilde hareket ediyor. Fiyatlardaki artışlar toplam talebin azalmasına ve dolayısıyla üretimin düşmesine neden olacak. Bütün bu etkiler sonucunda üretim potansiyel düzeyine gerilerken fiyat düzeyi de yükselecek. Ekonomi kendini düzeltti ama bunun maliyeti yüksek fiyat düzeyi yani enflasyon oldu. Bu sonuç, genişlemeci politikaların ekonomi üzerinde yaratacağı en önemli problemlerden birini de bize açıklıyor aslında. Doğru cevap A'dır.
Soru 71
Daralmacı açık nedeniyle çalışanların ve firmaların enflasyon beklentileri düştüğü durumda düşük enflasyon nedeniyle enflasyon beklentileri de düşer. Bu durum ücretlerin ve üretim maliyetlerinin hangi yönde değişmesine sebep olur?
Seçenekler
A
Ücretler ve üretim maliyetleri yüksek bir şekilde artar ya da düşer.
B
Ücretler ve üretim maliyetleri düşük bir şekilde artar ya da düşer.
C
Ücretler ve üretim maliyetleri değişmez.
D
Ücretler düşük bir şekilde artar , maliyetler hızlı bir şekilde düşer.
E
Maliyetler düşük bir şekilde artar , ücretler hızlı bir şekilde düşer.
Açıklama:
Daralmacı açık nedeniyle çalışanların ve firmaların enflasyon beklentileri düşüyor. Düşük enflasyon nedeniyle enflasyon beklentileri de düşecek. Bu durum ücretlerin ve üretim maliyetlerinin de düşük bir şekilde artmasına ya da düşmesine neden olur. Ekonominin AD eğrisi üzerindeki hareketi de bu süreci destekliyor. Düşen fiyatların toplam talep üzerindeki artırıcı etkisi nedeniyle üretim de artacak ve ekonomi potansiyel düzeyine yeniden dönecek. Denge, daha düşük bir fiyat düzeyinde gerçekleşecek. Doğru cevap B'dir.Soru 72
Aşağıdaki şekillerden hangisi enflasyon şoku ve çıktı açığına yönelik politika uygulamasını göstermektedir?
Seçenekler
A

B

C

D

E

Açıklama:
B şıkkında verilen ve yukarıda da görülen şekilde ekonomi potansiyel düzeyinde ve fiyat düzeyi P1 . Olumsuz bir arz şoku sonucunda şekilde toplam arz eğrisi AS1 ’den AS2 ’ye kayıyor. Bu durumda fiyat düzeyi yükselecek ve ekonomide daraltıcı açık ortaya çıkacak.Sonuç: Ekonomi resesyonda ve enflasyon var. Böyle bir durumda politika yapıcıların önünde iki seçenek söz konusu. Ekonomiyi eski fiyat düzeyine çekecek bir politika uygulamak ya da çıktıyı potansiyel düzeyine geri döndürmek.
Şekilde önceliği çıktıyı artırmak olan politikanın etkisini analiz ediyoruz. Merkez bankası enflasyon hedefini yükselterek (genişlemeci bir politika uygulayarak) toplam harcamaları artıracak. Bunun için faizleri düşürmesi gerekli. Faizler düştü, harcamalar arttı ve ekonomi toparlandı. Fakat bir sorun var: Enflasyon daha da yükseldi. Enflasyonu artıran en önemli etki, enflasyon hedefinin yükseltilmesi ile birlikte işçilerin ve firmaların da enflasyon beklentilerinin artması. Bu ücret ve fiyat artışları üzerinden yeniden bir enflasyonist etki yaratacak ve enflasyonu daha da artıracak. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
Enflasyon şokuna merkez bankasının vereceği tepkide, merkez bankası politika duruşunu değiştirmediğinde, ekonominin potansiyel düzeyine dönmesine kadar sürecek belirsizlik aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilendirilerek çözülür?
Seçenekler
A
Arz eğrisinin esnekliği
B
Talep eğrisinin tepki süresi
C
Talep eğrisinin tekrar eski konumuna dönüş hızı
D
Talep eğrisinin esnekliği
E
Arz eğrisinin tekrar eski konumuna dönüş hızı
Açıklama:
Enflasyon şokuna merkez bankasının vereceği tepkide iki alternatifi vardır. Dolayısıyla merkez bankası karar verirken şuna dikkat etmektedir: Politika duruşunu değiştirmediğinde ekonominin potansiyel düzeyine dönmesi ne kadar sürecek? Bunun cevabı arz eğrisinin tekrar eski konumuna dönüş hızı ile ilgilidir. Eğer AS eğrisi hızlı bir şekilde eski konumuna dönerse merkez bankası enflasyon hedefini değiştirmeyecektir. Çünkü bu durgunluk kısa sürecek anlamına gelmektedir. Eğer AS eğrisi yavaş bir şekilde kayarsa toplam talebi canlandırmak için enflasyon hedefini yükseltecektir. Çünkü merkez bankası ekonomiyi uzun bir durgunlukta tutmak istemeyecektir. Doğru cevap E'dir.
Soru 74
İktisat politikasının etkinliği incelenirken ortaya çıkan bazı gecikmeler olduğu gözlemlenir, aşağıdakilerden hangisi bu gecikmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yürütme gecikmesi
B
Etkinlik gecikmesi
C
Politik gecikme
D
Veri gecikmesi
E
Teşhis gecikmesi
Açıklama:
Gecikmeler:
- Veri Gecikmesi: Politika yapıcılar ekonomide neler olup bittiğini anlamak için belli başlı iktisadi verileri takip ederler. Bazı verilerin açıklanması mevcut durumun geç anlaşılmasına neden olabilir. Örneğin üçer aylık dönemler için açıklanan GSYH verilerinin açıklanması için iki ay beklemek gereklidir. Ağustos-Eylül-Ekim (3. Çeyrek) döneminin GSYH’si Aralık başında açıklanır. Bu durumda ekonominin genel durumu gecikmeli takip edilir.
- Teşhis Gecikmesi: Veriler elde edildikten sonra ekonominin gelecekteki durumu hakkında verdiği işaretlerin yorumlanması da belirli bir süre alır. Örneğin ekonominin durgunluk döneminde olup olmadığını ve durgunluğun şiddetini belirlemek için birkaç çeyreklik veriye ihtiyaç vardır. Bu nedenle 6-9 aylık süre gereklidir.
- Düzenleme Gecikmesi: Belirlenen politikanın uygulanmaya başlanması için çeşitli yasal düzenlemelerin ilgili organlardan geçirilmesi de belirli bir süre alır. Bu daha çok maliye politikası ile ilgili bir durumdur. Vergilerde ya da kamu harcamalarında bir değişiklik gerçekleştirilmek istenildiğinde ortaya bürokratik süreçler çıkar. Para politikasında ise böyle bir sorun yoktur. Açık piyasa işlemleri ya da faiz kararları hızlı bir şekilde alınabiliyor.
- Yürütme Gecikmesi: Politika yapıcıların izlenecek politikayı belirlemelerinden sonra mevcut politika aracını değiştirmeleri de belirli bir süre alır. Bu, yine daha çok maliye politikası ile ilgili bir gecikmedir. Kamudaki birimlerinin harcama alışkanlıklarını değiştirmek ya da vergi beyannamelerini değiştirmek zaman alır. Para politikasında ise böyle bir gecikmeden bahsedemeyiz bile. Merkez bankası faiz oranını hızlı bir şekilde değiştirebilir.
- Etkinlik Gecikmesi: Uygulanmaya başlanan politikanın ekonomi üzerindeki etkisi de hemen gerçekleşmez. Politika kararının sonucunu beklemek gerekir. Politika etkisinin ortaya çıkması bir yıl ya da daha fazla zaman alabilir. Hatta bu etkinin süresi belirsizlik de içerir. Doğru cevap C'dir.
Soru 75
Para politikasının, makro iktisat politikasının öncü politikası olmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faizlerin belirleyiciliği
B
Tasarruf yatırım dengesi
C
İstihdam seviyesi
D
Fiyat istikrarı
E
Ekonomik büyüme
Açıklama:
Para politikası, makro iktisat politikasının öncü politikasıdır. Fiyat istikrarının önemi bunun birinci nedenidir. Para politikası toplam talebi kontrol edecek araçlar bakımından da avantajlıdır. Bir de doğru uygulandığında oldukça etkili olan bir politika rejimi olan enflasyon hedeflemesi de para politikasının önemini arttırmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 76
Politika faizinde yapılan değişiklik dört kanal üzerinden harcamaları ve enflasyonu etkiler, aşağıdakilerden hangisi bu kanallardan biri değildir?
Seçenekler
A
Talep
B
Faiz
C
Beklentiler
D
Döviz kuru
E
Varlık fiyatları
Açıklama:
Merkez bankalarının uyguladığı para politikalarının ekonomiye nasıl bir süreç ve yoğunlukla etki ettiği; parasal değişkenlerin toplam talebi, çıktı açığını ve enflasyonu hangi kanallarla ve ne ölçüde etkilediği “parasal aktarım mekanizması” ile açıklanmaktadır. Bu mekanizmaya göre, politika faizinde yapılan değişiklik dört kanal üzerinden harcamaları ve enflasyonu etkiler. Politika faizi değişikliği ile ekonomide faiz oranları, varlık fiyatları, döviz kuru ve beklentiler değişir. Aşağıdaki şekilde yukarıda anlatılanları görselleştirmektedir.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.Soru 77
Parasal aktarım mekanizmalarından olan beklentiler kanalının etkinliğini belirleyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkez bankasının rezerv ve mevduat oranı
B
Borç paranın marjinal maliyeti
C
Merkez bankasının güvenilirliği ve geçmiş başarıları
D
Piyasa faizlerinin para politikalarına tepkisi
E
Enflasyonist beklentiler
Açıklama:
Merkez bankası ekonomik birimlerin geleceğe ilişkin enflasyon ve politika beklentileri üzerinden harcama ve fiyatlama kararlarını doğrudan etkileyebilir. Beklentiler kanalı oldukça etkili bir kanaldır. Etkinliğini belirleyen ise merkez bankasının güvenilirliği ve geçmiş başarılarıdır. Enflasyon hedeflerini tutturan ve doğru politika kararları veren bir merkez bankası ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerini etkileme gücüne de sahiptir. Doğru cevap C'dir.
Soru 78
Kamunun borçlanma sınırının belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
C + I / GSYH
B
Toplam aktifler / GSYH
C
C + I + (X - M) / GSYH
D
Kamu borç stoğu / GSYH
E
GSYH / C + I
Açıklama:
Kamunun borçlanma nedeninin bütçe açığıdır. Bu borcun daha da artmasının nedeni de yine bütçe açıklarıdır. Bu böyle devam ederse bir yerde sınır aşılmış olur Peki, sınır nedir? Kamu borcunun GSYH’ye oranı, sınırı belirlemek için kullanılır:
Kamu borç stoğu / GSYH
Ekonominin bir yılda ürettiği değerin büyük bir kısmı ya da daha fazlası kamunun borcu ise bu çok kabul edilebilir bir denge değildir. Peki, bu oran ne olmalı, diye sorulabilir? Örneğin Avrupa Birliği, üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı %60’ı geçmemelidir şeklinde bir kurala sahiptir. Doğru cevap D'dir.
Kamu borç stoğu / GSYH
Ekonominin bir yılda ürettiği değerin büyük bir kısmı ya da daha fazlası kamunun borcu ise bu çok kabul edilebilir bir denge değildir. Peki, bu oran ne olmalı, diye sorulabilir? Örneğin Avrupa Birliği, üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı %60’ı geçmemelidir şeklinde bir kurala sahiptir. Doğru cevap D'dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi makro ihtiyati politikaların amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Sistemin kredibilitesini arttırarak yatırımları ve dolayısıyla ekonomik büyümeyi desteklemek.
B
Sistemik şokların reel sektöre etkilerini sınırlayarak ekonomiye kredi akışının sürmesini sağlamak.
C
Çapa politikalarını desteklemek.
D
Faizlerin yatırımlar üzerindeki etkilerini dengeleyebilmek.
E
Finansal kurumların birbirlerine olan bağımlılığını zayıflatarak bir kurumdan diğerine sıçrayacak sorunları kontrol etmek.
Açıklama:
Finansal sistemde yaşanan problemlerin finansal aracılık faaliyetlerini büyük oranda kesintiye uğratması ve reel ekonomi üzerindeki olumsuz sonuçları sistemik risk olarak adlandırılır. Makro ihtiyati politikaların amacı, sistemik riskin finansal sistem ve ekonomi üzerindeki etkilerini sınırlamaktır. Üç temel amacı vardır:
- Sistemik şokların finans sistemine etkilerini sınırlayarak ekonomiye kredi akışının sürmesini sağlamak. Nitekim kredi akışı kesilince ilk etki üretim kesiminde ortaya çıkar. Sonrasında harcamalar da olumsuz etkilenir.
- Sistemin fon kaynağı yapısını sürdürülebilir hâle getirmek. Örneğin bir bankanın düşük fon yapısına sahip olup yüksek kredi kullandırması çok arzu edilen bir durum değildir. Fakat, büyüme dönemlerinde kâr hırsıyla yüksek gelir elde etmek için bunu yapabiliyor. Yurt içinden fon bulamadığında yurt dışına yöneliyor. O zaman da kur riskini sırtına alıyor. Kur artınca borcu artacak. O zaman da bilanço bozulacak. Bunu çözemeyecek bir duruma gelmesi de iflas anlamına gelir. Bir de vade uyumsuzluğu sorunu vardır ki kısa vade borçlanıp uzun vadeli kredi kullandırılırsa bir yerden sonra bilanço yine bozulacaktır.
- Finansal kurumların birbirlerine olan bağımlılığını zayıflatarak bir kurumdan diğerine sıçrayacak sorunları kontrol etmek. Bu sorunlar sistemin kırılganlığını artıracağı için denetlenmeli ve engellenmeli. Basitçe açıklayacak olursak finansal kurumlar sahip oldukları finansal varlıklar üzerinden birbirlerinin bilançolarını etkileyebiliyor. Bir finansal kurumun elindeki finansal varlıkta ortaya çıkan sıkıntı bu varlığı başka şekilde paketleyip sattığı diğer finansal kurumun bilançosunu da bozuyor. Böylelikle bir domino etkisi ortaya çıkıyor ve sistemi olumsuz etkileyebiliyor. Doğru cevap E'dir.
Soru 80
Dalgalanma dönemlerinde ekonomi uzun dönem dengesinden ve potansiyel düzeyinden uzaklaşır bunun bir sebebi ekonominin genişleme dönemi içinde olmasıdır, diğer sebebi nedir?
Seçenekler
A
Ekonominin uluslararası boyuta geçmesi
B
Ekonominin daralma dönemi içinde olması
C
Ekonominin istihdam düzeyinin sabite dönmesi
D
Ekonominin politika yapıcıların yönetimine geçmesi
E
Ekonominin enflasyon yaratma potansiyelinin yükselmesi
Açıklama:
Ekonominin kısa dönem dengesini incelerken iktisadi dalgalanmaların nasıl gerçekleştiğini analiz etmiştik. Dalgalanma dönemlerinde ekonomi uzun dönem dengesinden ya da potansiyel düzeyinden uzaklaşır. Bunun nedeni, ekonominin genişleme ya da daralma dönemi içerisinde olmasıdır.
Soru 81
Makro iktisat politikası ekonomide pek çok konunun başlangıcıdır bu konuların ilki büyümedir, buna göre aşağıdakilerden hangisi makro iktisat politikası için yanlıştır?
Seçenekler
A
Enflasyon iktisat politikacılarının ve politika yapıcıların istemediği bir durumdur.
B
Ekonominin büyümesi ve enflasyonun yükselmemesi için gerekli olan makro iktisat politikasıdır.
C
Ekonominin büyümesi istenen bir sonuçtur, ancak bu büyüme enflasyon yaratmayan bir büyüme olmalıdır.
D
Enflasyon ve iktisadi dalgalanmalar bir arada görülür ve bu iki durum ekonominin potansiyelinin tek yapıya dönüşmesi anlamına gelir.
E
Ekonominin potansiyel düzeyinin üzerine çıkması, pozitif çıktı açığına sebep olur, enflasyonist etkilerin de ortaya çıkacağı muhtemel bir durumdur.
Açıklama:
Ekonominin potansiyel düzeyinin üzerine çıkması pozitif çıktı açığına neden olurken enflasyonist etkilerin de ortaya çıkması muhtemel. Enflasyon biz iktisatçıların ya da politika yapıcıların istediği bir sonuç değil. Ekonominin büyümesini istiyoruz fakat enflasyon yaratmayan bir büyüme olmalı bu. Bu durumda devreye makro iktisat politikası giriyor.
Soru 82
Makro iktisat politikasının temel amacı iktisadi dalgalanmaların etkilerini en aza indirmektir buna ekonomiyi potansiyel gelir düzeyinde tutmak diyebiliriz buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Makro iktisat politikası istikrarsızlığı ortadan kaldırır.
B
Her zaman istikrarsızlık varsa ortadan kaldırılması gereklidir.
C
Ekonominin potansiyel düzeyden sapmaları istikrarsızlık olarak kabul edilir.
D
Ekonominin kısa dönemli çalışmasının sonuçları uzun dönemli yapısını belirler.
E
İşsizlik ve enflasyon üretimle birlikte ortaya çıkan değişimlerdir ekonomide pek çok başka soruna sebep olur.
Açıklama:
Makro iktisat politikasının temel önceliği iktisadi dalgalanmaların etkilerini en aza indirebilmektir. Buna ekonomiyi potansiyel gelir düzeyinde tutmak diyebiliriz. Potansiyel düzeyden sapmaları istikrarsızlık olarak kabul ediyoruz. Çünkü işsizlik ve enflasyonda üretimle birlikte ortaya çıkan değişimler ekonominin genelinde pek çok başka soruna yol açıyor.
Soru 83
Ekonominin uzun dönemde dengesinden sapmalara sebep olan toplam talep ve toplam arz kaynaklı şoklardır, buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yüzde 2’ler civarında bir enflasyon ekonomi için tamamdır ancak toplam talep burada yüzde 1’in altında olmalıdır.
B
Makro iktisat politikasının şoklarla ilgili alt politikaları para politikası, maliye politikası ve makro iktisat politikalarıdır.
C
Para politikasının, maliye politikasının ve makro iktisat politikasının toplam talep ve toplam arz üzerinde etkisi vardır.
D
Makro iktisat politikası alt politikalar geliştirerek şokların ortaya çıkmasını engeller eğer ortaya çıktı ise etkilerini ortadan kaldırır.
E
Örneğin para politikasının toplam talep üzerinde etkisi olan araçları vardır ve temel önceliği fiyat istikrarı yani enflasyonun ortadan kaldırılmasıdır.
Açıklama:
Ekonominin uzun dönem dengesinden sapmasına neden olan toplam talep ya da toplam arz kaynaklı şoklar olabilir. Makro iktisat politikası çerçevesinde alt politikalar ile bu şokların ortaya çıkması engellenmeye ya da çıktıktan sonra etkileri ortadan kaldırılmaya çalışılır.
Soru 84
Maliye politikalarına küresel kriz sonrası yeni bir politika eklenmiştir bu politika nedir?
Seçenekler
A
Makro ihtiyati politika
B
Finansal sistemi boş bırakma
C
Ekonominin risk alma yapısını genişletme
D
Finansal sistemin istikrarını ikinci plan yapma
E
Ekonomideki ciddi sorunların sadece talep yönlü olması
Açıklama:
Bu iki temel politikaya küresel kriz sonrası yeni bir politika eklendi: Makro ihtiyati politika. Finansal sistemi başıboş bırakınca neler olduğunu gördük ve iktisatçılar buna çözüm aramaya başladılar. Makro ihtiyati politikalar böyle ortaya çıktı.
Soru 85
Ekonomilerin genişleme dönemlerinde risk alma iştahı artar ve sonrasında bu durum ekonomide ciddi sorunlar yaratır ve bu sorunlar ise hem talep hem de arz yönlüdür, burada ekonomi açısından önemli olan konu nedir?
Seçenekler
A
İstikrarsızlık durumunun kendi kendine nasıl düzeltildiği
B
AD-AS modelinin diğer uygulamalardan neden farklı olduğunu anlamak
C
Keynesyen modelin bir makro iktisat ihtiyat politikası olarak nasıl yürütüldüğü
D
Fiyat düzeyinin değişken yapısını ve ekonominin potansiyel düzeyini yukarıya çekmek
E
Keynesyen model ve firmaların önceden belirlenmiş fiyatların üzerinde nasıl hareket ettiğini belirlemek
Açıklama:
Ekonomilerin genişleme dönemlerinde risk alma iştahı artar ve sonrasında bu, ekonomide ciddi sorunlar yaratır. Bu etkiler hem talep hem arz yönlü gerçekleşir. İşte bu dönemlerde risk
alma iştahını dizginlemek için makro ihtiyati politikalar kullanılır.
alma iştahını dizginlemek için makro ihtiyati politikalar kullanılır.
Soru 86
Keynesyen modele göre firmalar sabit yani önceden belirlenmiş fiyatlar ürünlerine olan talebi karşılarlar buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Fiyat düzeyleri değişebilir ve enflasyon ya da deflasyon ortaya çıkabilir.
B
Enflasyon ve deflasyon durumlarının sebebi toplam talep ve toplam arzdaki değişimlerdir.
C
Fiyat düzeyleri uzun süre sabit kalmadığında çıktı açıkları fiyat düzeyindeki artış ya da azalışlarla kapanır.
D
Ekonominin kendisini düzeltme mekanizması, kısalan yapı ve ileriye doğru miktarı artan bir yapı ile hareket eder.
E
Çıktı açıklarının fiyat düzeyindeki artışlar ve azalışlarla kapanmasına ekonominin kendisini düzeltme mekanizması adı verilir.
Açıklama:
Basit Keynesyen model ve AD-AS modeli arasındaki temel farkı hatırlayarak başlayalım. Basit Keynesyen modelde firmaların sabit (önceden belirlenmiş) fiyatlarda ürünlerine olan talebi karşıladığı varsayımını kullandık. AD-AS modelinde ise bu varsayımı bırakarak fiyat değişimlerinin olduğu durumları inceledik. Fiyat düzeyi değişebilir ve dolayısıyla enflasyon ya da deflasyon ortaya çıkabilir. Bunun nedeni toplam talep veya toplam arzdaki değişimlerdir. Fiyat düzeyi uzun süre sabit kalmadığında çıktı açıkları fiyat düzeyindeki artış ya da azalışlarla kapanabilir. Buna ekonominin kendini düzeltme mekanizması adı verilir.
Soru 87
Ekonomi genişleme döneminde talep şoku ve arz şoku ile ekonomi büyür ve genişlemeci bir açık ortaya çıkar buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplam talepte herhangi bir değişme yoktur.
B
Çalışanlar ve firmalar enflasyon beklentisi içine girerler.
C
Genişlemeci bir açık vardır ve ekonomi zaman içinde kendini düzeltecektir.
D
Burada ekonominin kendini düzeltmesi potansiyel düzeye geri dönülmesidir.
E
Genişlemeci açık fiyat düzeyini düşürerek firmaların az karlarla çalışmalarına sebep olur.
Açıklama:
Ekonomide genişlemeci açığın olduğu durumu inceliyoruz. Ekonomi genişleme döneminde. Ekonominin buraya nasıl geldiğini Toplam Talep - Toplam Arz Ünitesinde görmüştük. Talep şoku ya da arz şoku etkisiyle ekonomi büyüdü. Şimdi biz mevcut duruma odaklanıyoruz: Genişlemeci bir açık var ve ekonomi zaman içerisinde kendini nasıl düzeltecek. Düzeltecek ile kastedilen potansiyel düzeye geri dönülmesi.
Soru 88
Genişlemeci açık fiyat düzeyini artırarak enflasyon yaratırken firmalar ürünlerine olan aşırı talebe fiyatlarını artırarak tepki verirler ve buna karşılık ücretlerde ve üretim maliyetlerindeki yüksek artışlar enflasyonu yükseltir, burada bir döngü biçimine dönüşen aynı işleyişte fiyatlandırmalar neden önemlidir?
Seçenekler
A
Çünkü genişlemeci politikalar maliyeti yüksek ücretlere sebep olur.
B
Çünkü ekonominin kendini düzeltmesi düşük maliyetler düzeyinde olur.
C
Çünkü fiyatlandırmalar ücret sözleşmeleri beklentilerine göre yapılır.
D
Çünkü ekonominin toplam talebi etkilemesi azaltmasıyla üretim düzeyleri artar.
E
Çünkü ekonomi üzerindeki en önemli problem yukarı yönlü toplam art hareketidir.
Açıklama:
Ücretlerde ve üretim maliyetlerindeki artışlar da yüksek enflasyon beklentisine neden oluyor. Gerçekleşen enflasyon
da bunun sonucunda artıyor çünkü fiyatlamalar ve ücret sözleşmeleri beklentilere göre yapılıyor. Bu döngü bu şekilde devam ederek ekonomiyi sonunda daha yüksek bir fiyat düzeyine taşıyacak.
da bunun sonucunda artıyor çünkü fiyatlamalar ve ücret sözleşmeleri beklentilere göre yapılıyor. Bu döngü bu şekilde devam ederek ekonomiyi sonunda daha yüksek bir fiyat düzeyine taşıyacak.
Soru 89
Ekonomide daralmacı açığın olduğu durumlarda ilk görülen sonuç ekonomideki üretimin potansiyel düzeyin altında olmasıdır. Burada ekonomi uzun dönemde dengesine dönecektir. Bu denge için gerekli olan, çıktı açığının kapanmasıdır. Bu sürecin sonunda çıktı açığı kapandığında fiyat düzeyi nasıl olur?
Seçenekler
A
Fiyat düzeyi düşer.
B
Fiyat düzeyi yükselir.
C
Fiyat düzeyi değişmez.
D
Önce yükselir, en yüksek seviyesine ulaştıktan sonra sabit kalır.
E
Fiyat belli bir seviyeye kadar düşerek minimum düzeyine ulaşır ve çıktı açığı kapandığında ise en yüksek düzeyine ulaşır.
Açıklama:
Bu durum ücretlerin ve üretim maliyetlerinin de düşük bir şekilde artmasına ya da düşmesine neden olur. Ekonominin AD eğrisi üzerindeki hareketi de bu süreci destekliyor. Düşen fiyatların toplam talep üzerindeki artırıcı etkisi nedeniyle üretim de artacak ve ekonomi potansiyel düzeyine yeniden dönecek. Denge, daha düşük bir fiyat düzeyinde gerçekleşecek.
Soru 90
Makro iktisat politikasının temel önceliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İktisadi dalgalanmaların etkilerini en aza indirmek
B
İşsizliği önlemek
C
Enflasyonist baskıyı önlemek
D
Bütçe açığı azaltmak
E
Ödemeler bilançosunu dengede tutmak
Açıklama:
Makro iktisat politikasının temel önceliği iktisadi dalgalanmaların etkilerini en aza indirebilmektir. Buna ekonomiyi potansiyel gelir düzeyinde tutmak diyebiliriz. Doğru cevap A'dır.
Soru 91
Para politikasının temel önceliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşsizliği azaltmak
B
Enflasyonun ortaya çıkmasını önlemek
C
Bütçe açığını azaltmak
D
Ödemeler bilançosunu dengede tutmak
E
Ekonomik büyümeyi sağlamak
Açıklama:
Para politikası toplam talep üzerinde etkili olacak araçlara sahiptir ve temel önceliği fiyat istikrarı yani enflasyonun ortaya çıkmasını engellemektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 92
Genişlemeci açığa sahip bir ekonominin uzun dönem dengesine dönmesi için aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Ücretler düşer
B
Enflasyon beklentisi düşer
C
Enflasyon beklentisi artar
D
Üretim artar
E
Toplam talep artar
Açıklama:
Genişlemeci açık, fiyat düzeyini artırarak enflasyon yaratır ve bu nedenle enflasyon beklentileri yükselir. Doğru cevap C'dir.
Soru 93
Kısa dönemde daralmacı açığa sahip bir ekonominin kendini düzeltme mekanizmasıyla uzun dönem dengesine dönmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir?
Seçenekler
A
Ücretler artması
B
Üretim maliyetlerinin artması
C
Enflasyon beklentisinin artması
D
Enflasyon beklentisinin düşmesi
E
Toplam talebin azalması
Açıklama:
Negatif bir talep ya da arz şoku sonucunda ekonomi potansiyel düzeyin altına düştü. Daralmacı bir açık var ve ekonomi kendini düzeltecek. Yani uzun dönem dengesine dönecek. Bu durumda çıktı, potansiyel düzeyinin altındadır. Ekonomi kendini düzelteceği için toplam talebi artırıcı bir politika uygulaması söz konusu değildir. Toplam arzın kendiliğinden artması sorunu çözecektir. Bu durumda çıktı açığı kapanacak ve daha düşük bir fiyat düzeyine ulaşılacaktır. Bu süreç kendiliğinden nasıl gerçekleşir? Daralmacı açık nedeniyle çalışanların ve firmaların enflasyon beklentileri düşer. Bu durum ücretlerin ve üretim maliyetlerinin de düşük bir şekilde artmasına ya da düşmesine neden olur. Ekonominin AD eğrisi üzerindeki hareketi de bu süreci destekliyor. Düşen fiyatların toplam talep üzerindeki artırıcı etkisi nedeniyle üretim de artacak ve ekonomi potansiyel düzeyine yeniden dönecek. Denge, daha düşük bir fiyat düzeyinde gerçekleşecek. Doğru cevap D'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi ekonomide pozitif talep şoku durumunda ortaya çıkan temel sorundur?
Seçenekler
A
Slumpflasyon
B
Stagflasyon
C
Deflasyon
D
Resesyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Ekonomide pozitif talep şoku durumunda ise temel sorun ortaya çıkan enflasyondur. Doğru cevap E'dir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi ekonomi politikasının uygulanmasında ortaya çıkan gecikmeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yargı gecikmesi
B
Veri gecikmesi
C
Teşhis gecikmesi
D
Düzenleme gecikmesi
E
Yürütme gecikmesi
Açıklama:
Ekonomi politikasının uygulanmasında ortaya çıkan gecikmeler; veri gecikmesi, teşhis gecikmesi, düzenleme gecikmesi, yürütme gecikmesi ve etkinlik gecikmesi olarak sıralanabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 96
Ekonominin durgunluk döneminde olup olmadığını ve durgunluğun şiddetini belirlemek için kaç aylık veriye ihtiyaç duyulur?
Seçenekler
A
3-6 ay
B
6-9 ay
C
9-12 ay
D
12-15 ay
E
15-18 ay
Açıklama:
Ekonominin durgunluk döneminde olup olmadığını ve durgunluğun şiddetini belirlemek için birkaç çeyreklik veriye ihtiyaç vardır. Bu nedenle 6-9 aylık süre gereklidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi fiyat istikrarının sağlandığı bir ekonomi için doğru yargılar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Göreli fiyatlar kolaylıkla izlenebilir
B
Faiz oranları daha düşük olur
C
Hanehalkı mal stoklamaya yönelir
D
Reel ve nominal faiz arasındaki fark kapanır
E
Yatırım maliyetleri azalır.
Açıklama:
Yüksek enflasyon hanehalkı ve firmaların mal stoklamasına neden olur. Doğru cevap C'dir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi politika faizini ekonomiyi nasıl etkilediği gösteren aktarım mekanizması içindeki kanallar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Faiz kanalı
B
Varlık fiyatları kanalı
C
Döviz kuru kanalı
D
Gayrimenkul fiyatları kanalı
E
Beklentiler kanalı
Açıklama:
Politika faizi değişikliği ile ekonomide faiz oranları, varlık fiyatları, döviz kuru ve beklentiler değişir. Doğru cevap D'dir.
Soru 99
Avrupa Birliği üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı yüzde kaçı geçmemelidir?
Seçenekler
A
%20 (yüzde yirmi)
B
%30 (yüzde otuz)
C
%40 (yüzde kırk)
D
%50 (yüzde elli)
E
%60 (yüzde altmış)
Açıklama:
Avrupa Birliği, üye ülkelerin devlet borçlarının GSYH’sine oranı %60 (yüzde altmış)’ı geçmemelidir şeklinde bir kurala sahiptir.