⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
6. Dönem İKT316U

Ekonometrinin Temelleri

Toplam 659 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Ekonometrinin Temelleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

I. Ekonometri temel olarak, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.
II. Herhangi bir ekonomi politikasının geliştirilebilmesi için öncelikle ortaya konulan teorilerin test edilerek değişkenler arasındaki ilişkilerin matematiksel boyutunun bilinmesi gerekir.
III. İsmini Latince sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en kısa ifadesiyle “ekonomik dizilim” demektir.
Ekonometrinin tanımı ile ilgili verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Ekonometri temel olarak, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır. Herhangi bir ekonomi politikasının geliştirilebilmesi için öncelikle ortaya konulan teorilerin test edilerek değişkenler arasındaki ilişkilerin matematiksel boyutunun bilinmesi gerekir. İsmini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en kısa ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

I. Regresyon aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir.
II. Regresyonlar için, tek bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenden oluşan modellere basit regresyon modeli denir.
III. Regresyonlar için, birden çok bağımlı ve bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere çoklu regresyon modeli denir.
Regresyon ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Regresyon analizinde, kurulan regresyon denkleminin tahmini yapılarak modelde yer alan değişkenlere dair parametreler tahmin edilir ve bu şekilde bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiler matematiksel olarak ortaya konur. Regresyon aralarında neden-sonuç ilişkisi
olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir. Tek bağımlı ve tek bağımsız değişkenden oluşan modellere basit regresyon modeli, tek bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere ise çoklu regresyon modeli adı verilir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Türkiye için tüketici fiyat endeksindeki yıllık yüzde değişimlerin yıllara göre aldığı değerler hangi veri türüne örnek olabilir?

Seçenekler

A
Yatay kesit verileri
B
Zaman serisi verileri
C
Panel veriler
D
Büyük veri seti
E
Küçük veri seti
Açıklama:
Zaman serisi verileri, kısaca herhangi bir değişkenin belirli bir zaman dilimi içerisinde aldığı değerler
kümesidir. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

I. Panel veriler herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesidir.
II. Panel veriler zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.
III. Panel veriler zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim
için aldığı değerlerdir.
Panel verilerle ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Panel veriler herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesidir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi panel veriler zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Verilenlerden hangisi geleneksel ekonometrik metodolojinin ilk adımıdır?

Seçenekler

A
Problemin ifade edilmesi
B
Modelin kurulması
C
Modelin tahmini
D
Tahmin sonuçlarının test edilmesi
E
Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar
vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

I. Modelin kurulması
II. Problemin çözülmesi
III. Tahmin sonuçlarının test edilmesi
Verilenlerden hangisi ya da hangileri geleneksel ekonometrik metodolojinin adımları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar
vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

I. İktisat teorisi, iktisadi olayları açıklarken bazı varsayımlar altında değişkenler arasındaki ilişkileri belirten teori ve hipotezler ortaya koyar.
II. İktisadi değişkenler arasındaki ilişkileri matematiksel bir kalıba sokarak çeşitli istatistiksel yöntemler yardımıyla söz konusu değişkenler için parametre tahminlerinde bulunulması gerekir.
III. Belirli varsayımlar altında değişkenler arasındaki ilişkileri belirten teori ve hipotezlerle sağlanan bilgi politika geliştirmek için yeterlidir.
Ekonomi politikasının geliştirilmesiyle ilgili verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Herhangi bir ekonomi politikasının geliştirilebilmesi için öncelikle ortaya konulan teorilerin test edilerek değişkenler arasındaki ilişkilerin matematiksel boyutunun bilinmesi gerekir. İktisat teorisi, iktisadi olayları açıklarken bazı varsayımlar altında değişkenler arasındaki ilişkileri belirten teori ve hipotezler ortaya koyar. Ancak bu bilgi politika geliştirmek için yeterli değildir. Burada iktisadi değişkenler arasındaki ilişkileri matematiksel bir kalıba sokarak çeşitli istatistiksel yöntemler yardımıyla söz konusu değişkenler için parametre tahminlerinde bulunulması gerekir. Ekonometrinin temel amacı da bu ihtiyacı karşılamaktır.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Verilenlerden hangisi geleneksel ekonometrik metodolojinin "Modelin kurulması" adımında yapılır?

Seçenekler

A
İktisadi Ölçütler
B
Verilerin Toplanması
C
Ekonometrik Ölçütler
D
Tahmin Sonuçlarının Değerlendirilmesi
E
Matematiksel Kalıbın Seçilmesi
Açıklama:
Ekonometrik çalışmalarda, incelenen iktisadi olayı matematiksel bir kalıba sokarak tahmin edilebilir bir model haline getirmek oldukça önemlidir. Bunun için öncelikle iktisadi teoriyi temel alacak şekilde uygun bağımlı ve bağımsız değişkenlerin seçilmesi ve değişkenler arasındaki ilişkileri gösteren katsayıların işaret ve büyüklüklerinin belirlenmesi gerekir. Ardından incelenen iktisadi olay matematiksel bir kalıba sokularak ölçülebilir bir model haline getirilir.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Verilenlerden hangisi geleneksel ekonometrik metodolojinin "Modelin tahmini" adımında yapılır?

Seçenekler

A
Verilerin Toplanması
B
Uygun Tahmin Yönteminin Seçilmesi
C
Katsayıların Büyüklüklerinin Belirlenmesi
D
Değişken Seçimi
E
Tahmin Sonuçlarının Test Edilmesi
Açıklama:
Eşitliğin tahmin edilebilmesi için öncelikle bir takım sayısal verilere ihtiyacımız vardır. Doğru tahminlerin yapılabilmesi için bu sayısal verilerin değişkenlere dair gerçek bilgileri içermesi gerekir. Bu nedenle herhangi bir iktisadi olayı ekonometrik yöntemlerle analiz ederken veri toplama aşamasının sağlıklı gerçekleşmesi son derece önemlidir.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Verilenlerden hangisi geleneksel ekonometrik metodolojinin "Tahmin Sonuçlarının Test Edilmesi" adımında yapılır?

Seçenekler

A
Problemin İfade Edilmesi
B
Katsayıların İşaret Belirlenmesi
C
Matematiksel Kalıbın Seçilmesi
D
Değişken Seçimi
E
İstatistiki Ölçütler
Açıklama:
Modelin tahmininden sonraki aşama ise hipotez testi aşamasıdır. Hipotez testi gereklidir çünkü her ekonometrik modelin tahmininde bir hata riski söz konusudur. Bu nedenle tahminler yapıldıktan sonra ulaşılan sonuçların güvenilirliğinin de sınanması gerekir. Çünkü güvenilir olmayan sonuçların referans alınması uygulanacak politikaların etkinliğini azaltabileceği gibi istenmeyen sonuçlar da doğurabilir. Bu nedenle yapılan tahminlerin güvenilirliğinin sınanarak incelenen iktisadi olayı ne kadar sağlıklı temsil ettiğinin belirlenmesi son derece önemlidir. Bu noktada yapılması gereken ilk şey tahmin sonuçlarının iktisat teorisiyle uyumlu olup olmadığını incelemektir.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

İktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Davranışsal iktisat
B
Ekonometri
C
Sanayi iktisadı
D
Çevre ekonomisi
E
Mikro iktisat
Açıklama:
Ekonometri, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

"Tek bağımlı ve tek bağımsız değişkenden oluşan modellere ................. regresyon modeli, tek bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere ise ............... regresyon modeli adı verilir."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
doğrusal-basit
B
çoklu-doğrusal
C
basit-çoklu
D
basit-doğrusal
E
doğrusal-doğrusal olmayan
Açıklama:
Tek bağımlı ve tek bağımsız değişkenden oluşan modellere basit regresyon modeli, tek bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere ise çoklu regresyon modeli adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Herhangi bir değişkenin belirli bir zaman dilimi içerisinde aldığı değerler kümesine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Çapraz kesit verileri
B
Yatay kesit verileri
C
Panel veriler
D
Zaman serisi verileri
E
Doğrusal olmayan veriler
Açıklama:
Zaman serisi verileri, kısaca herhangi bir değişkenin belirli bir zaman dilimi içerisinde aldığı değerler kümesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

BRICS ülkeleri için 2018 yılına ait enflasyon verileri hangi tip veri tipine bir örnektir?

Seçenekler

A
Zaman serisi verileri
B
Yatay kesit verileri
C
Panel veriler
D
Doğrusal veriler
E
Doğrusal olmayan veriler
Açıklama:
BRICS ülkeleri için 2018 yılına ait enflasyon verileri bir yatay kesit verisi örneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

I-Modelin kurulması
II-Problemin ifade edilmesi
III-Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi
IV- Tahmin sonuçlarının test edilmesi
V-Modelin tahmini
Geleneksel ekonometrik metodolojinin temel adımlarını sıraladığınızda aşağıdaki şıklardan hangisi doğru sıralanışı vermektedir?

Seçenekler

A
I-II-III-IV-V
B
II-I-V-IV-III
C
III-II-I-IV-V
D
IV-I-II-III-V
E
V-IV-III-II-I
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi

Doğru Cevap: B

Soru 16

I-İktisadi teorileri test etmek
II-Ulaşılan sonuçları politika uygulamalarında kullanmak
III-Tahmin sonuçlarından hareketle geleceğe dair öngörülerde bulunmak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ekonometrik çalışmaların temel amaçları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Ekonometrik çalışmaların temel amacı iktisadi teorileri test etmek, ulaşılan sonuçları politika uygulamalarında kullanmak ve tahmin sonuçlarından hareketle geleceğe dair öngörülerde bulunmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

"En küçük kareler yönteminde hata terimlerinin varyansının değişmediği diğer bir ifadeyle sabit varyanslı olduğu kabul edilir."
Yukarıdaki cümlede yer alan varsayımın ihlali halinde aşağıdaki ekonometrik sorunlardan hangisi ortaya çıkar?

Seçenekler

A
Değişen varyans sorunu
B
Otokorelasyon sorunu
C
Çoklu doğrusallık sorunu
D
Normallik sorunu
E
Modelin doğru belirlenmemesi sorunu
Açıklama:
Hata terimlerinin varyansının değişmediği diğer bir ifadeyle sabit varyanslı olduğu kabul edilir. Bu varsayımın ihlali ise değişen varyans sorunu olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

"........... testi ile tahmin edilen her bir katsayının bireysel anlamlılığı sınanırken, .......... testi ile tüm katsayıların eşanlı olarak anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
F testi-Z testi
B
Z testi-F testi
C
t testi-Z testi
D
Z testi-F testi
E
t testi-F testi
Açıklama:
t testi ile tahmin edilen her bir katsayının bireysel anlamlılığı sınanırken, F testi ile tüm katsayıların eşanlı olarak anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Kısaca hata karelerinin toplamını minimum yapan katsayıları tahmin etme yöntemi olarak ifade edilen en küçük kareler yöntemi ilk kez hangi matematikçi tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Newton
B
Turing
C
Riemann
D
Gauss
E
Pisagor
Açıklama:
Tek denklem modellerinin başında En Küçük Kareler Yöntemi gelir. İlk kez 1795 yılında matematikçi C. F. Gauss tarafından geliştirilen bu yöntem kısaca hata karelerinin toplamını minimum yapan katsayıları tahmin etme yöntemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bir firmanın belirli bir zaman dilimindeki günlük ciro değerleri hangi tip verilere örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Yatay kesit verileri
B
Çapraz kesit verileri
C
Zaman serisi verileri
D
Panel veriler
E
Doğrusal olmayan veriler
Açıklama:
Bir firmanın belirli bir zaman dilimindeki günlük ciro değerleri bir zaman serisi örneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

İktisat biliminin hipotezlerinin, matematiksel işlemlerle test edilmesini sağlayan bilimin adı nedir?

Seçenekler

A
Ekonometri
B
İstatistik
C
Analiz
D
Matematik
E
Regresyon
Açıklama:
İktisat bilimi, iktisadi olayları inceleyerek çeşitli teoriler ve hipotezler ortaya koyar. Ancak ortaya konulan bu hipotez veya teorilerin kabul görmesi için doğruluğunun sınanması gerekir. Bu sınamalar ise iktisadi değişkenlere dair bilgileri içeren bir takım sayısal veriler kullanılarak yapılır. Söz konusu sayısal veriler bir takım istatistiksel yöntemler ile analiz edilerek iktisadi teori ve hipotezler test edilir. Tüm bunlara olanak sağlayan bilim dalı ise ekonometridir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Ekonometri en net ifadesiyle aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Ekonomik ölçüm
C
Ekonomik çıkarım
D
İktisadi analiz
E
Hatasız ölçüm
Açıklama:
İlk kez 1926 yılında Norveçli iktisatçı Ragnar Frisch tarafından kullanılan ve ismini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en net ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Ekonometride iktisadi değişkenler arasındaki ilişkiler incelenirken başvurulan temel istatistiksel yöntem hangisidir?

Seçenekler

A
Korelasyon analizi
B
Frekans analizi
C
Regresyon analizi
D
t test
E
ANOVA
Açıklama:
Ekonometrinin istatistiksel yöntemleri kullanarak iktisadi değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektedir. Söz konusu ilişkileri incelerken başvurulan temel istatistiksel yöntem ise regresyon analizidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Tek bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu regresyon modeline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sıralı regresyon modeli
B
Doğrusal regresyon modeli
C
Basit regresyon modeli
D
Çoklu regresyon modeli
E
Tek yönlü regresyon modeli
Açıklama:
Tek bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere ise çoklu regresyon modeli adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

I. Zaman serisi verileri
II. Yatay kesit verileri
III. Panel veriler
Yukarıdakilerden hangileri regresyon analizi yaparken kullanılan veri tipleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Regresyon analizi yaparken kullanılan veriler temelde üç farklı tiptedir. Bunlar, zaman serisi verileri, yatay kesit verileri ve panel verilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

I. Problemin ifade edilmesi
II. Tahmin sonuçlarının test edilmesi
III. Modelin tahmini
IV. Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi
V. Modelin kurulması
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği ve yukarıda karışık halde verilen adımların doğru sıralanışı nasıldır?

Seçenekler

A
I - V -III - II - IV
B
I - III - V - II - IV
C
I - III - V - IV - II
D
I - III - II - V - IV
E
I - V - III - IV - II
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Hata karelerinin toplamını minimum yapan katsayıları tahmin eden yöntem hangisidir?

Seçenekler

A
Maksimum Olabilirlik Yöntemi
B
En Küçük Kareler Yöntemi
C
Eşanlı denklem modeli
D
Tek denklem modeli
E
Çoklu regresyon modeli
Açıklama:
En Küçük Kareler Yöntemi hata karelerinin toplamını minimum yapan katsayıları tahmin etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Regresyon analizi sonunda, modelin bir bütün olarak anlamlılığı hangisi ile sınanmaktadır?

Seçenekler

A
t testi
B
Mahalanobis testi
C
F testi
D
R2 testi
E
Welch testi
Açıklama:
F testi ile tüm katsayıların eşanlı olarak anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Oluşturulan bir regresyon modelinde, modelin açıklama gücünü gösteren değer aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mahalanobis uzaklık değeri
B
Durbin-Watson değeri
C
F değeri
D
R2 değeri
E
t değeri
Açıklama:
R2 değeri tahmin edilen modelin açıklama gücünü göstermektedir. R2 değeri ile temel olarak bağımlı değişkendeki değişimin hangi oranda bağımsız değişkenler tarafından açıklandığı belirlenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Oluşturulan regresyon modelinde bağımsız değişkenler arasında tam veya güçlü bir doğrusal bir ilişki bulunuyorsa, modelde hangi sorunun olduğu ifade edilebilir?

Seçenekler

A
Uç değerler sorunu
B
Artık terimler sorunu
C
Normallik sorunu
D
Tekillik sorunu
E
Çoklu doğrusallık sorunu
Açıklama:
Bağımsız değişkenler arasında tam veya güçlü bir doğrusal bir ilişki olmadığı varsayılır. Bu varsayımın geçerli olmadığı durumda modelde çoklu doğrusallık sorunu olduğu söylenir. Diğer bir varsayıma göre hata terimlerinin varyansının değişmediği diğer bir ifadeyle sabit varyanslı olduğu kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

İsmini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en kısa ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?

Seçenekler

A
Ekonometri
B
Matematik
C
İstatistik
D
Matematiksel iktisat
E
İktisat
Açıklama:
Ekonometri, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.
Ekonometri
İsmini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en kısa ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Ekonometrinin istatistiksel yöntemleri kullanarak iktisadi değişkenler arasındaki ilişkileri incelediğini söyleyebiliriz. Söz konusu ilişkileri incelerken başvurulan temel istatistiksel yöntem aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çoklu denklem
B
Panel veri
C
Regresyon Analizi
D
Değişen varyans
E
Eşanlı denklem
Açıklama:
Regresyon aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bbir denklem yardımıyla ifade edilmesidir.
Regresyon analizidir.
Ekonometri iktisat kuramına dair ölçümler yaparken matematikten ve istatistikten yararlanır.
İstatistik matematiksel işlemleri kullanarak değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koyan ve yorumlayan bir bilimdir. Ekonometri ise istatistiksel
yöntemleri kullanarak iktisadi olayları açıklamaya çalışan farklı bir bilim dalıdır. Bu açıklamadan da anlaşılacağı gibi ekonometri, iktisadi teoriye uygulanan istatistiksel yöntemler şeklinde de tanımlanabilir.
Dolayısıyla burada ekonometrinin istatistiksel yöntemleri kullanarak iktisadi değişkenler arasındaki ilişkileri incelediğini söyleyebiliriz. Söz konusu ilişkileri incelerken başvurulan temel istatistiksel yöntem ise regresyon analizidir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlerdir.Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?

Seçenekler

A
Zaman serisi verileri
B
Yatay kesit verileri
C
Nominal veriler
D
Panel veriler
E
Doğrusal veriler
Açıklama:
Yatay kesit verileri, zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesidir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi bu veriler zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?

Seçenekler

A
Panel veri
B
Değişen varyans
C
Çoklu denklem
D
Regresyon
E
Eşanlı denklem
Açıklama:
Örneğin, BRICS ülkelerinin 2014-2018 yılları arasındaki enflasyon oranları bir panel veri örneğidir. Burada, verilerde hem yatay-kesit boyutu (BRICS ülkeleri) hem de zaman serisi boyutu (2014-2018 yılları arası) söz konusudur.
Panel Veriler
Regresyon analizlerinde kullanılan diğer bir veri tipi ise panel verilerdir.
Panel veriler herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesidir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi panel veriler zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu temel adımlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Problemin ifade edilmesi.
B
Modelin kurulması.
C
Modelin tahmini.
D
Ekonomik analiz
E
Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
Açıklama:
EKONOMETRİNİN METODOLOJİSİ
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Bağımsız değişkenler arasında tam veya güçlü bir doğrusal bir ilişki olmadığı varsayılır. Bu varsayımın geçerli olmadığı durumda modelde hangi sorundan bahsedilebilir? Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru cevaptır?

Seçenekler

A
Basit regresyon modeli
B
Çoklu doğrusallık sorunu
C
Çoklu regresyon modeli
D
Eşanlı denklem modeli
E
En küçük kareler yöntemi
Açıklama:
Ekonometrik Ölçütler
Tahmin sonuçlarının güvenilirliğini sınarken tahmin yönteminin varsayımlarının da yerine getirilip getirilmediğinin ortaya konulması gerekmektedir.
Çünkü her yöntem bazı varsayımlar doğrultusunda uygulanır ve bu varsayımların sağlanmadığı durumlarda ulaşılan sonuçların da sağlıklı olduğu
söylenemez. Burada yararlandığımız en küçük kareler yöntemimin de bir takım varsayımları vardır.
Örneğin, bağımsız değişkenler arasında tam veya güçlü bir doğrusal bir ilişki olmadığı varsayılır. Bu varsayımın geçerli olmadığı durumda modelde çoklu doğrusallık sorunu olduğu söylenir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Öncelikle iktisadi bir teoriyi temel alacak şekilde problem ortaya koyulur. Ardından ortaya konulan bu teori matematiksel bir kalıba sokularak ekonometrik model oluşturulur. Devamında analizlerde kullanılmak üzere veriler toplanır. Sağlıklı verilere ulaşıldıktan sonra uygun tahmin yöntemi belirlenerek modelin tahmini yapılır ve katsayılara ulaşılır. Devam eden aşamada ise iktisadi, istatistiki ve ekonometrik ölçütler temel alınarak tahmin edilen katsayıların güvenilirliği sınanır ve son aşamada tahmin sonuçları amaca uygun şekilde değerlendirilir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?

Seçenekler

A
Doğrusal regresyon
B
Çoklu doğrusal bağlantı
C
Otokorelasyon
D
Değişen varyans
E
Ekonometrinin Metodolojisi
Açıklama:
Ekonometrinin Metodolojisi
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımlar sırasıyla şu şekildedir: Öncelikle iktisadi bir teoriyi temel alacak şekilde problem ortaya koyulur. Ardından ortaya konulan bu teori matematiksel bir kalıba sokularak ekonometrik model oluşturulur. Devamında analizlerde kullanılmak üzere veriler toplanır. Sağlıklı verilere ulaşıldıktan sonra uygun tahmin yöntemi belirlenerek modelin tahmini yapılır ve katsayılara ulaşılır. Devam eden aşamada ise iktisadi, istatistiki ve ekonometrik ölçütler temel
alınarak tahmin edilen katsayıların güvenilirliği sınanır ve son aşamada tahmin sonuçları amaca uygun şekilde değerlendirilir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Kısaca aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?

Seçenekler

A
Panel veriler
B
Doğrusal veriler
C
Regresyon
D
Yatay kesit verileri
E
Zaman serisi verileri
Açıklama:
Yatay kesit verileri ise, zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlerdir. Bu tip verilerde çok sayıda birim söz konusu iken birbirini izleyen bir zaman periyodu yoktur. Panel veriler ise herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesidir. Panel veriler hem yatay-kesit boyutuna hem de zaman serisi boyutuna sahiptir.
Regresyon
Kısaca aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir. Herhangi iki veya daha çok sayıda değişken arasındaki ilişkinin yönü veya büyüklüğü ise regresyon analizi ile belirlenir. Regresyon analizi yaparken kullanılan veriler temelde üç farklı tiptedir. Bunlar zaman serisi verileri, yatay kesit verileri ve panel verilerdir. Zaman serisi verileri, kısaca herhangi bir değişkenin ardışık bir zaman dilimi içinde aldığı değerler kümesidir. Tek bir birimin belirli bir periyot için birbirini izleyen değerleri zaman serisini oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Hata terimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkilerin olduğu durumda karşılaşılan tanısal sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çoklu doğrusal regresyon
B
Değişen varyans
C
Otokorelasyon
D
Çoklu doğrusal bağlantı
E
Doğrusal regresyon
Açıklama:
Ekonometrik Ölçütler
Tahmin sonuçlarının güvenilirliğini sınarken
tahmin yönteminin varsayımlarının da yerine getirilip getirilmediğinin ortaya konulması gerekmektedir. Çünkü her yöntem bazı varsayımlar doğrultusunda uygulanır ve bu varsayımların sağlanmadığı durumlarda ulaşılan sonuçların da sağlıklı olduğu söylenemez. Burada yararlandığımız en küçük kareler yöntemimin de bir takım varsayımları vardır.
Örneğin, bağımsız değişkenler arasında tam veya güçlü bir doğrusal bir ilişki olmadığı varsayılır. Bu varsayımın geçerli olmadığı durumda modelde
çoklu doğrusallık sorunu olduğu söylenir. Diğer bir varsayıma göre hata terimlerinin varyansının değişmediği diğer bir ifadeyle sabit varyanslı olduğu
kabul edilir. Bu varsayımın ihlali ise değişen varyans sorunu olarak adlandırılır. Öte yandan en küçük kareler yönteminin önemli bir varsayımı da modelin otokorelasyon içermediğidir.
Otokorelasyon içeren bir modelde hata terimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu kabul edilir ve bu da hipotez testlerinin yanıltıcı sonuçlar vermesine neden olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Tek bir denklemin bireysel tahminine olanak sağlarken, eşanlı denklem modelleri birden çok modelin eşanlı tahmininde kullanılmaktadır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?

Seçenekler

A
Havuzlanmış veriler
B
Zaman serisi verileri
C
Yatay kesit verileri
D
Kesit verileri
E
Tek denklem modelleri
Açıklama:
Ekonometrik modellerin tahmininde çok sayıda tahmin yönteminden faydalanılmakla birlikte bu yöntemler temel olarak tek denklem modelleri ve eşanlı denklem modelleri şeklinde iki grupta toplanır. Burada bahsi geçen tek denklem modelleri tek bir denklemin bireysel tahminine olanak sağlarken, eşanlı denklem modelleri birden çok modelin eşanlı tahmininde
kullanılmaktadır. Buna göre örnek modelimizde tek denklem modellerinden faydalanılacaktır.
.
Tek denklem modelleri
Tek denklem modelleri tek bir denklemin bireysel tahminine olanak sağlarken, eşanlı denklem modelleri birden çok modelin eşanlı tahmininde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

İlk kez ___________ yılında Norveçli iktisatçı Ragnar Frisch tarafından kullanılan ve ismini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en net ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir?

Seçenekler

A
1902
B
1919
C
1926
D
1929
E
1935
Açıklama:
İlk kez 1926 yılında Norveçli iktisatçı Ragnar Frisch tarafından kullanılan ve ismini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en net ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

_____, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır?

Seçenekler

A
Mantık
B
İktisat
C
Maliye
D
Fayda
E
Ekonometri
Açıklama:
Ekonometri, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Basit regresyon modelinde kaç tane bağımsız değişken vardır?

Seçenekler

A
Yoktur
B
1 tane
C
2 tane
D
3 tane
E
4 tane
Açıklama:
Tek bağımlı ve tek bağımsız değişkenden oluşan modellere basit regresyon modeli, tek bağımlı ve birden çok bağımsız de- ğişkenin oluşturduğu modellere ise çoklu regresyon modeli adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

___________ aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir?

Seçenekler

A
Hipotez
B
Korelasyon
C
Ortalama
D
Bağımsızlık
E
Regresyon
Açıklama:
Regresyon aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir?

Doğru Cevap: E

Soru 45

Regresyon analizi yaparken kullanılan veriler temelde kaç farklı tiptedir?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Regresyon analizi yaparken kullanılan veriler temelde üç farklı tiptedir. Bunlar, zaman serisi verileri, yatay kesit verileri ve panel verilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Seçeneklerden hangisi regresyon analizi yaparken kullanılan temel üç farklı tip altında yer alır?

Seçenekler

A
Sürekli değişken
B
Kesikli değişken
C
İkili değişken
D
Panel verisi
E
Lojistik verisi
Açıklama:
Regresyon analizi yaparken kullanılan veriler temelde üç farklı tiptedir. Bunlar, zaman serisi verileri, yatay kesit verileri ve panel verilerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Zaman serisi
B
Panel
C
Sürekli
D
Yatay kesit
E
Durağan
Açıklama:
Yatay kesit veriler zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlerdir

Doğru Cevap: D

Soru 48

Herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesi nedir?

Seçenekler

A
Yatay kesit
B
Panel
C
Zaman serisi
D
Mekan serisi
E
Saçılım
Açıklama:
Panel veriler herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Ekonometrik metodolojinin ilk aşaması nedir?

Seçenekler

A
Model kurma
B
Model tahmini
C
Tahmin test etme
D
Problemin ifadesi
E
Tahminin değerlendirilmesi
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Problemin ifade edilmesi.
  • Modelin kurulması.
  • Modelin tahmini.
  • Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
  • Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Ekonometrik metodolojinin son aşaması nedir?

Seçenekler

A
Modelin kurulması
B
Problemin ifade edilmesi
C
Modelin tahmini
D
Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi
E
Tahmin sonuçlarının test edilmesi
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Problemin ifade edilmesi.
  • Modelin kurulması.
  • Modelin tahmini.
  • Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
  • Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.

Doğru Cevap: D

Soru 51

İlk kez 1926 yılında Norveçli iktisatçı ................. tarafından kullanılan ve ismini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en net ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir.

Seçenekler

A
Ragnar Frisch
B

Friedrich Hayek

C

Thomas Malthus

D

Friedrich List

E

Irving Fisher

Açıklama:
İlk kez 1926 yılında Norveçli iktisatçı Ragnar Frisch tarafından kullanılan ve ismini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en net ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

................. temel olarak, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.

Seçenekler

A
Ekonometri
B
iktisat
C
matematik
D
fizik
E
Coğrafya
Açıklama:
Ekonometri temel olarak, iktisat kuramını
matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

.............. iktisat kuramına dair ölçümler yaparken matematikten ve istatistikten yararlanır.

Seçenekler

A
Ekonometri
B
matematik
C
aritmatik
D
coğrafya
E
iktisat
Açıklama:
Ekonometri iktisat kuramına dair ölçümler
yaparken matematikten ve istatistikten yararlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

.............. kısaca aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir.

Seçenekler

A
Regresyon
B
Ekonomi
C
Matematik
D
Coğrafya
E
İktisat
Açıklama:
Regresyon kısaca aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

......................, kısaca herhangi bir değişkenin belirli bir zaman dilimi içerisinde aldığı değerler
kümesidir.

Seçenekler

A
Zaman serisi verileri
B
matematik
C
iktisat
D
ekonomi
E
fizik
Açıklama:
Zaman serisi verileri, kısaca herhangi bir değişkenin belirli bir zaman dilimi içerisinde aldığı değerler
kümesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

................. ise, zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlerdir.

Seçenekler

A
Yatay kesit verileri
B
Panel Veriler
C
Ekonomi
D
İktisat
E
matematik
Açıklama:
Yatay kesit verileri ise, zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim
için aldığı değerlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

............... analizlerinde kullanılan diğer bir veri tipi ise panel verilerdir.

Seçenekler

A
Regresyon
B
ekonomi
C
iktisat
D
matematik
E
astroloji
Açıklama:
Regresyon analizlerinde kullanılan diğer bir veri
tipi ise panel verilerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
I Problemin ifade edilmesi.
II Modelin kurulması.
III Modelin tahmini.
IV Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
V Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi
Hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
Hepsi
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar
vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi

Doğru Cevap: E

Soru 59

................... modelleri tek bir denklemin bireysel tahminine olanak sağlarken, eşanlı denklem modelleri birden çok modelin eşanlı tahmininde kullanılmaktadır

Seçenekler

A
Tek denklem
B
Karmaşık Denklem
C
Fonksiyonlar
D
Aritmatik
E
İktisat
Açıklama:
Tek denklem modelleri tek bir denklemin bireysel
tahminine olanak sağlarken, eşanlı denklem modelleri birden çok modelin eşanlı tahmininde kullanılmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 60

.............. analizlerde hangi tip verilerin kullanılacağı yapılacak analizin amacına ve niteliğine göre farklılık gösterebilir

Seçenekler

A
Ekonometrik
B
matematik
C
aritmatik
D
iktisat
E
astroloji
Açıklama:
Ekonometrik analizlerde hangi tip verilerin kullanılacağı yapılacak analizin amacına ve niteliğine göre
farklılık gösterebilir

Doğru Cevap: A

Soru 61

İktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ekonometri
B
İstatistik
C
Regresyon
D
İleri iktisat
E
İktisadi matematik
Açıklama:
Ekonometri, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Varyans
B
Regresyon
C
Kovaryans
D
Korelasyon
E
Parametre
Açıklama:
Regresyon kısaca aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir. Herhangi iki veya daha çok sayıda değişken arasındaki ilişkinin yönü veya büyüklüğü ise regresyon analizi ile belirlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

I. Zaman serisi verileri
II. Panel verileri
III. Yatay kesit verileri
Yukarıdakilerden hangileri regresyon analizi yaparken kullanılan veri tiplerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
Regresyon analizi yaparken kullanılan veriler temelde üç farklı tiptedir. Bunlar, zaman serisi verileri, yatay kesit verileri ve panel verilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Süreksiz değerler
B
Sürekli değerler
C
Panel veriler
D
Yatay kesit verileri
E
Zaman serisi verileri
Açıklama:
Yatay kesit verileri, zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Zaman serisi verileri
B
Süreksiz veriler
C
Yatay kesit verileri
D
Sürekli veriler
E
Panel veriler
Açıklama:
Panel veriler herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesidir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi panel veriler zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği adımlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Problemin çözülmesi
B
Modelin kurulması
C
Modelin tahmini
D
Tahmin sonuçlarının test edilmesi
E
Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralanabilir:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 67

En Küçük Kareler Yöntemini ilk kez geliştiren matematikçi kimdir?

Seçenekler

A
Euler
B
Gauss
C
Newton
D
Leibniz
E
Pisagor
Açıklama:
Tek denklem modellerinin başında En Küçük Kareler Yöntemi gelir. İlk kez 1795 yılında matematikçi C. F. Gauss tarafından geliştirilen bu yöntem kısaca hata karelerinin toplamını minimum yapan katsayıları tahmin etme yöntemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdaki değerlerden hangisi regresyon modelinin açıklama gücünü göstermektedir?

Seçenekler

A
t
B
F
C
R2
D
β
E
Q
Açıklama:
R2 değeri tahmin edilen modelin açıklama gücünü göstermektedir. R2 değeri ile temel olarak bağımlı değişkendeki değişimin hangi oranda bağımsız değişkenler tarafından açıklandığı belirlenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Regresyon modelinde her bir katsayının bireysel anlamlılığı hangi test ile sınanır?

Seçenekler

A
β0
B
β1
C
R2 testi
D
t testi
E
F testi
Açıklama:
Regresyon modelinde t testi ile tahmin edilen her bir katsayının bireysel anlamlılığı sınanır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Regresyon modelinde tüm katsayıların eşanlı olarak anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı hangi test ile sınanmaktadır?

Seçenekler

A
β1
B
t testi
C
R2 testi
D
β0
E
F testi
Açıklama:
F testi ile tüm katsayıların eşanlı olarak anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu regresyon modellere aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basit regresyon modeli
B
Çoklu regresyon modeli
C
Ekonometrik regresyon modeli
D
Dikey regresyon modeli
E
Yatay regresyon modeli
Açıklama:
Tek bağımlı ve tek bağımsız değişkenden oluşan modellere basit regresyon modeli, tek bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere ise çoklu regresyon modeli adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerler hangi tip verileri gösterir?

Seçenekler

A
Yatay kesit verileri
B
Dikey kesit verileri
C
Havuzlanmış veriler
D
Zaman serisi verileri
E
Panel veriler
Açıklama:
Yatay kesit verileri ise, zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlerdir. Bu tip verilerde çok sayıda birim söz konusu iken birbirini izleyen bir zaman periyodu yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 73

BRICS ülkelerinin 2014-2018 yılları arasındaki enflasyon oranları verileri hangi tür veriye örnek oluşturur?

Seçenekler

A
Dikey kesit verileri
B
Zaman serisi verileri
C
Yatay kesit verileri
D
Havuzlanmış veriler
E
Panel verileri
Açıklama:
Regresyon analizlerinde kullanılan diğer bir veri tipi ise panel verilerdir. Panel veriler herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesidir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi panel veriler zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. Örneğin, BRICS ülkelerinin 2014-2018 yılları arasındaki enflasyon oranları bir panel veri örneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Geleneksel ekonometrik metodolijinin ilk aşaması aşağıdakilerde hangisidir?

Seçenekler

A
Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi
B
Tahmin sonuçlarının test edilmesi
C
Modelin kurulması
D
Problemin ifade edilmesi
E
Modelin tahmini
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Verilerin toplanması geleneksel ekonometrik metodolojinin hangi aşamasında gerçekleşir?

Seçenekler

A
Problemin ifade edilmesi
B
Modelin tahmini
C
Modelin kurulması
D
Tahmin sonuçlarının test edilmesi
E
Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi
Açıklama:
Verilerin toplanması ve uygun tahmin yönteminin seçilmesi modelin tahmini aşamasında gerçekleşir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınayan test aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
T Testi
B
R Kare Testi
C
F Testi
D
Z Testi
E
Q Testi
Açıklama:
Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde genellikle t, F ve R Kare testleri kullanılır. Burada t testi ile tahmin edilen her bir katsayının bireysel anlamlılığı sınanırken, F testi ile tüm katsayıların eşanlı olarak anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır. Öte yandan R kare değeri tahmin edilen modelin açıklama gücünü göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangileri tahmin sonuçlarının iktisat teorisiyle uyumlu olup olmadığını inceleyen ölçütler arasındadır?
I. İktisadi Ölçütler
II. Ekonometrik Ölçütler
III. Sosyal Ölçütler
IV. İstatistiki Ölçütler

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yapılan tahminlerin güvenilirliğinin sınanarak incelenen iktisadi olayı ne kadar sağlıklı temsil ettiğinin belirlenmesi son derece önemlidir. Bu noktada yapılması gereken ilk şey tahmin sonuçlarının iktisat teorisiyle uyumlu olup olmadığını incelemektir.Bu ölçütler iktisadi, ekonometrik ve istatistiki ölçütlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Tek bir denklemin bireysel tahminine olanak sağlayan model kategorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tek denklem modelleri
B
En küçük kareler modeli
C
Basit denklem modeli
D
Çoklu denklem modelleri
E
Eşanlı denklem modelleri
Açıklama:
Tek denklem modelleri tek bir denklemin bireysel tahminine olanak sağlarken, eşanlı denklem modelleri birden çok modelin eşanlı tahmininde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Ekonometrik çalışmaların temel amacı ................. , ulaşılan sonuçları politika uygulamalarında kullanmak ve tahmin sonuçlarından hareketle geleceğe dair öngörülerde bulunmaktır.
Yukarıdaki boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Matematiksel teoriler geliştirmek
B
Uygun tahmin yöntemini seçmek
C
İktisadi teoriler geliştirmek
D
Verilerin toplanmasını sağlamak
E
İktisadi teorileri test etmek
Açıklama:
Ekonometrik çalışmaların temel amacı iktisadi teorileri test etmek, ulaşılan sonuçları politika uygulamalarında kullanmak ve tahmin sonuçlarından hareketle geleceğe dair öngörülerde bulunmaktır. Yürütülen çalışmanın sonuçları da bu amaçların biri veya birkaçına uygun şekilde değerlendirilebilir. Buradaki önemli bir ölçüt de modelin gerçek duruma uygunluğudur. Modelin uygun olmadığı durumlarda bu tahmin sürecinin tekrarlanması ve gerçek durumu daha iyi temsil edecek başka bir modelin belirlenmesi gerekecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

En küçük kareler yönteminde bağımsız değişkenler arasında tam veya güçlü bir doğrusal bir ilişki olmadığı varsayılıdığında, bu varsayımın geçerli olmadığı durumda modelde aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkar?

Seçenekler

A
Değişen varyans sorunu
B
Eşanlı denklem sorunu
C
Çoklu doğrusallık sorunu
D
Otokorelasyon sorunu
E
Regrasyon sorunu
Açıklama:
Tahmin sonuçlarının güvenilirliğini sınarken tahmin yönteminin varsayımlarının da yerine getirilip getirilmediğinin ortaya konulması gerekmektedir. Çünkü her yöntem bazı varsayımlar doğrultusunda uygulanır ve bu varsayımların sağlanmadığı durumlarda ulaşılan sonuçların da sağlıklı olduğu söylenemez. Burada yararlandığımız en küçük kareler yöntemimin de bir takım varsayımları vardır. Örneğin, bağımsız değişkenler arasında tam veya güçlü bir doğrusal bir ilişki olmadığı varsayılır. Bu varsayımın geçerli olmadığı durumda modelde çoklu doğrusallık sorunu olduğu söylenir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Ekonometri kavramı ilk kez hangi yılda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
1916
B
1920
C
1926
D
1930
E
1936
Açıklama:
İlk kez 1926 yılında Norveçli iktisatçı Ragnar Frisch tarafından kullanılan ve ismini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en net ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Ekonometri nedir?

Seçenekler

A
İktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.
B
Matematik kuramını iktisadi araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.
C
İktisat kuramını soysal araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.
D
İktisat kuramını deneysel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.
E
Matematik kuramını nitel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.
Açıklama:
Ekonometri, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

  1. Zaman serisi verileri
  2. Yatay kesit verileri
  3. Panel veriler
Yukarıdaki seçenlerden hangileri regresyon analizi yaparken kullanılan verileri tiptedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Regresyon analizi yaparken kullanılan veriler temelde üç farklı tiptedir. Bunlar, zaman serisi verileri, yatay kesit verileri ve panel verilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Türkiye'nin yıllık enflasyon oranlarını her bir yıl için sıralarsak hangi tipte veri oluşturmuş oluruz?

Seçenekler

A
Zaman serisi verisi
B
Yatay kesit verisi
C
Dikey kesit verisi
D
Panel verisi
E
Genel veri
Açıklama:
Türkiye’nin yıllık enflasyon oranlarını her bir yıl için sıralarsak enflasyona dair bir zaman serisi oluşturmuş oluruz.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerler hangi veri türüne örnektir?

Seçenekler

A
Zaman serisi
B
Yatay kesit serisi
C
Dikey kesit serisi
D
Panel serisi
E
Genel seri
Açıklama:
Yatay kesit verileri, zamanın belirli bir noktasında herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için aldığı değerlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya getirilmesiyle hangi veriler oluşturulur?

Seçenekler

A
Dikey kesit veriler
B
Yatay kesit veriler
C
Panel veriler
D
Zaman serisi verisi
E
Çapraz kesit verisi
Açıklama:
Zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya getirilmesiyle panel veriler oluşturulur.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği adımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Problemin çözülmesi.
B
Modelin kurulması.
C
Modelin tahmini.
D
Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
E
Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde t testi neyi sınamaktadır?

Seçenekler

A
Modelin bir bütün olarak anlamlılığını
B
Her bir katsayının bireysel anlamlılığını
C
Katsayıların işaretinin doğruluğunu
D
Modelin açıklama gücünü
E
Bağımlı değişkenin anlamlılığını
Açıklama:
Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde genellikle t, F ve R2 testleri kullanılır. Burada t testi ile tahmin edilen her bir katsayının bireysel anlamlılığı sınanırken, F testi ile tüm katsayıların eşanlı olarak
anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde F testi neyi sınamaktadır?

Seçenekler

A
Modelin bir bütün olarak anlamlılığını
B
Her bir katsayının bireysel anlamlılığını
C
Katsayıların işaretinin doğruluğunu
D
Modelin açıklama gücünü
E
Bağımlı değişkenin anlamlılığını
Açıklama:
Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde genellikle t, F ve R2 testleri kullanılır. Burada t testi ile tahmin edilen her bir katsayının bireysel anlamlılığı sınanırken, F testi ile tüm katsayıların eşanlı olarak
anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde R2 değeri neyi sınamaktadır?

Seçenekler

A
Modelin bir bütün olarak anlamlılığını
B
Her bir katsayının bireysel anlamlılığını
C
Katsayıların işaretinin doğruluğunu
D
Modelin açıklama gücünü
E
Bağımlı değişkenin anlamlılığını
Açıklama:
Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde genellikle t, F ve R2 testleri kullanılır. Burada t testi ile tahmin edilen her bir katsayının bireysel anlamlılığı sınanırken, F testi ile tüm katsayıların eşanlı olarak
anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır. Öte yandan R2 değeri tahmin edilen modelin açıklama gücünü göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesine ne ad verilir ?

Seçenekler

A
Ekuasyon
B
Depresiasyon
C
Regresyon
D
Avansman
E
Dualite
Açıklama:
Regresyon aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin
bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 92

  1. Zaman serisi verileri
  2. Yatay kesit verileri
  3. Panel veriler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri regresyon analizi yaparken kullanılan verilerdendir ?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I,II
C
Yalnız III
D
I,II,III
E
I,III
Açıklama:
Öncüllerin hepsi doğru bilgiler içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Aşağıda verilen yılların hangisinde Türkiye'de en yüksek enflasyon artışı değerleri görülmüştür ?

Seçenekler

A
2004
B
2009
C
2013
D
2015
E
2018
Açıklama:
2018, 20.30'luk bir artışla en baştadır.

Doğru Cevap: E

Soru 94

İsmini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonometri
B
İstatistik
C
İktisat
D
Matematik
E
Regresyon
Açıklama:
İsmini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen“metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en kısa ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir. Ekonometri, iktisat kuramını matematiksel araçlar ve istatistiki yöntemler yardımıyla sınayan bilim dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdaki ülkelerin hangisinde 2018 yılı enflasyon artışı en yüksek gerçekleşmiştir ?

Seçenekler

A
Brezilya
B
Rusya
C
Hindistan
D
Çin
E
Güney Afrika
Açıklama:
Hindistan 4.86 puan yükselişle en yüksek artışı gerçekleştirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 96

".............. aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir."

Seçenekler

A
İstatistik
B
F testi
C
t testi
D
Ekonometri
E
Regresyon
Açıklama:
Regresyon aralarında neden-sonuç ilişkisi olan iki veya daha çok sayıdaki değişkenin bir denklem yardımıyla ifade edilmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Panel veriler ile diğer veriler arasında nasıl bir ilişki vardır ?

Seçenekler

A
Panel veri zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya getirilmesidir
B
Panel veri zaman serisi verileri olmaksızın yatay kesit verilerinin basitleştirilmesidir.
C
Panel veri diğerlerinden tamamen bağımsızdır.
D
Panel veri yatay kesit verileri olmaksızın yatay zaman serisi verilerinin yuvarlanmasıdır.
E
Panel veri zaman serisi verilerinden yatay kesit verilerinin ayrılmasıdır.
Açıklama:
Zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya getirilmesiyle panel veriler oluşturulur.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bunların ikincisi aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Modelin tahmini
B
Problemin ifade edilmesi
C
Modelin kurulması
D
Tahmin sonuçlarının test edilmesi
E
Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Herhangi bir değişkenin belirli bir zaman dilimi içerisinde aldığı değerler
kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Panel veri
B
Zaman serisi
C
Yatay kesit
D
Dikey kesit
E
Karma seri
Açıklama:
Zaman serisi verileri, kısaca herhangi bir değişkenin belirli bir zaman dilimi içerisinde aldığı değerler kümesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

QDX = β0 - β1PX
Yukarıda verilen ifade aşağıdakilerden hangisini açıklar ?

Seçenekler

A
Bir malın fiyatı ile talep edilen miktarı arasındaki ters yönlü ilişkiyi
B
Bir talebin artışıyla malın fiyatı arasındaki doğru yönlü ilişkiyi
C
Bir malın fiyatı ile talep edilen miktarı arasındaki doğru yönlü ilişkiyi
D
Bir malın fiyatı ile arz miktarı arasındaki ters yönlü ilişkiyi
E
Bir malın arzı ile talep edilen miktarı arasındaki ters yönlü ilişkiyi
Açıklama:
Herhangi bir X malı için talep tahmininde bulunacağımızdan bahsetmiştik. Burada tahmini yapılacak ekonometrik modelin ifade edilmesinin öncesinde talep teorisi çerçevesinde bu modelin matematiksel kalıbının belirlenmesi gerekmektedir. Bir malın fiyatı ile talep edilen miktarı arasındaki ters yönlü ilişkiyi açıklayan bu teori doğrusal formda şu şekilde ifade edilir:
QDX = β0 - β1PX

Doğru Cevap: A

Soru 101

I. Doğrusal Regresyon Modeli iki veya daha fazla değişken arasındaki doğrusal ilişkileri açıklar.
II. Ekonometrik analizlerde hangi tip verilerin kullanılacağı yapılacak analizin amacına ve niteliğine göre farklılık gösterebilir.
III. Tek denklem modelleri tek bir denklemin bireysel tahminine olanak sağlarken, eşanlı denklem modelleri birden çok modelin eşanlı tahmininde kullanılmaktadır.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur ?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I,II
D
II,III
E
I,II,III
Açıklama:
Öncüllerin hepsi doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 102

Tek denklem modellerinin başında gelen En Küçük Kareler Yöntemi hangi yüzyılda geliştirilmiştir ?

Seçenekler

A
16
B
17
C
18
D
19
E
20
Açıklama:
Tek denklem modellerinin başında En Küçük Kareler Yöntemi gelir. İlk kez 1795 yılında matematikçi C. F. Gauss tarafından geliştirilen bu yöntem kısaca hata karelerinin toplamını minimum yapan katsayıları tahmin etme yöntemidir. Buna göre söz konusu yöntemin örneğimizdeki talep fonksiyonunun tahmininde kullanılması uygun olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Ekonometri kavramı ilk olarak hangi yılda kullanılmıştır ?

Seçenekler

A
1926
B
1936
C
1946
D
1946
E
1956
Açıklama:
İlk kez 1926 yılında Norveçli iktisatçı Ragnar Frisch tarafından kullanılan ve ismini Latince ekonomi anlamına gelen “oikonomia” ve ölçüm anlamına gelen “metron” sözcüklerinin birleşiminden alan ekonometri kavramı en net ifadesiyle “ekonomik ölçüm” demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 104

BRICS ülkelerinin 2014-2018 yılları arasındaki enflasyon oranları gösteren seri türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Zaman serisi
B
Yatay kesit
C
Panel veri
D
Yıllık seri
E
Dikey veri
Açıklama:
Panel veriler zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. Örneğin, BRICS ülkelerinin 2014-2018 yılları arasındaki enflasyon oranları bir panel veri örneğidir. Burada, verilerde hem yatay-kesit boyutu (BRICS ülkeleri) hem de zaman serisi boyutu (2014-2018 yılları arası) söz konusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımlardan modelin tahmininden sonraki doğru sıralama nasıl olmalıdır?

Seçenekler

A
Modelin kurulması - Tahmin sonuçlarının test edilmesi - Tahmin sonuçlarının değerlerdirmesi
B
Tahmin sonuçlarının test edilmesi - Tahmin sonuçlarının değerlerdirmesi
C
Problemin ifade edilmesi - Tahmin sonuçlarının değerlerdirmesi
D
Modelin kurulması - Problemin ifade edilmesi - Tahmin sonuçlarının değerlerdirmesi
E
Problemin ifade edilmesi - Tahmin sonuçlarının değerlerdirmesi - Modelin kurulması
Açıklama:
Geleneksel ekonometrik metodolojinin herhangi bir iktisadi olayı analiz ederken izlediği bazı adımlar vardır. Bu adımları temel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
• Problemin ifade edilmesi.
• Modelin kurulması.
• Modelin tahmini.
• Tahmin sonuçlarının test edilmesi.
• Tahmin sonuçlarının değerlendirilmesi

Doğru Cevap: B

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi En Küçük Kareler (EKK) yöntemiyle ilgilidir?

Seçenekler

A
Hata teriminin kareleri toplamını minimum yapan katsayıyı tahmin etmek.
B
Hata teriminin katsayını negatif yapan tahmindir.
C
Bağımsız değişkenlerin ortalamasını en düşük yapan katsayı tahminidir.
D
Bağımsız değişken kareleri toplamını en düşük yapan katsayı tahminidir.
E
Hata teriminin toplamının ortalamasını en büyük yapan katsayı tahminidir.
Açıklama:
En Küçük Kareler Yöntemi hata karelerinin toplamını minimum yapan katsayıları tahmin etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

En Küçük Kareler yöntemi kim tarafından geliştirilmiş bir yöntemdir?

Seçenekler

A
M. Friedman
B
C. F. Gauss
C
I. Fisher
D
S. Fischer
E
R. Lucas
Açıklama:
Tek denklem modellerinin başında En Küçük Kareler Yöntemi gelir. İlk kez 1795 yılında matematikçi C. F. Gauss tarafından geliştirilen bu yöntem kısaca hata karelerinin toplamını minimum yapan katsayıları tahmin etme yöntemidir. Buna göre söz konusu yöntemin örneğimizdeki talep fonksiyonunun tahmininde kullanılması uygun olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 108

Talep kanununun test edildiği bir modelle ilgili olarak iktisadi olarak hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasında pozitif bir ilişki söz konusudur.
B
Bağımsız değişkenin katsayısı negatiftir.
C
Hata terimi içerisinde malın fiyatıda da vardır.
D
Sabit terim malın fiyatı sıfır iken arz edilen miktarı gösterir.
E
Talep edilen malın katsayısı pozitif olmalıdır.
Açıklama:
QˆDX = 120 - 5PX
Q’nun üzerinde yer alan şapka bu eşitliğin bir tahmin olduğunu göstermektedir. Tahmin sonucunda ise sabit katsayının 120, x malının fiyatı ile talep edilen miktarı arasındaki ilişkiyi temsil eden parametrenin ise -5 olduğu anlaşılmaktadır. Burada tahmin edilen -5 şu anlama gelmektedir. X malının fiyatı 1 birim arttığından x malının talep edilen miktarı 5 birim azalmaktadır. Görüldüğü gibi artık sadece x malının fiyatı ve talep edilen miktarı arasındaki ters yönlü ilişkiden
daha fazla bilgiye sahibiz. Bu bilgiye sahip olmak ise son derece önemlidir. Örneğin, x malının üreticisi olan firma bu tahmin sonucunun içerdiği bilgi ile ilgili malın fiyat esnekliğini hesaplayabilir ve fiyat politikasını bu bilgiler ışığında güncelleyebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

R2 (R kare) değeri aşağıdakilerden hangisi için kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Bağımlı değişken ile bağımsız değişken arasındaki matematiksel ilişkiyi sınar.
B
Modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır.
C
Tahmin edilen her bir katsayının bireysel anlamlılığı sınanır.
D
Temel olarak bağımlı değişkendeki değişimin hangi oranda bağımsız değişkenler tarafından açıklandığı belirlenmektedir.
E
Tüm katsayıların eşanlı olarak anlamlılığı ölçmeye yarar.
Açıklama:
Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde genellikle t, F ve R2 testleri kullanılır. Burada t testi ile tahmin edilen her bir katsayının bireysel anlamlılığı sınanırken, F testi ile tüm katsayıların eşanlı olarak
anlamlılığı diğer bir ifadeyle modelin bir bütün olarak anlamlılığı sınanmaktadır. Öte yandan R2 değeri tahmin edilen modelin açıklama gücünü göstermektedir. R2 değeri ile temel olarak bağımlı değişkendeki değişimin hangi oranda bağımsız değişkenler tarafından açıklandığı belirlenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 110

OECD üye ülkelerine ait büyüme verisine 1990-2018 yılı için bakmak istendiğinde hangi tür veri seti kullanılmalıdır?

Seçenekler

A
Panel veri
B
Dikey veri
C
Zaman serisi
D
Yatay kesit
E
Rasyonel veri
Açıklama:
Regresyon analizlerinde kullanılan diğer bir veri tipi ise panel verilerdir. Panel veriler herhangi bir değişkenin çok sayıda birim için belirli bir zaman diliminde aldığı değerler kümesidir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi panel veriler zaman serisi verileri ve yatay kesit verilerinin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. Örneğin, BRICS ülkelerinin 2014-2018 yılları arasındaki enflasyon oranları bir panel veri örneğidir. Burada, verilerde hem yatay-kesit boyutu (BRICS ülkeleri) hem de zaman serisi boyutu (2014-2018 yılları arası) söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal regresyon modelindeki β1 katsayısının doğrusallığı ile ilişkilendirilebilir?

Seçenekler

A
β1 katsayısının kuvvetinin alınması
B
β1 katsayısının küpünün alınması
C
β1katsayısının karekökünün alınması
D
β1 katsayısının logaritmasının alınması
E
β1 katsayısının herhangi bir dönüşümünün alınmaması
Açıklama:
Doğrusal regresyon modellerinde β1 katsayısına, kuvvetinin alınması veya logaritmasının alınması (lnβ1 ) gibi herhangi bir dönüşüm uygulanamaz ve bu modellerde bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkilerin doğrusal olduğu varsayılır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi basit regresyon modelinin varsayımı altında hata teriminin volatilitesinin bağımsız değişkene göre alacağı durumu ifade eder?

Seçenekler

A
Hata teriminin volatilitesi artar.
B
Hata teriminin volatilitesi azalır.
C
Hata teriminin volatilitesi ne artar ne azalır.
D
Hata teriminin volatilitesi önce artar sonra azalır.
E
Hata teriminin volatilitesi önce azalır sonra artar.
Açıklama:
Basit regresyon modelinin varsayımlarından biri hata teriminin volatilitesinin bağımsız değişkene göre değişmeyip sabit kaldığıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Hata teriminin varyansının alacağı değerinin bağımsız değişkene göre değişiklik göstermemesi durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Değişen varyans
B
Normal dağılım
C
Otokorelasyon
D
Sıfır ortalama
E
Sabit varyans
Açıklama:
Hata terimlerinin varyansının bağımsız değişkenlerin alacağı her bir değere göre farklılık göstermesi sabit varyans olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Hata terimlerinin simetrik bir dağılıma sahip olması hangi durumu ifade eder?

Seçenekler

A
Hata terimleri normal bir dağılım sergilemektedir.
B
Bağımsız değişkenler ile hata terimleri arasında ilişki yoktur.
C
Hata terimleri arasında ardışık bir bağımlılık bulunmaktadır.
D
Açıklayıcı değişkenler ile hata terimleri arasında ilişki yoktur.
E
Her bir gözlem için varyans değişiklik göstermektedir.
Açıklama:
Hata terimlerinin normal bir dağılım sergilediği varsayılır. Burada bağımsız değişkenin alacağı her bir değer için oluşturulan hata terimlerinin her birinin ayrı ayrı normal dağılım sergilemesi gerekmektedir. Normal dağılım varsayımı temel olarak hata terimlerinin simetrik bir dağılıma sahip olduğunu söylemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Küçük örneklem için tahmincinin taşıması gereken özellikler göz önüne alındığında sapmasız iki tahmin arasında hangi durum tercih edilir?

Seçenekler

A
Varyansı en büyük olan
B
Ortalama hata karesi en küçük olan
C
Otokorelasyonu sıfır olan
D
Normal dağılıma sahip olan
E
Varyansı en küçük olan
Açıklama:
Küçük örneklem için tahmincinin taşıması gereken özellikler sapmasızlık, en küçük varyans, en küçük ortalama hata karesi, etkinlik, doğrusal en iyi sapmasızlık ve yeterlilik ölçütleridir.En küçük varyans özelliği ise sapmalı veya sapmasız tahminciler arasında en küçük varyansa sahip tahmincinin tercih edilebileceğini ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Sapmalı ancak düşük varyansa sahip tahminci ile sapmasız ancak büyük varyanslı tahminci arasında en iyi tahminci seçilirken hangi değere bakılır?

Seçenekler

A
R2 oranı
B
Bağımlı değişken katsayısı
C
Bağımsız değişken katsayısı
D
Sabit katsayı
E
Ortalama hata kareleri
Açıklama:
Sapmalı ancak düşük varyansa sahip tahminci ile sapmasız ancak büyük varyanslı tahminci arasında tercih yapılması gerekirse ortalama hata karelerine bakılır. Burada en iyi tahmin kararı için iki tahminci arasından ortalama hata kareleri düşük olan tercih edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Tablo kritik değeri belirlenirken aşağıdaki hangi değere ihtiyaç duyulmaz?

Seçenekler

A
Gözlem sayısına(n)
B
Hata terimlerinin karelerine
C
Tahmin edilen parametre sayısına(k)
D
Serbestlik derecesine (n-k)
E
α anlam düzeyine
Açıklama:
Tablo kritik değeri belirlenirken anlam düzeyi ve serbestlik derecesi referans alınır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Tahmin katsayılarının bireysel olarak anlamlı olduğunu gösteren ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
R2 istatistiği
B
t istatistiği
C
F istatistiği
D
Otokorelasyon
E
Stokastik hata terimi
Açıklama:
t-testi iki ortalama arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlılığı sınayan doğrusal bir yöntemdir.Tahmin katsayılarının bireysel olarak anlamlı olup olmadığını test etmek amacıyla kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Basit doğrusal regresyon modeli için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Katsayıları doğrusal olmalıdır.
B
Neden-sonuç ilişkisini ortaya koymalıdır.
C
Matematiksel olarak ifade edilebilir olmalıdır.
D
Bir bağımsız ve bir bağımlı değişkene sahip olmalıdır.
E
Bağımlı değişken bağımsız değişkenin açıklayıcısı olmalıdır.
Açıklama:
Bağımsız değişken bağımlı değişkenin açıklayıcısıdır. E şıkkında ise tam tersi durum ifade edilmektedir. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Bir market sahibi, hava sıcaklıkları yükseldikçe su satışlarının arttığını düşünmektedir. Bu hipotezi test etmek üzere kurduğu ekonometrik modelde H derece cinsinden günlük ortalama hava sıcaklığını, S marketin bir günde sattığı 500 mililitrelik su sayısını göstermek üzere H ve S değişkenleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
H sabit terim, S eğim katsayıdır.
B
H hata terimi, S bağımsız değişkendir.
C
H bağımlı değişken, S bağımsız değişkendir.
D
H bağımlı değişken, S hata terimidir.
E
H bağımsız değişken, S bağımlı değişkendir.
Açıklama:
Bağımlı değişken kısaca bağımsız değişkenlere bağlı olarak değişen yani bağımsız değişkenler tarafından açıklanan değişkendir. Bağımsız değişken ise bağımlı değişkeni açıklayan değişkendir ve değişimi herhangi bir değişkene bağlı değildir. Soruda su satışlarının hava sıcaklıklarına bağlı olarak değiştiği hipotezi test edilmek istenmektedir. Bu durumda H bağımsız değişken, S bağımlı değişken olmalıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi stokastik hata teriminin bir regresyon modelinde yer almasının sebeplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Model kurma hataları yapılabilmesi.
B
Tüm verilerin modelde kullanılamıyor olması.
C
Modele doğrusal yapı kazandırıyor olması.
D
Ölçüm hataları yapılabilmesi.
E
Ölçülemeyen diğer açıklayıcı değişkenleri temsil etmesi.
Açıklama:
Bağımsız değişkenin alacağı herhangi bir değer için bağımlı değişkenin alacağı değer kesin olarak bilinemez ancak ortalama değeri tahmin edilebilir. Bunun sebebi eksik model kurma, verilere ulaşamama, ölçüm hataları gibi nedenlerle modelde yer almayan veya ölçülemeyen ancak bağımlı değişkeni etkilediği düşünülen faktörlerdir. Stokastik hata terimi bu unsurları temsil etmektedir. Ancak modele doğrusal yapı kazandırılması hata terimiyle değil model katsayılarıyla yapılmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi basit doğrusal regresyon modeline örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Doğrusal regresyon modellerinde eğim katsayısının bağımsız ve bağımlı değişkenler arasındaki doğrusal ilişkiyi göstermek üzere doğrusal bir yapıda olması gerekir. Bu sebeple eğim katsayısının logaritmasının alınması halinde model doğrusal olmaktan çıkacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Ekonometrik bir modelde hata terimleri arasında ardışık, doğrusal bir ilişkinin olması olarak tanımlanan varsayımsal sapma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Normal dağılım
B
Otokorelasyon
C
Çoklu doğrusal bağlantı
D
Değişen varyans
E
İçsellik
Açıklama:
Hata terimleri arasında ardışık olarak doğrusal bir ilişkinin olması otokorelasyon veya ardışık bağımlılık olarak adlandırılmaktadır. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Yukarıda verilen küçük örneklem tahmincilerinin taşıması gereken iki özellik aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sırada ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
I. Etkinlik, II. Sapmasızlık
B
I. Sapmasızlık, II. En küçük varyans
C
I. Asimtotik sapmasızlık, II. En küçük varyans
D
I. Sapmasızlık, II. Asimtotik sapmasızlık
E
I. Asimtotik sapmasızlık, II. Etkinlik
Açıklama:
Küçük örneklem için tahmincinin taşıması gereken özellikler sapmasızlık, en küçük varyans, en küçük ortalama hata karesi, etkinlik, doğrusal en iyi sapmasızlık ve yeterlilik ölçütleridir. Öncüllerden ilkinde sapmasızlık, ikincisinde ise asimtotik sapmasızlık gösterilmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

En Küçük Kareler (EKK) Yöntemine ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Ortalamadan sapmaların kareleri toplamını maksimum yapan katsayıların belirlenmesine dayanır.
B
Gerçek durumun ortaya çıkarılması amacıyla tüm anakütle verileri kullanılmalıdır.
C
Katsayı tahmininde kullanılan yöntemlerden birisi varyans ayrıştırma yöntemidir.
D
Temel varsayımları sağlayan EKK tahmincisi bütün tahminciler arasında en iyi tahmincidir.
E
Tahmin edilen katsayılar arasındaki ortalama ilişkiler belirlenir.
Açıklama:
EKK Yöntemi, ortalamadan sapmaların kareleri toplamını minimum yapan katsayıların belirlenmesine dayanır. Tahmin edilen katsayılar arasında değil değişkenler arasındaki ortalama ilişkiler belirlenir. Anakütledeki tüm verilere erişme imkanının olmaması nedeniyle anakütleden seçilen bir örneklem verileri kullanılarak analiz yapılır. Katsayı tahmininde kullanılan yöntemler ise ortalamadan farklar ve normal denklemler yöntemidir. Bu sebeple D şıkkı haricindeki tüm şıklar yanlıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

xi=(X-X̅) ve yi=(Y-Y̅) olmak üzere En Küçük Kareler Yönteminde ortalamadan farklara göre parametre tahmini için kullanılan eşitlik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
En Küçük Kareler Yönteminde ortalamadan farklara göre parametre tahmini için kullanılan eşitlik A şıkkında verilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bir regresyon denklemi tahmininde bağımlı değişkendeki değişiminin yüzde kaçının bağımsız değişken tarafından açıklandığını ifade eden ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
t testi
B
F testi
C
R2
D
Standart sapma
E
Varyans
Açıklama:
Bir regresyon denklemi tahmininde bağımlı değişkendeki değişiminin yüzde kaçının bağımsız değişken tarafından açıklandığını ifade eden ölçüt R2 değeridir. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

şeklinde tahmin edilen bir modelde parantez içindeki değerler katsayılara ait standart sapmaları göstermek üzere eğim katsayısının anlamlılığına ilişkin t istatistik değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
16
B
20
C
24
D
28
E
32
Açıklama:
Eğim katsayısının anlamlılığını test etmek için bu katsayının sıfırdan farklılığını test etmek gerekmektedir. Bu sebeple t istatistik değeri eğim katsayının tahmin edilen değerinin standart sapmasına oranlanmasıyla elde edilecektir. İlgili hesaplama yapıldığında t istatistik değerinin 20 olarak çıktığı görülecektir. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Bir tüketim fonksiyonuna dair tahmin sonucu; Ci =-40+0,75Yi eşitliğinde ifade edildiği gibi hesaplanmıştır.Aşağıdakilerden hangisi bu eşitliğe göre marjinal tüketim eğiliminin göstereceği değeri ifade eder?

Seçenekler

A
Harcanabilir gelirde meydana gelen “1” birimlik artış, tüketim harcamalarını “0.40” birim arttıracaktır.
B
Harcanabilir gelirde meydana gelen “1” birimlik artış, tüketim harcamalarını “0.75” birim azaltacaktır.
C
Harcanabilir gelirde meydana gelen “1” birimlik artış, tüketim harcamalarını “0.40” birim azaltacaktır.
D
Harcanabilir gelirde meydana gelen “1” birimlik artış, tüketim harcamalarını “0.75” birim arttıracaktır.
E
Harcanabilir gelirde meydana gelen “1” birimlik artış, tüketim harcamalarını “0.40” ile "0.75" birim arasında arttıracaktır.
Açıklama:
Harcanabilir gelirde meydana gelen “1” birimlik artış, tüketim harcamalarını “0.75” birim arttıracaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi tüketim fonksiyonu Ci =-38+0,65Yi eşitliğine göreotonom tüketim harcamalarının alacağı değeri ifade eder?

Seçenekler

A
Harcanabilir gelirin sıfır olduğu durumlarda toplam tüketim harcamaları 65 birim artacaktır.
B
Harcanabilir gelirin sıfır olduğu durumlarda toplam tüketim harcamaları 65 birim azalacaktır.
C
Harcanabilir gelirin sıfır olduğu durumlarda toplam tüketim harcamaları 35 ile 70 birim arasında azalacaktır.
D
Harcanabilir gelirin sıfır olduğu durumlarda toplam tüketim harcamaları 38 birim artacaktır.
E
Harcanabilir gelirin sıfır olduğu durumlarda toplam tüketim harcamaları 38 birim azalacaktır.
Açıklama:
Harcanabilir gelirin sıfır olduğu durumlarda toplam tüketim harcamaları 38 birim azalacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

  1. Değişkenler arasındaki ilişkiler doğrusaldır.
  2. Birden fazla bağımsız değişken içermektedir.
  3. Değişkenler arasında neden-sonuç ilişkisi vardır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri basit doğrusal regresyonun özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sayfa 23'ü inceleyiniz.
Basit doğrusal regresyonda bir bağımlı, bir bağımsız değişken bulunmaktadır. Bağımsız değişken sayısı iki veya daha fazla olursa çoklu regresyon haline gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi basit doğrusal regresyon modelinin varsayımları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Hata terimlerinin beklenen değeri sıfırdır.
B
Hata terimi normal dağılıma sahiptir.
C
Hata terimleri arasında ilişki yoktur.
D
Hata terimi ile açıklayıcı değişkenler arasında ilişki bulunmaktadır.
E
Hata teriminin varyansı sabittir.
Açıklama:
Sayfa 29'u inceleyiniz.
Hata terimi ile açıklayıcı değişkenler arasında ilişki yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi hata terimlerinin varyansının bağımsız değişkenin alacağı her bir değerde eşit olması durumunu ifade eder?

Seçenekler

A
Sabit Hata
B
Otokorelasyon
C
Değişen Varyans
D
Normal dağılım
E
Sabit Varyans
Açıklama:
Sayfa 27'yi inceleyiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 24

şeklinde verilen Keynesyen tüketim fonksiyonunda, c katsayısı neyi temsil etmektedir?

Seçenekler

A
Tüketim düzeyini
B
Harcanabilir gelirin sıfır olması durumda yapılması planlanan tüketimi
C
Gelire bağlı olarak değişen tüketim düzeyini
D
Stokastik hatayı
E
Harcanabilir gelirdeki değişimin ne kadarının tüketim harcamalarına ayrılacağı
Açıklama:
Sayfa 26'yı detaylı şekilde inceleyiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Ĉi = 15 + 0,4Yi şeklinde tahmin edilen Keynesyen tüketim fonksiyonu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Harcanabilir gelir "0" olduğunda toplam tüketim harcamalarının alacağı değer 0,4'tür.
B
Harcanabilir gelirdeki “1” birimlik artış, tüketim harcamalarında “0,4” birimlik artışa neden olmaktadır.
C
Marjinal tüketim eğilim katsayısı 15'tir.
D
Harcanabilir gelir arttıkça tüketim harcamaları azalmaktadır
E
Otonom tüketim harcamaları değeri 0,4'tür.
Açıklama:
Detaylı bilgi için sayfa 26'yı inceleyiniz.
Doğru Yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

I. Hata terimlerinin kareleri toplamını maksimum yapan β katsayılarının belirlenmesine dayalıdır.
II. En düşük varyansa sahip tahmincidir.
III. Doğrusal ve sapmasız bir tahmincidir.
En küçük kareler yöntemine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sayfa 31'i inceleyiniz.
Hata terimlerinin kareleri toplamını minimum yapan β katsayılarının belirlenmesine dayalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Yukarıdaki tabloda Tüketim ve Harcanabilir Gelir değişkenlerine ilişkin değerler sunulmuştur. Tablodaki verilerden hareketle en küçük kareler yöntemi kullanılarak elde edilecek tüketim fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ĉi = -365.15 + 1.11Yi
B
Ĉi = 365.15 - 1.11Yi
C
Ĉi = -1.11 + 365.15Yi
D
Ĉi = 1.11 - 365.15Yi
E
Ĉi = 365.15 + 1.11Yi
Açıklama:
Sayfa 32'yi detaylı şekilde inceleyiniz.
Eldeki değerler sayfa 32'deki formülden yararlanarak hesaplanınca Bo katsayısı -365.15, Bi katsayısı 1.11 olarak hesaplanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

  1. F testi
  2. u terimi
  3. t testi
  4. katsayısı
Hangisi/hangileri kurulan regresyon modelinin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığının belirlenmesinde kullanılan ölçütlerden değildir?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve IV
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Sayfa 35'i inceleyiniz.
katsayısı, t ve F testleri kurulan regresyon modelinin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığının belirlenmesinde kullanılan ölçütlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Belirlilik katsayısının 0.65 olması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

Seçenekler

A
Bağımlı değişkendeki varyansın %35'inin bağımsız değişkenler tarafından açıklandığının
B
Bağımsız değişkendeki varyansın %35'inin bağımlı değişkenler tarafından açıklandığının
C
Bağımlı değişkendeki varyansın %65'inin bağımsız değişkenler tarafından açıklandığının
D
Bağımsız değişkendeki varyansın %65'inin bağımlı değişkenler tarafından açıklandığının
E
Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında düşük düzeyde bir ilişki olduğunun
Açıklama:
Sayfa 35 Belirlilik katsayısı bölümünü okuyunuz.
Belirlilik Katsayısı bağımlı değişkendeki değişimin yüzde kaçının bağımsız değişkenler
tarafından açıklandığını ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Ĉi = 15 + 0,4Yi şeklinde tahmin edilen bir Keynesyen fonksiyonunda β1 katsayısı için anlamlılık testi yapılmış ve 0.05 anlamlılık düzeyinde Ho hipotezinin reddedildiği sonucuna varılmıştır. Buna göre β1katsayısına ilişkin standart sapma değeri aşağıdakilerden hangisi olabilir? (Gözlem Sayısı=12 olduğunu varsayalım)

Seçenekler

A
0.16
B
0.18
C
0.20
D
0.21
E
0.25
Açıklama:
Sayfa 36 detaylı şekilde incelenebilir.
t değeri 2.228 (Serbestlik derecesi 10 ve 0.05 anlamlılık düzeyi için)
formülünden yola çıkılarak standart sapma için 0.1795'ten küçük değerlerin, hesaplanan t değerinin 2.228'den büyük olmasına yol açtığı görülmüştür. Dolayısıyla Ho reddedilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Bir model bir bağımlı ve dört bağımsız değişkenden oluşuyor ise aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

Seçenekler

A
Model çoklu regresyon modelidir
B
Model doğrusal regresyon modelidir
C
Model otoregresif bir süreç izler
D
Model doğrusal olmayan bir regresyon modelidir
E
Model basit regresyon modelidir
Açıklama:
Model bir bağımlı değişken ve iki veya daha fazla bağımsız değişkenden oluşuyorsa, çoklu regresyon modelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Bağımlı değişkenin beklenen değeri ile gerçek değeri arasındaki farkı aşağıdakilerden hangisi vermektedir?

Seçenekler

A
Bağımsız değişkenler
B
Stokastik hata terimi
C
Parametrelerin toplamı
D
Model uyumluluk ölçütü
E
Model F testi
Açıklama:
Beklenen Y değeri ile gerçek Y değeri arasındaki fark sto- kastik (tesadüfi) hata terimi olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi regresyon modeli için söylenemez?

Seçenekler

A
Bağımsız değişkenin katsayısı olmayan Beta katsayısı temel olarak bağımsız değişkenin sıfır olduğu durumda bağımlı değişkenin alacağı değerdir.
B
Y ve X arasında, temeli iktisat teorisine dayanan bir ilişki olmalıdır.
C
Modelde stokastik hata terimi yer almıyorsa, Y ve X arasındaki ilişki belirsizdir.
D
Bağımlı değişken kısaca bağımsız değişkenlere bağlı olarak değişen yani bağımsız değişkenler tarafından açıklanan değişkendir.
E
Doğrusal regresyon modellerinde beta katsayılarına, kuvvetlerinin alınması veya logaritmalarının alınması gibi herhangi bir dönüşüm uygulanamaz.
Açıklama:
Modelde stokastik hata terimi yer almıyorsa, Y ve X arasındaki ilişki kesindir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Doğrusal regresyon modelinde aşağıdakilerden hangisinin bulunduğu söylenemez?

Seçenekler

A
Bağımlı değişken
B
Bağımsız değişken
C
Stokastik hata terimi
D
Beta katsayısının karesi
E
Sabit terim
Açıklama:
Doğrusal regresyon modelindeki doğrusal ifadesi β katsayının doğrusallığını ifade eder. Doğrusal regresyon modellerinde β katsayısına, kuvvetinin alınması veya logaritmasının alınması gibi herhangi bir dönüşüm uygulanamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Basit regresyonda bağımsız değişkenin 0 olması durumudan bağımlı değişkenin alacağı değer aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sabit terim
B
Hata terimi
C
Uyumluluk ölçütü
D
Model olasılık değeri
E
Bağımsız değişkenin katsayısı
Açıklama:
Sabit terim matematiksel olarak X’in sıfır olduğu durumda Y’nin alacağı değerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

I. Hata terimi varyansı sabittir
II. Hata teriminin ortalamsı sıfırdır
III. Hata termileri arasında bir ilişki yoktur
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri basit doğrusal regresyon modelinin temel varsayımları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilenlerin her üçü de basit doğrusal regresyon modelinin varsayımları arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdaki varsayımların hangisinin ihlali otokorelasyona sebep olmaktadır?

Seçenekler

A
Hata terminin ortalaması sıfırdır
B
Hata terimi normal dağılmaktadır
C
Hata terimleri arasında ilişki yoktur
D
Hata teriminin varyansı sabittir
E
Hata terimi ile bağımsız değişkenler arasıdan bir ilişki yoktur
Açıklama:
Hata terimleri arasında ilişki yoktur varsayımının ihlali ise otokorelasyon veya ardışık bağımlılık olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

I. Sapmasızlık
II. En küçük varyans
III. En küçük ortalama hata karesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri küçük örneklem için tahmincinin taşıması gereken özellikler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilenlerin her üçü de gerekli özelliklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden bağımlı değişkendeki değişiminin yüzde kaçının bağımsız değişken tarafından açıklandığını ifade eder?

Seçenekler

A
T testi
B
Standart hata
C
F testi
D
Belirlilik katsayısı
E
Wald istatistiği
Açıklama:
Belirlilik katsayısı bağımlı değişkendeki değişiminin yüzde kaçının bağımsız değişken tarafından açıklandığını ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi katsayıların eşanlı olarak anlamlılığını sınamaktadır?

Seçenekler

A
Belirlilik katsayısı
B
F testi
C
Standart hata
D
T testi
E
RMSE
Açıklama:
F testi katsayıların eşanlı olarak anlamlılığını sınar ve modelin bir bütün olarak anlamlı olup olmadığı hakkında fikir verir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

.............. kısaca, aralarında neden-sonuç ilişkisi bulunan iki veya daha çok sayıda değişken
arasındaki matematiksel ilişkileri ortaya koyan yöntemdir. İktisadi teoriler de bir neden-sonuç ilişkisi bağlamında ortaya konulur.

Seçenekler

A
Regresyon analizi
B
Swot analizi
C
Kaos analizi
D
matematiksel analiz
E
fizibilite
Açıklama:
Regresyon analizi kısaca, aralarında neden-sonuç ilişkisi bulunan iki veya daha çok sayıda değişken
arasındaki matematiksel ilişkileri ortaya koyan yöntemdir. İktisadi teoriler de bir neden-sonuç ilişkisi bağlamında ortaya konulur.

Doğru Cevap: A

Soru 42

..............değişken kısaca bağımsız değişkenlere
bağlı olarak değişen yani bağımsız değişkenler tarafından açıklanan değişkendir.

Seçenekler

A
Bağımlı
B
bağımsız
C
serbest
D
iktisati
E
matematiksel
Açıklama:
Bağımlı değişken kısaca bağımsız değişkenlere
bağlı olarak değişen yani bağımsız değişkenler tarafından açıklanan değişkendir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

................ regresyon modelindeki doğrusal ifadesi β katsayının
doğrusallığını ifade eder.

Seçenekler

A
Doğrusal
B
Bağımlı
C
Bağımsız
D
Serbest
E
Basit doğrusal
Açıklama:
Doğrusal regresyon modelindeki doğrusal ifadesi β katsayının
doğrusallığını ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 44

................... modeli bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenin oluşturduğu regresyon modelidir.

Seçenekler

A
Basit regresyon
B
doğrusal
C
serbest
D
bağımlı
E
bağımsız
Açıklama:
Basit regresyon modeli bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenin oluşturduğu regresyon modelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aralarında doğrusal ilişki bulunan bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenin oluşturduğu modeller ............................ modeli olarak adlandırılmaktadır.

Seçenekler

A
basit doğrusal regresyon
B
doğrusal regresyon
C
bağımlı regresyon
D
bağımsız regresyon
E
serbest regresyon
Açıklama:
Aralarında doğrusal ilişki bulunan bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenin oluşturduğu modeller basit doğrusal regresyon modeli olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

............... tüketim fonksiyonu harcanabilir gelir ile tüketim harcamaları
arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır

Seçenekler

A
Keynesyen
B
Marksist
C
Klasik
D
Neo-Klasik
E
Neo modernist
Açıklama:
Keynesyen tüketim fonksiyonu harcanabilir gelir ile tüketim harcamaları
arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 47

.........................kısaca, ortalamadan sapmaların kareleri toplamını minimum yapan β katsayılarının belirlenmesi yöntemidir.

Seçenekler

A
En küçük kareler yöntemi
B
En büyük kareler yöntemi
C
Katsayılar yöntemi
D
Kare kök yöntemi
E
obeb yöntemi
Açıklama:
En küçük kareler yöntemi kısaca, ortalamadan sapmaların kareleri toplamını minimum yapan β katsayılarının belirlenmesi yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

.............. ile tahmin katsayılarının bireysel olarak anlamlı olup olmadığı
sınanırken F testi modelin bir bütün olarak anlamlı olup olmadığı
hakkında fikir verir.

Seçenekler

A
t-testi
B
f-testi
C
q-testi
D
r-testi
E
e-testi
Açıklama:
t-testi ile tahmin katsayılarının bireysel olarak anlamlı olup olmadığı
sınanırken F testi modelin bir bütün olarak anlamlı olup olmadığı
hakkında fikir verir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Özelikle istatistikte ve mühendislikte önemli bir yeri olan, değişken, rastlantısal anlamına gelen sıfat aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Seçenekler

A
Stokastik
B
Cobb-Douglas
C
β
D
X
E
nm
Açıklama:
Stokastik, değişken, rastlantısal anlamına gelen sıfat.

Doğru Cevap: A

Soru 50

............... tipi üretim
fonksiyonunun doğrusal
bir model olup olmadığını
araştırın.

Seçenekler

A
Cobb-Douglas
B
β
C
Stokastik
D
Bağımlı
E
Bağımsız
Açıklama:
Cobb-Douglas tipi üretim
fonksiyonunun doğrusal
bir model olup olmadığını
araştırın.

Doğru Cevap: A

Soru 51

"Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan regresyon modellerine .......... adı verilmektedir."
Yukarıda verilen tanımda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Çoklu doğrusal bağıntı
B
Basit regresyon modeli
C
Çoklu doğrusal regresyon modeli
D
Anova modeli
E
Panel veri ekonometrisi
Açıklama:
Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan regresyon modellerine basit regresyon modeli adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıda verilen fonksiyonel formlardan hangisi basit regresyon modeline aittir?

Seçenekler

A
Y = β0 + β1 X + u
B
Y = β0 + β1 X
C
Y = β0 + β1 X1+ β2X2 + u
D
Y = β0 + β1 X1+ β2X2 + β2X2 + u
E
Y = βX
Açıklama:
Regresyon analizi ekonometrik çalışmalarda değişkenler arasındaki ilişkiler incelenirken başvurulan başlıca yöntemdir. Regresyon analizi, temel olarak bir değişkenin başka değişkenler tarafından açıklandığı varsayımına dayanır. Burada bir değişken, aralarında neden-sonuç ilişkisi bulunan diğer değişkenler ile birlikte matematiksel olarak modellenir ve bu modele regresyon modeli adı verilir. Regresyon modeli fonksiyonel formda şu şekilde ifade edilebilir:
Y = β0 + β1X + u

Doğru Cevap: A

Soru 53

Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan regresyon modellerine ............. modeli, bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenden oluşan modellere ise ........... modelleri adı verilmektedir.

Seçenekler

A
Basit regresyon- Çoklu regresyon
B
Basit doğrusal regresyon - Çoklu regresyon
C
Çoklu regresyon- Basit regresyon
D
Çoklu doğrusal olmayan regresyon - Basit doğrusal regresyon
E
Basit doğrusal regresyon - Çoklu regresyon
Açıklama:
Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan regresyon modellerine basit regresyon modeli, bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenden oluşan modellere ise çoklu regresyon modelleri adı verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi regresyon modellerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Basit Regresyon Modeli
B
Çoklu Regresyon Modeli
C
Doğrusal (Lineer) Regresyon Modeli
D
Doğrusal Olmayan (Nonlineer) Regresyon Modeli
E
Paralel Regresyon Modeli
Açıklama:
Regresyon modelleri, bağımlı ve bağımsız değişken sayısına göre basit ve çoklu regresyon modelleri şeklinde adlandırılırken değişkenler arasındaki ilişkilere göre doğrusal ve doğrusal olmayan regresyon modelleri şeklinde sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Y = β0 + β1X + u regresyon modeli ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Y açıklana değişkendir
B
X açıklayıcı değişkendir
C
u hata terimidir
D
β0 sabit katsayıyı göstermektedir
E
β1 belirlilik katsayısıdır
Açıklama:
Burada Y açıklanan veya bağımlı değişken olarak adlandırılırken X değişkeni açıklayıcı veya bağımsız değişken olarak isimlendirilmektedir. Öte yandan u stokastik (olasılıklı) hata terimini, β0 sabit katsayısı β1 ise Y ve X değişkeni arasındaki ilişkinin yönünü ve büyüklüğünü gösteren katsayısı temsil etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Y = β0 + β1X + u regresyon modelinde yer alan u ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
u stokastik hata terimidir.
B
Eğer bu ifade modelde yer almıyor olsaydı Y ve X arasında kesin bir ilişkiden söz ezilemedi.
C
Eksik model kurma, verilere ulaşamama, ölçüm hataları vb. nedenlerle modelde yer almayan veya ölçülemeyen ancak Y’yi etkilediği düşünülen çok sayıda faktör olabilir
D
Stokastik hata terimi de tüm Y değişkenini etkileyen X dışındaki değişkenleri temsil etmektedir.
E
Tahmin edilen yani beklenen Y ile gerçek Y arasındaki fark ise stokastik hata terimi olarak adlandırılır.
Açıklama:
Eğer bu ifade modelde yer almıyor olsaydı Y ve X arasında kesin (deteministik) bir ilişkiden söz edebilirdik. Bu durumda β katsayılarını biliyor olsaydık bağımsız değişkenin (X) alacağı herhangi bir değerde bağımlı değişkenin (Y) alacağı değeri kesin olarak bilebilirdik.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden bilgilerden hangisi β0 ve β1 katsayıları ile doğru bilgi değildir?

Seçenekler

A
β0 katsayısı sabit katsayıyı temsil etmektedir
B
β0 bağımsız değişkenin sıfır olduğu durumda bağımlı değişkenin alacağı değerdir.
C
β1 katsayısı bağımsız değişken katsayısıdır
D
β1 bağımsız değişkendeki değişimin bağımlı değişkeni şekilde etkilediğini gösterir.
E
Doğrusal regresyon modellerinde β1 katsayısına, kuvvetinin alınması (β2) veya logaritması (lnβ) alınabilir
Açıklama:
Doğrusal regresyon modellerinde β1 katsayısına, kuvvetinin alınması (β2) veya logaritmasının alınması (lnβ) gibi herhangi bir dönüşüm uygulanamaz ve bu modellerde bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkilerin doğrusal olduğu varsayılır. Doğrusal regresyon modeli de adını değişkenler arasındaki bu doğrusal ilişkiden almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aralarında doğrusal ilişki bulunan bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Basit doğrusal regresyon modeli
B
Çoklu doğrusal regresyon modeli
C
Çoklu doğrusal bağlantı
D
Otokorelayon
E
Eşanlı denklem sistemi
Açıklama:
Aralarında doğrusal ilişki bulunan bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenin oluşturduğu modeller basit doğrusal regresyon modeli olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi basit doğrusal regresyon modelinin temel varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Hata teriminin ortalaması sıfırdır
B
Hata teriminin varyansı sabittir
C
Hata terimleri arasında ilişki vardır
D
Hata terimi normal dağılıma sahiptir
E
Hata terimi (ui) ile açıklayıcı değişkenler (Xi) arasında ilişki yoktur.
Açıklama:
Basit Doğrusal Regresyon Modelinin Temel Varsayımları;
  1. Hata Teriminin Ortalaması Sıfırdır
  2. Hata Teriminin Varyansı Sabittir
  3. Hata Terimleri Arasında İlişki Yoktur
  4. Hata Terimi (ui) ile Açıklayıcı Değişkenler (Xi) Arasında İlişki Yoktur.
  5. Hata Terimi Normal Dağılıma Sahiptir

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Küçük örneklem için tahmincinin taşıması gereken özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Sapmasızlık
B
En büyük varyans
C
En küçük ortalama hata karesi
D
Etkinlik
E
Yeterlilik
Açıklama:
Küçük örneklem için tahmincinin taşıması gereken özellikler sapmasızlık, en küçük varyans, en küçük ortalama hata karesi, etkinlik, doğrusal en iyi sapmasızlık ve yeterlilik ölçütleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

R2 hangi aralıkta bir değer alır?

Seçenekler

A
0 ile 1 arasında bir değer alır
B
1 ile 2 arasında bir değer alır
C
2 ile 3 arasında bir değer alır
D
3 ile 4 arasında bir değer alır
E
4 ile 5 arasında bir değer alır
Açıklama:
R2 0 ila 1 arasında bir değer alır ve değer 1’e yaklaştıkça modelin açıklama gücü artar.

Doğru Cevap: A

Soru 62

t-testi neyi test eder?

Seçenekler

A
Modelin anlamlılığını
B
Modelin belirlilik katsayısını
C
Arı ayrı katsayıların anlamlılığını
D
Bağımsız değişkenin işaretini
E
Bağımlı değişkenin işaretini
Açıklama:
Burada t-testi iki ortalama arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlılığı sınayan doğrusal bir yöntemdir ve tahmin katsayılarının bireysel olarak anlamlı olup olmadığını test eder.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Tahminlerin istatistiksel olarak güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde genellikle F testi neyi sınamaktadır?

Seçenekler

A
Modelin bir bütün olarak anlamlılığını
B
Her bir katsayının bireysel anlamlılığını
C
Katsayıların işaretini
D
Modelin açıklama gücünü
E
Bağımlı değişkenin anlamlılığını
Açıklama:
t-testi ile tahmin katsayılarının bireysel olarak anlamlı olup olmadığı sınanırken F testi modelin bir bütün olarak anlamlı olup olmadığı hakkında fikir verir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Yi = β0 + β1Xi+ ui
Yukarıda verilen fonksiyonel form ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Doğrusal regresyon modelidir.
B
Basit doğrusal regresyon modelidir.
C
B0 modeldeki sabit terimi ifade etmektedir.
D
Sabit terim matematiksel olarak X’in sıfır olduğu durumda
Y’nin alacağı değerdir.
E
Regresyon modelindeki u ise stokastik hata terimidir.
Açıklama:
Basit regresyon modeli bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenin oluşturduğu regresyon modelidir. Bu tür modellerde bağımlı değişkendeki değişim yalnızca bir bağımsız değişken tarafından açıklanır. Bu iki değişken arasındaki ilişkinin doğrusal olması durumunda ise modele basit doğrusal regresyon modeli adı verilir. Basit doğrusal regresyon modeli şu şekilde ifade edilir:
Yi = β0 + β1Xi + ui
β0 modeldeki sabiti temsil etmektedir. Sabit terim matematiksel olarak X’in sıfır olduğu durumda Y’nin alacağı değerdir. β1 ise bağımsız değişken katsayısıdır
ve bağımsız değişkendeki değişimin bağımlı değişken üzerindeki etkisini gösterir. Regresyon modelindeki u ise stokastik hata terimidir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Basit doğrusal regresyon modelinin temel varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Hata teriminin ortalaması sıfırdır.
B
Hata teriminin varyansı sabittir.
C
Hata terimleri arasında ilişki yoktur.
D
Hata Terimi (ui) ile Açıklayıcı Değişkenler (Xi) Arasında İlişki vardır.
E
Hata Terimi Normal Dağılıma Sahiptir.
Açıklama:
Hata Teriminin Ortalaması Sıfırdır.
Hata Teriminin Varyansı Sabittir.
Hata Terimleri Arasında İlişki Yoktur.
Hata Terimi (ui) ile AçıklayıcıDeğişkenler (Xi) Arasında İlişki Yoktur.
Hata Terimi Normal Dağılıma Sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Hata teriminin temel varsayımları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Basit regresyon modelinde hata terimine dair önemli bir varsayım da birbiri ardını izleyen hata terimleri arasında doğrusal bir ilişkinin olmadığı varsayımıdır.
B
farklı hata terimleri arasındaki kovaryanslar sıfıra eşit olup hata terimleri arasında bir ilişki vardır.
C
Hata teriminin otokorelasyon içeriyor olması ardışık hata terimleri
arasında anlamlı bir ilişki yoktur.
D
Otokorelasyon sorununun göz ardı edilmesi durumunda R2 değeri olması gerekenden küçük çıkacak, t ve F test sonuçları da güvenilir olmayacaktır.
E
Bağımsız değişken ile hata terimi arasında bir ilişki yoktur ve kovaryansları “1” dir.
Açıklama:
Basit regresyon modelinde hata terimine dair önemli bir varsayım da birbiri ardını izleyen hata terimleri arasında doğrusal bir ilişkinin olmadığı varsayımıdır.
farklı hata terimleri arasındaki kovaryanslar sıfıra eşit olup hata terimleri arasında bir ilişki söz konusu değildir.
Hata teriminin otokorelasyon içeriyor olması ardışık hata terimleri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ifade eder.
Otokorelasyon sorununun göz ardı edilmesi durumunda ulaşılacak sonuçlar da sağlıklı olmayacaktır. Bu durumda R2 değeri olması gerekenin üzerinde çıkacak, t ve F test sonuçları da güvenilir olmayacaktır.
Bağımsız değişken ile hata terimi arasında bir ilişki yoktur ve kovaryansları “0” dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Küçük örneklem için tahmincinin taşıması gereken özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Sapmasızlık
B
En küçük varyans
C
İki tahminci arasından ortalama hata kareleri düşük olan tercih edilir.
D
Sapmasız tahminciler arasında en küçük varyansa sahip tahminci tercih edilir ve buna etkin tahminci adı verilir.
E
En düşük varyansa sahip tahmincinin doğrusal en küçük sapmasız tahminci olduğunu ifade etmektedir.
Açıklama:
  • Bir tahminci için sapma, tahmincinin beklenen değeri ile gerçek parametre değeri arasındaki farkı temsil eder. Sapmasızlık ise bu farkın yani sapmanın “0” olduğunu ifade etmektedir.
  • En küçük varyans özelliği ise sapmalı veya sapmasız tahminciler arasında en küçük varyansa sahip tahmincinin tercih edilebileceğini ifade eder.
  • İki tahminci arasından ortalama hata kareleri düşük olan tercih edilir.
  • Sapmasız tahminciler arasında en küçük varyansa sahip tahminci tercih edilir ve buna etkin tahminci adı verilir.
  • En düşük varyansa sahip tahmincinin doğrusal en iyi sapmasız tahminci olduğunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

" ..............., tahmincinin asimtotik ortalamasının yani beklenen değerinin gerçek parametre değerine eşit olduğunu ifade etmektedir."
Yukarıda verilen ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Sabit varyans
B
Eşdeğerlik
C
Tutarlılık
D
Asimtotik sapmasızlık
E
Asimtotik etkin
Açıklama:
Asimtotik sapmasızlık, tahmincinin asimtotik ortalamasının yani beklenen değerinin gerçek parametre değerine eşit olduğunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

En küçük kareler yöntemi kısaca, ortalamadan sapmaların kareleri toplamını minimum yapan .................... belirlenmesi yöntemidir.

Seçenekler

A
Bağımlı değişkenin
B
Hata teriminin
C
β katsayılarının
D
Bağımsız değişkenlerinin
E
Sabit terimin
Açıklama:
En küçük kareler yöntemi kısaca, ortalamadan sapmaların kareleri toplamını minimum yapan β katsayılarının belirlenmesi yöntemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Modelin bir bütün olarak anlamlı olup olmadığını sınamak için aşağıdakilerden hangisine bakmak gerekir?

Seçenekler

A
F testi
B
t testi
C
R2 (Belirlilik katsayısı)
D
Z testi
E
Ki kare
Açıklama:
t-testi ile tahmin katsayılarının bireysel olarak anlamlı olup olmadığı sınanırken F testi modelin bir bütün olarak anlamlı olup olmadığı hakkında fikir verir.

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan modellere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Basit regresyon metodu
B
Çoklu regresyon metodu
C
En küçük kareler metodu
D
Anova testi
E
F-testi
Açıklama:
Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan modellere basit regresyon modeli, bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere ise çoklu regresyon modeli adı verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Bir regresyon fonksiyonunda β katsayıları neyi temsil ederler?

Seçenekler

A
Bağımsız değişkenlere ait katsayıları temsil ederler.
B
Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini gösterir.
C
Bir sabit bir terimi temsil ederler.
D
Bağımsız bir değişkeni temsil ederler.
E
Bağımlı bir değişkeni temsil ederler.
Açıklama:
β katsayıları temel olarak bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini gösterir ve katsayı doğrusal formda yorumlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Keynesyen tüketim fonksiyonuna göre, bireylerin gelirlerinin artışının sonucu ne olur?

Seçenekler

A
Bireyler artan gelirlerini borç verme eğilimdedirler.
B
Bireyler artan gelirlerinden faiz kazanma eğilimindedirler.
C
Bireyler gelirlerinde meydana gelen bir artışı ya tüketim harcamalarına ayırırlar ya da tasarruf ederler.
D
Bireyler artan gelirlerini otonom tasarrufa yöneltirler.
E
Bireylerin artan gelirleri harcanabilir gelirdir.
Açıklama:
Tüketim fonksiyonuna göre bireyler gelirlerinde meydana gelen bir artışı ya tüketim harcamalarına ayırırlar ya da tasarruf ederler.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Ekonometri analizlerinde söz konusu ilişkilerin stokastik olduğu bilinmektedir. Burada stokastik kelimesi ne anlama gelir?

Seçenekler

A
Yatırımcılar arasındaki hız göstergesidir.
B
Fiyatların aşırı satış bölgesine ulaştığı anlamıdır.
C
Trend dönüşlerinin başladığını gösterir.
D
Stokastik belirli bir düzen içeresinde seyretmeyen, belirsizlik unsuru içeren anlamında bir terimdir.
E
Hisse senedi piyasasının ‘ayı’ mı yoksa ‘boğa’ mı kararını belirtir.
Açıklama:
Oysa ki ekonometri analizlerde söz konusu ilişkilerin stokastik olduğu bilinmektedir. Çünkü̈ her tahmin bir hata payını içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere ne isim verilir?

Seçenekler

A
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere, eksik doğrusal ilişki adı verilir.
B
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere, korelasyon denilir.
C
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere, çoklu regresyon denilir.
D
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere, tekli regresyon denilir.
E
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere, ortogonal değişkenler adı verilir.
Açıklama:
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere ortogonal (dikey) değişkenler adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Çoklu Belirlilik Katsayısı olan (R2) 1’e yaklaştıkça neyi ifade eder?

Seçenekler

A
(R2) 1’e yaklaştıkça modelin açıklama gücünün arttığını ifade eder.
B
(R2) 1’e yaklaştıkça, tahmin edilen fonksiyonun uyumun azaldığı anlaşılır.
C
(R2) 1’e yaklaştıkça, korelasyonun azaldığını açıklar.
D
(R2) 1’e yaklaştıkça, harcamaların arttığını açıklar.
E
(R2) 1’e yaklaştıkça, tasarrufların arttığını açıklar.
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modellerinde, basit doğrusal regresyon modellerinden farklı olarak bağımlı değişken birden çok açıklayıcı değişken tarafından açıklanmaktadır. Çoklu belirlilik katsayısı da burada bağımlı değişkendeki değişimin yüzde kaçının bağımsız değişkenler tarafından açıklandığını göstermektedir. Bu katsayı 0 ila 1 arasında bir değer alır ve 1’e yaklaştıkça modelin açıklama gücünün arttığını ifade eder. Yüksek R2 değeri tahmin edilen regresyon fonksiyonunun gerçek durumun iyi bir temsilcisi olduğunu yani uyumun yüksek olduğunu ifade eder. R2 değeri 0’a yaklaştıkça tahmin edilen fonksiyonun uyum iyiliğinin de azaldığı anlaşılır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Regresyon modellerinde t -testinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Faiz oranına ait parametrenin yönünü belirler.
B
Katsayıların bireysel olarak anlamlılığı t-testi ile belirlenir.
C
Faiz oranlarında meydana gelen bir artışın tüketimin fırsat maliyetini ne kadar arttırdığını gösterir.
D
Sabit katsayı dışındaki diğer katsayıların eş anlamlılığı t- testi yardımıyla belirlenir.
E
Bize, 1’den k’ya kadar tüm bağımsız değişken parametrelerinin anlamını belirtir.
Açıklama:
Basit doğrusal regresyon modellerinde olduğu gibi çoklu regresyon modellerinde de katsayıların bireysel olarak anlamlılığı t-testi ile belirlenir. Burada da t-testi ile tahmin parametrelerinin istatistiksel olarak sıfıra eşit olup olmadığı test edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Bir modelde yeni bir değişken eklemenin gerekli olup olmadığı nasıl belirlenebilir?

Seçenekler

A
Değişken eklemenin anlamlı, bir kısmının ise anlamsız olduğu sonucuna Hipdotez testi ile varılabilir.
B
‘t’ istatistiğinin tablo kritik değerden anlaşılmaktadır.
C
F -testi yardımıyla modele yeni bir değişken eklemenin gerekli olup olmadığı belirlenebilir.
D
Modelde değişken sayısı (k) belirlenir ve k değerine göre karar verilir.
E
β1 katsayısının 0’dan büyük bir değer olması yeni bir değişkene ihtiyacı belirler.
Açıklama:
F- testi yardımıyla modele yeni bir değişken eklemenin gerekli olup olmadığı belirlenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

H1: β > 0 olursa, bunun anlamı nedir?

Seçenekler

A
Tahmin edilen β sıfırdan büyükse, katsayıların bireysel olarak anlamlılığı sınanır.
B
Tahmin edilen β sıfırdan büyükse, standart hatanın yüksek olduğu anlamına gelir.
C
Tahmin edilen β sıfırdan büyükse, değişkenler arası ilişkiler tekrar gözden geçirilir.
D
Tahmin edilen β sıfırdan büyükse, yeni değişken modele dahil edilir.
E
Tahmin edilen β sıfırdan büyük olduğu H0 hipotezi ret edilir.
Açıklama:
H1: β > 0 (tahmin edilen β sıfırdan büyükse)
H1: β < 0 (tahmin edilen β sıfırdan küçükse) şeklinde oluşturulur.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Bağımsız değişkenler arasında korelasyon katsayısının değeri "0" ise aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

Seçenekler

A
Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında herhangi bir ilişki yoktur.
B
Değişken değerlerini tekrar gözden geçirmemiz gerekir.
C
Bağımsız değişkenlerde ölçüm hatası vardır.
D
Değişkenler arasında tam doğrusal bir ilişki yoktur.
E
Bağımsız değişkenlerin olasılıklı olduğunu gösterir.
Açıklama:
Bağımsız değişkenler arasındaki doğrusal ilişkiler korelasyon katsayısı (r) ile gösterilir. Eğer değişkenler arasında tam doğrusal bir ilişki söz konusu ise korelasyon katsayısı “1” değerini alır. Korelasyon katsayısının 1 değerini aldığı durumlarda değişkenler arasında tam çoklu doğrusal bağlantı söz konusudur ve bu durumda parametreler tahmin edilemez hâle gelir. Öte yandan değişkenler arasında hiçbir ilişki söz konusu değilse korelasyon katsayısı “0” değerini almaktadır. Bu durumda ise katsayıların tahminin de çoklu doğrusal bağlantıya dair bir sorun söz konusu değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal regresyon modelinin varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Hata terimleri sabit varyanslıdır.
B
Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.
C
Hata terimleri otokorelasyon içermektedir.
D
Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında bir ilişki yoktur.
E
Bağımsız değişkenler arasında çoklu doğrusal bağlantı yoktur.
Açıklama:
Çoklu regresyon modeli varsayımlarından birisi hata teriminin otokorelasyon içermemesidir. C şıkkında ise tam tersi durum ifade edilmektedir. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Doğrusal olarak tahmin edilmek istenen aşağıdaki ilişkilerden hangisi çoklu doğrusal regresyon modeli yapısına uymamaktadır?

Seçenekler

A
Ürün fiyatı, pazarlama harcamaları ve lojistik maliyetlerinin ürün satışları üzerine etkisi.
B
Gelir düzeyi, gıda fiyatları ve hanedeki çocuk sayısının gıda harcamaları üzerine etkisi.
C
Gelir düzeyi ve gıda fiyatlarının gıda harcamaları üzerine etkisi
D
Hava sıcaklığı ve su fiyatlarının su satışları üzerine etkisi
E
Eğitim seviyesinin aylık kazanç üzerine etkisi
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modelinde basit regresyon modelinden farklı olarak bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişken yer almaktadır. E seçeneğinde bir bağımlı ve bir bağımsız değişken yer almaktadır. Dolayısıyla bu seçenek basit regresyon modeline uymaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

u hata terimini, X bağımsız değişkeni temsil etmek üzere aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal regresyon modeli varsayımlarından biridir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Hata terimleri ortalamasının 0 olması, hata terimi varyansının sabit olması, hata terimleri arasında doğrusal ve ardışık bağımlılığın olmaması, hata terimi ve bağımsız değişkenler arasında ilişkinin olmaması durumları çoklu doğrusal regresyon modeli varsayımları arasında yer alırken. Sırasıyla A, B, C ve D seçenekleri bu varsayımların tam tersi durumunu göstermektedir. E şıkkında ise hata terimlerinin normal dağılım yapması varsayımı doğru şekilde ifade edilmektedir. cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

şeklinde tahmin edilen bir modelde S satış miktarını, P ürün fiyatını, H pazarlama harcamalarını ve L lojistik maliyetlerini göstermektedir. Modelim tüm katsayıları için t istatistik değerlerinin anlamlı olduğu varsayıldığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Seçenekler

A
H ve L sabitken, P’de 0,3 birimlik artış S’yi 1 birim azaltacaktır.
B
P ve L sabitken, H’de 1,1 birimlik azalış S’yi 1 birim azaltacaktır.
C
P ve H sabitken, L’de 0,4 birimlik azalış S’yi 1 birim arttıracaktır.
D
H ve L sabitken, P'de 0,3 birimlik azalışsabit terimi 25 birim arttıracaktır.
E
H ile S arasında aynı yönlü bir ilişki vardır.
Açıklama:
P değişkenleri modelin bağımsız değişkenlerinden birisi olup, sabit terimle arasındaki ilişkinin yönü hakkında sorudaki modele bakılarak bir çıkarımda bulunulamaz. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Bir önceki soruda tahmin edilen model için F istatistik değerinin 75,0 olarak hesaplandığını ve ilgili F tablo değerinin 2,50 olduğunu varsaydığımızda aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?

Seçenekler

A
P ve L değişkenlerine ait katsayıların negatif olması modelin anlamlılığını olumsuz etkilemektedir.
B
Bağımsız değişkenler bağımlı değişkenin %75’ini açıklamaktadır.
C
Modelin açıklama gücü t istatistik değerlerine göre 30 kat yüksektir.
D
R2 değeri F istatistik değerini etkilememektedir.
E
Model bir bütün olarak anlamlıdır.
Açıklama:
F istatistik değerinin F tablo değerinden büyük olması modelin bütün olarak anlamlı olduğunu ifade etmektedir. E şıkkı dışında kalan tüm seçenekler yanlıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Triangular
B
Ortogonal
C
Diagonal
D
Simetrik
E
Deterministik
Açıklama:
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenler ortogonal veya dikey değişkenler olarak adlandırılır. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

şeklinde tahmin edilen model için bağımlı değişkendeki değişimin bağımsız değişkenler tarafından açıklanma oranı ve uyumun iyiliği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
%14’ünü açıklamaktadır. Düşüktür.
B
%56’sını açıklamaktadır. Yüksektir.
C
%68’ini açıklamaktadır. Yüksektir.
D
%73’ünü açıklamaktadır. Yüksektir.
E
%88’ini açıklamaktadır. Yüksektir.
Açıklama:
R2 ile gösterilen çoklu belirlilik katsayısı bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni yüzde kaç oranında açıkladığını ifade etmektedir. R2 değerinin 1’e yaklaşması modelin açıklama gücünün yüksek olduğunu, 0’a yaklaşması açıklama gücünün düşük olduğunu gösterir. Soruda 0,14 olarak verilmiş olan R2 değeri bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni %14 oranında açıkladığını ve açıklama gücünün düşük olduğunu göstermektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

şeklinde tahmin edilen bir modelde ilgili katsayıların standart sapmaları parantez içinde verilmektedir. Buna göre katsayıların bireysel olarak anlamlılığına ilişkin t istatistik değerleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
t istatistik değerlerinin anlamlılığına ilişkin hipotez testinde tahmin edilen beta katsayılarının kendi standart sapmalarına oranlanması gerekmektedir. Söz konusu işlem yapıldığında B1 ve B2 katsayıları için t istatistik değerlerinin sırasıyla 12 ve 2.5 olduğu görülebilir. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Bir önceki soruda verilen bilgiler ışığında F istatistik değerinin alacağı değer aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
0,010
B
0,015
C
0,020
D
0,025
E
0,030
Açıklama:
F testi istatistiğinin hesaplanmasına ilişkin ilgili formül uygulandığında sonuç 0,015 çıkmaktadır. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

şeklinde tahmin edilen bir modelde hesaplanan t istatistik değerleri parantez içerisinde gösterilmiştir. %5 anlamlılık düzeyinde t tablo kritik değerinin 1.70 olduğu varsayıldığında katsayıların anlamlılığına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sabit terim anlamlı, X1 ve X2 anlamsızdır.
B
Sabit terim ve X2 anlamlı, X1 anlamsızdır.
C
Sabit Terim ve X1 anlamlı, X2 anlamsızdır.
D
Sabit terim, X1 ve X2 anlamsızdır.
E
Sabit terim, X1 ve X2 anlamlıdır.
Açıklama:
Hesaplanan t istatistik değerinin t tablo kritik değerinden büyük olması durumunda o katsayının anlamlı olduğu söylenir. Buna göre sabit terim ve X1’in katsayısı için hesaplanan t istatistik değerleri t tablo kritik değerinden büyükken, X2’nin katsayısı için hesaplanan t istatistik değeri bu değerden küçüktür. Bu durumda sabit terim ve X1 değişkeninin katsayıları anlamlı X2 değişkeninin katsayısı anlamsız olarak yorumlanabilir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan modellere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Doğrusal model
B
Doğrusal olmayan model
C
Çok denklemli modeller
D
Basit regresyon modeli
E
Çoklu regresyon modeli
Açıklama:
Bir önceki bölümde de bahsedildiği gibi bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan modellere basit regresyon modeli, bir bağımlı ve birden
çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere ise çoklu regresyon modeli adı verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Çoklu doğrusal regresyon modelinde, basit regresyon modelinin özelliklerine ek olarak belirtilebilecek varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bağımsız değişken ile hata terimi arasında bir ilişki olmadığı
B
Hata terimlerinin normal dağılım sergilediği
C
Bağımsız değişkenlerin kendi aralarında da doğrusal bir ilişkinin olmadığı
D
Hata terimlerinin sabit varyanslı olduğu
E
Hata terimlerinin sıfır ortalamaya sahip olduğu
Açıklama:
Bir önceki bölümden hatırlayacağınız gibi basit doğrusal regresyon modelinde hata terimlerinin sıfır ortalamaya sahip olduğu, sabit varyanslı olduğu, otokorelasyon içermediği, normal dağılım sergilediği ve bağımsız değişken ile hata terimi arasında bir ilişki olmadığı varsayılmaktaydı. Bu varsayımlar çoklu doğrusal regresyon modeli için de geçerli olmakla birlikte bu varsayımlara bir
ilave yapılması gerekmektedir.
Çoklu doğrusal regresyon modelinde basit doğrusal regresyon modelinden farklı olarak birden çok bağımsız değişken yer almaktadır. Burada basit regresyon modelinin özelliklerine ek olarak belirteceğimiz varsayım bu bağımsız değişkenler ile ilgilidir. Buna göre çoklu doğrusal regresyon modelinde bağımsız değişkenlerin kendi aralarında da doğrusal bir ilişkinin olmadığı varsayılır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal regresyon modelinin varsayımları içinde yer alan, normal dağılıma sahip olan, otokorelasyon içermeyen, sabit varyanslı olan, sıfır ortalamaya sahip olan ve bağımsız terimlerle arasında ilişki olmayan ifadedir?

Seçenekler

A
Belirlilik katsayısı
B
Hata terimleri
C
t istatistiği
D
F istatistiği
E
Kısmi regresyon katsayısı
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modelinin temel varsayımlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
• Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.
• Hata terimleri sabit varyanslıdır.
• Hata terimleri otokorelasyon içermemektedir.
• Hata terimleri normal dağılıma sahiptir.
• Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında bir ilişki yoktur.
• Bağımsız değişkenlerin kendi aralarında kuvvetli ve tam bir ilişki yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 24

X ve Y değişkenleri arasındaki ilişkilerin tam çoklu doğrusal ilişki olduğu durumda korelasyon katsayısının alacağı değer aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
rxy = 1
B
rxy < 1
C
rxy > 1
D
rxy = 0
E
rxy < 0
Açıklama:
Değişkenler arasındaki ilişkilerin ortogonal olduğu durumlarda çoklu regresyon modelinin yanı sıra katsayılar bireysel olarak basit regresyon modeliyle de tahmin edilebilir.
rxy = 1 → tam çoklu doğrusal ilişki
rxy = 0 → ortogonal (dikey) ilişki

Doğru Cevap: A

Soru 25

Çoklu doğrusal regresyon modelinde tahmin edilen bağımsız değişken parametrelerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hata terimi
B
Sabit katsayı
C
Belirlilik katsayısı
D
Kısmi regresyon katsayıları
E
Çoklu belirlilik katsayısı
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modelinde tahmin edilen bağımsız değişken parametrelerine kısmi regresyon katsayıları adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

"Çoklu doğrusal regresyon modellerinde _______ yorumlanırken, diğer ______ değişkenlerin ______ değişken üzerindeki etkileri sabit tutulur." ifadesinde boş bırakılan yerlere gelecekler aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Seçenekler

A
çoklu belirlilik katsayıları - bağımlı - bağımsız
B
çoklu belirlilik katsayıları - bağımsız - bağımlı
C
kısmi regresyon katsayıları - bağımsız - bağımlı
D
kısmi regresyon katsayıları - bağımlı - bağımsız
E
belirlilik katsayıları - bağımlı - bağımsız
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modellerinde kısmi regresyon katsayıları yorumlanırken, diğer bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkileri sabit tutulur.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. 0 ila 1 arasında bir değer alır ve 1’e yaklaştıkça modelin açıklama gücünün arttığını ifade eder.
II. Bağımlı değişkendeki değişimin yüzde kaçının bağımsız değişkenler tarafından açıklandığını göstermektedir.
III. Yüksek değeri tahmin edilen regresyon fonksiyonunun gerçek durumun iyi bir temsilcisi olduğunu yani uyum iyiliğinin yüksek olduğunu ifade eder.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri çoklu belirlilik katsayısı (R2) için doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çoklu belirlilik katsayısı da burada bağımlı değişkendeki değişimin yüzde kaçının bağımsız değişkenler tarafından açıklandığını göstermektedir. Bu katsayı 0 ila 1 arasında bir değer alır ve 1’e yaklaştıkça modelin açıklama gücünün arttığını ifade eder. Yüksek R2 değeri tahmin edilen regresyon fonksiyonunun gerçek durumun iyi bir temsilcisi olduğunu yani uyum iyiliğinin yüksek olduğunu ifade eder. R2 değeri 0’a yaklaştıkça tahmin edilen fonksiyonun uyum iyiliğinin de azaldığı anlaşılır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Çoklu Belirlilik Katsayısı (R2) değeri kaça yaklaştıkça tahmin edilen fonksiyonun uyum iyiliğinin de azaldığı anlaşılır?

Seçenekler

A
-1
B
0
C
0.5
D
1
E
1.5
Açıklama:
R2 değeri 0’a yaklaştıkça tahmin edilen fonksiyonun uyum iyiliğinin de azaldığı anlaşılır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Basit doğrusal regresyon modellerinde olduğu gibi çoklu regresyon modellerinde de katsayıların bireysel olarak anlamlılığını belirleyen test aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
t testi
B
F testi
C
R2
D
Düzeltilmiş R2
E
Regresyon analizi
Açıklama:
Basit doğrusal regresyon modellerinde olduğu gibi çoklu regresyon modellerinde de katsayıların bireysel olarak anlamlılığı t testi ile belirlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

I. Bu testte sıfır hipotezi katsayıların toplu olarak sıfıra eşit olduğunu ifade eder.
II. Çoklu doğrusal regresyon modellerinde sabit katsayı dışındaki diğer katsayıların eş anlı olarak anlamlılığı bu test yardımıyla belirlenir.
III. Bu testin istatistiği bağımsız değişkenler tarafından açıklanan değişimin, bağımsız değişkenler tarafından açıklanmayan değişime oranlanmasıyla hesaplanır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri F testi için doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modellerinde katsayıların bireysel olarak anlamlılığı t testi ile belirlenirken, sabit katsayı dışındaki diğer katsayıların eş anlı olarak anlamlılığı F testi yardımıyla belirlenir.
F testinde sıfır hipotezi katsayıların toplu olarak sıfıra eşit olduğunu ifade eder. F test istatistiği bağımsız değişkenler tarafından açıklanan değişimin, bağımsız değişkenler tarafından açıklanmayan değişime oranlanmasıyla hesaplanır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aralarında doğrusal ilişkiler bulunan bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu regresyon modellerine nasıl doğrusal regresyon modeli adı verilir?

Seçenekler

A
Basit
B
Sıradan
C
Durağan
D
Eksik
E
Çoklu
Açıklama:
Aralarında doğrusal ilişkiler bulunan bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu regresyon modellerine çoklu doğrusal regresyon modeli adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Çoklu basit doğrusal regresyon modelinde kaç tane bağımlı değişken vardır?

Seçenekler

A
Bir
B
iki
C
üç
D
dört
E
beş
Açıklama:
Aralarında doğrusal ilişkiler bulunan bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu regresyon modellerine çoklu doğrusal regresyon modeli adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Bir çoklu doğrusal regresyon denkleminde en az kaç tane bağımsız değişken vardır?

Seçenekler

A
bir tane
B
en az iki
C
en az sekiz
D
en az 10
E
en az 20
Açıklama:
Aralarında doğrusal ilişkiler bulunan bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu regresyon modellerine çoklu doğrusal regresyon modeli adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Çoklu doğrusal regresyon modelinde sabit terimi gösteren β için hangi alt indis kullanılır?

Seçenekler

A
0
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
Eşitlikte Y bağımlı değişkeni, X ’ler ise her i ii
gözlemi için 1’den n’e kadar olan bağımsız değiş-
kenleri göstermektedir. Öte yandan β0 sabit teri-
mi, β ‘ler ise bağımsız değişkenlere ait katsayıları ni
diğer bir adıyla kısmi regresyon katsayılarını tem-
sil etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Eğer β1 katsayısı 4 değerine sahip ise bu X1i de meydana gelecek 1 birimlik değişimde Yi nin aynı yönlü ne kadar değişimine yol açar?

Seçenekler

A
1 birim
B
2 birim
C
3 birim
D
4 birim
E
5 birim
Açıklama:
Örneğin, eğer β1 katsayısı +5
olarak belirlenmişse bu X ’in 1 birim değişmesi 1i
durumunda Y ’nin aynı yönde 5 birim değişeceğini i
söylemektedir. Öte yandan modelde yer alan ui ise yine hata terimini temsil etmektedir. Basit doğrusal regresyon modelinde olduğu gibi burada da hata terimi stokastik yani tesadüfi bir değişkendir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Basit doğrusal regresyon modelinde olduğu gibi çoklu doğrusal regresyon modelinde de hata terimi__________ yani tesadüfi bir değişkendir.

Seçenekler

A
sabit
B
durağan
C
stokastik
D
çarpımsal
E
eğrisel
Açıklama:
Basit doğrusal regresyon modelinde olduğu gibi burada da hata terimi stokastik yani tesadüfi bir değişkendir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Seçeneklerden hangisi çoklu doğrusal regresyon modelinin varsayımlarındandır?

Seçenekler

A
Hata terimleri ortalaması sıfırdan büyüktür
B
Hata terimleri sabit varyanslıdır
C
Hata terimleri otokorelasyon içerir
D
Hata terimleri normal dağılmaz
E
Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında ilişki vardır.
Açıklama:
çoklu doğrusal regresyon modelinin temel varsayımlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.
  • Hata terimleri sabit varyanslıdır.
  • Hata terimleri otokorelasyon içermemektedir.
  • Hata terimleri normal dağılıma sahiptir.
  • Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında bir ilişki yoktur.
  • Bağımsız değişkenlerin kendi aralarında kuvvetli ve tam bir ilişki yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Çoklu doğrusal regresyon modeli varsayımlarına göre hata terimleri hangi dağılıma sahiptir?

Seçenekler

A
F dağılımı
B
t dağılımı
C
Normal dağılım
D
Erlang dağılımı
E
Üstel dağılım
Açıklama:
  • Hata terimleri normal dağılıma sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Çoklu doğrusal regresyon modeli varsayımlarına göre hata terimleri varyansları hakkında ne söylenebilir?

Seçenekler

A
Sabit varyanlıdır
B
artan varyanslıdır
C
azalan varyanslıdır
D
ters varyanslıdır
E
korelasyona sahip varyanslıdır
Açıklama:
  • Hata terimleri sabit varyanslıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Çoklu doğrusal regresyon modelinin varsayımlarına göre hata terimleri ortalaması nedir?

Seçenekler

A
Varyansa eşittir
B
Moda eşittir
C
Sıfırdır
D
-5 alınır
E
+2 en iyi sonucu verir
Açıklama:
  • Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 41


  1. Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.

  2. Hata terimleri sıfır korelasyona sahiptir.

  3. Hata terimleri ile bağımsız değişkenler arasında ilişki yoktur.

  4. Hata terimleri değişen varyansa sahiptir.


Yukarıda verilenlerden hangisi çoklu regresyon modelinin varsayımlarındandır?

Seçenekler

A
I ve II,
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
I, III
E
I, III, IV
Açıklama:
Bu konu "Çoklu Doğrusal Regresyon Modelinin Varsayımları" başlığında okunabilir.
I, II ve III çoklu regresyon modelinin varsayımlarındandır. VI’te verilen ifadenin doğrusu "hata terimleri sabit varyansa sahiptir."

Doğru Cevap: B

Soru 42

Çoklu regresyon modelinde bağımsız değişkenler arasında tam ya da kuvvetli bir ilişki olması durumunda ortaya çıkan problem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çoklu doğrusal bağlantı
B
Otokorelasyon
C
Değişen varyans
D
Kısmi regresyon katsayısı
E
Standart hata
Açıklama:
Bu soru için "Çoklu Doğrusal Regresyon Modelinin Varsayımları" başlığı okunabilir.
Çoklu regresyon modelinde bağımsız değişkenler arasında tam ya da kuvvetli bir ilişki olmasıdurumunda ortaya çıkan problem çoklu doğrusal bağlantı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Yukarıda verilen tahmin edilmiş regresyon modeli için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
  1. Modelde iki bağımsız değişken vardır.
  2. X2 sabit olmak üzere X1 bir birim arttırıldığında Y de 5 birimlik artış olur.
  3. X1 sabit olmak üzere X2 bir birim arttırıldığında Y de 2 birimlik artış olur.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Bu soru için Katsayı Tahminlerinin Yorumlanması başlığı okunabilir
I ve II doğrudur. III yanlıştır; çünkü X2'nin önündeki katsayı -2’dir. Bunun anlamı, X1 sabit olmak üzere X2 bir birim arttırıldığında Y de 2 birimlik azalış olduğudur.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Çoklu regresyonda modelin uyumunu ölçmek için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
Standart hata
B
F testi
C
Varyans analizi
D
Düzeltilmiş R2
E
t istatistiği
Açıklama:
Bu soru için Çoklu Belirlilik Katsayısı başlığı okunabilir
Modelin uyumunu ölçmek için Düzeltilmiş R2 kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

X ve Y değişkenleri arasında tam ve negatif yönlü bir doğrusal ilişki olması durumunda bu iki değişken arasındaki korelasyon katsayısının değeri aşağıdakilerden hangisi olur?

Seçenekler

A
-1
B
-0.5
C
0
D
0.5
E
1
Açıklama:
Bu soru için Çoklu Doğrusal Regresyon Modelinin Varsayımları başlığı okunabilir
X ve Y değişkenleri arasında tam ve negatif yönlü bir doğrusal ilişki olması durumunda bu iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı -1 olur.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Bu soru için "t-testi" başlığı okunabilir

Doğru Cevap: C

Soru 47

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Bu soru için "t-testi" başlığı okunabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Bu soru için "F-testi" başlığı okunabilir

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi çoklu belirlilik katsayısı R2' nin değeri olamaz?

Seçenekler

A
0.20
B
0.60
C
0.75
D
0.90
E
1.20
Açıklama:
Bu soru için Çoklu Belirlilik Katsayısı başlığı okunabilir
Çoklu belirlilik katsayısı R2 0 ile 1 arasında değerler alır. Bu durumda, R2 1.20 değerini alamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 50

R2 bağımlı değişkendeki değişimin yüzde kaçının bağımsız değişkenler tarafından açıklandığını gösterir. Modele bir bağımsız değişken eklendiğinde genellikle R2 artar. Küçük örneklemlerde düzeltilmiş çoklu belirlilik katsayısının referans alınması daha sağlıklıdır. Çoklu belirlilik katsayısı ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Bu soru için Çoklu Belirlilik Katsayısı başlığı okunabilir
Çoklu belirlilik katsayısı ile ilgili olarak maddelerden hepsi doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan modellere ne modeli denir?

Seçenekler

A
Basit regresyon modeli
B
Karmaşık regresyon modeli
C
Çoklu regresyon modeli
D
Çoğul regresyon modeli
E
Bağımlı regresyon modeli
Açıklama:
Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan modellere basit regresyon modeli denir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Temel olarak bağımsız değişkenler ile bağımlı değişken arasındaki ilişkileri ortaya koyan katsayılara ne denir?

Seçenekler

A
Bağımlı regresyon katsayıları
B
Kısmi regresyon katsayıları
C
Bağımsız regresyon katsayıları
D
Değişken regresyon katsayıları
E
İlintili regresyon katsayıları
Açıklama:
Kısmi regresyon katsayıları, temel olarak bağımsız değişkenler ile bağımlı değişken arasındaki ilişkileri ortaya koyan katsayılardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Çoklu doğrusal regresyon modeli için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Değişkenler arasındaki ilişkiler nonlineerdir.
B
Birden çok bağımlı değişken vardır.
C
Bir bağımsız değişken vardır.
D
Birden çok bağımsız değişken vardır.
E
Değişkenler arasındaki ilişkiler doğrusal değildir.
Açıklama:
Bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere çoklu regresyon modeli adı verilmektedir. Model, aralarında doğrusal ilişkiler bulunan bir bağımlı değişken ve birden çok bağımsız değişkenden oluşuyorsa bu tür modeller çoklu doğrusal regresyon modeli olarak adlandırılmaktadır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Çoklu doğrusal regresyon modelinde bağımsız değişkenlerin kendi aralarında da doğrusal bir ilişkinin olmadığı varsayılır. Bu durumda bağımsız değişkenler arasındaki doğrusal korelasyon katsayıları “0” veya “0”a yakın bir değerdir. Bu varsayımın ihlaline ne denir?

Seçenekler

A
Bağımsız değişken ihlali
B
Korelasyon bağlantısı
C
Çoklu doğrusal bağlantı
D
Katsayı ihlali
E
Doğrusal değişken korelasyonu
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modelinde bağımsız değişkenlerin kendi aralarında da doğrusal bir ilişkinin olmadığı varsayılır. Bu durumda bağımsız değişkenler arasındaki doğrusal korelasyon katsayıları “0” veya “0”a yakın bir değerdir. Bu varsayımın ihlali ise “Çoklu doğrusal bağlantı” olarak adlandırılmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

I. Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.
II. Hata terimleri sabit varyanslıdır.
III. Hata terimleri otokorelasyon içermektedir.
IV. Hata terimleri normal dağılıma sahiptir.
V. Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında bir ilişki vardır.
Yukarıdakilerden hangileri çoklu doğrusal regresyon modelinin temel varsayımlarındandır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, IV ve V
C
I, II ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modelinin temel varsayımlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.
  • Hata terimleri sabit varyanslıdır.
  • Hata terimleri otokorelasyon içermemektedir.
  • Hata terimleri normal dağılıma sahiptir.
  • Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında bir ilişki yoktur.
  • Bağımsız değişkenlerin kendi aralarında kuvvetli ve tam bir ilişki yoktur.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ortogonal değişkenler
B
Varyans değişkenler
C
Yatay değişkenler
D
Lineer değişkenler
E
Nonlineer değişkenler
Açıklama:
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere ortogonal (dikey) değişkenler adı verilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlerin korelasyon kaysayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
(r) 1
B
(r) 2
C
(r) -1
D
(r) ∞
E
(r) 0
Açıklama:
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere ortogonal (dikey) değişkenler adı verilir. Değişkenler arasında hiçbir ilişki söz konusu değilse korelasyon katsayısı “0” değerini almaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Çoklu doğrusal regresyon modelindeki tahminlerle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
olduğu için kısmi regresyon
katsayılarını yorumlarken diğer değişkenlerin sabit
kaldığı varsayılır.

Seçenekler

A
Bağımsız değişken parametrelerine kısmi regresyon katsayıları adı verilir.
B
Katsayıların yorumu basit doğrusal regresyon modelindekiyle aynıdır.
C
Birden fazla bağımsız değişken söz konusudur.
D
Kısmi regresyon katsayılarını yorumlarken diğer değişkenlerin sabit kaldığı varsayılır.
E
Kısmi regresyon katsayılarını yorumlarken diğer değişkenlerin değiştiği varsayılır.
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modelinde tahmin edilen bağımsız değişken parametrelerine kısmi regresyon katsayıları adı verilir. Katsayıların yorumu ise basit doğrusal regresyon modelinde olduğu gibidir. Ancak burada birden fazla bağımsız değişken söz konusu olduğu için kısmi regresyon katsayılarını yorumlarken diğer değişkenlerin sabit kaldığı varsayılır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Bağımlı değişkendeki değişimin yüzde kaçının bağımsız değişkenler tarafından açıklandığını gösteren katsayıya ne denir?

Seçenekler

A
Çoklu belirlilik katsayısı
B
Çoklu belirsizlik katsayısı
C
Tekil belirsizlik katsayısı
D
Kısmi regresyon katsayısı
E
Bütünleşik regresyon katsayısı
Açıklama:
Çoklu belirlilik katsayısı bağımlı değişkendeki değişimin yüzde kaçının bağımsız değişkenler tarafından açıklandığını göstermektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Yüksek R2 değeri, tahmin edilen regresyon fonksiyonu için neyi ifade eder?

Seçenekler

A
Hata terimlerinin 2'ye katlandığını
B
Uyum iyiliğinin yüksek olduğunu
C
Bağımsız değişkenlerin sabit tutulduğunu
D
Bağımlı değişkenin 1'e yakın olduğunu
E
Hata terimlerinin 0'a yakın olduğunu
Açıklama:
Yüksek R2 değeri tahmin edilen regresyon fonksiyonunun gerçek durumun iyi bir temsilcisi olduğunu yani uyum iyiliğinin yüksek olduğunu ifade eder. R2 değeri 0’a yaklaştıkça tahmin edilen fonksiyonun uyum iyiliğinin de azaldığı anlaşılır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal regresyon modelinin varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.
B
Hata terimleri sabit varyanslıdır.
C
Hata terimleri otokorelasyon içermemektedir.
D
Hata terimleri normal dağılıma sahiptir.
E
Bağımsız değişkenlerin kendi aralarında kuvvetli ve tam bir ilişki vardır.
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modelinin temel varsayımlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
• Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.
• Hata terimleri sabit varyanslıdır.
• Hata terimleri otokorelasyon içermemektedir.
• Hata terimleri normal dağılıma sahiptir.
• Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında bir ilişki yoktur.
• Bağımsız değişkenlerin kendi aralarında kuvvetli ve tam bir ilişki yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal regresyon modelinin varsayımlarından biridir?

Seçenekler

A
Hata terimleri bir ortalamaya sahiptir.
B
Hata terimleri değişken varyanslıdır.
C
Hata terimleri otokorelasyon içermektedir.
D
Bağımsız değişkenlerin kendi aralarında kuvvetli ve tam bir ilişki yoktur.
E
Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında bir ilişki vardır.
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modelinin temel varsayımlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
• Hata terimleri sıfır ortalamaya sahiptir.
• Hata terimleri sabit varyanslıdır.
• Hata terimleri otokorelasyon içermemektedir.
• Hata terimleri normal dağılıma sahiptir.
• Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında bir ilişki yoktur.
• Bağımsız değişkenlerin kendi aralarında kuvvetli ve tam bir ilişki yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Çoklu doğrusal bağlantı sorunu ne zaman ortaya çıkar?

Seçenekler

A
Hata terimleri sıfır ortalamaya sahip olmadığında
B
Hata terimleri sabit varyanslı olmadığında
C
Bağımsız değişkenlerin kendi aralarında kuvvetli ve tam bir ilişki olduğunda
D
Bağımsız değişkenler ile hata terimi arasında bir ilişki olduğunda
E
Hata terimleri normal dağılıma sahip olmadığında
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantı sorunu bağımsız değişkenler arasındaki kuvvetli ve tam bir ilişkinin varlığı durumunda ortaya açıklar.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere nead verilir?

Seçenekler

A
Korelasyon
B
Ortogonal değişkenler
C
Otokorelayon
D
Varyans
E
Regresyon
Açıklama:
Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan değişkenlere ortogonal (dikey) değişkenler adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Bir ülkede tahmin edilen tasarruf fonu şu şekildedir; Ŝi = -40 + 0.25Yi + 0.4ri buna göre, harcanabilir gelirin tasarruflar üzerindeki etkisi sabit tutulmak kaydıyla faiz oranlarında meydana gelen 1 birim değişimin tasarruflar üzerindeki etkisi kaç birimdir?

Seçenekler

A
-20
B
0.25
C
0.4
D
0.15
E
0.65
Açıklama:
Buna göre harcanabilir gelirin tasarruflar üzerindeki etkisi sabit tutulmak kaydıyla faiz oranlarında meydana gelen 1 birim değişim tasarrufları da aynı yönde 0.4 birim değiştirecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Bir ülkede tahmin edilen tasarruf fonu şu şekildedir; Ŝi = -40 + 0.25Yi + 0.4ri tahmin edilen tasarruf fonksiyonunda R2 değeri 0.81 olarak hesaplanmışsa buna göre aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Tasarruflarda meydana gelen değişimin %81’inin harcanabilir gelir ve faiz değişkenleri tarafından açıklandığını söylemektedir.
B
Tasarruflarda meydana gelen değişimin %19’unun harcanabilir gelir ve faiz değişkenleri tarafından açıklandığını söylemektedir.
C
Tasarruflarda meydana gelen değişimin %81’inin harcanabilir gelir ve faiz değişkenleri tarafından açıklanamadığını söylemektedir.
D
Tasarruflarda meydana gelen değişimin %100’nün harcanabilir gelir ve faiz değişkenleri tarafından açıklandığını söylemektedir.
E
Bu modelde bütün açıklayıcı değişkenler yer almaktadır.
Açıklama:
Tahmin edilen tasarruf fonksiyonunda R2 değeri 0.81 olarak hesaplanmışsa bu, tasarruflarda meydana gelen değişimin %81’inin harcanabilir gelir ve faiz değişkenleri tarafından açıklandığını söylemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

t testi için hipotez çift taraflı ise alternatif hipotez nasıl oluşturulur?

Seçenekler

A
H0: β = 0
B
H1: β ≠ 0
C
H1: β < 0
D
H0: β ≠ 0
E
H1: β > 0
Açıklama:
Buna göre
t testi için sıfır hipotezi şu şekilde kurulur:
H0: β = 0
Alternatif hipotez ise tek taraflı ve çift taraflı testlerde farklılık göstermektedir. Eğer test çift taraflı ise alternatif hipotez,
H1: β ≠ 0

Doğru Cevap: B

Soru 68

F test istatistiği nasıl hesaplanır?

Seçenekler

A
R2 / (1-k)/(1− R2 )(n − k)
B
R2 / (k −1)/(1− R2 )(n − k)
C
R2 / (k −1)/(1− R2 )(k-n)
D
R2 / (1-k)/(1− R2 )(k-n)
E
R2 / (k −1)/(R2−1 )(n − k)
Açıklama:
Fist. = R2 / (k −1)/(1− R2 )(n − k)

Doğru Cevap: B

Soru 69

Çoklu doğrusal regresyon modellerinde sabit katsayı dışındaki diğer katsayıların eş anlı olarak anlamlılığı hangi test yardımıyla belirlenir?

Seçenekler

A
t teti
B
R2 testi
C
F testi
D
Z testi
E
Q testi
Açıklama:
Çoklu doğrusal regresyon modellerinde katsayıların bireysel olarak anlamlılığı t testi ile belirlenirken, sabit katsayı dışındaki diğer katsayıların eş anlı olarak anlamlılığı F testi yardımıyla belirlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Hangi test yardımıyla modele yeni bir değişken eklemenin gerekli olup olmadığı belirlenebilir?

Seçenekler

A
t sesti
B
z testi
C
F testi
D
R2 testi
E
Q testi
Açıklama:
F testi yardımıyla modele yeni bir değişken eklemenin gerekli olup olmadığı belirlenebilir.

Doğru Cevap: C

Ünite 4

Soru 1

Sabit terimsiz regresyon modellerinde bağımsız değişkenlerin ''0'' olması durumunda bağımlı değişken hangi değeri alır?

Seçenekler

A
0
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
Model sabit katsayıyı içermediği ya da “0” olarak kabul edildiği için bu tür modellerde bağımlı değişken bağımsız değişkelerin alacağı değerlere göre belirlenir. Bağımsız değişkenlerin “0” olması hâlinde bağımlı değişken de “0” değerini alır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Sabit terimli modeller için R2 değeri her durumda hangi iki değer arasında bir değer alır?

Seçenekler

A
-1 ila 0
B
0 ila 1
C
-1 ila 1
D
-0,5 ila 0
E
0 ila 0,5
Açıklama:
Sabit terimli modeller için R2 değeri her durumda 0 ila 1 değeri arasında bir
değer alır ve bu modelin açıklama gücünü gösterir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisinde standartlaştırılmış değişkenlerin ortalama ve varyans değerleri sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
0, 0
B
1, 0
C
0, 1
D
0, 2
E
2, 0
Açıklama:
Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması 0, varyansı 1’dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Standardize edilmiş β1 katsayısının 0,4 olarak belirlendiğinde standardize edilmiş Yi değişkeni aynı yönde kaç standart sapma değişir?

Seçenekler

A
0,1
B
0,2
C
0,3
D
0,4
E
0,5
Açıklama:
Standardize edilmiş β1 katsayısının 0,4 olarak belirlendiğinde standardize edilmiş Yi değişkeni aynı yönde 0,4 standart sapma değişir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki modellerden hangisinde bağımlı ve bağımsız değişkenler logaritmalarında doğrusallaşır?

Seçenekler

A
Log-lin modeli
B
Lin-log modeli
C
Ters model
D
Doğrusal regresyon modeli
E
Log-log modeli
Açıklama:
Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritmalarında doğrusallaşan modellere log-log modeli adı verilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki modellerden hangisinde bağımlı değişken logaritmik bağımsız değişken ise doğrusaldır?

Seçenekler

A
Log-lin modeli
B
Lin-log modeli
C
Log-log modeli
D
Ters model
E
Doğrusal regresyon modeli
Açıklama:
Bağımlı değişkenin logaritmik, bağımsız değişkenlerin ise doğrusal olduğu regresyon modellerine log-lin modeli (logaritmik doğrusal model) adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdaki modellerden hangisinde bağımlı değişken doğrusal bağımsız değişken logaritmiktir?

Seçenekler

A
Log-lin modeli
B
Lin-log modeli
C
Log-log modeli
D
Ters model
E
Doğrusal regresyon modeli
Açıklama:
Bağımlı değişkenin doğrusal, bağımsız değişkenlerin logaritmik olduğu modellere lin-log modeli adı verilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdaki testlerden hangisi ile yapısal kırılmanın yaşanıp yaşanmadığı test edilir?

Seçenekler

A
t testi
B
F testi
C
Chow testi
D
LR testi
E
Wald testi
Açıklama:
Yapısal bir kırılma yaşanıp yaşanmadığını belirleyen test Chow testidir. Chow testi adını testin geliştiricisi olan Gregory Chow tarafından almaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdaki testlerden hangisinde sınırlandırılmış modelin tahminine dayanan Langrange çarpanı ile test yapılır?

Seçenekler

A
t testi
B
F testi
C
Wald testi
D
LM testi
E
Chow testi
Açıklama:
Sınırlandırılmış modelin tahminine dayanan Langrange çarpanı ile yapılan test LM testidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdaki testlerden hangisi standartlaştırılmamış modelin tahminine dayanır?

Seçenekler

A
t testi
B
F testi
C
Chow testi
D
LR testi
E
Wald testi
Açıklama:
Wald testi standartlaştırılmamış modelin tahminine dayanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Sıfır noktasından geçen regresyon modellerinin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sabit terimsiz regresyon
B
Standartlaştırılmış değişkenli regresyon
C
Doğrusal olmayan regresyon
D
Ters model
E
Sıralama testi
Açıklama:
Bu bölümde öncelikle sabit terimsiz regresyon diğer bir adıyla sıfır noktasından geçen regresyon modelleri üzerinde duracağız.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Sabit katsayının modelde yer almadığı veya .......... olarak kabul edildiği regresyon modellerine sabit terimsiz regresyon modeli adı verilir.
Boşluğa getirilmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
eşit
B
sıfır
C
bir
D
aynı
E
farklı
Açıklama:
Sabit katsayının modelde yer almadığı veya “0” olarak kabul edildiği regresyon modellerine sabit terimsiz regresyon modeli adı verilir.
sıfır

Doğru Cevap: B

Soru 13

Basit ve çoklu doğrusal regresyon modellerinde hata terimlerinin toplamı nedir?

Seçenekler

A
Aynıdır
B
Farklıdır
C
Sıfır'dır
D
Bir'dir
E
Eksidir
Açıklama:
Basit ve çoklu doğrusal regresyon modellerinin varsayımlarından bahsederken hata terimlerinin beklenen değerinin “0” olduğunu ifade etmiştik. Bu varsayıma göre pozitif veya negatif yönde sapmalar olsa da bu sapmaların toplamı “0”değerini almaktadır. Bu nedenle hata terimlerinin toplamı “0”dır.
Sıfır'dır

Doğru Cevap: C

Soru 14

Sabit terimsiz regresyon modellerinde R2 değeri negatif bir değer alabilir. Bu durum hangi anlama gelir?

Seçenekler

A
Sabit terimsiz modellerde R2 değeri modelin açıklama gücünü gösteren uygun bir ölçüttür.
B
Sabit terimsiz modellerde R2 değeri modelin açıklama gücünü gösteren uygun bir ölçüt olabilir.
C
Sabit terimsiz modellerde R2 değeri modelin açıklama gücünü gösteren uygun bir ölçüt olamayabilir.
D
Sabit terimsiz modellerde R2 değeri modelin açıklama gücünü gösteren uygun bir ölçüt değildir.
E
Sabit terimsiz modellerde R2 değerinin modelin açıklama gücüyle hiç bir ilişkisi yoktur.
Açıklama:
Sabit terimsiz regresyon modellerinde R2 değeri negatif bir değer alabilir. Bu nedenle sabit terimsiz modellerde R2 değeri modelin açıklama gücünü gösteren uygun bir ölçüt değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması ve varyansı hangi değerleri alır?

Seçenekler

A
Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması değişir.
B
Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması 1, varyansı 1’dir.
C
Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması 0, varyansı 0'dır.
D
Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması 1, varyansı 0'dır.
E
Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması 0, varyansı 1’dir.
Açıklama:
Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması 0, varyansı 1’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Standartlaştırılmış değişkenli modellerde .................... yer almamaktadır.
Boşluğa getirilmesi gereken ifade hangisidir?

Seçenekler

A
sabit terim
B
değişken terim
C
eksi değerli terim
D
art değerli terim
E
sıfır
Açıklama:
Standartlaştırılmış değişkenli modellerde sabit terim yer almamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Tam logaritmik modelde bağımsız değişken parametreleri aynı zamanda ..................................... .
Boşluğa getirilmesi gereken ifade hangisidir?

Seçenekler

A
sabit değerlerdir
B
esneklik katsayılarıdır
C
sıfırdır
D
birdir
E
birbirlerinin aynısıdır
Açıklama:
Tam logaritmik modelde bağımsız değişken parametreleri aynı zamanda esneklik katsayılarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bağımlı değişkenin logaritmik bağımsız değişkenlerin doğrusal olduğu regresyon modellerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sabit terimsiz regresyon modelleri
B
Standartlaştırılmış değişkenli regresyon modelleri
C
Logaritmik doğrusal modeller
D
Doğrusal olmayan regresyon modelleri
E
Ters modeller
Açıklama:
Bağımlı değişkenin logaritmik bağımsız değişkenlerin doğrusal olduğu regresyon modellerine log-lin modeli (logaritmik doğrusal model) adı verilmektedir.
Logaritmik doğrusal modeller

Doğru Cevap: C

Soru 19

Bağımlı değişkenin doğrusal bağımsız değişkenlerin logaritmik olduğu regresyon modellerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sabit terimsiz regresyon modeli
B
Standartlaştırılmış değişkenli regresyon modeli
C
Doğrusal olmayan regresyon modeli
D
Lin-log modeli
E
Ters model
Açıklama:
Bağımlı değişkenin doğrusal bağımsız değişkenlerin logaritmik olduğu regresyon modellerine lin-log modeli (doğrusal logaritmik model) adı verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Phillips Eğrisi hangi modellere örnek olarak gösterilebilir?

Seçenekler

A
Sabit Terimsiz Regresyon Modelleri
B
Standartlaştırılmış Değişkenli Regresyon Modelleri
C
Doğrusal Olmayan Regresyon Modelleri
D
Yarı Logaritmik Modeller
E
Ters Modeller
Açıklama:
İktisat teorisi gereği iktisadi değişkenler arasındaki ilişkiler kimi zaman ters modeller yardımıyla modellenmektedir. Parasal ücretlerdeki değişme
oranı ile işsizlik oranı arasındaki ters ilişkiyi açıklayan Phillips Eğrisi bu tür modellere örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Bir üretim fonksiyonu üretim faktörlerinin bir fonksiyonu olarak tanımlanır. Eğer bu fonksiyonda üretim faktörleri “0” değerini alırsa üretim miktarı da “0” değerini alır. Sabit katsayının modelde yer almadığı veya “0” olarak kabul edildiği bu tür modellere ............................ modelleri denir.

Seçenekler

A
basit doğrusal regresyon
B
çoklu doğrusal regresyon
C
sabit terimsiz regresyon
D
çoklu terimsiz regresyon
E
karmaşık doğrusal regresyon
Açıklama:
Örneğin, imalat sanayi ürünleri için bir üretim fonksiyonunu ele alalım. Burada üretim fonksiyonu üretim faktörlerinin bir fonksiyonu olarak tanımlanır. Eğer bu fonksiyonda üretim faktörleri “0” değerini alırsa üretim miktarı da “0” değerini alır. Sabit katsayının modelde yer almadığı veya “0” olarak kabul edildiği bu tür modellere sabit terimsiz regresyon modelleri denir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

  1. Sabit terimsiz regresyon denklemi sıfır noktasından geçmektedir.
  2. Sabit terimsiz regresyon denklemi orijinden geçmektedir.
  3. Bağımsız değişkenlerin “0” olması hâlinde bağımlı değişken pozitif olur.
  4. Bağımsız değişkenlerin “0” olması hâlinde bağımlı değişken negatif olur.
Sabit terimsiz regresyon denklemine ilişkin yukarıdaki maddelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız IV
B
Yalnız III
C
I - II
D
II - III
E
I - IV
Açıklama:
Bağımsız değişkenlerin “0” olması hâlinde bağımlı değişken de “0” değerini alır. Bu nedenle sabit terimi içermeyen bu model sıfır noktasından geçmektedir. Sabit terimsiz regresyon denklemi sıfır noktasından (orijinden) geçmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Sabit terimsiz modellerle sabit terimli modeller arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır.
  1. Sabit terimli modellerde hata terimlerinin toplamı “0”dır.
  2. Sabit terimsiz regresyon modellerinde hata terimlerinin toplamının sıfıra eşit olması şart değildir.
  3. Sabit terimli modeller için R2 değeri her durumda 0 ila 1 değeri arasında bir
    değer alır.
  4. Sabit terimsiz modellerde R2 değeri negatif bir değer alamaz.
Bu farklılıklara ilişkin verilen maddelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II - III
C
III - IV
D
I - II - III
E
I - II - III - IV
Açıklama:
Basit ve çoklu doğrusal regresyon modellerinin varsayımlarından bahsederken hata terimlerinin beklenen değerinin “0” olduğunu ifade etmiştik. Bu varsayıma göre pozitif veya negatif yönde sapmalar olsa da bu sapmaların toplamı “0”değerini almaktadır. Bu nedenle hata terimlerinin toplamı “0”dır. Ancak sabit terimsiz regresyon modellerinde hata terimlerinin toplamının sıfıra eşit olması şart değildir. Bu durumda gerçek Y değerinin ortalaması beklenen Y değerinin ortalaması eşit olmayacaktır.
Sabit terimsiz modellerin sabit terimli modellerden farklılaştığı bir diğer nokta ise belirlilik katsayısıyla (R2) ilgilidir. Sabit terimli modeller için R2 değeri her durumda 0 ila 1 değeri arasında bir değer alır ve bu modelin açıklama gücünü gösterir. Ancak sabit terimsiz modellerde R2 değeri negatif bir değer alabilir ve bu durumda R2 değeri yorumlanamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Seriler standartlaştırılırken izlenen yol ise şu şekildedir: Öncelikle serilerin düzey değerlerinden aritmetik ortalamaları çıkartılır ve ardından elde edilen değer serinin standart sapmasına bölünür. Bu işlem sırasıyla serilerin bütün birimleri için uygulanırsa tüm seri standartlaştırılmış olur. Buna göre bağımlı değişken Yi ve bağımsız değişken Xi
’nin standardize edilmiş formu şu şekilde ifade edilir:
Formülde örneklem standart sapmalarını temsil eden simge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yİ
B
s(Y) ve s (X)
C
Xİ
D
Yi*
E
Xi*
Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 25

eşitliğinin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
0
B
1
C
2
D
-1
E
-2
Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 26

Standartlaştırılmış değişkenli modellerde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
bağımsız değişken
B
standart sapma
C
sabit terim
D
bağımlı değişken
E
standardize edilmiş β1 katsayısı
Açıklama:
Standartlaştırılmış değişkenli modellerde sabit terim yer almamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. Fonksiyonel model II. Tam logaritmik model III. Yarı logaritmik model IV. Ters modeller Yukarıdaki maddelerden hangileri doğrusal olmayan (nonlineer) regresyon modelleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I - III
C
II - IV
D
II - III - IV
E
I - II - III - IV
Açıklama:
Doğrusal olmayan (nonlineer) regresyon modelleri arasında;

  • Tam logaritmik model

  • Yarı logaritmik model

  • Ters modeller yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Görselde tam logaritmik model eşitliği verilmiştir.
Eşitlikteki simgelere ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
K: Sermaye faktörü
B
Q: üretim düzeyi
C
L: Emek Faktörü
D
β1: Bağımsız değişken parametresi
E
β2: Bağımlı değişken parametresi
Açıklama:
Eşitlikte Q üretim düzeyini, K ve L sırasıyla sermaye ve emek faktörlerini gösterirken β1 ve β2 ise sırasıyla bağımsız değişken parametrelerini temsil etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

  1. T testi
  2. F testi
  3. LR testi
  4. LM testi
Katsayılara dair sınırlamaların doğrusal olduğu durumlarda sınama için kullanılan testler hangileridir?

Seçenekler

A
Yalnız IV
B
I - II
C
II - III
D
I - III - IV
E
I - II - III
Açıklama:
Katsayılara dair sınırlamaların doğrusal olduğu durumlarda bu sınırlamaları t testi ve F testi yardımıyla sınanabilir. LM ve LR testleri ise doğrusal olmayan sınırlamalarda kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Dünyada yaşanan iktisadi ve politik şokların iktisadi değişkenler üzerinde sıklıkla yapısal
kırılmalara neden olduğu pek çok kez tecrübe edilmiştir.
  1. 2008 Küresel Krizi
  2. 2014 Dünya Kupası
  3. 2020 Corona Pandemisi
  4. 2022 Kış Olimpiyatları
Yukarıdaki olaylardan hangileri tüm dünyayı etkileyen Yapısal Kırılmaya neden olabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I- III
D
I - II - IV
E
II - III - IV
Açıklama:
Genellikle zaman serilerinde görülen yapısal kırılmalar regresyon parametrelerinin zaman içerisinde sabit kalmayıp değişime uğradığını ifade eder. Yapısal kırılmalar iktisadi olayları açıklarken sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Zira, yaşanan iktisadi ve politik şokların iktisadi değişkenler üzerinde sıklıkla yapısal kırılmalara neden olduğu pek çok kez tecrübe edilmiştir. Örneğin, 2008 Küresel Krizi dünya üzerinde hemen hemen tüm ekonomilerin makroekonomik göstergelerinde bir yapısal kırılma meydana getirmiştir. Benzer şekilde 2020 yılında ortaya çıkan Corona Pandemesinin de küresel çapta yapısal kırılmalara neden olacağı öngürülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Üretim fonksiyonunun üretim faktörlerinin bir fonksiyonu olarak tanımlandığı durumlarda üretim faktörleri “0” değerini alırsa üretim miktarı “1” değerini alır.
B
Sabit katsayının modelde “1” olarak kabul edildiği modellere sabit terimsiz regresyon modelleri
denir
C
Model sabit katsayıyı içermediği ya da “0” olarak kabul edildiğinde bağımsız değişkenlerin “0” olması
hâlinde bağımlı değişken “1” değerini alır.
D
Sabit terimsiz regresyon fonksiyonu “1” noktasından geçer
E
Sabit terimsiz regresyon modelinin bir diğer adı orijinden geçen regresyon modelidir.
Açıklama:
Sabit terimsiz regresyon modelinin bir diğer adı orijinden geçen regresyon modelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Basit regresyon modellerinde hata terimlerinin beklenen değeri “1” dir
B
Çoklu regresyon modellerinde hata terimlerinin beklenen değeri “0” dır
C
Basit regresyon modelinde pozitif veya negatif yönde sapmaların toplamı “1”dir
D
Çoklu regresyon modelinde pozitif veya negatif yönde sapmaların toplamı “1”dir
E
Sabit terimsiz regresyon modellerinde hata terimlerinin toplamı “0”dır
Açıklama:
Çoklu regresyon modellerinde hata terimlerinin beklenen değeri “0” dır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Sabit terimli ve sabit terimsiz regresyon modellerine ilişkin hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sabit terimsiz regresyon modellerinde hata terimlerinin toplamı sıfıra eşit olmalıdır
B
Sabit terimsiz regresyon modellerinde gerçek Y değerinin ortalaması beklenen Y değerinin ortalaması ile her zaman eşittir
C
Sabit terimsiz modeller sabit terimli modellerden belirlilik katsayısıyla farklılaşır
D
Sabit terimli modeller için belirlilik katsayısı değeri her durumda 0'dır
E
Sabit terimsiz modellerde belirlilik katsayısı negatif bir değer alabilir
Açıklama:
Sabit terimsiz modellerin sabit terimli modellerden farklılaştığı bir nokta belirlilik katsayısıyla (R2) ilgilidir. Sabit terimli modeller için R2 değeri her durumda 0 ila 1 değeri arasında bir değer alır ve bu modelin açıklama gücünü gösterir. Ancak sabit terimsiz modellerde R2 değeri negatif bir değer alabilir ve bu durumda R2 değeri yorumlanamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Regresyon modellerine ilişkin hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tam logaritmik modeller doğrusal regresyon modelleridir
B
Ters modeller doğrusal olmayan regresyon modelleridir
C
Değişkenler arasındaki ilişkilerin doğrusallığına göre regresyon modelleri doğrusal ve doğrusal olmayan regresyon modelleridir
D
Bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere çoklu regresyon denir
E
Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan regresyon modellerine basit regresyon denir
Açıklama:
Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenden oluşan regresyon modellerine basit regresyon, bir bağımlı ve birden çok bağımsız değişkenin oluşturduğu modellere çoklu regresyon adı verilmektedir. Öte
yandan değişkenler arasındaki ilişkilerin doğrusallığına göre regresyon modelleri doğrusal (lineer)
regresyon ve doğrusal olmayan (nonlineer) regresyon modelleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritmalarında doğrusallaşan modellere ne adı verilmektedir?

Seçenekler

A
Ters model
B
Log-lin modeli
C
Log-log modeli
D
Lin-log modeli
E
Philips eğrisi
Açıklama:
Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritmalarında doğrusallaşan modellere log-log modeli adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Bağımlı değişkenin logaritmik, bağımsız değişkenlerin doğrusal olduğu regresyon modellerine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Ters model
B
Log-lin modeli
C
Philips eğrisi
D
Lin-log modeli
E
Tam logaritmik model
Açıklama:
Bağımlı değişkenin logaritmik bağımsız değişkenlerin doğrusal olduğu regresyon
modellerine log-lin modeli (logaritmik doğrusal model) adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Hangi modellerde bağımsız değişken parametreleri bağımsız değişkenlerin ölçüm birimlerinden bağımsız olarak standart sapma cinsinden yorumlanmaktadır?

Seçenekler

A
Tam logaritmik model
B
Ters model
C
Standartlaştırılmış değişkenli model
D
Yarı logaritmik model
E
Log-log modeli
Açıklama:
Standartlaştırılmış değişkenli modellerde bağımsız değişken parametreleri bağımsız değişkenlerin ölçüm birimlerinden bağımsız olarak standart sapma cinsinden yorumlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Katsayılara dair sınırlamaların doğrusal olduğu durumlarda bu sınırlamaları aşağıdakilerden hangisi yardımıyla sınayabiliriz?

Seçenekler

A
Yapısal kırılma testi
B
LR testi
C
Chow testi
D
F testi
E
Benzerlik oranı testi
Açıklama:
Katsayılara dair sınırlamaların doğrusal olduğu durumlarda bu sınırlamaları t testi ve F testi yardımıyla sınayabiliriz.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Hangi ikisi yalnızca doğrusal sınırlamaların testinde kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
F ve LR testleri
B
Wald ve LR testleri
C
LM ve Wald testleri
D
LR ve LM testleri
E
t ve F testleri
Açıklama:
LR, LM ve Wald testi hem doğrusal hem de doğrusal olmayan sınırlamaların testinde kullanılırken, t ve F testi yalnızca doğrusal sınırlamaların testinde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Hangi testler sırasıyla sınırlandırılmış ve standartlaştırılmamış modelin tahminine dayanmaktadır?

Seçenekler

A
LM-Wald
B
Wald-LR
C
t-F
D
Wald-F
E
F-LM
Açıklama:
LM testi sınırlandırılmış modelin tahminine dayanırken, Wald testi standartlaştırılmamış modelin tahminine dayanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi klasik doğrusal regresyon modelinde yer alan sabit terim için doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Modelinin eğim açısını gösterir.
B
Negatif değer aldığında modelin F istatistik değeri anlamsız olur.
C
Bağımsız değişkenler sıfır değerini aldığında bağımlı değişkenin alacağı değeri temsil etmektedir.
D
Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki mutlak farkı gösterir.
E
Bağımsız değişkenin ilk gözlem değerini gösterir.
Açıklama:
Sabit terim, bağımsız değişkenler “0” olduğunda bağımlı değişkenin alacağı değeri temsil etmektedir. Örneğin; kısa dönem tüketim fonksiyonunda tüketicinin geliri “0” olsa dahi bireylerin belirli bir düzeyde tüketim yapmaları gerekmektedir. Dolayısıyla tüketim fonksiyonuna dair bir tahmin yapılacaksa regresyon modelinin sabit katsayıyı içeren formunun kullanılması gerekir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi sabit terimsiz regresyon modelleri için yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Güçlü gerekçeler bulunmadığı takdirde modeller sabit terimsiz oluşturulmalıdır.
B
Bağımsız değişkenlerin sıfır olması halinde bağımlı değişken de sıfır değerini alır.
C
Hata terimlerinin toplamının sıfır olması şart değildir.
D
Regresyon fonksiyonu sıfır noktasından geçer.
E
ham R2 değeri kullanılmalıdır.
Açıklama:
Sabit terimli bir modelde sabit katsayının istatistiksel olarak anlamsız çıkması bu modelin tahmininde bir sorun teşkil etmemektedir. Ancak istatistiksel olarak anlamlı bir sabit terimin modele dahil edilmemesi tahmini yapılan ekonometrik modelin hatalı kurulduğu anlamına gelir. Bu nedenle güçlü gerekçeler bulunmadığı takdirde regresyon modellerinin sabit terimli oluşturulması daha doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 43

X bir serinin düzey değerini; X̅ bu serinin sıfırdan farklı ortalamasını ve s(X) standart sapmasını göstermek üzere standardizasyon işlemi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
(X-X̅)/s(X)
B
(X*X̅)/s(X)
C
(X+X̅)/s(X)
D
X/s(X)
E
s(X)/X̅
Açıklama:
Standardizasyon işleminde serilerin düzey değerlerinden aritmetik ortalamaları çıkartılır ve ardından elde edilen değer serinin standart sapmasına bölünür. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Standardizasyon, parametrelerin karşılaştırılabilmesi için yapılır.
B
Standardize edilmiş serilerin ortalamaları her zaman sıfırdır.
C
Standardize edilmiş serilerin varyansları her zaman 1’dir.
D
Standardize edilmiş regresyon denkleminde sabit terim yer almaz.
E
Standardize edilmiş katsayılar ortalamalar cinsinden yorumlanır.
Açıklama:
E seçeneği dışındaki tüm şıklar doğru olmakla birlikte standardize edilmiş katsayıların yorumu sıradan doğrusal regresyon parametrelerinden farklı olarak standart sapma cinsinden yorumlanır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritmalarında doğrusallaşan modeller aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Yarı logaritmik model
B
Sabit logaritmalı model
C
Ters logaritmik model
D
Log-log modeli
E
Lin-log modeli
Açıklama:
Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritmalarında doğrusallaşan modellere log-log modeli adı verilmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Yukarıda verilen eşitlik için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yarı logaritmik modeldir.
B
X1’deki 1 birimlik artış Y’yi 1.7 birim arttırır.
C
X1’deki %1’lik artış Y’yi %0.5 arttırır.
D
Y esneklik katsayısıdır.
E
Y’nin X1 üzerindeki nispi etkisini gösterir.
Açıklama:
Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritmalarında doğrusallaşan modellere tam logaritmik modeller denir. Tam logaritmik modeller bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki nispi etkilerini göstermektedir. Bu tür modellerde tahmin edilen katsayılar bağımsız değişkenlerdeki yüzde değişimin bağımlı değişken üzerindeki etkisini yine yüzde değişim cinsinden ifade etmektedir. Tam logaritmik modelde bağımsız değişken parametreleri aynı zamanda esneklik katsayılarıdır. Buna göre C şıkkı dışındaki tüm seçenekler yanlıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Yukarıda verilen eşitliğe göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
P’deki 1 birimlik artış Q’yu %3 azaltmaktadır.
B
P’deki 1 birimlik artış Q’yu %18 azaltmaktadır.
C
P’deki %1’lik artış Q’yu %3 azaltmaktadır.
D
P’deki 1 birimlik artış Q’yu 0.03 birim azaltmaktadır.
E
P’deki 1 birimlik artış Q’yu 0.18 birim azaltmaktadır.
Açıklama:
Bağımlı değişkenin logaritmik bağımsız değişkenlerin ise doğrusal olduğu regresyon modellerine log-lin modeli (logaritmik doğrusal model) adı verilmektedir. Log-lin modellerde bağımsız değişken parametrelerinin 100 ile çarpımı sonucunda elde edilen değer bağımsız değişkenlerdeki mutlak değişimin bağımlı değişken üzerindeki nispi etkilerini göstermektedir. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Bir modelde doğrusal veya logaritmik biçimlerden hangisinin kullanılacağına aşağıdaki testlerden hangisi yardımıyla karar verilir?

Seçenekler

A
Ki Kare Testi
B
MWD Testi
C
Pesaran Testi
D
Hausman Testi
E
Jarque-Bera Testi
Açıklama:
Regresyon modelinde doğrusal biçimin mi yoksa logaritmik biçimin mi kullanılacağına MWD testi yardımıyla karar verilebilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal olmayan sınırlama testlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
LR testi
B
LM Testi
C
Benzerlik Oranı Testi
D
Wald Testi
E
Chow Testi
Açıklama:
Doğrusal olmayan sınırlamalar için temel olarak LR Testi (Benzerlik Oranı Testi), LM Testi (Lagrange Çarpanı Testi) ve Wald Testi kullanılır. Chow testi ise doğrusal sınırlama testidir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

2020 yılında tüm Dünya’yı etkisi altına alan Koronavirüs’ün Türkiye’nin tüketim fonksiyonu üzerinde yapısal bir kırılma meydana getirip getirmediği aşağıdakilerden hangisi yardımıyla test dilebilir?

Seçenekler

A
Benzerlik Oranı Testi
B
Lagrange Çarpanı Testi
C
Chow Testi
D
Wald Testi
E
Hausman Testi
Açıklama:
Genellikle zaman serilerinde görülen yapısal kırılmalar regresyon parametrelerinin zaman içerisinde sabit kalmayıp değişime uğradığını ifade eder. Yapısal kırılmalar iktisadi olayları açıklarken sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Zira, yaşanan iktisadi ve politik şokların iktisadi değişkenler üzerinde sıklıkla yapısal kırılmalara neden olduğu pek çok kez tecrübe edilmiştir. Soruda verilen durum için yapısal bir kırılma yaşanıp yaşanmadığını belirleyeceğimiz test Chow testidir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Sabit terimsiz regresyon modellerinde hata terimlerinin toplamının sıfır olması şart değildir. EKK tahmincileri sapmasızlık özelliğini kaybedebilirler. R2 değeri negatif bir değer alabilir. Sabit terimsiz regresyon denklemi sıfır noktasından (orijinden) geçmektedir. Sabit terimsiz regresyon modeli ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, IV
B
I, III, IV
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Bu soru için Sabit Terimsiz Regresyon Modeli başlığı okunabilir
Sabit terimsiz regresyon modeli ile ilgili olarak verilen ifadelerin tümü doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Seçenekler

A
-1.3
B
-0.4
C
0.0
D
0.4
E
1.3
Açıklama:
Bu soru için Standartlaştırılmış Değişkenli Regresyon Modeli başlığı okunabilir

Doğru Cevap: C

Soru 53

Standartlaştırılmış Y değişkeni için varyans aşağıdakilerden hangisine eşittir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bu soru için Standartlaştırılmış Değişkenli Regresyon Modeli başlığı okunabilir
Standartlaştırılmış Y değişkeni için varyans daima 1’e eşittir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

  1. Standartlaştırılmış değişkenli modellerde bağımsız değişken parametreleri bağımsız değişkenlerin ölçüm birimlerinden bağımsız olarak yorumlanır.
  2. Standartlaştırılmış değişkenli modellerde sabit terim yer alır.
  3. Standartlaştırılmış değişkenli modellerde bağımsız değişken parametreleri standart sapma cinsiden yorumlanır.
Standartlaştırılmış değişkenli modellerle ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız I
E
Yalnız II
Açıklama:
Bu soru için Standartlaştırılmış Değişkenli Regresyon Modeli başlığı okunabilir
Standartlaştırılmış değişkenli modellerde sabit terim yer almaz. Bu nedenle II yanlıştır. I ve III doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Bu soru için Doğrusal olmayan regresyon modelleri başlığı okunabilir

Doğru Cevap: A

Soru 56

Tam logaritmik modelde bağımsız değişken parametreleri aşağıdakilerden hangisi olarak da adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Kısmi regresyon katsayıları
B
Standart hata
C
Esneklik katsayısı
D
Tablo değeri
E
Korelasyon katsayısı
Açıklama:
Bu soru için Doğrusal olmayan regresyon modelleri başlığı okunabilir
Tam logaritmik modelde bağımsız değişken parametreleri aynı zamanda esneklik
katsayılarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Seçenekler

A
Cobb-Douglas modeli
B
Log-Lin modeli
C
Philips eğrisi
D
Lin-Log modeli
E
Yarı-logaritmik model
Açıklama:
Bu soru için Doğrusal olmayan regresyon modelleri başlığı okunabilir
İktisat teorisi gereği bazı durumlarda bağımlı değişken ile bağımsız değişkenlerin tersi arasında bir ilişki söz konusu olabilir. Değişkenler arasındaki bu tür ilişkiler ters modeller ile analiz edilmektedir. İktisat teorisi gereği iktisadi değişkenler arasın- daki ilişkiler kimi zaman ters modeller yardımıyla modellenmektedir. Parasal ücretlerdeki değişme oranı ile işsizlik oranı arasındaki ters ilişkiyi açıklayan Phillips Eğrisi bu tür modellere örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Doğrusal olmayan sınırlamaların testinde aşağıda verilen testlerden hangisi sınırlandırılmış modelin tahminine dayanır?

Seçenekler

A
LR testi
B
LM testi
C
Wald testi
D
t testi
E
F testi
Açıklama:
Bu soru için Doğrusal Olmayan Sınırlamaların Testi başlığı okunabilir
LM testi sınırlandırılmış modelin tahminine dayanır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Doğrusal olmayan sınırlamaların testinde aşağıda verilen testlerden hangisi standartlaştırılmamış modelin tahminine dayanır?

Seçenekler

A
LR testi
B
LM testi
C
Wald testi
D
t testi
E
F testi
Açıklama:
Bu soru için Doğrusal Olmayan Sınırlamaların Testi başlığı okunabilir
Wald testi standartlaştırılmış modelin tahminine dayanır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Doğrusal olmayan sınırlamaların LR testi ile sınamasında aşağıdaki tablolardan hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
z
B
t
C
X2
D
F
E
Herhangi bir tablo kullanımına gerek yoktur.
Açıklama:
Bu soru için Doğrusal Olmayan Sınırlamaların Testi başlığı okunabilir
LR testi ile hesaplanan test istatistiği, α anlam düzeyi, c (sınırlama sayısı) serbestlik derecesine göre ki-kare (X2) tablosundan elde edilen tablo değeri ile karşılaştırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Sabit katsayının modelde yer almadığı veya “0” olarak kabul edildiği modellere ne denir?

Seçenekler

A
Sabit terimsiz regresyon modeli
B
Katsayısız regresyon modeli
C
Sıfır regresyon modeli
D
Sabit regresyon modeli
E
Değişkensiz katsayı regresyon modeli
Açıklama:
Sabit katsayının modelde yer almadığı veya “0” olarak kabul edildiği modellere sabit terimsiz regresyon modelleri denir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Sabit terimsiz regresyon modellerinde bağımlı değişken neye göre belirlenir?

Seçenekler

A
Değişken terim sayısına göre
B
Fonksiyon üretim faktörlerine göre
C
Bağımsız değişkelerin alacağı değerlere göre
D
Orijinden geçen değişkenlerin alacağı değere göre
E
Çoklu bağımlı değişkenlerin alacağı değere göre
Açıklama:
Sabit katsayının modelde yer almadığı veya “0” olarak kabul edildiği modellere sabit terimsiz regresyon modelleri denir. Model sabit katsayıyı içermediği ya da “0” olarak kabul edildiği için bu tür modellerde bağımlı değişken bağımsız değişkelerin alacağı değerlere göre belirlenir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi sabit terimsiz regresyon modellerini sabit terimli modellerden ayıran bir özelliktir?

Seçenekler

A
Hata terimlerinin sayısı
B
Belirlilik katsayısı
C
Tüketim fonksiyonu
D
Nonlineer bağlantı
E
Orijin noktası
Açıklama:
Sabit terimsiz regresyon modelleri, sabit terimli modellerden iki noktada farklılaşmaktadır. Bunların ilki hata terimlerinin ortalaması diğeri ise belirlilik katsayısı ile ilgilidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Her koşulda ortalaması 0, varyansı 1 olan değişkenlere ne denir?

Seçenekler

A
Varyansal değişken
B
Sabit değişken
C
Koşullu değişken
D
Koşulsuz değişken
E
Standartlaştırılmış değişken
Açıklama:
ortalaması “0” varyansı “1” olan değişkenlere temel olarak standartlaştırılmış değişken adı verilmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Sabit katsayının modelde yer almadığı veya “0” olarak kabul edildiği modellere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Basit doğrusal regresyon modelleri
B
Çoklu doğrusal regresyon modelleri
C
Sabit terimsiz regresyon modelleri
D
Karmaşık doğrusal regresyon modelleri
E
Düz doğrusal regresyon modelleri
Açıklama:
Sabit katsayının modelde yer almadığı veya “0” olarak kabul edildiği bu tür modellere sabit terimsiz regresyon modelleri denir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Sabit terimsiz regresyon fonksiyonu hangi noktadan geçer?

Seçenekler

A
2
B
1
C
0
D
-1
E
-2
Açıklama:
Bağımsız değişkenlerin “0” olması hâlinde bağımlı değişken de “0” değerini alır. Bu durumda sabit terimsiz regresyon fonksiyonu da sıfır noktasından geçer. Bu nedenle sabit terimsiz regresyon modelinin bir diğer adı da sıfır noktasından (orijinden) geçen regresyon modelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Hangi regresyon modellerinde R2 değeri negatif bir değer alabilir?

Seçenekler

A
sabit terimsiz regresyon modelinde
B
Basit doğrusal regresyon modelinde
C
Çoklu doğrusal regresyon modelinde
D
Karmaşık doğrusal regresyon modelinde
E
Düz doğrusal regresyon modelinde
Açıklama:
Sabit terimsiz regresyon modellerinde R2 değeri negatif bir değer alabilir. Bu nedenle sabit terimsiz modellerde R2 değeri modelin açıklama gücünü gösteren uygun bir ölçüt değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Standartlaştırılmış değişkenlerin varyansları da her koşulda kaça eşittir?

Seçenekler

A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Standartlaştırılmış değişkenlerin varyansları da her koşulda 1’e eşittir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması kaçtır?

Seçenekler

A
0
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
Standartlaştırılmış değişkenlerin her durumda ortalaması 0, varyansı 1’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritmalarında doğrusallaşan modellere ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Log-log
B
Log-lin
C
Lin-log
D
Lin-lin
E
Lin-mim
Açıklama:
Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritmalarında doğrusallaşan bu tür modellere log-log modeli adı verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Tahmin edilen Cobb-Douglas tipi üretim fonksiyonu modelimiz şu şekildedir; logQ = -5.60 + 0.55logK + 0.65logL buna göre, emek faktöründe meydana gelen %1’lik artış üretim miktarını % kaç artırmaktadır?

Seçenekler

A
%3.5
B
%4.5
C
%5.5
D
%6.5
E
%1.2
Açıklama:
Eşitliğe göre üretimin sermaye faktörüne göre esnekliği (β1) 0.55, üretimin emek faktörüne göre esnekliği (β2) 0.65 olarak belirlenmiştir. Buna göre sermaye faktöründe meydana gelen %1’lik bir artış üretim miktarını %0.55 artırırken emek faktöründe meydana gelen %1’lik artış üretim miktarını %0.65 artırmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Tam logaritmik modelde bağımsız değişken parametreleri aynı zamanda neyi gösterir?

Seçenekler

A
Eğim katsayısını
B
Esneklik katsayısını
C
Belirlilik katsayısını
D
Parametrelerin anlamlılığını
E
Sabit terimin belli bir oranını
Açıklama:
Tam logaritmik modelde bağımsız değişken parametreleri aynı zamanda esneklik katsayılarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Bağımlı değişkenin logaritmik bağımsız değişkenlerin ise doğrusal olduğu regresyon modellerine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Log-Log
B
Lin-Log
C
Log-Lin
D
Lin-Lin
E
Lin-Min
Açıklama:
Bağımlı değişkenin logaritmik bağımsız değişkenlerin ise doğrusal olduğu regresyon modellerine log-lin modeli (logaritmik doğrusalmodel) adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Genellikle zaman serilerinde görülen yapısal kırılmalar hangi test yardımıyla belirlenir?

Seçenekler

A
t testi
B
F testi
C
R2 testi
D
Chow testi
E
MWD testi
Açıklama:
Burada yapısal bir kırılma yaşanıp yaşanmadığını belirleyeceğimiz test Chow testidir. Chow testi adını testin geliştiricisi olan Gregory Chow tarafından almaktadır. Chow testi yardımıyla test edilecek hipotez şu şekildedir:

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdaki modellerin hangisinde bağımsız değişken parametreleri aynı zamanda esneklik katsayılarıdır?

Seçenekler

A
Lineer model
B
Tam logaritmik model
C
Nonlineer model
D
Yarı logaritmik model
E
Lin-log modeli
Açıklama:
Tam logaritmik modelde bağımsız değişken parametreleri aynı zamanda esneklik katsayılarıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Bazı modeller bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki nispi etkilerini göstermektedir. Bu tür modellerde tahmin edilen katsayılar bağımsız değişkenlerdeki yüzde değişimin bağımlı değişken üzerindeki etkisini yine yüzde değişim cinsinden ifade etmektedir. Bu durumda değişkenler arasındaki bağlantılar hem bağımlı değişken hem de bağımsız değişkenlerdeki nispi değişim ile açıklanır. Ancak bazı durumlarda araştırmacılar bağımlı ve bağımsız değişkenlerin birindeki nispi değişim ile diğerindeki mutlak değişimi karşılaştırarak bu bağlantıları kurmak isteyebilirler.
Böyle durumlarda ise hangi modellere başvurulur?

Seçenekler

A
Linner modeller
B
Tam logaritmik modeller
C
Nonlineer modeller
D
Yarı logaritmik modeller
E
Doğrusal modeller
Açıklama:
Tam logaritmik modeller bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki nispi etkilerini göstermektedir. Bu tür modellerde tahmin edilen katsayılar bağımsız değişkenlerdeki yüzde değişimin bağımlı değişken üzerindeki etkisini yine yüzde değişim cinsinden ifade etmektedir. Bu durumda değişkenler arasındaki bağlantılar hem bağımlı değişken hem de bağımsız değişkenlerdeki nispi değişim ile açıklanır. Ancak bazı durumlarda araştırmacılar bağımlı ve bağımsız değişkenlerin birindeki nispi değişim ile diğerindeki mutlak değişimi karşılaştırarak bu bağlantıları kurmak isteyebilirler. Böyle durumlarda ise yarı logaritmik modellere başvurulur. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Bağımlı değişkenin logaritmik bağımsız değişkenlerin ise doğrusal olduğu regresyon modellerine ne denir?

Seçenekler

A
Log-lin modeli
B
Lin-log modeli
C
Long-ling modeli
D
Ling-long modeli
E
Lin-lin modeli
Açıklama:
Bağımlı değişkenin logaritmik bağımsız değişkenlerin ise doğrusal olduğu regresyon modellerine log-lin modeli (logaritmik doğrusal model) adı verilmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Yukarıdaki şekilde ifade edilen regresyon modeli nasıl bir modeldir?

Seçenekler

A
Algoritmik model
B
Logaritmik model
C
Lineer model
D
Ters model
E
Düz model
Açıklama:
İktisat teorisi gereği bazı durumlarda bağımlı değişken ile bağımsız değişkenlerin tersi arasında bir ilişki söz konusu olabilir. Değişkenler arasındaki bu tür ilişkiler ters modeller ile analiz edilmektedir. Ters model temel olarak şu şekilde ifade edilir:
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Doğrusal sınırlamaların test edildiği, temel olarak tahmin edilen modelin bir bütün olarak anlamlı olup olmadığının belirlenmesinde kullanılan, sınırlandırılmış ve sınırlandırılmamış iki modelin karşılaştırılarak sınırlamanın geçerli olup olmadığını belirleyen test aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
F- testi
B
t- testi
C
LR testi
D
Chow testi
E
LM testi
Açıklama:
Doğrusal sınırlamaların test edildiği bir diğer yöntem F testidir. F testi ile ilgili çoklu doğrusal regresyon modelindeki açıklamalarımızda, F testinin temel olarak tahmin edilen modelin bir bütün olarak anlamlı olup olmadığının belirlenmesinde kullanıldığını ifade etmiştik. Yine bir diğer kullanımında modele yeni bir değişken ekleyip eklememe kararı verirken F testinden faydalanıldığını belirtmiştik. F testi sınırlamaları test ederken de benzer bir mantıkla çalışmaktadır. Burada sınırlandırılmış ve sınırlandırılmamış iki model F testi yardımıyla karşılaştırılarak sınırlamanın geçerli olup olmadığı belirlenir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 80


Yukarıdaki hipotezler aşağıdakilerden hangisi tarafından test edilemez?

Seçenekler

A
LM testi
B
LR testi
C
F- testi
D
Wald testi
E
Chow testi
Açıklama:

Verilen hipotez Chow testi ile testedilemez.

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi nitel değişkenlere bir örnektir?

Seçenekler

A
Bir araştırmaya katılan kişilerin cinsiyeti
B
kilogram cinsinden metrekareye düşen yağış miktarı
C
Türk lirası cinsinden yıllık ihracat tutarı
D
Yıllık ortalama sıcaklık derecesi
E
Bir bankanın yıllık kredi faiz oranı
Açıklama:
Sayısal bir ölçekte kaydedilmiş değişkenlere nicel değişken, sayısal olarak ölçülemeyen değişkenlere ise nitel değişken denilmektedir. B, C, D ve E seçenekleri sayısal olarak kaydedilen değişkenlerden olup, nicel değişkenlerdir. A seçeneği ise sayısal olarak kaydedilemeyen bir değişken olup, nitel değişkendir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

İki gruba sahip nitel özellik taşıyan bir yapay değişkenin nicelleştirilebilmesi için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Seçenekler

A
Yapay değişkene 1 ile 2 arasındaki tüm değerler verilmelidir.
B
Yapay değişkene 0 ve 1 olmak üzere iki değer verilmelidir.
C
Yapay değişkene 0, 1 ve 2 olmak üzere üç değer verilmelidir.
D
Yapay değişkene 2'den büyük tüm sayılar verilmelidir.
E
Yapay değişkene 2'den küçük tüm sayılar verilmelidir.
Açıklama:
İki gruba sahip nitel özellik taşıyan yapay değişkenlerin nicelleştirilmesi/sayısallaştırılması için, iki özellikten biri mevcutsa “1”, diğeri mevcutsa “0” değerini alacak şekilde iki değer atanması gerekmektedir. Soruda iki değer atamasını ifade eden tek seçenek B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

şeklinde tahmin edilen bir modelde; Y bir üniversitenin iktisat bölümünden mezun kişilerin Türk Lirası cinsinden aylık net ücretini, X 100 üzerinden mezuniyet not ortalamasını, D ise mezun kişilerin ekonometri dersi alıp almadıklarını göstermektedir. Buna göre D değişkeni için aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yapay araç değişkenidir.
B
Yapay bağımlı değişkendir.
C
Yapay bağımsız değişkendir.
D
Yapay eğim değişkenidir.
E
Yapay sürekli değişkendir.
Açıklama:
İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere “yapay değişken” denir. Yapay değişkenlerin ekonometrik modellerde eşitliğin sağ tarafında açıklayıcı değişken olarak yer aldığı durumlarda bunlara "yapay bağımsız değişkenler" adı verilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

X nicel değişkeni, D nitel değişkeni göstermek üzere aşağıdaki seçeneklerden hangisi yapay değişkenin hem sabit terimi hem de eğim parametresini etkilediği modeli gösterir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Yapay değişkenin başında bir parametre ile beraber modele eklenmesi sabit terimi, nicel değişkenle çarpılarak etkileşim terimi olarak modele eklenmesi eğim parametresini etkilemesine neden olur. Bu unsurları içeren tek seçenek D şıkkında verilmiştir. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

şeklinde tahmin edilen bir modelde; Y bir şehirde yaşayan kişilerin Türk Lirası cinsinden yıllık eğlence harcamaları tutarını, X bu kişilerin aylık ortalama gelirlerini göstermektedir. D1 kişinin erkek olması durumunda 1, kadın olması durumunda 0 değerini, D2 kişinin üniversite mezunu olması halinde 1, olmaması halinde 0 değerini almaktadır. Tüm katsayıların t istatistik değerlerinin anlamlı olduğu düşünüldüğünde aylık geliri ortalama 3500 Türk Lirası olan üniversite mezunu bir kadının yıllık ortalama beklenen eğlence harcaması ne kadardır?

Seçenekler

A
7750
B
7842
C
7870
D
7962
E
8014
Açıklama:
Soruda X=3500, D1=0 ve D2=1 olduğu durum sorulmaktadır. Tahmini modelde söz konusu değerler yerine konulduğunda 7870 değeri bulunacaktır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Bir önceki soruda tahmin edilen modele bakarak aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?

Seçenekler

A
D1 değişkeni modelin sadece sabit terimini etkilemektedir.
B
D2 değişkeni modelin sadece sabit terimini etkilemektedir.
C
D1.D2 etkileşim terimi modelin sadece sabit terimini etkilemektedir.
D
D1.D2 etkileşim terimi modelin sabit terimini ve eğim katsayısını etkilemektedir.
E
Üniversite mezunları ortalama olarak daha fazla eğlence harcaması yapmaktadır.
Açıklama:
Bir modelde yapay değişkenlerin eğim katsayısını etkileyebilmesi için nicel bağımsız değişken ile etkileşime girmesi gerekmektedir. Soruda verilen modelde yapay değişkenlerin nicel bağımsız değişken ile etkileşime girmesi söz konusu değildir. Bu sebeple yapay değişkenler eğim katsayısını etkilememektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Kuzey, Güney, Doğu ve Batı olmak üzere 4 kategoriye sahip bir nitel özellik ile Karasal ve Ilıman olmak üzere 2 kategoriye sahip başka bir nitel özelliğin aynı modele dahil edilmek istendiği durumda modele kaç yapay değişken eklenmesi gerekir?

Seçenekler

A
8
B
7
C
6
D
5
E
4
Açıklama:
Nitel bir özelliği nicel olarak temsil etmek için, ilgili nitel özelliğin kategori sayısı eksi 1 adet yapay değişken oluşturmanız gerekir. Soruda verilen ilk nitel özellikte 4 kategori olduğu için 3 yapay değişken, sonraki nitel özellikte 2 kategori olduğu için 1 yapay değişken gereklidir. Dolayısıyla modele dahil edilmesi gereken toplamda 4 yapay değişken vardır. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Nitel ve nicel açıklayıcı değişkenlerin bir arada bulunduğu modellere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kesit veri modelleri
B
Panel veri modelleri
C
Kovaryans analizi modelleri
D
Varyans analizi modelleri
E
Zaman serisi modelleri
Açıklama:
Nicel ve nitel açıklayıcı değişkenlerin bir arada bulunduğu modeller Kovaryans Analizi Modelleri olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yapay değişken
B
Sayısal değişken
C
Nitel değişken
D
Nicel değişken
E
Parametreler
Açıklama:
İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere “yapay değişken” denir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi yapay değişken kavramı yerine kullanılabilecek bir adlandırma değildir?

Seçenekler

A
Kukla değişken
B
Gölge değişken
C
Eşanlı denklem
D
Gösterge değişkeni
E
Kategorik değişken
Açıklama:
İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere “yapay değişken” denir. İlgili yazında bu tür değişkenler yapay değişken kavramı yanında “kukla değişken”, “gölge değişken”, “gösterge değişkeni” veya “kategorik değişken” olarak da adlandırılırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 11

I. İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere “yapay değişken” denir.
II. Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere yapay değişken denir.
III. Yapay değişkenli modeller iki genel gruba ayrılırlar: (i) yapay bağımlı değişkenli modeller ve (ii) Yapay bağımsız değişkenli modeller.
Yukarıda yapay değişkenler hakkında verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere “yapay değişken” denir.
Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere yapay değişken denir.
Yapay değişkenli modeller iki genel gruba ayrılırlar: (i) yapay bağımlı değişkenli modeller ve (ii) Yapay bağımsız değişkenli modeller.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Nitel bir özellik iki gruba sahipse bu niteliği nicel olarak ifade etmek için bir yapay değişken oluşturmamız gerekir. Yapay değişken, iki özellikten biri mevcutsa “1”, diğeri mevcutsa “0” değerini alır. Oluşturulan yapay değişken için 0 değeri tanımlanan (veya atanan) gruba hangi ad verilir?

Seçenekler

A
Nitel grup
B
Referans veya temel grup
C
Nicel grup
D
Yapay grup
E
Sözel grup
Açıklama:
Nitel bir özellik iki gruba sahipse bu niteliği nicel olarak ifade etmek için bir yapay değişken oluşturmamız gerekir. Yapay değişken, iki özellikten biri mevcutsa “1”, diğeri mevcutsa “0” değerini alır. Oluşturulan yapay değişken için 0 değeri tanımlanan (veya atanan) gruba referans veya temel grup adı verilir. Örneğin, “1”, kişinin erkek olduğunu ve “0” kişinin kadın olduğunu gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Belirli bir regresyon modelinde, nitel ve nicel değişkenler birlikte kullanılabilir, yani bazı değişkenler nitel iken diğerleri ise nicel olabilir. Açıklayıcı değişkenlerin tümü;
I. Nicel olduğunda, model bir regresyon modeli olarak adlandırılır,
II. Nitel olduğunda, modele bir varyans analizi modeli denir.
III. Nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele kovaryans analizi modeli denir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Belirli bir regresyon modelinde, nitel ve nicel değişkenler birlikte kullanılabilir, yani bazı değişkenler nitel iken diğerleri ise nicel olabilir. Açıklayıcı değişkenlerin tümü;
• nicel olduğunda, model bir regresyon modeli olarak adlandırılır,
• nitel olduğunda, modele bir varyans analizi modeli denir.
• nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele kovaryans analizi modeli denir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

İstatistikte iki grup arasındaki ortalamalar arası farkın anlamlılığının test edilmesi aşağıdaki testlerin hangisi ile gerçekleştirilir?

Seçenekler

A
White testi
B
Ki-kare testi
C
Wilcoxon testi
D
T- testi
E
Freidman testi
Açıklama:
İstatistiğin konularından biri, iki grup arasındaki ortalamalar arası farkın anlamlılığının test edilmesidir. Bunun t-testi ile yapıldığını hatırlayabiliriz.

Doğru Cevap: D

Soru 15

"Bir yapay değişken, bir nicel değişken ve yapay ile nicel değişken etkileşimli bir terim içeren bir model
tahmin edildiğinde parametrelerin anlamlılığına göre dört olası sonuçtan biri elde edilir."
Aşağıdakilerden hangisi bu olası sonuçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Tek regresyon doğrusu
B
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
C
Üçlü regresyon doğrusu
D
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
E
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
Bir yapay değişken, bir nicel değişken ve yapay ile nicel değişken etkileşimli bir terim içeren bir model
tahmin edildiğinde parametrelerin anlamlılığına göre dört olası sonuçtan birini elde edilir. Bunlar:
  1. Tek regresyon doğrusu: Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani istatistiki bakımdan anlamsız olması
  2. Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması
  3. Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfır yani anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması
  4. Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Hem yapay değişkene ait katsayının hem de etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması

Doğru Cevap: C

Soru 16

İki yapay değişken ve iki nitel özellik arasındaki etkileşimi olan bir modelin tahmininden kaç olası
sonuçtan biriyle karşılaşırız?

Seçenekler

A
2
B
4
C
5
D
7
E
8
Açıklama:
İki yapay değişken ve iki nitel özellik arasındaki etkileşimi olan bir modelin tahmininden dört olası
sonuçtan biriyle karşılaşırız

Doğru Cevap: B

Soru 17

Dört regresyon doğrusu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yapay değişken katsayıları ve etkileşim katsayısı anlamlıdır.
B
Yapay değişken katsayıların her ikisi de anlamlı ancak etkileşim katsayısı sıfırdır (istatistiksel olarak anlamlı değildir).
C
Bir yapay değişken için katsayı anlamlı ancak diğer yapay değişken katsayısı ve etkileşim katsayısı sıfırdır (veya istatistiki bakımdan anlamlı değildir).
D
Yapay değişken ve yapay etkileşimli değişkene ait katsayılar sıfırdır (veya istatistiki bakımdan anlamlı değildir).
E
Hiçbiri
Açıklama:
Dört regresyon doğrusu: Yapay değişken katsayıları ve etkileşim katsayısı anlamlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Yapay değişkenler farklı değerler alabiliyor olmasına rağmen, bu değişkenlerin yorumlamasının kolay olması amacıyla aşağıdaki rakamlardan hangileri kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
1 ve 2
B
2 ve 3
C
0 ve 5
D
1 ve 0
E
3 ve 6
Açıklama:
Yapay değişkenler 1 ve 0 değerlerinden oluşan değişkenler olup gerçekte başka değerler de alabilirler. Bu değerleri alması yorumlanmasını kolaylaştırdığı içindir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Yapay değişkenli modeller kaç gruba ayrılır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Yapay değişkenli modeller iki genel gruba ayrılırlar:
(i) yapay bağımlı değişkenli modeller ve (ii) Yapay
bağımsız değişkenli modeller.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Alanyazında yapay değikenler farklı adlarda da anılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kukla değişken
B
Gölge değişken
C
Sahte değişken
D
Gösterge değişkeni
E
Kategorik değişken
Açıklama:
İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere “yapay değişken” denir. İlgili yazında bu tür değişkenler yapay değişken kavramı yanında “kukla değişken”, “gölge değişken”, “gösterge değişkeni” veya “kategorik değişken” olarak da adlandırılırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Açıklayıcı değişkenlerin tümü nicel olduğunda, model ne olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Varyans analizi modeli
B
Regresyon modeli
C
Kovaryans analizi modeli
D
Logit modeli
E
Probit modeli
Açıklama:
Açıklayıcı değişkenlerin tümü; nicel olduğunda, model bir regresyon modeli olarak adlandırılır,

Doğru Cevap: B

Soru 22

Açıklayıcı değişkenlerin tümü nitel olduğunda, modele ne ad verilir?

Seçenekler

A
Varyans analizi modeli
B
Regresyon analizi modeli
C
Kovaryans analizi modeli
D
Logit modeli
E
Probit modeli
Açıklama:
Açıklayıcı değişkenlerin tümü nitel olduğunda, modele bir varyans analizi modeli denir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Açıklayıcı değişkenlerin tümü nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele ne ad verilir?

Seçenekler

A
Varyans analizi modeli
B
Kovaryans analizi modeli
C
Regresyon analizi modeli
D
Logit modeli
E
Probit modeli
Açıklama:
Açıklayıcı değişkenlerin tümü nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele kovaryans analizi modeli denir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

I. Modelin yanlış tanımlamasını önlemek için
II. R-kare değerini artırmak için
III. Yapay değişken tuzağından kaçınmak için
Regresyon modelinde yapay değişkenin grup sayısından bir eksik olmasının nedeni yukarıdakilerden hangisi veya hangileridir?

Seçenekler

A
I ve II
B
Yalnız I
C
II ve III
D
Yalnız III
E
Hepsi
Açıklama:
İki grup için iki ayrı yapay değişkeni sabit terim ile birlikte aynı modelde kullanamayız. Örneğin biri
(D1) erkekse 1, kadınsa 0 ve diğeri (D2) kadın ise 1, erkekse 0 gibi iki yapay değişkeni sabit terimle birlikte
aynı modelde kullanamayız. Aksi hâlde, bu iki değişkenin toplamı tüm gözlemlerde 1 değerini alarak sabit
terimin değişkeni olan 1 değerleriyle tam doğrusal ilişkili olur. Bu durum yapay değişken tuzağı olarak
adlandırılır. Böyle bir durumda parametre tahminleri belirsiz varyans ve standart hataları ise sonsuz büyüklükte olur. Yani, parametreler ile varyans ve standart hataları tahmin edilemez.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Bir nitel bağımsız değişkenin 3 nitel özellik içerdiği durumda bu özellikleri temsil etmek için modelde kaç yapay değişkene ihtiyaç duyulur?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Nitel bir özelliğin ikiden fazla grubu (veya mümkün duruma) varsa bu nitel bir özelliği nicel olarak temsil
etmek için, grup sayısı eksi 1 adet yapay değişken oluşturmanız gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

I. Doğrusal olasılık modeli
II. Logit modeli
III. Probit modeli
Yapay değişkenlerin ekonometrik modellerde bağımlı değişken olarak yer alması yukarıda yer alan modellerden hangisi ya da hangileri bağlamında incelenir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve III
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yapay değişkenlerin ekonometrik modellerde bağımlı değişken olarak yer alması (i) Doğrusal olasılık
modeli, (ii) Logit modeli ve (iii) Probit modeli bağlamında incelenir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

İki grup ortalamaları arasındaki farkın istatistiki bakımda anlamlı olup olmadığı eğim parametresinin anlamlılığı ile test edilir. Eğim parametresine ait t-istatistiği mutlak olarak ........... veya daha büyükse ortalama farkının %5 önem düzeyinde anlamlı olduğuna karar verilir.
Yukarıda boş bırakılan yere gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İki grup ortalamaları arasındaki farkın istatistiki bakımda anlamlı olup olmadığı eğim parametresinin anlamlılığı ile test edilir. Eğim parametresine ait t-istatistiği mutlak olarak 2 veya daha büyükse ortalama farkının %5 önem düzeyinde anlamlı olduğuna karar verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Yi= β0+ β1Xi+ β2Di+ β3DİXi+ui denkleminde Di değişkeni 0 ve 1 değerleri alan bir yapay değişkendir. Bu denklemde β1 katsayısı ne anlama gelir?

Seçenekler

A
Yapay değişkende 0 olan gruba ait sabit terim
B
Yapay değişkende 1 olan gruba ait eğim parametresi
C
Yapay değişkende 0 olan gruba ait eğim parametresi
D
Yapay değişkende 1 olan grubun 0 (sıfır) olan gruptan sabit terim farkı
E
Yapay değişkende 1 olan grubun 0 (sıfır) olan gruptan eğim farkı
Açıklama:
Yi= β0 + β1 Di+ β2 Xi+ β3 (DX)i+ ui
Modeldeki β1 yapay değeri 1 olan grubun referans gruptan sabit terim farklılığını gösterirken β3 yapay değeri 1 olan grubun referans gruptan eğim farkını gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan
değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yapay değişken
B
Doğal değişken
C
Sürekli değişken
D
Süreksiz değişken
E
Bağımlı değişken
Açıklama:
Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan
değişkenlere yapay değişken denir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Sabit terimde farklılaşmaya neden olan yapay değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Değişken kukla
B
Sabit terim kuklası
C
Eğim kuklası
D
Sürekli değişken
E
Kesikli değişken
Açıklama:
Sabit terimde farklılaşmaya neden olan yapay değişkenlere sabit terim kuklası, eğim parametresinde farklılaşmaya neden olan yapay değişkene ise eğim kuklası adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Oluşturulan yapay değişken için 0 değeri tanımlanan (veya atanan) gruba ne ad verilir?

Seçenekler

A
Özdeş grup
B
Türdeş grup
C
Referans grup
D
Son grup
E
Belirgin grup
Açıklama:
Oluşturulan yapay değişken için 0 değeri tanımlanan (veya atanan) gruba referans veya temel grup adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Açıklayıcı değişkenlerin tümü nicel olduğunda, model aşağıdakilerden hangisi olur?

Seçenekler

A
Varyans analizi modeli
B
Kovaryans analizi modeli
C
Yapay model
D
Regresyon modeli
E
Sabit model
Açıklama:
Açıklayıcı değişkenlerin tümü;
• nicel olduğunda, model bir regresyon modeli olarak adlandırılır,
• nitel olduğunda, modele bir varyans analizi modeli denir ve
• nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele kovaryans analizi modeli denir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Açıklayıcı değişkenlerin tümü nitel olduğunda, modele ne ad verilir?

Seçenekler

A
Regresyon modeli
B
Yapay model
C
Kovaryans analizi modeli
D
Sabit model
E
Varyans analizi modeli
Açıklama:
Açıklayıcı değişkenlerin tümü;
• nicel olduğunda, model bir regresyon modeli olarak adlandırılır,
• nitel olduğunda, modele bir varyans analizi modeli denir ve
• nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele kovaryans analizi modeli denir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Açıklayıcı değişkenlerin tümü, nicel ve nitel birlikte olduğunda ortaya çıkan modele ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kovaryans analizi modeli
B
Yapay model
C
Regresyon modeli
D
Sabit model
E
Varyans analizi modeli
Açıklama:
Açıklayıcı değişkenlerin tümü;
• nicel olduğunda, model bir regresyon modeli olarak adlandırılır,
• nitel olduğunda, modele bir varyans analizi modeli denir ve
• nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele kovaryans analizi modeli denir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani istatistiki bakımdan anlamsız olmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
B
Tek regresyon doğrusu
C
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
D
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu:
E
Aynı sabit ancak aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
Tek regresyon doğrusu: Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani istatistiki bakımdan anlamsız olması.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tek regresyon doğrusu
B
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
C
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
D
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
E
Aynı sabit ve aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
i) Tek regresyon doğrusu: Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani
istatistiki bakımdan anlamsız olması
ii) Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı
yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması
iii) Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfır yani
anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması
iv) Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Hem yapay değişkene ait katsayının hem
de etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması

Doğru Cevap: C

Soru 37

Yapay değişkene ait katsayının sıfır yani anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması aşağıdakilerden hangisidir??

Seçenekler

A
Tek regresyon doğrusu
B
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
C
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
D
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
E
Aynı sabit ve aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
i) Tek regresyon doğrusu: Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani
istatistiki bakımdan anlamsız olması
ii) Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı
yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması
iii) Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfır yani
anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması
iv) Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Hem yapay değişkene ait katsayının hem
de etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusuu

Doğru Cevap: D

Soru 38

Hem yapay değişkene ait katsayının hem de etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tek regresyon doğrusu
B
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
C
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
D
Aynı sabit ve aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
E
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
i) Tek regresyon doğrusu: Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani
istatistiki bakımdan anlamsız olması
ii) Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı
yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması
iii) Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfır yani
anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması
iv) Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Hem yapay değişkene ait katsayının hem
de etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması

Doğru Cevap: E

Soru 39

"Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere .................................... denir."
Metinde verilen boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
yapay değişken
B
bağımlı değişken
C
bağımsız değişken
D
nitel değişken
E
nicel değişken
Açıklama:
Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere yapay değişken denir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

  1. Kukla değişken
  2. Gölge değişken
  3. Kategorik değişken
  4. Eğim değişken
  5. Kesim değişken
Yukarıdakilerden hangileri alanyazında yapay değişken kavramı yerine kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
VI - V
C
III - IV
D
I - II - III
E
II - IV - V
Açıklama:
İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere “yapay değişken” denir. İlgili yazında bu tür değişkenler yapay değişken kavramı yanında “kukla değişken”, “gölge değişken”, “gösterge değişkeni” veya “kategorik değişken” olarak da adlandırılırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Belirli bir regresyon modelinde, nitel ve nicel değişkenler birlikte kullanılabilir, yani bazı değişkenler nitel iken diğerleri ise nicel olabilir.
  1. Nicel olduğunda, model bir regresyon modeli olarak adlandırılır.
  2. Nitel olduğunda, modele bir varyans analizi modeli denir.
  3. Nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele kovaryans analizi modeli denir.
  4. Normal regresyon analizi araçları, yapay değişkenli modellerde kullanılamaz.
Açıklayıcı değişkenlere ilişkin verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız IV
B
Yalnız III
C
I - II
D
III - IV
E
I - II - III
Açıklama:
Belirli bir regresyon modelinde, nitel ve nicel değişkenler birlikte kullanılabilir, yani bazı değişkenler nitel iken diğerleri ise nicel olabilir.
Açıklayıcı değişkenlerin tümü;
• nicel olduğunda, model bir regresyon modeli olarak adlandırılır,
• nitel olduğunda, modele bir varyans analizi
modeli denir ve
• nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele kovaryans analizi modeli denir.
Bu modeller regresyon analizi çerçevesinde ele alınabilir. Normal regresyon analizi araçları, yapay değişkenli modeller için de geçerlidir. Yani regresyon modellerinde tüm tahmin ve sınama süreçleri yapay değişkenli modeller için de aynıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Bağımsız bir değişken olarak kullanmak istenilen nitel özellik sadece iki gruptan oluşuyorsa tek yapay değişkenli bir model nasıl formüle edilir?

Seçenekler

A
Yi = β0 + β1Di + ui
B
Yi = β0 + β1Di + β1Di + ui
C
Yi = β0 + β1DiB+ β1DiC+ ui
D
Yi = β1DiB+ β1DiB+ β1DiC+ ui
E
Yi = β0 + β0 + β2DiC+ ui
Açıklama:
Ekonometrik modelimizin genelde nitel ve nicel özellikleri aynı anda içermesi daha yaygın olmakla birlikte, nitel özellikleri anlamak için sadece bir yapay değişkenli bir modelle başlıyoruz. Bu süreç, yapay değişken(ler) tarafından tanımlanan gruplar için ortalamaları belirleme anlamına gelir. Bağımsız bir değişken olarak kullanmak istediğimiz nitel özellik sadece iki gruptan oluşuyorsa aşağıdaki tek yapay değişkenli
bir model olarak ifade edilebilir:
Yi = β0 + β1Di + ui

Doğru Cevap: A

Soru 43

"Referans (temel) grubun değiştirilmesi durumunda, yapay değişkene ait katsayının işareti ............ rakamsal değeri ..................."
Metinde verilen boşluklara aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
aynı kalır - değişir
B
değişir - büyür
C
değişir - azalır
D
değişir - aynı kalır
E
değişir - azalır
Açıklama:
Referans (temel) grubun değiştirilmesi durumunda, yapay değişkene ait katsayının işareti değişir rakamsal değeri aynı kalır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

"İki grup için iki ayrı yapay değişkeni sabit terim ile birlikte aynı modelde kullanamayız. Örneğin biri (D1) erkekse 1, kadınsa 0 ve diğeri (D2) kadın ise 1, erkekse 0 gibi iki yapay değişkeni sabit terimle birlikte aynı modelde kullanamayız. Aksi hâlde, bu iki değişkenin toplamı tüm gözlemlerde 1 değerini alarak sabit terimin değişkeni olan 1 değerleriyle tam doğrusal ilişkili olur. Bu durum ..................... olarak adlandırılır."
Metinde verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
bağımsız değişken tuzağı
B
yapay değişken tuzağı
C
bağımlı değişken tuzağı
D
standart hata
E
belirsiz varyans
Açıklama:
İki grup için iki ayrı yapay değişkeni sabit terim ile birlikte aynı modelde kullanamayız. Örneğin biri (D1) erkekse 1, kadınsa 0 ve diğeri (D2) kadın ise 1, erkekse 0 gibi iki yapay değişkeni sabit terimle birlikte aynı modelde kullanamayız. Aksi hâlde, bu iki değişkenin toplamı tüm gözlemlerde 1 değerini alarak sabit terimin değişkeni olan 1 değerleriyle tam doğrusal ilişkili olur. Bu durum yapay değişken tuzağı olarak
adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

"Yapay değişkenin eğim parametresini etkilemesi durumunda, yapay değişken bu defa eğim parametresinde olası gruplar arasında farklılığa neden olur. Böyle bir durum yapay değişkenle nicel değişkenin etkileşimi olarak bilinir ve modele yapay değişkenle nicel değişkenin .............. olarak dahil edilir."
Metinde verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
çıkarımı
B
bölümü
C
çarpımı
D
toplamı
E
karesi
Açıklama:
Yapay değişkenin eğim parametresini etkilemesi durumunda, yapay değişken bu defa eğim parametresinde olası gruplar arasında farklılığa neden olur. Böyle bir durum yapay değişkenle nicel değişkenin etkileşimi olarak bilinir ve modele yapay değişkenle nicel değişkenin çarpımı olarak dahil edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

  1. Tek regresyon doğrusu
  2. Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
  3. Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
  4. Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
  5. Tek kolerasyon doğrusu
Bir yapay değişken, bir nicel değişken ve yapay ile nicel değişken etkileşimli bir terim içeren bir model tahmin edildiğinde parametrelerin anlamlılığına göre yukarıdaki sonuçlardan hangileri elde edilir?

Seçenekler

A
Yalnız V
B
I - II
C
II - III - IV
D
I - II - III - IV
E
I - II - III - IV - V
Açıklama:
Bir yapay değişken, bir nicel değişken ve yapay ile nicel değişken etkileşimli bir terim içeren bir model tahmin edildiğinde parametrelerin anlamlılığına göre dört olası sonuçtan birini elde edilir. Bunlar:
i) Tek regresyon doğrusu: Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani istatistiki bakımdan anlamsız olması
ii) Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması
iii) Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfır yani anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması
iv) Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Hem yapay değişkene ait katsayının hem de etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması

Doğru Cevap: D

Soru 47

Üniversite mezunu kadın ofis çalışanı olmanın maaşa etki yapabileceğini düşünelim. Kadın olma yapay değişkeni ile üniversite mezunu olma yapay değişkeninin etkileşimini modele dahil edebiliriz. Böyle bir model aşağıdaki gibi yazılabilir:
Yi = β0 + β1 Xi + β2 D1i + β3 D2i + β4(D1·D2)i + ui
Modelde Y ofis çalışanının maaşını, X yıl olarak deneyim, D1 gözlem kadın ise 1, erkekse 0 değerini alan yapay değişken ve D2 gözlem üniversite mezunu ise 1 değilse 0 değerini alan yapay değişken, u bildik özelliklere sahip hata terimidir.
Modelde kullanılan D1·D2 aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
varyans çarpımı
B
bağımlı değişken
C
etkileşim terimi
D
ekonometrik etki
E
bağımsız değişken
Açıklama:
Üniversite mezunu kadın ofis çalışanı olmanın maaşa etki yapabileceğini düşünelim. Kadın olma yapay değişkeni ile üniversite mezunu olma yapay değişkeninin etkileşimini modele dahil edebiliriz. Böyle bir model aşağıdaki gibi yazılabilir:
Yi = β0 + β1 Xi + β2 D1i + β3 D2i + β4(D1·D2)i + ui
Burada, Y ofis çalışanının maaşını, X yıl olarak deneyim, D1 gözlem kadın ise 1, erkekse 0 değerini alan yapay değişken ve D2 gözlem üniversite mezunu ise 1 değilse 0 değerini alan yapay değişken, D1·D2 etkileşim terimi ve u bildik özelliklere sahip hata terimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

"İki veya daha fazla nitel özelliğin birlikte varlığının bağımlı değişken üzerinde ek bir etkiye sahip olabileceği düşünülüyorsa .............................. modele dahil edilir. "
Metinde verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
yapay değişimlerin etkileşimi
B
bağımsız değişken düzeyi
C
grup birleşimleri
D
sabit eğim regresyonu
E
tek regresyon doğrusu
Açıklama:
İki veya daha fazla nitel özelliğin birlikte varlığının bağımlı değişken üzerinde ek bir etkiye sahip olabileceği düşünülüyorsa yapay değişimlerin etkileşimi modele dahil edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yapay değişken
B
Kukla değişken
C
Bağımlı değişken
D
Bağımsız değişken
E
Açıklayıcı değişken
Açıklama:
Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere yapay değişken denir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

5 özellikli gruplarda nitel bir özelliği nicel olarak temsil etmek için kaç tane yapay değişken oluşturmamız gerekir?

Seçenekler

A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
5-1=4 tane

Doğru Cevap: B

Soru 51


Y= ofis çalışanlarının maaşı,
D=1 çalışan kadın ise, 0 değilse.
Yukarıda verilen modele göre bir kadın çalışanın ortalama maaşı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilebilir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
olur

Doğru Cevap: B

Soru 52

Yi=2.60+0.13Di+0.35Xi
Yukarıda verilen modelde Y ofis çalışanının aylık maaşı (bin TL olarak), D birey erkekse 1 değilse 0 sıfır değerini alan bir yapay değişken, X ise yıl olarak deneyim değişkenleri olsun.
Buna göre tecrübesiz bir kadının maaşı aşağıdakilerden hangisi olur?

Seçenekler

A
2950
B
3900
C
2600
D
3180
E
3560
Açıklama:
D=0 ve X=0 olur. Y=2600 olarak hesaplanır.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani istatistiki bakımdan anlamsız olması aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Seçenekler

A
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
B
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
C
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
D
Tek regresyon doğrusu
E
Aynı sabit fakat yakın eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
Tek regresyon doğrusu: Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani istatistiki bakımdan anlamsız olması

Doğru Cevap: D

Soru 54

Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması hangi regresyon doğrusunu ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Tek regresyon doğrusu
B
Çift regresyon doğrusu
C
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
D
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
E
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması

Doğru Cevap: E

Soru 55

I. Nicel ekonomik değişkenler uygun sayısal ölçekte ölçülebilen değişkenler olup sürekli değerler alırlar.
II. Nitel değişkenler uygun bir sayısal ölçekte ölçülemeyen değişkenlerdir.
III. Nicel değişkenler genellikle örneklemi alt gruplara ayırırlar (kadın-erkek gibi).
Nitel-nicel bilgilerle ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
I. II. ve III.
C
I. ve III.
D
II. ve III.
E
Yalnızca II.
Açıklama:
Nitel değişkenler genellikle örneklemi alt gruplara ayırırlar. Örneğin cinsiyet değişkeni örneklemi kadınlar, erkekler olarak iki
alt gruba ayırır. (III. doğru değildir)

Doğru Cevap: A

Soru 56

Gelir= β0 + β1Tasarruf + β2Üniversite + u
Modelde üniversite değişkeni kişi üniversite mezunu ise 1 değerini alan bir yapay değişkendir. Modele göre β2>0 ise aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Düşük gelirli bireylerin tasarrufları daha yüksektir
B
Üniversite mezunları üniversite mezunu olmayanlara göre daha yüksek gelire sahiptir.
C
Yüksek gelirli bireylerin tasarrufları daha yüksektir
D
Tasarruftaki bir birimlik değişim karşısında gelir de aynı yönde değişir.
E
Düşük gelirli bireylerin tasarrufları daha yüksektir.
Açıklama:
Düşük gelirli bireylerin tasarrufları daha yüksektir

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi nicel bir değişken değildir?

Seçenekler

A
Yaş
B
Gelir
C
Tüketim
D
Sıcaklık
E
Cinsiyet
Açıklama:
Cinsiyet nitel bir değişkendir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi nitel bir değişken değildir?

Seçenekler

A
Mevsimler
B
Cinsiyet
C
Din
D
İşsizler
E
Tüketim
Açıklama:
Tüketim nicel bir değişkendir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

I. İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere “yapay değişken”
denir.
II. Nitel bilgiler ekonometrik modellere yapay değişkenler yoluyla aktarılır. Yapay değişkenler ekonometrik modellerde bağımlı veya bağımsız değişken olarak yer alabilir.
III. Yapay değişkenlerin ekonometrik modellerde bağımsız değişken olarak (eşitliğin solunda) yer alması bazı tahmin güçlüklerine neden olurken bağımlı değişken olarak yer alması benzer güçlüklere yol açmaz.
Yapay değişkenlerle ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
İyi tanımlanmış sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere “yapay değişken”
denir. Nitel bilgiler ekonometrik modellere yapay değişkenler yoluyla aktarılır. Yapay değişkenler ekonometrik modellerde bağımlı veya bağımsız değişken olarak yer alabilir. Yapay değişkenlerin ekonometrik modellerde bağımlı değişken olarak (eşitliğin solunda) yer alması bazı tahmin güçlüklerine neden olurken bağımsız değişken olarak yer alması benzer güçlüklere yol açmaz.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Yapay değişkenler modele bağımsız değişken olarak dahil edilirken aşağıda verilenlerden hangileri olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Sabit terim yapayı ve eğim yapayı
B
Örneklem ve parametre
C
Nitel bilgi ve nicel bilgi
D
Gölge değişken ve gösterge değişken
E
Bağımlı değişken ve bağımsız değişken
Açıklama:
Yapay değişkenler modele bağımsız değişken olarak dahil edilirken sabit terim veya kesim noktası
yapayı (veya kuklası) ve eğim yapayı (veya kuklası) olarak adlandırılır.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Verilen değişkenler için hangisinde Yapay değişken, iki özellikten biri mevcutsa “1”, diğeri mevcutsa “0” değerini aldığı nicelleştirme yöntemi uygulanabilir?

Seçenekler

A
Cinsiyet
B
Yaş
C
Eğitim gördüğü yıl sayısı
D
Çocuk sayısı
E
Medeni durumu
Açıklama:
Nitel bir özellik iki gruba sahipse bu niteliği nicel olarak ifade etmek için bir yapay değişken oluşturmamız gerekir. Yapay değişken, iki özellikten biri mevcutsa “1”, diğeri mevcutsa “0” değerini alır. Örneğin, “1”, kişinin erkek olduğunu ve “0” kişinin kadın olduğunu gösterir.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Hangi durumda grup sayısının eksi 1 adeti kadar yapay değişken oluşturulması gerekir?

Seçenekler

A
Yapay bağımlı değişkenli modellerde
B
İkiden fazla nitel özellik bulunması durumunda
C
Yapay bağımsız değişkenli modellerde
D
Parametreler alt gruplara göre farklılaşmadığında
E
Nitel bilgiler ekonometrik modellere yapay değişkenler yoluyla aktarılmadığında
Açıklama:
Bazı durumlarda, ekonometrik analizimize dahil etmek istediğiniz nitelik ikiden fazla gruba (veya
kategoriye) ait olabilir. Örneğin, örneklemimizdeki bireyler üç eğitim grubundan birine ait olabilir: lise altı, lise ve üniversite gibi. Bu şekilde çoklu grupla (veya mümkün durumla) nitel bir özelliği nicel olarak temsil etmek için, grup sayısı eksi 1 adet yapay değişken oluşturmanız gerekir. Yapay değişken, belirli bir özellik varsa 1 değerini, yoksa 0 değerini alır.
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

I. Yapay değişkenlerin sabit terimi etkilemesi durumu modelleştirilmek istendiğinde diğer değişkenlerde olduğu gibi yapay değişkenin parametre ile çarpımı modele dahil edilir.
II. Yapay bağımsız değişkenli bir model oluşturulurken model tek bir yapay bağımsız değişkenli olarak oluşturulabilir.
III. Birden fazla sayıda nitel özelliği temsil eden yapay değişkenler veya herhangi sayıda nitel ve nicel değişkenler bir araya getirilerek düzenlenmesi mümkün değildir.
Yapay değişkenlerin sabit terimi etkilemesi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Yapay değişkenlerin sabit terimi etkilemesi durumu modelleştirilmek istendiğinde diğer değişkenlerde olduğu gibi yapay değişkenin parametre ile çarpımı modele dahil edilir. Yapay bağımsız değişkenli bir model oluşturulurken model tek bir yapay bağımsız değişkenli olarak oluşturulabileceği gibi birden fazla sayıda nitel özelliği temsil eden yapay değişkenler veya herhangi sayıda nitel ve nicel değişkenler bir araya getirilerek de düzenlenebilir.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

I. Bağımlı değişkenin sabit terimle birlikte ikili bir yapay değişken üzerine regresyonu yapay değişkende yer alan gruplar arasındaki farkın modelleştirilmesini sağlar.
II. İki grup ortalamaları arasındaki farkın istatistiki bakımda anlamlı olup olmadığı eğim parametresinin anlamlılığı ile test edilir. Eğim parametresine ait t-istatistiği mutlak olarak 2 veya daha küçükse ortalama farkının %5 önem düzeyinde anlamlı olduğuna karar verilir.
III. Bir modelde sabit terim yapay değişkende “0” değeri alan grubun ortalamasını, eğim parametresi yapay değişkende “1” değeri alan grubun “0” değeri alan gruptan ortalama farkını, sabit terimle eğim parametresinin toplamı “1” değeri alan grubun ortalamasını verir.
Yapay değişken kullanarak ortalamalar arası farkları bulma ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Bağımlı değişkenin sabit terimle birlikte ikili bir yapay değişken üzerine regresyonu yapay değişkende yer alan gruplar arasındaki farkın modelleştirilmesini sağlar. Böyle bir modelde sabit
terim yapay değişkende “0” değeri alan grubun ortalamasını, eğim parametresi yapay değişkende
“1” değeri alan grubun “0” değeri alan gruptan ortalama farkını, sabit terimle eğim parametresinin toplamı “1” değeri alan grubun ortalamasını verir. İki grup ortalamaları arasındaki farkın istatistiki bakımda anlamlı olup olmadığı eğim parametresinin anlamlılığı ile test edilir. Eğim parametresine ait t-istatistiği mutlak olarak 2 veya daha büyükse ortalama farkının %5 önem düzeyinde anlamlı olduğuna karar verilir.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

I. Yapay değişkende yer alan nitel özelliklerin bir veya daha fazla açıklayıcı değişkenin eğim katsayılarında farklılığa neden olacağına inanılıyorsa ya da en azından bu durum test edilmek isteniyorsa modele eğim yapay değişkeni dahil edilir.
II. Modele eğim yapay değişkeni dahil edilmesi, yapay değişkenle nicel ve nitel değişkenin etkileşimi olarak bilinir ve yapay değişken modele nitel değişkenin çarpımı olarak dahil edilir.
III. Bir regresyonu, örneğin, Yi = β0 + β1 Di + β2 Xi + β3(DX)i + ui regresyonu ele aldığımızda bu regrasyondaki (DX)i terimi etkileşim terimidir.
Eğim yapay değişkeni ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Yapay değişkende yer alan nitel özelliklerin bir veya daha fazla açıklayıcı değişkenin eğim katsayılarında farklılığa neden olacağına inanılıyorsa ya da en azından bu durum test edilmek isteniyorsa modele eğim yapay değişkeni dahil edilir. Modele eğim yapay değişkeni dahil edilmesi, yapay değişkenle nicel değişkenin etkileşimi olarak bilinir ve yapay değişken modele nicel değişkenin çarpımı olarak dahil edilir. Yi = β0 + β1 Di + β2 Xi + β3(DX)i + ui regresyonunda (DX)i terimi etkileşim terimidir.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Bir yapay değişken, bir nicel değişken ve yapay ile nicel değişken etkileşimli bir terim içeren bir model tahmin edildiğinde yapay değişkene ait katsayının sıfır yani anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması durumuna ne denir?

Seçenekler

A
Yapay değişken tuzağı
B
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
C
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
D
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
E
Tek regresyon doğrusu
Açıklama:
Bir yapay değişken, bir nicel değişken ve yapay ile nicel değişken etkileşimli bir terim içeren bir model tahmin edildiğinde parametrelerin anlamlılığına göre dört olası sonuçtan birini elde edilir. Bunlar:
i) Tek regresyon doğrusu: Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani istatistiki bakımdan anlamsız olması
ii) Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması
iii) Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfır yani anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması
iv) Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Hem yapay değişkene ait katsayının hem de etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

I. İki nitel veya yapay değişkeni birbiriyle etkileşime sokmak, çeşitli grup birleşimleri arasındaki farkları tespit etmenizi sağlar.
II. Bir ekonometrik modelde yapay değişkenlerin etkileşimini modele dahil ederek birden çok özelliğin varlığının bağımsız değişkeni nasıl etkilediğini görebiliriz.
III. İki (veya daha fazla) özelliğin birlikte varlığının, bağımlı değişkenimiz üzerinde ek bir etkiye sahip olabileceğini düşündüğümüzde yapay değişkenleri birbirleriyle etkileşime sokabiliriz.
İki nitel veya yapay değişkeni birbiriyle etkileşimi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
İki nitel veya yapay değişkeni birbiriyle etkileşime sokmak, çeşitli grup birleşimleri arasındaki farkları tespit etmenizi sağlar. Bir ekonometrik modelde yapay değişkenlerle, nitel özelliklerin bağımsız etkisini tahmin edebiliriz ancak yapay değişkenlerin etkileşimini modele dahil ederek birden çok özelliğin varlığının bağımlı değişkeni nasıl etkilediğini görebiliriz. İki (veya daha fazla) özelliğin birlikte varlığının, bağımlı değişkenimiz üzerinde ek bir etkiye sahip olabileceğini düşündüğümüzde yapay değişkenleri birbirleriyle etkileşime sokabiliriz.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Bir ekonomik modelde her bir grubun farklı özellikleri temsil ettiği varsayılan 25 adet grup için kaç tane yapay değişkene ihtiyaç duyulur?

Seçenekler

A
20
B
21
C
22
D
23
E
24
Açıklama:
Yapay değişken, belirli bir özellik varsa 1 değerini, yoksa 0 değerini alır. Başka bir deyişle, J sayıda grubumuz varsa tüm nitel bilgileri yakalamak için 1 ve 0 değerlerinden oluşan J - 1 sayıda yapay değişkene ihtiyaç duyarız. Yapay değişken içermeyen grup, diğer tüm yapay değerlerin 0 olduğu durumda temsil edilir ve referans veya temel grup olarak adlandırılır.
Burada grup, J, 25'e eşittir bu durumda J -1 yani 25 - 1 = 24 adet yapay değişkene ihtiyaç duyulur.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi nitel değişkenlere bir örnektir?

Seçenekler

A
Gelir
B
Nüfus
C
İşsizlik Oranı
D
Cinsiyet
E
Yatak başına hasta sayısı
Açıklama:
Sayısal bir ölçekte ölçülemeyen değişkenlere nitel değişkenler denir. Gelir, nüfus, işsizlik oranı, yatak başına hasta sayısı değişkenleri sayısal ölçekte ölçülebilen değişkenlerdir. Fakat cinsiyet sayısal ölçekte ölçülemez. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi yapay değişkenlere verilen diğer adlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Gölge değişken
B
Kategorik değişken
C
Gösterge değişkeni
D
Kukla değişken
E
Enstrümental değişken
Açıklama:
İlgili yazında yapay değişkenler, “kukla değişken”, “gölge değişken”, “gösterge değişkeni” veya “kategorik değişken” olarak da adlandırılırlar. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Üç kategoriye sahip nitel bir özelliğin dahil edilmek istendiği bir modele eklenmesi gereken gölge değişken sayısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
0
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
Çoklu grupla nitel bir özelliği nicel olarak temsil etmek için, kategori sayısı eksi 1 adet gölge değişken oluşturmanız gerekir. Gölge değişken, belirli bir özellik varsa 1 değerini, yoksa 0 değerini alır. Başka bir deyişle, J sayıda kategori varsa tüm nitel bilgileri yakalamak için 1 ve 0 değerlerinden oluşan J - 1 sayıda gölge değişkene ihtiyaç duyarız. Soruda üç kategoriye sahip bir nitel özellikten bahsedildiği için modele 2 adet gölge değişken eklenmelidir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Nitel ve nicel değişkenlerin bir arada bulunduğu modeller için aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
Varyans Analizi Modeli
B
Kovaryans Analizi Modeli
C
Tam Logaritmik Model
D
Yarı Logaritmik Model
E
Panel Veri Modeli
Açıklama:
Belirli bir ekonometrik modelde nitel ve nicel değişkenler birlikte kullanılabilir, yani bazı değişkenler nitel iken diğerleri nicel olabilir. Nicel ve nitel birlikte olduğunda modele kovaryans analizi modeli denir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

İki grup için iki ayrı yapay değişkenin sabit terim ile birlikte aynı modelde yer alması halinde karşılaşılacak durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yapay değişken tuzağı
B
Otokorelasyon
C
Değişen varyans
D
Regresyon sapması
E
Kovaryans tuzağı
Açıklama:
İki grup için iki ayrı yapay değişkenin sabit terim ile birlikte aynı modelde kullanılması halinde bu iki değişkenin toplamı tüm gözlemlerde 1 değerini alarak yapay değişken tuzağına neden olur. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Yukarıdaki modelde Y, TL cinsinden aylık ücreti; D1 eğer çalışan tecrübeliyse 1, tecrübesizse 0 değerini alan gölge değişkeni ifade etmektedir. Bu modele göre tecrübesiz bir çalışanın ortalama aylık ücreti kaç TL’dir?

Seçenekler

A
450
B
900
C
3350
D
3800
E
4250
Açıklama:
Soruda verilen bilgilere göre gölge değişken çalışanın tecrübesiz olması durumunda sıfır değerini alması gerekir. Bu durumda çalışanın ortalama maaşı sadece sabit terim tarafından belirlenecektir. Buna göre cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 75


Çalışanların aylık ücretlerine ilişkin olarak tahmin edilen modelde D2, çalışan kişi erkekse 1, kadınsa 0 değerini alan gölge değişkendir. D1 gölge değişkeninin yukarıda verilen referans grubu değiştirilecek olursa, tecrübesiz bir kadın çalışanın ortalama aylık ücreti kaç TL olur?

Seçenekler

A
900
B
3350
C
3800
D
4250
E
4700
Açıklama:
D1 gölge değişkeninin referans grubu değiştirildiğinde, tecrübesiz çalışan için 1, tecrübeli çalışan için 0 değerini alacaktır. Bu durumda tecrübesiz bir kadın çalışan için D1=1 ve D2=0 olacaktır. Böylece Y = 3800 + 1*450 + 0*10 = 4250 olacaktır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Yapay değişkenle nicel değişkenin çarpımından oluşan bir değişkenin modele eklenmesi durumunda aşağıdakilerden hangisi gözlemlenir?

Seçenekler

A
Modelin R2 değeri değişmez.
B
Modelin sabit terimi işaret değiştirir.
C
Yapay değişken eğim parametresini etkiler.
D
Bağımsız değişken açıklama gücünü kaybeder.
E
Modelde değişen varyans sorunu ortaya çıkar.
Açıklama:
Yapay değişkenin eğim parametresini etkilemesi durumunda, yapay değişken eğim parametresinde olası gruplar arasında farklılığa neden olur. Böyle bir durum yapay değişkenle nicel değişkenin etkileşimi olarak bilinir ve modele yapay değişkenle nicel değişkenin çarpımı olarak dahil edilir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Yukarıdaki gibi tahmin edilen bir modelde iki gruba sahip D1 katsayısının anlamsız, D1X1 kaysayısının anlamlı olduğu durumda aşağıdaki sonuçlardan hangisi elde edilir?

Seçenekler

A
Tek regresyon doğrusu
B
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
C
Yatay eksene paralel iki regresyon doğrusu
D
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
E
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
Iki gruba sahip bir gölge değişkene ait katsayının sıfır yani anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması durumunda gruplar için sabit terimin aynı fakat eğimin farklı olması nedeniyle gruplardan her biri için aynı kesim noktasından çıkan iki farklı regresyon doğrusu oluşmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Yukarıdaki modelde bağımlı değişken yıllık ücret (Bin TL), D1 gözlem erkek ise 1, kadınsa 0 değerini alan yapay değişken, D2 gözlem üniversite mezunu ise 0, değilse 1 değerini alan yapay değişken ve D1D2 etkileşim terimidir. Tüm katsayılara ilişkin t istatistik değerleri anlamlı olduğuna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Üniversite mezunu olmayan erkekler, üniversite mezunu olmayan kadınlardan daha düşük ücret alır.
B
Üniversite mezunu erkekler, üniversite mezunu kadınlardan daha düşük ücret alır.
C
Üniversite mezunu erkeklerin ortalama yıllık ücreti 60.000 TL’dir.
D
Üniversite mezunu olmayan kadınların ortalama yıllık ücreti 72.000 TL’dir.
E
Üniversite mezunlarının ortalama yıllık ücreti 56.000 TL’dir.
Açıklama:
D1 gözlem erkek ise 1, kadınsa 0; D2 gözlem üniversite mezunu ise 0, değilse 1 değerini aldığına göre, üniversite mezunu erkekler için etkileşim terimi negatif değer almakta ve bu gruba ait ortalama ücreti düşürmektedir. Bu nedenle üniversite mezunu olmayan erkeklerin üniversite mezunu olmayan kadınlardan daha düşük ücret aldığı söylenebilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Sadece 0 ve 1 değerlerini alan kategorik verilerin etkisini regresyon modelinde gösterebilmek üzere kullanılan değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sabit terim
B
Açıklayıcı değişken
C
Bağımlı değişken
D
Bağımsız değişken
E
Gölge değişken
Açıklama:
Bir regresyon modelinde 0 ve 1 gibi değerler alabilen kategorik değişkenlere gölge değişken, kukla değişken veya yapay değişken adı verilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Yapay değişkenli modeller için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Yapay değişkenli modellere nicel açıklayıcı değişkenler eklenemez.
B
Yapay değişkenler modelde bağımlı değişken olarak yer alabilir.
C
Nitel bilgiler ekonometrik modellere yapay değişkenler yoluyla aktarılır.
D
Yapay değişken için 0 değeri tanımlanan gruba referans grup adı verilir.
E
Eğim parametresinde farklılaşmaya neden olan yapay değişkene eğim kuklası denir.
Açıklama:
Ekonometrik modeller, nitel ve nicel değişkenlerin bir arada bulunduğu tahminlere izin vermektedir. Bu tür modellere kovaryans analizi modeli denir. Bu sebeple nitel yani yapay değişkenli modellere nicel değişkenler açıklayıcı değişkenler olarak eklenebilir. Yapay değişkenli modeller için A şıkkı dışında kalan seçenekler doğrudur. Bu durumda cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Sınıflandırma yapmaya gerek kalmadan özelliklerini sayı ve miktar olarak ifade edebildiğimiz değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Açıklayıcı
B
Bağımsız
C
Nitel
D
Nicel
E
Yapay
Açıklama:
Bir değişkenin özelliği sınıflandırılıyorsa veya kategorize ediliyorsa buna nitel veya yapay değişken, sayı ve miktar olarak açıklanabiliyorsa nicel değişken denir. Açıklayıcı veya bağımsız değişken ise, modelde parametreleri tahmin edilen ve eşitliğin sağ tarafında yer alan değişkenlerdir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 82

1-10 arası çalışanı olan işletmeler mikro, 11-50 arası çalışanı olan işletmeler küçük, 51-250 arası çalışanı olan işletmeler orta ve 251’den çok çalışanı olan işletmeler büyük işletme olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıda yapılan işletme büyüklüklerine yönelik kategorileri modele açıklayıcı değişken olarak eklemek isteyen bir araştırmacının kaç yapay değişkene ihtiyacı bulunmaktadır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Çoklu grupla nitel bir özelliği nicel olarak temsil etmek için, grup sayısı eksi 1 adet yapay değişken oluşturmanız gerekir. Bu durumda 4 gruba sahip işletme büyüklükleri için 3 adet yapay değişkenin modele dahil edilmesi gerekmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Yapay değişken tuzağına yakalanan sabit terime sahip bir ekonometrik model için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tam çoklu doğrusal bağlantı vardır.
B
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı vardır.
C
Modelin standart hataları sonsuz değerini alır.
D
Modelin varyansı sonsuz değerini alır.
E
Model parametreleri tahmin edilemez.
Açıklama:
Yapay değişken tuzağına yakalanan sabit terimli modelde standart hatalar ve varyans sonsuz değerini alırken modelin parametreleri tahmin edilemez. Böyle bir durum sabit terim parametresiyle yapay değişkenlerin tüm gözlemleri için 1 değerini alması ve sabit terimle yapay değişkenler arasında tam çoklu doğrusal bağlantının ortaya çıkmasına neden olur. Buna göre B şıkkı dışındaki tüm seçenekler doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 84


Çalışanların yıllık gelirlerinin cinsiyete bağlı olduğunu gösteren yukarıdaki modelde u hata terimini, D erkek ise 1 kadın ise 0 değerini alan yapay değişkeni göstermektedir. Buna göre bir erkeğin ortalama yıllık gelirinin bir kadınınkinden farkını aşağıdakilerden hangisi verir?

Seçenekler

A
b0 + b1
B
b0 - b1
C
b1
D
b0
E
D
Açıklama:
Soruda verilen modele göre b0 bir kadın çalışanın ortalama yıllık gelirini vermektedir. b1 katsayısı bir erkeğin ortalama yıllık gelirinin bir kadının maaşından farkını gösterir. Bunun yanında b0 + b1 erkeklerin ortalama yıllık gelirini göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Yukarıdaki modelde D1 yaşanılan yerin niteliğini kırsal alanda yaşıyorsa 0 şehir merkezinde yaşıyorsa 1 değerleriyle, D2 ise cinsiyeti erkekse 1 kadınsa 0 değerleriyle gösteren yapay değişkenler iken modelin bağımlı değişkeni aylık geliri göstermektedir. Buna göre kırsalda yaşayan bir kadının ortalama aylık geliri aşağıdakilerden hangisi tarafından verilir?

Seçenekler

A
a
B
b
C
c
D
a+c
E
a+b+c
Açıklama:
Soruya göre kırsalda yaşan bir kadın için D1=0 ve D2=0 değerlerini alacaktır. Bu durumda kırsalda yaşayan bir kadının aylık ortalama geliri a ile gösterilen sabit terim tarafından verilecektir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Bir modele yapay değişkenle nicel değişkenin çarpımı şeklinde eklenen terime ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yakınsama
B
İkame
C
Sabit
D
Etkileşim
E
Bağımlı
Açıklama:
Bir modele yapay değişkenle nicel değişkenin çarpımı şeklinde eklenen değişkenlere etkileşim terimi adı verilmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Yukarıdaki gibi tahmin edilen bir modelde D yapay değişken, X nicel bir değişken olmak üzere b ve d parametre tahminlerinin istatistiksel olarak anlamsız olması durumunda aşağıdakilerden hangisi elde edilir?

Seçenekler

A
Tek regresyon doğrusu
B
Birbirine dik iki regresyon doğrusu
C
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
D
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
E
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
Yapay değişkene ait parametre olan b ile etkileşim terimine ait parametre olan d’nin anlamsız olması durumunda regresyon doğrusu sabit terim a ve açıklayıcı değişkenin parametresi olan c tarafından temsil edilir. Bu durumda dikey ekseni a noktasında kesen tek bir regresyon doğrusu elde edilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Yukarıdaki gibi tahmin edilen bir modelde D yapay değişken, X nicel değişken olmak üzere yapay değişkene ait katsayının istatistiksel olarak anlamsız diğer katsayıların ise anlamlı olduğu durumda regresyon doğrularının dikey ekseni kestiği nokta aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
4
B
21
C
25
D
27
E
27.6
Açıklama:
Yapay değişkene ait katsayının anlamsız fakat diğer katsayıların anlamlı olması tek bir sabit terime sahip fakat farklı eğime sahip iki regresyon doğrusuna işaret eder. Bu durumda dikey ekseni aynı noktada kesen regresyon doğruları için bu kesim noktası sabit terimin katsayısı olan 21 değeri tarafından verilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 89

"Yapay değişkenli modeller iki genel gruba ayrılırlar: (i) yapay .......... değişkenli modeller ve (ii) Yapay ......... değişkenli modeller"
Yukarıdaki boşluğa sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
belirli - belirsiz
B
bağımlı - bağımsız
C
bağımlı - belirli
D
belirli - bağımsız
E
belirsiz - bağımsız
Açıklama:
Yapay değişkenli modeller iki genel gruba ayrılırlar: (i) yapay bağımlı değişkenli modeller ve (ii) Yapay bağımsız değişkenli modeller

Doğru Cevap: B

Soru 90

"Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere ............ değişken denir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
yapay
B
bağımlı
C
bağımsız
D
doğal
E
belirli
Açıklama:
Uygun sayısal bir ölçekte ölçülemeyen nitel özellikleri veya ölçülebilse bile nitel olarak kabul edilmesi daha yararlı olan özellikleri temsil etmek üzere oluşturulan değişkenlere yapay değişken denir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

"Yapay değişkenle temsil edilen özellikler ...............i alt gruplara ayırır. Parametreler bu alt gruplara göre farklılaşabilir. Bu farklılaşma modelin sabit teriminde olabileceği gibi herhangi bir değişkene ait eğim parametrelerinde de olabilir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
evren
B
bağımsız değişken
C
seçim
D
bağımlı değişken
E
örneklem
Açıklama:
Yapay değişkenle temsil edilen özellikler örneklemi alt gruplara ayırır. Parametreler bu alt gruplara göre farklılaşabilir. Bu farklılaşma modelin sabit teriminde olabileceği gibi herhangi bir değişkene ait eğim parametrelerinde de olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

"Sabit terimde farklılaşmaya neden olan yapay değişkenlere sabit terim ........., eğim parametresinde farklılaşmaya neden olan yapay değişkene ise eğim ........ adı verilir."
Yukarıdaki boşluklara gelmesi gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eğrisi
B
Değişkeni
C
Örneklemi
D
Kuklası
E
İbresi
Açıklama:
Sabit terimde farklılaşmaya neden olan yapay değişkenlere sabit terim kuklası, eğim parametresinde farklılaşmaya neden olan yapay değişkene ise eğim kuklası adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

"Belirli bir regresyon modelinde, nitel ve nicel değişkenler birlikte kullanılabilir, yani bazı değişkenler nitel iken diğerleri ise nicel olabilir. Açıklayıcı değişkenlerin tümü;
• nicel olduğunda, model bir ......... modeli olarak adlandırılır,
• nitel olduğunda, modele bir ......... analizi modeli denir ve
• nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele ............ analizi modeli denir."
Yukarıdaki boşluklara gelmesi gereken kavramlar hangi seçenekte doğru sıra ile verilmiştir?

Seçenekler

A
regresyon, varyans, kovaryans
B
regresyon, kovaryans, varyans
C
kovaryans, varyans, regresyon
D
varyans, regresyon, kovaryans
E
kovaryans, regresyon, varyans
Açıklama:
Belirli bir regresyon modelinde, nitel ve nicel değişkenler birlikte kullanılabilir, yani bazı değişkenler nitel iken diğerleri ise nicel olabilir. Açıklayıcı değişkenlerin tümü;
• nicel olduğunda, model bir regresyon modeli olarak adlandırılır,
• nitel olduğunda, modele bir varyans analizi modeli denir ve
• nicel ve nitel birlikte olduğunda, modele kovaryans analizi modeli denir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

"Yapay değişkenli modellerde ........ ve ......... süreci sayısal değişkenler için uygulanan süreçle aynıdır. Yani klasik doğrusal regresyon modelinin analizinde kullanılan tüm araçlar yapay bağımsız değişken içeren modeller için de geçerlidir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
ölçüm, değerlendirme
B
tahmin, test
C
tahmin, ölçüm
D
değerlendirme, test
E
değerlendirme, tahmin
Açıklama:
Yapay değişkenli modellerde tahmin ve test süreci sayısal değişkenler için uygulanan süreçle aynıdır. Yani klasik doğrusal regresyon modelinin analizinde kullanılan tüm araçlar yapay bağımsız değişken içeren modeller için de geçerlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

"İki veya daha fazla nitel özelliğin birlikte varlığının bağımlı değişken üzerinde ek bir etkiye sahip olabileceği düşünülüyorsa ......... değişimlerin etkileşimi modele dahil edilir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
bağımlı
B
doğal
C
yapay
D
bağımsız
E
belirsiz
Açıklama:
İki veya daha fazla nitel özelliğin birlikte varlığının bağımlı değişken üzerinde ek bir etkiye sahip olabileceği düşünülüyorsa yapay değişimlerin etkileşimi modele dahil edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Bir yapay değişken, bir nicel değişken ve yapay ile nicel değişken etkileşimli bir terim içeren bir model tahmin edildiğinde parametrelerin anlamlılığına göre dört olası sonuçtan birini elde edilir. Aşağıda verilen tanım buy sonuçlardan hangisine aittir?
"Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani istatistiki bakımdan anlamsız olması"

Seçenekler

A
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
B
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
C
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
D
Tek regresyon doğrusu
E
İki paralel regresyon doğrusu
Açıklama:
i) Tek regresyon doğrusu: Hem yapay değişken hem de etkileşim terimlerine ait katsayıların sıfır yani istatistiki bakımdan anlamsız olması

Doğru Cevap: D

Soru 97

Bir yapay değişken, bir nicel değişken ve yapay ile nicel değişken etkileşimli bir terim içeren bir model tahmin edildiğinde parametrelerin anlamlılığına göre dört olası sonuçtan birini elde edilir. Aşağıda verilen tanım bu sonuçlardan hangisine aittir?
"Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması"

Seçenekler

A
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
B
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
C
Tek regresyon doğrusu
D
İki paralel regresyon doğrusu
E
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
Açıklama:
ii) Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Yapay değişkene ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı ve etkileşim terimine ait katsayının sıfır yani anlamsız olması

Doğru Cevap: B

Soru 98

Bir yapay değişken, bir nicel değişken ve yapay ile nicel değişken etkileşimli bir terim içeren bir model tahmin edildiğinde parametrelerin anlamlılığına göre dört olası sonuçtan birini elde edilir. Aşağıda verilen tanım bu sonuçlardan hangisine aittir?
"Hem yapay değişkene ait katsayının hem de etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması"

Seçenekler

A
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
B
İki paralel regresyon doğrusu
C
Tek regresyon doğrusu
D
Aynı sabit ancak farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu
E
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu:
Açıklama:
iv) Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu: Hem yapay değişkene ait katsayının hem de etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması

Doğru Cevap: A

Soru 99

Yukarıdaki gibi tahmin edilen bir modelde iki gruba sahip D1 katsayısının anlamsız, D1X1 kaysayısının anlamlı olduğu durumda aşağıdaki sonuçlardan hangisi elde edilir?

Seçenekler

A
Yatay eksene paralel iki regresyon doğrusu.
B
Dikey eksene paralel iki regresyon doğrusu.
C
Aynı sabit fakat farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu.
D
Farklı sabit aynı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu.
E
Farklı sabit ve farklı eğime sahip iki ayrı regresyon doğrusu.
Açıklama:
Iki gruba sahip bir gölge değişkene ait katsayının sıfır yani anlamsız ve etkileşim terimine ait katsayının sıfırdan farklı yani anlamlı olması durumunda gruplar için sabit terimin aynı fakat eğimin farklı olması nedeniyle gruplardan her biri için aynı kesim noktasından çıkan iki farklı regresyon doğrusu oluşmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Klasik Doğrusal Regresyon Modeli'nin varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Hata terimi sabit varyanslıdır.
B
Hata terimleri arasında ilişki yoktur.
C
Hata terimiyle bağımsız değişkenler arasında ilişki yoktur.
D
Bağımsız değişkenler arasında güçlü çoklu doğrusal bağlantı yoktur.
E
Bağımlı ve bağımsız değişken arasında doğrusal bir bağlantı yoktur.
Açıklama:
A, B, C ve D şıklarında verilen ifadeler Klasik Doğrusal Regresyon Modeli'nin varsayımları arasında sayılırken. E şıkkı bu varsayımlardan biri değildir. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Bir regresyon modelinde hata terimleri ortalama değerinin her zaman sıfır olması durumu aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine bağlıdır?

Seçenekler

A
Modelin yalnız bir bağımsız değişken içermesi.
B
Modelin birden çok bağımsız değişken içermesi.
C
Modelin sabit terim içermesi.
D
Modelin eğim katsayısı içermesi.
E
Modelin doğrusal olması.
Açıklama:
Bir regresyon modelinde hataların ortalama değerinin her zaman sıfır olması durumu modelin sabit terim içermesi durumunda gerçekleşecektir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Sabah, öğle ve akşam olmak üzere üç kategoriye sahip nitel bir özelliği açıklayıcı değişken olarak analiz etmek isteyen bir araştırmacının bu amaçla her bir kategori için modeline üç yapay değişken eklemesi durumunda ortaya çıkacak sorun aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İçsellik
B
Değişen varyans
C
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı
D
Tam çoklu doğrusal bağlantı
E
Otokorelasyon
Açıklama:
Üç kategoriye sahip nitel özellik için modele üç yapay değişken eklenmesi durumunda ortaya tam çoklu doğrusal bağlantı problemi çıkacaktır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Bağımsız değişkenler arasındaki korelasyon katsayısının 1 olması durumunda aşağıdaki sorunlardan hangisiyle karşılaşılır?

Seçenekler

A
Değişen varyans
B
Tam çoklu doğrusal bağlantı
C
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı
D
Normal dağılım
E
Otokorelasyon
Açıklama:
Bağımsız değişkenler arasındaki korelasyon katsayısının 1'e eşit olması, bu değişkenler arasında tam doğrusal ilişki olduğunu gösterir. Bu nedenle cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Çoklu Doğrusal Bağlantı sorununun uygulamada neden olduğu sonuçlardan biri olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
Standart sapmaların büyük çıkması.
B
Güven aralıklarının geniş çıkması.
C
t istatistik değerlerinin küçük çıkması.
D
Parametrelerin DEST özelliğini kaybetmesi.
E
R2 değerinin büyük çıkması.
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantı durumunda EKK tahmincileri tekrarlamalı örnekleme sürecinde hala doğrusal sapmasız en iyi tahminciler olma, yani DEST özelliklerini sürdürürler. Tahminciler
hala etkin ve sapmasızdır. Bu sebeple cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Çoklu Doğrusal Bağlantı problemini çözmek için kullanılabilecek yöntemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Gözlem sayısını arttırarak örneklemin genişletilmesi.
B
Çoklu Doğrusal Bağlantıya neden olan değişkenin modelden çıkarılması.
C
Benzer açıklayıcı değişkenleri birleştirerek endeks oluşturulması.
D
Zaman serisi ve panel veri modellerinde değişkenlerin birinci farkının alınması.
E
Her bağımsız değişken için Varyans Şişirme Çarpanı'nın hesaplanması.
Açıklama:
Varyans Şişirme Çarpanı, Çoklu Doğrusal Bağlantı probleminin tespit edilebilmesi amavıyla kullanılan bir yöntem olup, Çoklu Doğrusal Bağlantı probleminin çözümünde kullanılabilecek bir yöntem değildir. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

u hata terimini temsil etmek üzere, hata terimleri ortalamasının sıfır olduğunu ifade eden eşitlik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Hata terimlerinin ortalamasının sıfıra eşitliğini gösteren iafde C şıkkında verilmiştir. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Çoklu Doğrusal Bağlantı'nın varlığından bahsedebilmek için Varyans Şişirme Çarpanı'nın alması gereken değer ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
0'ın altında olması.
B
0 ile 1 arasında olması.
C
1 ile 2 arasında olması.
D
10'un altında olması.
E
10'un üstünde olması.
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantının varlığını belirlemek için kesin bir VIF değeri yoktur. Ancak, 10’u aşan VIF değerleri genellikle çoklu doğrusal bağlantının göstergesi olarak kabul edilir. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

şeklinde tahmin edilen bir regresyon modeli için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı vardır.
B
Tam çoklu doğrusal bağlantı vardır.
C
Hata terimlerinin ortalaması 0,83'dür.
D
Model genel olarak anlamlıdır.
E
X1 ve X2, Y'nin %11,4'ünü açıklayabilmektedir.
Açıklama:
Bağımsız değişkenler arasındaki korelasyon katsayısının 1'e eşit olması durumunda tam çoklu doğrusal bağlantı probleminden bahsedilebilir. Soruda bağımsız değişkenler arası korelasyon katsayısı 1 değil, fakat 1'e yakın bir değerdir. Bunun yanında korelasyon katsayısının 1'e yakın olması, Varyans Şişirme Faktörü'nün 10'un üzerinde olması ve R2 değerinin yüksek çıkması tahmin edilen modelde güçlü çoklu doğrusal bağlantı sorununa işaret etmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

yukarıda verilen modelin bağımsız değişkenleri arasında X2 = 4X1-7 şeklinde bir ilişki olduğu bilinmektedir. Buna göre bağımsız değişkenler arasındaki korelasyon katsayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
4
B
1
C
0,93
D
0,80
E
0,75
Açıklama:
Soruda X2 ve X1 değişkenleri arasında verilen doğrusal ilişki iki değişken arasında tam ve mükemmel bir korelasyonun olduğunu göstermektedir. Bu sebeple korelasyon katsayısı 1 olacaktır. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Verilenlarden hangisi klasik doğrusal regresyon modelinin varsayımları arasındadır?

Seçenekler

A
Hata terimi sabit varyanslıdır.
B
Hata terimiyle açıklayıcı değişkenler arasında bir ilişkilidir.
C
Hata terimleri arasında bir ilişkilidir.
D
Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı vardır.
E
Hata teriminin ortalaması sabit bir sayıya eşittir.
Açıklama:
Klasik doğrusal regresyon modeliyle (KDRM) ilgili beş varsayım yapıldığını hatırlayın. Bunlar, temel tahmin tekniğimiz, sıradan en küçük karelerin (EKK) bazı istenen özelliklere sahip olduğunu ve ayrıca katsayı tahminlerine ilişkin hipotez testlerinin geçerli bir şekilde yapılabileceğini göstermek
için gerekliydi. Özellikle, şu varsayımlar yapıldı:
1. Hata teriminin ortalaması sıfırdır.
2. Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı yoktur.
3. Hata terimi sabit varyanslıdır.
4. Hata terimleri arasında bir ilişki yoktur.
5. Hata terimiyle açıklayıcı değişkenler arasında bir ilişki yoktur.
6. Hata terimi normal dağılmıştır.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

I. Gerekli ilk varsayım, hataların ortalama değerinin sıfır olmasıdır.
II. Eğer regresyon bir sabit terim içermiyorsa ve hataların ortalama değeri sıfır değilse istenmeyen bazı sonuçlar ortaya çıkabilir.
III. Modelde sabit terime yer verilmişse regresyon doğrusu orijinden geçmeye zorlanarak eğim parametresinin sapmalı olmasına yol açabilir.
İlk varsayım, hataların ortalama değerinin sıfır olması ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Gerekli ilk varsayım, hataların ortalama değerinin sıfır olmasıdır. Gerçekte, eğer regresyon denkleminde sabit terim varsa bu varsayım asla ihlal edilmeyecektir. Bununla birlikte teori, belirli bir uygulama için, regresyon doğrusunun orijinden geçmesi gerektiğini ve bu nedenle modelde sabit terim bulunmaması gerekliyse ne olacak? Eğer regresyon bir sabit terim içermiyorsa ve hataların ortalama değeri sıfır değilse istenmeyen bazı sonuçlar ortaya çıkabilir. İlk olarak, R2 negatif bir değer alabilir, ikincisi ve daha önemlisi, sabit terim parametresi olmayan bir regresyonun eğim parametresi tahminlerinde ciddi bir sapmaya neden olabilir. Veriler modelde sabit terim olması gerektiğini söylemezse ve modelde sabit terime yer verilmemişse regresyon doğrusu orijinden geçmeye zorlanarak eğim parametresinin sapmalı olmasına yol açabilir. Ayrıca, böyle bir durumda R2 ve -R2 genellikle anlamsızdır.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

I. Araştırmacılar çoklu doğrusal bağlantı sorununa işaret ettiklerinde tam çoklu doğrusal bağlantıdan çok güçlü çoklu doğrusal bağlantıyı kastederler.
II. Tam çoklu doğrusal bağlantının aksine araştırmalarda güçlü çoklu doğrusal bağlantıyla karşılaşmak çok olasıdır ve ciddi tahmin sorunlarına yol açabilir.
III. Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam doğrusal ilişki bulunması durumudur.
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede bir ilişki bulunması durumudur. Güçlü çoklu doğrusal bağlantı durumunda açıklayıcı
değişkenler arasında yüksek derecede doğrusal bir ilişki bulunmakla birlikte ilişki tam veya mükemmel değildir. Tam çoklu doğrusal bağlantının aksine araştırmalarda güçlü çoklu doğrusal bağlantıyla karşılaşmak çok olasıdır ve ciddi tahmin sorunlarına yol açabilir . Bu nedenle araştırmacılar çoklu doğrusal bağlantı sorununa işaret ettiklerinde tam çoklu doğrusal bağlantıdan çok güçlü çoklu doğrusal bağlantıyı kastederler.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

I. Tam çoklu doğrusal bağlantı iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.
II. Bir regresyon modelinde açıklayıcı değişkenler arasında tam doğrusal bağlantı varsa regresyon parametreleri ile varyans ve standart hatalar tahmin edilebilir.
III. Gerçek hayatta açıklayıcı değişkenler arasında (yapay değişken tuzağı hariç) bu tür tam doğrusal ilişkilerle karşılaşmak mümkün değildir
Tam çoklu doğrusal bağlantı ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Tam çoklu doğrusal bağlantı iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur. Bir regresyon modelinde açıklayıcı değişkenler arasında tam doğrusal bağlantı varsa regresyon parametreleri ile varyans ve standart hatalar tahmin edilemez. Gerçek
hayatta açıklayıcı değişkenler arasında (yapay değişken tuzağı hariç) bu tür tam doğrusal ilişkilerle
karşılaşmak mümkün değildir
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Verilenlerden hangisi çoklu doğrusal bağlantının neden olduğu teorik sonuçlar arasındadır?

Seçenekler

A
Tahminciler hâlâ etkin ve sapmasızdırlar. Ancak bu bir tekrarlamalı örnekleme özelliğidir ve tek bir örneklemdeki tahminciler için bir şey belirtmez.
B
Çoklu doğrusal bağlantıya neden olan değişkenlere ait kısmi regresyon parametreleri için standart hatalar büyük hesaplanır.
C
Regresyon parametrelerine ait tahminler güçlü olmazlar, verideki küçük değişikliklere karşı önemli ölçüde farklılaşabilirler.
D
Tahmin edilen regresyon parametreleri işaret ve büyüklükleri bakımından beklentilerle uyumlu değerler almayabilir.
E
Modelde anlamsız t istatistiklerine karşı büyük bir R2 değeri ile karşılaşılabilir.
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantı durumunda EKK tahmincileri tekrarlamalı örnekleme sürecinde hâlâ doğrusal sapmasız en iyi tahminciler olma, yani DEST özelliklerini sürdürürler. Tahminciler hâlâ
etkin ve sapmasızdırlar. Ancak bu bir tekrarlamalı örnekleme özelliğidir ve tek bir örneklemdeki tahminciler için bir şey belirtmez.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Verilenlerden hangisi çoklu doğrusal bağlantıya karşı çözüm önlemleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yardımcı regresyonlar kullanılması
B
Modelin yeniden kurulması
C
Varyans Şişirme Çarpanı belirlenmesi
D
Değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları
E
Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlanması
Açıklama:
Çoklu bağlantı sorununu çözmenin gerekli olduğuna karar verilmişse aşağıdaki çözüm yollarına
başvurabiliriz:
i. Ek ya da yeni veri
ii. Modelden değişken dışlama
iii. Modelin yeniden kurulması
v. Önsel bilgi kullanımı
v. Değişkenlerin birinci farklarını alma
vi. Bileşik endeks değişkeni kullanımı
vii. Diğer yöntemler
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Verilenlerden hangisi çoklu doğrusal bağlantıyı belirleme yöntemleri arasındadır?

Seçenekler

A
Ek ya da yeni veri
B
Yüksek R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği
C
Modelden değişken dışlama
D
Değişkenlerin birinci farklarını alma
E
Önsel bilgi kullanımı
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantıyı belirlemede kesin geçerli bir test mevcut değildir. Ancak, aşağıda belirtilen bazı yaklaşımlarla çoklu doğrusal bağlantıyı ortaya çıkarabiliriz.
i. Yüksek R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği
ii. Değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları
iii. Yardımcı regresyonlar
iv. Varyans Şişirme Çarpanı (VIF veya VŞÇ)
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Belirginlik katsayısı (Rk2) 0.5'e eşit olan bir regresyon için varyans şişirme çarpanı (VIF veya VŞÇ) nedir?

Seçenekler

A
0.05
B
0.25
C
0.5
D
1
E
2
Açıklama:
Varyans şişirme çarpanı (VIF veya VŞÇ) şu şekilde hesaplanır: VŞÇ
Buna göre belirginlik katsayısı (Rk2) 0.5'e eşit ise Varyans şişirme çarpanı, VIFk = 1/(1 - 0.5) = 2
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. KDRM’nin ikinci varsayımı açıklayıcı değişkenler arasından tam veya güçlü doğrusal ilişki bulunmuyor olmasıdır.
II. Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal ilişki yoksa çoklu doğrusal bağlantı sorunu olduğu belirtilir.
III. Regresyon modellerinde çoklu doğrusal bağlantı iki ayrı başlık altında incelenir: (i) Tam çoklu doğrusal bağlantı ve (ii) Güçlü çoklu doğrusal bağlantı.
KDRM’nin ikinci varsayımı ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
KDRM’nin ikinci varsayımı açıklayıcı değişkenler arasından tam veya güçlü doğrusal ilişki bulunmuyor olmasıdır. Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal ilişki varsa çoklu doğrusal bağlantı sorunu olduğu belirtilir. Böylece, çoklu doğrusal bağlantı, regresyon modelinde iki veya daha fazla bağımsız değişken arasında doğrusal bir ilişki bulunması durumudur. Regresyon modellerinde çoklu doğrusal bağlantı iki ayrı başlık altında incelenir: (i) Tam çoklu doğrusal bağlantı ve (ii) Güçlü çoklu doğrusal bağlantı.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

I. Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar
II. Kullanılan veri toplama yöntemi
III. Hata teriminin normal dağılımı
Verilenlerden hangisi ya da hangileri çoklu doğrusal bağlatının nedenlerii arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Çoklu Doğrusal Bağlantının Nedenleri:
Açıklayıcı bir değişkeninin başka açıklayıcı değişken veya değişkenlerin doğrusal bir fonksiyonu olarak hesaplanması, Kullanılan veri toplama yöntemi, Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar, Model kuruluşu, Ortak zaman trendi paylaşan değişkenler
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi klasik doğrusal regresyon modeliyle (KDRM) ilgili yapılan varsayımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Hata teriminin ortalaması sıfırdır
B
Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı yoktur.
C
Hata terimi sabit varyanslıdır
D
Hata terimleri arasındaki ilişki vardır
E
Hata terimi normal dağılmıştır
Açıklama:
Klasik doğrusal regresyon modeliyle (KDRM) ilgili yapılan varsayımları hatırlayın. Bunlar, temel tahmin tekniğimiz, sıradan en küçük karelerin (EKK) bazı istenen özelliklere sahip olduğunu ve ayrıca katsayı tahminlerine ilişkin hipotez testlerinin geçerli bir şekilde yapılabileceğini göstermek için gerekliydi.
Özellikle, şu varsayımlar yapıldı
1. Hata teriminin ortalaması sıfırdır: E(ui) = 0 ∀ i için
2. Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı yoktur.
3. Hata terimi sabit varyanslıdır: Var(ui) = σ2 < ∞ ∀ i için
4. Hata terimleri arasında bir ilişki yoktur: Kov (ui, uj) = 0 i ≠ j için
5. Hata terimiyle açıklayıcı değişkenler arasında bir ilişki yoktur: Kov (ut, xt) = 0
6. Hata terimi normal dağılmıştır: ut ∼ N (0, σ2)

Doğru Cevap: D

Soru 22

Tam çoklu doğrusal bağlantı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Tam çoklu doğrusal bağlantı iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.
B
Açıklayıcı değişkenler arasında tam doğrusal bağlantı bulunan bir regresyon modeli tahmin edilemez.
C
Değişkenler arasında tam doğrusal bir ilişki varsa parametre tahminleri belirsizdir.
D
Parametrelere ait standart hatalar da tahmin edilemeyecektir.
E
Parametrelere ait varyans tahmin edilebilecektir.
Açıklama:
Tam çoklu doğrusal bağlantı ile ilgili aşağıdaki bilgiler doğrudur;
  • Tam çoklu doğrusal bağlantı iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.
  • Açıklayıcı değişkenler arasında tam doğrusal bağlantı bulunan bir regresyon modeli tahmin edilemez.
  • Değişkenler arasında tam doğrusal bir ilişki varsa parametre tahminleri belirsizdir.
  • Parametrelere ait varyans ve standart hataların da tahmin edilemeyeceği gösterilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Güçlü çoklu doğrusal bağlantı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede bir ilişki bulunması durumudur.
B
Araştırmalarda güçlü çoklu doğrusal bağlantıyla karşılaşmak çok olasıdır.
C
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı ciddi tahmin sorunlarına yol açabilir.
D
Doğrusal ilişkiler sadece iki değişken arasında değil daha fazla değişkenler arasında da gerçekleşebilir.
E
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı parametrelere ait varyans ve standart hataların da tahmin edilemeyeceği gösterilebilir.
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı ile ilgili aşağıdaki bilgiler doğrudur;
  • Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede bir ilişki bulunması durumudur.
  • Araştırmalarda güçlü çoklu doğrusal bağlantıyla karşılaşmak çok olasıdır.
  • Güçlü çoklu doğrusal bağlantı ciddi tahmin sorunlarına yol açabilir.
  • Doğrusal ilişkiler sadece iki değişken arasında değil daha fazla değişkenler arasında da gerçekleşebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Açıklayıcı bir değişkeninin başka açıklayıcı değişken veya değişkenlerin doğrusal bir fonksiyonu olarak hesaplanması
B
Kullanılan veri toplama yöntemi
C
Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar
D
Farklı zaman trendi paylaşan değişkenler
E
Model kuruluşu
Açıklama:
Çoklu Doğrusal Bağlantının Nedenleri
  1. Açıklayıcı bir değişkeninin başka açıklayıcı değişken veya değişkenlerin doğrusal bir
    fonksiyonu olarak hesaplanması
  2. Kullanılan veri toplama yöntemi
  3. Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar
  4. Model kuruluşu
  5. Ortak zaman trendi paylaşan değişkenler

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantının neden olduğu sonuçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Çoklu doğrusal bağlantı durumunda EKK tahmincileri tekrarlamalı örnekleme sürecinde hala doğrusal sapmasız en iyi tahminciler olma, yani DEST özelliklerini sürdürürler.
B
Çoklu doğrusal bağlantıya neden olan değişkenlere ait kısmi regresyon parametreleri için standart hatalar büyük hesaplanır.
C
Regresyon parametrelerine ait tahminler güçlü olurlar, verideki küçük değişikliklere karşı önemli ölçüde farklılaşmalar.
D
Tahmin edilen regresyon parametreleri işaret ve büyüklükleri bakımından beklentilerle uyumlu değerler almayabilir.
E
Modelde anlamsız t istatistiklerine karşı büyük bir R2 değeri ile karşılaşılabilir.
Açıklama:
çoklu doğrusal bağlantının neden olduğu sonuçlar şunlardır;
  1. Çoklu doğrusal bağlantı durumunda EKK tahmincileri tekrarlamalı örnekleme sürecinde hala doğrusal sapmasız en iyi tahminciler olma, yani DEST özelliklerini sürdürürler.
  2. Çoklu doğrusal bağlantıya neden olan değişkenlere ait kısmi regresyon parametreleri için standart hatalar büyük hesaplanır.
  3. Regresyon parametrelerine ait tahminler güçlü olmazlar, verideki küçük değişikliklere karşı önemli ölçüde farklılaşabilirler.
  4. Tahmin edilen regresyon parametreleri işaret ve büyüklükleri bakımından beklentilerle uyumlu değerler almayabilir.
  5. Modelde anlamsız t istatistiklerine karşı büyük bir R2 değeri ile karşılaşılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantıyı belirlemede yöntemlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Yüksek R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği
B
Değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları
C
Yardımcı regresyonlar
D
Varyans Şişirme Çarpanı
E
Değişkenler arasındaki nedensellik
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantıyı belirlemede yöntemleri şunlardır;
  1. Yüksek R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği
  2. Değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları
  3. Yardımcı regresyonlar
  4. Varyans Şişirme Çarpanı

Doğru Cevap: E

Soru 27

Varyans Şişirme Çarpanı (VIF) hangi değeri aşınca çoklu doğrusal bağlantı göstergesi olarak kabul edilir?

Seçenekler

A
10
B
8
C
5
D
3
E
1
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantının varlığını belirlemek için kesin bir VIF değeri yoktur. Ancak, 10’u aşan VIF değerleri genellikle çoklu doğrusal bağlantının göstergesi olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Hangi durumda çoklu doğrusal bağlantıyı gidermek gerekli olmayabilir?

Seçenekler

A
Amaç güvenilir parametre tahminleri elde etmek ise
B
Araştırmanın amacı öngörü ise
C
t istatistikleri 2’den büyük ise
D
R2 değeri diğer X’ler arasındaki herhangi bir yardımcı regresyonun R2 değerinden büyük ise
E
Regresyon parametrelerinin işaret ve büyüklükleri uygun bir şekilde yorumlanabiliyor ise
Açıklama:
Araştırmanın asıl amacı öngörü veya kestirim değerleri oluşturmak ise çoklu doğrusal bağlantıyı gidermek gerekli olmayabilir. Çünkü çoklu doğrusal bağlantı altında da iyi kestirimler elde edilmesi mümkündür. Çoklu doğrusal bağlantının gelecekte de devam edeceği kabul edilebilirse geleceğe yönelik öngörüler elde etmek için çoklu doğrusal bağlantıyı gidermeye gerek yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi çoklu bağlantı sorununu çözmenin gerekli olduğuna karar verildiğinde başvurulacak çözüm yollarından biri değildir?

Seçenekler

A
Ek ya da yeni veri
B
Modelden değişken dışlama
C
Modelin yeniden kurulması
D
Önsel bilgi kullanımı
E
Değişkenlerin ikinci farklarını alma
Açıklama:
Çoklu bağlantı sorununu çözmenin gerekli olduğuna karar verilmişse aşağıdaki çözüm yollarına başvurabiliriz:

  1. Ek ya da yeni veri

  2. Modelden değişken dışlama

  3. Modelin yeniden kurulması

  4. Önsel bilgi kullanımı

  5. Değişkenlerin birinci farklarını alma

  6. Bileşik endeks değişkeni kullanımı

  7. Diğer yöntemler

Doğru Cevap: E

Soru 30

  1. Katsayı tahminleri ( β ’lar) yanlış
  2. Standart hatalar yanlış
  3. Test istatistikleri için varsayılan dağılımlar uygun değildir
Doğrusal regresyon modelinin varsayımlarından biri ihmal edilirse ne gibi sorunlar ortaya çıkabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Bir varsayım ihlal edilirse ve bu gerçek göz ardı edilirse, sonuçları nelerdir?
Aşağıdaki üç sorunun herhangi bir birleşimiyle karşılaşabileceği söylenebilir:
• katsayı tahminleri ( β ’lar) yanlış,
• ilgili standart hatalar yanlış,
• test istatistikleri için varsayılan dağılımlar uygun değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Klasik doğrusal regresyon modeliyle ilgili yapılan varsayımlardan hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Hata teriminin ortalaması sıfır değildir: E(ui) ≠ 0 ∀ i için
B
Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı yoktur.
C
Hata terimi sabit varyanslıdır: Var(ui) = σ2< ∞ ∀ i için
D
Hata terimleri arasında bir ilişki yoktur: Kov (ui, uj) = 0 i ≠ j için
E
Hata terimiyle açıklayıcı değişkenler arasında bir ilişki yoktur: Kov (ut, xt) = 0
Açıklama:
Hata teriminin ortalaması sıfırdır: E(ui) = 0 ∀ i için

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdaki ifadelerden hangisi hata teriminin sabit varyanslı olduğunun göstergesidir?

Seçenekler

A
E(ui) = 0 ∀ i için
B
Var(ui) = σ2< ∞ ∀ i için
C
Kov (ui, uj) = 0 i ≠ j için
D
Kov (ut, xt) = 0
E
ut ∼ N (0,σ2)
Açıklama:
Hata terimi sabit varyanslıdır: Var(ui) = σ2< ∞ ∀ i için

Doğru Cevap: B

Soru 33

Hata terimiyle açıklayıcı değişkenler arasında bir ilişki olmadığını gösteren ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
E(ui) = 0 ∀ i için
B
Var(ui) = σ2< ∞ ∀ i için
C
Kov (ut, xt) = 0
D
Kov (ui, uj) = 0 i ≠ j için
E
ut ∼ N (0, σ2)
Açıklama:
Hata terimleri arasında bir ilişki yoktur:
Kov (ui, uj) = 0 i ≠ j için

Doğru Cevap: D

Soru 34

I. Katsayı tahminleri ( β’lar) yanlış olur
II. İlgili standart hatalar yanlış olur
III. Test istatistikleri için varsayılan dağılımlar uygun değildir
Klasik doğrusal regresyon modelinde bir varsayım ihlal edilirse karşılaşılabilecek sorunlar yukarıdakilerden hangileridir?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
II. ve III.
C
I. ve III.
D
I. II. ve III.
E
Yalnızca I.
Açıklama:
Maddelerin hepsi karşılaşılabilecek sorunlar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Eğer regresyon bir sabit terim içermiyorsa ve hataların ortalama değeri sıfır değilse istenmeyen bazı sonuçlar ortaya çıkabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu sorunlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
R2 negatif bir değer alabilir.
B
Sabit terim parametresi olmayan bir regresyonun eğim parametresi tahminlerinde ciddi bir sapmaya neden olabilir.
C
Regresyon doğrusu orijinden geçmeye zorlanarak eğim parametresinin sapmalı olmasına yol açabilir.
D
R2 genellikle anlamsız olur.
E
Güven aralıkları daralır.
Açıklama:
"Güven aralıkları daralır" sorunu ile karşılaşılmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantının nedenleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Modele açıklayıcı değişken olarak kareli ve küplü değerlerin eklenmemesi
B
Açıklayıcı bir değişkeninin başka açıklayıcı değişken veya değişkenlerin doğrusal bir fonksiyonu olarak hesaplanması
C
Açıklayıcı değişkenin sınırlı değerler dağılımından örnekleme yapılması
D
Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar
E
Ortak zaman trendi paylaşan değişkenler
Açıklama:
Model kuruluşu: Modele açıklayıcı değişken olarak kareli ve küplü değerlerin eklenmesi ya da Xt-1, Xt-2, gibi gecikmeli terimlerin eklenmesi çoklu doğrusal bağlantıya neden olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

..............açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede ilişki bulunması durumudur. Yukarıdaki cümleden boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
Güçsüz çoklu doğrusal bağlantı
B
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı
C
Değişen varyans
D
Eşanlı denklem sapması
E
Model kurma hatası
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla
birlikte yüksek derecede ilişki bulunması durumudur.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantıyı belirleyebilme yöntemleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Yüksek R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği
B
Değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları
C
Hata terimlerinin arasında ilişki olmaması
D
Varyans Şişirme Çarpanı (VIF)
E
Yardımcı regresyonlar
Açıklama:
Hata terimlerinin arasında ilişki olmaması bu yöntemlerden değildir

Doğru Cevap: C

Soru 39

Çoklu doğrusal bağlantının varlığını belirlemek için kesin bir VIF değeri
yoktur. Ancak, genellikle hangi değeri aşan değerler çoklu doğrusal bağlantının göstergesi olarak kabul edilir?

Seçenekler

A
8
B
9
C
12
D
10
E
14
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantının varlığını belirlemek için kesin bir VIF değeri
yoktur. Ancak, 10’u aşan VIF değerleri genellikle çoklu doğrusal bağlantının
göstergesi olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

............. iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı
B
Değişen varyans
C
Model belirleme hatası
D
Regresyon hatası
E
Tam çoklu doğrusal bağlantı
Açıklama:
Tam çoklu doğrusal bağlantı iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi hata terimleri ortalamasının sıfır olduğu varsayımını ifade eden eşitliği gösterir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Hataların ortalama değerinin sıfır olması E(ui) = 0 olarak gösterilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdaki durumlardan hangisinde hata terimleri ortalaması daima sıfırdır?

Seçenekler

A
Regresyon denkleminde eğim parametresi olması
B
Regresyon denkleminde yapay değişken olması
C
Regresyon denkleminde sabit terim olması
D
Parametre tahminlerinin anlamlı çıkması
E
F testinin anlamlı çıkması
Açıklama:
Eğer regresyon denkleminde sabit terim varsa, hata teriminin ortalaması daima sıfırdır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Hata terimleri ortalama değerinin sıfır olmadığı bir regresyon denkleminde aşağıdaki durumlardan hangisiyle karşılaşılabilir?

Seçenekler

A
Değişen varyans
B
Negatif içsellik
C
Negatif otokorelasyon
D
Negatif R2
E
Çoklu doğrusal bağlantı
Açıklama:
Hataların ortalama değeri sıfır değilse R2 değerinin negatif değer alması gibi istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Bir regresyon modelinde iki veya daha fazla sayıda bağımsız değişken arasında doğrusal bir ilişki bulunması olarak ifade edilen durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Normallik
B
Çoklu doğrusal bağlantı
C
Nedensellik
D
Ardışık bağımlılık
E
Değişen varyans
Açıklama:
İki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında doğrusal bir ilişki bulunması durumuna çoklu doğrusal bağlantı problemi adı verilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Tam çoklu doğrusal bağlantı problemi bulunan bir regresyon modeli için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
R2 değeri küçük çıkar.
B
Varyans küçük hesaplanır.
C
Güven aralıkları dar hesaplanır.
D
Standart sapmalar küçük hesaplanır.
E
Regresyon parametreleri tahmin edilemez.
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantıya neden olan değişkenlere ait kısmi regresyon parametreleri için standart hatalar büyük hesaplanır. Bunun sonucu parametrelere ait güven aralıkları geniş ve parametrenin anlamlılığını test eden t istatistikleri parametrenin anlamsız olduğunu gösterecek şekilde küçük olacaktır. Modelde anlamsız t istatistiklerine karşı büyük bir R2 değeri ile karşılaşılabilir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi bir regresyon denkleminde çoklu doğrusal bağlantı problemi olduğuna yönelik çıkarsama için kullanılamaz?

Seçenekler

A
Sabit terimin negatif değer alması
B
Varyans şişirme çarpanının 10 değerini aşması
C
Yüksek R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistik değeri olması
D
Değişkenler arasında yüksek korelasyon olması
E
Yardımcı regresyonlar için anlamlı F istatistik değerleri olması
Açıklama:
10 değerini aşan varyans şişirme çarpanı, yüksek R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği, değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları ve yardımcı regresyonlar için anlamlı F istatistik değerleri çoklu doğrusal bağlantı probleminin varlığından bahsedebillmek için ifade edilebilecek unsurlardır. Fakat sabit terimin negatif değer alması bunun için yeterli değildir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi güçlü çoklu doğrusal bağlantı ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Açıklayıcı değişkenler arasında yüksek derecede bir ilişki bulunması durumudur.
B
Bağımsız değişkenler arasındaki ilişki tam veya mükemmel değildir.
C
Gerçek hayatta karşılaşılması çok olası bir durumdur.
D
Bağımsız değişkenler arasındaki korelasyonun 1 olması durumudur.
E
Araştırmalarda ciddi tahmin sorunlarına yol açabilir.
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede bir ilişki bulunması durumudur. Güçlü çoklu doğrusal bağlantı durumunda açıklayıcı değişkenler arasında yüksek derecede doğrusal bir ilişki bulunmakla birlikte ilişki tam veya mükemmel değildir. Tam çoklu doğrusal bağlantının aksine araştırmalarda güçlü çoklu doğrusal bağlantıyla karşılaşmak çok olasıdır ve ciddi tahmin sorunlarına yol açabilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantı problemini çözmek için kullanılan yöntemlerden biridir?

Seçenekler

A
Yeni bir örneklem oluşturulması.
B
Örneklemden gözlem çıkarılması.
C
Modele yeni değişken eklenmesi.
D
Modelde yer alan bir değişkenin parçalara ayrılması.
E
Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin yerlerinin değiştirilmesi.
Açıklama:
Araştırılan konuyla ilgili yeni bir örneklem oluşturulması çoklu doğrusal bağlantı probleminin çözümü için kullanılan yöntemlerden biridir. Oysa diğer seçenekler bu amaçla kullanılan yöntemler içerisinde yer almaz. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Değişkenlerin birinci farklarını alarak çoklu doğrusal bağlantı probleminden kurtulma aşağıdaki veri türlerinden hangisi için uygun bir yöntemdir?

Seçenekler

A
Kesit veri
B
Mekansal veri
C
Bölgesel veri
D
Vektörel veri
E
Panel veri
Açıklama:
Birinci fark alma zaman bileşeni olan verilerde kullanılabilecek bir tekniktir. Başka bir deyişle, kullanımı zaman serisi veya panel veri kullanan modellerle sınırlıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde varyans şişirme çarpanının hesaplama yöntemi doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
VIF olarak da gösterilen varyans şişirme çarpanı 1/(1-R2 k ) formuluyle hesaplanır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Klasik doğrusal regresyon modeli ile ilgili kaç varsayım vardır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5 varsayım vardır.
Açıklama:
5

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi klasik doğrusal regresyon modeliyle (KDRM) ilgili varsayımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Hata teriminin ortalaması birdir.
B
Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı yoktur
C
Hata terimi sabit varyanslıdır
D
Hata terimleri arasında bir ilişki yoktur
E
Hata teriminin ortalaması sıfırdır
Açıklama:
Hata teriminin ortalaması birdir

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi klasik doğrusal regresyon modeliyle (KDRM) ilgili yapılan varsayımlardan biridir?

Seçenekler

A
Hata teriminin ortalaması birdir.
B
Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı yoktur.
C
Hata terimi değişken varyanslıdır.
D
Hata terimi normal dağılmamıştır.
E
Hata terimleri arasında bir ilişki vardır.
Açıklama:
Özellikle, şu varsayımlar yapıldı:
1. Hata teriminin ortalaması sıfırdır.
2. Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı yoktur.
3. Hata terimi sabit varyanslıdır.
4. Hata terimleri arasında bir ilişki yoktur.
5. Hata terimiyle açıklayıcı değişkenler arasında bir ilişki yoktur.
Hata terimi normal dağılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

  1. R2 negatif bir değer alabilir.
  2. Sabit terim parametresi olmayan bir regresyonun eğim parametresi tahminlerinde ciddi bir sapmaya neden olabilir.
  3. R2 genellikle anlamsızdır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri regresyon bir sabit terim içermiyorsa ve hataların ortalama değeri sıfır değilse ortaya çıkabilecek durumlardan biridir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
  1. R2 negatif bir değer alabilir.
  2. Sabit terim parametresi olmayan bir regresyonun eğim parametresi tahminlerinde ciddi bir sapmaya neden olabilir.
  3. R2 genellikle anlamsızdır.
Yukarıdakiler, regresyon bir sabit terim içermiyorsa ve hataların ortalama değeri sıfır değilse ortaya çıkabilecek durumlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

  1. Çoklu doğrusal bağlantı sorunu olduğu belirtilir.
  2. Tam çoklu doğrusal bağlantı veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı vardır.
  3. Regresyon modelinde iki veya daha fazla bağımsız değişken arasında doğrusal bir ilişki vardır.
Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal ilişki varsa yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal ilişki varsa çoklu doğrusal bağlantı sorunu olduğu belirtilir. Böylece, çoklu doğrusal bağlantı, regresyon modelinde iki veya daha fazla bağımsız değişken arasında doğrusal bir ilişki bulunması durumudur. Regresyon modellerinde çoklu doğrusal bağlantı iki ayrı başlık altında incelenir: (i) Tam çoklu doğrusal bağlantı ve (ii) Güçlü çoklu doğrusal bağlantı.

Doğru Cevap: E

Soru 56

İki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tam çoklu doğrusal bağlantı
B
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı
C
Zayıf çoklu doğrusal bağlantı
D
Yapay çoklu doğrusal bağlantı
E
Yapay değişkenli bağlantı
Açıklama:
Tam çoklu doğrusal bağlantı iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 57

  1. Regresyon parametreleri ile varyans ve standart hatalar tahmin edilemez.
  2. Gerçek hayatta bu tarz tam doğrusal ilişkilerle karşılaşmak mümkün değildir.
  3. Araştırmacı hata yapmış olabilir.
Bir regresyon modelinde açıklayıcı değişkenler arasında tam doğrusal bağlantı varsa, yukarıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir regresyon modelinde açıklayıcı değişkenler arasında tam doğrusal bağlantı varsa regresyon parametreleri ile varyans ve standart hatalar tahmin edilemez. Ancak gerçek hayatta açıklayıcı değişkenler arasında bu tür tam doğrusal ilişkilerle karşılaşmak mümkün değildir. Ancak araştırmacının hatası sonucu böyle bir durumla karşılaşılır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

  1. Açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede bir ilişki bulunması durumudur.
  2. İlişki tam veya mükemmel değildir.
  3. Ciddi tahmin sorunlarına yol açabilir.
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede bir ilişki bulunması durumudur. Güçlü çoklu doğrusal bağlantı durumunda açıklayıcı değişkenler arasında yüksek derecede doğrusal bir ilişki bulunmakla birlikte ilişki tam veya mükemmel değildir. Tam çoklu doğrusal bağlantının aksine araştırmalarda güçlü çoklu doğrusal bağlantıyla karşılaşmak çok olasıdır ve ciddi tahmin sorunlarına yol açabilir .

Doğru Cevap: E

Soru 59

  1. . Kullanılan veri toplama yöntemi
  2. Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar
  3. Model kuruluşu
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çoklu doğrusal bağlantının nedenlerinden biridir?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
  1. . Kullanılan veri toplama yöntemi
  2. Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar
  3. Model kuruluşu
Yukarıdakilerin hepsi çoklu doğrusal bağlantının nedenleri olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantının neden olduğu teorik sonuçlardandır?

Seçenekler

A
Regresyon parametrelerine ait tahminler güçlü olmazlar.
B
Tahmin edilen regresyon parametreleri işaret ve büyüklükleri bakımından beklentilerle uyumlu değerler almayabilir.
C
Modelde anlamsız t istatistiklerine karşı büyük bir R2 değeri ile karşılaşılabilir.
D
Çoklu doğrusal bağlantıya neden olan değişkenlere ait kısmi regresyon parametreleri için standart hatalar büyük hesaplanır.
E
Tahminciler hâlâ etkin ve sapmasızdırlar.
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantı durumunda EKK tahmincileri tekrarlamalı örnekleme sürecinde hâlâ doğrusal sapmasız en iyi tahminciler olma, yani DEST özelliklerini sürdürürler. Tahminciler hâlâ etkin ve sapmasızdırlar. Ancak bu bir tekrarlamalı örnekleme özelliğidir ve tek bir örneklemdeki tahminciler için bir şey belirtmez. Bu teorik sonucudur. Diğerleri uygulamadan kaynaklanan sonuçlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

  1. Düşük R2 ve az sayıda anlamlı t istatistiği
  2. Değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları
  3. Yardımcı regresyonlar
  4. Varyans Şişirme Çarpanı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çoklu doğrusal bağlantıyı belirlemede kullanılabilecek yöntemlerden biridir?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
  1. Düşük R2 ve az sayıda anlamlı t istatistiği
  2. Değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları
  3. Yardımcı regresyonlar
  4. Varyans Şişirme Çarpanı
Yukarıdakilerden II, III ve IV çoklu doğrusal bağlantıyı belirlemede kullanılabilecek yöntemlerdendir. Yüksek R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği ile ortaya çıkarılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

  1. Araştırmanın asıl amacının öngörü veya kestirim değerleri oluşturmak olup olmaması
  2. Amacın güvenilir parametre tahminleri elde etmek olup olmaması
  3. Çoklu doğrusal bağlantının gelecekte de devam edeceğinin kabul edilebilmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çoklu doğrusal bağlantı sorununu çözme kararından önce dikkate alınması gereken durumlardan biridir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantı sorununu çözmeye girişmeden önce bazı durumların dikkate alınması önemlidir.
• Birincisi, araştırmanın asıl amacı öngörü veya kestirim değerleri oluşturmak ise çoklu doğrusal bağlantıyı gidermek gerekli olmayabilir. Çünkü çoklu doğrusal bağlantı altında da iyi kestirimler elde edilmesi mümkündür. Çoklu doğrusal bağlantının gelecekte de devam edeceği kabul edilebilirse geleceğe yönelik öngörüler elde etmek için çoklu doğrusal bağlantıyı gidermeye gerek yoktur.
• Buna karşılık amaç güvenilir parametre tahminleri elde etmekse çoklu doğrusal bağlantı problemiyle ilgilenmek gerekli olabilir. Eğer parametrelere ait t istatistikleri 2’den büyük, R2 değeri diğer X’ler arasındaki herhangi bir yardımcı regresyonun R2 değerinden büyükse ve regresyon parametrelerinin işaret ve büyüklükleri uygun bir şekilde yorumlanabiliyorsa model değiştirilmemelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

...........................................açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla
birlikte yüksek derecede ilişki bulunması durumudur.
Metnin devamına göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı
B
Zayıf çoklu doğrusal bağlantı
C
Tam çoklu doğrusal bağlantı
D
Detaylı çoklu doğrusal bağlantı
E
Çoklu olmayan doğrusal bağlantı
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı gelmelidir

Doğru Cevap: A

Soru 64

.................................... iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.
Cümlenin devamına göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Tam çoklu doğrusal bağlantı
B
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı
C
Zayıf çoklu doğrusal bağlantı
D
Detaylı çoklu doğrusal bağlantı
E
Çoklu olmayan doğrusal bağlantı
Açıklama:
Tam çoklu doğrusal bağlantı gelmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Açıklayıcı bir değişkeninin başka açıklayıcı değişken veya değişkenlerin doğrusal bir
fonksiyonu olarak hesaplanması
B
Kullanılan veri toplama yöntemi
C
Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar
D
Ortak zaman trendi paylaşan sabitler
E
Model kuruluşu
Açıklama:
Ortak zaman trendi paylaşan değişkenler bunlardan biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantının uygulamasından kaynaklı sonuçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Çoklu doğrusal bağlantıya neden olan değişkenlere ait kısmi regresyon parametreleri için standart hatalar büyük hesaplanır. Bunun sonucu parametrelere ait güven aralıkları geniş ve parametrenin anlamlılığını test eden t istatistikleri ise parametrenin anlamsız olduğunu gösterecek şekilde küçük olacaktır
B
Regresyon parametrelerine ait tahminler güçlü olmazlar, verideki küçük değişikliklere karşı önemli ölçüde farklılaşabilirler
C
Tahmin edilen regresyon parametreleri işaret ve büyüklükleri bakımından beklentilerle uyumlu değerler almayabilir.
D
Modelde anlamsız t istatistiklerine karşı büyük bir R'2 değeri ile karşılaşılabilir.
E
Modelde anlamsız t istatistiklerine karşı küçük bir R'2değeri ile karşılaşılabilir.
Açıklama:
Modelde anlamsız t istatistiklerine karşı büyük bir R'2 değeri ile karşılaşılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Çoklu Doğrusal Bağlantıyı Belirleme Yöntemlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Yüksek R'2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği
B
Değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları
C
Yardımcı regresyonlar
D
Varyans Şişirme Çarpanı
E
Değişkenler arasında düşük korelasyon katsayıları
Açıklama:
Değişkenler arasında düşük korelasyon katsayıları bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi çoklu bağlantı sorununu çözmenin gerekli olduğuna karar verilmişse başvurulabilecek çözüm yollarından biri değildir?

Seçenekler

A
Ek ya da yeni veri
B
Modelden değişken dışlama
C
Modelin yeniden kurulması
D
Önsel bilgi kullanımı
E
Sabit endeks değişkeni kullanımı
Açıklama:
Sabit endeks değişkeni kullanımı bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Çoklu doğrusal bağlantıyı belirlemek için kullanılan VIF değeri ...................
Cümleye göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Sıfır dır.
B
Bir dir.
C
On dur.
D
yüz dür.
E
Kesin değildir.
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantının varlığını belirlemek için kesin bir VIF değeri yoktur

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi klasik doğrusal regresyon modelinin (KDRM) ikinci varsayımıdır?

Seçenekler

A
Hata terim ortalaması sıfırdır.
B
Açıklayıcı değişkenler arasından tam veya güçlü doğrusal ilişki bulunmuyor olmasıdır
C
Hata terimi sabit varyanslıdır.
D
Hata terimiyle açıklayıcı değişkenler arasında bir ilişki yoktur
E
Hata terimi normal dağılmıştır
Açıklama:
Açıklayıcı değişkenler arasından tam veya güçlü doğrusal ilişki bulunmuyor olmasıdır

Doğru Cevap: B

Soru 71

u hata terimini ve X bağımsız değişkeni göstermek üzere aşağıdakilerden hangisi klasik doğrusal regresyon modeli varsayımlarından biridir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Seçeneklerde sadece A şıkkında, hata terimleri ortalamasının sıfır olması durumunu gösteren klasik doğrusal regresyon modeli varsayımı doğru şekilde ifade edilmiştir. Diğer seçenekler klasik doğrusal regresyon modeli varsayımları arasında yer almamaktadır. Doğru seçenek A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Hata terimleri ortalaması sıfır olmayan, orijinden geçen ve tek açıklayıcı değişkene sahip bir regresyon modeli için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Eğim parametresi sapmasızdır.
B
Sabit terim parametresi 1’e eşittir.
C
R2 değeri negatif değerler alabilir.
D
Tam çoklu doğrusal bağlantı problemi vardır.
E
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı problemi vardır.
Açıklama:
Regresyon bir sabit terim içermiyorsa ve hataların ortalama değeri sıfır değilse R2 negatif bir değer alabilir ve regresyonun eğim parametresi tahminlerinde ciddi bir sapmaya neden olabilir. C şıkkı dışında kalan seçenekler soruda verilen bilgilere göre yanlıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Yukarıda verilen modelde X1=0.6X2 ilişkisi olduğu bilindiğine göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Değişen varyans problemi vardır.
B
Hata terimleri ortalaması sıfır değildir.
C
Çoklu doğrusal bağlantı problemi vardır.
D
Yatay kesit bağımlılığı problemi vardır.
E
Ardışık bağımlılık problemi vardır.
Açıklama:
Modelde X1=0.6X2 ilişkisinin olması X1 ve X2 değişkenleri arasında tam doğrusal ilişki olduğunu gösterir. Bu durumda modelin çoklu doğrusal bağlantı problemiyle karşı karşıya kaldığı söylenebilir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Çoklu doğrusal bağlantı durumunda en küçük kareler tahmincilerinin özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Doğrusal, etkin ve sapmasızdır.
B
Etkin değildir fakat doğrusal ve sapmasızdır.
C
Doğrusal ve etkindir fakat sapmasız değildir.
D
Etkindir fakat sapmasız ve doğrusal değildir.
E
Sapmasızdır fakat etkin ve doğrusal değildir.
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantı durumunda en küçük kareler yöntemi tahmincileri hala doğrusal sapmasız en iyi tahminci (DEST) özelliklerini korurlar. Bu durumda tahminciler doğrusal, sapmasız ve etkin olma özelliklerini korumaktadırlar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi çoklu doğrusal bağlantı problemini ortadan kaldırmaya yönelik olarak kullanılabilecek yöntemlerden değildir?

Seçenekler

A
Açıklayıcı değişkenler üzerinden temel bileşenler analizi yapılması.
B
Açıklayıcı değişkenlerden bazılarının modelden çıkarılması.
C
Daha uzun zaman periyoduna sahip bir veri seti kullanılması.
D
Bağımlı değişkenin logaritmasının alınması.
E
Ekonometrik modelin yeniden kurgulanması.
Açıklama:
Açıklayıcı değişkenlerin bazıları arasında yüksek korelasyona işaret eden çoklu doğrusal bağlantı problemi, bağımlı değişkenin logaritmasının alınmasıyla çözülemez. D şıkkı haricinde verilen tüm seçenekler çoklu doğrusal bağlantı problemini ortadan kaldırmaya yönelik olarak literatürde önerilen yöntemler arasındadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Yukarıdaki gibi tahmin edilen modelde açıklayıcı değişkenlere ait t istatistik değerlerinin anlamsız olduğu bilindiğine göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Modelde otokorelasyon problemi vardır.
B
Modelde değişen varyans problemi vardır.
C
Hata terimleri ortalaması sıfırdan farklı bir değer alır.
D
Model doğrusal olmayan yöntemlerle tahmin edilmek zorundadır.
E
Açıklayıcı değişkenler arası çoklu doğrusal bağlantı problemi vardır.
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede bir ilişki bulunması durumudur. Değişkenler arası ilişki korelasyon katsayısıyla belirlendiğine göre 0.91 düzeyinde güçlü bir ilişki ve bununla beraber yüksek r2 ve anlamsız t istatistik değerleri modelde çoklu doğrusal bağlantı probleminin varlığına işaret eder. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıda verilen varyans şişirme çarpanı değerlerinden hangisi çoklu doğrusal bağlantı probleminin olabileceğini gösterir?

Seçenekler

A
12
B
2
C
0
D
-2
E
-12
Açıklama:
Varyans şişirme çarpanının 10 ve üzerinde değerler alması modelde çoklu doğrusal bağlantı probleminin olabileceğine işaret eder. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Bir regresyon modeline sabit terimle beraber erkek için 1 kadın için 0 değerini alan D1 yapay değişkeni ile kadın ise 1 erkek ise 0 değerini alan D2 yapay değişkeninin beraber dahil edilmek istenmesi durumunda aşağıdaki problemlerden hangisiyle karşılaşılır.

Seçenekler

A
Hata terimleri ortalaması sonsuz olur.
B
D1 ve D2 değişkenlerinin katsayıları aynı işareti alır.
C
Tam çoklu doğrusal bağlantı problemi ortaya çıkar.
D
Yatay kesit bağımlılığı problemi ortaya çıkar.
E
Değişen varyans problemi ortaya çıkar.
Açıklama:
Modele sabit terimle beraber erkek için 1 kadın için 0 değerini alan D1 yapay değişkeni ile kadın ise 1 erkek ise 0 değerini alan D2 yapay değişkeninin beraber dahil edilmesi durumunda uygulamada yapay değişken tuzağı adı verilen durumla karşılaşılır. Bu durumda iki değişken arasında tam doğrusal ilişki söz konusudur ve tam çoklu doğrusal bağlantı probleminin ortaya çıkmasına neden olur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 79

u hata terimini göstermek üzere (2) numaralı öncülde yer alan yardımcı regresyon dikkate alındığında (1) numaralı öncülde verilen modelde aşağıdaki problemlerden hangisinin olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
İçsellik
B
Değişen varyans
C
Ardışık bağımlılık
D
Tam çoklu doğrusal bağlantı
E
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede bir ilişki bulunması durumudur. Güçlü çoklu doğrusal bağlantı durumunda açıklayıcı değişkenler arasında yüksek derecede doğrusal bir ilişki bulunmakla birlikte ilişki tam veya mükemmel değildir. (2) numaralı öncüle göre X1 değişkeni aynı zamanda X2 değişkeninin bir açıklayıcısıdır. (2) numaralı öncüle göre X1 ve X2 arasında tam bir doğrusal bağlantı yoktur. Bu durum yardımcı regresyon modelinde sıfırdan farklı hata teriminin yer almasıyla anlaşılmaktadır. Bu durumda doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Yukarıda verilen modele göre X2 değişkenine ait varyans şişirme çarpanının hesaplanabilmesi için aşağıdaki yardımcı regresyonlardan hangisinin tahmin edilmesi gereklidir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
X2 değişkeninin varyans şişirme çarpanının hesaplanabilmesi için soruda verilen modele göre X2=b1+b2X1+u yardımcı regresyonunun hesaplanarak buradan elde edilecek belirlilik katsayının varyans şişirme çarpanı hesabında kullanılması gerekmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Verilenlerden hangisi klasik doğrusal regresyon modeliyle (KDRM) ilgili yapılan varsayımlar arasındadır?

Seçenekler

A
Hata teriminin ortalaması sıfırdır
B
Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı vardır
C
Hata terimleri arasında bir ilişki vardır
D
Hata terimi normal dağılmamıştır
E
Hata terimi değişken varyanslıdır
Açıklama:
Klasik doğrusal regresyon modeliyle (KDRM) ilgili beş varsayım yapıldığını hatırlayın. Bunlar, temel tahmin tekniğimiz, sıradan en küçük karelerin (EKK) bazı istenen özelliklere sahip olduğunu ve ayrıca katsayı tahminlerine ilişkin hipotez testlerinin geçerli bir şekilde yapılabileceğini göstermek için gerekliydi.
Özellikle, şu varsayımlar yapıldı:
1. Hata teriminin ortalaması sıfırdır: E(ui ) = 0 ∀ i için
2. Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal bağlantı yoktur.
3. Hata terimi sabit varyanslıdır: Var(ui) = σ2 < ∞ ∀ i için
4. Hata terimleri arasında bir ilişki yoktur: Kov (ui , uj ) = 0 i ≠ j için
5. Hata terimiyle açıklayıcı değişkenler arasında bir ilişki yoktur: Kov (ut , xt) = 0
6. Hata terimi normal dağılmıştır: ut ∼ N (0,σ2)
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

I. Eğer regresyon denkleminde sabit terim varsa bu varsayım asla ihlal edilmeyecektir.
II. Eğer regresyon bir sabit terim içermiyorsa R2 negatif bir değer alabilir.
III. Hataların ortalama değeri sıfırsa eğim parametresi tahminlerinde ciddi bir sapmaya neden olabilir.
Hataların ortalama değerinin sıfır olması ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Gerekli ilk varsayım, hataların ortalama değerinin sıfır olmasıdır. Gerçekte, eğer regresyon denkleminde sabit terim varsa bu varsayım asla ihlal edilmeyecektir. Eğer regresyon bir sabit terim içermiyorsa ve hataların ortalama değeri sıfır değilse istenmeyen bazı sonuçlar ortaya çıkabilir. İlk olarak, R2 negatif bir değer alabilir, ikincisi ve daha önemlisi, sabit terim parametresi olmayan bir regresyonun eğim parametresi tahminlerinde ciddi bir sapmaya neden olabilir. Veriler modelde sabit terim olması gerektiğini söylemezse ve modelde sabit terime yer verilmemişse regresyon doğrusu orijinden geçmeye zorlanarak eğim parametresinin sapmalı olmasına yol açabilir. Ayrıca, böyle bir durumda R2 ve R2 genellikle anlamsızdır.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 83

I. Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal ilişki varsa çoklu doğrusal bağlantı sorunu olduğu belirtilir.
II. Çoklu doğrusal bağlantı, regresyon modelinde iki veya daha fazla bağımsız değişken arasında doğrusal olmayan bir ilişki bulunması durumudur.
III. Çoklu doğrusal bağlantı, regresyon modelinde iki veya daha fazla bağımsız değişken arasında doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.
Açıklayıcı değişkenler arasından tam veya güçlü doğrusal ilişki bulunmuyor olması ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
KDRM’nin ikinci varsayımı açıklayıcı değişkenler arasından tam veya güçlü doğrusal ilişki bulunmuyor olmasıdır. Açıklayıcı değişkenler arasında tam veya güçlü çoklu doğrusal ilişki varsa çoklu doğrusal bağlantı sorunu olduğu belirtilir. Böylece, çoklu doğrusal bağlantı, regresyon modelinde iki veya daha fazla bağımsız değişken arasında doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 84

I. Tam çoklu doğrusal bağlantı iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur.
II. Bir regresyon modelinde açıklayıcı değişkenler arasında tam doğrusal bağlantı varsa regresyon parametreleri ile varyans ve standart hatalar tahmin edilebilir.
III. Gerçek hayatta açıklayıcı değişkenler arasında (yapay değişken tuzağı hariç) bu tür tam doğrusal ilişkilerle karşılaşmak mümkündür.
Tam çoklu doğrusal bağlantı ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Tam çoklu doğrusal bağlantı iki veya daha fazla açıklayıcı değişken arasında tam doğrusal bir ilişki bulunması durumudur. Bir regresyon modelinde açıklayıcı değişkenler arasında tam doğrusal bağlantı varsa regresyon parametreleri ile varyans ve standart hatalar tahmin edilemez. Gerçek hayatta açıklayıcı değişkenler arasında (yapay değişken tuzağı hariç) bu tür tam doğrusal ilişkilerle karşılaşmak mümkün değildir.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede ilişki bulunması durumu nedir?

Seçenekler

A
Tam Çoklu Doğrusal Bağlantı
B
Güçlü Çoklu Doğrusal Bağlantı
C
Doğrusal Bağlantı
D
Değişen Varyans
E
Hata Teriminin Ortalaması Sıfır Olması
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı, açıklayıcı değişkenler arasında tam olmamakla birlikte yüksek derecede ilişki bulunması durumudur.
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Bir regrasyonda X açıklayıcı değişkeni için diğer açıklayıcı değişkenler üzerine doğrusal regresyonlar düzenlenerek R2 = 0,75 değeri bulunmuştur. Buna göre X bağımsız değişken için varyans şişirme çarpanı kaçtır?

Seçenekler

A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Formülü ile bir bağımsız değişken için varyans şişirme çarpanı hesaplanabilir. Buna göre X değişkeni için varyans şişirme çarpanı yani VIF = 1/(1 - 0,75) şeklinde yazılabilir. Buradan sonuç VIF = 1/(0,25) = 4 olarak çıkar.
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Verilenlerden hangisi çoklu doğrusal bağlantıyı belirlemede kullanılabilecek yöntemler arasındadır?

Seçenekler

A
Düşük R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği
B
Değişkenler arasında düşük korelasyon katsayıları
C
Güçlü çoklu doğrusal bağlantının bulunması
D
Ortak zaman trendi paylaşan değişkenler
E
Yardımcı regresyonlar
Açıklama:
Yüksek R2 fakat az sayıda anlamlı t istatistiği, değişkenler arasında yüksek korelasyon katsayıları, yardımcı regresyonlar, varyans şişirme çarpanı yaklaşımlarıyla çoklu doğrusal bağlantıyı ortaya çıkarabiliriz.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Verilenlerden hangisi çoklu doğrusal bağlantının neden olduğu teorik sonuçlar arasındadır?

Seçenekler

A
Çoklu doğrusal bağlantıya neden olan değişkenlere ait kısmi regresyon parametreleri için standart hatalar büyük hesaplanır.
B
Modelde anlamsız t istatistiklerine karşı büyük bir R2 değeri ile karşılaşılabilir.
C
Tahmin edilen regresyon parametreleri işaret ve büyüklükleri bakımından beklentilerle uyumlu değerler almayabilir.
D
Regresyon parametrelerine ait tahminler güçlü olmazlar, verideki küçük değişikliklere karşı önemli ölçüde farklılaşabilirler.
E
EKK tahmincileri tekrarlamalı örnekleme sürecinde hâlâ doğrusal sapmasız en iyi tahminciler olma, yani DEST özelliklerini sürdürürler.
Açıklama:
Çoklu doğrusal bağlantı durumunda EKK tahmincileri tekrarlamalı örnekleme sürecinde hâlâ doğrusal sapmasız en iyi tahminciler olma, yani DEST özelliklerini sürdürürler. Tahminciler hâlâ etkin ve sapmasızdırlar. Ancak bu bir tekrarlamalı örnekleme özelliğidir ve tek bir örneklemdeki tahminciler için bir şey belirtmez.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

I. Güçlü çoklu doğrusal bağlantı sorunun çözümü belirli bir örnekleme özgü sorunun çözümünü içerir.
II. Bir durumda güçlü çoklu doğrusal bağlantıyı hafifleten bir uygulama başka bir durumda mutlaka benzer bir çözüme yol açmaz.
III. Başarılı bir çözüm, daha şiddetli başka sorunlara kesinlikle neden almaz, potansiyel düzeltici eylemlerin denenmesini içerir.
Çoklu doğrusal bağlantıya karşı çözüm önlemleri ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Güçlü çoklu doğrusal bağlantı sorunun çözümü belirli bir örnekleme özgü sorunun çözümünü içerir. Diğer bir ifadeyle, bir durumda güçlü çoklu doğrusal bağlantıyı hafifleten bir uygulama başka bir durumda mutlaka benzer bir çözüme yol açmaz. Başarılı bir çözüm, daha şiddetli başka sorunlara neden olabileceği akılda tutularak, potansiyel düzeltici eylemlerin denenmesini içerir.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

I. Kullanılan veri toplama yöntemi
II. Örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar
III. Yardımcı regresyonlar
Verilenlerden hangisi ya da hangileri çoklu doğrusal bağlantının nedenleri arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Açıklayıcı bir değişkeninin başka açıklayıcı değişken veya değişkenlerin doğrusal bir fonksiyonu olarak hesaplanması, kullanılan veri toplama yöntemi, örnekleme yapılan anakütledeki kısıtlar, model kuruluşu, ortak zaman trendi paylaşan değişkenler, çoklu doğrusal bağlantının nedenleridir.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

I. Hataların varyansının sabit ve σ2 ’ye eşit olduğu varsayılmıştır, bu eşvaryans varsayımı olarak bilinir.
II. Hataların varyansı sabit değilse değişen varyanslı olduğu söylenir.
III. Varsayım 3, hata terimi değişen varyanslı olduğu varsayımıdır.
Klasik doğrusal regresyon modelinin (KDRM) üçüncü varsayımı hakkında verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Hataların varyansının sabit ve σ2 ’ye eşit olduğu varsayılmıştır, bu eşvaryans varsayımı olarak bilinir. Hataların varyansı sabit değilse değişen varyanslı olduğu söylenir.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Verilenlerden hangisi Değişen Varyansın Neden Olduğu Sonuçlar arasındadır?

Seçenekler

A
SEKK tahmincileri doğrusal ve sapmasız olma özelliklerini korur.
B
SEKK tahmincileri doğrusal olma özelliklerini korur ancak ve sapmalıdır.
C
Belli bir X değerine karşılık gelen Y öngörüsü sabit varyanslı olacak, dolayısıyla etkin olacaktır.
D
SEKK tahmincilerinin varyans ve standart hataları doğru sonuçlar verir.
E
SEKK tahmincileri minimum varyanslı olma özelliklerini korur.
Açıklama:
Değişen Varyansın Neden Olduğu Sonuçlar:
1. SEKK tahmincileri doğrusal ve sapmasız olma özelliklerini korumakta ancak minimum varyanslı olma özelliklerini kaybetmektedirler.
2. SEKK tahmincilerinin varyans ve standart hataları yanlış sonuçlar vermekte, bunun sonucu güven aralığı ve hipotez testleri (t ve F) anlamlarını kaybetmektedir.
3. Belli bir X değerine karşılık gelen Y öngörüsü yüksek varyanslı olacak, dolayısıyla etkin olmayacaktır.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

I. Bir regresyon modelinde hata teriminin değişen varyanslı olup olmadığı örneklem verileri kullanılarak bazı biçimsel testler yardımıyla belirlenmeye çalışılır.
II. Yardımcı regresyon denklemine dayalı White testi uygulamada sık kullanılmakta olup çoğu ekonometri yazılımı yardımıyla kolaylıkla uygulanır.
III. White testinde hataların sabit varyanslı olduğunu belirten boş hipotezin kabul edilmesi durumunda hataların değişen varyanslı olduğu kararına ulaşılır.
Hataların değişen varyanslı olup olmadığını ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Bir regresyon modelinde hata teriminin değişen varyanslı olup olmadığı örneklem verileri kullanılarak bazı biçimsel testler yardımıyla belirlenmeye çalışılır. Bu amaca uygun çok sayıda test mevcuttur. Yardımcı regresyon denklemine dayalı White testi uygulamada sık kullanılmakta olup çoğu ekonometri yazılımı yardımıyla kolaylıkla uygulanır. Bu testte hataların sabit varyanslı olduğunu belirten boş hipotezin reddedilmesi durumunda hataların değişen varyanslı olduğu kararına ulaşılır.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Uygulamalı araştırmalarda değişen varyansla baş edebilmenin en sık yolu hangisidir?

Seçenekler

A
Değişen varyansla uyumlu White standart hatalarının kullanımı
B
Uygulanabilir Genelleştirilmiş EKK
C
Newey-West sağlam standart hatalarının kullanımı
D
Verileri dönüştürme
E
Ağırlıklı en küçük kareler
Açıklama:
Değişen varyansla baş edebilmenin bazı yolları vardır. Bunlar; (i) Ağırlıklı en küçük kareler, (ii) Verileri dönüştürme ve (iii) Değişen varyansla uyumlu White standart hatalarının kullanımıdır. Uygulamalı araştırmalarda sıklıkla bunlardan üçüncüsü tercih edilmektedir.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

I. Bir regresyondan hataların normal dağılmış olması, model parametreleri hakkında hipotez testlerinin gerçekleştirilebilmesi için gereklidir.
II. Hataların normal dağılıp dağılmadığını test etmek için SEKK regresyonundan elde edilen tahminciler kullanılır.
III. Hata terimi normal dağılmamış olmakla birlikte örneklem hacmi yeterince büyükse örneklem büyüklüğü sonsuza gittikçe bütün dağılımların normale yaklaştığı için hipotez testlerini güvenli bir şekilde gerçekleştirebiliriz.
Varsayım 5 Hata Terimi Normal Dağılmıştır, ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Bir regresyondan hataların normal dağılmış olması, model parametreleri hakkında hipotez testlerinin gerçekleştirilebilmesi için gereklidir. Eğer hatalar normal dağılmamış ve örneklem hacmi de yeterince büyük değilse hipotez testleri geçerli bir şekilde gerçekleştirilemez. Buna karşılık, hata terimi normal dağılmamış olmakla birlikte örneklem hacmi yeterince büyükse örneklem büyüklüğü sonsuza gittikçe bütün dağılımların normale yaklaştığı bilgisinden yararlanarak hipotez testlerini güvenli bir şekilde gerçekleştirebiliriz. Hataların normal dağılıp dağılmadığını test etmek için SEKK regresyonundan elde edilen kalıntılar kullanılır. Bu amaçla Jarque-Bera (JB) testi kullanılabilir. Hesaplanan JB istatistiği belli bir önem düzeyinde ve 2 serbestlik derecesinde ki-kare kritik değerinden büyükse serinin normal dağıldığını söyleyen boş hipotez reddedilerek hataların normal dağılmadığı yönündeki bir bulguya ulaşılır.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

I. Uygulanabilir Genelleştirilmiş EKK
II. White standart hatalarının kullanımı
III. Newey-West sağlam standart hatalarının kullanımı
Modelin gözden geçirilmesi sonucu otokorelasyonun hala var olmaya devam etmesi durumunda hangi çözüm yolları kullanılabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Otokorelasyon çoğu zaman modelin yanlış kurulması ve verilerin doğru olmaması sonucu ortaya çıkar. Bu nedenle modelde otokorelasyon varsa bu durum modeli gözden geçirmenin bir fırsatı olarak görülmelidir. Modelin gözden geçirilmesi sonucu otokorelasyon hala var olmaya devam ediyorsa sorunu çözmenin iki genel yolu vardır. Bunlar: (i) Uygulanabilir Genelleştirilmiş EKK (ii) Otokorelasyona duyarlı Newey-West sağlam standart hatalarının kullanımıdır. Bilinen standart ekonometri yazılımları bu uygulamaların kullanışlı bir şekilde yapılmasını sağlamaktadırlar.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Verilenlerden hangisi otokorelasyonun neden olduğu sonuçlar arasındadır?

Seçenekler

A
Büyük örneklemlerde bile doğrusal eniyi sapmasız tahminci (DEST) 'dir.
B
Pozitif ilişkili hatalar için R2 ’nin “doğru” değerine göre şişmesi muhtemeldir.
C
EKK kullanılarak türetilen katsayı tahminleri minimum varyanslıdır ancak hâlâ sapmasız değillerdir.
D
Olağan t ve F anlamlılık testleri geçerli olurlar.
E
Tahmin edilen hata varyansının gerçek varyanstan küçük olması muhtemeldir.
Açıklama:
Otokorelasyonun Neden Olduğu Sonuçlar:
EKK kullanılarak türetilen katsayı tahminleri hâlâ sapmasızdır ancak minimum varyanslı değillerdir. Bunun sonucu etkin değildirler, yani büyük örneklemlerde bile doğrusal eniyi sapmasız tahminci (DEST) olmazlar. Tahmin edilen hata varyansının gerçek varyanstan büyük olması muhtemeldir.
• Bunun sonucu, olağan t ve F anlamlılık testleri geçerli olmazlar, uygulandığında tahmin edilen regresyon katsayıları hakkındaki hipotez testlerinin ciddi bir şekilde yanıltıcı sonuçlar vermesi olasıdır .
• Pozitif ilişkili hatalar için R2 ’nin “doğru” değerine göre şişmesi muhtemeldir.
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

I. Grafik olarak başlangıç modelinin SEKK tahmininden elde edilen kalıntıların bir dönem önceki değerlerine karşı dağılım grafiğinden ve kalıntıların zamana karşı grafiğinden yararlanılır.
II. Breusch-Godfrey testinde sadece birinci dereceden otokorelasyonun testi için uygun olduğu gibi bazı koşulların varlığına da gereklidir.
III. Otokorelasyonu test etmede kullanılan biçimsel testlerden en sık kullanılanı Durbin-Watson testidir.
Bir regresyon modelinde hataların otokorelasyon içerip içermediğini belirlemek ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Bir regresyon modelinde hataların otokorelasyon içerip içermediğini belirlemek için grafik analiz ve bazı biçimsel testlerde yararlanılabilir. Grafik olarak başlangıç modelinin SEKK tahmininden elde edilen kalıntıların bir dönem önceki değerlerine karşı dağılım grafiğinden ve kalıntıların zamana karşı grafiğinden yararlanılır. Otokorelasyonu test etmede kullanılan biçimsel testlerden en sık kullanılanı Durbin-Watson testidir. Ancak bu test sadece birinci dereceden otokorelasyonun testi için uygundur ve bazı koşulların varlığını gerektirir. Diğer bir otokorelasyon testi Breusch-Godfrey testidir. Bu test herhangi bir dereceden otokorelasyonun testi için uygun olduğu gibi bazı koşulların varlığına da gerek duyulmaz.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

I. Regresyonda sabit terim olmalı
II. Açıklayıcı değişkenler stokastik (olasılıklı) olmalı
III. Modelin sağ tarafından bağımlı değişkenin gecikmeli değerleri bulunmamalıdır
Verilenlerden hangisi ya da hangileri Durbin Watson Testinin geçerli olabilmesi için gerekli koşullar arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Durbin Watson Testinin Geçerli Olabilmesi İçin Gerekli Koşullar:
DW testinin bir uygulama için geçerli olarak kullanılabilmesi için şu üç koşul yerine getirilmelidir:
1. Regresyonda sabit terim olmalı
2. Açıklayıcı değişkenler stokastik (olasılıklı) olmamalı ve
3. Modelin sağ tarafından bağımlı değişkenin gecikmeli değerleri (Yt - 1, Yt - 2, vb. ) bulunmamalıdır.
Bağımlı değişkenin gecikmeli değerinin açıklayıcı değişken olarak kullanılması durumunda test istatistiği 2’ye yakın değerler alma eğiliminde olacaktır. Bu da hata terimi otokorelasyon içerse bile otokorelasyon bulunmadığı kararının oluşmasına neden olacaktır.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Durbin-Watson Testi ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
H0’ı ne reddedebileceğimiz ne de reddedemeyeceğimiz bölge, alt kritik değer (dL) altındaki bölgedir.
B
Durbin-Watson (DW) testi sadece birinci dereceden otokorelasyonu test etmede kullanılan bir testir.
C
Eğer ρ^= 0 ise, d ≈ 2. Bunun sonucu d değeri 2’ye yakın bir değer almışsa kabaca otokorelasyon
bulunduğunu düşünebiliriz.
D
Eğer ρ^= 1 ise, d ≈ 0. Bunun sonucu d değeri 0’a yakın bir değer almışsa kabaca negatif otokorelasyon bulunduğunu düşünebiliriz.
E
Eğer ρ^= -1 ise, d ≈ 4. Bunun sonucu d değeri 4’e yakın bir değer almışsa kabaca pozitif otokorelasyon bulunduğunu düşünebiliriz.
Açıklama:
Durbin-Watson (DW) testi sadece birinci dereceden otokorelasyonu test etmede kullanılan bir testir. Eğer ρ^= 0 ise, d ≈ 2. Bunun sonucu d değeri 2’ye yakın bir değer almışsa kabaca otokorelasyon
bulunmadığını düşünebiliriz. Eğer ρ^= 1 ise, d ≈ 0. Bunun sonucu d değeri 0’a yakın bir değer almışsa kabaca pozitif otokorelasyon bulunduğunu düşünebiliriz. Eğer ρ^= -1 ise, d ≈ 4. Bunun sonucu d değeri 4’e yakın bir değer almışsa kabaca negatif otokorelasyon bulunduğunu düşünebiliriz. DW testine dayalı daha kesin bir karara varmak için hesaplanan d istatistiğini kritik değerlerle karşılaştırırız. d istatistiğinin iki kritik değeri vardır: Bir alt kritik değer (dL) ve bir üst kritik değer. (dU), Bir de H0’ı ne reddedebileceğimiz ne de reddedemeyeceğimiz bir ara bölge veya kararsızlık bölgesi vardır.
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Gelir artıkça, bireylerin tüketim veya tasarrufta daha esnek davranma fırsatına sahip olması yönermesi nedeniyle hata teriminin değişen varyanslı olması aşağıdaki etkilerden hangisi olarak adlandırılabilir?

Seçenekler

A
Ölçek etkileri
B
Öğrenme etkileri
C
Veri toplama tekniklerinde gelişmeler
D
Aykırı değerler
E
Model kurma hataları
Açıklama:
Gelir artıkça, bireylerin tüketim veya tasarrufta daha esnek davranma fırsatına sahip olması yönermesi nedeniyle hata teriminin değişen varyanslı olması ölçek etkileri olarak adlandırılabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

İnsanlar hatalarını öğrendikçe zamanla hatalar giderek azalır yönermesi nedeniyle hata teriminin değişen varyanslı olması aşağıdaki etkilerden hangisi olarak adlandırılabilir?

Seçenekler

A
Ölçek etkileri
B
Öğrenme etkileri
C
Veri toplama tekniklerindeki gelişmeler
D
Aykırı değerler
E
Model kurma hataları
Açıklama:
İnsanlar hatalarını öğrendikçe zamanla hatalar giderek azalır yönermesi nedeniyle hata teriminin değişen varyanslı olması öğrenme etkileri olarak adlandırılabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi değişen varyansın neden olduğu sonuçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
SEKK tahmincileri doğrusal ve sapmasız olma özelliklerini korurlar
B
SEKK tahmincileri minimum varyanslı olma özelliklerini kaybederler
C
SEKK tahmincilerinin varyans va standart hataları doğru sonuçlar verir
D
Güven aralığı ve hipotez testleri (t ve F) anlamlarını kaybederler
E
Belli bir X değerine karşılık gelen Y öngörüsü yüksek varyanslı olur
Açıklama:
SEKK tahmincilerinin varyans va standart hataları yanlış sonuçlar verir Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdaki testlerden hangisi değişen varyansın tespitinde kullanılan testler arasında basit ve güçlülüğünün yanında metodolojik üstünlüğü de olan bir testtir?

Seçenekler

A
Chow testi
B
LM testi
C
White testi
D
Goldfeld-Quandt testi
E
Spearman sıra korelasyonu testi
Açıklama:
Değişen varyans için çok sayıda düzenli istatistiksel test vardır. Bunlar içinde basit ve güçlülüğü yanında metodolojik üstünlüğü de olan bir test Goldfeld-Quandt testidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdaki testlerden hangisi test değişen varyansın biçimi hakkında birkaç varsayım yapması nedeniyle özellikle yararlı bir test olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Chow testi
B
LR testi
C
Spearman sıra korelasyon testi
D
Goldfeld-Quandt testi
E
White testi
Açıklama:
White testi, test değişen varyansın biçimi hakkında birkaç varsayım yapması nedeniyle özellikle yararlı bir testtir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi başlangıçtaki (değişen varyanslı) modeli, değişen varyansın biçimi hakkındaki bilgiyi kullanarak eşvaryanslı hâle getirmeyi amaçlayan tekniktir?

Seçenekler

A
Ağırlıklı En Küçük Kareler (AEKK)
B
Genelleştirilmiş En Küçük Kareler (GEKK)
C
Standartlaştırılmış En Küçük Kareler (SEKK)
D
En Küçük Kareler (EKK)
E
Uygulanabilir Genelleştirilmiş En Küçük Kareler (FGLS)
Açıklama:
Ağırlıklı en küçük kareler tekniği, başlangıçtaki (değişen varyanslı) modeli, değişen varyansın biçimi hakkındaki bilgiyi kullanarak eşvaryanslı hâle getirmeyi amaçlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Birbirini izleyen gözlem dönemleri arasında pozitif otokorelasyon oluşması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Dışlanan açıklayıcı değişkenler
B
Verilerdeki atalet
C
Yanlış matematiksel biçim
D
Verilerde ara gözlem tahmini
E
Verilerde ölçüm hatası
Açıklama:
Verilerdeki Atalet: Makroekonomik veriler uzun dönemde devresel dalgalar sergiler. Bu devresel dalgalar değişkenler arasındaki pozitif otokorelasyonun önemli bir kaynağıdır. Öyle ki belli bir dönem uzunca dönem boyunca pozitif değişimler başka pozitif değişimleri ya da negatif değişimler başka negatif değişimleri izlerler. Bunun sonucu birbirini izleyen gözlem dönemleri arasında pozitif otokorelasyon oluşmasına neden olur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi otokorelasyonun neden olduğu sonuçlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
EKK kullanılarak türetilen katsayı tahminleri hâlâ sapmasızdırlar.
B
Tahmin edilen hata varyansının gerçek varyanstan büyük olması muhtemeldir.
C
Olağan t ve F anlamlılık testleri geçerli olurlar.
D
EKK kullanılarak türetilen katsayı tahminleri minimum varyanslı değillerdir.
E
Pozitif ilişkili hatalar için R2’nin “doğru” değerine göre şişmesi muhtemeldir.
Açıklama:
Olağan t ve F anlamlılık testleri geçerli olmazlar, uygulandığında tahmin edilen regresyon katsayıları hakkındaki hipotez testlerinin ciddi bir şekilde yanıltıcı sonuçlar vermesi olasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Pozitif otokorelasyon olduğunda gözlemleri temsil eden noktalar grafikte çoğunlukla hangi kadranlarda yer alırlar?

Seçenekler

A
2 ve 3
B
2 ve 4
C
1 ve 2
D
1 ve 3
E
1 ve 4
Açıklama:
Pozitif otokorelasyon olduğunda grafikte gözlemleri temsil eden noktalar çoğunlukla birinci ve üçüncü kadranlarda yer alır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Negatif otokorelasyon olduğunda gözlemleri temsil eden noktalar grafikte çoğunlukla hangi kadranlarda yer alırlar?

Seçenekler

A
1 ve 2
B
1 ve 3
C
1 ve 4
D
2 ve 3
E
2 ve 4
Açıklama:
Negatif korelasyon olduğunda gözlemleri temsil eden noktalar çoğunlukla ikinci
ve dördüncü kadranlarda yer alır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Grafiklerde verilen hata türleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Sabit varyanslı hatalar - Değişen varyanslı hatalar
B
Değişen varyanslı hatalar - Aykırı değerli hatalar
C
Aykırı değerli hatalar - Sabit varyanslar
D
Değişen varyanslı hatalar - Sabit varyanslı hatalar
E
Aykırı değerli hatalar - Değişen varyanslı hatalar
Açıklama:
Grafik 7.1’de artıklarının sabit bir bant içinde yer aldığı görülmektedir. Dolayısıyla hataların sabit varyanslı olduğu söylenebilir. Buna karşılık Grafik 7.2’de hataların X ile birlikte giderek büyüdüğü ve giderek genişleyen bir bant içinde yer aldığı görülmektedir. Bunun sonucu Grafik 7.2’deki hatalar açık bir şekilde değişen varyanslıdır ve X ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

  1. Ölçek etkileri
  2. Öğrenme etkileri
  3. Spearman sıra korelasyonu
  4. Aykırı değerler
  5. Verileri dönüştürme
Yukarıdaki maddelerden hangileri hata teriminin değişen varyanslı olmasının nedenleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız V
B
I - III
C
I - II - IV
D
II - III - IV - V
E
I - II - III - IV - V
Açıklama:
Hata teriminin değişen varyanslı olmasının çeşitli nedenleri olabilir. Bunlar içinde en yaygın olanları aşağıdaki gibidir:
1. Ölçek etkileri: Gelir arttıkça, bireyler tüketim veya tasarrufta daha esnek davranma fırsatına sahiptir. Dolayısıyla yüksek gelirli bireylerin tüketimleri daha geniş bir aralıkta dağılabilir. Bu nedenle σ2i’nin gelirle artması muhtemeldir.
2. Öğrenme etkileri: Hata öğrenme modellerinin ardından, insanlar davranış hatalarını öğrendikçe zamanla hatalar giderek azalır ve daha dar bir aralıkta dağılır. Bu durumda σ2i’nin zamanla giderek düşmesi beklenir. Örneğin, belirli bir zaman diliminde yapılan bir testte yapılan klavye yazım hatalarının sayısı alıştırma yaptıkça giderek azalır.
3. Veri toplama tekniklerindeki gelişmeler: Veri toplama teknikleri geliştikçe, σ2i’nin düşmesi olasıdır.
4. Aykırı değerler: Aykırı değerler diğer gözlem değerlerinden önemli ölçüde büyük veya küçük değerlerdir. Değişen varyans, aykırı değerlerin varlığı sonucu da ortaya çıkabilir. Bu tür gözlemlerin dahil edilmesi veya hariç tutulması, özellikle örneklem hacmi küçük olduğunda, hata varyansı değişkenliğine neden olabilir.
5. Model kurma hataları: Bazı önemli değişkenlerin modelden dışlanması, hatalı fonksiyonel biçim (doğrusal veya log-doğrusal model) ve hatalı veri dönüşümü aynı zamanda bir değişen varyans kaynağı olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

  1. Spearman Sıra Korelasyonu
  2. Goldfeld-Quandt Testi
  3. White Testi
  4. Ağırlıklı En Küçük Kareler
Yukarıdakilerden hangileri değişen varyansın tespitinde kullanılan testler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II - III
C
II - IV
D
I - II - III
E
I - II - III - IV
Açıklama:
Hataların değişen varyanslı olup olmadığı anlamakta kullanılan bazı testler vardır. Bunlar arasında;
  • Spearman Sıra Korelasyonu
  • Goldfeld-Quandt Testi
  • White Testi gösterilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

  1. Ağırlıklı en küçük kareler
  2. Goldfeld-Quandt Testi
  3. Verileri dönüştürme
  4. Değişen varyansla uyumlu standart hataları kullanma
Değişen varyans sorununu düzeltmenin yolları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II - III
C
I - IV
D
I - II - III
E
I - III - IV
Açıklama:
Değişen varyans sorunu ile karşılaştığımızda olası model kuruluşu hatalarına karşı denetledikten sonra modelde hâlâ değişen varyans sorunu devam ediyorsa bunu düzeltmeye yönelik üç alternatif yaklaşıma sahibiz. Bunlar, (i) ağırlıklı en küçük kareler, (ii) verileri dönüştürme ve (iii) değişen varyansla uyumlu standart hataları kullanmadır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

White’ın değişen varyansla uyumlu standart hatalarının kullanımına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Aynı zamanda sağlam standart hatalar olarak da bilinir.
B
Değişkenleri logaritmalarına dönüştürerek veya başka bir “boyut” ölçüsü ile ölçeği daraltılması içerir.
C
Bu yaklaşım değişen varyans problemi için en sık başvurulan bir çözümdür.
D
Yaklaşım EKK katsayı tahminlerini kullanır.
E
Değişen varyansın fonksiyonel biçimi hakkında herhangi bir varsayım yapmadan değişen varyansla başa çıkar.
Açıklama:
White’in değişen varyansla uyumlu standart hataları aynı zamanda sağlam standart hatalar olarak da bilinir. Bu yaklaşım değişen varyans problemi için en sık başvurulan bir çözümdür. Yaklaşım EKK katsayı tahminlerini kullanır ama standart hatalarını tahmin edilen modeli dönüştürmeden değişen varyans için düzeltir. Bu yöntemin gücü, değişen varyansın fonksiyonel biçimi hakkında herhangi bir varsayım yapmadan değişen varyansla başa çıkmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

KDRM’nin hata terimi hakkında dördüncü varsayım, hata terimleri arasında ilişki olmaması, yani hata terimleri arasındaki kovaryansın sıfır olmasıdır. Başka bir deyişle, hataların birbirleriyle ilişkisiz olduğu varsayılmaktadır. Hatalar birbirleriyle ilişkisiz değillerse “.....................” veya “ardışık bağımlı” oldukları belirtilir.
Metinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
otokolerasyonlu
B
pozitif kolerasyonlu
C
negatif kolerasyonlu
D
hipotez redli
E
değişken kareli
Açıklama:
KDRM’nin hata terimi hakkında dördüncü varsayım, hata terimleri arasında ilişki olmaması, yani hata terimleri arasındaki kovaryansın sıfır olmasıdır. Başka bir deyişle, hataların birbirleriyle ilişkisiz olduğu varsayılmaktadır. Hatalar birbirleriyle ilişkisiz değillerse “otokorelasyonlu” veya “ardışık bağımlı” oldukları belirtilir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

  1. Verilerdeki Atalet
  2. Model kurma hatası
  3. Verilerde ara gözlem tahmini
  4. Cochrane-Orcutt (CO) dönüşümü
  5. Prais-Winsten (PW) dönüşümü
Yukarıdaki maddelerden hangileri otokorelasyona neden olan sebepler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II - V
C
I - II - III
D
III - IV - V
E
I - II - IV - V
Açıklama:
Otokorelasyona neden olan çeşitli sebepler var. Bunlardan önemli olanları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
  1. Verilerdeki Atalet
  2. Model kurma hatası - dışlanan açıklayıcı değişkenler
  3. Model kurma hatası - modelin matematiksel biçiminin yanlış tanımlanması
  4. Model kurma hatası - modelin matematiksel biçiminin yanlış tanımlanması
  5. Verilerdeki ölçüm hataları

Doğru Cevap: C

Soru 28

Görseldeki otokolerasyon grafiklerine aşağıdaki seçeneklerden hangisi başlık olarak yazılmalıdır?

Seçenekler

A
(a) Hataların Pozitif Otokorelasyonu - (b) Hataların Negatif Otokorelasyonu
B
(a) Hataların Negatif Otokorelasyonu - (b) Hataların Negatif Otokorelasyonu
C
(a) Otokorelasyonu İçermeyen Hatalar - (b) Hataların Negatif Otokorelasyonu
D
(a) Otokorelasyonu İçermeyen Hatalar - (b) Hataların Pozitif Otokorelasyonu
E
(a) Hataların Pozitif Otokorelasyonu - (b) Hataların Pozitif Otokorelasyonu
Açıklama:
Her iki grafikte Hataların Pozitif Otokorelasyonunu anlatmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Grafik gösterimi verilen test aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
White Testi
B
Durbin Watson Testi
C
Goldfeld-Quandt Testi
D
Spearman Sıra Korelasyonu Testi
E
Jarque - Bera Testi
Açıklama:
Tahmin edilen bir modelde hataların otokorelasyon içerip içermediğini test etmenin ilk adımı, artıkları yukarıdaki gibi çizmek ve herhangi bir örüntü bulunup bulunmadığını aramak olacaktır. Ancak grafik yöntemler yorumlama konusunda zor olabilir ve bu nedenle düzenli bir istatistiksel test de uygulanmalıdır. En basit ve bilinen otokorelasyon testi Durbin-Watson testidir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

"Normallik için en sık uygulanan testlerden biri ..................... testidir. Bu test, tüm dağılımın ilk iki momentle (ortalama ve varyans) karakterize edildiği normal dağılmış rastgele değişken özelliğini kullanır."
Metinde verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Durbin Watson
B
Breusch - Godfrey
C
Jarque - Bera
D
Newey-West
E
Goldfeld-Quand
Açıklama:
Normallik için en sık uygulanan testlerden biri Jarque - Bera (bundan sonra JB olarak anılacaktır) testidir. JB testi, tüm dağılımın ilk iki momentle (ortalama ve varyans) karakterize edildiği normal dağılmış rastgele değişken özelliğini kullanır. Standart bir dağılımın üçüncü ve dördüncü momentleri çarpıklık ve basıklık olarak bilinir. Normal bir dağılım çarpık değildir ve basıklık katsayısı 3 olarak tanımlanmıştır. Basıklık eksi 3’ün katsayısı aşırı basıklık katsayısıdır. Bu nedenle normal bir dağılım sıfıra aşırı basıklık katsayısına sahip olacaktır. JB, çarpıklık katsayısının ve aşırı basıklık katsayısının birlikte sıfır olup olmadığını test ederek bu testi gerçekleştirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi değişen varyansın nedenlerindendir?

Seçenekler

A
Verilerdeki atalet
B
Yüksek R2 değeri
C
Önsel bilgi kullanımı
D
Aykırı değerler
E
Yapay değişken varlığı
Açıklama:
Aykırı değerler diğer gözlem değerlerinden önemli ölçüde büyük veya küçük değerlerdir. Değişen varyans, aykırı değerlerin varlığı sonucu da ortaya çıkabilir. Bu tür gözlemlerin dahil
edilmesi veya hariç tutulması, özellikle örneklem hacmi küçük olduğunda, hata varyansı değişkenliğine neden olabilir.
Ölçek etkileri, öğrenme etkileri, veri toplama tekniklerindeki gelişmeler, aykırı değerler, model kurma hataları ve diğer nedenler hata teriminin değişen varyanslı olmasının nedenleri olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Değişen varyansın neden olduğu sonuçlara ilişkin hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
SEKK tahmincileri doğrusal ve sapmasız olma özelliklerini kaybetmektedir
B
SEKK tahmincileri minimum varyanslı olma özelliklerini korumaktadır
C
SEKK tahmincilerinin varyans ve standart hataları doğru sonuçlar vermektedir
D
Belli bir X değerine karşılık gelen Y öngörüsü yüksek varyanslı olacaktır
E
Belli bir X değerine karşılık gelen Y öngörüsü etkin olacaktır
Açıklama:
Belli bir X değerine karşılık gelen Y öngörüsü yüksek varyanslı olacak, dolayısıyla etkin olmayacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Hangisinin temel yaklaşımı, toplam n gözlemden oluşan örneklemin n1 ve n2 gözlemli iki alt örnekleme bölünmesine dayanır?

Seçenekler

A
Goldfeld-Quandt Testi
B
Spearman Sıra Korelasyonu Testi
C
White Testi
D
Otoregresif Koşullu Değişen Varyans
E
Ağırlıklı En Küçük Kareler
Açıklama:
Değişen varyans için çok sayıda düzenli istatistiksel test vardır. Bunlar içinde basit ve güçlülüğü
yanında metodolojik üstünlüğü de olan bir test Goldfeld-Quandt testidir. Bu testin temel yaklaşımı, toplam n gözlemden oluşan örneklemin n1 ve n2 gözlemli iki alt örnekleme bölünmesine dayanır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Hangisi değişen varyansın biçimi hakkında birkaç varsayım yapması nedeniyle özellikle yararlı bir testir?

Seçenekler

A
Goldfeld-Quandt Testi
B
White Testi
C
Spearman Sıra Korelasyonu Testi
D
Otoregresif Koşullu Değişen Varyans
E
Ağırlıklı En Küçük Kareler
Açıklama:
White’ın (1980) değişen varyans için genel testi, değişen varyansın biçimi hakkında birkaç varsayım yapması nedeniyle özellikle yararlı bir testir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Hangisi başlangıçtaki (değişen varyanslı) modeli, değişen varyansın biçimi hakkındaki bilgiyi kullanarak eşvaryanslı hâle getirmeyi amaçlar?

Seçenekler

A
Spearman Sıra Korelasyonu Testi
B
Otoregresif Koşullu Değişen Varyans
C
Ağırlıklı En Küçük Kareler
D
Goldfeld-Quandt Testi
E
White Testi
Açıklama:
Ağırlıklı en küçük kareler tekniği, başlangıçtaki (değişen varyanslı) modeli, değişen varyansın
biçimi hakkındaki bilgiyi kullanarak eşvaryanslı hâle getirmeyi amaçlar.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Hangisi değişen varyans sorununu düzeltmeye yönelik kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Ağırlıklı En Küçük Kareler
B
White Testi
C
Goldfeld-Quandt Testi
D
Spearman Sıra Korelasyonu Testi
E
Otoregresif Koşullu Değişen Varyans
Açıklama:
Değişen varyans sorunu ile karşılaştığımızda olası model kuruluşu hatalarına karşı denetledikten
sonra modelde hâlâ değişen varyans sorunu devam ediyorsa bunu düzeltmeye yönelik üç alternatif
yaklaşıma sahibiz. Bunlar, (i) ağırlıklı en küçük kareler, (ii) verileri dönüştürme ve (iii) değişen varyansla uyumlu standart hataları kullanmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Hangisi aykırı gözlemleri yeniden ölçeklendirme etkisine sahiptir?

Seçenekler

A
Değişen varyansla uyumlu standart hataları kullanma
B
Verileri dönüştürme
C
Ağırlıklı en küçük kareler
D
Otoregresif Koşullu Değişen Varyans
E
Goldfeld-Quandt Testi
Açıklama:
Verileri dönştürme yaklaşımı, değişkenleri logaritmalarına dönüştürerek veya başka bir “boyut” ölçüsü ile ölçeği daraltılması içerir. Aynı zamanda aykırı gözlemleri de yeniden ölçeklendirme etkisine sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Hangisi otokorelasyona neden olan sebeplerden değildir?

Seçenekler

A
Verilerdeki Atalet
B
Model kurma hatası - Dışlanan açıklayıcı değişkenler
C
Verilerde ara gözlem tahmini
D
Model kurma hatası - Modelin matematiksel biçiminin yanlış tanımlanması
E
Verileri dönüştürme
Açıklama:
Verileri dönüştürme otokorelasyona neden olan sebeplerden değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Hangisi sadece birinci dereceden otokorelasyonu test etmede kullanılan bir testir?

Seçenekler

A
Durbin-Watson testi
B
White testi
C
Ağırlıklı en küçük kareler
D
Verileri dönüştürme
E
Otoregresif Koşullu Değişen Varyans
Açıklama:
Durbin-Watson (DW) testi sadece birinci dereceden otokorelasyonu test etmede kullanılan bir testtir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Hangisi normallik için en sık uygulanan testlerden biridir?

Seçenekler

A
Jarque - Bera testi
B
White testi
C
Ağırlıklı en küçük kareler
D
Durbin Watson testi
E
Goldfeld-Quandt Testi
Açıklama:
Normallik için en sık uygulanan testlerden biri Jarque - Bera testidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi hata terimlerinin sabit varyanslı olmasını ifade eden varsayım için kullanılan bir kavramdır?

Seçenekler

A
Eşvaryans
B
Kovaryans
C
Özdeğer
D
Eş bütünleşme
E
Otokorelasyon
Açıklama:
Hata terimlerinin sabit varyanslı olmasını ifade eden varsayım aynı zamanda eşvaryans varsayımı olarak bilinir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi değişen varyansın neden olduğu sonuçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Parametre tahmincileri etkin değildir.
B
Parametre tahminciler tutarlı değildir.
C
Parameter tahminleri sapmasız değildir.
D
Parametrelere ait standart hatalar yanlıştır.
E
Parametre tahmincileri minimum varyanslı değildir.
Açıklama:
Değişen varyans durumunda parametre tahmincileri doğrusal ve sapmasız olma özelliklerini korumakta ancak minimum varyanslı olma özelliklerini kaybetmektedirler. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sabit varyans durumunu ifade etmektedir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
A seçeneğinde verilen ifade sabit varyansı ifade etmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi değişen varyansın sebeplerinden biri olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
Ölçek etkileri
B
Aykırı değerler
C
Öğrenme etkileri
D
Model kurma hataları
E
Çoklu doğrusal bağlantı
Açıklama:
Ölçek etkileri, aykırı değerler, öğrenme etkileri ve model kurma hataları değişen varyansın sebepleri arasında gösterilebilirken, çoklu doğrusal bağlantı klasik doğrusal regresyon modelinden sapmalardan bir başkasını ifade etmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi hata terimlerinin birbiriyle ilişkili olmasını ifade eden kavramdır?

Seçenekler

A
Çoklu doğrusal bağlantı
B
Ardışık bağımlılık
C
Patika bağımlılığı
D
Kesit bağımlılığı
E
Nedensellik
Açıklama:
Klasik doğrusal regresyon modelinin hata terimleri hakkında bir başka varsayımı, hata terimleri arasında ilişki olmaması, yani hata terimleri arasındaki kovaryansın sıfır olmasıdır. Başka bir deyişle, hataların birbirleriyle ilişkisiz olduğu varsayılmaktadır. Hatalar birbirleriyle ilişkisiz değillerse “otokorelasyonlu” veya “ardışık bağımlı” oldukları belirtilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi otokorelasyonun nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Verilerdeki atalet
B
Verilerdeki ölçüm hataları
C
Dışlanan açıklayıcı değişkenler
D
Bağımlı değişkenler arası yüksek korelasyon
E
Modelin matematiksel biçiminin yanlış kurulması
Açıklama:
Verilerdeki atalet, verilerdeki ölçüm hataları, dışlanan açıklayıcı değişkenler ve modelin matematiksel biçiminin yanlış kurulması otokorelasyonun nedenleri arasında sayılabilirken bağımlı değişkenler arası yüksek korelasyon çoklu doğrusal bağlantı problemiyle ilişkili bir durumdur. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi modelde otokorelasyon olması halinde karşılaşılan durumlardan biridir?

Seçenekler

A
Parametre tahminleri etkindir.
B
F anlamlılık testi geçerliliğini korur.
C
Parametre tahminleri sapmasızdır.
D
Parametr tahminleri minimum varyanslıdır.
E
Parametre tahminleri DEST özelliğini korur.
Açıklama:
Modelde otokorelasyon olması halinde katsayı tahminleri hâlâ sapmasızdır ancak minimum varyanslı değillerdir. Bunun sonucu etkin değildirler, yani büyük örneklemlerde bile doğrusal en iyi sapmasız tahminci (DEST) olmazlar. Bunun sonucu, olağan t ve F anlamlılık testleri geçerli olmazlar. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Bir değişkenin bir önceki dönem boyunca aldığı değeri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nominal değer
B
Gecikmeli değer
C
Mutlak değer
D
Efektif değer
E
Reel değer
Açıklama:
Bir değişkenin gecikmeli değeri (Yt-1, Yt-2 veya ut-1 olabilir) o değişkenin bir önceki dönem boyunca aldığı değerdir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ardışık bağımlılığın varlığını test etmek için kullanılan yöntemlerden biridir?

Seçenekler

A
Granger Testi
B
Hausman Testi
C
Akaike Bilgi Kriteri
D
Birim Kök Testi
E
Breusch Godfrey Testi
Açıklama:
Breusch - Godfrey (BG) testi, Durbin Watson testi gibi sadece birinci dereceden otokorelasyonla sınırlı olmadığı gibi uygulanması için koşullara da gerek duyulmaz. BG testi, r’inci dereceye kadar otokorelasyon için daha genel bir testtir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi normallik varsayımını test etmek için kullanılan yöntemlerden biridir?

Seçenekler

A
Durbin Watson Testi
B
Breusch Pagan Testi
C
Jarque Bera testi
D
Lagrange Çarpanı Testi
E
Pesaran CD Testi
Açıklama:
Normallik için en sık uygulanan testlerden biri Jarque - Bera testidir. Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi değişen varyansın nedenlerinden değildir?

Seçenekler

A
Ölçek etkileri
B
Öğrenme etkileri
C
Ortak değerler
D
Veri toplama tekniklerindeki gelişmeler
E
Model kurma hataları
Açıklama:
Hata teriminin değişen varyanslı olmasının çeşitli nedenleri olabilir. Bunlar içinde en yaygın olanları aşağıdaki gibidir:Ölçek etkileri,Öğrenme etkileri,Veri toplama tekniklerindeki gelişmeler,Aykırı değerler,Model kurma hataları

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Değişen varyans için basit ve güçlülüğü yanında metodolojik üstünlüğü de olan bir testtir?

Seçenekler

A
Spearman Sıra Korelasyonu Testi
B
White Testi
C
Durbin-Watson Testi
D
Goldfeld-Quandt testi
E
Breusch - Godfrey Testi
Açıklama:
Değişen varyans için çok sayıda düzenli istatistiksel test vardır. Bunlar içinde basit ve güçlülüğü yanında metodolojik üstünlüğü de olan bir test Goldfeld-Quandt testidir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi değişen varyansın biçimi hakkında birkaç varsayım yapması nedeniyle özellikle yararlı bir testir?

Seçenekler

A
Goldfeld-Quandt testi
B
Spearman Sıra Korelasyonu Testi
C
White Testi
D
Durbin-Watson Testi
E
Breusch - Godfrey Testi
Açıklama:
White’ın (1980) değişen varyans için genel testi değişen varyansın biçimi hakkında birkaç varsayım yapması nedeniyle özellikle yararlı bir testir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

  1. Hata terimi, verilerde ölçüm hataları bulunması durumunda da otokorelasyon içerebilir.
  2. Açıklayıcı değişken yanlış ölçülürse birbirini izleyen hatalar ilişkili olacaktır.
  3. Bu hataların birbirleriyle ilişkili olmasına neden olabilecektir.
Yukarıdaki açıklamalar hangi Otokorelasyon nedeni ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Verilerdeki Atalet
B
Model kurma hatası - dışlanan açıklayıcı değişkenler
C
Model kurma hatası - modelin matematiksel biçiminin yanlış tanımlanması
D
Verilerde ara gözlem tahmini
E
Verilerdeki ölçüm hataları
Açıklama:
Verilerdeki ölçüm hataları: Hata terimi, verilerde ölçüm hataları bulunması durumunda da otokorelasyon içerebilir. Açıklayıcı değişken yanlış ölçülürse birbirini izleyen hatalar ilişkili olacaktır. Bu hataların birbirleriyle ilişkili olmasına neden olabilecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Otokorelasyonun Neden Olduğu Sonuçlar ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
  1. EKK kullanılarak türetilen katsayı tahminleri hâlâ sapmasızdır ancak minimum varyanslı değillerdir.
  2. Bunun sonucu etkin değildirler, yani büyük örneklemlerde bile doğrusal eniyi sapmasız tahminci (DEST) olmazlar.
  3. Tahmin edilen hata varyansının gerçek varyanstan büyük olması muhtemeldir.
  4. Bunun sonucu, olağan t ve F anlamlılık testleri geçerli olmazlar, tahmin edilen regresyon katsayıları hakkındaki hipotez testlerinin ciddi bir şekilde yanıltıcı sonuçlar vermesi olasıdır .
  5. Pozitif ilişkili hatalar için R2 ’nin “yanlış” değerine göre şişmesi muhtemeldir.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Otokorelasyonun Neden Olduğu Sonuçlar;EKK kullanılarak türetilen katsayı tahminleri hâlâ sapmasızdır ancak minimum varyanslı değillerdir. Bunun sonucu etkin değildirler, yani büyük örneklemlerde bile doğrusal eniyi sapmasız tahminci (DEST) olmazlar. Tahmin edilen hata varyansının gerçek varyanstan büyük olması muhtemeldir. Bunun sonucu, olağan t ve F anlamlılık testleri geçerli olmazlar, uygulandığında tahmin edilen regresyon katsayıları hakkındaki hipotez testlerinin ciddi bir şekilde yanıltıcı sonuçlar vermesi olasıdır . Pozitif ilişkili hatalar için R2 ’nin “doğru” değerine göre şişmesi muhtemeldir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

En basit ve bilinen otokorelasyon testi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Goldfeld-Quandt testi
B
Spearman Sıra Korelasyonu Testi
C
White Testi
D
Durbin-Watson Testi
E
Breusch - Godfrey Testi
Açıklama:
Tahmin edilen bir modelde hataların otokorelasyon içerip içermediğini test etmenin ilk adımı, artıkları yukarıdaki gibi çizmek ve herhangi bir örüntü bulunup bulunmadığını aramak olacaktır. Ancak grafik yöntemler yorumlama konusunda zor olabilir ve bu nedenle düzenli bir istatistiksel test de uygulanmalıdır.En basit ve bilinen otokorelasyon testi Durbin-Watson testidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Durbin Watson Testinin Geçerli Olabilmesi İçin Gerekli Koşullar ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
  1. Regresyonda sabit terim olmalı.
  2. Açıklayıcı değişkenler stokastik (olasılıklı) olmamalı
  3. Modelin sağ tarafından bağımlı değişkenin gecikmeli değerleri (Yt - 1, Yt - 2, vb. ) bulunmamalıdır.
  4. Bağımlı değişkenin gecikmeli değerinin açıklayıcı değişken olarak kullanılması durumunda test istatistiği 2’ye yakın değerler alma eğiliminde olacaktır.
  5. Bu da hata terimi otokorelasyon içerse bile otokorelasyon bulunduğu kararının oluşmasına neden olacaktır.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Durbin Watson Testinin Geçerli Olabilmesi İçin Gerekli Koşullar;1. Regresyonda sabit terim olmalı.2. Açıklayıcı değişkenler stokastik (olasılıklı) olmamalı ve 3. Modelin sağ tarafından bağımlı değişkenin gecikmeli değerleri (Yt - 1, Yt - 2, vb. ) bulunmamalıdır.Bağımlı değişkenin gecikmeli değerinin açıklayıcı değişken olarak kullanılması durumunda test istatistiği 2’ye yakın değerler alma eğiliminde olacaktır. Bu da hata terimi otokorelasyon içerse bile otokorelasyon bulunmadığı kararının oluşmasına neden olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Jarque - Bera testi ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
  1. Normallik için en sık uygulanan testlerden biri Jarque - Bera testidir.
  2. JB testi, tüm dağılımın ilk iki momentle karakterize edildiği normal dağılmış rastgele değişken özelliğini kullanır.
  3. Standart bir dağılımın üçüncü ve dördüncü momentleri çarpıklık ve basıklık olarak bilinir.
  4. Normal bir dağılım çarpık değildir ve basıklık katsayısı 3 olarak tanımlanmıştır.
  5. Basıklık artı 3’ün katsayısı aşırı basıklık katsayısıdır.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Normallik için en sık uygulanan testlerden biri Jarque - Bera (bundan sonra JB olarak anılacaktır) testidir. JB testi, tüm dağılımın ilk iki momentle (ortalama ve varyans) karakterize edildiği normal dağılmış rastgele değişken özelliğini kullanır. Standart bir dağılımın üçüncü ve dördüncü momentleri çarpıklık ve basıklık olarak bilinir. Normal bir dağılım çarpık değildir ve basıklık katsayısı 3 olarak tanımlanmıştır.Basıklık eksi 3’ün katsayısı aşırı basıklık katsayısıdır. Bu nedenle normal bir dağılım sıfıra aşırı basıklık katsayısına sahip olacaktır. JB, çarpıklık katsayısının ve aşırı basıklık katsayısının birlikte sıfır olup olmadığını test ederek bu testi gerçekleştirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangileri Değişen varyansla baş edebilmenin yollarındandır?
  1. Ağırlıklı en küçük kareler
  2. Verileri dönüştürme
  3. Değişen varyansla uyumlu White standart hatalarının kullanımı
  4. Uygulamalı araştırmalarda sıklıkla bunlardan ikincisi tercih edilmektedir.

Seçenekler

A
I,II,III
B
I,II,IV
C
I,III,IV
D
IV,III
E
II,III,IV
Açıklama:
Değişen varyansla baş edebilmenin bazı yolları vardır. Bunlar; (i) Ağırlıklı en küçük kareler, (ii) Verileri dönüştürme ve (iii) Değişen varyansla uyumlu White standart hatalarının kullanımıdır. Uygulamalı araştırmalarda sıklıkla bunlardan üçüncüsü tercih edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi hataların normal dağılıp dağılmadığını test etmek için SEKK regresyonundan elde edilen kalıntılar kullanma amacı ile kullanılan bir testtir?
Jarque-Bera

Seçenekler

A
Goldfeld-Quandt testi
B
Spearman Sıra Korelasyonu Testi
C
White Testi
D
Durbin-Watson Testi
E
Jarque-Bera testi
Açıklama:
Hata terimi normal dağılmamış olmakla birlikte örneklem hacmi yeterince büyükse örneklem büyüklüğü sonsuza gittikçe bütün dağılımların normale yaklaştığı bilgisinden yararlanarak hipotez testlerini güvenli bir şekilde gerçekleştirebiliriz. Hataların normal dağılıp dağılmadığını test etmek için SEKK regresyonundan elde edilen kalıntılar kullanılır. Bu amaçla Jarque-Bera (JB) testi kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Eşanlı ekonometrik modelleri dikkate almak için, herhangi bir mal veya hizmetin arz ve talebini (örneğin ülke genelinde yeni konut arz ve talebini) inceleyen iki denklemli model verilmiştir.
QDt = α + βPt + γSt + u1t
QSt = δ + λPt + μTt + u2t
QDt = QSt
Aşağıdaki değişken tanımlarından hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
QDt = t döneminde talep edilen yeni konut miktarı.
B
QSt = t döneminde arz edilen (inşa edilen) yeni konut miktarı.
C
Pt = t döneminde (ortalama) yeni konut fiyatı.
D
St = t döneminde (ortalama) ikame malların (örneğin eski konutların) fiyatı.
E
Tt = t hata terimidir.
Açıklama:
Eşanlı ekonometrik modelleri dikkate almak için, herhangi bir mal veya hizmetin arz ve talebini (örneğin ülke genelinde yeni konut arz ve talebini) inceleyen aşağıdaki iki denklemli modeli dikkate alalım:
QDt = α + βPt + γSt + u1t
QSt = δ + λPt + μTt + u2t
QDt = QSt
burada
QDt = t döneminde talep edilen yeni konut miktarı,
QSt = t döneminde arz edilen (inşa edilen) yeni konut miktarı,
Pt = t döneminde (ortalama) yeni konut fiyatı,
St = t döneminde (ortalama) ikame malların (örneğin eski konutların) fiyatı,
Tt = t döneminde konut yapımı teknolojisinin durumunu temsil eden bir değişken,
u1t ve u2t hata terimleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

"İncelenen iktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model ........ olarak adlandırılır." Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Yapısal denklemler
B
Yapısal parametreler
C
Eşanlı yapısal model
D
Arz
E
Talep
Açıklama:
İncelenen iktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model “yapısal biçim” veya “eşanlı yapısal model” olarak adlandırılır. Bu modelin denklemlerine yapısal denklemler, parametrelerine ise yapısal parametreler denir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler nasıl adlandırılır?

Seçenekler

A
İndirgenmiş (daraltılmış) biçim
B
Dışsal değişkenler
C
Yapısal biçim
D
Yapısal parametreler
E
Arz/Talep
Açıklama:
Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler “indirgenmiş (daraltılmış) biçim” denklemleri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin SEKK ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açar. Bu sapmaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yapısal parametreler
B
Eşanlılık sapması
C
İndirgenmiş (daraltılmış) biçim
D
Yapısal biçim
E
Eşanlı yapısal model
Açıklama:
Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin SEKK ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açar. Bu sapmaya eşanlılık sapması veya eşanlı denklem sapması adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Q = α + βP+ u1
Yukarıda verilen denklem aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
Talep denklemi
B
Arz denklemi
C
Yapısal biçim
D
Eşanlılık sapması
E
Eşanlı denklem
Açıklama:
Talep denklemi Q = α + βP+ u1

Doğru Cevap: A

Soru 6

I. Denklem belirlenmez (veya belirlenmemiş ya da eksik belirlenmiştir); bu durumda yapısal parametreleri indirgenmiş biçim parametrelerinden elde etmenin bir yolu yoktur.
II. Denklem tam belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilebilir.
III. Denklem aşırı belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden birden fazla değerli olarak elde edilebilir.
Eşanlı bir modelin denklemlerinin belirlenmesi ile ilgili olarak mevcut bilgi durumuna bağlı olarak farklı durumlarla karşılaşılır. Yukarıdakilerden hangisi bu durumlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Eşanlı bir modelin denklemlerinin belirlenmesi ile ilgili olarak mevcut bilgi durumuna bağlı olarak üç farklı durumla karşılaşılır. Bu durumlar aşağıdaki gibidir:
i) Denklem belirlenmez (veya belirlenmemiş ya da eksik belirlenmiştir); bu durumda yapısal parametreleri indirgenmiş biçim parametrelerinden elde etmenin bir yolu yoktur.
ii) Denklem tam belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilebilir.
iii) Denklem aşırı belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden birden fazla değerli olarak elde edilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi bir denklemin belirlenmesi için gerekli ama yetersiz bir koşuldur?

Seçenekler

A
Sıra koşulu
B
Rank koşulu
C
Eşanlı model
D
Mertebe koşulu
E
Yapısal biçim
Açıklama:
Mertebe koşulu - bir denklemin belirlenmesi için gerekli ama yetersiz bir koşuldur. Yani, mertebe koşulu sağlanmış olsa bile denklem belirlenmiş olmayabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

"....... koşulu denklemin belirlenmesi için gerekli ve yeterli koşuldur."
Boşluğa ne gelmelidir?

Seçenekler

A
Yapı
B
Sıra
C
Mertebe
D
Eşanlı model
E
Biçim
Açıklama:
Sıra (rank) koşulu denklemin belirlenmesi için gerekli ve yeterli koşuldur. Yapısal denklemler bir matris biçiminde yazılır ve belirli bir denklemin dışında tutulan değişkenlerin hepsinin matriks rankı incelenir. Rank durumunun incelenmesi bu dersin kapsamına dahil edilmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

I. Dolaylı en küçük kareler (DEKK) yöntemi
II. İki-aşamalı en küçük kareler (2AEKK) yöntemi
III. Araç değişkenler (AD) yöntemi
Pek çok denklem sistemi geri dönüşlü olmayacağından, eşanlı denklem yöntemlerine ihtiyaç vardır. Bu amaçla kullanılabilecek çok sayıda yöntem mevcuttur. Yukarıdakilerden hangileri bu yöntemlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Pek çok denklem sistemi geri dönüşlü olmayacağından, eşanlı denklem yöntemlerine ihtiyaç vardır. Bu amaçla kullanılabilecek çok sayıda yöntem mevcut olmakla birlikte burada üç basit yönteme yer verilmektedir. Bunlar; dolaylı en küçük kareler (DEKK), iki-aşamalı en küçük kareler (2AEKK) ve araç değişkenler (AD) yöntemleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir. Bu değişkenler ne olarak bilinir?

Seçenekler

A
Araç değişkenler
B
Dolaylı en küçük kareler
C
İki aşamalı en küçük kareler
D
Eşanlı denklem
E
Geri dönüşlü denklem
Açıklama:
Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir. Bu değişkenler ‘araç değişkenler’ olarak bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi incelenen iktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Eşanlı yapısal model
B
Doğrusal model
C
Doğrusal olmayan model
D
Yuvalanmış model
E
Yuvalanmamış model
Açıklama:
İncelenen iktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model “yapısal biçim” veya “eşanlı yapısal model” olarak adlandırılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemlerin biçimini ifade eder?

Seçenekler

A
İndirgenmemiş biçim
B
İndirgenmiş biçim
C
Yuvalanmış biçim
D
Yuvalanmamış biçim
E
Doğrusal biçim
Açıklama:
Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler “indirgenmiş (daraltılmış) biçim” denklemleri olarak adlandırılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin SEKK ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bağımlı değişken sapması
B
Bağımsız değişken sapması
C
Eşanlılık sapması
D
Hata terimi sapması
E
Sabit terim sapması
Açıklama:
Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin SEKK ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açar. Bu sapmaya eşanlılık sapması veya eşanlı denklem sapması adı verilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilirse denklem hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenir?

Seçenekler

A
Denklem yanlış kurulmuştur
B
Denklem eksik belirlenmiştir
C
Denklem belirlenmez
D
Denklem tam belirlenmiştir
E
Denklem aşırı belirlenmiştir
Açıklama:
Denklemin tam belirlenmesi durumunda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden birden fazla değerli olarak elde edilebilirse denklem hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenir?

Seçenekler

A
Denklem yanlış kurulmuştur
B
Denklem eksik kurulmuştur
C
Denklem belirlenmez
D
Denklem tam belirlenmiştir
E
Denklem aşırı belirlenmiştir
Açıklama:
Denklemin aşırı belirlenmesi durumunda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden birden fazla değerli olarak elde edilebilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Mertebe koşulunun doğru ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
K - M ≥ G - 1
B
K - M ≥ G + 1
C
K + M ≥ G - 1
D
K + M ≥ G + 1
E
K - M ≤ G - 1
Açıklama:
Sonucu formülleştirmek için sistemin bütününde yer alan tüm içsel ve dışsal değişkenlerin sayısı K ve denklemdeki tüm içsel ve dışsal değişkenlerin sayısı M olsun. Bu durumda, K - M, denklemden dışlanan, yani denklemde yer verilmeyen değişken sayısıdır. Bunun sonucu mertebe koşulu şöyle yazılabilir:
K - M ≥ G - 1 olmalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Eşanlı modelde tüm değişkenler 3 tane ise ve denklem sayısı 2 ise mertebe koşulu gereği her bir denklemin belirlenmesi için en az kaç değişkenin dışlanması gerekir?

Seçenekler

A
0
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
Her iki denklemde yer alan değişkenlerin sayısı sayısı K = 3’dür. Denklem sayısı 2 ve bir eksiği yani G - 1 = 2 - 1’dir. O hâlde her bir denklemin belirlenmesi için en az 1 değişkenin dışlanması gerekir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisini doğrudan yapısal denklemlerde kullanmak mümkün değildir?

Seçenekler

A
İki Aşamalı En Küçük Kareler Yöntemi
B
Dolaylı En Küçük Kareler Yöntemi
C
Standartlaştırılmış En Küçük Kareler Yöntemi
D
Araç Değişkenler Yöntemi
E
Üç Aşamalı En Küçük Kareler Yöntemi
Açıklama:
SEKK’yi doğrudan yapısal denklemlerde kullanmak mümkün olmamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Tam ve aşırı belirlenmiş denklemlerin her ikisinin de tahmininde kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Standartlaştırılmış En Küçük Kareler
B
Dolaylı En Küçük Kareler
C
Araç Değişkenler Yöntem
D
İki Aşamalı En Küçük Kareler
E
Ağırlıklı En Küçük Kareler
Açıklama:
İki Aşamalı En Küçük Kareler yöntemi tam ve aşırı belirlenmiş denklemlerin her ikisinin de tahmininde kullanılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını öneren yöntem aşağıdakilerden hangisdir?

Seçenekler

A
Ağırlıklı en küçük kareler yöntemi
B
Dolaylı en küçük kareler yöntemi
C
İki aşamalı en küçük kareler yöntemi
D
Üç aşamalı en küçük kareler yöntemi
E
Araç değişkenler yöntemi
Açıklama:
Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir. Bu değişkenler ‘araç değişkenler’ olarak bilinir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

İktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eşanlı yapısal model
B
Yapısal denklemler
C
Yapısal parametreler
D
Daraltılmış biçim
E
İndirgenmiş biçim
Açıklama:
İncelenen iktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model “yapısal biçim” veya “eşanlı yapısal model” olarak adlandırılır. Bu modelin denklemlerine yapısal denklemler, parametrelerine ise yapısal parametreler denir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yapısal biçim
B
İndirgenmiş biçim
C
Eşanlı yapısal model
D
Yapısal denklemler
E
Yapısal parametreler
Açıklama:
Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler “indirgenmiş (daraltılmış) biçim” denklemleri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi takımının içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilebileceği gibi içsel değişkenlerin doğrudan dışsal değişkeler üzerine doğrudan yazılmasıyla da elde edilebilir?

Seçenekler

A
Eşanlı yapısal model
B
Yapısal parametreler
C
Daraltılmış biçim denklem
D
Eşanlı yapısal denklemin
E
Yapısal denklemler
Açıklama:
Daraltılmış biçim denklem takımının içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilebileceği gibi içsel değişkenlerin doğrudan dışsal değişkeler üzerine doğrudan yazılmasıyla da elde edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Eşanlı bir sistemin parçası olan yapısal denklemlere SEKK’nin uygulanması sapmalı katsayısı tahminlerine yol açması aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Seçenekler

A
Daraltılmış biçim sapması
B
İndirgenmiş biçim sapması
C
Eşanlı yapısal denklem sapması
D
Eşanlı denklem sapması
E
Daraltılmış biçim denklem sapması
Açıklama:
Eğer eşanlılık göz ardı edildiyse SEKK parametre tahmincilerini üzerine sonuçları ne olurdu? Eşanlı bir sistemin parçası olan yapısal denklemlere SEKK’nin uygulanması sapmalı katsayısı tahminlerine yol açacaktır. Bu, eşanlılık sapması veya eşanlı denklem sapması olarak bilinir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin SEKK ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açar. Bu sapmaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Eşanlı yapısal model sapması
B
Daraltılmış biçim sapması
C
İndirgenmiş biçim sapması
D
Eşanlı yapısal denklem sapması
E
Eşanlı denklem sapması
Açıklama:
Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin SEKK ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açar. Bu sapmaya eşanlılık sapması veya eşanlı denklem sapması adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

  1. Denklem belirlenmez (veya belirlenmemiş ya da eksik belirlenmiştir); bu durumda
    yapısal parametreleri indirgenmiş biçim parametrelerinden elde etmenin bir yolu yoktur.
  2. Denklem tam belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilebilir.
  3. Denklem belirlenmez (veya belirlenmemiş ya da eksik belirlenmiştir); bu durumda
    yapısal parametreleri indirgenmiş biçim parametrelerinden elde etmenin birden farklı yolu vardır.
  4. Denklem aşırı belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden birden fazla değerli olarak elde edilebilir.
  5. Denklem tam belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden iki değerli olarak elde edilebilir.
yukarıdakilerden hangileri eşanlı bir modelin denklemlerinin belirlenmesi ile ilgili olarak mevcut bilgi durumuna bağlı olarak karşılaşılan durumlardır?

Seçenekler

A
I, II, IV
B
I, II, III
C
III, IV, V
D
I, III, IV
E
I, III, IV,
Açıklama:
Eşanlı bir modelin denklemlerinin belirlenmesi ile ilgili olarak mevcut bilgi durumuna bağlı olarak üç farklı durumla karşılaşılır. Bu durumlar aşağıdaki gibidir:
i) Denklem belirlenmez (veya belirlenmemiş ya da eksik belirlenmiştir); bu durumda yapısal parametreleri indirgenmiş biçim parametrelerinden elde etmenin bir yolu yoktur.
ii) Denklem tam belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilebilir.
iii) Denklem aşırı belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden birden fazla değerli olarak elde edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

G sayıda eşanlı denklemden oluşan bir eşanlı denklem modelindeki bir denklemin belirlenmede mertebe koşulunun sağlayabilmesi için bu denklemden en az ne kadar değişken dışlanmış olmalıdır?

Seçenekler

A
Denklem sayısının bir fazlası
B
Denklem sayısının bir eksiği
C
Denklem sayısı kadar
D
Denklem sayısının iki fazlası
E
Denklem sayısının iki eksiği
Açıklama:
Mertebe Koşulunun İfadesi: G sayıda eşanlı denklemden oluşan bir eşanlı denklem modelindeki bir denklemin belirlenmede mertebe koşulunun sağlayabilmesi için bu denklemden en az denklem sayısının bir eksiği kadar değişken dışlanmış olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Eşanlı değişkenler
B
Yapısal değişkenler
C
Araç değişkenler
D
SEKK değişkenler
E
DEKK değişkenler
Açıklama:
Eşanlı denklem modellerini geçerli bir şekilde tahmin etmede kullanılan diğer bir yöntemdir. SEKK yönteminin yapısal denklemlerde doğrudan uygulanamayışının nedeni içsel değişkenlerin hatalarla ilişkili olmasıydı. Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir. Bu değişkenler ‘araç değişkenler’ olarak bilinir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Mertebe koşulu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Belirli bir denklemin dışında tutulan değişkenlerin hepsinin matriks rankı incelenir.
B
Bir denklemin belirlenmesi için gerekli ve yeterli bir koşuldur.
C
Yapısal denklemler bir matris biçiminde yazılır.
D
Bir denklemin belirlenmesi için gerekli ama yetersiz bir koşuldur.
E
Mertebe koşulu sağlanmamış olsa bile denklem belirlenmiş olabilir.
Açıklama:
Mertebe koşulu - bir denklemin belirlenmesi için gerekli ama yetersiz bir koşuldur. Yani, mertebe koşulu sağlanmış olsa bile denklem belirlenmiş olmayabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Sıra (rank) koşulu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Belirli bir denklemin dışında tutulmayan değişkenlerin hepsinin matriks rankı incelenir.
B
Yapısal denklemler bir matris biçiminde yazılmaz.
C
Koşul sağlanmış olsa bile denklem belirlenmiş olmayabilir.
D
Denklemin belirlenmesi için gerekli ama yetersiz koşuldur.
E
Denklemin belirlenmesi için gerekli ve yeterli koşuldur.
Açıklama:
Sıra (rank) koşulu denklemin belirlenmesi için gerekli ve yeterli koşuldur. Yapısal denklemler bir matris biçiminde yazılır ve belirli bir denklemin dışında tutulan değişkenlerin hepsinin matriks rankı incelenir. Rank durumunun incelenmesi bu dersin kapsamına dahil edilmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

İncelenen iktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model “yapısal biçim” veya .................. olarak adlandırılır. Bu modelin denklemlerine yapısal denklemler, parametrelerine ise yapısal parametreler denir.
Metinde boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
iktisat teorisi
B
eşanlı yapısal model
C
içsel değişken
D
dışsal değişken
E
daraltılmış biçim denklemi
Açıklama:
İncelenen iktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model “yapısal biçim” veya “eşanlı yapısal model” olarak adlandırılır. Bu modelin denklemlerine yapısal denklemler, parametrelerine ise yapısal parametreler denir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler ........................ denklemleri olarak adlandırılır.
Metinde verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
indirgenmiş (daraltılmış) biçim
B
eşanlılık sapması
C
parametre tahminleri
D
örneklem büyüklüğü
E
talep denklemi
Açıklama:
Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler “indirgenmiş (daraltılmış) biçim” denklemleri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Eğer eşanlılık göz ardı edildiyse SEKK parametre tahmincilerini üzerine sonuçları ne olurdu? Eşanlı bir sistemin parçası olan yapısal denklemlere SEKK’nin uygulanması sapmalı katsayısı tahminlerine yol açacaktır. Bu ................................. olarak bilinir.
Metinde verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
X açıklayıcı değikeni
B
hata terimi
C
eşanlı denklem sapması
D
belirlenme koşulları
E
belirlenme sorunları
Açıklama:
Eğer eşanlılık göz ardı edildiyse SEKK parametre tahmincilerini üzerine sonuçları ne olurdu? Eşanlı bir sistemin parçası olan yapısal denklemlere SEKK’nin uygulanması sapmalı katsayısı tahminlerine yol açacaktır. Bu, eşanlılık sapması veya eşanlı denklem sapması olarak bilinir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Grafiğe belirlenme koşulları bağlamında aşağıdaki başlıklardan hangisi yazılmalıdır?

Seçenekler

A
Belirlenme Sorununu Sezgisel Olarak Anlaşılması
B
Bir Eşanlı Denklem Modeli Tahmini
C
Belirlenme Sorunu Yapısal Parametreleri
D
Arz Eğrisindeki Kaymalar Sonucu DD Talep Eğrisinin Belirlenmesi
E
SEKK Tahmincisi Sapmalı DD Grafiğinin Oluşturulması
Açıklama:
Grafikte DD doğrusu talep eğrisini, SS doğrusu ise arz eğrisini temsil etmektedir. Talep eğrisi fiyat ve miktar arasında sabit bir ilişki olarak tek bir doğrudan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

  1. Mertebe koşulu
  2. Sıra (rank) koşulu
  3. Üçgen sistemler
  4. En küçük kareler
Yukarıdaki maddelerden hangileri bir denklemin belirlenir olabilmesi için sağlanması gereken koşullar arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I - II
D
II - III
E
II - III - IV
Açıklama:
Bir denklemin belirlenir olabilmesi için iki koşulun sağlanması gereklidir: Bunlar mertebe ve sıra koşullarıdır.
• Mertebe koşulu - bir denklemin belirlenmesi için gerekli ama yetersiz bir koşuldur. Yani, mertebe koşulu sağlanmış olsa bile denklem belirlenmiş olmayabilir.
• Sıra (rank) koşulu denklemin belirlenmesi için gerekli ve yeterli koşuldur. Yapısal denklemler bir matris biçiminde yazılır ve belirli bir denklemin dışında tutulan değişkenlerin hepsinin matriks rankı incelenir. Rank durumunun incelenmesi bu dersin kapsamına dahil edilmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

  1. Denklem belirlenmez.
  2. Denklem tam belirlenmiştir.
  3. Denklem aşırı belirlenmiştir.
  4. Denklem silinir.
Eşanlı bir modelin denklemlerinin belirlenmesi ile ilgili olarak mevcut bilgi durumuna bağlı olarak yukarıdaki durumların hangileriyle karşılaşılır?

Seçenekler

A
Yalnız IV
B
I - II
C
II - III
D
I - II - III
E
I - II - III - IV
Açıklama:
Eşanlı bir modelin denklemlerinin belirlenmesi ile ilgili olarak mevcut bilgi durumuna bağlı olarak üç farklı durumla karşılaşılır. Bu durumlar aşağıdaki gibidir:
i) Denklem belirlenmez (veya belirlenmemiş ya da eksik belirlenmiştir); bu durumda yapısal parametreleri indirgenmiş biçim parametrelerinden elde etmenin bir yolu yoktur.
ii) Denklem tam belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilebilir.
iii) Denklem aşırı belirlenmiştir; bu durumda yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden birden fazla değerli olarak
elde edilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Mertebe Koşulunun İfadesi: G sayıda eşanlı denklemden oluşan bir eşanlı denklem modelindeki bir denklemin belirlenmede mertebe koşulunun sağlayabilmesi için bu denklemden en az denklem sayısının ..................... kadar değişken dışlanmış olmalıdır.
Metinde verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
bir fazlası
B
iki fazlası
C
iki eksiği
D
aynısı
E
bir eksiği
Açıklama:
Mertebe Koşulunun İfadesi: G sayıda eşanlı denklemden oluşan bir eşanlı denklem modelindeki bir denklemin belirlenmede mertebe koşulunun sağlayabilmesi için bu denklemden en az denklem sayısının bir eksiği kadar değişken dışlanmış olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Geri dönüşlü bir sistemin parçası olan her bir denklem, SEKK kullanılarak ayrı ayrı tahmin edilebilir. Ancak pratikte, pek çok denklem sistemi geri dönüşlü olmayacağından, eşanlı denklem yöntemlerine ihtiyaç vardır.üç basit yönteme yer verilmektedir.

  1. Üçgen sistemler (ÜS)

  2. dolaylı en küçük kareler (DEKK)

  3. iki-aşamalı en küçük kareler (2AEKK)

  4. araç değişkenler (AD)


Yukarıdaki maddelerden hangileri bu yöntemler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I - II
D
II - III - IV
E
I - II - III - IV
Açıklama:
Geri dönüşlü bir sistemin parçası olan her bir denklem, SEKK kullanılarak ayrı ayrı tahmin edilebilir. Ancak pratikte, pek çok denklem sistemi geri dönüşlü olmayacağından, eşanlı denklem yöntemlerine ihtiyaç vardır. Bu amaçla kullanılabilecek çok sayıda yöntem mevcut olmakla birlikte burada üç basit yönteme yer verilmektedir. Bunlar; dolaylı en küçük kareler (DEKK), iki-aşamalı en küçük kareler (2AEKK) ve araç değişkenler (AD) yöntemleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

İki aşamalı en küçük kareler tahmini adından da anlaşılacağı gibi iki aşamada gerçekleştirilir:
1. Aşama 1: İndirgenmiş biçim denklemleri ........ kullanılarak tahmin edilerek bağımlı değişkenlerin kestirim değerleri kaydedilir.
2. Aşama 2: Yapısal denklemler SEKK kullanarak tahmin edilir ancak sağ taraf içsel değişkenleri birinci aşamada kaydedilen kestirim değerleriyle ...............
Metinde boş bırakılan yerlere aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
SEEK - değiştirilir.
B
DEEK - karşılaştırılır.
C
SEEK - karşılaştırılır.
D
DEEK - değiştirilir.
E
AD - karşılaştırılır.
Açıklama:
İki aşamalı en küçük kareler tahmini adından da anlaşılacağı gibi iki aşamada gerçekleştirilir:
1. Aşama 1: İndirgenmiş biçim denklemleri SEKK kullanılarak tahmin edilerek bağımlı değişkenlerin kestirim değerleri kaydedilir.
2. Aşama 2: Yapısal denklemler SEKK kullanarak tahmin edilir ancak sağ taraf içsel değişkenleri birinci aşamada kaydedilen kestirim değerleriyle değiştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Eşanlı denklem modellerini geçerli bir şekilde tahmin etmede kullanılan diğer bir yöntemdir. SEKK yönteminin yapısal denklemlerde doğrudan uygulanamayışının nedeni içsel değişkenlerin hatalarla ilişkili olmasıydı. Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir. Bu değişkenler ............................ olarak bilinir.
Metinde tanımı verilen değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
bağımsız değişkenler
B
araç değişkenler
C
bağımlı değişkenler
D
sıralı değişkenler
E
bağıl değişkenler
Açıklama:
Eşanlı denklem modellerini geçerli bir şekilde tahmin etmede kullanılan diğer bir yöntemdir. SEKK yönteminin yapısal denklemlerde doğrudan uygulanamayışının nedeni içsel değişkenlerin hatalarla ilişkili olmasıydı. Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir. Bu değişkenler ‘araç değişkenler’ olarak bilinir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Eşanlı bir modelin denklemlerinin belirlenmesi ile ilgili olarak mevcut bilgi durumuna bağlı olarak
hangi durumla karşılaşılmaz?

Seçenekler

A
Denklem belirlenmez, yapısal parametreleri indirgenmiş biçim parametrelerinden elde etmenin bir yolu yoktur
B
Denklem eksik belirlenmiştir, yapısal parametreleri indirgenmiş biçim parametrelerinden elde etmenin bir yolu yoktur
C
Denklem tam belirlenmiştir, yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilebilir
D
Denklem aşırı belirlenmiştir, yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilebilir
E
Denklem aşırı belirlenmiştir, yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden birden fazla değerli olarak elde edilebilir
Açıklama:
Denklem aşırı belirlenmiştir, yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden tek değerli olarak elde edilebilir ifadesi yanlıştır. Denklem aşırı belirlendiğinde yapısal parametreler indirgenmiş biçim parametrelerinden birden fazla değerli olarak elde edilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Tek denklemli ekonometrik modellere ilişkin hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
X açıklayıcı değişkenleri Y’yi etkiler
B
Y, X açıklayıcı değişkenlerini etkiler
C
Nedensellik Y’lerden X'e doğrudur
D
X içsel bir değişken, Y’ler ise dışsal değişkenlerdir
E
KDRM varsayımlarından biri, hata teriminin açıklayıcı değişkenlerle ilişkili olmasıdır
Açıklama:
Bu denklem modellerinde X açıklayıcı değişkenleri Y’yi etkilerden Y, X açıklayıcı değişkenlerini etkilemez. Yani nedensellik X’lerden Y’ye doğrudur, Y’den X’lere doğru değildir. Y içsel bir değişken, X’ler ise dışsal değişkenlerdir. Öte yandan, klasik doğrusal regresyon modelinin (KDRM) varsayımlarından biri, hata teriminin açıklayıcı değişkenlerle ilişkili olmamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Eşanlı denklem modeline ilişkin hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Davranış denklemleri yanında bir veya daha fazla denge denklemi de yer alır
B
Bir davranış denklemi parametre ve hata terimi içerir
C
Bağımlı değişkendeki değişmeler karşısında bağımlı değişkenin nasıl değiştiğini tarif eder
D
Özdeşlik ve denge denklemleri parametre ve hata terimi içerirler
E
Basit bir eşitliktir
Açıklama:
Bir eşanlı denklem modelinde genellikle davranış denklemleri yanında bir (veya daha fazla) denge denklemi de yer alır. Bir davranış denklemi parametre ve hata terimi içerir, bağımlı değişkendeki değişmeler karşısında bağımlı değişkenin nasıl değiştiğini tarif eder. Özdeşlik ve denge denklemleri parametre ve hata terimi içermezler. Basit bir eşitlik olmaktan ileri gitmezler.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemlere ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Eşanlılık sapması
B
Eşanlı denklem sapması
C
İndirgenmiş biçim denklemleri
D
Geri dönüşlü denklem
E
Dolaylı en küçük kareler
Açıklama:
Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler indirgenmiş (daraltılmış) biçim” denklemleri olarak adlandırılır.
Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler indirgenmiş (daraltılmış) biçim denklemleri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Hangi yöntem indirgenmiş biçim denklemlerinin SEKK ile buradan elde edilen indirgenmiş parametre tahminleri π kullanılarak yapısal parametrelerin tahminini içerir?

Seçenekler

A
Üçgen sistemler
B
Geri dönüşlü denklem modeli
C
İki aşamalı en küçük kareler yöntemi
D
Dolaylı en küçük kareler
E
Araç değişkenler yöntemi
Açıklama:
Dolaylı en küçük kareler yöntemi indirgenmiş biçim denklemlerinin SEKK ile buradan elde edilen indirgenmiş parametre tahminleri π kullanılarak yapısal parametrelerin tahminini içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Geri dönüşlü denklem modeline ilişkin hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Y’ler dışsal değişkenlerdir
B
X’ler içsel değişkenlerdir
C
β’lar dışsal değişkenlere ait parametrelerdir
D
γ’lar dışsal değişkenlere ait parametrelerdir
E
Parametrelerdeki alt imlerden birincisi denklem numarasını temsil eder
Açıklama:
Bu üç denklemli modelde Y’ler içsel değişkenler ve X’ler dışsal değişkenlerdir. β’lar içsel değişkenlere
ait parametreler ve γ’lar içsel değişkenlere ait parametrelerdir. Parametrelerdeki alt imlerden birincisi denklem numarasını, ikincisi değişken numarasını temsil etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Hangisi dolaylı en küçük karelerin kullanılamadığı aşırı belirlenmiş eşanlı denklemlerin tahmininde kullanılır?

Seçenekler

A
İki aşamalı en küçük kareler yöntemi
B
Araç değişkenler yöntemi
C
İndirhenmiş biçim denklemleri
D
Üçgen sistemler
E
Geri dönüşlü denklem modeli
Açıklama:
İki aşamalı en küçük kareler, DEKK’nin kullanılamadığı aşırı belirlenmiş eşanlı denklemlerin
tahmininde kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Hangisi yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişkili ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir?

Seçenekler

A
Üçgen sistemler
B
Araç değişkenler yöntemi
C
Dolaylı en küçük kareler
D
İki aşamalı en küçük kareler yöntemi
E
Geri dönüşlü denklem modeli
Açıklama:
Araç değişkenler yöntemi yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişkili ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Üçgen sistemlerin tahmininde SEKK kullanılamaz
B
Eşanlı denklem modellerinin tahmininde sistem tam belirlenmiş ise DEKK ve AD yöntemleri eşdeğerdir
C
İki aşamalı en küçük kareler yöntemi DEKK'nın özel bir durumudur
D
İki aşamalı en küçük karelerin gereksiz kullanımı etkin olmayan katsayı tahminlerine neden olur
E
Geri dönüşlü bir sistemin parçası olan denklemler SEKK ile geçerli bir şekilde tahmin edilemezler
Açıklama:
İki aşamalı en küçük karelerin gereksiz kullanımı etkin olmayan katsayı tahminlerine neden olur.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Hangisi geri dönüşlü olmayan bir sistemin parçası olan denklemlerde kullanılır?

Seçenekler

A
Üçgen sistemler
B
Dolaylı en küçük kareler
C
Geri dönüşlü denklem modeli
D
İndirgenmiş biçim denklemleri
E
Eşanlı denklem sapması
Açıklama:
Geri dönüşlü bir sistemin parçası olan her bir denklem, SEKK kullanılarak ayrı ayrı tahmin edilebilir. Ancak pratikte, pek çok denklem sistemi geri dönüşlü olmayacağından, eşanlı denklem yöntemlerine ihtiyaç vardır. Dolaylı en küçük kareler bu yöntemlerden biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Sıra (rank) koşulu ............................... .
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
denklemin belirlenmesi için gerekli ve yeterli koşuldur.
B
denklemin belirlenmesi için gereksiz ve yetersiz bir koşuldur.
C
denklemin belirlenmesi için yeterli ancak gereksiz bir koşuldur.
D
denklemin belirlenmesi için gereksiz koşuldur.
E
denklemin belirlenmesi için gerekli ancak yetersiz bir koşuldur.
Açıklama:
Sıra (rank) koşulu denklemin belirlenmesi için gerekli ve yeterli koşuldur.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemlere verilen addır?

Seçenekler

A
“bölünmüş biçim” denklemleri
B
“indirgenmiş (daraltılmış) biçim” denklemleri
C
“çoğaltılmış biçim” denklemleri
D
“çarpılmış biçim” denklemleri
E
“toplanmış biçim” denklemleri
Açıklama:
Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler “indirgenmiş (daraltılmış) biçim” denklemleri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

........... biçim denklem takımının içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilebileceği gibi içsel değişkenlerin doğrudan dışsal değişkeler üzerine doğrudan yazılmasıyla da elde edilebilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
Toplanmış
B
Çarpılmış
C
Daraltılmış
D
Bölünmüş
E
Çıkarılmış
Açıklama:
Daraltılmış biçim denklem takımının içsel değişkenler için çözülmesiyle elde
edilebileceği gibi içsel değişkenlerin doğrudan dışsal değişkeler üzerine doğrudan
yazılmasıyla da elde edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Bir denklemin belirlenir olabilmesi için kaç koşulun yerine getirilmesi gereklidir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bir denklemin belirlenir olabilmesi için iki koşulun sağlanması gereklidir: Bunlar mertebe ve sıra koşullarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

............ ........... yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
İki aşama
B
Küçük kareler
C
Dolaylı kareler
D
Küçük değişkenler
E
Araç değişkenler
Açıklama:
Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi iki aşamalı en küçük kareler yöntemi ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
2SLS tam ve aşırı belirlenmiş denklemlerin her ikisinin de tahmininde kullanılır.
B
DEKK’nin kullanılamadığı aşırı belirlenmiş eşanlı denklemlerin tahmininde kullanılır.
C
İndirgenmiş biçim denklemleri SEKK kullanılarak tahmin edilerek bağımlı
değişkenlerin kestirim değerleri kaydedilir.
D
Dört aşamada gerçekleştirilir.
E
Yapısal denklemler SEKK kullanarak tahmin edilir ancak sağ taraf içsel
değişkenleri birinci aşamada kaydedilen kestirim değerleriyle değiştirilir
Açıklama:
İki aşamalı en küçük kareler tahmini adından da anlaşılacağı gibi iki aşamada gerçekleştirilir.
2SLS tam ve aşırı belirlenmiş denklemlerin her ikisinin de tahmininde kullanılır.
DEKK’nin kullanılamadığı aşırı belirlenmiş eşanlı denklemlerin tahmininde kullanılır.
İndirgenmiş biçim denklemleri SEKK kullanılarak tahmin edilerek bağımlı değişkenlerin kestirim değerleri kaydedilir.
Yapısal denklemler SEKK kullanarak tahmin edilir ancak sağ taraf içsel
değişkenleri birinci aşamada kaydedilen kestirim değerleriyle değiştirilir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi araç değişkenler yöntemi ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Eşanlı denklem modellerini geçerli bir şekilde tahmin etmede kullanılan yöntemlerden biridir.
B
Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir.
C
Araç değişken yapısal denklemde doğrudan kullanılmaz.
D
Eğer araç değişkenler indirgenmiş biçim denklemindeki değişkenler ise, AD
yöntemi 2AEKK yöntemine eşdeğerdir.
E
İçsel değişken başına sadece bir araç değişken kullanılması zorunludur.
Açıklama:
İçsel değişken başına birden fazla araç değişken kullanılması yaygın bir durumdur.
Eşanlı denklem modellerini geçerli bir şekilde tahmin etmede kullanılan yöntemlerden biridir.
Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir.
Araç değişken yapısal denklemde doğrudan kullanılmaz.
Eğer araç değişkenler indirgenmiş biçim denklemindeki değişkenler ise, AD
yöntemi 2AEKK yöntemine eşdeğerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin SEKK
ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açar ve bu sapmaya ........ ........ sapması adı verilir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
eşanlı denklem
B
araç değişkenler
C
küçük kareler
D
araç denklem
E
mertebe koşulu
Açıklama:
Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin SEKK
ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açar ve bu sapmaya eşanlı denklem sapması adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

I-Mertebe
II-Sıra
III-Denge
IV- İki aşama
Yukarıdakilerden hangileri bir denklemin belirlenir olabilmesi için gereken koşullardır?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
I-IV
D
II-III
E
II-IV
Açıklama:
Bir denklemin belirlenir olabilmesi için iki koşulun sağlanması gereklidir: Bunlar mertebe ve sıra koşullarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Mertebe Koşulunun İfadesi; G sayıda eşanlı denklemden oluşan bir eşanlı denklem modelindeki bir denklemin belirlenmede mertebe koşulunun sağlayabilmesi için bu denklemden en az denklem sayısının ..... eksiği kadar değişken dışlanmış olmalıdır.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
bir
B
iki
C
üç
D
dört
E
beş
Açıklama:
Mertebe Koşulunun İfadesi: G sayıda eşanlı denklemden oluşan bir eşanlı denklem modelindeki bir denklemin belirlenmede mertebe koşulunun sağlayabilmesi için bu denklemden en az denklem sayısının bir eksiği kadar değişken dışlanmış olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

İncelenen iktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model ne olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Eşanlı Yapı
B
Eşanlı Model
C
Eşanlı Yapısal Model
D
Yapısal Model
E
Eşanlı Yapısal Biçim
Açıklama:
İncelenen iktisadi olgunun değişkenleri arasındaki doğrudan yapısal ilişkileri ortaya koyan model “yapısal biçim” veya “eşanlı yapısal model” olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

"Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler ________ denklemleri olarak adlandırılır."
Boşluğa uygun ifadeyi seçiniz.

Seçenekler

A
Azaltılmış Biçim
B
İndirgenmiş Biçim
C
Daraltılmış Yapısal Denklem
D
Azaltılmış Yapısal Denklem
E
İndirgenmiş Eşanlı Denklem
Açıklama:
Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler için çözülmesiyle elde edilen denklemler “indirgenmiş (daraltılmış) biçim” denklemleri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

"Eşanlı bir sistemin parçası olan yapısal denklemlere SEKK’nin uygulanması sapmalı katsayısı tahminlerine yol açacaktır."
Yukarıda açıklaması verilen terim hangisidir?

Seçenekler

A
Eşan Sapması
B
Biçim Sapması
C
Eşanlı Biçim Sapması
D
Eşanlı Denklem Sapması
E
Denklem Sapması
Açıklama:
Eşanlı bir sistemin parçası olan yapısal denklemlere SEKK’nin uygulanması sapmalı katsayısı tahminlerine yol açacaktır. Bu, eşanlılık sapması veya eşanlı denklem sapması olarak bilinir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Geri dönüşlü bir sistemin parçası olan her bir denklem, SEKK kullanılarak ayrı ayrı tahmin edilebilir. Aşağıdakilerden hangisi bu yöntemlerden biridir?

Seçenekler

A
DEKK
B
SEKK
C
ADEKK
D
3EK
E
KADEK
Açıklama:
Geri dönüşlü bir sistemin parçası olan her bir denklem, SEKK kullanılarak ayrı ayrı tahmin edilebilir. Bu amaçla kullanılabilecek çok sayıda yöntem mevcut olmakla birlikte burada üç basit yönteme yer verilmektedir. Bunlar; dolaylı en küçük kareler (DEKK), iki-aşamalı en küçük kareler (2AEKK) ve araç değişkenler (AD) yöntemleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

"SEKK’yi doğrudan yapısal denklemlerde kullanmak mümkün olmamakla birlikte, indirgenmiş biçim denklemlerine geçerli şekilde uygulamak mümkündür. Bu yöntem, aşırı belirlenmiş denklemlerin tahmininde kullanılmaz. Yöntem, indirgenmiş biçim denklemlerinin SEKK ile buradan elde edilen indirgenmiş parametre tahminleri π’ler kullanılarak yapısal parametrelerin tahminini içerir."
Yukarıda tanımlanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
SEKK
B
DEKK
C
2AEKK
D
AD
E
ADEK
Açıklama:
Dolaylı En Küçük Kareler (DEKK)
SEKK’yi doğrudan yapısal denklemlerde kullanmak mümkün olmamakla birlikte, indirgenmiş biçim denklemlerine geçerli şekilde uygulamak mümkündür. Bu yöntem, aşırı belirlenmiş denklemlerin tahmininde kullanılmaz. Yöntem, indirgenmiş biçim denklemlerinin SEKK ile buradan elde edilen indirgenmiş parametre tahminleri π’ler kullanılarak yapısal parametrelerin tahminini içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

"Bu teknik, DEKK’nin kullanılamadığı aşırı belirlenmiş eşanlı denklemlerin tahmininde kullanılır. Gerçekte, tam belirlenmiş sistemlerin katsayılarını tahmin etmek için de kullanılabilir."
Tanımlanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
SEKK
B
DEKK
C
ADEK
D
2AEKK
E
AD
Açıklama:
İki Aşamalı En Küçük Kareler Yöntemi (2AEKK)
Bu teknik, DEKK’nin kullanılamadığı aşırı belirlenmiş eşanlı denklemlerin tahmininde kullanılır. Gerçekte, tam belirlenmiş sistemlerin katsayılarını tahmin etmek için de kullanılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

"Yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir."
Tanımlanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
SEKK
B
2AEKK
C
AD
D
ADEK
E
DEKK
Açıklama:
Araç değişkenler yöntemi, yapısal modelde hata terimiyle ilişkili içsel değişkenler yerine bu değişkenle yüksek derecede ilişki ancak hata terimi ile ilişki olmayan başka değişkenlerin kullanılmasını önermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Eşanlı denklem sisteminin iki aşamalı en küçük kareler ile tahminindeki birinci aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yapısal denklemlerin sağ tarafında yer alan içsel değişkenlerin indirgenmiş biçimdeki kestirilmiş değerleriyle yer değiştirilmesidir.
B
İndirgenmiş biçimden elde edilen içsel değişkenlere ait kestirilmiş değerleri yapısal denklemlerde ilave değişkenler olarak kullanmaktır.
C
Yapısal denklemler SEKK kullanarak tahmin edilir ancak sağ taraf içsel değişkenleri birinci aşamada kaydedilen kestirim değerleriyle değiştirilir.
D
İndirgenmiş biçim denklemleri SEKK kullanılarak tahmin edilerek bağımlı değişkenlerin kestirim değerleri kaydedilir.
E
İndirgenmiş biçim denklemlerinin tahminidir.
Açıklama:
İki aşamalı en küçük kareler tahmini adından da anlaşılacağı gibi iki aşamada gerçekleştirilir:
Aşama 1: İndirgenmiş biçim denklemleri SEKK kullanılarak tahmin edilerek bağımlı değişkenlerin kestirim değerleri kaydedilir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Eşanlı denklemlerin aşırı tanımlanmış sistemlerinin tahmini için aşağıdakilerden hangisi uygundur?

Seçenekler

A
SEKK
B
2AEKK
C
ADEK
D
DEKK
E
KADEK
Açıklama:
Bu teknik, DEKK’nin kullanılamadığı aşırı belirlenmiş eşanlı denklemlerin tahmininde kullanılır

Doğru Cevap: B

Soru 70

"Mertebe koşulu belirlenme için __________ bir koşuldur?"
Yukarıdaki boşluğa uygun ifadeyi seçiniz.

Seçenekler

A
Yeterli ancak Gereksiz
B
Gerekli ve Yeterli
C
Ne Gerekli Ne de Yeterli
D
Gerekli ancak Yetersiz
E
Hem Yeterli Hem de Gerekli
Açıklama:
Mertebe koşulu bir denklemin belirlenmesi için gerekli ancak yetersiz bir koşuldur.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Eşanlı ekonometrik modelleri dikkate almak için,
herhangi bir mal veya hizmetin arz ve talebini (örneğin ülke genelinde yeni konut arz ve talebini) inceleyen aşağıdaki iki denklemli modelde,
QDt neyi ifade etmektedir?

Seçenekler

A
t döneminde arz edilen (inşa edilen) yeni
konut miktarı
B
t döneminde talep edilen yeni konut
miktarı
C
t döneminde (ortalama) yeni konut fiyatı
D
t döneminde (ortalama) ikame malların
(örneğin eski konutların) fiyatı
E
t döneminde konut yapımı teknolojisinin
durumunu temsil eden bir değişken
Açıklama:
QDt = t döneminde talep edilen yeni konut miktarı,
QSt = t döneminde arz edilen (inşa edilen) yeni konut miktarı,
Pt = t döneminde (ortalama) yeni konut fiyatı,
St = t döneminde (ortalama) ikame malların (örneğin eski konutların) fiyatı,
Tt = t döneminde konut yapımı teknolojisinin durumunu temsil eden bir değişken,
u1t ve u2t hata terimleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler
için çözülmesiyle elde edilen denklemler
“indirgenmiş (.................) biçim” denklemleri olarak adlandırılır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
daraltılmış
B
genişletilmiş
C
sadeleştirilmiş
D
açıklanmış
E
yalıtılmış
Açıklama:
Eşanlı yapısal denklemin içsel değişkenler
için çözülmesiyle elde edilen denklemler
“indirgenmiş (daraltılmış) biçim” denklemleri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Daraltılmış biçim denklem takımının
içsel değişkenler için çözülmesiyle elde
edilebileceği gibi içsel değişkenlerin ......... dışsal değişkeler üzerine ......
yazılmasıyla da elde edilebilir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
doğrudan - dolaylı
B
doğrudan- indirgenerek
C
dolaylı- doğrudan
D
doğrudan- doğrudan
E
dolaylı- indirgenerek
Açıklama:
Daraltılmış biçim denklem takımının
içsel değişkenler için çözülmesiyle elde
edilebileceği gibi içsel değişkenlerin doğrudan dışsal değişkeler üzerine doğrudan
yazılmasıyla da elde edilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin .................... ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açar. Bu sapmaya eşanlılık sapması veya eşanlı denklem sapması adı verilir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
EKKS
B
SKKE
C
KEKS
D
KKES
E
SEKK
Açıklama:
Bir denklemde X açıklayıcı değişkeni hata terimi ile ilişkiliyse bu denklemin SEKK
ile tahmini sapmalı parametre tahminlerine yol açar. Bu sapmaya eşanlılık sapması
veya eşanlı denklem sapması adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

X açıklayıcı değişkeni hata terimiyle ilişkili olduğunda SEKK parametre tahminleri
sapmalı olmakla kalmaz aynı zamanda tutarlı da olmazlar. Yani ......... büyüklüğü artmakla sapma giderek azalmaz.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
evren
B
değişken
C
örneklem
D
formül
E
denklem
Açıklama:
X açıklayıcı değişkeni hata terimiyle ilişkili olduğunda SEKK parametre tahminleri
sapmalı olmakla kalmaz aynı zamanda tutarlı da olmazlar. Yani örneklem büyüklüğü artmakla sapma giderek azalmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Bir denklemin belirlenir olabilmesi için iki koşulun sağlanması gereklidir: Bunlar ........ ve ....... koşullarıdır.
Yukarıda boş bırakılan yere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
denklem, mertebe
B
mertebe, sıra
C
denklem, sıra
D
sıra, denklem
E
mertebe, denklem
Açıklama:
Bir denklemin belirlenir olabilmesi için iki koşulun sağlanması gereklidir: Bunlar mertebe ve sıra
koşullarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Mertebe Koşulunun İfadesi: G sayıda eşanlı denklemden oluşan bir eşanlı denklem modelindeki bir denklemin belirlenmede mertebe koşulunun sağlayabilmesi için bu denklemden en az ......... kadar değişken dışlanmış olmalıdır.
yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
denklem sayısının bir eksiği
B
denklem sayısının bir fazlası
C
denklem sayısının iki eksiği
D
denklem sayısının iki fazlası
E
denklem sayısının aynısı
Açıklama:
Mertebe Koşulunun İfadesi: G sayıda eşanlı
denklemden oluşan bir eşanlı denklem modelindeki bir denklemin belirlenmede mertebe koşulunun sağlayabilmesi için bu denklemden en az denklem sayısının bir eksiği
kadar değişken dışlanmış olmalıdır

Doğru Cevap: A

Soru 78

2SLS ........ ve .......... belirlenmiş denklemlerin her ikisinin de tahmininde kullanılır. Bu teknik, DEKK’nin kullanılamadığı aşırı belirlenmiş eşanlı denklemlerin tahmininde kullanılır.
Yukarıda boş bırakılan yere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
tam, yarım
B
tam, aşırı
C
yarım, aşırı
D
aşırı, tam
E
aşırı, yarım
Açıklama:
2SLS tam ve aşırı belirlenmiş denklemlerin her ikisinin de tahmininde kullanılır. Bu teknik, DEKK’nin
kullanılamadığı aşırı belirlenmiş eşanlı denklemlerin
tahmininde kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Eşanlı denklem sisteminin iki aşamalı en küçük kareler ile tahminindeki ikinci aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İndirgenmiş biçimden elde edilen içsel değişkenlere ait kestirilmiş değerleri yapısal denklemlerde ilave değişkenler olarak kullanmaktır.
B
Yapısal denklemlerdeki tüm içsel değişkenlerin
indirgenmiş biçimdeki kestirilmiş değerleriyle
yer değiştirilmesidir.
C
İndirgenmiş biçim denklemlerinin tahminidir
D
Yapısal denklemlerin sağ tarafında yer alan içsel
değişkenlerin indirgenmiş biçimdeki kestirilmiş değerleriyle yer değiştirilmesidir.
E
Yapısal denklemlerin sol tarafında yer alan içsel
değişkenin indirgenmiş biçimden elde edilen
kestirilmiş değerleriyle yer değiştirilmesidir.
Açıklama:
İki
aşamalı en küçük kareler tahmini adından da anlaşılacağı gibi iki aşamada gerçekleştirilir:
1. Aşama 1: İndirgenmiş biçim denklemleri
SEKK kullanılarak tahmin edilerek bağımlı
değişkenlerin kestirim değerleri kaydedilir.
2. Aşama 2: Yapısal denklemler SEKK kullanarak tahmin edilir ancak sağ taraf içsel
değişkenleri birinci aşamada kaydedilen
kestirim değerleriyle değiştirilir

Doğru Cevap: D

Soru 80

Mertebe koşulu ...............
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
belirlenme için gerekli ancak yetersiz bir koşuldur
B
belirlenme için gerekli ve yeterli bir koşuldur
C
belirlenme için hem yeterli hem de gerekli bir
koşuldur
D
belirlenme için yeterli ancak gereksiz bir koşuldur
E
belirlenme için ne gerekli ve ne de yeterli bir
koşuldur
Açıklama:
Mertebe koşulu - bir denklemin belirlenmesi için gerekli ama yetersiz bir koşuldur.
Yani, mertebe koşulu sağlanmış olsa bile
denklem belirlenmiş olmayabilir.

Doğru Cevap: A

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.