⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
8. Dönem İKT202U

Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi

Toplam 746 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Seçeneklerden hangisi insanın oluşturması ve şekillendirmesi sonucu oluşmuştur?

Seçenekler

A
Yapay çevre
B
Toplumsal çevre
C
Doğal çevre
D
Mekan açısından çevre
E
Yerleşim yerlerine göre çevre
Açıklama:
Yapay çevre insanlığın var olmasından bu yana ekonomik ve toplumsal değişim
sürecinde çoğunlukla doğal çevreden yararlanılarak insan bilgi ve kültür birikimine dayalı olarak yarattığı tüm değer ve varlıklardan oluşan çevredir. En belirgin özelliği ise insanın oluşturması ve şekillendirmesidir.

Soru 2

Seçeneklerden hangisi çevre kavramının boyutlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Nitelikleri açısından çevre
B
Ekonomik duruma göre çevre
C
Toplumsal çevre
D
Mekan açısından çevre
E
Yerleşim yerlerine göre çevre
Açıklama:
Çevre kavramının boyutları:
Nitelikleri açısından çevre
Toplumsal çevre
Mekan açısından çevre
Yerleşim yerlerine göre çevre
Ölçeklerine göre çevre

Soru 3

Ekolojik sistem içerisinde var olan bütün canlı ve cansız varlıklar arasında karmaşık fakat sürekli ve etkileşimli bir ilişkinin olması ekosistemin hangi ilkesi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Sınırlama
B
Dayanışma
C
Bağlılık
D
Süreklilik
E
Denge
Açıklama:
Bağlılık ilkesi, daha önce de bahsettiğimiz gibi, ekolojik sistem içerisinde var olan bütün canlı ve cansız varlıklar arasında karmaşık fakat sürekli ve etkileşimli bir ilişkinin olmasıdır.

Soru 4

Ekoloji kavramını ilk kez kullanan bilim adamı kimdir?

Seçenekler

A
Ricardo
B
Smith
C
Illich
D
Haeckel
E
Marcuse
Açıklama:
Ekoloji kavramı, ilk defa 1866 yılında Alman biyolog Ernst Haeckel tarafından canlı varlıkların ortamlarıyla olan ilişkilerini incelerken kullanılmıştır. Haeckel ekoloji sözcüğünü Yunanca yaşanılan yer, anlamına gelen oikos ile bilim ya da söylem anlamına gelen logia kelimelerinden elde etmiştir.

Soru 5

Seçeneklerden hangisi yenilenemeyen kaynaklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kayalar ve mermer yatakları
B
Ham petrol
C
Yer altı madenleri
D
Kömür
E
Bitki örtüleri
Açıklama:
Yenilenemeyen kaynaklar ise doğada değişmeden sabit bir miktarda kalan tüketildiği zaman yerlerine yenileri olmadığı için alternatifleri olmayan kaynaklardır. Kömür, yer altı madenleri, ham petrol, kayalar ve mermer yatakları bu tür yenilenemeyen kaynaklardır. Yenilenemeyen kaynaklar ise kaynağın en önemli özelliklerinden birisi olan süreklilik bakımından incelendiğinde tükenebilen ve tükenmeyen kaynaklar olarak bir sınıflardırma yapılmaktadır.

Soru 6

Seçeneklerden hangisi doğal kaynakların özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Homojen olmaları
B
Bir yaşam çevresi olması
C
Sınırlı olması
D
Tükenebilir ve kalitelerinin bozulabilir olması
E
Üretim faktörü olarak diğer üretim faktörlerine göre kıt olması
Açıklama:
Doğal kaynakların özellikleri:
Doğal Kaynakların Bir Yaşam Çevresi Olması
Doğal Kaynakların Sınırlı Olması
Doğal Kaynakların Tükenebilir ve Kalitelerinin Bozulabilir Olması
Doğal Kaynakların Üretim Faktörü Olarak Diğer Üretim Faktörlerine Göre
Kıt Olması

Soru 7

Seçeneklerden hangisi doğal kaynakların sorunlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Doğal kaynakların üretim fonksiyonları belirsizdir.
B
Doğal kaynaklar homojendir.
C
Doğal kaynakların iyi çalışan bir piyasası yoktur.
D
Doğal kaynaklar yöreseldir.
E
Doğal kaynaklar ortak kullanıma açık kamusal (sosyal) mallardır.
Açıklama:
Doğal Kaynaklarla ile İlgili Sorunlar:
Doğal kaynakların üretim fonksiyonları belirsizdir
Doğal kaynaklar homojen değildir
Doğal kaynakların iyi çalışan bir piyasası yoktur
Doğal kaynaklar yöreseldir
Doğal kaynaklar ortak kullanıma açık kamusal (sosyal) mallardır

Soru 8

Çevre sorunlarını toplumlara tanıştıran ilk olay aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Su kirliliği
B
Kıtlık
C
Hava kirliliği
D
Erozyon
E
Deprem
Açıklama:
Bu bağlamda, çevre sorunlarını toplumlara tanıştıran ilk olay ise sanayileşmenin etkisiyle 1952 yılında Londra’da kirli hava nedeniyle bir hafta içinde 4000 kişinin yaşamını yitirmesidir

Soru 9

Seçeneklerden hangisi ekonomik büyüme ve refah için nüfusun büyümesini sonlandırmak gerektiğini savunmuştur?

Seçenekler

A
Jevons
B
Mill
C
Smith
D
Mathus
E
Ricardo
Açıklama:
Bu bağlamda, Malthus’un nüfus kanununa göre, sürekli bir nüfus artışının gelecekte gıda maddeleri üretimi yeterli olamayacağı, bu hızda artan nüfusun ise kaynak ve ihtiyaç dengesini bozarak insanlığın refahını, olumsuz yönde etkileyeceğini vurgulamaktadır. Mathus ayrıca, toprak, doğal kaynaklar ve çevrenin sınırlı olduğu düşüncesi ve nüfus kanunu nedeniyle uzun dönemde ekonomik büyüme konusunda kötümserdir. Toprak miktar ve nitelik bakımından kıt ve sınırlı bir üretim faktörüdür. Bu durumda artan nüfus başına düşen gıda üretimi azaldığı için yoksulluk ve yaşam standartlarının kötüleşmesi kaçınılmaz olmaktadır. Bu bağlamda Mathus’a göre ekonomik büyüme ve refah için nüfusun büyümesini sonlandırmak gerekmektedir.

Soru 10

Seçeneklerden hangisi Roma Kulübünün tartıştığı temel konulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Hızlı ekonomik büyüme
B
Sanayileşme
C
Artan nüfus artışı
D
Artan çevre kirliliği
E
Doğal kaynakların yetersizliği
Açıklama:
Roma Klübü, 1972 yılında “Büyümenin Sınırları” isimli bir raporu yayınlayarak “değişmek ve yok olmak” ikilemi üzerinde düşünüldüğünden insanlığın geleceği konusunda karamsar bir çerçeve çiziyordu. Raporda tartışılan ve dikkat çeken temel konular ise hızlı ekonomik büyüme ve sanayileşme, artan nüfus artışı ve artan çevre kirliliğidir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yapay çevre bileşenlerinden biridir?

Seçenekler

A
Yerleşim yerleri
B
Bitkiler
C
Yeraltı kaynakları
D
Hava
E
Toprak
Açıklama:
Yapay çevrw insanlığın var olmasından bu yana ekonomik ve toplumsal değişim sürecinde çoğunlukla doğal çevreden yararlanılarak insan bilgi ve kültür birikimine dayalı olarak yarattığı tüm değer ve varlıklardan oluşan çevredir. En belirgin özelliği ise insanın oluşturması ve şekillendirmesidir.Yerleşim yerleri kent ve kır ayırımı yapılmaksızın yapay çevreyi oluşturmaktadır. Ayrıca sosyo ekonomik sistemlere ve toplumsal ihtiyaç ve gelişime göre şekillendiği için anıtlar, köy evleri, gecekondular, yollar, köprüler her biri yapay çevrenin birer uzantısıdır.

Soru 12

İnsanın oluşumuna katkıda bulunmadığı ve müdahalesiyle değiştiremediği çevre hangisidir?

Seçenekler

A
Kentsel çevre
B
Doğal çevre
C
Yapay çevre
D
Sosyal çevre
E
Kırsal çevre
Açıklama:
Doğal çevre doğal etki ve güçlerin oluşturduğu, insanın oluşumuna katkıda bulunmadığı ve insan müdahalesi ile değiştirilemediği, insanın hazır bulduğu çevre ve doğal varlıklardır. Doğal çevre bileşenleri; insan, bitki, hayvan topluluklarından oluşan canlı varlıklar ile canlıların varlıklarını sürdürebilmeleri için gerekli olan hava, su, toprak ve yer kabuğunu oluşturan yeraltı kaynakları ve katmanlarından oluşan cansız varlıklardan meydana gelmektedir.

Soru 13

  1. Bağımlılık İlkesi
  2. Sınırlama İlkesi
  3. Dayanışma İlkesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ekosistemin dinamik ve düzenli işleyişini sağlayan ilkeler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Sadece II
B
II,III
C
I,II,III
D
I,II
E
Sadece I
Açıklama:
Ekosistemin en önemli özelliği, tüm canlı populasyonların kendi içlerinde ve diğer canlı populasyonlarla olan ilişki ve etkileşimlerinde dinamik, dengeli ve dü-zenli bir işleyişin olmasıdır. Bir başka deyimle ekosistemde, bütün enerji-mad-de-canlı ilişkileri ile üretim-tüketim-birikim ve dolaşım süreçleri aynı zamanda fakat dinamik bir işleyiş sürecinde gerçekleşmektedir. Bu bağlamda ekosistemin dinamik, düzenli işleyişi ise birtakım ilkelere bağlıdır. Bu ilkeler bağlılık ilkesi, sınırlama ilkesi ve dayanışma ilkesi olarak üç grupta açıklanabilir. Bağlılık ilkesi, daha önce de bahsettiğimiz gibi, ekolojik sistem içerisinde var olan bütün canlı ve cansız varlıklar arasında karmaşık fakat sürekli ve etkileşimli bir ilişkinin olmasıdır. Sınırlılık ilkesi, her canlının büyüme ve çoğalma konusunda sonsuza kadar var olamayacağı ve bir sınırı olmasını açıklamaktadır. Dayanışma ilkesi ise ekolojik sistem içinde her canlı ve cansız varlıkların birbiri ile çok yönlü ve karşılıklı bir dayanışma ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Dayanışma ilkesi bu bağlamda ilkeler içinde ekolojik sistemin özünü açıklayan ilke olmaktadır.

Soru 14

  1. Faydalı olması
  2. Varlığının bilinmesi
  3. Teknik bilgi ve teknoloji
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bir varlığın kaynak olarak nitelendirilmesi için taşıması gerekn şartlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Sadece I
B
I,III
C
I,II
D
I,II,III
E
Sadece II
Açıklama:
Bir mal ya da varlığın kaynak olarak nitelendirilmesi için birtakım şartları taşıması gerekmektedir. Bu şartları şöyle sıralayabiliriz: Kaynağın faydalı olması, o kaynağın varlığının farkında olunması ve bilinmesidir. Fakat kaynağın farkında olunabilmesi için ise, bilgi ve teknolojik sistemler ge-reklidir. Bir mal ya da varlığın kaynak olabilmesi için ikinci şart, faydalı olmasıdır. Fakat kaynağın ya da malın faydalı olarak bilinmesi ise ülkeye, zamana, toplumsal tercihlere kural ve geleneklere ve kültüre bağlı olmaktadır. Bir mal ya da varlığın kaynak olabilmesi için üçüncü şart ise kaynak ya da malı çıkaracak, işleyecek teknik bilgi, beceri ve yetenektir. Bu belirtilen üç şart, kaynağın faydalı olduğunu bilmek, kaynağın farkında olmak ve kaynağı çıkartıp işleyecek, bilgi, yetenek ve tekniğe sahip olmak veri bir zamanda ve veri bir ülke için geçerli olmaktadır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynakların özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bir yaşam çevresi olması
B
Sınırlı olması
C

  • Diğer üretim faktörlerine göre kıt olması

D
Tükenebilir ve kalitelerinin bozulabilir olması
E
Homojen olmaları
Açıklama:
Doğal kaynaklar homojen değildir: Doğal kaynaklar, sahip oldukları özellikleri, fiziksel ve kimyasal içerikleri ve yapıları, biyolojik ortamları ve oluşumları gereği birbirlerinden farklı ve heterojen özelliklere sahiptirler. Ayrıca kaynağın ortaya çıkması sonrası hep aynı özelliklerle varlığını sürdürmeyip yıllar içinde var olduğu bölgeye göre özellikleri değişebilir. Özellikle petrol ve kömür gibi kaynaklar bu bahsettiğimiz nedenlerden dolayı birbirlerinden oldukça farklılaşmaktadırlar.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynaklara ilişkin "bedavacılık ve aşırı kullanım" problemini içerir?

Seçenekler

A
Kamusal mal olmaları
B
Üretim fonksiyonunun belirsizliği
C
İyi çalışan bir piyasasının olmaması
D
Heterojen olmaları
E
Yöresel olmaları
Açıklama:
Doğal kaynaklar toplumdaki herkesin parasal bir bedel ödemeden rahatlıkla kullanabildikleri kaynaklardır. Bu bağlamda doğal kaynaklar ortak kullanıma açık kamusal mallardır. Doğal kaynakların sosyal ya da kamusal mal olma özelliğinden dolayı yarattığı önemli sorunlardan birisi ise bedavacılık ve bunun kaçınılmaz sonucu olarak aşırı kullanım olmaktadır. Bu sorunlar doğal kaynakların aşırı kullanımı ve yok edilmesi sorunlarını beraberinde getirmektedir. Özellikle yeni gelişmiş teknolojiler ile doğal kaynakların varlığı, özellikleri ve sürdürülebilirliği daha fazla tehlike altındadır. Trol balıkçılığı, avcılık türlerinin gelişmesi dürbünlü silahlar vb. araçlar hem türleri yok ederken hem de önemli çevre sorunları yaratmaktadırlar.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi varlığı ve neslini sürdüremeyecek derecede azalan ve tükenme durumundaki doğal kaynağa verilen isimdir?

Seçenekler

A
Kritik noktası olan kaynak
B
Yenilenebilen kaynak
C
Tükenebilen kaynak
D
Belirsiz kaynak
E
Homojen kaynak
Açıklama:
Kritik noktası olan doğal kaynaklar, insanların müdahalesi sonucunda kritik noktaları olduğu için varlıkları ve nesilleri tehlikede olan kaynaklardır. Bu kaynakların bazıları varlığını sürdürebilirken bazılarının varlığı ve nesli tükenmiştir. Yabani domuz, kurt, aslan vb. yabanıl hayvanların insanlar tarafından sürekli avlandıkları için mevcut sayılarını korumaları ve sayılarının artması pek mümkün olmaması sonucunda her geçen gün sayı ve populasyonları tükenmektedir.

Soru 18

  1. Doğalgaz
  2. Toprak
  3. Uranyum
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kendiliğinden, insan müdahalesi olmadan ortadan kalkan kaynaklara örnektir?

Seçenekler

A
I,II
B
I,II,III
C
I,III
D
Sadece III
E
Sadece II
Açıklama:
Tükenebilen kaynaklar, kendiliğinden insan müdahalesi olmadan ortadan kalkan kaynaklardır. Doğal gaz yenilenemeyen stok bir kaynaktır ve yer altı su kaynaklarında olduğu gibi kayalar arasındaki bir çatlaktan tüketilmeden atmosfere karışabilir. Toprak aynı şekilde rüzgâr ve erozyonla tüketilmeden verimsiz kayalıklara dönüşebilir. Uranyum, zamanla tüketilmeden radyoaktivite özelliğini kaybedebilir.

Soru 19

Doğal kaynak ve çevrenin kullanılıp yok edilmesini kapitalist sistemin bir sonucu olarak kabul eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Smith
B
Mill
C
Marx
D
Malthus
E
Jevons
Açıklama:
Marx’ın teorisi kapitalizmin yapısı ve gelişimini anlamaya ve çözmeye yöneliktir. Bu amaçla Marx, kapitalist sistem içinde ekonomik büyüme ve gelişmenin, sermaye birikimi ve işçilerin fazla çalıştırılması ve emeğin sömürülmesi sonucunda kapitalistin artan üretim ve karları sonucunda oluştuğunu vurgulamaktadır. Bu fikir, Marx tarafından emek-değer teorisi, artı değer teorisi ve kar teorisi olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda Marksist düşüncede üretim ve ekonomik büyüme kapitalist sınıfın, emeği ve doğal kaynakları sömürmesi sonucunda gerçekleşmektedir. Doğal kaynakların ve çevrenin kullanılması ve yok edilmesi ise kapitalist sistemin varlığının ve işleyişinin bir sonucu olarak kabul edilmektedir.

Soru 20

Brundland Raporu, diğer adıyla "Ortak Geleceğimiz" olarak bilinen raporda ilk defa ortaya atılan, hem bugünkü hem de gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılayacak kalkınma kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Optimal kaynak
B
Emek-değer
C
İnsanmerkezli
D
Sürdürülebilir
E
Verimli
Açıklama:
Brundland Raporu olarak isimlendirilen bir rapor hazırlamıştır. “Ortak Geleceğimiz” olarak da bilinen bu rapor, çevre ve ekonomi ilişkisi açısından önemli bir rapor olurken aynı zamanda küresel platformda ilk defa yeni kalkınma anlayışını sürdürülebilir kalkınma kavramı çerçevesinde açıklayan bir çalışmadır. Raporda sürdürülebilir kalkınma, bugünkü neslin ihtiyaç-larını karşılarken gelecek nesillerin de ihtiyaçlarını da karşılayabilecek kalkınma olarak tanımlanmaktadır. Raporda, sürdürülebilir kalkınma iki temel amaç üzerine kurulmuştur. Bu temel amaçlar ise şunlardır; Çevreyle uyumlu, karşı olmayan bir büyüme anlayışı çerçevesinde doğal kaynak ve çevrenin dikkatli kullanılması, korunması ve gelişmekte olan ülkelerin temel ihtiyaçlarının karşılanmasıdır.

Soru 21

“İnsan faaliyetleri ve canlı varlıklar üzerinde hemen ya da süre içinde dolaylı ya da dolaysız bir etkide bulunabilecek fiziksel kimyasal, biyolojik ve toplumsal etkenlerin belirli bir zamandaki toplamı” olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çevre
B
Ekoloji
C
Biyoloji
D
Epidemoloji
E
Ekosistem
Açıklama:
DOĞAL KAYNAKLAR VE ÇEVRE: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
“İnsan faaliyetleri ve canlı varlıklar üzerinde hemen ya da süre içinde dolaylı ya da dolaysız bir etkide bulunabilecek fiziksel kimyasal, biyolojik ve toplumsal etkenlerin belirli bir zamandaki toplamı” olarak çok genel bir çevre tanımlaması yapılmaktadır.

Soru 22

  1. Canlılar
  2. Kültürel varlıklar
  3. Tarihsel varlıklar
  4. Kurumlar
Yukarıda verilenlerden hangileri çevrenin içerisinde yer alan kavramlardır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
DOĞAL KAYNAKLAR VE ÇEVRE: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Çevre tanımının kapsamadığı bilim alanı ve kapsamadığı alan ve süreç kalmamaktadır. İnsanın dışında yer alan, onun hem dolaylı hem de doğrudan ilişkide olduğu bütün diğer insanlar, canlılar, cansızlar, kültürel ve tarihsel varlıklar, kurumlar ve yaşam alanı içinde bulunan fiziksel çevresi, birçok bilimin konusunu oluşturmaktadır.

Soru 23

“İnsanlığın var olmasından bu yana ekonomik ve toplumsal değişim sürecinde çoğunlukla doğal çevreden yararlanılarak insan bilgi ve kültür birikimine dayalı olarak yarattığı tüm değer ve varlıklardan oluşan çevredir.” Şeklinde tanımlanan çevre aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Doğal çevre
B
Yapay çevre
C
Ekolojik çevre
D
Toplumsal çevre
E
Kırsal çevre
Açıklama:
Çevre Tanımının Boyutları
Yapay çevre insanlığın var olmasından bu yana ekonomik ve toplumsal değişim sürecinde çoğunlukla doğal çevreden yararlanılarak insan bilgi ve kültür birikimine dayalı olarak yarattığı tüm değer ve varlıklardan oluşan çevredir. En belirgin özelliği ise insanın oluşturması ve şekillendirmesidir.

Soru 24

İki ya da üç kişinin oluşturduğu ilişkilerden başlayıp, alışverişi, olacak komşuluğu, eğitimi, çalışma koşullarını, yöneten yönetilen ilişkilerini kapsayan ve toplumsal ilişki koşullarını şekillendiren, resmî ve gayri resmî davranış ve ilişkileri kapsayan çevre çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Doğal çevre
B
Yapay çevre
C
Fiziksel çevre
D
Toplumsal çevre
E
Kırsal çevre
Açıklama:
Fiziksel bir ortam içerisinde yaşayan ve insanların ekonomik, sosyal ve siyasal sistem içinde geliştirdikleri ilişkilerin bütünü toplumsal çevreyi oluşturmaktadır. Basit olarak iki ya da üç kişinin oluşturduğu ilişkilerden başlayıp, alışverişi, olacak komşuluğu, eğitimi, çalışma koşullarını, yöneten yönetilen ilişkilerini kapsayan ve toplumsal ilişki koşullarını şekillendiren, resmî ve gayri resmî davranış ve ilişkiler toplumsal çevreyi açıklamaktadır.

Soru 25

  1. Bağlılık ilkesi
  2. Sınırlama ilkesi
  3. Dayanışma ilkesi
  4. Farklılaşma ilkesi
Yukarıda verilenlerden hangileri ekosistemin dinamik, düzenli işleyişinin bağlı olduğu ilkelerdendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Çevre ve Ekolojik Sistem (Ekosistem)
Ekosistemde, bütün enerji-madde-canlı ilişkileri ile üretim-tüketim-birikim ve dolaşım süreçleri aynı zamanda fakat dinamik bir işleyiş sürecinde gerçekleşmektedir. Bu bağlamda ekosistemin dinamik, düzenli işleyişi ise birtakım ilkelere bağlıdır. Bu ilkeler bağlılık ilkesi, sınırlama ilkesi ve dayanışma ilkesi olarak üç grupta açıklanabilir.

Soru 26

Ekolojik sistem içerisinde var olan bütün canlı ve cansız varlıklar arasında karmaşık fakat sürekli ve etkileşimli bir ilişkinin olması aşağıda verilen ilkelerden hangisi ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Bağlılık ilkesi
B
Sınırlama ilkesi
C
Dayanışma ilkesi
D
Farklılaşma ilkesi
E
Varoluş ilkesi
Açıklama:
Çevre ve Ekolojik Sistem (Ekosistem)
Ekosistem ilkeler bağlılık ilkesi, sınırlama ilkesi ve dayanışma ilkesi olarak üç grupta açıklanabilir. Bağlılık ilkesi, daha önce de bahsettiğimiz gibi, ekolojik sistem içerisinde var olan bütün canlı ve cansız varlıklar arasında karmaşık fakat sürekli ve etkileşimli bir ilişkinin olmasıdır. Sınırlılık ilkesi, her canlının büyüme ve çoğalma konusunda sonsuza kadar var olamayacağı ve bir sınırı olmasını açıklamaktadır. Dayanışma ilkesi ise ekolojik sistem içinde her canlı ve cansız varlıkların birbiri ile çok yönlü ve karşılıklı bir dayanışma ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Dayanışma ilkesi bu bağlamda ilkeler içinde ekolojik sistemin özünü açıklayan ilke olmaktadır.

Soru 27

  1. Otlak
  2. Deniz
  3. Kömür
  4. Rüzgar
Yukarıda verilenlerden hangileri doğal kaynak olarak sayılabilir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Doğal Kaynakların Tanımı Kapsamı ve Önemi
Topraklar (tarımsal topraklar, otlak ve meralar, orman arazileri), sular (denizler, göller, nehirler), doğal bitki örtüsü ve yabanıl hayvan toplulukları, madenler ve değerli varlıklar (metalik olan ve metalik olmayan madenler ve kömür, petrol, uranyum, taşlar gibi varlıklar) doğal kaynak olarak sayılmaktadır. Ayrıca, doğal kaynakların birçoğunun kaynağı olan güneş de doğal kaynak olarak sayılmaktadır. Ayrıca, yağmurlar, rüzgâr da yine doğal kaynak kapsamı içinde yer almaktadır.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi bir doğal kaynağın en önemli sorunudur?

Seçenekler

A
Bir yaşam çevresi olması
B
Belirli bölgelerde bulunması
C
Tükenebilir ve kalitelerinin bozulabilir olması
D
Üretim faktörü olarak diğer üretim faktörlerine göre kıt olması
E
Kolay bulunur olması
Açıklama:
Doğal Kaynakların Özellikleri
Doğal kaynakların en önemli özelliği ve doğal kaynaklarla ilgili en önemli sorun yeterlilik veya kıtlık sorunudur.

Soru 29

Tarımsal üretim için toprak ve doğal kaynakların önemini vurgulayan ilk iktisadi düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fizyokrasi
B
Etnoloji
C
Antropoloji
D
Emek değer teorisi
E
Sosyalist düşünce sistemi
Açıklama:
DOĞAL KAYNAKLAR ÇEVRE VE EKONOMİ İLİŞKİSİNİN TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE GELİŞİMİ
İktisadi düşünce tarihinde doğal kaynaklar, çevre ve ekonomi ilişkisi 17-18.yüzyıl ve daha eski dönemlerde tartışılmaya başlanmıştır. Tarımsal üretim için toprak ve doğal kaynakların önemini vurgulayan ilk iktisadi düşünce Fizyokrasidir.

Soru 30

Küresel platformda ilk defa yeni kalkınma anlayışını sürdürülebilir kalkınma kavramı çerçevesinde açıklayan ve çevre ve ekonomi ilişkisi açısından önemli bir çalışma olan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Brundland Raporu
B
Büyümenin Sınırları
C
Çevre ve Kalkınma Üzerine Rio Bildirgesi
D
Orman İlkeleri Sözleşmesi
E
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
Açıklama:
DOĞAL KAYNAKLAR ÇEVRE VE EKONOMİ İLİŞKİSİNİN TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE GELİŞİMİ
Çevre Konferansı’nın çevre sorunlarının küresel düzeyde algılanması çabaları sonucunda 1987 yılında Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu, Gro Harlem Brundland başkanlığında oluşturulan ve Brundland Raporu olarak isimlendirilen bir rapor hazırlamıştır. “Ortak Geleceğimiz” olarak da bilinen bu rapor, çevre ve ekonomi ilişkisi açısından önemli bir rapor olurken aynı zamanda küresel platformda ilk defa yeni kalkınma anlayışını sürdürülebilir kalkınma kavramı çerçevesinde açıklayan bir çalışmadır.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi insanın içinde yaşadığı ve varlığını sürdürdüğü, fiziksel olarak özelliğini, niteliğini algıladığı ve hissettiği çevredir?

Seçenekler

A
Fiziksel çevre
B
Doğal çevre
C
Yapay çevre
D
Toplumsal çevre
E
Mekansal çevre
Açıklama:
Küresel tabakada en önemli canlılardan biri olan insanın ise içinde yaşadığı ve varlığını sürdürdüğü, fiziksel olarak özelliğini, niteliğini algıladığı ve hissettiği ortam, fiziksel çevredir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel bir ortam içerisinde yaşayan ve insanların ekonomik, sosyal ve siyasal sistem içinde geliştirdikleri ilişkilerin bütününü oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Mekansal çevre
B
Toplumsal çevre
C
Yapay çevre
D
Doğal çevre
E
Mekanik çevre
Açıklama:
Fiziksel bir ortam içerisinde yaşayan ve insanların ekonomik, sosyal ve siyasal sistem içinde geliştirdikleri ilişkilerin bütünü toplumsal çevreyi oluşturmaktadır. Basit olarak iki ya da üç kişinin oluşturduğu ilişkilerden başlayıp, alışverişi, olacak komşuluğu, eğitimi, çalışma koşullarını, yöneten yönetilen ilişkilerini kapsayan ve toplumsal ilişki koşullarını şekillendiren, resmî ve gayriresmî davranış ve ilişkiler toplumsal çevreyi açıklamaktadır.

Soru 33

Mekân özelliğine göre çevre kavramını incelediğimizde, mekânı aşağıdakilerden hangisi bağlamında ele almak gerekmektedir?

Seçenekler

A
Kırsal
B
Kentsel
C
Toplumsal
D
Yerleşme yeri
E
Ölçek
Açıklama:
Mekân özelliğine göre çevre kavramını incelediğimizde, farklı mekân ölçeklerinde ele almak gerekmektedir. Bu anlamda çevre yerel, bölgesel şeklinde coğrafî ölçeklerde tanımlanabildiği gibi yönetsel, siyasal ölçeklere göre de ulusal ve uluslararası şeklinde bir tanımlama yapılabilir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi insan ihtiyaçlarını karşılayan ve insanın çevresinde bulunan ekonomik ve toplumsal amaçların gerçekleştirilmesinde kullanılan araçlara verilen addır?

Seçenekler

A
Çevre
B
Mekân
C
Kaynak
D
Ölçek
E
Teori
Açıklama:
İnsan ihtiyaçlarını karşılayan ve insanın çevresinde bulunan ekonomik ve toplumsal amaçların gerçekleştirilmesinde kullanılan araçlara kaynak adı verilmektedir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi kendiliğinden, insan müdahalesi olmadan ortadan kalkan kaynaklardır?

Seçenekler

A
İşçi verimliliği yüksek kaynaklar
B
Rekabetçi kaynaklar
C
Üstün kaynaklar
D
Tükenebilen kaynaklar
E
Tam kapasite kaynaklar
Açıklama:
Tükenebilen kaynaklar, kendiliğinden insan müdahalesi olmadan ortadan kalkan kaynaklardır.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynakların en önemli özelliği ve doğal kaynaklarla ilgili en önemli sorundur?

Seçenekler

A
Çeşitliliğinin az olması
B
Kıt olmaları
C
Çıkarım maliyetlerinin yüksek olması
D
Her ülkede olmamaları
E
Zaman içinde kalitelerinde farklılıkların oluşması
Açıklama:
Doğal kaynakların en önemli özelliği ve doğal kaynaklarla ilgili en önemli sorun yeterlilik veya kıtlık sorunudur.

Soru 37

Aşağıda verilen ve günümüzden yaklaşık 10.000 yıl önce yaşanan devrimlerden hangisi ile birlikte insanın doğal çevreyle ilişkisi değişmeye başlamıştır?

Seçenekler

A
Sanat
B
Kültür
C
Eğitim
D
Sanayi
E
Tarım
Açıklama:
İnsanın doğal çevreyle ilişkisi günümüzden yaklaşık 10.000 yıl önce yaşanan tarım devrimi ile birlikte değişmeye başlamıştır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynakların kıtlığı ve çevre mallarının önemi, üretememe korkusu, kaynak ve enerji için toplumların çatışma ve savaş korkusunu toplumlara tanıştıran ilk krizdir?

Seçenekler

A
Kirli sulardan yararlanılarak üretilen ürünlerden beslenenlerin ölmesi
B
1952 kirli hava ile 4000 kişinin ölmesi
C
1970 enerji krizi
D
Ağaçların kesilmesi ile ormanların yok edilmesi
E
Bilgi, teknolojik ilerleme ve tecrübeye bağlı olarak insanoğlunun doğaya hakim olması
Açıklama:
Doğal kaynakların kıtlığı ve çevre mallarının önemi, üretememe korkusu, kaynak ve enerji için toplumların çatışma ve savaş korkusunu toplumlara tanıştıran ilk kriz 1970 enerji krizidir.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretim için toprak ve doğal kaynakların önemini vurgulayan ilk iktisadi düşüncedir?

Seçenekler

A
Marjinalizm
B
Liberalizm
C
Klasik iktisat
D
Fizyokrasi
E
Merkantilizm
Açıklama:
Tarımsal üretim için toprak ve doğal kaynakların önemini vurgulayan ilk iktisadi düşünce Fizyokrasidir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi mal ve hizmet üretmenin ve zenginliğin yollarını araştırmış ve iktisadi büyümenin üretim faktörleri içinde, topraktan çok sermaye birikimi, iş gücü verimliliği ve iş bölümü ile gerçekleşeceğini vurgulamıştır?

Seçenekler

A
A. Smith
B
D. Ricardo
C
J. S. MillS.
D
K. Marx
E
T. Malthus
Açıklama:
Klasik iktisadi düşünürlerden A. Smith, ekonomilerin büyüme aşamasında, doğal kaynak bakımından zengin bir durumda olduğunu varsaymaktadır. A. Smith, doğal kaynakları ve toprağı üretim aşamasında doğada hazır olarak bulunan önemli bir üretim faktörü olarak değerlendirmektedir. Bu bağlamda, ekonomik büyümeyi ülkelerin sahip oldukları toprak, doğal kaynaklar ve iklimin sınırları belirlemektedir. Mal ve hizmet üretmenin ve zenginliğin yollarını araştıran Smith, iktisadi büyümenin üretim faktörleri içinde, topraktan çok sermaye birikimi, iş gücü verimliliği ve iş bölümü ile gerçekleşeceğini vurgulamaktadır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi ortak malların özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Ortak malların üretimi piyasada bir fiyat aracılığıyla olmaz
B
Herkes bedelini ödeyerek kullanım hakkına sahip olur
C
Bir kimse bir başka kimsenin bu maldan kullanımını engelleyebilir
D
Ortak malların üretimi arz ve talebe göre belirlenir.
E
Herkesin bu maldan istediği ölçüde faydalanması mümkün değildir.
Açıklama:
Ortak malların özellikleri
Ortak malların üretimi piyasada bir fiyat aracılığıyla olmaz

Soru 42

Ekoloji kavramını ilk defa 1866 yılında canlı varlıkların ortamlarıyla olan ilişkilerini incelerken kullanan kişi ağaıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ernst Haeckel
B
Thomas Malthus
C
David Ricardo
D
Pareto
E
Pigou
Açıklama:
Ekoloji kavramını ilk defa 1866 yılında canlı varlıkların ortamlarıyla olan ilişkilerini incelerken kullanan kişi Ernst Haeckel'dir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi kullanılmazsa tükenmeyen doğal kaynaklar ile ilgili doğru bir ifade değildir?

Seçenekler

A
Kaliteleri değişebilir
B
Özellikleri değişebilir
C
Yeraltı petrol kaynakları tükenmeyen kaynaklara örnek olabilir.
D
Toprak tükenmeyen kaynaklar arasında yer almaktadır.
E
Tekrar kullanılamaz hale gelebilir
Açıklama:
Toprak kullanılmadan tüketilebilen kaynaklar arasındadır.
Toprak tükenmeyen kaynaklar arasında yer almaktadır.

Soru 44

Doğal kaynağın varlığını ve neslini sürdüremeyecek derecede azalması ve tükenmesi durumundaki miktarı ya da sayısı aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?

Seçenekler

A
Doğal kaynakların yenilenememesi
B
Doğal kaynağın kapsamı
C
Doğal kaynağın kritik noktası
D
Doğal kaynağın kıt olması
E
Doğal kaynağın homojen olmaması
Açıklama:
Doğal kaynağın kritik noktası, doğal kaynağın varlığını ve neslini sürdüremeyen derecede azalması ve tükenmesi durumundaki miktarı ya da sayısıdır.

Soru 45

Doğal kaynakların belirlenen girdi ve üretim maliyetlerinin gerçekçi olmaması nedeniyle ortalama ve marjinal maliyetlerini hesaplamanın zorlaşması doğal kaynaklarla ilgili hangi sorunu ifade eder?

Seçenekler

A
Doğal kaynaklar homojen değildir
B
Doğal kaynakların iyi çalışan bir piyasası yoktur
C
Doğal kaynaklar yöreseldir
D
Doğal kaynaklar ortak kullanıma açık kamusal mallardır
E
Doğal kaynakların üretim fonksiyonu belirsizdir
Açıklama:
Doğal kaynaklar için bir üretim fonksiyonu belirlemek çok zordur.
Doğal kaynakların üretim fonksiyonu belirsizdir

Soru 46

Tarımsal üretim için toprak ve doğal kaynağın önemini vurgulayan ilk iktisadi düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fizyokrasi
B
Merkantalizm
C
Klasik iktisat
D
Neoklasik iktisat
E
Ortodoks iktisat
Açıklama:
Tarımsal üretim için toprak ve doğal kaynağın önemini vurgulayan ilk iktisadi düşünce Fizyokrasidir.

Soru 47

Doğa ve çevreyi bir üretim faktörü olarak gören ve doğanın sürdürülebilirliği açısından doğanın kendisini yenileme durumunu dikkate almayan dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
  1. -16. yüzyıllar
B
16.-17.yüzyıllar
C
  1. -18.yüzyıllar
D
18.-20.yüzyıllar
E
  1. -21.yüzyıllar
Açıklama:
Birinci dönem ya da 18.-20.yüzyıllar, doğa ve çevreyi bir üretim faktörü olarak gören ve doğanın sürdürülebilirliği açısından doğanın kendisini yenileme durumunu dikkate almayan bir dönemdir.

Soru 48

Kömürün en önemli enerji kaynağı olarak tükenmekte olduğu uyarısını W.Stanley Jevons hangi ülke için yapmıştır?

Seçenekler

A
Fransa
B
Almanya
C
İngiltere
D
ABD
E
İspanya
Açıklama:
Jevons, İngiltere'nin hızlı sanayileşme döneminde kömürün en önemli enerji kaynağı olarak tükenmekte olduğu uyarısında bulunmuştur.

Soru 49

İnsanlığın var olmak ve dünya üzerinde yerleşmek için tüketmek, refahını arttırmak için üretim rekabeti içinde doğal kaynakları, ormanları ve bitki örtüsünü farklı türdeki hayvanları yok ettiklerini ve bunun dünyanın sonunu getireceğini vurgulayan kimdir?

Seçenekler

A
A.Smith
B
D.Ricardo
C
R.Malthus
D
S.Mill
E
C.Pigou
Açıklama:
İnsanlığın var olmak ve dünya üzerinde yerleşmek için tüketmek, refahını arttırmak için üretim rekabeti içinde doğal kaynakları, ormanları ve bitki örtüsünü farklı türdeki hayvanları yok ettiklerini ve bunun dünyanın sonunu getireceğini vurgulayan S.Mill'dir.

Soru 50

Küresel platformda ilk defa yeni kalkınma anlayışını sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde açıklayan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Brundland Raporu
B
Büyümenin Sınırları Raporu
C
Roma Kulübü
D
İnsanlığın İkilemi
E
Dünya Kalkınma Zirvesi
Açıklama:
Küresel platformda ilk defa yeni kalkınma anlayışını sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde açıklayan Brundland Raporu (Ortak Geleceğimiz) dur.

Soru 51

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kötümser klasik iktisatçılar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
François Quesnay
B
John Maynard Keynes
C
David Ricardo
D
David Hume
E
J.S. Milll
Açıklama:
Doğal kaynaklar ve çevrenin ekonomi ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Soru 52

İnsan ihtiyaçlarını karşılayan ve doğal çevrede ortaya çıkmış ve hazır bulunan kaynak aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hammadde
B
Toprak
C
Sermaye
D
Doğal Kaynak
E
Emek
Açıklama:
Çevrenin tanımını boyutlarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Soru 53

Adam Smith’in nüfusla ilgili düşüncelerini geliştiren ve “Nüfus Prensibi Üzerine Bir Deneme” isimli bir eser yayınlayan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Malthus
B
David Hume
C
J.S. Mill
D
David Ricardo
E
Karl Marx
Açıklama:
Tarihsel olarak doğal kaynaklar ve çevrenin ekonomi ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Soru 54

Ekonomik büyümeyi "ülkelerin sahip oldukları toprak, doğal kaynaklar ve iklimin sınırları belirlemektedir" düşüncesi aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
Malthus
B
Mill
C
Smith
D
Jevons
E
Ricardo
Açıklama:
Tarihsel olarak doğal kaynaklar ve çevrenin ekonomi ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Soru 55

Kapitalizmin yapısını ve gelişimini anlamaya ve çözmeye yönelik bir teori geliştiren iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Malthus
B
David Hume
C
J.S. Mill
D
David Ricardo
E
Karl Marx
Açıklama:
Tarihsel olarak doğal kaynaklar ve çevrenin ekonomi ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynakların özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Miktarının ve kalitesinin sürekli artması
B
Yaşam çevresi olması
C
Sınırlı olması
D
Tükenebilir ve kalitelerinin bozulabilir olması
E
Üretim faktörü olarak diğer üretim faktörlerine göre kıt olması
Açıklama:
Doğal kaynaklar kavramının kapsamını önemini özelliklerini sorunlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi yenilenemeyen enerji kaynaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Petrol
B
Jeotermal
C
Doğal Gaz
D
Kömür
E
Yeraltı Madenleri
Açıklama:
Doğal kaynaklar kavramının kapsamını önemini özelliklerini sorunlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 58

İnsanlığı bu gün yaşadığı ve gelecekte yaşayacağı sorunları değerlendirmeyi ve çözmeyi amaçlayan topluluk aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Roma Klübü
B
Paris Klübü
C
Londra Klübü
D
Brüksel Klübü
E
Ankara Klübü
Açıklama:
Tarihsel olarak doğal kaynaklar ve çevrenin ekonomi ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Soru 59

Kurumsal çevre aşağıdaki gruplardan hangisinin çevre tanımını oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Sosyologlar
B
Antropologlar
C
Tarihçiler
D
Kent Bilimciler
E
Fizyokratlar
Açıklama:
Çevrenin tanımını boyutlarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi çevre tanımının boyutlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Teknolojik Açıdan Çevre
B
Nitelik Açısından Çevre
C
Mekan Açısından Çevre
D
Toplumsal Çevre
E
Yapay Çevre
Açıklama:
Çevrenin tanımını boyutlarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi yenilenemeyen bir kaynaktır?

Seçenekler

A
Flora
B
Bitki örtüsü
C
Nehirler
D
Fauna
E
Kömür
Açıklama:
Doğal kaynaklar kavramının kapsamını önemini özelliklerini sorunlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi insan ve diğer canlı toplumların bir arada uyum ve denge içinde varlık ve gelişmelerini sürdürebilmeleri için gerekli ve var olan koşulların bütünü olarak tanımlanabilir?

Seçenekler

A
Çevre
B
Doğa
C
Yaşam Çerçevesi
D
Doğal Kaynaklar
E
Ekoloji
Açıklama:
Doğal kaynaklar kavramının kapsamını önemini özelliklerini sorunlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynaklarla ilgili bir sorun değildir?

Seçenekler

A
Doğal kaynaklar kamusal nitelikte mallardır.
B
Doğal kaynaklar küresel ölçekte dengeli bir biçimde dağılmıştır.
C
Doğal kaynaklar heterojen özelliklere sahiptir.
D
Doğal kaynaklar için bir üretim fonksiyonu belirlemek çok zordur.
E
Doğal kaynaklar için piyasa mekanizması etkin olarak işlememektedir.
Açıklama:
Doğal kaynaklar ve çevrenin ekonomi ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi yenilenebilen kaynaklar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Orman
B
Ham Petrol
C
Mermer yatakları
D
Altın
E
Bor
Açıklama:
Doğal kaynaklar kavramının kapsamını önemini özelliklerini sorunlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 65

Enerji kaynakları ekonomisini ilk defa iktisadi analize dahil eden iktisatçı kimdir?

Seçenekler

A
Malthus
B
Karl Marx
C
J. Stuart Mill
D
David Ricardo
E
W.Stanley Jevons
Açıklama:
Tarihsel olarak doğal kaynaklar ve çevrenin ekonomi ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Soru 66

Bir mal ya da varlığın kaynak olarak nitelendirilebilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisini taşıması gereklidir?

Seçenekler

A
Kaynağın bol olması
B
Kaynağın faydalı olması
C
Kaynağın varlığı konusunda belirsizlik durumunun hakim olması
D
Kaynağı çıkaracak teknik bilgi ve beceri düzeyinin yetersiz olması
E
Kaynağın işlenmesi için gerekli bilgi ve beceri düzeyine henüz ulaşılamaması
Açıklama:
Doğal kaynaklar kavramının kapsamını önemini özelliklerini sorunlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 67

Sürekli bir nüfus artışı durumunda gelecekteki gıda maddeleri üretiminin yeterli olmayacağını ve bunun insanlığın refahını olumsuz yönde etkileyeceğini ileri süren klasik iktisatçı kimdir?

Seçenekler

A
A.Smith
B
Mill
C
Malthus
D
Ricardo
E
Marx
Açıklama:
Tarihsel olarak doğal kaynaklar ve çevrenin ekonomi ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Soru 68

Küresel platformda ilk defa yeni kalkınma anlayışını sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde açıklayan çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Büyümenin Sınırları Raporu
B
Ortak Geleceğimiz
C
Yeryüzü Zirvesi
D
İnsanlığın İkilemi
E
Dünya Kalkınma Zirvesi
Açıklama:
Tarihsel olarak doğal kaynaklar ve çevrenin ekonomi ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Soru 69

Doğal çevreden yararlanılarak insan bilgi ve kültür birikimine dayalı olarak yarattığı tüm değer ve varlıklardan oluşan çevreye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Toplumsal çevre
B
Yapay Çevre
C
Doğal Çevre
D
Yerel Çevre
E
Fiziksel Çevre
Açıklama:
Çevrenin tanımını boyutlarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Soru 70

insan ve diğer canlı toplumların (popülasyonların) bir arada uyum ve denge içinde varlık ve gelişmelerini sürdürebilmeleri için gerekli ve var olan koşulların bütünü olarak tanmlanan kavrama.....adı verilir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Ekokent
B
Ekosistem
C
Ekotarım
D
Ekotoplum
E
Ekoturizm
Açıklama:
Ekosistem, insan ve diğer canlı toplumların (popülasyonların) bir arada uyum ve denge içinde varlık ve gelişmelerini sürdürebilmeleri için gerekli ve var olan koşulların bütünü olarak tanmlanabilir.

Soru 71

İnsanın, ekolojik sistem içinde çevresiyle olan ilişkisi bağlamında, çevre etiği ve çevre sorunlarını analiz eden felsefecilere ve felsefi tartışmalara göre, iki yaklaşım çerçevesinde çevre ve çevre sorunları tanımlanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu iki yaklaşımı kapsayan açıklamayı vermektedir?

Seçenekler

A
İnsanmerkezli ve çevremerkezli yaklaşım
B
Doğamerkezli ve çevremerkezli yaklaşım
C
Ekomerkezli ve çevremerkezli yaklaşım
D
Doğamerkezli ve sistemmerkezli yaklaşım
E
Çevremerkezli yaklaşım ve sistemmerkezli yaklaşım
Açıklama:
İnsanın, ekolojik sistem içinde çevresiyle olan ilişkisi bağlamında, çevre etiği ve çevre sorunlarını analiz eden felsefecilere ve felsefi tartışmalara göre, iki yaklaşım çerçevesinde çevre ve çevre sorunları tanımlanmaktadır. Birinci yaklaşım, insan ve insan refahını merkeze koyan insanmerkezli yaklaşım; ikinci yaklaşım ise çevre ve çevrenin sürdürülebilirliğini merkeze koyan çevremerkezli yaklaşımdır.

Soru 72

I. Kaynağın varlığının farkında olunması ve bilinmesi
II. Kaynağın faydalı olması
III. Kaynağı çıkaracak, işleyecek teknik bilgi, beceri ve yetenek olması
IV. Kaynağın çok değerli olması
V. Kaynağın ulaşılmaz olması
Yukarıdakilerin hangileri, Bir mal ya da varlığın kaynak olabilmesi için gerekli şartları kapsamaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
IV ve V
C
II, IV ve V
D
I, II ve III
E
II, III ve V
Açıklama:
Kaynağın varlığının farkında olunması ve bilinmesi; Kaynağın faydalı olması ve kaynağı çıkaracak, işleyecek teknik bilgi, beceri ve yetenek olmasıdır. Bu üç şart, Bir mal ya da varlığın kaynak olabilmesi için gerekli şartları kapsamaktadır.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi kritik noktası olan doğal kaynaklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Orman
B
Fauna
C
Flora
D
Bitki örtüleri
E
Nehirler
Açıklama:
Doğal kaynağın kritik noktası; doğal kaynağın varlığını ve neslini sürdüremeyecek derecede azalması ve tükenmesi durumundaki miktarı ve sayısı olmaktadır. Bu bağlamda orman ve bazı fauna, flora ve bitki örtüleri de aynı durumdadr.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynaklarla ilgili temel sorunlarla birlikte, beraberinde ortaya çıkan diğer sorunlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Doğal kaynaklarda mülkiyet hakları
B
Doğal kaynak kullanım oranında sosyal optimalite
C
Doğal kaynağın maliyeti
D
Doğal kaynak yönetimi
E
Doğal kaynağı işleme ve koruma
Açıklama:
Doğal kaynaklarla ilgili temel sorunlarla birlikte, beraberinde ortaya çıkan diğer sorunları: Doğal kaynaklarda mülkiyet hakları, Doğal kaynağı işleme ve koruma, Doğal kaynak yönetimi, Doğal kaynak kullanım oranında sosyal optimalite ve Doğal kaynaklarda mülkiyet hakları olarak ifade etmek mümkündür.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde artık ekonomik ve ekolojik sistem içerisinde, üzerinde düşünülmesi ve uğraşılması gereken çok önemli konular arasında sayılmaz?

Seçenekler

A
Doğal kaynak ve enerji krizleri
B
Sürdürebilirliğin korunması
C
Çevre ve doğal kaynakların kıtlığı
D
Barış anlaşmaları
E
Savaş
Açıklama:
Barış anlaşmaları günümüzde ekonomik ve ekolojik sistem içerisinde, üzerinde düşünülmesi ve uğraşılması gereken çok önemli konular arasında sayılmaz.

Soru 76

İktisadi düşünce tarihinde, tarımsal üretim için toprak ve doğal kaynakların önemini vurgulayan ilk iktisadi düşünce aşagıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fizyokrasi
B
Neoliberalizm
C
Neokeynesyen düşünce
D
Marjinalizm
E
Monetaristler
Açıklama:
Tarımsal üretim için toprak ve doğal kaynakların önemini vurgulayan ilk iktisadi düşünce Fizyokrasidir.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi, 1972 yılında Roma Klübü tarafından yayınlanan “Büyümenin Sınırları” isimli bir raporda dikkat çeken temel konulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Hızlı ekonomik büyüme
B
Hızlı sanayileşme
C
Hızlı nüfus artışı
D
Hızlı artan çevre kirliliği
E
Bilgi teknolojilerinin gelişmesi
Açıklama:
Bilgi teknolojilerinin gelişmesi, 1972 yılında Roma Klübü tarafından yayınlanan “Büyümenin Sınırları” isimli bir raporda dikkat çeken temel konulardan biri değildir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynaklarla ilgili sorunlardan birisidir?

Seçenekler

A
Doğal kaynaklar homojendir
B
Doğal kaynakların üretim fonksiyonları belirsizdir
C
Doğal kaynakların iyi çalışan bir piyasası vardır
D
Doğal kaynaklar küreseldir
E
Doğal kaynaklar ortak kullanıma açık olmayan (ekonomik) mallardır
Açıklama:
Doğal kaynakların üretim fonksiyonları belirsiz olması, doğal kaynaklarla ilgili sorunlardan birisidir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devrimi ile birlikte, insanın doğal çevresi üzerindeki verdiği zararları artıran ve kontrolsüz bir hâle dönüştüren nedenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Nüfusun artması
B
Üretimin artması
C
Tüketimin artması
D
Park ve bahçelerin artması
E
Çevreyi kirleten ekonomik faaliyetlerin artması
Açıklama:
Sanayi Devrimi ile birlikte, insanın doğal çevresi üzerindeki verdiği zararları artıran ve kontrolsüz bir hâle dönüştüren nedenler: nüfusun artması, üretim, tüketim ve kömür çe- lik gibi yenilenemez kaynakların kullanımı ile birlikte artan ekonomik faaliyetler ve beraberinde oluşturduğu kentleşme süreçlerine bağlı olarak insanın doğal çevresi üzerindeki verdiği zararları artıran süreçlerdir.

Ünite 2

Soru 1

"İnsanoğlunun ekonomik faaliyetleri nedeniyle doğal çevresi üzerinde kurmuş olduğu hakimiyet ve baskının, çevrenin taşıma kapasitesini aşması sonucu ortaya çıkan tehlikelerdir" tanımı aşağıdakilerin hangisi ile yakından ilgilidir?

Seçenekler

A
Küresel Isınma
B
Çevre Sorunları
C
Kuraklık
D
Hava Kirliliği
E
Çölleşme
Açıklama:
Çevre sorunları, insanın çevresi ile olan ilişkisindeki olumsuz değişmelerden ortaya çıkmaktadır. İnsan doğadan ve doğal kaynaklardan sürekli yararlanmış, kullanmış ve işlemiş, sahip olduğu bilgi tecrübe ve teknolojik ilerlemeye bağlı olarak doğaya hakim olmuştur. Fakat insanoğlunun bu faaliyetleri ile birlikte doğaya ve çevreye verdiği zararlar da sürekli artmıştır. Çevre sorunları; İnsanoğlunun ekonomik faaliyetleri nedeniyle doğal çevresi üzerinde kurmuş olduğu hakimiyet ve baskının, çevrenin taşıma kapasitesini aşması sonucu ortaya çıkan tehlikelerdir. Doğru cevap B'dir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi yaşanan çevre sorunlarının sonuçları arasındadır?

Seçenekler

A
Kuzey Afrika’nın çölleşmesi
B
Sovyetler Birliği’ndeki Çernobil nükleer kazası
C
Çin’deki ağaçların kesilmesi
D
Sanayileşmenin artması
E
İsviçre’de Sandoz kimyasal tesisindeki zehirli sıvıların Ren Nehri’ne boşalması
Açıklama:
A' seçeneğinde çevre sorunlarının sonuçları yer almaktadır. Diğer B, C, D ve E seçeneklerinde yer alan bilgiler çevre sorunlarının sonuçları değil nedenleridir. Örneğin C seçeneğindeki "Çin’deki ağaçların kesilmesi" çölleşmeye neden olabilir. Başka bir deyişle çevre sorunlarının sonucu değil çevre sorunlarının ortaya çıkmasına neden olan bir etmendir. Doğru cevap A'dır.

Soru 3

Çevre sorunlarının oluşmasında en fazla etki aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bilim
B
Sanayi
C
İnsan
D
Doğal Afetler
E
Hayvan Neslinin Tükenmesi
Açıklama:
Tarihsel süreç içerisinde insanoğlu, çevre sorunlarının yaratılmasında çok etkili olan bir varlıktır. Bu bağlamda dünyadaki insan sayısı ise her geçen gün ve özellikle son iki yüzyıl boyunca hızla artmaktadır. Milattan dört bin yıl önce yeryüzünde yaşayan insan sayısı yaklaşık 30 milyondur. Bu rakam, 1800 ve 1930’lu yıllar arasında 1 milyardan 2 milyara çıkmış 1975 yılında 4 milyara, 20.yüzyılın başında ise 1.6 milyara ulaşmıştır. Nüfus artışı ile ilgili projeksiyonlara göre ise 2025 yılında insan sayısı,8 milyara 2050 yılında ise 10 milyara ulaşacağı tahmin edilmektedir. İnsan sayısındaki bu artış insanların temel ihtiyaçlarının karşılanması sorunu, doğal kaynak ve çevre üzerindeki insan baskısını artırmaktadır. Ayrıca, nüfusu çok olan ülkelerin sanayileşme ve kalkınma çabaları olan gelişmekte olan ülkeler olması nedeniyle enerji ve hammadde kaynakları açısından doğal kaynak ve çevre üzerinde insanın baskısı da yoğunlaşmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 4

"Bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesinde veya reel gayri-safi yurtiçi hasılatında (GSYH) görülen ve sayısal olarak ölçülebilen reel artışlardır" tanımı çevre sorunları etkileyen etmenlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Nüfus Artışı
B
Kentleşme
C
Sanayileşme
D
Ekonomik Büyüme
E
Yoksulluk
Açıklama:
Ekonomik ve teknolojik ilerleme insanoğlunun varlığını sürdürebilmesi ve refah düzeylerini yükseltebilmesi için çok önemli araçlardır. Fakat bu araçlar aynı zamanda önceden bilinen ve bilinmeyen birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Ekonomik büyüme, GSMH’daki artışlar dolayısıyla toplam üretim düzeylerindeki sürekli artışlar olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle büyüme, kaynakları sürekli kullanan ve tüketen bir üretim artışı olarak ifade edilmektedir. Ekonomik Büyüme; Bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesinde veya reel gayri-safi yurtiçi hasılatında (GSYH) görülen ve sayısal olarak ölçülebilen reel artışlardır. Doğru cevap D'dir.

Soru 5

"Hane halkı yada bireylerin biyolojik olarak varlıklarını sürdürebilmeleri ve üretebilmeleri için ihtiyaç duydukları asgari gelir veharcama düzeyidir" tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Az Gelişmişlik
B
Ekonomik Büyüme
C
Mutlak Yoksulluk
D
Toplumsal ve Ekonomi
E
Gayri Safi Milli Hasıla
Açıklama:
Mutlak Yoksulluk; Hane halkı yada bireylerin biyolojik olarak varlıklarını sürdürebilmeleri ve üretebilmeleri için ihtiyaç duydukları asgari gelir ve harcama düzeyidir. Tanımın yaşamı sürdürebilmek için gerekli olan asgari besin bileşenlerini veya kaloriyi esas alması ona mutlaklık niteliği kazandırmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 6

"Ticari, mali ve sınai sermayenin faaliyet alanının giderek daha büyük ölçüde ulusal sınırları aşarak dünya çapına yayılması ve bunun uzantısı olarak da global kapitalist iktisadi sistemin iktisadi ve siyasi yönetiminin ulusal çapı aşan düzenlemelerle yönetilmesidir" tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Mutlak Yoksulluk
B
Küreselleşme
C
Az Gelişmişlik
D
Sanayileşme
E
Uluslar Arası Ticaret
Açıklama:
Küreselleşme; Ticari, mali ve sınai sermayenin faaliyet alanının giderek daha büyük ölçüde ulusal sınırları aşarak dünya çapına yayılması ve bunun uzantısı olarak da global kapitalist iktisadi sistemin iktisadi ve siyasi yönetiminin ulusal çapı aşan düzenlemelerle yönetilmesidir. Doğru cevap B'dir.

Soru 7

I. Ozon Tabakasının İncelmesi
II. Küresel Isınma ve Küresel İklim Değişikliği
III. Doğal Bitki Örtüsü ve Tropik Ormanların Yok Edilmesi
Verilen öncüllerden hangisi küresel çevre sorunları arasındadır?

Seçenekler

A
Yanlız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I. II ve III
Açıklama:
Küresel çevre sorunları çeşitli olup nedenlerine göre birbirinden farklılaşmaktadır. Küresel çevre sorunları genel olarak tek başına ortaya çıkan her türlü kirlilik ve çevre sorunlarının toplamıdır. Küresel çevre sorunları, sadece tek bir ülkeyi etkilemeyip etki alanları bütün ülkelerde olup ekolojik sistemi ve dolayısıyla ekonomik sistemi de etikileyen sınırötesi çevre sorunlarıdır. Yerel veya bölgesel olarak ortaya çıkan ve tanımlanan bu sorunlar, küresel iklim değişimine, ozon tabakasının incelmesine tropik ormanların yok edilmesine, biyoljik çeşitliliğin azaltılmasına, hava kirliliği ve asit yağmurlarının artmasına neden olduğu gibi yarattığı sonuçlar küresel düzeyde olmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 8

"İnsan faaliyetleri sonucunda meydana gelen sera gazları denilen bazı gazların atmosferde son yıllarda artması sonucunda meydana gelmektedir. Başlıca sera gazları ise, karbondioksit, karbon, ozon, metan, azot ve kloroflorokarbon gazlarıdır. Bu gazlar yeryüzü üzerinde sera etkisi yaratarak yeryüzününün ısınmasına ve iklim değişikliklerine neden olmaktadır.." ifadesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Küresel ısınma
B
İklim değişikliği
C
Ozon tabakası
D
Kümülatif Karbondioksit
E
Küresel İklim
Açıklama:
Küresel ısınma; Küresel Isınma; İnsan faaliyetleri sonucunda meydana gelen sera gazları denilen bazı gazların atmosferde son yıllarda artması sonucunda meydana gelmektedir. Başlıca sera gazları ise, karbondioksit, karbon, ozon, metan, azot ve kloroflorokarbon gazlarıdır. Bu gazlar yeryüzü üzerinde sera etkisi yaratarak yeryüzününün ısınmasına ve iklim değişikliklerine neden olmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 9

Sanayileşmiş ülkelerin emisyonlarını azaltmalarına yönelik yapılan devletler arası sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Birinci Dünya İklim Konferansı
B
İkinci Dünya İklim Konferansı
C
Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı
D
Kyoto Prtokolü
E
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
Açıklama:
1997 yılında ise Japonya’nın Kyoto şehrinde Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) toplantısında “Kyoto Protokolü” olarak adlandırılan karar kabul edilmiş ve 2005 yılında ise yürürlüğe girmiştir. Kyoto Protokolü kararı, 2008-2012 yılları arasında sanayileşmiş ülkelerin emisyonlarını 1990 yılına göre en az yüzde 5 oranında azaltmalarına yöneliktir. Kyoto Prokolü’ne 190 ülke ve Avrupa Birliği Ülkeleri katılmıştır. Kyoto Prtokolü’nün en temel özelliği ise dünyanın liderleri olan ülkelerin sera gazı emisyonlarında uymaları gereken zorunlu hedeflere uymalarıdır.
Kyoto Protokolü, atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun, iklime tehlikeli etki yapmayacak seviyede dengede kalmasını sağlayan bir protokoldür. 1997 yılında Japonya’nın Kyoto şehrinde Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) toplantısında “Kyoto Protokolü” olarak adlandırılan karar kabul edilmiş ve 2005 yılında ise yürürlüğe girmiştir. Kyoto Protokolü kararı, 2008-2012 yılları arasında sanayileşmiş ülkelerin emisyonlarını 1990 yılına göre en az yüzde 5 oranında azaltmalarına yöneliktir. Kyoto Prokolü’ne 190 ülke ve Avrupa Birliği Ülkeleri katılmıştır. Kyoto Prtokolü’nün en temel özelliği ise dünyanın liderleri olan ülkelerin sera gazı emisyonlarında uymaları gereken zorunlu hedeflere uymalarıdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunlarının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Nüfus artışı ve kentleşme
B
Sanayileşme
C
Ekonomik büyüme
D
Çevreye duyarlılığın artması
E
Toplumsal ve ekonomik azgelişmişlik
Açıklama:
Nüfus artışı ve kentleşme, sanayileşme, ekonomik büyüme ve toplumsal ve ekonomik azgelişmişlik, yoksulluk çevre sorunlarının başlıca nedenleridir. Çevreye duyarlılığın artması bu nedenlerden değildir.

Soru 11

Nüfus artışı ve kentleşmenin çevre üzerindeki etkileri ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İnsan sayısındaki artış insanların temel ihtiyaçlarının karşılanması sorunu, doğal kaynak ve çevre üzerindeki insan baskısını artırmaktadır.
B
Hızlı nüfus artışı ve nüfusun doğal kaynaklara göre dağılımındaki dengesizlikler, çevre sorunlarının ortaya çıkmasına ortam hazırlamaktadır.
C
Nüfus artışı ve genç nüfustaki büyüklük özellikle kentsel alanlardan kırsal alanlara ve ülkeler arasında göçün artmasına neden olmaktadır.
D
Kentleşme, demografik olduğu kadar ekonomik, siyasal, toplumsal ve teknolojik boyutları da kapsayan bir süreçtir.
E
Göç ve dengesiz kentleşme, toprak kaymasına ve çölleşmeye, arazilerin yok edilmesine, yakacak ihtiyacı için orman ve bitki örtülerinin yok edilmesine, sanayi üretim artışı ve yerleşim yerlerinin artmasından dolayı sera gazlarını artmasına, hava ve su kirliliğine, gürültü ve trafik sıkışıklığına neden olmaktadır.
Açıklama:
Nüfus artışı, kentsel alanlardan kırsal alanlara değil, kırsal alandan kentsel alana göçün artmasına neden olmaktadır.

Soru 12

Bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesinde veya reel gayri-safi yurt içi hasılatında görülen ve sayısal olarak ölçülebilen reel artışlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ekonomik büyüme
B
Kalkınma
C
Reel büyüme
D
İktisadi kalkınma
E
Gayrisafi milli hasıla
Açıklama:
Ekonomik Büyüme, bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesinde veya reel gayri-safi yurt içi hasılatında (GSYH) görülen ve sayısal olarak ölçülebilen reel artışlardır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi azgelişmiş ülkelerin özelliklerinden biri değilidir?

Seçenekler

A
Düşük kişi başına gelir
B
Dengesiz gelir dağılımı
C
Tasarruf ve yatırımların düşüklüğü
D
Yetersiz beslenme
E
Düşük nüfus artışı
Açıklama:
Azgelişmiş ülkelerin en temel ekonomik ve yapısal özellikleri şunlardır; düşük kişi başına gelir, dengesiz gelir dağılımı, tasarruf ve yatırımların düşüklüğü, sermaye birikiminin yetersizliği, zorunlu ihtiyaçları gideren malların, tüketim bileşeninde yüksek pay alması, yetersiz beslenme, yetersiz eğitim, hızlı nüfus artışı, dengesiz kentleşme, yetersiz, kötü çevre şartlarında barınmadır. Nüfus artışı düşük değil hızlıdır.

Soru 14

Ticari, mali ve sınai sermayenin faaliyet alanının giderek daha büyük ölçüde ulusal sınırları aşarak dünya çapına yayılması ve bunun uzantısı olarak da global kapitalist iktisadi sistemin iktisadi ve siyasi yönetiminin ulusal çapı aşan düzenlemelerle yönetilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sanayi Devrimi
B
Sanayileşme
C
Kapitalizm
D
Küreselleşme
E
Emperyalizm
Açıklama:
Küreselleşme, ticari, mali ve sınai sermayenin faaliyet alanının giderek daha büyük ölçüde ulusal sınırları aşarak dünya çapına yayılması ve bunun uzantısı olarak da global kapitalist iktisadi sistemin iktisadi ve siyasi yönetiminin ulusal çapı aşan düzenlemelerle yönetilmesidir.

Soru 15

İki veya daha fazla ülkenin çevre sorunlarının birbiri içine geçerek zararlı tüm emisyon ve atıkların hava, su, toprak aracılığıyla sınırları geçerek ülkeler arasında taşınmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sınır ötesi çevre sorunu
B
Küresel iklim değişikliği
C
Küresel çevre kirliliği
D
Uluslararası çevre kirliliği
E
Ülkeler arası çevre sorunu
Açıklama:
Sınır ötesi çevre sorunu, sınır ötesi çevre sorunları 1973 yılında OECD’nin yapmış olduğu bir tanımlamadır. İki veya daha fazla ülkenin çevre sorunlarının birbiri içine geçerek zararlı tüm emisyon ve atıkların hava, su, toprak aracılığıyla sınırları geçerek ülkeler arasında taşınmasıdır.

Soru 16

Dünya nüfusunun % 5’ine sahip olmasına rağmen, dünya hammadde miktarının %40’ını ve dünya enerjisinin % 25’ini tek başına tüketen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hindistan
B
ABD
C
Çin
D
Rusya Federasyonu
E
Türkiye
Açıklama:
ABD, dünya nüfusunun % 5’ine sahip olmasına rağmen, dünya hammadde miktarının %40’ını ve dünya enerjisinin % 25’ini tek başına tüketmektedir.

Soru 17

Paris Anlaşması ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
2015 yılında Paris’te düzenlenen BMİDÇS 21. Taraflar Konferansı’nda kabul edilmiştir.
B
Küresel sera gazı emisyonlarının %55’ini oluşturan en az 55 tarafın anlaşmayı onaylaması koşulu karşılanmadığı için henüz yürürlüğe girmemiştir.
C
2020 sonrası süreçte, iklim değişikliği tehlikesine karşı küresel sosyo/ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesini hedeflemektedir.
D
Paris Anlaşması’nın uzun dönemli hedefi, endüstriyelleşme öncesi döneme kıyasen küresel sıcaklık artışının 2°C’nin olabildiğince altında tutulmasıdır.
E
Paris Anlaşması’nın hedefi, fosil yakıt (petrol, kömür) kullanımının tedricen azaltılarak, yenilenebilir enerjiye yönelinmesini gerektirmektedir
Açıklama:
Anlaşma, 5 Ekim 2016 itibariyle, küresel sera gazı emisyonlarının %55’ini oluşturan en az 55 tarafın anlaşmayı onaylaması koşulunun karşılanması sonucunda, 4 Kasım 2016 itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Soru 18

Ozon tabakasındaki incelmeyi yaratan kimyasalların ve maddelerin kullanılması ve üretimi konusunda kuralları belirleyen Protokol aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kyoto Protokolü
B
Cenevre Protokolü
C
Montreal Protokolü
D
Paris Protokolü
E
İstanbul Protokolü
Açıklama:
1985 yılında “Ozon Tabakasının Korunmasına İlişkin Viyana Sözleşmesi” imzalanmıştır. Sonrasında ise 1987’de 150’den daha fazla ülkenin katılımı ile Kanada Montreal’de bir toplantı yapılmıştır. Toplantıda, ozon tabakasındaki incelmeyi yaratan kimyasalların ve maddelerin kullanılması ve üretimi yönünde bir “Ozon Tabakasını İncelten Maddelere İlişkin Montreal Protokolü” imzalanarak bu maddelerin kullanımı ve üretimi konusunda uluslararası kurallar belirlenmiştir.

Soru 19

Birinci Dünya İklim Konferansı hangi yıl yapılmıştır?

Seçenekler

A
1977
B
1979
C
1981
D
1983
E
1985
Açıklama:
İklim değişiminin küresel platformda tüm dünyanın sorunu olması nedeniyle sorunla ilgili olarak yapılacaklar konusunda ilk kez 1979 yılında Dünya Meteoroloji Teşkilatının aracılığıyla “Birinci Dünya İklim Konferansı” yapılmıştır.

Soru 20

Seçeneklerden hangisi çevre sorunlarının özellikle ekonomik açıdan nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Küreselleşme
B
Nüfus artışı
C
Kentleşme
D
Yoksulluk
E
Ekonomik büyüme
Açıklama:
Çevre sorunlarının özellikle ekonomik açıdan nedenlerine baktığımızda ise nüfus
artışı ve kentleşme, sanayileşme, ekonomik büyüme, toplumsal, ekonomik azgelişmişlik ve yoksulluk şeklinde bir sınıflandırma yapabiliriz

Soru 21

Bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesinde görülen ve sayısal olarak ölçülebilen reel artışlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sanayileşme
B
Ekonomik Büyüme
C
Gayri-Safi Yurtiçi Hasılat
D
Küreselleşme
E
Gayri-Safi Milli Hasılat
Açıklama:
Ekonomik Büyüme, Bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesinde
veya reel gayri-safi yuriçi hasılatında (GSYH) görülen ve sayısal olarak ölçülebilen reel artışlardır.

Soru 22

Seçeneklerden hangisi kentleşmenin çevre üzerindeki etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Orman ve bitki örtülerinin yok edilmesi
B
Hava ve su kirliliği
C
Depremler
D
Sera gazlarının artması
E
Toprak kayması
Açıklama:
Bu bağlamda göç ve dengesiz kentleşme ise, toprak kaymasına ve çölleşmeye, arazilerin yok edilmesine, yakacak ihtiyacı için orman ve bitki örtülerinin yok edilmesine, sanayi üretim artışı ve yerleşim yerlerinin artmasından dolayı sera gazlarını artmasına, hava ve su kirliliğine, gürültü ve trafik sıkışıklığına neden olmaktadır. Bütün bu sorunlar, nüfus ve kentleşmenin, doğal kaynak ve çevre üzerinde yaratmış oldukları doğal kaynak ve çevre sorunlarının en önemli
olanlarıdır

Soru 23

Seçeneklerden hangisi hava kirliliğine neden olan sanayi üretim alanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Demir-çelik
B
Gübre
C
Boya apre
D
Ormancılık
E
Kağıt selüloz çimento
Açıklama:
Bu nedenlerle hava kirliliğine neden olan sanayi üretim alanları ise demir-çelik,
gübre, boya apre, kağıt selüloz çimento, şeker teksti, petrokimya, tarımsal mücadele, deri sanayi ve enerji üretimine ilişkin bütün üretim faaliyetleridir

Soru 24

Hane halkı yada bireylerin biyolojik olarak varlıklarını sürdürebilmeleri ve üretebilmeleri için ihtiyaç duydukları asgari gelire ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ekonomik büyüme
B
Yoksullaşma
C
Ekonomik gelişme
D
Gelir düzeyi
E
Mutlak Yoksulluk
Açıklama:
Mutlak Yoksulluk: Hane halkı yada bireylerin biyolojik olarak varlıklarını sürdürebilmeleri ve üretebilmeleri için ihtiyaç duydukları asgari gelir ve harcama düzeyidir. Tanımın yaşamı sürdürebilmek için gerekli olan asgari besin bileşenlerini veya kaloriyi esas alması ona mutlaklık niteliği kazandırmaktadır.

Soru 25

Seçeneklerden hangisi küresel çevre sorunu ilk olarak vurgulamıştır?

Seçenekler

A
Roma Klübü
B
OECD
C
Kyoto Protokolü
D
Stockholm Çevre Konferansı
E
Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı
Açıklama:
Küresel çevre sorunu ilk olarak Roma Klübü’nün “Büyümenin Sınırları” raporunda vurgulanmaktadır.

Soru 26

Atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun, iklime tehlikeli etki yapmayacak seviyede dengede kalmasını sağlayan anlaşma hangisidir?

Seçenekler

A
Montreal Protokolü
B
Kyoto Protokolü
C
Viyana Sözleşmesi
D
Roma Klübü
E
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
Açıklama:
Kyoto Protokolü, atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun, iklime tehlikeli etki yapmayacak seviyede dengede kalmasını sağlayan bir protokoldür.

Soru 27

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (BMİDÇS) temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Orman alanlarının ve bitki örtülerinin korunmasını sağlamak.
B
Çevre sorunlarının önemi ve yapılması gerekenler konusunda fikir birliğine varmak.
C
Sera gazı emisyonlarını belli bir düzeyde kalmasını sağlamak
D
İklim değişikliği ile ilgilenenlere tarafsız, dengeli bilimsel çalışmalar sunmak.
E
Küresel düzeyde iklim değişikliğine engel olmak
Açıklama:
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (BMİDÇS) temel amacı, iklim değişikliğne neden olan küresel düzeyde sera gazı emisyonlarını belli bir düzeyde kalmasını sağlamaktır.

Soru 28

İklim değişikliği tehlikesine karşı küresel sosyo/ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesini hedefleyen anlaşma hangisidir?

Seçenekler

A
İkinci Dünya İklim Konferansı
B
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
C
Viyana Sözleşmesi
D
Paris Anlaşması
E
Kyoto Protokolü
Açıklama:
Paris Anlaşması, 2020 sonrası süreçte, iklim değişikliği tehlikesine karşı küresel sosyo/ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesini hedeflemektedir.

Soru 29

Seçeneklerden hangisi Rio'da hazırlanan eylem planlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Çevre ve Kalkınma Üzerine Rio Bildirgesi
B
Gündem 21
C
İklim Değişikliği Çerçeve Anlaşması
D
Orman İlkeleri Sözleşmesi
E
İkinci Dünya İklim Konferansı
Açıklama:
Küresel olarak orman alanlarının ve bitki örtülerinin nicelik ve nitelik olarak azalması ve yok olması nedeniyle küresel anlamda bu sorunlara çözüm bulmak amacıyla, 1992’de Brezilya’nın Rio de Janerio’da Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı (UNCED) düzenlenmiştir.
Küresel çevre sorunları için “Çevre ve Kalkınma Üzerine Rio Bildirgesi”, “Gündem 21”,”Orman İlkeleri Sözleşmesi”, “İklim Değişikliği Çerçeve Anlaşması”, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi”, gibi beş ayrı belgeden oluşan eylem planı hazırlanmıştır.

Soru 30

  1. Küresel düzeyde hızlı nüfus artışı
  2. Teknolojik gelişmeler
  3. Sanayileşme
  4. Enerji krizi
  5. Modernleşme
Yukarıdakilerden hangilerinin çevre sorunlarının boyutlarının artmasına yol açtığı söylenebilir?

Seçenekler

A
III-V
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
I-II-III-V
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Çevre sorunları, insanoğlunun ekonomik faaliyetleri nedeniyle doğal çevresi üzerinde kurmuş olduğu hakimiyet ve baskının, çevrenin taşıma kapasitesini aşması sonucu ortaya çıkan tehlikelerdir. İnsan doğadan ve doğal kaynaklardan sürekli yararlanmış, kullanmış ve işlemiş, sahip olduğu bilgi tecrübe ve teknolojik ilerlemeye bağlı olarak doğaya hakim olmuştur. Fakat insanoğlunun bu faaliyetleri ile birlikte doğaya ve çevreye verdiği zararlar da sürekli artmıştır. Özellikle küresel düzeyde hızlı nüfus artışı ve beslenme ihtiyacı nedeniyle yeni tarım alanlarına duyulan ihtiyaç nedeniyle ekolojik sistem sürekli zarar görmüştür. Ayrıca teknolojik gelişmeler, hızlı sanayileşme kaygıları ve modernleşme ihtiyacı nedeniyle toplumların değişimi sonucunda çevre sorunlarının boyutları değişmiş, artmıştır. Enerji krizi ise çevre sorunlarının sonuçlarından biri olarak gösterilebilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 31

  • Aylin: "1944 yılında yoğun olarak DDT kullanılması"
  • Buse: "Sovyetler Birliği’ndeki Çernobil nükleer kazası"
  • Ceyda: "Meksika’da bin kişinin ölümüne neden olan sıvı gaz tankı patlaması"
  • Demir:"Japonya’da Minamata’da civa zehirlenmesi olayı"
  • Eymen:"İsviçre’de zehirli sıvıların Ren Nehri’ne boşalması sonucu milyonlarca balığın ölmesi"
Yukarıdaki kişilerden hangisinin verdiği örnek çevre literatüründe trajik çevresel felaketler olarak anılan olaylar arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Aylin
B
Buse
C
Ceyda
D
Demir
E
Eymen
Açıklama:
Teknolojik gelişmeler ve hızlı sanayileşme kaygıları ve modernleşme ihtiyacı nedeniyle toplumların değişimi sonucunda çevre sorunlarının boyutları değişmiş, artmıştır. Özellikle II. Dünya Savaşı’yla birlikte ortaya çıkan olaylar çok önemlidir. 1943 yılında Los Angels’ta görülen duman, savaş sırasında insan tarafından üretilen atom bombasındaki radyoaktif elementler, 1944 yılında yoğun olarak kullanılan DDT, sabun yerine kullanılmaya başlanan deterjanlar ve savaş sonrası çöp sorununu artıran sentetik plastikler atıklar, silah, mermi, metal atıklar toplumların dikkatini çeken olaylardır. Dolayısıyla DDT kullanımı çevresel sorunlara yol açan durumlardan biridir. Çevre literatüründe trajik çevresel felaketler olarak anılan olaylardan bazıları ise Sovyetler Birliği’ndeki Çernobil nükleer kazası, Hindistan’ın Bhopal yöresinde, bir Amerikan şirketinin çalıştırdığı zirai mücadele ilaç fabrikasında iki binden çok kişinin ölümüyle sonuçlanan sızıntı, Meksika’da bin kişinin ölümüne neden olan sıvı gaz tankı patlaması, Japonya’da Minamata’da civa zehirlenmesi olayı, İsviçre’de Sandoz kimyasal tesisindeki yangın nedeniyle civa benzeri zehirli sıvıların Ren Nehri’ne boşalması sonucu milyonlarca balığın ölmesi ve bölgede yaşayanların içme sularının tehlike altında olması şeklinde örneklendirilebilir. Doğru cevap A'dır.

Soru 32

  1. Toprak kayması ve çölleşme
  2. Orman ve bitki örtülerinin yok edilmesi
  3. Sera gazlarını artması
  4. Hava ve su kirliliği
  5. Gürültü ve trafik sıkışıklığı
Yukarıdakilerden hangileri göç ve dengesiz kentleşmenin olumsuz sonuçları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
III-IV
B
I-II-V
C
III-IV-V
D
II-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Kentleşme aslında demografik bir süreçtir. Kentleşme kent sayısındaki artış ve kentsel nüfustaki artış olarak çok genel bir tanımlamayı içermektedir. Kentleşme, demografik olduğu kadar ekonomik, siyasal, toplumsal ve teknolojik boyutları da kapsayan bir süreçtir. Kentleşme, kentlerin büyümesi, yeni kentsel yerleşim yerlerinin kurulması, üretim için sektörler için toprak ve arazi paylaşımı nüfusun ve kentleşmenin çevreye etkisinin derecesini ve yönünü belirlemektedir. Bu bağlamda göç ve dengesiz kentleşme ise, toprak kaymasına ve çölleşmeye, arazilerin yok edilmesine, yakacak ihtiyacı için orman ve bitki örtülerinin yok edilmesine, sanayi üretim artışı ve yerleşim yerlerinin artmasından dolayı sera gazlarını artmasına, hava ve su kirliliğine, gürültü ve trafik sıkışıklığına neden olmaktadır. Bütün bu sorunlar, nüfus ve kentleşmenin, doğal kaynak ve çevre üzerinde yaratmış oldukları doğal kaynak ve çevre sorunlarının en önemli olanlarıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 33

  1. Bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesindeki artışlardır.
  2. Reel gayri-safi yurtiçi hasılatında görülen ve sayısal olarak ölçülebilen reel artışlardır.
  3. Kaynakları sürekli kullanan ve tüketen bir üretim artışıdır.
  4. Doğal kaynakların tükenmesine ve çevre sorunlarının artmasına neden olmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ekonomik büyümeye ilişkin doğru bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I-IV
C
II-III
D
I-II-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Ekonomik büyüme, bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesinde veya reel gayri-safi yurtiçi hasılatında (GSYH) görülen ve sayısal olarak ölçülebilen reel artışlardır. Ekonomik büyüme, GSMH’daki artışlar dolayısıyla toplam üretim düzeylerindeki sürekli artışlar olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle büyüme, kaynakları sürekli kullanan ve tüketen bir üretim artışı olarak ifade edilmektedir. Özellikle ekonomik büyüme sonucu üretim ve tüketimdeki artışlar doğal kaynakların enerjinin aşırı kullanılmasına neden olurken suyun havanın, toprağın kalitelerinin bozulmasına, bitki ve hayvan türlerinin yok olmasına, verimli tarım arazilerinin azalmasına, sanayi atıklarının artmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda özellikle sürekli üretilen mal ve hizmet miktarını artırmaya yönelik niceliksel amaçlı ekonomik büyüme, doğal kaynakların tükenmesine ve çevre sorunlarının artmasına neden olmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 34

"Ticari, mali ve sınai sermayenin faaliyet alanının giderek daha büyük ölçüde ulusal sınırları aşarak dünya çapına yayılması ve bunun uzantısı olarak da global kapitalist iktisadi sistemin iktisadi ve siyasi yönetiminin ulusal çapı aşan düzenlemelerle yönetilmesi" aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
Modernleşme
B
Sanayileşme
C
Küreselleşme
D
Ekonomik büyüme
E
Kentleşme
Açıklama:
Küreselleşme, ticari, mali ve sınai sermayenin faaliyet alanının giderek daha büyük ölçüde ulusal sınırları aşarak dünya çapına yayılması ve bunun uzantısı olarak da global kapitalist iktisadi sistemin iktisadi ve siyasi yönetiminin ulusal çapı aşan düzenlemelerle yönetilmesidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 35

  1. Ekonomik büyüme
  2. Yoksullaşma
  3. Gelir eşitsizliği
  4. Çevre sorunları
Küreselleşmenin yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri üzerinde olumsuz etkileri olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
Yalnız IV
B
II-III
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Küreselleşme, ekonomik büyüme ve teknolojik gelişme üzerinde yaratmış olduğu fırsatlar sayesinde toplumların refahını da olumlu yönde etkilerken, diğer yandan, yoksullaşmayı, gelir eşitsizliğini, çevre sorunlarını da olumsuz yönde etkileyen bir süreçtir. Doğru cevap D'dir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre sorunlarının nedenleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Nüfus artışı
B
Küresel iklim değişikliği
C
Sanayileşme
D
Kentleşme
E
Az gelişmişlik
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının temelinde daha önce bahsettiğimiz gibi çevre sorunlarının nedenleri olan, nüfus artışı ve kentleşme, sanayileşme, ekonomik büyüme, az gelişmişlik ve yoksulluk küresel olarak da ekolojik sistemde olumsuz değişimlere neden olmaktadır. Küresel iklim değişikliği ise son yıllarda tüm dünyada konuşulan ve tartışılan önemli küresel sorunlardan birisidir. Küresel düzeyde iklim değişiminin yeryüzünün ve yaşamın sürekliliğini tehdit eden zararları nedeniyle ülkeler üzerinde sınır tanımayan bir etkisi vardır. Doğru cevap B'dir.

Soru 37

Küresel çevre sorunlarının meydana gelmesindeki payları çok büyük olan ve her türlü zehirli ve kimyasal atıklar ile emisyonları yayarak ozon tabakası ve küresel iklim değişimi üzerinde çok önemli olumsuz etkileri bulunan ülkeler hangi grupta yer almaktadır?

Seçenekler

A
Sanayileşmiş ve gelişmiş ülkeler
B
Az gelişmiş ülkeler
C
Sanayileşme çabaları olan gelişmekte olan ülkeler
D
Eski Doğu Bloku ülkeleri
E
Doğu Avrupa ülkeleri
Açıklama:
Küresel platformda ülkeler ise ekonomik, siyasal teknolojik ve demografik faktörlerin de etkisiyle olumsuz değişimlerden farklı şekillerde sorumludurlar. Birinci grup ülkeler, sanayileşmiş ve gelişmiş ülkelerdir. Bu ülkelerin küresel çevre sorunlarının meydana gelmesindeki payları çok büyüktür. Özellikle sanayileşmenin etkisiyle karbondioksit, karbonmonoksit, kükürt emisyonları her türlü zehirli ve kimyasal atıklar ve emisyonları yayarak ozon tabakası ve küresel iklim değişimi üzerinde çok önemli olumsuz etkileri olmaktadır. İkinci grup ülkeler ise hızlı nüfus artışları ve kalkınma ile ilgili birçok problemleri olan az gelişmiş ülkelerdir. Üçüncü grup ülkeler, sanayileşme çabaları olan gelişmekte olan ülkelerdir. Hızlı sanayileşme ve kentleşme süreçleri nedeniyle ağır ve zehirli sanayi atıkları ve emisyonları, havanın suyun, bitki örtüsünün niteliklerini bozarken, nüfus artışı ve dengesiz kentleşme konut, barınma ve her türlü alt yapı sorunları yaratarak çevre sorunlarının artmasına neden olmaktadır. Dördüncü grup ülkeler ise eski Doğu Bloku olarak adlandırılan ve küreselleşme ile birlikte günümüzün Doğu Avrupa Ülkeleridir. Bu ülkelerde gelişmiş ülkelerin ihtiyacı olan ham madde, enerji ve iş gücü kaynakları olması nedeniyle doğal kaynakları, enerji kaynakları ve çevresel varlıkları hızlıca tükenmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 38

  • Küreselleşme
  • Hava kirliliği
  • Küresel ısınma
  • Ozon tabakasının incelmesi
  • Biyolojik çeşitliliğin azaltılması
  • Doğal bitki örtüsünün yok edilmesi
  • Tropik ormanların yok edilmesi
  • Asit yağmurlarının artması
Yukarıdakilerden kaç tanesi küresel çevre sorunları arasında gösterilebilir?

Seçenekler

A
8
B
7
C
6
D
5
E
4
Açıklama:
Küresel çevre sorunları çeşitli olup nedenlerine göre birbirinden farklılaşmaktadır. Küresel çevre sorunları genel olarak tek başına ortaya çıkan her türlü kirlilik ve çevre sorunlarının toplamıdır. Küresel çevre sorunları, sadece tek bir ülkeyi etkilemeyip etki alanları bütün ülkelerde olup ekolojik sistemi ve dolayısıyla ekonomik sistemi de etkileyen sınır ötesi çevre sorunlarıdır. Yerel veya bölgesel olarak ortaya çıkan ve tanımlanan bu sorunlar, küresel ısınma ve iklim değişimine, ozon tabakasının incelmesine, doğal bitki örtüsünün ve tropik ormanların yok edilmesine, biyolojik çeşitliliğin azaltılmasına, hava kirliliği ve asit yağmurlarının artmasına neden olduğu gibi yarattığı sonuçlar küresel düzeyde olmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 39

Nuh:"2005 yılında ise yürürlüğe girmiştir. Atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun, iklime tehlikeli etki yapmayacak seviyede dengede kalmasını sağlamayı amaçlamaktadır. 2008-2012 yılları arasında sanayileşmiş ülkelerin emisyonlarını 1990 yılına göre en az yüzde 5 oranında azaltmalarına yöneliktir." Nuh Beyin sıraladığı özellikler aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Gündem 21
B
Çevre ve Kalkınma Üzerine Rio Bildirgesi
C
Kyoto Protokolü
D
İklim Değişikliği Çerçeve Anlaşması
E
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
Açıklama:
Küresel olarak orman alanlarının ve bitki örtülerinin nicelik ve nitelik olarak azalması ve yok olması nedeniyle küresel anlamda bu sorunlara çözüm bulmak amacıyla, 1992’de Brezilya’nın Rio de Janerio’da Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı (UNCED) düzenlenmiştir. Küresel çevre sorunları için “Çevre ve Kalkınma Üzerine Rio Bildirgesi”, “Gündem 21”, ”Orman İlkeleri Sözleşmesi”, “İklim Değişikliği Çerçeve Anlaşması”, "Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi” gibi beş ayrı belgeden oluşan eylem planı hazırlanmıştır.
Kyoto Protokolü ise atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun, iklime tehlikeli etki yapmayacak seviyede dengede kalmasını sağlayan bir protokoldür. 1997 yılında ise Japonya’nın Kyoto şehrinde Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi toplantısında “Kyoto Protokolü” olarak adlandırılan karar kabul edilmiş ve 2005 yılında ise yürürlüğe girmiştir. Kyoto Protokolü kararı, 2008-2012 yılları arasında sanayileşmiş ülkelerin emisyonlarını 1990 yılına göre en az yüzde 5 oranında azaltmalarına yöneliktir. Kyoto Prokolü’ne 190 ülke ve Avrupa Birliği Ülkeleri katılmıştır. Kyoto Prtokolü’nün en temel özelliği ise dünyanın liderleri olan ülkelerin sera gazı emisyonlarında uymaları gereken zorunlu hedeflere uymalarıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 40

Sınır ötesi çevre sorunları tanımlaması aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmıştır?

Seçenekler

A
OECD
B
IMF
C
AB
D
OPEC
E
WB
Açıklama:
Sınırötesi çevre sorunları tanımlamasıOECD'nin 1973 yılında yapmış olduğu tanımlamadır.

Soru 41

İnsanoğlunun ekonomik faaliyetleri nedeniyle doğal çevresi üzerinde kurmuş olduğu hakimiyet ve baskının, çevrenin taşıma kapasitesini aşması sonucu ortaya çıkan tehlike aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Küreselleşme
B
Mutlak yoksulluk
C
Nüfus Artışı
D
Çevre sorunları
E
Ekonomik azgelişmişlik
Açıklama:
Çevre sorunları, insanoğlunun ekonomik faaliyetleri nedeniyle doğal çevresi üzerinde kurmuş olduğu hakimiyet ve baskının, çevrenin taşıma kapasitesini aşması sonucu ortaya çıkan tehlikedir.

Soru 42

Üretilen mal ve hizmet miktarını sürekli arttırmaya yönelik niceliksel hedeflerin doğal kaynakların tükenmesine ve çevre sorunlarına neden olması aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Seçenekler

A
Kentleşme
B
Sanayileşme
C
Ekonomik Azgelişmişlik
D
Yoksulluk
E
Ekonomik Büyüme
Açıklama:
Üretilen mal ve hizmet miktarını sürekli arttırmaya yönelik niceliksel amaçlı ekonomik büyüme doğal kaynakların tükenmesine ve çevre sorunlarına neden olmaktadır.

Soru 43

Sanayileşmiş ülkelerin sera gazı emisyonlarını 1990 düzeyine göre en az %5 azaltmaya yönelik karar aşağıdakilerden hangisiyle yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
Montreal Protokolü
B
Kyoto Protokolü
C
Viyana Sözleşmesi
D
1.Dünya İklim Konferansı
E
7'ler Zirvesi
Açıklama:
Sanayileşmiş ülkelerin sera gazı emisyonlarını 1990 düzeyine göre en az %5 azaltmaya yönelik karar Kyoto Protokolü'yle yürürlüğe girmiştir.

Soru 44

Ozon tabakasının incelmesinde çok etkili olan Kloroflorokarbon gazlarının üretimine aşamalı olarak sınır aşağıdakilerden hangisiyle getirilmiştir?

Seçenekler

A
II.Dünya İklim Konferansı
B
Kyoto Protokolü
C
Roma Kulübü
D
Viyana Sözleşmesi
E
Montreal Protokolü
Açıklama:
Ozon tabakasının incelmesinde çok etkili olan Kloroflorokarbon gazlarının üretimine aşamalı olarak sınır Montreal Protokolü ile getirilmiştir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre sorunları türleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Batı Avrupada Ren Nehrindeki kirlilik
B
İskandinav ülkelerini etkileyen asit yağmurları
C
Orta Avrupayı etkileyen hava kirliliği
D
Ozon tabakasının incelmesi
E
Nil Nehrinin Kirlenmesi
Açıklama:
Ozon tabakasının incelmesi dışında kalan seçeneklerde sınır ötesi çevre sorunlarına örnek verilmiştir. Dolayısıyla küresel çevre sorunu türleri arasında sadece Ozon tabakasının incelmesi yer alır.

Soru 46

Küresel ısınma ve iklim değişimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Sanayileşmiş ülkelerin sera gazlarının emisyonlarında payları çok yüksektir.
B
Azgelişmiş ülkelerde kişi başına düşen emisyon miktarları oldukça düşüktür.
C
Sera gazları içinde yer alan karbondioksit küresel ısınmada payı en yüksek olan gazdır.
D
Sera etkisini yaratan gazların emisyonunda etkili olan başlıca sektörlerden bazıları enerji, sanayidir.
E
Sera gazı emisyonunda sanayileşmenin payı oldukça yüksektir.
Açıklama:
Azgelişmiş ülkelerde kişi başına düşen emisyon miktarları oldukça yüksektir.
Azgelişmiş ülkelerde kişi başına düşen emisyon miktarları oldukça düşüktür.

Soru 47

Küresel çevre sorunlarına neden olan ülkeler dört farklı grupta toplanmaktadır. Küresel çevre sorunlarının meydana gelmesindeki payları çok yüksek olan birinci grup ülkeler aşağıdakilerden hangisinden oluşur?

Seçenekler

A
Sanayileşmiş ve gelişmiş ülkeler
B
Azgelişmiş ülkeler
C
Gelişmekte olan ülkeler
D
Doğu Avrupa Ülkeleri
E
Yükselen Ekonomiler
Açıklama:
Sanayileşmiş ve gelişmiş ülkeler

Soru 48

Ticari, mali ve sınai sermayenin giderek daha büyük ölçüde ulusal sınırları aşarak dünya çapına yayılması ve bunun uzantısı olarak da global kapitalist iktisadi sistemin iktisadi ve siyasi yönetiminin ulusal çapı aşan düzenlemelerle yönetilmesidir.

Seçenekler

A
Merkantalizm
B
Liberalizm
C
Küreselleşme
D
Yerelleşme
E
Uluslararası Ticaret
Açıklama:
Küreselleşmedir.

Soru 49

Yağmur ormanlarının korunmasının önemi ve yapılması gerekenler aşağıdakilerden hangisinde tartışılmıştır?

Seçenekler

A
BM Çevre ve Kalkınma Konferansı
B
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
C
I.Dünya İklim Konferansı
D
7'ler Zirvesi
E
II.Dünya İklim Konferansı
Açıklama:
Yağmur ormanlarının korunmasının önemi ve yapılması gerekenler, 1988 yılında Toronto'da yapılan 7'ler Zirvesinde tartışılmıştır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi insanoğlunun ekonomik faaliyetleri yoluyla doğal çevresi üzerinde kurmuş olduğu hâkimiyet ve baskının çevrenin taşıma kapasitesini aşması sonucu ortaya çıkmaktadır?

Seçenekler

A
Çevre Sorunları
B
Doğal çevre
C
Yapay çevre
D
Toplumsal çevre
E
Mekansal çevre
Açıklama:
Çevre sorunları genel anlamda, insanoğlunun ekonomik faaliyetleri yoluyla doğal çevresi üzerinde kurmuş olduğu hâkimiyet ve baskının çevrenin taşıma kapasitesini aşması sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu tanımlama aslında çevre sorunlarının esas temel nedenini oluşturmaktadır. Çevre sorunları birden bire ortaya çıkan bir sorun değildir, zaman içinde birikerek ve değişimlerin de etkileri ile birlikte varlığını duyurmaktadır. Çevre sorunları tarihsel süreç içerisinde gelişmiş, farklı yüzyıllarda toplumların da ekonomik sosyal ve siyasal yapıları ile belirlenmiş nitelik ve boyutları olan bir birbirine bağlı sorunlar bütünüdür.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunları ile ilgili söylenebilir?

Seçenekler

A
Çevre sorunları birden bire ortaya çıkar.
B
Çevre sorunları farklı yüzyıllarda toplumların ekonomik, sosyal ve siyasal yapıları ile belirlenmiş, nitelik ve boyutları olan, birbirine bağlı sorunlar bütünüdür.
C
Çevre sorunları ekonomik büyüme ve kalkınmayı ve dolayısıyla refahı hızlandıran veya sınırlayan bir unsur olarak irdelenemez.
D
Çevre sorunları tarihsel süreç içinde gelişmez.
E
Çevre sorunlarının sosyal ve siyasal boyutu yoktur.
Açıklama:
Çevre sorunları genel anlamda, insanoğlunun ekonomik faaliyetleri yoluyla doğal çevresi üzerinde kurmuş olduğu hâkimiyet ve baskının çevrenin taşıma kapasitesini aşması sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu tanımlama aslında çevre sorunlarının esas temel nedenini oluşturmaktadır. Çevre sorunları birden bire ortaya çıkan bir sorun değildir, zaman içinde birikerek ve değişimlerin de etkileri ile birlikte varlığını duyurmaktadır. Çevre sorunları tarihsel süreç içerisinde gelişmiş, farklı yüzyıllarda toplumların da ekonomik sosyal ve siyasal yapıları ile belirlenmiş nitelik ve boyutları olan bir birbirine bağlı sorunlar bütünüdür.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal ve ekonomik az gelişmişlik ile yoksulluğun çevre üzerine etkilerini ortaya koyar?

Seçenekler

A
Kırsal yaşam daha yaygındır.
B
Kentsel yaşam daha azdır.
C
Toplumsal birliktelikler daha fazladır
D
Doğal kaynak çeşitliliği azdır.
E
Doğal kaynakların hızla tüketilmesine yol açar.
Açıklama:
Toplumsal ve ekonomik olarak azgelişmişlik kalkınmanın önemli problemlerinden birisi olup birçok ekonomik ve sosyal sorunların da kaynağı olmaktadır. Azgelişmişlik genel olarak kaynakların yetersiz olması ile bireysel ve toplumsal ihtiyaçların karşılanamaması kıstaslarına göre tanımlanmaktadır. Azgelişmiş ülkelerin en temel ekonomik ve yapısal özellikleri şunlardır; düşük kişi başına gelir, dengesiz gelir dağılımı, tasarruf ve yatırımların düşüklüğü, sermaye birikiminin yetersizliği, zorunlu ihtiyaçları gideren malların, tüketim bileşeninde yüksek pay alması, yetersiz beslenme, yetersiz eğitim, hızlı nüfus artışı, dengesiz kentleşme, yetersiz, kötü çevre şartlarında barınmadır (Han, 2011; 27- 28). Bu bağlamda gelir, kaynaklar, sermaye açısından yetersiz olan bireysel ve toplumsal ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz olan yoksullar, gelir, gıda, enerji, su, yakacak, elde edebilmek için doğal kaynakları sürekli kullanmaktadırlar. Bu durum ise doğal kaynakların hızla tüketilmesi ve çevre sorunlarının artmasına neden olur. Ayrıca yoksulların, ihtiyaçlarını gidermek için bilinçsiz doğal kaynak ve çevre mallarının hızlı tüketimi çevreyi ve doğal kaynakların tükenmesine ve bozulmasına neden olurken bozulmuş ve yenilenemeyen doğal kaynaklar ise yoksulluğu artıran bir kısır döngünün yaşanmasına da neden olmaktadır (Dağdemir, 2003; 29).

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi iki veya daha fazla ülkenin çevre sorunlarının birbiri içine geçerek zararlı tüm emisyon ve atıkların hava, su, toprak aracılığıyla sınırları geçerek ülkeler arasında taşınması olarak tanımlanabilir?

Seçenekler

A
Büyüme temelli çevresel sorunlar
B
Büyümenin sınırsızlığı
C
Sınır ötesi çevre sorunları
D
Ölçek ekonomileri
E
Teoride çevre sorunları
Açıklama:
Sınır ötesi çevre sorunları, iki veya daha fazla ülkenin çevre sorunlarının birbiri içine geçerek zararlı tüm emisyon ve atıkların hava, su, toprak aracılığıyla sınırları geçerek ülkeler arasında taşınmasıdır. Sınır ötesi çevre sorunları 1973 yılında OECD’nin yapmış olduğu bir tanımlamadır.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre sorunlarındandır?

Seçenekler

A
Seller
B
Erozyonlar
C
Toprak kaymaları
D
Hava kirliliği ve asit yağmurları
E
Depremler
Açıklama:
Yerel veya bölgesel olarak ortaya çıkan ve tanımlanan bu küresel çevre sorunları, küresel iklim değişimine, ozon tabakasının incelmesine tropik ormanların yok edilmesine, biyoljik çeşitliliğin azaltılmasına, hava kirliliği ve asit yağmurlarının artmasına neden olduğu gibi yarattığı sonuçlar küresel düzeyde olmaktadır.

Soru 55

Tarım üretiminde ve imalat sanayiinde yoğun olarak kullanılan kimyasal maddeler aşağıdaki küresel çevre sorunlarından hangisine yol açar?

Seçenekler

A
Küresel ısınmaya
B
Ozon tabakasının incelmesine
C
Küresel iklim değişikliğine
D
Tropik ormanların yok edilmesine
E
Doğal bitki örtüsünün yok edilmesine
Açıklama:
Tarım üretiminde ve imalat sanayiinde yoğun olarak kullanılan kimyasal maddelerin ozon tabakasına verdiği zararın ortaya çıkığı 1970’lerden beri ozon tabakası konusundaki kaygılar gündemdedir.

Soru 56

Sanayileşmiş ülkelerin küresel ısınma ve iklim değişimine neden olan sera gazlarının emisyonunda payları çok yüksektir. Fakat azgelişmiş ülkelerde de kişi başına düşen emisyon miktarı oldukça yüksektir. Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerde gerçekleştirilmesi nedeniyle sera gazı emisyonunun arttırılmasında etkiye sahiptir?

Seçenekler

A
Enerji tüketimini arttırmak
B
Halkı yeterince bilinçlendirmemek
C
Eğitime önem vermemek
D
Sanayiye önem vermemek
E
Ormanları tahrip etmek kaydıyla tarım alanı açmak
Açıklama:
Sanayileşmiş ülkelerin küresel ısınma ve iklim değişimine neden olan sera gazlarının emisyonunda payları çok yüksektir. Fakat azgelişmiş ülkelerde de kişi başına düşen emisyon miktarı da oldukça yüksektir. Azgelişmiş ülkelerde pirinç, çeltik üretimi ve hayvancılık gibi tarımsal üretimler nedeniyle özellikle metan gazı emisyonu atmosferde yoğunlaşmaktadır. Ormanları tahrip ve yok ederek tarım alanı açmak, tarım ve çiftlik artıklarını yakmak, fosil yakıt kullanarak tarım makinalarını kullanmak, gübre, böcek ilaçlarını kullanmak sürekli atmosfede sera gazlarının emisyonunu artırmaktadır. Ayrıca bu ülkelerde ısınmak ve enerji için kullanılan fosil yakıtlar, temizlik için kullanılan kimyasallar, çeşitli spreyler, bu gazların emisyonunu daha da artırmaktadır. Azgelişmiş ülkelerde zararlı gazların emisyonuna yönelik bir denetim ve kontrol sistemlerinin olmayışı ve işleyişindeki aksaklıklar da sera gazlarının azgelişmiş ülkelerde de yoğun olmasına neden olan faktörlerden birisidir (Kaplan, 1999; 45; Godrej, 2003; 62).

Soru 57

Aşağıdaki hangisi çevre sorununun aynı anda hem yerel, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde etkili olmasının sebebidir?

Seçenekler

A
Kirli sulardan yararlanılarak üretilen ürünlerden beslenenlerin ölmesi
B
Doğal kaynakların sürekli yenilenemez olması
C
Çevre sorununun sınır tanımaması ve birbirine bağlı sorunlardan oluşan özellikler taşıması
D
Dünya nüfusunun kaynaklara ulaşabilmesindeki eşitsizlik
E
Bilgi, teknolojik ilerleme ve tecrübeye bağlı olarak insanoğlunun doğaya hakim olması
Açıklama:
Çevre sorunlarının, ekosistemler gibi ulus ve sınır tanımayan ve birbirine bağlı sorunlardan oluşan özellikler taşıması nedeniyle yarattıkları olumsuz sonuçlar aynı anda hem yerel, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde etkili olmaktadır (Algan, 1995; 210).

Soru 58

Küresel platformda ülkeler ekonomik, siyasal teknolojik ve demografik faktörlerin de etkisiyle olumsuz değişimlerden farklı şekillerde sorumludurlar. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin sorumlu olduğu çevresel sorunlardır?

Seçenekler

A
Bu ülkelerde sanayileşmenin etkisiyle karbondioksit, karbonmonoksit, kükürt emisyonları her türlü zehirli ve kimyasal atıklar ve emisyonları yayarak ozon tabakası ve küresel iklim değişimi üzerinde çok önemli olumsuz etkileri olmaktadır.
B
Bu ülkeler hızlı nüfus artışı ve kalkınma ile ilgili problemleri nedeniyle her türlü doğal kaynak ve çevresel varlıkları aşırı tüketmesi sonucu ortaya çıkan bölgesel ve küresel sorunlar, çevre sorunlarının artmasına neden olmaktadır.
C
Bu ülkeler hızlı sanayileşme ve kentleşme süreçleri nedeniyle ağır ve zehirli sanayi atıkları ve emisyonları, havanın suyun, bitki örtüsünün niteliklerini bozarken, nüfus artışı ve dengesiz kentleşme konut, barınma ve her türlü alt yapı sorunları yaratarak çevre sorunlarının artmasına neden olmaktadır.
D
Bu ülkelerin gelir artışı için yaptıkları çevreyi dikkate almayan büyüme ve küresel piyasalara uyum çabaları ise karbondioksit kükürtdioksit emisyonlarının atmosfere yayılmasını hızlandırmakta ve su kirliliği, zehirli katı ve sıvı atıklar ile çöpler gibi çevre sorunlarını da kaçınılmaz olarak bütün ülkeleri etkilemektedir.
E
Bu ülkelerde gelişmiş ülkelerin ihtiyacı olan hammadde, enerji ve işgücü kaynakları olması nedeniyle doğal kaynakları, enerji kaynakları ve çevresel varlıkları hızlıca tükenmektedir.
Açıklama:
Küresel platformda ülkeler ise ekonomik, siyasal teknolojik ve demografik faktörlerin de etkisiyle olumsuz değişimlerden farklı şekillerde sorumludurlar. Bu bağlamda, küresel çevre sorunlarına neden olan ülkeler dört farklı grupta toplanmaktadır. Birinci grup ülkeler, sanayileşmiş ve gelişmiş ülkelerdir. Bu ülkelerin küresel çevre sorunlarının meydana gelmesindeki payları çok büyüktür. Özellikle sanayileşmenin etkisiyle karbondioksit, karbonmonoksit, kükürt emisyonları her türlü zehirli ve kimyasal atıklar ve emisyonları yayarak ozon tabakası ve küresel iklim değişimi üzerinde çok önemli olumsuz etkileri olmaktadır. İkinci grup ülkeler ise hızlı nüfus artışları ve kalkınma ile ilgili birçok problemleri olan azgelişmiş ülkelerdir. Bu ülkelerde sanayileşmenin neden olduğu dışsallıklar çevre sorunlarını yaratmaktadır. Ayrıca, azgelişmişlik ve yoksulluk nedeniyle her türlü doğal kaynak ve çevresel varlıkların aşırı tüketilmesi sonucu da ortaya çıkan bölgesel ve küresel sorunlar, çevre sorunlarının artmasına neden olmaktadır. Üçüncü grup ülkeler, Sanayileşme çabaları olan gelişmekte olan ülkelerdir. Hızlı sanayileşme ve kentleşme süreçleri nedeniyle ağır ve zehirli sanayi atıkları ve emisyonları, havanın suyun, bitki örtüsünün niteliklerini bozarken, nüfus artışı ve dengesiz kentleşme konut, barınma ve her türlü alt yapı sorunları yaratarak çevre sorunlarının artmasına neden olmaktadır. Dördüncü grup ülkeler ise eski Doğu Bloku olarak adlandırılan ve küreselleşme ile birlikte günümüzün Doğu Avrupa Ülkeleridir. Bu ülkelerde gelişmiş ülkelerin ihtiyacı olan hammadde, enerji ve işgücü kaynakları olması nedeniyle doğal kaynakları, enerji kaynakları ve çevresel varlıkları hızlıca tükenmektedir. Ayrıca, bu ülkelerin gelir artışı için yaptıkları çevreyi dikkate almayan büyüme ve küresel piyasalara uyum çabaları ise karbondioksit kükürtdioksit emisyonlarının atmosfere yayılmasını hızlandırmakta ve su kirliliği, zehirli katı ve sıvı atıklar ile çöpler gibi çevre sorunlarını da kaçınılmaz olarak bütün ülkeleri etkilemektedir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi çevre literatüründe trajik çevresel felaketler olarak anılan olaylardan değildir?

Seçenekler

A
1998 İstanbul depreminde binlerce insanın ölmesi
B
Sovyetler Birliği’ndeki Çernobil nükleer kazası,
C
Hindistan’ın Bhopal yöresinde bir Amerikan şirketinin çalıştırdığı zirai mücadele ilaç fabrikasında iki binden çok kişinin ölümüyle sonuçlanan sızıntı,
D
Meksika’da bin kişinin ölümüne neden olan sıvı gaz tankı patlaması,
E
Japonya’da Minamata’da civa zehirlenmesi olayı
Açıklama:
Çevre literatüründe trajik çevresel felaketler olarak anılan olaylar ise şunlardır: Sovyetler Birliği’ndeki Çernobil nükleer kazası, Hindistan’ın Bhopal yöresinde, bir Amerikan şirketinin çalıştırdığı zirai mücadele ilaç fabrikasında iki binden çok kişinin ölümüyle sonuçlanan sızıntı, Meksika’da bin kişinin ölümüne neden olan sıvı gaz tankı patlaması, Japonya’da Minamata’da civa zehirlenmesi olayı, İsviçre’de Sandoz kimyasal tesisindeki yangın nedeniyle civa benzeri zehirli sıvıların Ren Nehri’ne boşalması sonucu milyonlarca balığın ölmesi ve bölgede yaşayanların içme sularının tehlike altında olması.

Soru 60

1850-2002 yılları arasında kümülatif karbondioksit emisyonlarında en büyük pay aşağıdaki ülkelerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Çin
B
ABD
C
Fransa
D
Almanya
E
Hollanda
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının boyutlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 61

"Siyasi iktisadi ve sosyal tüm alanları kapsayan bir öneriler reçetesi olarak değerlendirilmesi” kavramı aşağıdakilerden hangi küreselleşme tanımına aittir?

Seçenekler

A
Yeldan
B
Boratav
C
Şaylan
D
Tayşin
E
Milda
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının boyutlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 62

Doğal kaynakların kıtlığı ve enerji için savaş korkusunu toplumlara tanıştıran ilk kriz aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1929 Dünya Krizi
B
1942 İkinci dünya savaşı
C
1994 Rusya krizi
D
1970 Enerji Krizi
E
2008 Kürsel kriz
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının türlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 63

İklim değişimi küresel platformda ilk kez ne zaman tartışılmıştır?

Seçenekler

A
1990 Cenevre ‹kinci Dünya İklim Konferansı
B
1979 Birinci Dünya İklim Konferansı
C
1997 Kyoto Protokolü
D
1988 Toronto 7’ler Zirvesi
E
1988 Hükümetlerarası iklim Değişikliği Paneli
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının türlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 64

Birleşmiş milletler çevre ve kalkınma konferansı hangi yıl düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
1992
B
1993
C
1994
D
1995
E
1996
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının türlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Kyoto Protokolüne üye ülke sayısını verir?

Seçenekler

A
200 ve AB üyeleri
B
190 ve AB üyeleri
C
180 ve AB Üyeleri
D
170 ve AB üyeleri
E
160 ve Ab Üyeleri
Açıklama:
Çevre sorunlarının nasıl ortaya çıktığını açıklayabileceksiniz.

Soru 66

Kyoto Protokolü kaç yılında yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
2002
B
2005
C
2007
D
2008
E
2010
Açıklama:
Çevre sorunlarının nasıl ortaya çıktığını açıklayabileceksiniz.

Soru 67

Dünya nüfusunun 2050 yılında kaç milyara ulaşacağı tahmin edilmektedir?

Seçenekler

A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre sorununu ilk defa vurgulamıştır?

Seçenekler

A
Brundland Raporu
B
Stockholm Çevre Konferansı
C
Rio de Jenerio Birleşmiş Milletler Konferansı
D
Roma Klübü
E
Johannesburg Dünya Kalkınma Zirvesi
Açıklama:
Çevre sorunlarının nasıl ortaya çıktığını açıklayabileceksiniz.

Soru 69

Bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesinde veya Reel Gayri Safi Yurtiçi hasılatında görülen ve sayısal olarak ölçülebilen artış aşağıdaki kavramlardan hangisiyle adlandırılır?

Seçenekler

A
Ekonomik dar boğaz
B
Ekonomik istikrar
C
Ekonomik durgunluk
D
Ekonomik kriz
E
Ekonomik büyüme
Açıklama:
Çevre sorunlarının nasıl ortaya çıktığını açıklayabileceksiniz.

Soru 70

I. Düşük kişi başına gelir II. Dengesiz gelir dağılımı III. Yetersiz beslenme Azgelişmiş ülkelerin en temel ekonomik ve yapısal özellikleri yukarıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 71

Kyoto Protokolü ne zaman yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
1990
B
1995
C
1997
D
2000
E
2005
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının boyutlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre sorunları arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Ozon tabakasının incelmesi
B
Doğal bitki örtüsünün tahribi
C
Hava kirliliği
D
Tsunami
E
Küresel ısınma
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının türlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 73

Aşağıdaki sektörlerden hangisi en fazla sera gazı yaratan sektördür?

Seçenekler

A
Sanayi
B
Enerji
C
Taşımacılık
D
Ormancılık
E
Konut
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının türlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 74

Hane halkı ya da bireylerin biyolojik olarak varlıklarını sürdürebilmeleri ve üretebilmeleri için ihtiyaç duydukları asgari gelir ve harcama düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nispi yoksulluk
B
Göreceli Yoksulluk
C
Mutlak yoksulluk
D
Düşük gelir düzeyi
E
Asgari ücret
Açıklama:
Çevre sorunlarının nasıl ortaya çıktığını açıklayabileceksiniz.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Rio de Janerio Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansında hazırlanan eylem planlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Orman ilkeleri sözleşmesi
B
Gündem 21
C
Biyolojik çeşitlilik sözleşmesi
D
İklim değişikliği Çerçeve anlaşması
E
Habitat II
Açıklama:
Çevre sorunlarının nasıl ortaya çıktığını açıklayabileceksiniz.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunlarına yol açan ve bu sorunların yoğunluğunu arttıran bir nedendir?

Seçenekler

A
Yoksulluk
B
Kentten kıra göç
C
Negatif büyüme
D
Tarımsal yapının egemenliği
E
Nüfus artış hızında azalma
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisinde uluslararası, ekonomik ve siyasal düzlemde yağmur ormanlarının korunmasının önemi ve yapılması gerekenlerin tartışılmıştır?

Seçenekler

A
7’ler Zirvesi
B
Kyoto Protokolü
C
Viyana Sözleşmesi
D
Brundland Raporu
E
Cenevre İkinci Dünya İklim Konferansı
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının türlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisinde ozon tabakasının incelmesinde çok etkili olan kloroflorokarbon gazlarının üretimine aşamalı olarak sınırlandırma getirilmiştir?

Seçenekler

A
Brundland Raporu
B
Kyoto Protokolü
C
Cenevre İkinci Dünya İklim Konferansı
D
Montreal Protokolü
E
7’ler Zirvesi
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının türlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 79

Atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun, iklime tehlikeli etki yapmayacak seviyede dengede kalmasını sağlamaya yönelik olarak aşağıdakilerden hangisi kabul edilmiştir?

Seçenekler

A
Montreal Protokolü
B
Kyoto Protokolü
C
Viyana Sözleşmesi
D
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
E
Ortak Geleceğimiz
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının boyutlarını açıklayabileceksiniz.

Soru 80

İsviçre, Fransa, Almanya, Hollanda’nın ekonomik faaliyetlerinin Ren Nehrinde kirlilik yaratması nasıl bir çevre sorununa örnek verilebilir?

Seçenekler

A
Yerel çevre sorunu
B
Sınır ötesi çevre sorunu
C
Kıtalararası çevre sorunu
D
Şehirlerarası çevre sorunu
E
Mikro ölçekli çevre sorunu
Açıklama:
Küreselleşme ve çevre sorunlarını ifade edebileceksiniz.

Ünite 3

Soru 1

Sahip olunan kaynakların üretim ihtiyacından daima daha az olması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Bolluk
C
İktisadi etkinlik
D
Ekolojik sistem
E
Tam rekabet piyasası
Açıklama:
Kıtlık: İhtiyaçları karşılayacak malların ve bu malların üretimi için gerekli kaynakların sahip olunanlardan daima daha fazla olması durumudur.Cevap A'dır

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilirlik limitlerini aşan oranlarda kullanılması durumunda kıtlıkla ilişkilendirilemez?

Seçenekler

A
Kaliteli hava
B
Güneş
C
Su
D
Toprak
E
Balık yatakları
Açıklama:
Sürdürülebilirlik limitlerini aşan oranlarda kullanılması durumunda tükenebilecek miktarlarla sınırlı olan kaliteli hava, su, toprak ile balık yatakları ve ormanlar gibi yenilenebilir nitelikteki doğal kaynaklar da kendini yenileyebilme kapasiteleri oranında kıttır.

Soru 3

Ekolojik sistemin ekonomik sisteme doğal kaynak ve enerji sağlama fonksiyonu hangi konu başlığında incelenmektedir?

Seçenekler

A
Tarım Ekonomisi
B
Sürdürülebilir Kalkınma Ekonomisi
C
Refah Ekonomisi
D
Doğal Kaynaklar Ekonomisi
E
Çevre Ekonomisi
Açıklama:
Ekolojik sistemin ekonomik sisteme doğal kaynak ve enerji sağlama fonksiyonu doğal kaynaklar ekonomisi başlığı altında ele alınırken ekonomik sistemin ekolojik sistemin kalitesi ve sürdürülebilirliği üzerindeki etkileri çevre ekonomisinin konusunu oluşturmaktadır.

Soru 4

Doğadaki varlıkların birbirleri ile etkileşime geçtikleri süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Ekolojik sistem
C
Bolluk
D
İktisadi etkinlik
E
Tam rekabet piyasası
Açıklama:
Ekolojik sistem: Doğadaki canlı ve cansız varlıkların, karşılıklı etkileşim içinde meydana getirdikleri süreç ve akımlardan oluşan dinamik yapıyı tanımlamaktadır. Cevap B'dir.

Soru 5

Kıt kaynakların yönetimini gerçekleştiren karar mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Bolluk
C
İktisadi etkinlik
D
Tam rekabet piyasası
E
Ekolojik sistem
Açıklama:
İktisadi etkinlik: Kıt kaynakların toplum refahını maksimumlaştıran biçimde yönetimini gerçekleştiren karar mekanizmalarını tanımlamaktadır. Cevap C'dir.

Soru 6

.................. kıt kaynakların toplum refahını maksimumlaştıran biçimde yönetimini gerçekleştiren karar mekanizmalarını tanımlamaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Ekolojik Sistem
C
Tam rekabet piyasası
D
Doğal sistem
E
İktisadi etkinlik
Açıklama:
İktisadi etkinlik: Kıt kaynakların toplum refahını maksimumlaştıran biçimde yönetimini gerçekleştiren karar mekanizmalarını tanımlamaktadır.

Soru 7

Aşağıdaki hangisi piyasa mekanizmasının kıt kaynakların yönetiminde toplum refahını maksimumlaştıracak çözümler ortaya koyabilmesi belli koşulların var olmasına bağlı değildir?

Seçenekler

A
Piyasanın aktörleri kararlarını alırken toplum çıkarları ile uyumlu tercihlerde bulunmalıdır.
B
Piyasanın aktörleri cari döneme ve gelecek dönemlere yönelik işlemlerini tam bilgi ile gerçekleştirmelidir.
C
Girişimciler kar gördükleri piyasalara özgürce yatırım yapabilmelidir.
D
Piyasada işlem yapan aktörler, tek başına piyasa fiyatını etkileyemeyecek
kadar çok sayıda olmalıdır.
E
Malların ve üretim faktörlerinin fiyatlarının belirlendiği piyasalar tam rekabet piyasası özelliklerini taşımalıdır.
Açıklama:
Piyasanın aktörleri kararlarını alırken kişisel çıkarları ile uyumlu tercihlerde bulunmakta, yani rasyonel davranmaktadırlar.

Soru 8

Kirliliğin azlığı veya aşırılığı ile sonuçlanan üretim miktarları aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Bolluk
C
Tam rekabet piyasası
D
Etkinsizlik
E
Ekolojik denge
Açıklama:
Etkinsizlik: İktisatçılar kirliliğin azlığı veya aşırılığı ile sonuçlanan üretim miktarlarını etkinsizlik olarak tanımlamaktadırlar. Cevap D'dir.

Soru 9

Bir tüketicinin paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı veya talep edeceği miktarların oranını aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Tam rekabet piyasası
C
Marjinal kirlilik kontrol maliyeti
D
Etkinsizlik
E
Marjinal ikame oranı
Açıklama:
Marjinal ikame oranı: Bir tüketicinin aynı fayda düzeyinde kalmak koşuluyla paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı veya talep edeceği miktarların oranını ifade etmektedir. Cevap E'dir.

Soru 10

İki malın iki tüketici arasında olası tüm dağılımlarını gösteren diyagram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Edgeworh kutusu
B
Farksızlık eğrileri
C
Etkinsizlik
D
Tam rekabet piyasası
E
Ekolojik denge
Açıklama:
Edgeworh kutusu: iki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımlarını gösteren bir diyagramdır. Cevap A'dır.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan farklı mal bileşimlerinin geometrik gösterimidir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Farksızlık eğrileri
C
Marjinal ikame oranı
D
Etkinsizlik
E
Tam rekabet piyasası
Açıklama:
Farksızlık eğrileri; tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan farklı mal bileşimlerinin geometrik gösterimidir. Cevap B'dir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını göstermektedir?

Seçenekler

A
Etkinsizlik
B
Marjinal ikame oranı
C
Bütçe doğrusu
D
Farksızlık eğrileri
E
Edgeworh kutusu
Açıklama:
Bütçe doğrusu; tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını göstermektedir. Cevap C'dir

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi bir firmanın istihdam ettiği bir üretim faktörünün miktarını azalttığında aynı miktar üretim için diğer üretim faktörünün istihdamını ne kadar arttırması gerektiğini göstermektedir?

Seçenekler

A
Etkinsizlik
B
Marjinal ürün
C
Marjinal ikame oranı
D
Marjinal teknik ikame oranı
E
Bütçe doğrusu
Açıklama:
Marjinal teknik ikame oranı; bir firmanın istihdam ettiği bir üretim faktörünün miktarını azalttığında aynı miktar üretim için diğer üretim faktörünün istihdamını ne kadar arttırması gerektiğini göstermektedir. Cevap D'dir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi üretime alınan son üretim faktörü biriminin toplam üretime katkısı olarak tanımlanan bir verimlilik göstergesidir?

Seçenekler

A
Marjinal teknik ikame oranı
B
Marjinal ikame oranı
C
Üretimde etkinlik
D
Eş ürün eğrisi
E
Marjinal ürün
Açıklama:
Marjinal Ürün: Diğer şartlar sabitken üretime alınan son üretim faktörü biriminin toplam üretime katkısı olarak tanımlanan bir verimlilik göstergesidir. Cevap E'dir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi etkinsizliği açıklamaktadır?

Seçenekler

A
İhtiyaçları karşılayacak malların ve bu malların üretimi için gerekli kaynakların sahip olunanlardan daima daha fazla olması durumudur
B
Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye eksiksiz sahip olabildiği, piyasaya giriş ve çıkış önünde bir engelin bulunmadığı, mal ve hizmetler ile üretim faktörlerinin homojen olduğu varsayılan ve bu varsayımların tümünün eksiksiz gerçekleştiği durumda var olduğu kabul edilen bir piyasa türüdür.
C
Bir firmanın yaydığı kirliliği bir birim azaltmak için katlanması gereken maliyeti göstermektedir. Kontrol edilen kirlilik miktarı arttıkça marjinal kirlilik kontrol maliyetinin arttığı kabul edilmektedir.
D
Doğadaki canlı ve cansız varlıkların, karşılıklı etkileşim içinde meydana getirdikleri süreç ve akımlardan oluşan dinamik yapıyı tanımlamaktadır.
E
İktisatçılar kirliliğin azlığı veya aşırılığı ile sonuçlanan üretim miktarlarını olarak tanımlamaktadır.
Açıklama:
Etkinsizlik: İktisatçılar kirliliğin azlığı veya aşırılığı ile sonuçlanan üretim miktarlarını etkinsizlik olarak tanımlamaktadırlar.

Soru 16

İki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya
hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımlarını gösteren bir diyagramdır.
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Edgeworh kutusu
B
Farksızlık eğrileri
C
Marjinal ikame oranı
D
Marjinal Ürün
E
Eş-ürün eğrisi
Açıklama:
Edgeworh kutusu: İki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımlarını gösteren bir diyagramdır.

Soru 17

İhtiyaçları karşılayacak malların ve bu malların üretimi için gerekli kaynakların sahip olunanlardan daima daha fazla olması durumuna ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
İhtiyaç
C
Varlık
D
Doğal kriz
E
Ekolojik sistem
Açıklama:
İhtiyaçları karşılayacak malların ve bu malların üretimi için gerekli kaynakların sahip olunanlardan daima daha fazla olması durumuna kıtlık adı verilmektedir.

Soru 18

Doğadaki canlı ve cansız varlıkların, karşılıklı etkileşim içinde meydana getirdikleri süreç ve akımlardan oluşan dinamik yapıyı tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Ekolojik sistem
C
İktisadi etkinlik
D
Doğa krizi
E
Ekolojik denge
Açıklama:
Doğadaki canlı ve cansız varlıkların, karşılıklı etkileşim içinde meydana getirdikleri süreç ve akımlardan oluşan dinamik yapıyı tanımlayan terime ekolojik sistem adı verilir.

Soru 19

Kıt kaynakların toplum refahını maksimumlaştıran biçimde yönetimini gerçekleştiren karar mekanizmalarını tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekolojik sistem
B
Kıtlık
C
Ekolojik Denge
D
Doğa krizi
E
İktisadi etkinlik
Açıklama:
Kıt kaynakların toplum refahını maksimumlaştıran biçimde yönetimini gerçekleştiren karar mekanizmalarını tanımlayan terime iktisadi etkinlik adı verilir.

Soru 20

I.Piyasanın aktörleri kararlarını alırken kişisel çıkarları ile uyumlu tercihlerde bulunmakta, yani rasyonel davranmaktadırlar.
II.Piyasanın aktörleri cari döneme ve gelecek dönemlere yönelik işlemlerini tam bilgi ile gerçekleştirmektedirler.
III.Girişimciler kar gördükleri piyasalara özgürce yatırım yapabilmekte, tüket- iciler de ihtiyaçlarını karşılayacak malları özgürce seçebilmektedirler.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri piyasa mekanizmasının kıt kaynakların yönetiminde toplum refahını maksimumlaştıracak çözümler ortaya koyabilmesi için gerekli koşullardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de yasa mekanizmasının kıt kaynakların yönetiminde toplum refahını maksimumlaştıracak çözümler ortaya koyabilmesi için gerekli koşullardandır.

Soru 21

Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye eksiksiz sahip olabildiği, piyasaya giriş ve çıkış önünde bir engelin bulunmadığı,mal ve hizmetler ile üretim faktörlerinin homojen olduğu varsayılan ve bu varsayımların tümünün eksiksiz gerçekleştiği durumda var olduğu kabul edilen bir piyasa türüne ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Ekoloji
B
Ekolojik sistem
C
Kıtlık
D
Tam rekabet piyasası
E
İktisadi etkinlik
Açıklama:
Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye eksiksiz sahip olabildiği, piyasaya giriş ve çıkış önünde bir engelin bulunmadığı, mal ve hizmetler ile üretim faktörlerinin homojen olduğu varsayılan ve bu varsayımların tümünün eksiksiz gerçekleştiği durumda var olduğu kabul edilen bir piyasa türüne tam rekabet piyasası adı verilmektedir.

Soru 22

Bir firmanın yaydığı kirliliği bir birim azaltmak için katlanması gereken maliyeti gösteren terime ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Tam rekabet piyasası
C
Marjinal kirlilik kontrol maliyeti
D
İktisadi etkinlik
E
Ekolojik sistem
Açıklama:
Bir firmanın yaydığı kirliliği bir birim azaltmak için katlanması gereken maliyeti gösteren terime, marjinal kirlilik kontrol maliyeti adı verilmektedir.

Soru 23

Kirliliğin azlığı veya aşırılığı ile sonuçlanan üretim miktarlarını iktisatçılar nasıl adlandırmaktadır?

Seçenekler

A
Ekolojik sistem
B
Etkinsizlik
C
Tam rekabet piyasası
D
Kıtlık
E
İktisadi etkinlik
Açıklama:
Kirliliğin azlığı veya aşırılığı ile sonuçlanan üretim miktarlarını, iktisatçılar etkinsizlik olarak tanımlamaktadır.

Soru 24

Bir tüketicinin aynı fayda düzeyinde kalmak koşuluyla paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı veya talep edeceği miktarların oranını ifade eden terime ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Etkinsizlik
B
Ekolojik sistem
C
Tam rekabet piyasası
D
Marjinal ikame oranı
E
İktisadi etkinlik
Açıklama:
Bir tüketicinin aynı fayda düzeyinde kalmak koşuluyla paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı veya talep edeceği miktarların oranını ifade eden terime marjinal ikame oranı adı verilmektedir.

Soru 25

İki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımlarını gösteren diyagrama ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Etkinsizlik
B
Edgeworh kutusu
C
Ekolojik sistem
D
İktisadi etkinlik
E
Marjinal ikame oranı
Açıklama:
İki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımlarını gösteren diyagrama Edgeworh kutusu adı verilir.

Soru 26

Tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan farklı mal bileşimlerinin geometrik gösterimi eğrilerine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrileri
B
Ekolojik sistem
C
Tam rekabet piyasası
D
Marjinal ikame oranı
E
Etkinsizlik
Açıklama:
Tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan farklı mal bileşimlerinin geometrik gösterimi eğrilerine farksızlık eğrileri adı verilmektedir.

Soru 27

"İhtiyaçları karşılayacak malların ve bu malların üretimi için gerekli kaynakların sahip olunanlardan daima daha fazla olması durumu" aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Ekolojik sistem
C
İktisadi etkinlik
D
Çevre Ekonomisi
E
Doğal Kaynaklar
Açıklama:
Kıtlık: İhtiyaçları karşılayacak malların ve bu malların üretimi için gerekli kaynakların sahip olunanlardan daima daha fazla olması durumudur.
Ekolojik sistem: Doğadaki canlı ve cansız varlıkların, karşılıklı etkileşim içinde meydana getirdikleri süreç ve akımlardan oluşan dinamik yapıyı tanımlamaktadır.
İktisadi etkinlik: Kıt kaynakların toplum refahını maksimumlaştıran biçimde yönetimini gerçekleştiren karar mekanizmalarını tanımlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 28

Piyasa mekanizmasının kıt kaynakların yönetiminde toplum refahını maksimumlaştıracak çözümler ortaya koyabilmesi belli koşulların varlığına bağlıdır. Bu ifadeye dayalı olarak aşağıdakilerden hangisi bu koşullardan biri değildir?

Seçenekler

A
Piyasa aktörleri karar alırken rasyonel davranmaktadırlar
B
Mal ve faktör piyasalarında tam rekabet koşulları geçerlidir.
C
Tüm mal ve hizmetler ile üretim faktörlerine ait mülkiyet hakları iyi tanımlanmıştır.
D
Girişimciler kâr gördükleri piyasalara özgürce yatırım yapabilmektedir
E
Üreticiler ve tüketiciler işlemlerini asimetrik bilgiye dayalı gerçekleştirirler.
Açıklama:
Piyasa mekanizmasının kıt kaynakların yönetiminde toplum refahını aksimumlaştıracak çözümler ortaya koyabilmesi belli koşulların var olmasına bağlıdır:
• Piyasanın aktörleri kararlarını alırken kişisel çıkarları ile uyumlu tercihlerde bulunmakta, yani rasyonel davranmaktadırlar.
• Piyasanın aktörleri cari döneme ve gelecek dönemlere yönelik işlemlerini tam bilgi ile gerçekleştirmektedirler.
• Girişimciler kar gördükleri piyasalara özgürce yatırım yapabilmekte, tüketiciler de ihtiyaçlarını karşılayacak malları özgürce seçebilmektedirler.
• Piyasada işlem yapan aktörler, tek başına piyasa fiyatını etkileyemeyecek kadar çok sayıdadır.
• Tüm mal ve hizmetler ile üretim faktörlerine ait mülkiyet hakları iyi tanımlanmıştır. Mülkiyet hakkı varlıklar üzerindeki her türlü tasarruf hakkının yasal düzenlemelerle güvence altına alınmış olmasını gerektirmektedir.
• Malların ve üretim faktörlerinin fiyatlarının belirlendiği piyasalar tam rekabet piyasası özelliklerini taşımaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 29

"Alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye eksiksiz sahip olabildiği, piyasaya giriş ve çıkış önünde bir engelin bulunmadığı" tanımı aşağıdakilerden hangisi ile yakından ilgilidir?

Seçenekler

A
İktisadi Etkinlik
B
Ekolojik Sistem
C
Tam Rekabet Piyasası
D
Çevresel Kaynaklar
E
Etkinlik Sorunu
Açıklama:
Tam rekabet piyasası: Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye eksiksiz sahip olabildiği, piyasaya giriş ve çıkış önünde bir engelin bulunmadığı, mal ve hizmetler ile üretim faktörlerinin homojen olduğu varsayılan ve bu varsayımların tümünün eksiksiz gerçekleştiği durumda var olduğu kabul edilen bir piyasa türüdür. Doğru cevap C'dir.

Soru 30

İktisat biliminin temel amaçlarından birisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sınırsız kaynak sağlamaktır
B
Üretimi arttırmaktır
C
Tüketimi cazip hale getirmektir
D
Kıt kaynakların etkin yönetimidir
E
Yeni enerji kaynakları yaratmaktır
Açıklama:
İktisat biliminin temel amacı kıt kaynakların etkin yönetimiyle birlikte toplum refahını maksimumlaştıran çözümleri elde etmektir. Doğru cevap D'dir.

Soru 31

"Kirliliğin azlığı veya aşırılığı ile sonuçlanan üretim miktarları" tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İktisadi etkinlik
B
Ekolojik sistem
C
Tam rekabet piyasası
D
Marjinal kirlilik kontrol maliyeti
E
Etkinsizlik
Açıklama:
Etkinsizlik: İktisatçılar kirliliğin azlığı veya aşırılığı ile sonuçlanan üretim miktarlarını etkinsizlik olarak tanımlamaktadırlar. Doğru cevap E'dir.

Soru 32

"Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarı" aşağıdkilerden hangisi ile yakından ilgilidir?

Seçenekler

A
Etkinsizlik
B
Marjinal ikame oranı
C
Edgeworh kutusu
D
Farksızlık eğrileri
E
Bütçe doğrusu
Açıklama:
Bütçe doğrusu: Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını göstermektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 33

"Mevcut üretim faktörleri bileşimini değiştirerek, üretilen mallardan birinin miktarını azaltmadan diğer malın veya malların üretim miktarını arttırmanın mümkün olmadığı durumudur" ifadesi aşağıdakilerden hangisi ile yakından ilgilidir?

Seçenekler

A
Üretim faktörleri
B
Marjinal Ürün
C
Marjinal teknik ikame oran
D
Üretimde etkinlik
E
Üretimde gerilik
Açıklama:
İktisatçılara göre üretimde etkinlik, mevcut üretim faktörleri bileşimini değiştirerek, üretilen mallardan birinin miktarını azaltmadan diğer malın veya malların üretim miktarını arttırmanın mümkün olmadığı durumudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 34

Eğrisi aşağıdakilerden hangisi ile yakından ilgilidir?

Seçenekler

A
Edgeworth Kutusu
B
Edgeworth Sözleşme Eğrisi
C
Üretim olanakları eğrisi
D
Marjinal dönüşüm oranı
E
Tüketimin ve Üretimin Ortak Dengesi
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.

Soru 35

"Bir malı talep edenlerle arz edenlerin oluşturduğu ağ" ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İktisat
B
Pİyasa
C
Rekabet
D
Etkinlik
E
Denge
Açıklama:
Piyasa bir malı talep edenlerle arz edenlerin oluşturduğu bir mübadele ağı olarak tanımlanmaktadır. Tam rekabet piyasası dengesine ilişkin açıklamalarımızı Y malı üzerinden yapalım. Y malı daha önceki açıklamalarımızdan hatırlanacağı gibi, yenilenemez nitelikteki doğal kaynakları kullanan ve üretim süreci çevre kirliliğine neden olan çevre için zararlı bir malı temsil etmektedir. Bununla birlikte Y malının olumsuz çevresel etkileri olmasına karşın toplumun tüketiminden vazgeçemeyeceği faydalı bir mal olduğunu belirtelim. Üretiminini durdurmanın mümkün olmadığını bildiğimiz Y malının optimum üretim miktarı ne olmalıdır? İktisatçılar, Y malının tam rekabet piyasası koşullarını taşıyan bir piyasada optimum miktarda üretileceğini kabul etmektedirler. Doğru cevap B'dir.

Soru 36

"Daha yüksek fiyat ödemeye istekli oldukları hâlde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satın alan tüketicilerin elde ettikleri kazanç toplamı" tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Tüketici rantı
B
Üretici rantı
C
Rekabet piyasası
D
Pareto Optimumu
E
Piyasası Dengesi
Açıklama:
Tüketici rantı: Daha yüksek fiyat ödemeye istekli oldukları hâlde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satın alan tüketicilerin elde ettikleri kazanç toplamıdır.
Üretici rantı: Daha düşük bir fiyatla satmaya razı oldukları hâlde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satan üreticilerin elde ettikleri kazanç toplamıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 37

Bir tüketicinin aynı fayda düzeyinde kalmak koşuluyla paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı veya talep edeceği miktarların oranını ifade etmektedir.
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Marjinal ikame oranı
B
Edgeworh kutusu
C
Farksızlık eğrileri
D
Bütçe doğrusu
E
Eş-ürün eğrisi
Açıklama:
Yukarıdaki ifade Marjinal ikame oranını açıklamaktadır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi bütçe doğrusu için için uygun bir tanımdır?

Seçenekler

A
Bir firmanın istihdam ettiği bir üretim faktörünün miktarını azalttığında aynı
miktar üretim için diğer üretim faktörünün istihdamını ne kadar arttırması gerektiğini göstermektedir.
B
Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını göstermektedir.
C
Diğer şartlar sabitken üretime alınan son üretim faktörü biriminin toplam üretime katkısı olarak tanımlanan bir verimlilik göstergesidir.
D
Aynı mikar üretimi sağlayan farklı üretim faktörü bileşimlerininin geometrik gösterimidir.
E
Üretim faktörleri miktarının sabit olduğu varsayımı altında bir malın üretim miktarını diğer bir malın üretim miktarını azaltmadan artırmak mümkün
değilse faktör dağılımının teknik anlamda etkin olarak gerçekleştirildiği kabul
edilir. İktisatçılar bu çözümü üretimde etkinlik olarak tanımlamaktadırlar.
Açıklama:
Bütçe doğrusu: Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını göstermektedir.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi piyasa arzının tanımıdır?

Seçenekler

A
Fiyat ve talep edilen miktar arasındaki bu ilişki azalan marjinal fayda ile açıklanmaktadır.
B
Daha yüksek fiyat ödemeye istekli oldukları hâlde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satın alan tüketicilerin elde ettikleri kazanç toplamıdır.
C
Diğer faktörlerin sabit olduğu varsayımı altında (ceteris paribus) belirli bir dönemde üreticilerin belirli bir miktarda malı piyasaya getirmek üzere piyasadan bekledikleri minimum fiyatlar setidir.
D
Daha düşük bir fiyatla satmaya razı oldukları hâlde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satan üreticilerin elde ettikleri kazanç toplamıdır.
E
Mevcut koşullarda bir malın toplam üretimini bir birim arttırmak için diğer malın üretiminden vaz geçilmesi gereken miktarı tanımlayan bir orandır.
Açıklama:
Piyasa arzı ise arzı etkileyen fiyat dışındaki diğer faktörlerin sabit olduğu varsayımı altında (ceteris paribus) belirli bir dönemde üreticilerin belirli bir miktarda malı piyasaya getirmek üzere piyasadan bekledikleri minimum fiyatlar setini göstermektedir.

Soru 40

"Daha yüksek fiyat ödemeye istekli oldukları hâlde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satın alan tüketicilerin elde ettikleri kazanç toplamıdır".
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üretici rantı
B
Piyasa arzı
C
Tüketici rantı
D
Piyasa talebi
E
Marjinal dönüşüm oranı
Açıklama:
Tüketici rantı: Daha yüksek fiyat ödemeye istekli oldukları hâlde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satın alan
tüketicilerin elde ettikleri kazanç toplamıdır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi çevresel kaynakların kıtlığı karşısında yapılacak her seçimin sonucunda ortaya çıkar?
Fırsat maliyeti
Fiyatta düşüş
Doğal denge
Çevre sorunları
Siyasal baskı

Seçenekler

A
Fırsat maliyeti
B
Fiyatta düşüş
C
Doğal denge
D
Çevre sorunları
E
Siyasal baskı
Açıklama:
Çevresel kaynakların kıtlığı karşısında yapılacak her seçimin, verilen karar nedeniyle oluşan bir fırsat maliyeti olacağı açıktır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi çevresel kaynakların yönetimi söz konusu olduğunda bu kaynakların kıt olması nedeniyle önem kazanmıştır?

Seçenekler

A
Kaynakların maliyeti
B
İktisadi etkinlik
C
Piyasa fiyatı
D
Denge miktarı
E
Çevrecilerin tepkisi
Açıklama:
Çevresel kaynakların yönetimi söz konusu olduğunda bu kaynakların kıt olması nedeniyle iktisadi etkinlik kavramı önem kazanmaktadır.

Soru 43

‘Çevre kirliliğine neden olan fakat toplumun ihtiyaç duyduğu bir mal ne kadar üretilmelidir?’ sorusu aşağıdakilerden hangisinin cevap aradığı sorudur?

Seçenekler

A
Teoride çevre sorunları
B
Çevre ve kaynakların uyumu
C
Kaynakların çeşitliliği
D
İktisadi denge
E
İktisadi etkinlik
Açıklama:
Çevre kirliliğine neden olan fakat toplumun ihtiyaç duyduğu bir mal ne kadar üretilmelidir? Fosil yakıtlara dayalı enerji üretimi, çevreyi kirleten yönü ve ekonominin enerji ihtiyacı düşünüldüğünde örneğin kömür kullanarak üretilen enerjinin ne kadar olması gerektiği sorusu önemli bir iktisadi etkinlik sorusudur.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi ile tüketimde etkinsizlik durumunda kimsenin durumunu kötüleştirmeksizin bir kişinin durumunu iyileştirebilecek bir Pareto etkin çözüme daha yakın olunabilir?

Seçenekler

A
Büyüme temelli çevresel sorunlara odaklanmak ile
B
Büyümenin sınırsızlığını yakalamak ile
C
Malların bireyler arasında mübadelesi ile
D
Ölçek ekonomilerine ulaşmaya çalışmak ile
E
Çevre sorunlarını bilinçlendirmeyle çözmek ile
Açıklama:
Tüketimde etkinsizlik hâlinde, malların bireyler arasında mübadelesi ile kimsenin durumunu kötüleştirmeksizin bir kişinin durumunu iyileştirebilecek bir Pareto etkin çözüme daha yakın olunabilir.

Soru 45

‘Mevcut üretim faktörleri bileşimini değiştirerek, üretilen mallardan birinin miktarını azaltmadan diğer malın veya malların üretim miktarını arttırmanın mümkün olmadığı durumdur. ‘Aşağıdakilerden hangisi verilen tanımı ifade eder?

Seçenekler

A
Genel denge
B
Rekabetçi etkinlik
C
Kaynak etkinliği
D
Üretimde etkinlik
E
Tüketimde etkinlik
Açıklama:
İktisatçılara göre üretimde etkinlik, mevcut üretim faktörleri bileşimini değiştirerek, üretilen mallardan birinin miktarını azaltmadan diğer malın veya malların üretim miktarını arttırmanın mümkün olmadığı durumudur.

Soru 46

İki üretim faktörünün (K ve L) X ve Y gibi iki mal arasında etkin dağılımı, aşağıdakilerden hangisinin üretilen iki mal için birbirine eşitlenmiş olmasını gerektirmektedir?

Seçenekler

A
Üretim faktörlerinin maliyetlerinin
B
Üretim faktörleri arasındaki marjinal teknik ikame oranının
C
Üretim faktörlerinin fiyatlarının
D
Üretim faktörlerinin miktarlarının
E
Üretim faktörlerinin kalitesinin
Açıklama:
İki üretim faktörünün (K ve L) X ve Y gibi iki mal arasında etkin dağılımı, üretim faktörleri arasındaki marjinal teknik ikame oranının (MRTSLK) üretilen iki mal için birbirine eşitlenmiş olmasını gerektirmektedir.

Soru 47

Tüketici rantı ve üretici rantı toplam alanları ile ifade edilen toplumsal kazancı maksimum yapan denge çözümü nedeniyle tam rekabet piyasası aşağıdaki özelliklerden hangisini taşır?

Seçenekler

A
Ürün yüksek sermaye ihtiyacı gerektirir
B
Ürün lüks mal kategorisindedir
C
Piyasada oluşacak en düşük fiyattır
D
Etkinsizdir
E
Pareto optimaldir
Açıklama:
Tüketici rantı ve üretici rantı toplam alanları ile ifade edilen toplumsal kazancı maksimum yapan denge çözümü nedeniyle tam rekabet piyasası Pareto optimaldir (Hussen, 2000,33).

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi pareto optimal çözümün sonuçlarındandır?

Seçenekler

A
Tüketicilerin arzu ettiği malların üretimi
B
Firmalar açısından normalüstü kar
C
Üretimde etkinlik-tüketimde etkinlik
D
Dünya nüfusunun kaynaklara ulaşımında eşitliğin sağlanması
E
Bilgi, teknolojik ilerleme ve tecrübeye bağlı olarak kalkınmanın artması
Açıklama:
Pareto optimal çözüm aynı zamanda iki ayrı sonuç ima etmektedir: Bunlardan birincisine göre, üretimde etkinlik sağlandığında iki mal arasındaki marjinal dönüşüm oranı bu malları üreten tüm firmalar için eşitlenmektedir. Tüm firmalar X ve Y mallarını aynı maliyetlerle ürettikleri için bu malların hangi firma tarafından üretildiğinin kaynakların kullanımı açısından bir önemi bulunmamaktadır. İkincisine göre, tüketimde etkinlik koşulu sağlandığında iki mal arasındaki marjinal ikame oranı bu malların tüm tüketicileri için eşitlenmektedir. Tüm tüketiciler X ve Y mallarının tüketiminden aynı faydayı sağlayacak olmaları nedeniyle bu malların kim tarafından tüketildiğinin de bir anlamı bulunmamaktadır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi sebebiyle tam rekabet piyasası pareto optimaldir?

Seçenekler

A
Zararlı maldan üretimin belirli noktada sabitlenmesi sağlandığı için
B
Tüketici rantı ve üretici rantı toplam alanları ile ifade edilen toplumsal kazancı maksimum yapan denge çözümü nedeniyle
C
Bireyler bu tür piyasaya getirilen üründen memnun oldukları için
D
Bu piyasaya getirilen malın üretimi ve dağıtımı devlet tarafından
gerçekleştirildiği için
E
Bu tür piyasalarda tüketici memnuniyeti hedeflendiği için
Açıklama:
Tüketici rantı ve üretici rantı toplam alanları ile ifade edilen toplumsal kazancı maksimum yapan denge çözümü nedeniyle tam rekabet piyasası Pareto optimaldir (Hussen, 2000,33).

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet piyasası dengesinin Pareto optimal olduğunu açıklar?

Seçenekler

A
Piyasa dengesinin öngördüğü miktarda üretilen mal, toplum refahını maksimumlaştıran miktarda üretilmiş olacaktır.
B
Piyasa fiyatı bireylerin satın alabileceği düzeydedir.
C
Piyasa fiyatını belirlemek firmaların kabiliyeti dışındadır.
D
Piyasa denge durumunda üretilen miktar talep edilen miktardan azdır.
E
Eksik rekabet piyasalarının aksine tam rekabet piyasasında piyasa kısa dönemde dengede iken uzun dönemde her zaman dengede değildir.
Açıklama:
Denge piyasa fiyatından herhangi bir nedenle uzaklaşmak hangi yönde olursa olsun toplumsal kazanç kaybına neden olmaktadır. Görüldüğü gibi tam rekebet piyasası dengesinin öngördüğü miktarda üretilen Y malı, toplum refahını maksimumlaştıran miktarda üretilmiş olacaktır. Bu nedenle tam rekabet piyasası dengesi Pareto optimaldir.

Soru 51

İhtiyaçları karşılayacak malların ve bu malların üretimi için gerekli kaynakların sahip olunanlardan daima daha fazla olması durumunu ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Kıtlık
B
Ekolojik sistem
C
İktisadi etkinlik
D
Liberalizm
E
Emperyalizm
Açıklama:
Kıtlık: İhtiyaçları karşılayacak malların ve bu malların üretimi için gerekli kaynakların sahip olunanlardan daima daha fazla olması durumudur.

Soru 52

Doğadaki canlı ve cansız varlıkların, karşılıklı etkileşim içinde meydana getirdikleri süreç ve akımlardan oluşan dinamik yapıya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ekolojik sistem
B
Ekonomik sistem
C
Finansal sistem
D
Liberalizm
E
Merkantilizm
Açıklama:
Ekolojik sistem: Doğadaki canlı ve cansız varlıkların, karşılıklı etkileşim içinde meydana getirdikleri süreç ve akımlardan oluşan dinamik yapıyı tanımlamaktadır.

Soru 53

Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye eksiksiz sahip olabildiği, piyasaya giriş ve çıkış önünde bir engelin bulunmadığı, mal ve hizmetler ile üretim faktörlerinin homojen olduğu varsayılan ve bu varsayımların tümünün eksiksiz gerçekleştiği durumda var olduğu kabul edilen bir piyasa türü hangisidir?

Seçenekler

A
Tam rekabet piyasası
B
Monopol piyasası
C
Oligopol piyasası
D
Duopol piyasası
E
Tekelci rekabet piyasası
Açıklama:
Tam rekabet piyasası: Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye eksiksiz sahip olabildiği, piyasaya giriş ve çıkış önünde bir engelin bulunmadığı, mal ve hizmetler ile üretim faktörlerinin homojen olduğu varsayılan ve bu varsayımların tümünün eksiksiz gerçekleştiği durumda var olduğu kabul edilen bir piyasa türüdür.

Soru 54

Kaynakların yönetiminde etkinliğin sağlanmış olduğu ve artık toplumda bir kişinin durumunu kötüleştirmeksizin bir başkasının durumunu iyileştirmenin mümkün olmadığı durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pareto Etkinliği
B
Feldstein-Horioka Hipotezi
C
Say Kanunu
D
Okun Kanunu
E
Phillips eğrisi
Açıklama:
Pareto’nun etkinlik ölçütüne göre kaynakların yönetiminde etkinliğin sağlanmış olduğu bir çözüme ulaşıldığı zaman, artık toplumda bir kişinin durumunu kötüleştirmeksizin bir başkasının durumunu iyileştirmek mümkün değildir.

Soru 55

Bir firmanın yaydığı kirliliği bir birim azaltmak için katlanması gereken maliyeti ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal kirlilik kontrol maliyeti
B
Toplam kirlilik kontrol maliyeti
C
Ortalama kirlilik kontrol maliyeti
D
Değişken kirlilik kontrol maliyeti
E
Sabit kirlilik kontrol maliyeti
Açıklama:
Marjinal kirlilik kontrol maliyeti: Bir firmanın yaydığı kirliliği bir birim azaltmak için katlanması gereken maliyeti göstermektedir. Kontrol edilen kirlilik miktarı arttıkça marjinal kirlilik kontrol maliyetinin arttığı kabul edilmektedir.

Soru 56

Bir tüketicinin aynı fayda düzeyinde kalmak koşuluyla paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı veya talep edeceği miktarların oranı hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal dönüşüm oranı
B
Marjinal ikame oranı
C
Ortalam ikame oranı
D
Ortalama dönüşüm oranı
E
Marjinal gelir
Açıklama:
Marjinal ikame oranı: Bir tüketicinin aynı fayda düzeyinde kalmak koşuluyla paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı veya talep edeceği miktarların oranını ifade etmektedir.

Soru 57

İki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımları gösteren şekil hangisidir?

Seçenekler

A
Phillips eğrisi
B
Kuznet eğrisi
C
Lorenz eğrisi
D
Edgeworth kutusu
E
Farksızlık eğrisi
Açıklama:
Edgeworh kutusu: iki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımlarını gösteren bir diyagramdır.

Soru 58

Tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan farklı mal bileşimlerinin geometrik gösterim hangisidir?

Seçenekler

A
Üretim olanakları sınırı eğrisi
B
Lorenz eğrisi
C
Farksızlık eğrisi
D
Kuznet eğrisi
E
Edgeworth kutusu
Açıklama:
Farksızlık eğrileri: Tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan farklı mal bileşimlerinin geometrik gösterimidir.

Soru 59

Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını gösteren geometrik şekil hangisidir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrisi
B
Üretim olanakları sınırı doğrusu
C
Phillips doğrusu
D
Fiyat doğrusu
E
Bütçe doğrusu
Açıklama:
Bütçe doğrusu: Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını göstermektedir.

Soru 60

Bir firmanın istihdam ettiği bir üretim faktörünün miktarını azalttığında aynı miktar üretim için diğer üretim faktörünün istihdamını ne kadar arttırması gerektiğini gösteren kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal ikame oranı
B
Marjinal dönüşüm oranı
C
Marjinal teknik ikame oranı
D
Marjinal ürün
E
Ortalama ürün
Açıklama:
Marjinal teknik ikame oranı: Bir firmanın istihdam ettiği bir üretim faktörünün miktarını azalttığında aynı miktar üretim için diğer üretim faktörünün istihdamını ne kadar arttırması gerektiğini göstermektedir.

Soru 61

İktisatçılar kıt kaynakların yönetiminin hangi piyasa mekanizmasına bırakılması sayesinde iktisadi etkinliğin gerçekleşebileceğini düşünmektedirler?

Seçenekler

A
Tam rekabet piyasası
B
Monopol piyasası
C
Kumanda piyasalar
D
Monopolcü rekabet piyasası
E
Oligopol piyasası
Açıklama:
İktisatçılar kıt kaynakların yönetiminin tam rekabetçi piyasa mekanizmasına bırakılması sayesinde iktisadi etkinliğin gerçekleşebileceğini düşünmektedirler.

Soru 62

"Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye eksiksiz sahip olabildiği, piyasaya giriş ve çıkış önünde bir engelin bulunmadığı, mal ve hizmetler ile üretim faktörlerinin homojen olduğu varsayılan ve bu varsayımların tümünün eksiksiz gerçekleştiği durumda var olduğu kabul edilen bir piyasa türüdür."
Yukarıdaki paragrafta temel özellikleri verilen piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eksik rekabet piyasası
B
Tam rekabet piyasası
C
Monopol piyasası
D
Monopolcü rekabet piyasası
E
Oligopol piyasası
Açıklama:
Tam rekabet piyasası: Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye eksiksiz sahip olabildiği, piyasaya giriş ve çıkış önünde bir engelin bulunmadığı, mal ve hizmetler ile üretim faktörlerinin homojen olduğu varsayılan ve bu varsayımların tümünün eksiksiz gerçekleştiği durumda var olduğu kabul edilen bir piyasa türüdür.

Soru 63

Bir firmanın yaydığı kirliliği bir birim azaltmak için katlanması gereken maliyeti gösteren değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ortalama kirlilik kontrol maliyeti
B
Toplam kirlilik kontrol maliyeti
C
Marjinal kirlilik kontrol maliyeti
D
Örtük maliyet
E
Batık maliyet
Açıklama:
Marjinal kirlilik kontrol maliyeti: Bir firmanın yaydığı kirliliği bir birim azaltmak için katlanması gereken maliyeti göstermektedir.

Soru 64

"Bir tüketicinin aynı fayda düzeyinde kalmak koşuluyla paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı veya talep edeceği miktarların oranını ifade etmektedir."
Yukarıdaki cümlede özellikleri betimlenen iktisadi büyüklük aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal maliyet
B
Fırsat maliyeti
C
Marjinal teknik ikame oranı
D
Marjinal ikame oranı
E
Marjinal kirlilik maliyeti
Açıklama:
Marjinal ikame oranı: Bir tüketicinin aynı fayda düzeyinde kalmak koşuluyla paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı veya talep edeceği miktarların oranını ifade etmektedir.

Soru 65

İki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımlarını gösteren diyagram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üretim imkanları eğrisi
B
Bütçe doğrusu
C
Farksızlık eğrisi
D
Kuznets eğrisi
E
Edgeworh kutusu
Açıklama:
Edgeworh kutusu: iki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımlarını gösteren bir diyagramdır.

Soru 66

Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını gösteren eğri/doğru aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üretim imkanları eğrisi
B
Bütçe doğrusu
C
Farksızlık eğrisi
D
Talep eğrisi
E
Arz eğrisi
Açıklama:
Bütçe doğrusu: Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını göstermektedir.

Soru 67

Piyasa arz eğrisinin eğimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Pozitif eğimlidir.
B
Negatif eğimlidir.
C
Eğimi sıfırdır.
D
Eğimi sonsuzdur.
E
Eğimi hesaplanamaz.
Açıklama:
Endüstride üretim artışı ile birlikte üretim maliyetlerinin de arttığı kabul edildiği için bir malın fiyatı ile arz miktarı arasında doğrusal bir ilişki kurulmaktadır. Bu nedenle de piyasa arz eğrisi pozitif eğimli olarak tanımlanmaktadır.

Soru 68

Etkinlik çözümleri arasında toplum refahını maksimumlaştıran amaç ve tercihlere uygun olarak yapılacak bir seçimin sonucunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genel denge
B
Kısmi denge
C
Maksimizasyon
D
Minimizasyon
E
Optimalite
Açıklama:
Optimalite, etkinlik çözümleri arasında toplum refahını maksimumlaştıran amaç ve tercihlere uygun olarak yapılacak bir seçimin sonucunu ifade etmektedir.

Soru 69

Üretimin ve tüketimin ortak dengesini birlikte sağlayan çözümün anahtarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Faiz oranları
B
Piyasa fiyatları
C
İşsizlik oranları
D
Maliyet oranları
E
Gelir seviyesi
Açıklama:
Üretimin ve tüketimin ortak dengesini birlikte sağlayan çözümün anahtarı piyasa fiyatları olmaktadır.

Soru 70

Aynı miktar üretimi sağlayan farklı üretim faktörü bileşimlerininin geometrik gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütçe doğrusu
B
Farksızlık eğrisi
C
Üretim imkanları eğrisi
D
Eş-ürün eğrisi
E
Edgeworth diyagramı
Açıklama:
Eş-ürün eğrisi: Aynı miktar üretimi sağlayan farklı üretim faktörü bileşimlerininin geometrik gösterimidir.

Soru 71

İki tüketicinin iki malı aralarında mübadele ederek Pareto etkin çözümlere nasıl ulaşacaklarını ortaya koymak için kullanılan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çıktı Diyagramları
B
Maliyet Diyagramları
C
Arz Diyagramları
D
Talep Diyagramları
E
Edgeworth Kutu Diyagramı
Açıklama:
İktisadi etkinliği genel denge analizi çerçevesinde açıklayabileceksiniz.

Soru 72

2 tüketici 2 malı neleri eşitleyen miktarlarda paylaşırlarsa, Pareto etkin çözümü gerçekleşmiş olur?

Seçenekler

A
Marjinal ikame oranlarını
B
Toplam gelirlerini
C
Talep ettikleri mal miktarlarını
D
2 malın fiyatlarını
E
Marjinal gelirlerini
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 73

Üretim olanakları eğrisi aşağıdakilerin hangisinden hareketle elde edilir?

Seçenekler

A
Üretim sözleşme eğrisi
B
Tüketiciler arası anlaşma eğrisi
C
Farksızlık eğrisi
D
Eş ürün eğrisi
E
Eş maliyet eğrisi
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 74

Üretimde etkinlik analizinde kaç mal ve kaç üretim faktörü için etkin dağılım koşullarının ne olduğu açıklanır?

Seçenekler

A
1 mal , 1 üretim faktörü
B
1 mal , 2 üretim faktörü
C
2 mal , 2 üretim faktörü
D
2 mal , 1 üretim faktörü
E
3 mal , 3 üretim faktörü
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 75

Pareto etkin çözümleri görmek üzere kaç kişiden oluşan bir ekonomi varsaymıştır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Tam rekabet piyasası dengesinin neden Pareto optimal olduğunu açıklayabileceksiniz.

Soru 76

“Edgeworth Kutusu” nda kaç adet orjin noktası vardır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 77

Gerçek hayatta pek çok örneğini görebileceğimiz “etkinsizlik durumu” iktisadi analizlerde kaç yönüyle yer alır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
5
D
8
E
10
Açıklama:
İktisadi etkinliği genel denge analizi çerçevesinde açıklayabileceksiniz.

Soru 78

Etkinlik ölçütü geliştiren iktisatçı Vilfredo Pareto hangi ülke mensubudur?

Seçenekler

A
ABD
B
Fransa
C
İtalya
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Tam rekabet piyasası dengesinin neden Pareto optimal olduğunu açıklayabileceksiniz.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi “Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir bütçe ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını göstermektedir” tanımına aittir?

Seçenekler

A
Bütçe Doğrusu
B
Eş-Ürün Doğrusu
C
Marjinal Ürün
D
Üretimde Etkinlik
E
Marjinal İkame Oranı
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 80

Mübadele sözleşme eğrisi ile ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Bu eğri üzerinde tüketicilerden birinin faydası diğerinin faydasının azalması ile artabilir
B
Bu eğri üzerinde tüketicilerden birinin faydası diğerinin faydasının değişmemesi halinde artabilir
C
Bu eğri üzerinde tüketicilerden birinin faydası diğerinin faydasının artması ile artabilir
D
Bu eğri üzerindeki her noktada marjinal ikame oranları farklıdır
E
Bu eğri üzerindeki her noktada farksızlık eğrilerinin eğimleri farklıdır
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 81

Üretimde ve tüketimde etkinliğinin birlikte sağlandığı çözüm aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dengeli Optimal
B
İkame Optimal
C
Tamamlayıcı Optimal
D
Marjinal Optimal
E
Pareto Optimal
Açıklama:
Tam rekabet piyasası dengesinin neden Pareto optimal olduğunu açıklayabileceksiniz.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi “Doğadaki canlı ve cansız varlıkların, karşılıklı etkileşim içinde meydana getirdikleri süreç ve akımlardan oluşan dinamik yapıyı” tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Ekolojik Sistem
B
İktisadi Etkinlik
C
Kıtlık
D
Potansiyel Akım
E
Çevresel Akım
Açıklama:
Çevresel kaynakların kullanımında iktisadi etkinliğin anlamını belirtebileceksiniz.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi üretim sözleşme eğrisi için doğru değildir?

Seçenekler

A
Faktör fiyatları değişince eğri üzerinde yeni bir noktaya geçilir.
B
Eş maliyet doğruları eğrileri kesmektedir.
C
Üzerinde her noktada Pareto etkinlik sağlanmıştır.
D
Eğri üzerinde farksızlık eğrileri teğettir.
E
Eğri dışındaki bölgeler Pareto etkinsizdir.
Açıklama:
Tam rekabet piyasası dengesinin neden Pareto optimal olduğunu açıklayabileceksiniz.

Soru 84

Tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan mal bileşimlerinin oluşturduğu eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Farksızlık Eğrisi
B
Eş Ürün Eğrisi
C
Marjinal Maliyet Eğrisi
D
Marjinal Hasılat Eğrisi
E
Üretim Olanakları Eğrisi
Açıklama:
İktisadi etkinliği genel denge analizi çerçevesinde açıklayabileceksiniz.

Soru 85

Aynı miktar üretimi sağlayan farklı üretim faktörü bileşenlerinin geometrik yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Farksızlık Eğrisi
B
Eş Ürün Eğrisi
C
Marjinal Maliyet Eğrisi
D
Marjinal Hasılat Eğrisi
E
Üretim Olanakları Eğrisi
Açıklama:
İktisadi etkinliği genel denge analizi çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Üretim fonksiyonu veridir ve üretici rasyonel davranmaktadır.
Eş Ürün Analizi Farklı girdi bileşimleriyle üreticiye aynı çıktı düzeyini sağlayan noktaların geometrik yerine eş ürün eğrisi denir.

Soru 86

Mevcut koşullarda bir malın toplam üretimini bir birim arttırmak için diğer malın üretiminden vazgeçilmesi gereken oranı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal dönüşüm oranı
B
Marjinal maliyet
C
Marjinal hasılat
D
Marjinal ikame oranı
E
Ortalama maliyet
Açıklama:
İktisadi etkinliği genel denge analizi çerçevesinde açıklayabileceksiniz.

Soru 87

Bir tüketicinin aynı fayda düzeyinde kalmak koşuluyla paylaşımdan aldığı mallardan birinde artma veya azalma olması durumunda vazgeçmeye razı olacağı miktarların oranını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal İkame Oranı
B
Marjinal Teknik İkame Oranı
C
Marjinal Dönüşüm Oranı
D
Marjinal Maliyet Oranı
E
Marjinal Hasılat Oranı
Açıklama:
İktisadi etkinliği genel denge analizi çerçevesinde açıklayabileceksiniz.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi “Mevcut koşullarda bir malın toplam üretimini bir birim arttırmak için diğer malın üretiminden vazgeçilmesi gereken miktarı tanımlayan bir orandır” tanımına aittir?

Seçenekler

A
Marjinal İkame Oranı
B
Marjinal Dönüşüm Oranı
C
Marjinal Ürün
D
Marjinal Teknik İkame Oranı
E
Marjinal Kirlilik Kontrol Maliyeti
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi “Tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan farklı mal bileşimlerinin geometrik gösterimidir” tanımına aittir?

Seçenekler

A
Marjinal ikame oranı
B
Engel eğrisi
C
Telif eğrileri
D
Farksızlık eğrisi
E
Etkinlik eğrisi
Açıklama:
İktisadi etkinliği genel denge analizi çerçevesinde açıklayabileceksiniz.

Soru 90

Tüketimde etkinlik sağlandığında aşağıdaki koşullardan hangisi sağlanmıştır?

Seçenekler

A
MUAXY/MUBXY=PX=PY
B
MUAXY=MUBXY= PX/PY
C
MRSAXY=MRSBXY =PX/PY
D
MRSAXY=MRSBXY=MUAXY=MUBXY
E
Hiçbiri
Açıklama:
Tam rekabet piyasası dengesinin neden Pareto optimal olduğunu açıklayabileceksiniz.

Soru 91

Eş ürün eğrileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Orjinden uzaklaştıkça daha yüksek üretimi gösterirler
B
Negatif eğilimlidirler
C
Orjine içbükeydirler
D
Eğimleri iki üretim faktörü arasındaki marjinal teknik ikame oranlarını gösterir
E
Sabit miktarlardaki emek ve sermayenin iki farklı mal üretimine ayrılması ile üretilebilecek maksimum mal miktarlarını temsil eder
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi piyasa mekanizmasının kıt kaynaklarının yönetiminde toplum refahını maksimumlaştıracak çözümler ortaya koyabilmesi için gereken koşullardan biri değildir?

Seçenekler

A
Piyasada işlem yapan aktörler, tek başına piyasa fiyatını etkileyemeyecek kadar az sayıdadır.
B
Malların ve üretim faktörlerinin fiyatlarının belirlendiği piyasalar tam rekabet piyasası özelliklerini taşımaktadır.
C
Tüm mal ve hizmetler ile üretim faktörlerine ait mülkiyet hakları iyi tanımlanmıştır.
D
Piyasanın aktörleri kararlarını alırken kişisel çıkarları ile uyumlu tercihlerde bulunmakta, yani rasyonel davranmaktadırlar.
E
Piyasanın aktörleri cari döneme ve gelecek dönemlere yönelik işlemlerini tam bilgi ile gerçekleştirmektedirler.
Açıklama:
Çevre sorunlarının neden iktisadi etkinliğin gerçekleşmediği durumları temsil ettiğini ve iktisadi etkinlik ölçütüne göre çevre açısından daha iyi çözümlerin bulunabileceğini ifade edebileceksiniz.

Soru 93

Piyasa mekanizmasının kıt kaynakların yönetiminde toplum refahını maksimumlaştıracak çözümler ortaya koyabilmesinin var olmasına bağlı olduğu koşullar arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?

Seçenekler

A
Piyasanın aktörlerinin karar alırken rasyonel davranmaları
B
Piyasanın aktörlerinin cari ve gelecek dönemlere yönelik işlemlerini tam bilgi ile gerçekleştirmeleri
C
Girişimcilerin kar gördükleri piyasalara özgürce yatırım yapabilmeleri
D
Tüketicilerin ihtiyaçlarını karşılayacak malları özgürce seçebilmeleri
E
Piyasada işlem yapan aktörlerin tek başına piyasa fiyatını etkileyebilecek kadar az sayıda olması
Açıklama:
Çevre sorunlarının neden iktisadi etkinliğin gerçekleşmediği durumları temsil ettiğini ve iktisadi etkinlik ölçütüne göre çevre açısından daha iyi çözümlerin bulunabileceğini ifade edebileceksiniz.

Soru 94

Balık yatakları ve ormanlar ne tür bir doğal kaynak türü olarak tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Tükenebilir kaynaklar
B
Yenilemez kaynaklar
C
Fosil kaynaklar
D
Yenilebilir kaynaklar
E
Dönüştürülebilir kaynaklar
Açıklama:
Çevresel kaynakların kullanımında iktisadi etkinliğin anlamını belirtebileceksiniz.

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet piyasasının özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Tek satıcı vardır
B
Üretilen ürünler homojendir
C
Piyasaya giriş engelleri yoktur
D
Piyasadan çıkış engelleri yoktur
E
Tam bilgi vardır
Açıklama:
İktisadi etkinliği genel denge analizi çerçevesinde açıklayabileceksiniz.

Soru 96

İktisatçılar tam rekabet piyasası dengesini nasıl tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Tek ve istikrarlı
B
Çift ve istikrarlı
C
Tek ve istikrarsız
D
Çift ve istikrarsız
E
Dengesiz ve istikrarsız
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 97

Tüketicinin veri piyasa fiyatları karşısında belirli bir gelir ile satın alabileceği maksimum mal miktarlarını aşağıdakilerden hangisi göstermektedir?

Seçenekler

A
Toplam harcama
B
Toplam maliyet
C
Bütçe Doğrusu
D
Eş Maliyet Doğrusu
E
Eş ürün Eğrisi
Açıklama:
İktisadi etkinliği genel denge analizi çerçevesinde açıklayabileceksiniz.

Soru 98

İktisat biliminin temel amacı kıt kaynakların etkin yönetimiyle birlikte toplumrefahını maksimumlaştıran çözümleri elde etmektir.Temel iktisadi soruna bu yönüyle bakan piyasa yanlısı iktisatçılar hangi iktisatçı tarafından geliştirilen etkinlik ölçütünü esas almaktadırlar?

Seçenekler

A
Vilfredo Pareto
B
John Nash
C
John Von Neumann
D
George Akerlof
E
Joseph Stiglitz
Açıklama:
Çevresel kaynakların kullanımında iktisadi etkinliğin anlamını belirtebileceksiniz.

Soru 99

Üretim faktörleri miktarının sabit olduğu varsayımı altında bir malın üretim miktarını diğer bir malın üretim miktarını azaltmadan arttırmak mümkün değilse aşağıdakilerden hangisi söz konusudur?

Seçenekler

A
Üretimde etkinlik
B
Üretimde etkinsizlik
C
Tüketimde etkinlik
D
Tüketimde etkinsizlik
E
Etkinsizlik
Açıklama:
Çevre sorunlarının neden iktisadi etkinliğin gerçekleşmediği durumları temsil ettiğini ve iktisadi etkinlik ölçütüne göre çevre açısından daha iyi çözümlerin bulunabileceğini ifade edebileceksiniz.

Soru 100

Aşağıdaki piyasa türlerinden hangisi Pareto optimaldir?

Seçenekler

A
Monopol piyasası
B
Düopol piyasası
C
Oligopol piyasası
D
Monopson piyasası
E
Tam rekabet piyasası
Açıklama:
Tam rekabet piyasası dengesinin neden Pareto optimal olduğunu açıklayabileceksiniz.

Soru 101

İki malın iki tüketici arasında veya iki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasında olası tüm dağılımını gösteren diyagram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üretim olanakları eğrisi
B
Farksızlık eğrileri
C
Edgeworth kutusu
D
Bütçe doğrusu
E
Tüketici dengesi
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi bir firmanın yaydığı kirliliği bir birim azaltmak için katlanması gereken maliyeti ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Marjinal maliyet
B
Marjinal kirlilik
C
Ortalama maliyet
D
Marjinal kirlilik kontrol maliyeti
E
Marjinal sosyal maliyet
Açıklama:
Tam rekabet piyasası dengesinin neden Pareto optimal olduğunu açıklayabileceksiniz.

Soru 103

Üretim imkanları eğrisi üzerinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Seçenekler

A
Üretim ve tüketimde ortak denge
B
Pareto etkinlik
C
Etkinsizlik
D
Üretimde etkinlik
E
Tüketimde etkinlik
Açıklama:
Çevre sorunlarının neden iktisadi etkinliğin gerçekleşmediği durumları temsil ettiğini ve iktisadi etkinlik ölçütüne göre çevre açısından daha iyi çözümlerin bulunabileceğini ifade edebileceksiniz.

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet piyasası ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Toplumsal kazancı maksimumlaştıran bir denge çözümü sağlanır
B
Pareto optimaldir
C
Tüketici rantı oluşur
D
Üretici rantı oluşur
E
Denge üretim miktarının altında gerçekleştirilen üretim toplam faydayı arttırır
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 105

Doğal kaynaklar ekonomik analizde nasıl bir mal olarak tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Kamu malı
B
Serbest mal
C
Toplumsal mal
D
Kıt mal
E
Yarı kamusal mal
Açıklama:
Çevre sorunlarının neden iktisadi etkinliğin gerçekleşmediği durumları temsil ettiğini ve iktisadi etkinlik ölçütüne göre çevre açısından daha iyi çözümlerin bulunabileceğini ifade edebileceksiniz.

Soru 106

Daha yüksek fiyat ödemeye istekli oldukları halde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satın alanların elde ettikleri kazanç toplamını aşağıdakilerden hangisi ifade eder?

Seçenekler

A
Üretici rantı
B
Tüketici rantı
C
Genel denge
D
Üretimde etkinlik
E
Pareto optimal
Açıklama:
İktisadi etkinliğin sağlanmasında tam rekabet piyasasının rolünü açıklayabileceksiniz.

Soru 107

Bur'cunun ve Anıl'ın faydasını gösteren AB pareto etkinlik sınırına göre aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Anıl ve Burcu’nun erişebilecekleri maksimum fayda düzeyleri Pareto etkinlik sınırı ile temsil edilir.
B
Pareto etkinlik sınırı üzerindeki noktalarda Anıl ve Burcu için Pareto etkinlik sağlanmıştır.
C
Pareto etkinlik sınırı üzerinde Anıl ve Burcu arasında toplam fayda eşit dağılmıştır.
D
Pareto etkinlik sınırı üzerinde Anıl’ın ve Burcu’nun ikisinin birden faydasını arttırmak mümkün değildir.
E
Pareto etkinlik sınırı altında kalan X noktasında Burcu’nun faydasını azaltmadan Anıl’ın faydası arttırılabilir.
Açıklama:
Pareto etkinlik sınırı üzerinde Anıl ve Burcu arasında toplam fayda eşit dağılmamıştır.
Pareto etkinlik sınırı üzerinde Anıl ve Burcu arasında toplam fayda eşit dağılmıştır.

Soru 108

Mert ile Aysun X malı ile Y malını tüketimde etkinliği sağlayacak şekilde aralarında paylaşıyorlarsa aşağıdaki koşullardan hangisi sağlanmıştır?

Seçenekler

A
X ve Y malının marjinal ikame oranları malların piyasa fiyatları oranına eşitlenmiştir.
B
Y malının marjinal ikame oranı X malının marjinal ikame oranından büyüktür.
C
X malının marjinal faydası Y malının marjinal faydasından küçüktür.
D
X ve Y mallarının satın alınmasıyla bütçenin tamamı kullanılılmıştır.
E
X malının marjinal teknik ikame oranı Y malının marjinal teknik ikame oranından küçüktür
Açıklama:
Tüketimde etkinlik sağlandığında X ve Y malının marjinal ikame oranları malların piyasa fiyatları oranına eşitlenmelidir.
X ve Y malının marjinal ikame oranları malların piyasa fiyatları oranına eşitlenmiştir.

Soru 109

Pareto’nun etkinlik ölçütüne göre kaynakların yönetiminde etkinliğin sağlanmış olduğu bir çözüme ulaşıldığı zaman artık bir kişinin durumunu kötüleştirmeksizin bir başkasının durumunu iyileştirmek mümkün müdür?

Seçenekler

A
Evet, her zaman mümkündür
B
Evet, çoğunlukla mümkündür.
C
Evet, nadiren mümkündür.
D
Hayır, mümkün değildir.
E
Karar verilemez.
Açıklama:
Pareto’nun etkinlik ölçütüne göre kaynakların yönetiminde etkinliğin sağlanmış olduğu bir çözüme ulaşıldığı zaman artık bir kişinin durumunu kötüleştirmeksizin bir başkasının durumunu iyileştirmek mümkün değildir.
Hayır, mümkün değildir.

Soru 110

Veri gelir dağılımında tüketicilerin gelirlerini en yüksek toplam faydayı sağlayacak şekilde doğru mal ve hizmetlere tahsis etmeleri aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

Seçenekler

A
Üretimde etkinlik
B
İktisadi etkinlik
C
Pareto optimum
D
Tüketimde etkinlik
E
Fırsat maliyeti
Açıklama:
Tüketimde etkinlik, veri gelir dağılımında tüketicilerin gelirlerini en yüksek toplam faydayı sağlayacak şekilde doğru mal ve hizmetlere tahsis etmelerni ifade eder.

Soru 111

K ve L üretim faktörlerinin X ve Y malları arasında dağılımını X malının üretim miktarını azaltmadan Y malının üretim miktarını arttıracak ya da X ve Y mallarının üretim miktarını arttıracak şekilde değiştirmenin mümkün olması durumu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?

Seçenekler

A
Üretimde etkinsizlik
B
Tüketimde etkinsizlik
C
Dışsallık
D
Negatif dışsallık
E
Tüketici rantı
Açıklama:
K ve L üretim faktörlerinin X ve Y malları arasında dağılımını X malının üretim miktarını azaltmadan Y malının üretim miktarını arttıracak ya da X ve Y mallarının üretim miktarını arttıracak şekilde değiştirmenin mümkün olması durumu üretimde etkinsizlik olarak ifade edilir.

Soru 112

İki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımları aşağıdakilerden hangisiyle gösterilir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrileri
B
Eş ürün eğrileri
C
Edgeworh kutusu
D
Sözleşme eğrisi
E
Bütçe doğrusu
Açıklama:
İki üretim faktörünün iki mal veya hizmet üretimi arasındaki olası tüm dağılımlarıedgeworth kutusu ile gösterilir.
Edgeworh kutusu

Soru 113

Tam rekabet piyasasında arz ve talebin kesiştiği ve piyasa dengesinin sağlandığı üretim düzeyinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Seçenekler

A
Üretici ve tüketici rantından oluşan toplumsal kazanç en fazladır.
B
Üretimin toplam maliyeti üretimin toplam faydasından büyüktür.
C
Toplumsal kazançtan bir kısmı kaybedilmiştir.
D
Pareto optimum için denge üretim düzeyinden daha yüksek düzeyde üretim yapılmalıdır
E
Tüketici ve üreticinin bir kısmı piyasadaki tek satıcıya kâr olarak aktarılmıştır
Açıklama:
DEnge üretim düzeyi pareto optimumdur ve üretici ve tüketici rantından oluşan toplumsal kazanç en fazladır.

Soru 114

Daha yüksek fiyat ödemeye istekli oldukları halde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satın alan tüketicilerin elde ettikleri kazanç toplamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplumsal kazanç
B
Üretici rantı
C
Tüketici Rantı
D
Toplam kâr
E
Marjinal hasıla
Açıklama:
Daha yüksek fiyat ödemeye istekli oldukları halde piyasada oluşan tek fiyattan bu malı satın alan tüketicilerin elde ettikleri kazanç toplamıtüketici rantı ile ifade edilir.

Soru 115

Piyasa mekanizmasının kıt kaynakların yönetiminde toplum refahını maksimumlaştıracak çözümler üretebilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisine bağlı değildir?

Seçenekler

A
Üretici ve tüketiciler rasyonel davranmakta yani kişisel çıkarlarına göre hareket etmeliler.
B
Üretici ve tüketicilerin tümü işlemlerini gerçekleştirirken tam bilgiye sahip olmalıdırlar.
C
Mal ve hizmetler ile üretim faktörlerine ait mülkiyet hakları iyi tanımlanmış olmalıdır
  • Piyasadaki az sayıda alıcı ve satıcı piyasa fiyatı üzerinde etkide bulunabilmelidir.
  • Mal ve hizmet piyasaları tam rekabetçi olmalıdır.
D
Piyasadaki az sayıda alıcı ve satıcı piyasa fiyatı üzerinde etkide bulunabilmelidir.
E
Mal ve hizmet piyasaları tam rekabetçi olmalıdır.
Açıklama:
Piyasadaki az sayıda alıcı ve satıcı piyasa fiyatı üzerinde etkide bulunabilmelidir. Tam tersi olmalıdır.

Soru 116

Üretim faktörleri miktarının sabit olduğu varsayımında bir malın üretim miktarını diğer bir malın üretim miktarını azaltmadan arttırmak mümkün değilse aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Seçenekler

A
Tüketimde etkinlik
B
Üretimde etkinlik
C
Tüketimde etkinlik
D
Tüketici dengesi
E
Genel denge
Açıklama:
Üretim faktörleri miktarının sabit olduğu varsayımında bir malın üretim miktarını diğer bir malın üretim miktarını azaltmadan arttırmak mümkün değilse üretimde etkinlik sağlanmıştır.

Ünite 4

Soru 1

"Bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini göstermektedir." biçiminde tanımlanan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Pazar hacmi
B
Pazar piyasası
C
Monopol
D
Fırsat maliyeti
E
Rekabet piyasası
Açıklama:
Fırsat Maliyeti: Bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini göstermektedir. Doğru cevap D'dir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi piyasa başarısızlığının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
B
Tanımlanmamış mülkiyet hakları
C
Dışsallıklar
D
Aksak rekabet piyasaları
E
Fırsat maliyeti
Açıklama:
Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığı aşağıda sıraladığımız nedenlerden biri veya tümünden kaynaklanmaktadır:
  • Tanımlanmamış mülkiyet hakları
  • Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
  • Dışsallıklar
  • Aksak rekabet piyasaları
Doğru cevap E'dir.

Soru 3

Özel malların tüketicilerin taleplerine uygun birimler hâlinde üretilebilir ve birim piyasa fiyatından arz edilebilir olması olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Bölünebilirlik
B
Paylaşılabilirlik
C
Üretilebilirlik
D
Çoğalabilirlik
E
Arz edilebilirlik
Açıklama:
Bölünebilirlik: Özel mallar tüketicilerin taleplerine uygun birimler hâlinde üretilebilir ve birim piyasa fiyatından arz edilebilirler. Doğru cevap A'dır.

Soru 4

Ekonomik faaliyetler sonucu oluşan ve tüketicilerin refahını olumsuz yönde etkileyen, zarar görenlerin bu zararın azaltılması veya ortadan kaldırılması için bir fiyat ödemeye istekli oldukları malları tanımlayan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Ortak mallar
B
Kamu malları
C
Kamu zararlıları
D
Tam kamu malları
E
Sıkışıklık malları
Açıklama:
Kamu Zararlıları: Ekonomik faaliyetler sonucu oluşan ve tüketicilerin refahını olumsuz yönde etkileyen kamu zararlıları, zarar görenlerin bu zararın azaltılması veya ortadan kaldırılması için bir fiyat ödemeye istekli oldukları malları tanımlamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 5

Bölünemez nitelikte olmaları nedeniyle birlikte ve eşit olarak tüketildiklerinden dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleriyle öne çıkan mallar hangileridir?

Seçenekler

A
Tam kamu malları
B
Yarı kamu malları
C
Ortak mallar
D
Sıkışıklık malları
E
Bölünemez mallar
Açıklama:
Ortak mallar, bölünemez nitelikte olmaları nedeniyle birlikte ve eşit olarak tüketildiklerinden dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleriyle öne çıkan mallardır. Doğru cevap C'dir.

Soru 6

Firmanın üretilen son birim malın fiyatlandırılmış girdileri için yaptığı harcamalar olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal özel fayda
B
Marjinal özel maliyet
C
Marjinal toplu maliyet
D
İşlem maliyeti
E
Dışsallık
Açıklama:
Marjinal özel maliyet: Firmanın üretilen son birim malın fiyatlandırılmış girdileri için yaptığı harcamaları tanımlamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 7

Tarafların, dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetlere ne denir?

Seçenekler

A
İşlem maliyeti
B
Piyasa maliyeti
C
Pazar maliyeti
D
Dışsal maliyet
E
Özel maliyet
Açıklama:
İşlem maliyeti: Tarafların, dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetleri tanımlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 8

Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği aksak rekabet piyasası türü hangisidir?

Seçenekler

A
Oligopol
B
Monopson
C
Oligopson
D
Çift monopol
E
Monopol
Açıklama:
Monopol: Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası türüdür. Doğru cevap E'dir.

Soru 9

Son birim malın tüketiminden o malı tüketen kişinin sağladığı faydayı tanımlayan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal özel tüketim
B
Marjinal bireysel fayda
C
Marjinal toplu fayda
D
Marjinal özel fayda
E
Marjinal özel maliyet
Açıklama:
Marjinal özel fayda: Son birim malın tüketiminden o malı tüketen kişinin sağladığı faydayı tanımlamaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 10

"Ortakların Trajedisi" adlı makale kimin eseridir?

Seçenekler

A
Garrett Hardin
B
Lewis Tietenberg
C
Linda Starke
D
Ahmed M. Hussen
E
Charles D. Kolstad
Açıklama:
"Ortakların Trajedisi" adlı makale Garrett Hardin'e aittir. Doğru cevap A'dır.

Soru 11

"..................... bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini göstermektedir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Pareto optimumu
B
Fırsat maliyeti
C
Aksak rekabet piyasaları
D
Dışsallıklar
E
Mobilizasyon
Açıklama:
Fırsat maliyeti bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini göstermektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 12

Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığı aşağıdaki nedenlerden hangisinden kaynaklanamaz?

Seçenekler

A
Tanımlanmamış mülkiyet hakları
B
Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
C
Dışsallıklar
D
Aksak rekabet piyasaları
E
Fırsat maliyeti
Açıklama:
Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığı şu nedenlerden biri veya tümünden kaynaklanmaktadır: Tanımlanmamış mülkiyet hakları, kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar, dışsallıklar, aksak rekabet piyasaları. Doğru cevap E'dir.

Soru 13

  1. Kaynaklara ait mülkiyet hakları kapsamlı olarak tanımlanmış olmalıdır
  2. Kaynağın mülkiyetinin getirdiği haklar devredilebilir olmalıdır
  3. Mülkiyet hakkı uygulanabilir olmalıdır
Mülkiyet haklarının net ve açık olarak tanımlanmış olması yukarıdaki koşulların hangisinin/hangilerinin gerçekleşmiş olmasına bağlanmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Mülkiyet haklarının net ve açık olarak tanımlanmış olması aşağıdaki koşulların gerçekleşmiş olmasına bağlanmaktadır: İlk olarak, kaynaklara ait mülkiyet hakları kapsamlı olarak tanımlanmış olmalıdır. Kaynağın varlığını ve sınırlarını ortaya koyan miktar ve kalitesine ait özellikleri açık bir şekilde belirtilmiş olmalıdır. İkinci olarak, mülkiyet hakkı bir kaynağın kullanımından doğan tüm fayda ve maliyetlerin doğrudan kaynağı kullanana
ait olmasını sağlayacak şekilde düzenlenmiş olmalıdır. Bu nedenle mülkiyet haklarının özelliği tamamen dışlayıcı olmasıdır. Üçüncü olarak, kaynağın mülkiyetinin getirdiği haklar devredilebilir olmalıdır. Bir başka ifadeyle kaynakların sahiplerinin onayı ile el değiştirmesi mümkündür. Son olarak, mülkiyet hakkı uygulanabilir olmalıdır. Kaynak sahipleri bu haklarını yasalarla güvence altına alınmış bir ortamda özgürce kullanabilmelidir. Doğru cevap E'dir.

Soru 14

"..................... bölünemez nitelikte olmaları nedeniyle birlikte ve eşit olarak tüketildiklerinden dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleriyle öne çıkan mallardır. Mülkiyet hakları tanımlanmış olsa bile bu malların yaptırımlarla korunması mümkün olmamaktadır. Ayrıca bu mallar satış veya kiralama yoluyla başkalarına devredilemezler."
Yukarıdaki cümlede verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Kamu malları
B
Yarı kamu malları
C
Ortak mallar
D
Sıkışıklık malları
E
Tam kamu malları
Açıklama:
Ortak mallar, bölünemez nitelikte olmaları nedeniyle birlikte ve eşit olarak tüketildiklerinden dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleriyle öne çıkan mallardır. Mülkiyet hakları tanımlanmış olsa bile bu malların yaptırımlarla korunması mümkün olmamaktadır. Ayrıca bu mallar satış veya kiralama yoluyla başkalarına devredilemezler. Doğru cevap C'dir.

Soru 15

Tüketimde rakipsizlik özelliğini barındıran ve fırsat maliyeti sıfır olan, mülkiyet hakları açıkça tanımlı olsa bile dışarıda tutulamama özelliği gösteren, önemli bir farkı da sahiplerin veya hizmet sağlayanların diğerlerini o malın tüketimi dışında tutamasalar bile tüketicilerin bu mal veya hizmeti tüketmek zorunda olmamaları olan mallar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yarı kamu malları
B
Tam kamu malları
C
Ortak mallar
D
Sıkışıklık malları
E
Özel mallar
Açıklama:
Tüketimde rakipsizlik özelliğini barındıran ve fırsat maliyeti sıfır olan, mülkiyet hakları açıkça tanımlı olsa bile dışarıda tutulamama özelliği gösteren, önemli bir farkı da sahiplerin veya hizmet sağlayanların diğerlerini o malın tüketimi dışında tutamasalar bile
tüketicilerin bu mal veya hizmeti tüketmek zorunda olmamaları olan mallara yarı kamu malları adı verilir. Doğru cevap A'dır.

Soru 16

Bir toplumda kamu malı, kolektif ödeme istekliliği ile temsil edilen marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyet ile eşitlendiği miktarda üretiliyorsa kamu malı üretiminde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Fırsat maliyeti
B
Marjinal özel maliyet
C
Marjinal özel fayda
D
Pareto etkinlik
E
Dışsal fayda
Açıklama:
Bir toplumda kamu malı, kolektif ödeme istekliliği ile temsil edilen marjinal sosyal
faydanın marjinal sosyal maliyet ile eşitlendiği miktarda üretiliyorsa kamu malı
üretiminde Pareto etkinlik gerçekleşmiş demektir. Doğru cevap D'dir.

Soru 17

"........................ firmanın üretilen son birim malın fiyatlandırılmış girdileri için yaptığı harcamaları tanımlamaktadır."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Marjinal özel fayda
B
Marjinal özel maliyet
C
Marjinal dışsal fayda
D
Marjinal sosyal fayda
E
Marjinal sosyal maliyet
Açıklama:
Marjinal özel maliyet firmanın üretilen son birim malın fiyatlandırılmış girdileri için yaptığı harcamaları tanımlamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 18

Tarafların, dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetleri aşağıdakilerden hangisi tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Piyasa maliyeti
B
Özel maliyet
C
İşlem maliyeti
D
Fayda maliyeti
E
Sosyal maliyet
Açıklama:
Tarafların, dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme,
pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetleri işlem maliyetleri olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.

Soru 19

Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği aksak rekabet piyasası türüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Pareto
B
Tam rekabet
C
Dışsallık
D
Monopol
E
Marjinal fayda
Açıklama:
Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası türüne monopol adı verilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 20

Tam rekabet piyasası dengesi olası dışsallıkları piyasa fiyatında içselleştiremediği için aşağıdakilerden hangilerini temsil edememektedir?

Seçenekler

A
Marjinal sosyal fayda - Marjinal sosyal maliyet
B
Marjinal özel fayda - Marjinal sosyal fayda
C
Marjinal özel maliyet - Marjinal sosyal maliyet
D
Marjinal sosyal fayda - Marjinal özel maliyet
E
Marjinal özel fayda - Marjinal sosyal fayda
Açıklama:
Tam rekabet piyasası dengesi olası dışsallıkları piyasa fiyatında içselleştiremediği için marjinal sosyal fayda ve marjinal sosyal maliyeti temsil edememektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığının nedenlerinden değildir?

Seçenekler

A
Tanımlanmamış mülkiyet hakları
B
Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
C
Dışsallıklar
D
Aksak rekabet piyasaları
E
Fırsat maliyeti
Açıklama:
Genel olarak piyasa fiyatları çevresel kaynakların değerini tam olarak yansıtmamaktadır. Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığı aşağıda sıraladığımız nedenlerden biri veya tümünden kaynaklanmaktadır:
• Tanımlanmamış mülkiyet hakları
• Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
• Dışsallıklar
• Aksak rekabet piyasaları

Soru 22

Mülkiyeti açıklıkla tanımlanmış mallar ne olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Özel Mallar
B
Sıkışıklık Malları
C
Kamu Malları
D
Ortak Mallar
E
Yarı Kamu Malları
Açıklama:
Mülkiyeti açıklıkla tanımlanmış malların özel mallar olduğunu, mülkiyeti açık olarak tanımlanamayan çevresel malların ise genel olarak tam kamu malları veya ortak mallar olarak tanımladığımız gruplar altında toplandığı görülür.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi çevresel kaynakların kullanımında çeşitli çevre sorunları olarak karşımıza çıkmak sebebidir?

Seçenekler

A
Sorumsuzluk
B
Etkinsizlik
C
Farksızlık
D
Bedavacılık
E
Rakipsizlik
Açıklama:
Mülkiyet haklarının iyi tanımlanmamış olduğu çevresel kaynakların kullanımında piyasa başarısızlığı olarak tanımlanan koşullar oluşmaktadır. Çevresel kaynakların kullanımında etkinsizlik ise başta aşırı kirlilik olmak üzere çeşitli çevre sorunları olarak karşımıza çıkmaktadır.

Soru 24

Kamu malını herhangi bir ödeme yapmaksızın faydasından yararlanabilecekleri bir mal olarak görenlerin aldıkları tutum ne olarak tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Farksızlık
B
Sorumsuzluk
C
Bedavacılık
D
Rakipsizlik
E
Bölünebilirlik
Açıklama:
Kamu malını bedava tüketebileceğini bilen hiç kimse bir fiyat ödemeye istekli olmayacaktır. Kamu malını herhangi bir ödeme yapmaksızın faydasından yararlanabilecekleri bir mal olarak görenlerin aldıkları bu pozisyon bedavacılık sorunu olarak tanımlanmaktadır. Hiç kimse sahibi olmadığı bir mal için fiyat ödemeye istekli olmayacaktır. Bu nedenle dışarıda tutulma özelliği olmaksızın bir fiyat sisteminin çalışması mümkün değildir.

Soru 25

Kişilerin bu mal veya hizmetten yararlanmamak gibi bir seçeneklerinin olmaması belirleyici özelliği ile öne çıkan kamu malı aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Seçenekler

A
Ortak kamu malı
B
Yarı kamu malı
C
Açık kamu malı
D
Tam kamu malı
E
Sıkışıklık kamu malı
Açıklama:
Tam kamu malının belirleyici bir özelliği, kişilerin bu mal veya hizmetten yararlanmamak gibi bir seçeneklerinin olmamasıdır. Tam kamu mallarına örnek olarak; ulusal savunma hizmeti, biyolojik çeşitlilik, temiz hava, sele karşı koruma hizmetleri ve görsel güzellikler gösterilebilir. Gürültü ve kirli hava gibi örnekler ise tam kamu malının tüm özelliklerine sahip olan kamu zararlılarına örnektir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi sıkışıklık mallarına bir örnektir?

Seçenekler

A
Piknik alanları
B
Okyanus balıkları
C
Radyo yayınları
D
Temiz hava
E
Kirli hava
Açıklama:
Sıkışıklık malları dışarıda tutma özelliğine sahip oldukları gibi tüketimlerinde rakiplik veya rakipsizlik özelliklerine sahip olabilmektedirler. Bununla birlikte tüketimin hangi düzeyde gerçekleştiğine bağlı olarak kamu malı veya özel malların karakteristiklerini sergilerler. Bu tür bir mala örnek olarak piknik alanları gösterilebilir. Bir tatil gününün erken saatlerinde belirli bir sayıda insan diğer insanların eğlenmesine engel olmaksızın piknik alanının sunduğu mevcut olanaklardan rahatlıkla yararlanabilir. Bu noktada ilave kişinin mevcut olanaklardan yararlanmasının marjinal maliyeti sıfır olduğu için kamu malı özelliği göstermektedir. Günün belirli bir saatinden sonra piknik alanına giriş yapan insan sayısının artmasıyla birlikte sıkışıklık oluşmaya başlar. Piknik alanına giriş yapan her birey alanda bulunanların hareket alanını daraltarak verdiği küçük rahatsızlığı dikkate almaksızın alana yerleştikçe bir marjinal maliyet oluşmaya başlar. Otoyollar, köprüler, balıkçılık ve su sporları için ayrılmış siteler, gezi ve yürüyüş alanları, sanat galerileri ve tarihi mekanlar sıkışıklık mallarına verilebilecek örneklerdir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi pozitif dışsallığın olması durumunda doğrudur?

Seçenekler

A
Sosyal maliyetler < Sosyal fayda
B
Sosyal fayda > Özel fayda
C
Sosyal maliyetler < Özel maliyetler
D
Sosyal maliyetler = Sosyal fayda
E
Sosyal maliyetler > Özel maliyetler
Açıklama:
Pozitif dışsallığın olduğu bir durumda sosyal fayda, özel fayda ile dışsal faydanın toplamından oluşmaktadır.
Sosyal Fayda = Özel Fayda + Dışsal Fayda
Dışsal faydanın pozitif olması durumunda sosyal faydanın özel faydadan büyük olduğunu görmekteyiz.
Dışsal fayda > 0
Sosyal Fayda > Özel Fayda

Soru 28

Dışsallıkların piyasa fiyatlarında içselleştirilemediği durumlarda tazmin edilmemiş maliyet artışları ne olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
İşlem maliyeti
B
Pozitif dışsallık
C
Negatif dışsallık
D
Marjinal özel maliyet
E
Marjinal özel fayda
Açıklama:
Dışsallıkların piyasa fiyatlarında içselleştirilemediği durumlarda, bir firma veya bireyin üretim ve tüketim gibi ekonomik faaliyetlerinin bir sonucu olarak, tazmin edilmeksizin zarar görenler olduğu gibi maliyetine katılmaksızın fayda sağlayanlar da olabilir. Dışsallıklar bu ayrımda ele alındığında, ortaya çıkan etkinin yönüne göre negatif dışsallıklar ve pozitif dışsallıklar olarak tanımlanmaktadır. Negatif dışsallıklar tazmin edilmemiş maliyet artışlarını, pozitif dışsallıklar ise maliyetine katılmaksızın sağlanan fayda artışlarını tanımlamaktadır.

Soru 29

Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası ne olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Tam rekabet
B
Düşük rekabet
C
Yarı aksak rekabet
D
Monopol
E
Marjinal
Açıklama:
Monopol: Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası türüdür.

Soru 30

Bir firmanın ekonomik faaliyetlerinin bir başka firmaya kasıtlı olmaksızın etkilemesi ne olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Dışarıda tutulamama
B
Dışarıda tutulma
C
Farksızlık
D
Sorumsuzluk
E
Dışsallık
Açıklama:
Dışsallık veya dışsal etki bir firma veya bir kişinin ekonomik faaliyetlerinin bir başka firma veya kişiyi kasıtlı olmaksızın etkilemesiyle ortaya çıkmaktadır. Üçüncü taraflar üzerinde kasıtlı olmaksızın oluşan bu etki zararlı veya yararlı olabilmektedir.

Soru 31

Tam rekabet piyasasında oluşan fiyatın o mal veya faktörün nesini temsil eder?

Seçenekler

A
Fırsat maliyeti
B
Aksak maliyet
C
Piyasa maliyeti
D
Dönem maliyeti
E
Kar maliyeti
Açıklama:
Fırsat maliyeti: Bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini göstermektedir.

Soru 32

Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığı bazı nedenlerden kaynaklanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Tanımlanmamış mülkiyet hakları
B
Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
C
Dışsallıklar
D
Aksak rekabet piyasaları
E
İçsellikler
Açıklama:
Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığı aşağıda sıraladığımız nedenlerden biri veya tümünden kaynaklanmaktadır: • Tanımlanmamış mülkiyet hakları • Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar • Dışsallıklar • Aksak rekabet piyasaları

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi mülkiyet haklarının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
kapsamlı olarak tanımlanmış olmalı
B
bir kaynağın kullanımından doğan tüm fayda ve maliyetlerin doğrudan kaynağı kullanana ait olmasını sağlayacak şekilde düzenlenmiş olmalı
C
kaynağın mülkiyetinin getirdiği haklar devredilebilir olmalı
D
uygulanabilir olmalı
E
el değiştiremez olmalı
Açıklama:
Mülkiyet haklarının net ve açık olarak tanımlanmış olması aşağıdaki koşulların gerçekleşmiş olmasına bağlanmaktadır (Hussen, 2005, 52): İlk olarak, kaynaklara ait mülkiyet hakları kapsamlı olarak tanımlanmış olmalıdır. Kaynağın varlığını ve sınırlarını ortaya koyan miktar ve kalitesine ait özellikleri açık bir şekilde belirtilmiş olmalıdır. İkinci olarak, mülkiyet hakkı bir kaynağın kullanımından doğan tüm fayda ve maliyetlerin doğrudan kaynağı kullanana ait olmasını sağlayacak şekilde düzenlenmiş olmalıdır. Bu nedenle mülkiyet haklarının özelliği tamamen dışlayıcı olmasıdır. Üçüncü olarak, kaynağın mülkiyetinin getirdiği haklar devredilebilir olmalıdır. Bir başka ifadeyle kaynakların sahiplerinin onayı ile el değiştirmesi mümkündür. Son olarak, mülkiyet hakkı uygulanabilir olmalıdır. Kaynak sahipleri bu haklarını yasalarla güvence altına alınmış bir ortamda özgürce kullanabilmelidir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi mülkiyeti açıklıkla tanımlanmış mallardır?

Seçenekler

A
Sıkışıklık malları
B
Kamu malları
C
Özel mallar
D
Ortak mallar
E
Yarı kamu malları
Açıklama:
Mülkiyeti açıklıkla tanımlanmış malların özel mallar olduğunu, mülkiyeti açık olarak tanımlanamayan çevresel malların ise genel olarak tam kamu malları veya ortak mallar olarak tanımladığımız gruplar altında toplandığını görüyoruz.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi kamu mallarıyla ilgili doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Bölünebilir özelliğine sahiptirler.
B
Rakipsizlik özelliğine sahiptirler.
C
Aynı anda iki kişi bu mallardan yararlanamaz.
D
Dışarıda tutulma özelliğine sahiptirler.
E
Eşit tüketilmezler.
Açıklama:
Kamu malları ise bölünemez nitelikte olması nedeniyle birlikte ve eşit tüketildiklerinden dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleriyle özel mallardan farklılaşmaktadırlar. Bir kişinin kamu malından yararlanıyor olması bir başkasının da aynı kamu malından yararlanmasına engel değildir. Bu nedenle kamu malı mevcutsa ondan yararlanma noktasında hiç kimse dışarıda tutulamaz. Örneğin normal bir televizyon radyo yayınını, televizyon ve radyosu olan herkes dinleyebilir. Televizyon veya radyo yayınında seçici olarak kimlerin bu yayınları alabileceğini belirlemek ve diğerlerini dışarıda tutmak farklı bir teknoloji ve onun getirdiği maliyetlere katlanmayı gerektirecektir. Benzer örneği açık denizlerdeki balıkçılar için de verebiliriz. Balıkçıların denizlerde avlanmaları söz konusu iken kurallara uyan hiçbir balıkçı (balık kaynaklarının tüketicileri) dışarıda tutulamaz. Dışarıda tutulamama özelliğine bir başka örnek, sınırları çevrilmemiş ve dolayısıyla girişlerin kontrol altında tutulmadığı bir park alanı için de verilebilir. Herkesin yararlanabileceği bu park alanına giriş için bir ücret alınamaz. Parkın sunduğu faydadan herkes eşit olarak yararlanabildiği için hiç kimse bir giriş ücreti ödemek istemeyecektir. Dışarıda tutulamama özelliği sadece yarar sağlanan kamu mallarıyla ilgili olmayabilir. Kamu zararlıları (public bads) olarak tanımlanan mallara örnek olabilecek kirli hava da dışarıda tutulamama özelliğine sahiptir (Kolstad, 2011, 95). Belirli bir bölgede yaşayan tüm insanlar o bölgede var olan kirli havayı solurlar ve bazılarının dışarıda tutulması mümkün değildir.

Soru 36

Deniz fenerleri aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Ortak mallar
B
Özel mallar
C
Tam kamu malları
D
Yarı kamu malları
E
Sıkışıklık malları
Açıklama:
Yarı kamu malları tüketimde rakipsizlik özelliğine sahiptirler. Fırsat maliyeti sıfır olan yarı kamu malları, mülkiyet hakları açıkça tanımlı olsa bile dışarıda tutulamama özelliği göstermektedir. Yarı kamu mallarının önemli bir farkı sahiplerin veya hizmet sağlayanların diğerlerini o malın tüketimi dışında tutamasalar bile tüketicilerin bu mal veya hizmeti tüketmek zorunda olmamalarıdır (Adjaye, 2005, 68). Bu gruptaki mallara örnek olarak, genel radyo ve televizyon yayınlarını ve deniz fenerini gösterebiliriz. Genel radyo ve televizyon yayınları örneğinde sinyal gücü tüketicilerin sayısına bağlı olmadığı için fırsat maliyeti sıfırdır. Tüketiciler dışarıda tutulamazlar fakat radyo veya televizyonlarını kapatarak sinyalleri almamayı tercih edebilirler. Deniz feneri örneğinde gemiler fenerin hizmetinden yararlanmak istediklerinde dışarıda tutulamazlar fakat bununla birlikte bazı gemiler yararlanmayı kabul etmeyebilirler.

Soru 37

Temiz hava aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Sıkışıklık malları
B
Özel mallar
C
Ortak mallar
D
Tam kamu malları
E
Yarı kamu malları
Açıklama:
Tam kamu malının temel özelliklerine baktığımızda dışarıda tutulamama özelliği ve tüketimde rakipsizlik özelliğinin istisnasız işlediği görülmektedir. Dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleri bu malların herkesin kullanımına açık olduğunu ve bir kişi tarafından tüketiliyor olmasının bir başkasının tüketim miktarını azaltmadığını göstermektedir. Bu nedenle tam kamu mallarının marjinal maliyeti sıfırdır (Adjaye, 2005, 67). Tam kamu malının belirleyici bir özelliği, kişilerin bu mal veya hizmetten yararlanmamak gibi bir seçeneklerinin olmamasıdır. Tam kamu mallarına örnek olarak; ulusal savunma hizmeti, biyolojik çeşitlilik, temiz hava, sele karşı koruma hizmetleri ve görsel güzellikler gösterilebilir. Gürültü ve kirli hava gibi örnekler ise tam kamu malının tüm özelliklerine sahip olan kamu zararlılarına örnektir.

Soru 38

Son birim malın tüketiminden o malı tüketen kişinin sağladığı fayda aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal özel fayda
B
Sosyal fayda
C
Özel fayda
D
Dışsal fayda
E
Kamusal faysa
Açıklama:
Marjinal özel fayda: Son birim malın tüketiminden o malı tüketen kişinin sağladığı faydayı tanımlamaktadır.

Soru 39

Tarafların, dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetlerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
İşlem maliyeti
B
Özel maliyet
C
Ortak maliyet
D
Dışsallık maliyeti
E
Sosyal maliyet
Açıklama:
İşlem maliyeti: Tarafların, dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetleri tanımlamaktadır.

Soru 40

Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası türüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Pareto
B
Monopol
C
Dışsallık
D
Arz
E
Talep
Açıklama:
Monopol: Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası türüdür.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığı nedenlerinden birisi olduğu söylenemez?

Seçenekler

A
Tanımlanmamış mülkiyet hakları
B
Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
C
Dışsallıklar
D
Aksak rekabet piyasaları
E
Kazanç maliyeti
Açıklama:
Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda
piyasa başarısızlığı aşağıda sıraladığımız nedenlerden biri veya tümünden kaynaklanmaktadır:
• Tanımlanmamış mülkiyet hakları
• Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
• Dışsallıklar
• Aksak rekabet piyasaları
Doğru yanıt E şıkkıdır.

Soru 42

Bir kıt kaynağın piyasa eliyle dağılımının toplumsal refah açısından optimal olabilmesi için kullanılan kaynağın marjinal sosyal faydası ile marjinal sosyal maliyeti arasındaki denge aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Fazla olmalıdır.
B
Az olmalıdır.
C
Eşit olmalıdır.
D
Yarısı kadar olmalıdır.
E
İki katı kadar olmalıdır.
Açıklama:
Bir kıt kaynağın piyasa eliyle dağılımının toplumsal refah açısından optimal olabilmesi için kullanılan kaynağın marjinal sosyal faydasının marjinal sosyal maliyetine eşit olması gerekmektedir.
Doğru yanıt C şıkkıdır.

Soru 43

Bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Fırsat maliyeti
B
Mutlak üstünlük
C
Karşılaştırmalı üstünlük
D
Marjinal gelir
E
Marjinal maliyet
Açıklama:
Fırsat maliyeti: Bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini göstermektedir.

Soru 44

Tam rekabet piyasasını var eden temel koşullardan en az birinin gerçekleşmemesi durumunda oluşan piyasa türü hangisidir?

Seçenekler

A
Aksak rekabet piyasası
B
Monopol piyasası
C
Monopson piyasası
D
Duopol piyasası
E
Oligopol piyasası
Açıklama:
Aksak rekabet piyasaları: Tam rekabet piyasasını var eden temel koşullardan en az birinin gerçekleşmemesi durumunda oluşan piyasa türlerini tanımlamaktadır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi çevresel kaynaklarla ilgili olarak piyasa başarısızlığın nedenlerinden biri olamaz?

Seçenekler

A
Tanımlanmamış mülkiyet hakları
B
Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
C
Dışsallıklar
D
Aksak rekabet piyasaları
E
Tam rekabet piyasaları
Açıklama:
Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığı aşağıda sıraladığımız nedenlerden biri veya tümünden kaynaklanmaktadır:
  • Tanımlanmamış mülkiyet hakları
  • Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
  • Dışsallıklar
  • Aksak rekabet piyasaları

Soru 46

Ortak mallarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Bölünemez niteliğe sahiptirler.
B
Satış ve kiralama yoluyla başkalarına devredilebilirler.
C
Kullanım hakları bireyler veya gruplar arasında transfer edilebilir.
D
Belirli bir toplumun yararlanması için planlanmış mallar olabilmektedir.
E
Örnek olarak okyanus balıkları ve doğal yaşamın göçmenleri gösterilebilir.
Açıklama:
Ortak mallar satış veya kiralama yoluyla başkalarına devredilemezler.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 47

Bir kıt kaynağın piyasa eliyle dağılımının toplumsal refah açısından optimal olabilmesi için kullanılan kaynak açısından hangi koşulun gerçekleşmesi gerekir?

Seçenekler

A
Marjinal sosyal faydasının marjinal sosyal maliyetine eşit olması gerekmektedir.
B
Marjinal sosyal faydasının marjinal sosyal maliyetinden büyük olması gerekmektedir.
C
Marjinal sosyal faydasının marjinal sosyal maliyetinden küçük olması gerekmektedir.
D
Marjinal dönüşüm oranının marjinal ikame oranına eşit olması gerekmektedir.
E
Marjinal dönüşüm oranının marjinal ikame oranından büyük olması gerekmektedir.
Açıklama:
Bir kıt kaynağın piyasa eliyle dağılımının toplumsal refah açısından optimal olabilmesi için kullanılan kaynağın marjinal sosyal faydasının marjinal sosyal maliyetine eşit olması gerekmektedir.

Soru 48

Sahiplerin veya hizmet sağlayanların diğerlerini o malın tüketimi dışında tutamasalar bile tüketicilerin bu mal veya hizmeti tüketmek zorunda olmadıkları mal türü hangisidir?

Seçenekler

A
Yarı kamu malları
B
Ortak mallar
C
Tam kamu malları
D
Özel mallar
E
Sıkışıklık malları
Açıklama:
Yarı kamu mallarının önemli bir farkı sahiplerin veya hizmet sağlayanların diğerlerini o malın tüketimi dışında tutamasalar bile tüketicilerin bu mal veya hizmeti tüketmek zorunda olmamalarıdır.

Soru 49

Ulusal savunma hizmeti hangi tür mallara örnektir?

Seçenekler

A
Özel mallar
B
Sıkışıklık malları
C
Ortak mallar
D
Yarı kamu malları
E
Tam kamu malları
Açıklama:
Tam kamu mallarına örnek olarak; ulusal savunma hizmeti, biyolojik çeşitlilik, temiz hava, sele karşı koruma hizmetleri ve görsel güzellikler gösterilebilir.

Soru 50

Otoyollar, köprüler, gezi ve yürüyüş alanları, sanat galerileri ve tarihi mekânlar hangi tür mallara örnektir?

Seçenekler

A
Tam kamu malları
B
Ortak malları
C
Yarı kamu malları
D
Sıkışıklık malları
E
Özel mallar
Açıklama:
Otoyollar, köprüler, balıkçılık ve su sporları için ayrılmış siteler, gezi ve yürüyüş alanları, sanat galerileri ve tarihi mekânlar sıkışıklık mallarına verilebilecek örneklerdir.

Soru 51

Son birim malın tüketiminden o malı tüketen kişinin sağladığı faydayı ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal sosyal fayda
B
Marjinal özel fayda
C
Ortalama özel fayda
D
Marjinal ürün
E
Marrjinal ikame oranı
Açıklama:
Marjinal özel fayda: Son birim malın tüketiminden o malı tüketen kişinin sağladığı faydayı tanımlamaktadır.

Soru 52

Tarafların, dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetleri ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
İşlem maliyetleri
B
Marjinal özel maliyet
C
Marjinal sosyal maliyet
D
Marjinal ürün maliyeti
E
Değişken maliyet
Açıklama:
İşlem maliyeti: Tarafların, dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetleri tanımlamaktadır.

Soru 53

Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası türü hangisidir?

Seçenekler

A
Monopson piyasa
B
Monopol piyasa
C
Tam rekabet piyasası
D
Oligopol piyasası
E
Tekelci rekabet piyasası
Açıklama:
Monopol: Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası türüdür.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi tam kamu malına ait belirleyici bir özelliktir?

Seçenekler

A
Kullanım hakları bireyler veya gruplar arasında transfer edilebilir.
B
Sosyal yaptırımlar yoluyla mülkiyet haklarını zorla kabul ettirebilirler.
C
Mülkiyet hakları açıkça tanımlı olsa bile dışarıda tutulamama özelliği göstermektedir.
D
Kişilerin bu mal veya hizmetten yararlanmamak gibi bir seçeneklerinin olmamasıdır.
E
Yasal olarak mülkiyet sahibinin tanımlanmasına olanak yoktur.
Açıklama:
Kullanım hakları bireyler veya gruplar arasında transfer edilebilir ifadesi ortak mallara ait özelliktir.
Yasal olarak mülkiyet sahibinin tanımlanmasına olanak yoktur ifadesi ortak mallara ait özelliktir.
Mülkiyet hakları açıkça tanımlı olsa bile dışarıda tutulamama özelliği göstermektedir ifadesi yarı kamu mallarına ait bir özelliktir.
Sahiplerin veya hizmet sağlayanların diğerlerini o malın tüketimi dışında tutamasalar bile tüketicilerin bu mal veya hizmeti tüketmek zorunda olmamalarıdır ifadesi yarı kamu mallarına ait özelliktir.
Doğru yanıt D şıkkıdır.

Soru 55

Pozitif dışsallığın olduğu bir durumda dışsal fayda, sosyal fayda ve özel fayda arasındaki bağlantı aşağıdaki hangi seçenekte doğru olarak belirtilmiştir?

Seçenekler

A
Dışsal fayda > 0; Sosyal Fayda > Özel Fayda
B
Dışsal fayda < 0; Sosyal Fayda > Özel Fayda
C
Dışsal fayda < 0; Sosyal Fayda < Özel Fayda
D
Dışsal fayda > 0; Sosyal Fayda < Özel Fayda
E
Dışsal fayda = 0; Sosyal Fayda > Özel Fayda
Açıklama:
Pozitif dışsallığın olduğu bir durumda sosyal fayda özel faydadan büyüktür.
Doğru yanıt A şıkkıdır.

Soru 56

Negatif dışsallıkların varlığı durumunda marjinal sosyal maliyetle marjinal özel maliyet arasındaki bağlantı aşağıdaki şeçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
MSB > MPB
B
MSB < MPB
C
MSC > MPC
D
MSC < MPC
E
MPC < MPB
Açıklama:
Negatif dışsallıkların varlığı durumunda marjinal sosyal maliyet marjinal özel maliyetten büyüktür.
MSC > MPC

Soru 57

  1. Ekonomik aktörler arasında karşılıklı bir bağımlılık ilişkisinin var olması
  2. Mülkiyet haklarının tam tanımlanmış olması
  3. Yüksek işlem maliyeti nedeniyle dışsallıkları ortadan kaldıracak çözüm yolunun bulunması
Yukarıda numaralandırılmış ifadelerden hangisi veya hangileri dışsallığın ortaya çıkmasında gerekli koşullar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Dışsallıklar çoğu zaman belirli koşullarda ortaya çıkmaktadır (Adjaye, 2005,
71). Dışsallıkların oluşabilmesi için ilk olarak ekonomik aktörler arasında karşılıklı bir bağımlılık ilişkisinin var olması gerekir.
Dışsallıkların var olabilmesinin ikinci koşulu mülkiyet haklarının tam tanımlanmamış olmasıdır.
Dışsallıkların var olabilmesi için üçüncü koşul, yüksek işlem maliyeti nedeniyle
dışsallıkları ortadan kaldıracak bir çözüm yolunun bulunamamasıdır.
Doğru yanıt A şıkkıdır.

Soru 58

  1. Tam tanımlanmış
  2. İçselleştirici
  3. Devredilebilir
  4. Uygulanabilir
Yukarıda numaralandırılmış ifadelerden hangileri piyasa sisteminin Pareto optimal olabilmesi için mülkiyet haklarının sahip olması gereken özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Piyasa sisteminin Pareto optimal olabilmesi için piyasadaki tüm kaynakların mülkiyet haklarının iyi tanımlanmış olması gerekmektedir. İyi tanımlanmış mülkiyet hakkı tam tanımlanmış, tamamen dışlayıcı, devredilebilir ve uygulanabilir olmalıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 59

Bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini göstermek şeklinde tanımlanan ifade aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Rekabet maliyeti
B
Marjinal özel maliyet
C
İşlem maliyeti
D
Fırsat maliyeti
E
Sosyal maliyet
Açıklama:
Fırsat maliyeti: Bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini göstermektedir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 60

Aşağıdakilerden seçeneklerden hangisi piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası türüdür?

Seçenekler

A
Monopol
B
Oligopol
C
Duopol
D
Triopol
E
Tetraopol
Açıklama:
Monopol: Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasası türüdür.
Doğru yanıt A şıkkıdır.

Soru 61

Aşağıdaki piyasa türlerinden hangisi aksak rekabet piyasaları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Tam rekabet piyasası
B
Monopol piyasası
C
Düopol piyasası
D
Monopolcü rekabet piyasası
E
Oligopol piyasası
Açıklama:
Aksak rekabet piyasaları, tam rekabet piyasasını var eden temel koşullardan en az birinin gerçekleşmemesi durumunda oluşan piyasa türlerini tanımlamaktadır.

Soru 62

I-Tanımlanmamış mülkiyet hakları
II-Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
III-Dışsallıklar
IV-Aksak rekabet piyasaları
Yukarıdakilerden hangileri çevresel konularda piyasa başarısızlığının nedenleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığı aşağıda sıraladığımız nedenlerden biri veya tümünden kaynaklanmaktadır:
• Tanımlanmamış mülkiyet hakları
• Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
• Dışsallıklar
• Aksak rekabet piyasaları

Soru 63

Bir kıt kaynağın piyasa eliyle dağılımının toplumsal refah açısından optimal olabilmesi için hangi koşulun gerekleşmesi gerekir?

Seçenekler

A
Kullanılan kaynağın marjinal sosyal faydasının marjinal sosyal maliyetinden büyük olması
B
Kullanılan kaynağın marjinal sosyal faydasının marjinal sosyal maliyetinden küçük olması
C
Kullanılan kaynağın marjinal sosyal faydasının marjinal sosyal maliyetine eşit olması
D
Kullanılan kaynağın toplam sosyal faydasının toplam sosyal maliyetinden büyük olması
E
Kullanılan kaynağın toplam sosyal faydasının toplam sosyal maliyetine eşit olması
Açıklama:
Bir kıt kaynağın piyasa eliyle dağılımının toplumsal refah açısından optimal olabilmesi için kullanılan kaynağın marjinal sosyal faydasının marjinal sosyal maliyetine eşit olması gerekmektedir.

Soru 64

Görünmez el kuramı aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
D.Ricardo
B
A.Smith
C
R.Malthus
D
M.Friedman
E
J.M.Keynes
Açıklama:
Adam Smith’in görünmez eli piyasadaki aktörlerin mülkiyeti yasal olarak tanımlanmış olan tüm kaynakların kullanım ve başkasına devir haklarına sahip olmaları hâlinde gerçek olabilir.

Soru 65

I-Bölünebilirlik
II-Dışarıda tutulamama
III-Rakipsizlik
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kamu mallarını özel mallardan ayıran temel özellikler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu malları ise bölünemez nitelikte olması nedeniyle birlikte ve eşit tüketildiklerinden dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleriyle özel mallardan farklılaşmaktadırlar.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi ortak mallara örnek olarak gösterilebilir?

Seçenekler

A
Okyanus balıkları
B
Parklar
C
Deniz feneri
D
Hava kirliliği
E
Genel radyo ve televizyon yayınları
Açıklama:
Ortak mallara örnek olarak okyanus balıkları ve doğal yaşamın göçmenleri gösterilebilir.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi tam kamu mallarına örnek olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
Ulusal savunma hizmeti
B
Genel radyo ve televizyon yayınları
C
Biyolojik çeşitlilik
D
Temiz hava
E
Sele karşı koruma hizmetleri
Açıklama:
Tam kamu mallarına örnek olarak; ulusal savunma hizmeti, biyolojik çeşitlilik, temiz hava, sele karşı koruma hizmetleri ve görsel güzellikler gösterilebilir.

Soru 68

"Otoyollar, köprüler, balıkçılık ve su sporları için ayrılmış siteler, gezi ve yürüyüş alanları, sanat galerileri ve tarihi mekânlar ............ mallarına verilebilecek örneklerdir."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşluğu tamamlayacak uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yarı kamu malları
B
Ortak mallar
C
Özel mallar
D
Sıkışıklık malları
E
Tam kamu malları
Açıklama:
Otoyollar, köprüler, balıkçılık ve su sporları için ayrılmış siteler, gezi ve yürüyüş alanları, sanat galerileri ve tarihi mekânlar sıkışıklık mallarına verilebilecek örneklerdir.

Soru 69

Tüketicilerin her ilave birim için kendilerine sağladığı fayda karşılığında ödemeye istekli oldukları maksimum fiyatları gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üretim imkanları eğrisi
B
Edgeworth diyagramı
C
Talep eğrisi
D
Arz eğrisi
E
Toplam talep eğrisi
Açıklama:
Talep eğrisi diğer şartların sabit olduğu varsayımıyla, tüketicilerin her ilave birim için kendilerine sağladığı fayda karşılığında ödemeye istekli oldukları maksimum fiyatları göstermektedir.

Soru 70

Negatif dışsallığın olması durumunda sosyal maliyetler nasıl oluşmaktadır?

Seçenekler

A
Sosyal Maliyetler = Özel Maliyetler + Dışsal Maliyetler
B
Sosyal Maliyetler = Özel Maliyetler - Dışsal Maliyetler
C
Sosyal Maliyetler = Özel Maliyetler + Dışsal Maliyetler + İşlem Maliyeti
D
Sosyal Maliyetler = Özel Maliyetler - Dışsal Maliyetler - İşlem Maliyeti
E
Sosyal Maliyetler = (Özel Maliyetler + Dışsal Maliyetler) - İşlem Maliyeti
Açıklama:
Negatif dışsallığın olması durumunda sosyal maliyetler, özel maliyetler ile dışsal maliyetlerin toplamından oluşmaktadır.
Sosyal Maliyetler = Özel Maliyetler + Dışsal Maliyetler

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi yarı kamu malıdır?

Seçenekler

A
Genel radyo ve televizyon yayınları
B
Bölünebilirlik özelliğine sahip mallar
C
Ulusal savunma hizmeti
D
Temiz hava
E
Biyolojik çeşitlilik
Açıklama:
Kamu malı olarak çevre ve doğal kaynakların yönetiminde piyasa başarısızlığının nedenlerini kavrayacaksiniz.

Soru 72

Mülkiyeti açıklıkla tanımlanmış mallar aşağıdaki gruplardan hangisine dahildir?

Seçenekler

A
Özel mallar
B
Sıkışıklık malları
C
Ortak mallar
D
Yarı kamu malları
E
Kamu malları
Açıklama:
Çevre ve doğal kaynakların yönetiminde iyi tanımlanmış mülkiyet haklarının önemini değerlendireceksiniz.

Soru 73

Tam rekabet piyasasında piyasa fiyatı aşağıdakilerden hangisine eşittir?

Seçenekler

A
Üretilen malın fırsat maliyetine
B
Birim başı kara
C
Marjinal Dönüşüm Oranına
D
Marjinal faydaya
E
Marjinal kara
Açıklama:
Ortak kaynakların yönetiminde piyasa sisteminin neden başarısız olduğunu değerlendireceksiniz.

Soru 74

Bir malın tüketim eylemi bu malın alıcıları tarafından tüketilebilecek olan miktarında bir azalmayla sonuçlanıyorsa o malın taşıdığı özellik nasıl ifade edilir?

Seçenekler

A
Üretimde rakiplik
B
Tüketimde rakiplik
C
Üretimde rakipsizlik
D
Tüketimde rakipsizlik
E
Üretimde kalite
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 75

Mülkiyet haklarının net ve açık olarak tanımlanmış olmasının gerçekleşmiş olmasına bağlı olduğu koşul sayısı kaç adettir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 76

Kamu mallarının özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?

Seçenekler

A
Bölünemez nitelikte olması
B
Birlikte ve eşit tüketilmesi
C
Dışarıda tutulamaması
D
Rakipsizlik
E
Bir kişinin kamu malından yararlanmasının bir başkasının aynı maldan yararlanmasına engel olması
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 77

Monopolde oluşan denge fiyatı ve miktarı tam rekabetle karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Denge fiyatı daha yüksek, denge miktarı daha düşük
B
Denge fiyatı daha düşük, denge miktarı daha yüksek
C
Denge fiyatı ve miktarı tam rekabetle aynı
D
Denge fiyatı aynı, denge miktarı daha düşük
E
Denge fiyatı daha yüksek, denge miktarı aynı
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 78

Bir özel maldan sahibinin dışında başkalarının da yararlanmasını engelleyen özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dışarıda tutulabilme
B
Rakiplik
C
İktisadilik
D
Şeffaflık
E
Akılcılık
Açıklama:
Çevre ve doğal kaynakların yönetiminde iyi tanımlanmış mülkiyet haklarının önemini değerlendireceksiniz.

Soru 79

Ortakların trajedisi kavramı aşağıdakilerden hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
Garrett Hardin
B
John Nash
C
John Von Neumann
D
George Akerlof
E
Joseph Stiglitz
Açıklama:
Ortak kaynakların yönetiminde piyasa sisteminin neden başarısız olduğunu değerlendireceksiniz.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi yarı kamu malına örnektir?

Seçenekler

A
Genel radyo yayınları
B
Ulusal savunma hizmeti
C
Biyolojik çeşitlilik
D
Temiz hava
E
Görsel güzellikler
Açıklama:
Kamu malı olarak çevre ve doğal kaynakların yönetiminde piyasa başarısızlığının nedenlerini kavrayacaksiniz.

Soru 81

“Ortakların tradejisi” adlı makalesi ile ortak mülkiyete konu olan kaynakların aşırı tüketime konu olabileceğini aşağıdakilerden hangisi ifade etmiştir?

Seçenekler

A
Hardin
B
Meier
C
Pareto
D
Hussen
E
Coase
Açıklama:
Ortak kaynakların yönetiminde piyasa sisteminin neden başarısız olduğunu değerlendireceksiniz.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi mülkiyet haklarının açık ve net bir şekilde tanımlanmış olması için gereken koşullardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kaynaklara ait mülkiyet hakları kapsamlı olarak tanımlanmış olmalıdır.
B
Mülkiyet hakkı bir kaynağın kullanımından doğan tüm fayda ve maliyetlerin doğrudan kullanana ait olmasını sağlayacak şekilde düzenlenmiş olmalıdır.
C
Kaynağın mülkiyetinin getirdiği haklar devredilebilir olmalıdır.
D
Mülkiyet hakkı uygulanabilir olmalıdır.
E
Mülkiyet hakları alternatif kullanıma açık olmalıdır.
Açıklama:
Çevre ve doğal kaynakların yönetiminde iyi tanımlanmış mülkiyet haklarının önemini değerlendireceksiniz.

Soru 83

Çevrecilere göre optimum kirlilik miktarı aşağıdakilerden hangisinde oluşmalıdır?

Seçenekler

A
MEC=0
B
MSC=MSB
C
MPC=MPB
D
MR=MC
E
MSC>MSB
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında piyasa aktörlerinin katılımıyla ortak bir mücadelenin neden gerçekleştirilemeyeceğini açıklayacaksiniz.

Soru 84

Piyasa giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monopol
B
Oligopol
C
Düopol
D
Tam rekabet
E
Monopson
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi “Piyasaya giriş engelleri nedeniyle yakın ikamesi olmayan bir malın arzının bir tek firma tarafından gerçekleştirildiği bir aksak rekabet piyasasıdır” tanımına aittir?

Seçenekler

A
Monopol
B
Oligopol
C
Tam Rekabet
D
Oligopolcü
E
Fırsat Maliyeti
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 86

Marjinal dışsal maliyet için aşağıdaki kısaltmalardan hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
MPC
B
MEC
C
MSC
D
MSB
E
MRS
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 87

Etkinlik aşağıdaki durumların hangisinde gerçekleşir?

Seçenekler

A
MR=MC
B
MR=AR
C
AR=MC
D
AC=MR
E
AC=AVC
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında piyasa aktörlerinin katılımıyla ortak bir mücadelenin neden gerçekleştirilemeyeceğini açıklayacaksiniz.

Soru 88

Marjinal sosyal maliyet için aşağıdaki kısaltmalardan hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
MRTS
B
MRT
C
MSC
D
MPC
E
MRS
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 89

Hangi üretim düzeyinde sosyal optimum sağlanır?

Seçenekler

A
MSC=MSB
B
MR=MC
C
MSC=MEC
D
MSB=MC
E
MSB=AR
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında piyasa aktörlerinin katılımıyla ortak bir mücadelenin neden gerçekleştirilemeyeceğini açıklayacaksiniz.

Soru 90

Bir kıt kaynağın piyasa eliyle dağılımının toplumsal refah açısından optimal olabilmesi için kullanılan kaynağın marjinal sosyal faydası (msf) ile marjinal sosyal maliyeti (msm) arasında nasıl bir ilişki olması gerekir?

Seçenekler

A
msf>0 msm
B
msf=msm
C
msf0
D
msf>msm
E
msf
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında piyasa aktörlerinin katılımıyla ortak bir mücadelenin neden gerçekleştirilemeyeceğini açıklayacaksiniz.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Marjinal Sosyal Maliyet’i göstermektedir?

Seçenekler

A
MSP1=MCK1+MSL
B
MSC1= MCP1+MEC
C
MSC1=MSR1+MSS1
D
MSP=MKL1+MPC
E
MSC1=MYP1+MPL1
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi sıkışık mallara verilebilecek örneklerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Oto yollar
B
Köprüler
C
Gezi alanları
D
Yürüyüş alanları
E
Ulusal savunma hizmeti
Açıklama:
Ortak kaynakların yönetiminde piyasa sisteminin neden başarısız olduğunu değerlendireceksiniz.

Soru 93

“Mallar ve üretim faktörlerinin hareketliliği” anlamını veren sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Otomasyon
B
Promosyon
C
Mobilizasyon
D
Nosyon
E
Stabilizasyon
Açıklama:
Ortak kaynakların yönetiminde piyasa sisteminin neden başarısız olduğunu değerlendireceksiniz.

Soru 94

Kamu malını herhangi bir ödeme yapmadan faydasından yararlanabilecekleri bir mal olarak görenlerin aldıkları bu pozisyona ne denir?

Seçenekler

A
Promosyon sorunu
B
Pazarlama sorunu
C
Bedavacılık sorunu
D
Fırsatçılık sorunu
E
Eğitimsizlik sorunu
Açıklama:
Kamu malı olarak çevre ve doğal kaynakların yönetiminde piyasa başarısızlığının nedenlerini kavrayacaksiniz.

Soru 95

Çevresel kaynaklar söz konusu olduğunda piyasa başarısızlığına tek başına veya diğerleri ile birlikte yol açan nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?

Seçenekler

A
Tanımlanmamış Mülkiyet hakları
B
Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
C
Dışsallıklar
D
Aksak rekabet piyasaları
E
Piyasa fiyatlarının maliyetler ve faydaları tam olarak temsili
Açıklama:
Çevre ve doğal kaynakların yönetiminde iyi tanımlanmış mülkiyet haklarının önemini değerlendireceksiniz.

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi piyasa başarısızlığının unsurlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Tanımlanmamış mülkiyet hakları
B
Kamu malları ve ortak mülkiyetteki kaynaklar
C
Dışsallıklar
D
Aksak rekabet piyasası
E
Fırsat maliyeti
Açıklama:
Ortak kaynakların yönetiminde piyasa sisteminin neden başarısız olduğunu değerlendireceksiniz.

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi tam kamu malına ait unsur değildir?

Seçenekler

A
Ulusal Savunma Hizmeti
B
Biyolojik Çeşitlilik
C
Deniz Feneri
D
Görsel Güzellik
E
Temiz Hava
Açıklama:
Kamu malı olarak çevre ve doğal kaynakların yönetiminde piyasa başarısızlığının nedenlerini kavrayacaksiniz.

Soru 98

Pozitif dışsallığın olması durumunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sosyal fayda özel faydadan büyüktür
B
Özel fayda sosyal faydadan büyüktür
C
Özel maliyet sosyal maliyetten büyüktür.
D
Sosyal fayda özel faydaya eşittir
E
Özel fayda pozitiftir
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında piyasa aktörlerinin katılımıyla ortak bir mücadelenin neden gerçekleştirilemeyeceğini açıklayacaksiniz.

Soru 99

Tam rekabet piyasasını var eden temel koşullardan en az birinin gerçekleşmemesi durumunda oluşan piyasa türlerini tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Piyasa talebi
B
Piyasa arzı
C
Aksak rekabet piyasası
D
Piyasa dengesi
E
Tam rekabet piyasası
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 100

Aşağıdaki ifadelerden hangisi "Bir kaynağın en iyi bir başka alternatif kullanım değerini" göstermektedir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrisi
B
Bütçe doğrusu
C
Piyasa dengesi
D
Fırsat maliyeti
E
Marjinal ikame oranı
Açıklama:
Çevre sorunlarının nedenlerini piyasa başarısızlıklarıyla ilişkilendirerek açıklayabileceksiniz.

Soru 101

Kamu zararlıları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden doğru olanlar hangi şıkta verilmiştir?I. Sera gazı emisyonları dışarıda tutulamama özelliğine sahiptir.II. Asit yağmurları, iklim değişikliği ve çölleşme gibi çevre sorunları kamu zararlılarına örnek olarak gösterilebilir.III. Boş arsalara dökülmüş çöpler tüketimde rakipsizlik ve dışarıda tutulamama özellikleriyle kamu zararlılarına örnek olarak verilebilir.

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II, III
C
I ve III
D
II ve III
E
Sadece I
Açıklama:
Kamu malı olarak çevre ve doğal kaynakların yönetiminde piyasa başarısızlığının nedenlerini kavrayacaksiniz.

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi “Bölünemez nitelikte olmaları nedeniyle birlikte ve eşit olarak tüketildiklerinden dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleriyle öne çıkan, belirli bir toplumun yararlanması için de planlanabilen mallardır” cümlesini en iyi tanımlayarak, bu tanıma uygun örneği vermiştir?

Seçenekler

A
Ortak mallar, mera
B
Yarı kamu malları, televizyon kanalı
C
Yarı kamu malları, mera
D
Tam kamu malları, temiz hava
E
Sıkışıklık malları, köprüler
Açıklama:
Ortak kaynakların yönetiminde piyasa sisteminin neden başarısız olduğunu değerlendireceksiniz.

Soru 103

“Bir toplumda kamu malı, kolektif ödeme istekliliği ile temsil edilen marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyet ile eşitlendiği miktarda üretiliyorsa, bu kamu malının üretiminde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştiği söylenebilir?

Seçenekler

A
Pareto etkinlik
B
Ortak mallar
C
Farksızlık eğrisi
D
Tam rekabet piyasası
E
Edgeworth kutusu
Açıklama:
Kamu malı olarak çevre ve doğal kaynakların yönetiminde piyasa başarısızlığının nedenlerini kavrayacaksiniz.

Soru 104

Kamu malının toplumun ihtiyaç duyduğu miktarda üretilmiş olması için kolektif ödeme istekliliği tarafından teklif edilen fiyatın kamu malı marjinal sosyal maliyetine eşitlenmiş olması gerekmektedir. Bu üretim miktarı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sadece kamu malı kolektif ödeme istekliliği eğrisi ile belirlenir.
B
Sadece marjinal sosyal maliyet eğrisi ile belirlenir.
C
Kamu malı talep eğrisi ile marjinal sosyal maliyet eğrilerinin kesişme noktasında belirlenmektedir.
D
Kamu malı talep eğrisi ile marjinal sosyal maliyet eğrilerinin farkı ile belirlenmektedir.
E
Kamu malı talep eğrisi ile marjinal sosyal maliyet eğrilerinin toplamı ile belirlenmektedir.
Açıklama:
Kamu malı olarak çevre ve doğal kaynakların yönetiminde piyasa başarısızlığının nedenlerini kavrayacaksiniz.

Soru 105

Firmanın üretilen son birim malın fiyatlandırılmış girdileri için yaptığı harcamalar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilebilir?

Seçenekler

A
Marjinal özel maliyet
B
Marjinal özel fayda
C
Dışsal etki
D
Sosyal fayda
E
İşlem maliyeti
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında piyasa aktörlerinin katılımıyla ortak bir mücadelenin neden gerçekleştirilemeyeceğini açıklayacaksiniz.

Soru 106

Son birim malın tüketiminden o malı tüketen kişinin sağladığı fayda aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilebilir?

Seçenekler

A
İşlem maliyeti
B
Marjinal özel maliyet
C
Marjinal özel fayda
D
Dışsal fayda
E
Sosyal fayda
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında piyasa aktörlerinin katılımıyla ortak bir mücadelenin neden gerçekleştirilemeyeceğini açıklayacaksiniz.

Soru 107

Tarafların, dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilebilir?

Seçenekler

A
Dışsallık
B
Marjinal özel maliyet
C
Sosyal fayda
D
Marjinal özel fayda
E
İşlem maliyeti
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında piyasa aktörlerinin katılımıyla ortak bir mücadelenin neden gerçekleştirilemeyeceğini açıklayacaksiniz.

Soru 108

Pek çok çevre sorununun ideal piyasa sistemini tanımlayan bazı varsayımların gerçekleşmediği durumlardan kaynaklandığı bilinmektedir. Aşağıdakilerden hangisi çevre sorununa yol açan varsayımlardan değildir?

Seçenekler

A
Piyasa aktörlerinin üzerinde siyasal baskı söz konusudur.
B
Piyasa aktörleri kararlarında rasyoneldir.
C
Piyasa aktörleri cari döneme ve gelecek dönemlere yönelik işlemlerini tam bilgi ile gerçekleştirmektedirler.
D
Girişimcilerin ve tüketicilerin piyasalara engelleme olmadan girebilirler.
E
Piyasada işlem yapan aktörler, tek başına piyasa fiyatını etkileyemeyecek kadar çok sayıdadır.
Açıklama:
Çözüm:
Pek çok çevre sorununun ideal piyasa sistemini tanımlayan bazı varsayımların gerçekleşmediği durumlardan kaynaklandığı bilinmektedir. Bunların neler olduğunu, üçüncü ünitede sıraladığımız varsayımlar üzerinden açıklamaya çalışalım: 1- Piyasa aktörlerinin kararlarını alırken kişisel çıkarları ile uyumlu tercihlerde bulunduklarını yani rasyonel davranmakta olduklarını varsaymıştık. Bu varsayım tüketim veya üretim kararı veren kişinin bu ekonomik faaliyet sonucu oluşacak fayda ve maliyetlerin tümünün kendisi tarafından sağlanacağı veya üstleneceğini kabul etmektedir. Tüketimi veya üretimi çevre için zararlı bir mal söz konusu olduğunda kişisel çıkarlarına uygun hareket eden kişinin aldığı üretim veya tüketim kararı kendisi dışındakileri olumlu veya olumsuz yönde etkiliyorsa sadece kendi çıkarı doğrultusunda tercihlerde bulunan kişinin rasyonel davrandığını söyleyemeyiz. Dolayısıyla üretimde veya tüketimde olsun bu doğrultuda alınan karar Pareto optimumuna götüren bir karar olmayacaktır. 2- Piyasa aktörlerinin cari döneme ve gelecek dönemlere yönelik işlemlerini tam bilgi ile gerçekleştirmekte olduklarını varsaymıştık. Bu varsayım gereği alıcı ve satıcıların piyasa ile ilgili her türlü bilgiye anında ve eşit olarak sahip olabildiklerini kabul etmiştik. Bununla birlikte piyasa aktörleri üretim veya tüketim kararının çevresel etkileri konusunda tam bilgi sahibi olmayabilirler. Piyasa aktörlerinin bu koşullarda alacakları kararlar Pareto optimumuna götüren kararlar olmayabilir. 3- Girişimcilerin kâr gördükleri piyasalara özgürce yatırım yapabildiklerini, tüketicilerin de ihtiyaçlarını karşılayacak malları özgürce seçebildiklerini varsaymıştık. Buna karşın girişimcilerin ve tüketicilerin piyasalara engelleme olmadan girebildikleri varsayımı işlemlerin gerçekleştiği piyasalarda fiyat dışında komisyon, hava parası gibi ücretlerin varlığı nedeniyle geçerli olmayabilmektedir. Piyasa aktörlerinin özgürce gerçekleştirecekleri üretim ve tüketim tercihlerini sınırlayan bu tür piyasa dışı faktörler Pareto optimumun elde edilmesine engel olabilir. 4- Piyasada işlem yapan aktörlerin, tek başına piyasa fiyatını etkileyemeyecek kadar çok sayıda olduklarını varsaymıştık. Bu koşulun gerçekleştiği piyasalarda mallar ve üretim faktörlerinin hareketliliği (mobilizasyon) önünde bir engel yoktur. Piyasalarda çoğu zaman piyasa fiyatını etkileyemeyecek kadar çok sayıda alıcı veya satıcı bulunmayabilir. 5- Tüm mal ve hizmetler ile üretim faktörlerine ait mülkiyet haklarının iyi tanımlanmış olduğunu ve mülkiyet hakkının devri ve piyasada alınıp satılmasının yasal düzenlemelerle güvence altına alınmış olduğunu varsaymıştık. Bununla birlikte bir ekonomide üretilen ve tüketime konu olan tüm mallar özel mallar değildir. Kamu mallarını dikkate aldığımızda üretim ve tüketim kararlarının piyasa dışında verilmekte olduğunu görüyoruz. 6- Mal ve üretim faktörleri fiyatlarının tam rekabet piyasası koşullarında oluştuğunu varsaymıştık. Bu varsayıma bağlı olarak tam rekabet piyasasında oluşan fiyatın o mal veya faktörün fırsat maliyetini temsil ettiği kabul edilmektedir. Bir orman arazisinin doğal hâline bırakılması ve kauçuk üretimi için dönüştürülmesi gibi iki ayrı kullanım olasılığı olduğunu varsayalım. Eğer birinci alternatif seçilirse üretilen kauçuğun fırsat maliyeti orman arazisi doğal hâline bırakılmış olsaydı elde edilecek fayda kadar olacaktır. Tam rekabet piyasasında elde edilen çözümlerin Pareto optimal olduğunu kanıtlamış olsak da mevcut piyasaların aksak rekabet piyasaları olduğu gerçeğini değiştirmemektedir.

Soru 109

Pek çok çevre sorununun ideal piyasa sistemini tanımlayan bazı varsayımların gerçekleşmediği durumlardan kaynaklandığı bilinmektedir. Girişimcilerin hava parası ve komisyon ücretleri ödemeleri aşağıdaki varsayımlardan hangisi ile ters düşer?

Seçenekler

A
Dışsallıkların olmadığı varsayımı
B
Piyasaya girişlerin serbest olduğu varsayımı
C
Tam bilgi varsayımı
D
Fiyatların tam rekabet koşullarında oluşması varsayımı
E
Çok sayıda girişimci ve tüketici varsayımı
Açıklama:
Girişimcilerin kâr gördükleri piyasalara özgürce yatırım yapabildiklerini, tüketicilerin de ihtiyaçlarını karşılayacak malları özgürce seçebildiklerini varsaymıştık. Buna karşın girişimcilerin ve tüketicilerin piyasalara engelleme olmadan girebildikleri varsayımı işlemlerin gerçekleştiği piyasalarda fiyat dışında komisyon, hava parası gibi ücretlerin varlığı nedeniyle geçerli olmayabilmektedir. Piyasa aktörlerinin özgürce gerçekleştirecekleri üretim ve tüketim tercihlerini sınırlayan bu tür piyasa dışı faktörler Pareto optimumun elde edilmesine engel olabilir.

Soru 110

Piyasa mekanizmasının kendisinden beklenen sonuçları verebilmesi piyasadaki tüm kaynakların mülkiyetinin net ve açık olarak tanımlanmış olmasını gerektirmektedir. Mülkiyet haklarının net ve açık olarak tanımlanmış olması için aşağıdaki koşullardan hangisinin gerçekleşmiş olması gerekir?

Seçenekler

A
Mülkiyet hakkı genellenebilir olmalıdır.
B
Mülkiyet hakkı uygulanabilir olmak zorunda değildir.
C
Kaynağın mülkiyetinin getirdiği haklar devredilebilir olmamalıdır.
D
Mülkiyet hakkı bir kaynağın kullanımından doğan tüm fayda ve maliyetlerin doğrudan kaynağı kullanana bağlı olmasını gerektirmemelidir.
E
Kaynaklara ait mülkiyet haklarının kapsamlı olarak tanımlanması gerekmektedir.
Açıklama:
Piyasa mekanizmasının kendisinden beklenen sonuçları verebilmesi piyasadaki tüm kaynakların mülkiyetinin net ve açık olarak tanımlanmış olmasını gerektirmektedir. Mülkiyet haklarının net ve açık olarak tanımlanmış olması aşağıdaki koşulların gerçekleşmiş olmasına bağlanmaktadır
(Hussen, 2005, 52): İlk olarak, kaynaklara ait mülkiyet hakları kapsamlı olarak tanımlanmış olmalıdır.
Kaynağın varlığını ve sınırlarını ortaya koyan miktar ve kalitesine ait özellikleri açık bir şekilde belirtilmiş olmalıdır. İkinci olarak, mülkiyet hakkı bir kaynağın kullanımından doğan tüm fayda ve maliyetlerin doğrudan kaynağı kullanana ait olmasını sağlayacak şekilde düzenlenmiş olmalıdır. Bu nedenle mülkiyet haklarının özelliği tamamen dışlayıcı olmasıdır. Üçüncü olarak, kaynağın mülkiyetinin getirdiği haklar devredilebilir olmalıdır. Bir başka ifadeyle kaynakların sahiplerinin onayı ile el değiştirmesi mümkündür. Son olarak, mülkiyet hakkı uygulanabilir olmalıdır. Kaynak sahipleri bu haklarını yasalarla güvence altına alınmış bir ortamda özgürce kullanabilmelidir.

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi mülkiyeti açıkça tanımlanmış bir mala en uygun örnektir?

Seçenekler

A
Bisiklet
B
Scooter
C
Otomobil
D
Koltuk takımı
E
Buzdolabı
Açıklama:
Özel otomobil, mülkiyeti açıkça tanımlanmış bir mala en uygun örneklerden biri olarak gösterilmektedir. Bir özel otomobile üzerinde adınızın yazdığı ve otomobilin modeli, rengi ve diğer kullanım özellikleri ile ilgili bilgilerin yazılı olduğu bir ruhsat ve satın alma belgesi ile birlikte sahip olursunuz. Bu belge ile birlikte otomobilin yasal sahibi olduğunuz devletin otoritesi altında tescil edilmiş olur. Satın aldığınız otomobilin mülkiyetine sahip olmakla birlikte bu otomobili sizin dışınızda kimin kullanabileceğini ve hangi koşullar altında kullanabileceğini belirleme hakkına da sahip olursunuz. Otomobil üzerinde sahip olduğunuz hakları gönüllü olarak satış yoluyla bir başkasına devredebilir veya kiralayarak haklarınızı geçici olarak devredebilirsiniz.

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi mülkiyeti açıklıkla tanımlanmış mallara örnektir?

Seçenekler

A
Kamu malları
B
Ortak mallar
C
Yarı kamu malları
D
Özel mallar
E
Sıkışıklık malları
Açıklama:
Mülkiyeti açıklıkla tanımlanmış malların özel mallar olduğunu, mülkiyeti açık olarak tanımlanamayan çevresel malların ise genel olarak tam kamu malları veya ortak mallar olarak tanımladığımız gruplar altında toplandığını görüyoruz.

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi kamu malları olan çevre ve doğal kaynakların yönetiminde gerçekleşen piyasa başarısızlığının sebeplerindendir?

Seçenekler

A
Kamu malları maliyetlidir
B
Kamu mallarının fiyatı yoktur
C
Kamu mallarının yönetimi zordur
D
Kamu malları göl, nehir gibi büyük ölçeklidir
E
Kamu mallarının kalitesi düşük olabilir
Açıklama:
Fiyat sisteminin çalışabilmesi için fiyatı ödenmiş bir malın sahiplenilmiş olması gerekir. Ancak kamu malları herkesin yararlanmasına açıktır ve kamu mallarından yararlanmayı sınırlayacak bir mekanizma yoktur. Kamu malının varlığı herkes tarafından tüketiliyor olması anlamındadır. Kamu mallarına özgü engellenemeyen, birlikte tüketim olgusu kişilerin bu mal ve hizmetler için bir fiyat ödemekten kaçınma ve kamu malı üretim sorumluluğunu başkalarına bırakma güdüsüyle hareket etmelerine neden olmaktadır. Kamu malını bedava tüketebileceğini bilen hiç kimse bir fiyat ödemeye istekli olmayacaktır. Kamu malını herhangi bir ödeme yapmaksızın faydasından yararlanabilecekleri bir mal olarak görenlerin aldıkları bu pozisyon bedavacılık sorunu olarak tanımlanmaktadır (Dağdemir, 2003, 93). Hiç kimse sahibi olmadığı bir mal için fiyat ödemeye istekli olmayacaktır.

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi kamu malına herhangi bir bedel ödemenden elde edilebilir olmasının, mülkiyetinin herkese ait olmasının sonucudur?

Seçenekler

A
Kimsenin sahip çıkmaması
B
Kamu malının kamu zararlıları olması
C
Piyasa fiyatını düşürmesi
D
Kötüye kullanım
E
Bedavacılık
Açıklama:
Kamu malını bedava tüketebileceğini bilen hiç kimse bir fiyat ödemeye istekli olmayacaktır. Kamu malını herhangi bir ödeme yapmaksızın faydasından yararlanabilecekleri bir mal olarak görenlerin aldıkları bu pozisyon bedavacılık sorunu olarak tanımlanmaktadır (Dağdemir, 2003, 93).

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunları karşısında piyasa aktörlerinin katılımıyla ortak bir mücadelenin gerçekleştirilemeyeceğini açıklayan sebeplerden birdir?

Seçenekler

A
Kamu mallarının fiyatının olmaması
B
Kamu mallarının bölünemez olması
C
Kamu mallarının mülkiyet hakkının çok kişiye ait olması
D
Kamu malı tüketicileri birbirlerinin rakibi değildir.
E
Yukarıdakilerin hepsi
Açıklama:
Gerçek yaşamda iktisat biliminin iyi tanımlanmış mülkiyet hakları konusundaki beklentisi özel mallar dışında gerçekleşmemektedir. Örneğin, etrafını çevreleyen arazilerdeki yerleşikler tarafından paylaşılmakta olan bir göl düşünelim. Bu göle ait mülkiyet yapısı, yukarıda mülkiyet haklarının açıklıkla tanımlanmış olması için sıraladığımız koşulların tümünü sağlamamaktadır. Bu örnekte göl, coğrafi sınırlarını paylaşan tüm kullanıcıların ortak mülkiyetinde olan bir kaynaktır.
Bu gölün çevresinde yaşayan çiftçiler, tarla veya bahçelerini bir başkasının kirletmesine karşı koruma hakkına sahiptir fakat hiçbiri gölü kirletenlere karşı koruyamazlar. Ayrıca her bir çiftçinin göl ile ilgili tasarrufu sonucu sağladığı fayda ve maliyetin gölü çevreleyen alanlarda yerleşik diğer çiftçilerin fayda ve maliyetlerinden bağımsız olması söz konusu değildir.
Fiyat sisteminin çalışabilmesi için fiyatı ödenmiş bir malın sahiplenilmiş olması gerekir. Ancak kamu malları herkesin yararlanmasına açıktır ve kamu mallarından yararlanmayı sınırlayacak bir mekanizma yoktur. Kamu malı tüketicileri birbirinin rakibi değildir. Çünkü her bir tüketiciye birbirinden bağımsız fayda sağlayan kamu malının bir kişi tarafından tüketiliyor olması diğer kişilerin tüketimini ve sağladıkları faydayı azaltmamaktadır

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi çevre ve doğal kaynaklar gibi kamu malları söz konusu olduğunda dışsallık probleminin ortaya çıkma sebeplerindendir?

Seçenekler

A
Kamu malları ücretsizdir
B
Kamu mallarının mülkiyet hakkı tam tanımlanmamıştır.
C
Kamu malları kalitesizdir
D
Kamu malları bölünemez
E
Kamu malları çok sayıdadır
Açıklama:
Dışsallıkların var olabilmesinin ikinci koşulu mülkiyet haklarının tam tanımlanmamış olmasıdır. Mülkiyet haklarının tam tanımlanmamış olması nedeniyle ekonomik faaliyetin sonuçlarından etkilenen taraf veya taraflar dışsallığın ortadan kaldırılmasını veya tazmin edilmesini talep edememektedir. Çevre kalitesi mülkiyet hakları tanımlanmamış ve dolayısıyla piyasası olmayan tipik bir maldır (Verhoef, E. T, 1999, 200). Çevre kirliliği ile sonuçlanan faaliyetlerden etkilenenler, sahibi olmadıkları bir mala verilen zararın ortadan kaldırılmasını veya uğradıkları zararın tazmin edilmesini talep edemezler.

Soru 117

Aşağıdakilerden hangi piyasa yapısı çevre sorunlarının ortadan kaldırılmasında daha etkin olabilir?

Seçenekler

A
Monopol
B
Tam rekabet
C
Oligopol
D
Monopolcü rekabet
E
Düopol
Açıklama:
Altın madeni işletmelerinin monopolleşme sonrasındaki üretim kararı, bu amaç doğrultusunda alınmış bir kararın sonucu olmasa bile tam rekabet piyasası koşullarındakinden daha az kirletici olacak gibi görülmektedir. Monopolde denge piyasa fiyatı tam rekabet piyasasında oluşacak fiyattan daha yüksek, denge üretim miktarı ise daha azdır. Bu nedenle monopolün özellikle yenilenemez nitelikteki doğal kaynaklar örneğinde tam rekabet piyasasına göre gerçekten daha fazla koruyucu olduğu görülmektedir. Monopolleşme ile çevre kirliliği açısından elde edilen bu kazanımın aksak rekabet piyasa dengesindeki etkinsizlikten kaynaklanan sosyal maliyeti dengeleyebileceği düşünülmektedir
(Tietenberg, Lewis, 2010, 80).

Soru 118

Çevresel kaynaklarda görülen piyasa başarısızlığının nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?

Seçenekler

A
Tanımlanmamış mülkiyet hakları
B
Pozitif dışsallıklar
C
Ortak mülkiyetteki kaynaklar
D
Negatif dışsallıklar
E
Tam rekabet piyasaları
Açıklama:
Çevresel kaynaklarda görülen piyasa başarısızlığının nedenleri arasında aksak rekabet piyasaları sayılabilir. Tam rekabet piyasaları sayılmaz.

Soru 119

Mülkiyet haklarının net ve açık olarak tanımlanmış olması aşağıdaki koşullardan hangisinin gerçekleşmiş olmasına bağlı değildir?

Seçenekler

A
Kaynaklara ait mülkiyet hakları kapsamlı olarak tanımlanmış olmalıdır.
B
Mülkiyet hakkı tamamen dışlayıcılık özelliği göstermelidir.
C
Kaynağın getirdiği mülkiyet hakları devredilebilir olmalıdır
D
Mülkiyet hakkı uygulanabilir olmalıdır
E
Kaynağın kullanımı rakipsizlik özelliği taşımalıdır.
Açıklama:
Mülkiyet hakları tam tanımlanmış olan özel mallar rakiplik özelliği taşır.
Kaynağın kullanımı rakipsizlik özelliği taşımalıdır.

Soru 120

Negatif dışsallık durumunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sosyal maliyet>Özel maliyet
B
Sosyal maliyet=Özel maliyet
C
Sosyal maliyet<Özel maliyet
D
Dışsal maliyet=Özel maliyet
E
Dışsal maliyet =0
Açıklama:
Sosyal maliyet>Özel maliyet
Sosyal Maliyetler= Özel Maliyetler+Dışsal Maliyetler
Dışsal maliyet>0
Sosyal maliyetler>Özel Maliyetler

Soru 121

Bir tüketim eylemi sonucunda diğer tüketicilerin tüketim olanağı azalmıyorsa, o mal için aşağıdaki özelliklerden hangisini taşıdığı ifade edilebilir?

Seçenekler

A
Bölünebilirlik
B
Rakipsizlik
C
Dışlanabilirlik
D
Bedavacılık
E
Çıkarcılık
Açıklama:
Rakipsizlik özelliği adı verilir.

Soru 122

Tüketicilerin taleplerine uygun birimler halinde üretilebilmesi ve birim piyasa fiyatından arz edilebilmesi özel malların aşağıdaki özelliklerinden hangisini ifade eder?

Seçenekler

A
Rakipsizlik
B
Dışarıda tutulabilirlik
C
Bölünebilirlik
D
Rakiplik
E
Dışlanamamazlık
Açıklama:
Özel mallar tüketicilerin taleplerine uygun birimler halinde üretilebilir ve birim piyasa fiyatından arz edilebilir.
Bçlünebilirlik

Soru 123

Bulaşıcı bir hastalığa karşı aşılanmış insanlar bu hastalığın kendilerinden başkalarına bulaşma riskini azaltmaları nedeniyle aşağıdakilerden hangisini sağlar?

Seçenekler

A
Negatif dışsallık
B
Pozitif dışsallık
C
Fayda maksimizasyonu
D
İşlem maliyeti
E
Marjinal fayda
Açıklama:
Bulaşıcı bir hastalığa karşı aşılanmış insanlar bu hastalığın kendilerinden başkalarına bulaşma riskini azaltmaları nedeniylepozitif dışsallık sağlar.

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi kamu malının tüm özelliklerine sahip olan kamu zararlılarına örnek olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
Çölleşme
B
Asit yağmurları
C
İklim Değişikliği
D
Gürültü
E
Temiz Hava
Açıklama:
Temiz hava kamu zararlıları arasında sayılmaz.

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi sıkışıklık mallara örnek olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
Tarihi mekanlar
B
Piknik alanları
C
Genel radyo ve televizyon kanalları
D
Otoyollar
E
Yürüyüş alanları
Açıklama:
Genel radyo ve televizyon kanalları sıkışıklık malları değil yarı kamu malları içinde yer alır.

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi ortak kaynakların tüketiminde etkinlik sorununun ortaya çıkmasına neden olur?

Seçenekler

A
Üretim miktarının, MPC=MR eşitliğini sağlayan düzeyde gerçekleşmesi
B
MR < MPC olduğu sürece üretim artışının gerçekleşmesi
C
Üretim miktarının, MSC=MR eşitliği düzeyinde gerçekleşmesi
D
Üretimin MPC>MR olmasına rağmen arttırılmaya devam etmesi
E
Üretim miktarının MPC=MSC düzeyinde gerçekleşmesi
Açıklama:
Üretim miktarının, MSC=MR eşitliğini sağlayan üretim düzeyinde değil, MPC=MR eşitliğini sağlayan düzeyde gerçekleşmesi üretim miktarının etkin üretim miktarının üzerinde gerçekleşmesine yol açar.
Üretim miktarının, MPC=MR eşitliğini sağlayan düzeyde gerçekleşmesi

Soru 127

Tam rekabet piyasasından monopol piyasasına dönüşen işletmeler için piyasa dengesi kurulduğunda aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Denge üretim miktarında etkinlik koşulu sağlanmaktadır
B
Üretici rantında artış söz konusu olur.
C
Tüketici rantında artışa sözkonusu olur.
D
Dara kaybının yarattığı sosyal maliyet ortadan kalkar.
E
Doğal kaynakları daha fazla koruyucu etkisi söz konusudur.
Açıklama:
Tam rekabet piyasasından monopol piyasasına dönüşen işletmeler için piyasa dengesi kurulduğunda denge piyasa fiyatı tam rekabet piyasasında oluşacak fiyattan daha yüksek, denge üretim miktarı ise daha azdır. Bu nedenle monopolün özellikle yenilenemez nitelikteki doğal kaynaklar örneğinde tam rekabet piyasasına göre daha fazla koruyucudur.
Doğal kaynakları daha fazla koruyucu etkisi söz konusudur.

Ünite 5

Soru 1

Bir ekonomik faaliyet soncu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm hasarın parasal değerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kirlilik hasar maliyeti
B
Kirlilik kontrol maliyeti
C
Azaltım maliyeti
D
Yerleşik maliyet
E
Çevre maliyeti
Açıklama:
Kirlilik hasar maliyeti: Bir ekonomik faaliyet soncu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm hasarın parasal değeridir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi mülkiyet hakkının kirleten veya kirlilikten zarar gören taraflardan hangisine verilmiş olursa olsun karşılıklı pazarlık süreci sonunda optimum kirlilik düzeyini başarılabileceğini ileri sürmektedir?

Seçenekler

A
Kirleten öder ilkesi
B
Coasian yaklaşım
C
Optimum kirlilik düzeyi ilkesi
D
İşlem maliyetleri yaklaşımı
E
Emir ve kontrol yaklaşımı
Açıklama:
Coasian Yaklaşım: Coasian yaklaşım, mülkiyet hakkının kirleten veya kirlilikten zarar gören taraflardan hangisine verilmiş olursa olsun karşılıklı pazarlık süreci sonunda optimum kirlilik düzeyini başarılabileceğini ileri sürmektedir.

Soru 3

Tarafların, negatif dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kirlilik hasar maliyeti
B
Azaltım maliyeti
C
Kirlilik kontrol maliyeti
D
İşlem maliyeti
E
Zarar maliyeti
Açıklama:
İşlem maliyetleri: Tarafların, negatif dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetlerdir

Soru 4

İklim değişikliği tehdidi yaratan fosil yakıtlardan kaynaklanan karbondioksit emisyonlarını azaltmayı amaçlayan vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karbon vergisi
B
Emisyon vergisi
C
Kirlilik vergisi
D
Çevre vergisi
E
Tüketici vergisi
Açıklama:
Karbon vergisi: İklim
değişikliği tehdidi yaratan
fosil yakıtlardan kaynaklanan
karbondioksit emisyonlarını
azaltmayı amaçlayan bir
vergidir.

Soru 5

Bir ürünün yaşam döngüsü boyunca çevreye karşı duyarlı ve çevre dostu olduğunu
gösteren sertifikaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Optimum kirlilik etiketi
B
Çevre dostu ürün etiketi
C
Doğaya zararlı ürün etiketi
D
Emisyon standartı etiketi
E
Çevre açısından riskli ürün etiketi
Açıklama:
Çevre Dostu Ürün Etiketi:
Bir ürünün yaşam döngüsü
boyunca çevreye karşı duyarlı
ve çevre dostu olduğunu
gösteren bir sertifikadır.

Soru 6

Yasal olarak yasak ve zorlamalar getirerek çevresel dışsallıkları içselleştirmeyi
amaçlayan yaklaşım nedir?

Seçenekler

A
Çevre standartları yaklaşımı
B
Coasian yaklaşımı
C
Emir ve kontrol yaklaşımı
D
Emisyon standartları yaklaşımı
E
Çevre kontrol yaklaşımı
Açıklama:
Emir ve kontrol yaklaşımı:
Yasal olarak yasak ve
zorlamalar getirerek çevresel
dışsallıkları içselleştirmeyi
amaçlamaktadır.

Soru 7

Ortak mallardan kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören
kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle
sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmaları durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Mülkiyet
B
İsteklilik
C
Karşılama
D
Denetlenme
E
Bedavacılık
Açıklama:
Bedavacılık: Ortak
mallardan kimin ne
kadar fayda sağladığının
belirlenemeyeceğini gören
kullanıcıların, maliyetin
başkaları tarafından
karşılanması beklentisiyle
sağladıkları faydayı gizleyerek
finansmanına katılmaktan
kaçınmaları durumudur.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi marjinal kirlilik hasar maliyeti eğrisini temsil etmektedir?

Seçenekler

A
CMC
B
CDM
C
MCC
D
CMM
E
MDC
Açıklama:
Çevre standartlarını etkinlik ölçütüne göre değerlendirmek amacıyla emisyon
standartları yoluyla optimum kirlilik düzeyinin nasıl belirlendiğini açıklayan Şekil 5.3’e göz atalım. Açıklamalarımızı nehri kirleten kağıt imalathanesi ve zarar
gören balık üretim çiftliği örneği üzerinden geliştirmeye devam edelim. Şekilde
kağıt imalathanesine ait marjinal kirililik kontrol maliyeti eğrisi (MCC) ile balık
üretim çiftliğine ait marjinal kirlilik hasar maliyeti eğrisi (MDC) görülmektedir.
Şekilde, herhangi bir düzenlemenin olmadığı durumda nehre bırakılacak atık
miktarının Wm olacağı görülmektedir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi marjinal kirlilik kontrol maliyeti eğrisini temsil etmektedir?

Seçenekler

A
MDC
B
CDM
C
MCC
D
CMM
E
CMD
Açıklama:
Çevre standartlarını etkinlik ölçütüne göre değerlendirmek amacıyla emisyon
standartları yoluyla optimum kirlilik düzeyinin nasıl belirlendiğini açıklayan Şekil 5.3’e göz atalım. Açıklamalarımızı nehri kirleten kağıt imalathanesi ve zarar
gören balık üretim çiftliği örneği üzerinden geliştirmeye devam edelim. Şekilde
kağıt imalathanesine ait marjinal kirililik kontrol maliyeti eğrisi (MCC) ile balık
üretim çiftliğine ait marjinal kirlilik hasar maliyeti eğrisi (MDC) görülmektedir.
Şekilde, herhangi bir düzenlemenin olmadığı durumda nehre bırakılacak atık
miktarının Wm olacağı görülmektedir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi devredilebilir emisyon izinlerinin etkinliği ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Devredilebilir emisyon izinleri sisteminin firmaları yeni teknolojilere yatırım yapmaya cesaretlendirebilir
B
Ticareti yapılan emisyon izinleri yoluyla pozitif dışsallıklar için bir piyasa yaratılmaktadır.
C
Yenilikçi firmalar emisyon miktarlarını azaltırken, kullanmadıkları emisyon izinlerini satarak kâr edebilirler.
D
Devredilebilir emisyon izinleri sisteminin piyasalardaki rekabet iklimini olumsuz yönde etkiyebilir.
E
Devredilebilir emisyon izinleri sisteminin gösterdiği piyasa çözümü, standartlar sisteminin avantajlı yönlerini, emisyon vergisi sisteminin maliyet etkinlik avantajları ile birlikte sağlamaktadır.
Açıklama:
Ticareti yapılan emisyon izinleri yoluyla negatif dışsallıklar için bir piyasa yaratılmaktadır. Devredilebilir emisyon izinleri sisteminin gösterdiği piyasa çözümü,
standartlar sisteminin avantajlı yönlerini, emisyon vergisi sisteminin maliyet etkinlik avantajları ile birlikte sağlamaktadır (Pindyck, Rubinfeld, 2001, 631). Merkezî yönetim tarafından belirlenen toplam emisyon izinleri sayısı, emisyon standardı uygulamasında olduğu gibi, mevcut sistemin standardını oluşturmaktadır. Ticarete konu olan emisyon izinleri için oluşan piyasa fiyatı ise emisyon vergisi uygulamasında olduğu gibi maliyet etkin çözümün gerçekleşmesini sağlamaktadır.
Devredilebilir emisyon izinleri sisteminin firmaları yeni teknolojilere yatırım yapmaya cesaretlendirebileceği düşünülmektedir. Yenilikçi firmalar emisyon
miktarlarını azaltırken, kullanmadıkları emisyon izinlerini satarak kâr edebilirler.
Piyasaya yeni giriş yapan kirletici firmalar da piyasada mevcut firmaların kullanmadıkları emisyon izinlerini kirlilik kontrol maliyetinden daha düşük bir harcamayla satın alma olanağı bulmaktadırlar. Emisyon izinleri sistemi bu yönüyle
yeni ve eski firmaları etkin kirlilik kontrol yeterlilikleri elde etmek üzere cesaretlendirmektedir.
Devredilebilir emisyon izinleri sisteminin piyasalardaki rekabet iklimini olumsuz yönde etkiyebileceği de düşünülmektedir (Van Ierland, 1993, 97). Emisyon
izin sertifikalarının dağıtılmış olduğu bölgede piyasaya yeni girecek olan firmalar, kirletici emisyon izinleri satın almak için mevcut firmalara yüksek fiyatlar
ödemek zorunda kalacaklardır. Bu da piyasada var olan firmalara, piyasaya yeni
girecek firmalar karşısında rekabet üstünlüğü sağlamış olacaktır. Belirli bir bölge
için bile tanımlanması zor olan emisyon izinlerinin, küresel çevre sorunları karşısında nasıl tanımlanabileceği ve nasıl paylaştırılacağı konusunda belirsizlikler
bulunmaktadır. Emisyon ölçümlerinin düzenli olarak yapılmasını ve takip edilmesini gerektiren bu sistem, idari yönden yüksek maliyetlerin oluşmasına neden
olabilmektedir

Soru 11

Çevre kalitesini iyileştirmek veya kirliliği kontrol altına almak amacıyla toplumun doğrudan yaptığı parasal harcamalar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kirlilik hasar maliyeti
B
Kirlilik kontrol (azaltım) maliyeti
C
Kirleten öder ilkesi
D
İşlem maliyeti
E
Emir ve kontrol yaklaşımı
Açıklama:
Kirlilik kontrol (azaltım) maliyeti: Çevre kalitesini iyileştirmek veya kirliliği kontrol altına almak amacıyla toplumun doğrudan yaptığı parasal harcamalardır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi çevre kirliliğinden mağdur olanların haklarının mahkemeler yoluyla korunmasının dezavantajları arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Hukuki karar süreçleri yavaş ve maliyetlidir.
B
Kirlilikten zarar gören taraf dava açma maliyetini karşılayamayacak durumdaysa, sorunun dava yoluyla çözümünü öneren bu sistemden beklenen sonucu almak mümkün olma- yacaktır.
C
Kirletenler ve kirlilikten etkilenenler çok sayıda olduğu zaman kimin kimden ne kadar etkilendiğini belirlemek zor olabilir.
D
Sorumluluk hukuku zararın failini cezalandırması nedeniyle kirleten öder ilkesine uygun bir yöntem olarak kabul edilir.
E
Karar verecek mahkemenin tarafların yanıltıcı bilgilendirmesi sonucu vereceği ceza sosyal optimumu sağlamak için gerekli olandan daha az veya daha fazla takdir edilmiş olabilir.
Açıklama:
Sorumluluk hukuku optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesinde bir ekonomik teşvik aracı gibi çalışmaktadır. Bu bağ- lamda sorumluluk hukuku zararın failini cezalandırması nedeniyle kirleten öder ilkesine uygun bir yöntem olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte çevre kirliliğinden mağdur olanların haklarının mahkemeler yoluyla korunmasının da bazı dezavantajlı yönleri bulunmaktadır. Birincisi, hukuki karar süreçleri yavaş ve maliyetlidir. İkincisi kirlilikten zarar gören taraf dava açma maliyetini karşılayamayacak durumdaysa, sorunun dava yoluyla çözümünü öneren bu sistemden beklenen sonucu almak mümkün olma- yacaktır. Üçüncüsü, kirletenler ve kirlilikten etkilenenler çok sayıda olduğu zaman kimin kimden ne kadar etkilendiğini belirlemek zor olabilir. Dördüncüsü, karar verecek mahkemenin tarafların yanıltıcı bilgilendirmesi sonucu vereceği ceza sos- yal optimumu sağlamak için gerekli olandan daha az veya daha fazla takdir edilmiş olabilir. Kirleten tarafın verdiği zararı gizlemeye çalışması, zarar gören tarafın da gördüğü zararı abartılı göstermesi sonucu oluşan bu bilgilenme sorunu çevresel sorumluluk hukuku uygulamasının etkinliğini azaltmaktadır.

Soru 13

Mülkiyet hakkının kirleten veya kirlilikten zarar gören taraflardan hangisine verilmiş olursa olsun karşılıklı pazarlık süreci sonunda optimum kirlilik düzeyini başarılabileceği aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmıştır?

Seçenekler

A
Karbon vergisi
B
Emir ve kontrol yaklaşımı
C
Coasian Yaklaşım
D
Maliyet etkin çözüm
E
Kirleten öder ilkesi
Açıklama:
Coasian Yaklaşım: Coasian yaklaşım, mülkiyet hakkının kirleten veya kirlilikten zarar gören taraflardan hangisine verilmiş olursa olsun karşılıklı pazarlık süreci sonunda optimum kirlilik düzeyini başarılabileceğini ileri sürmektedir.

Soru 14

Tarafların, negatif dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kirlilik hasar maliyeti
B
İşlem maliyetleri
C
Kirlilik kontrol maliyeti
D
Kirleten öder maliyeti
E
Çevre dostu ürün etiketi maliyeti
Açıklama:
İşlem maliyetleri: Tarafların, negatif dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetlerdir.

Soru 15

Ortak mallardan kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmaları durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Optimum kirlilik düzeylerinin belirlenmesi
B
Çevre standartları etkinliği
C
Bedavacılık
D
Maliyet etkin çözüm
E
Karbon vergisi
Açıklama:
Bedavacılık: Ortak mallardan kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmaları durumudur.

Soru 16

I. Piyasa temelli düzenlemeler atık bedelini ödeterek veya kirleticilerin ticaretine izin veren yapay piyasa koşulları oluşturarak ekonomik aktörleri üretim ve tüketim kararlarını gözden geçirmeye ve çevre kirliliğini azaltmaya yönelik önlemler almaya yönlendirir.
II. Çevre vergileri ve devredilebilir emisyon izinleri bu iki yaklaşımın uygulamadaki örneklerini oluşturmaktadır.
III. Çevre vergileri ve devredilebilir emisyon izinleri sisteminin ortak özelliği kirlilik kontrolünde kirleten öder ilkesini benimsemiş olmaları ve maliyet etkin çözüm olarak önerilmeleridir.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Piyasa temelli düzenlemeler negatif dışsallıkları piyasa fiyatında içselleştirmeyi amaçlayan uygulamalardan oluşmaktadır. Maliyetleri ve fiyatları etkileyen düzenlemeler ekonomik aktörleri üretim ve tüketim kararlarını gözden geçirmeye ve çevre kirliliğini azaltmaya yönelik önlemler almaya teşvik etmektedir.
Piyasa temelli düzenlemeler bu amacı atık bedelini ödeterek veya kirleticilerin ticaretine izin veren yapay piyasa koşulları oluşturarak gerçekleştirmektedirler. Çevre vergileri ve devredilebilir emisyon izinleri bu iki yaklaşımın uygulamadaki örneklerini oluşturmaktadır. Çevre vergileri ve devredilebilir emisyon izinleri sisteminin ortak özelliği kirlilik kontrolünde kirleten öder ilkesini benimsemiş olmaları ve maliyet etkin çözüm olarak önerilmeleridir.

Soru 17

Çevreye zararlı emisyonların marjinal dışsal maliyetine denk bir vergi ile piyasa fiyatında içselleştirilmesinin kaynak dağılımında etkinliğe götüreceğini açıklayan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
V. Pareto
B
T. Malthus
C
R. Coase
D
G. Hardin
E
A. C. Pigou
Açıklama:
Çevreye zararlı emisyonların bedelini ödeterek sınırlandırmaya teşvik etmek düşüncesi oldukça eskiye dayanmaktadır. Arthur Cecil Pigou Refah İktisadı adlı kitabında çevreye zararlı emisyonların marjinal dışsal maliyetine denk bir vergi ile piyasa fiyatında içselleştirilmesinin kaynak dağılımında etkinliğe götüreceğini açıklamıştır. Bu düşünce doğrultusunda çevre vergileri dışsal maliyetleri içselleş- tiremeyen piyasa sistemini düzenleyerek çevreye zararlı her türlü atığın kontrol edilmesini sağlayan maliyet etkin bir araç olarak görülmektedir.

Soru 18

İklim değişikliği tehdidi yaratan fosil yakıtlardan kaynaklanan karbondioksit emisyonlarını azaltmayı amaçlayan vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Coasian yaklaşım
B
Kirleten öder ilkesi
C
Karbon vergisi
D
Çevre vergisi
E
Kirlilik kontrol maliyeti
Açıklama:
Karbon vergisi: İklim değişikliği tehdidi yaratan fosil yakıtlardan kaynaklanan karbondioksit emisyonlarını azaltmayı amaçlayan bir vergidir.

Soru 19

Yasal olarak yasak ve zorlamalar getirerek çevresel dışsallıkları içselleştirmeyi amaçlayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emir ve kontrol yaklaşımı
B
Kirlilik hasar maliyeti
C
Kirleten öder ilkesi
D
Coasian yaklaşım
E
İşlem maliyetleri
Açıklama:
Emir ve kontrol yaklaşımı: Yasal olarak yasak ve zorlamalar getirerek çevresel dışsallıkları içselleştirmeyi amaçlamaktadır.

Soru 20

Bir ürünün yaşam döngüsü boyunca çevreye karşı duyarlı ve çevre dostu olduğunu gösteren sertifika aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İso 9001
B
Çevre dostu ürün etiketi
C
Organik tarım müteşebbis sertifikası
D
Ürün uygunluk sertifikası
E
İyi üretim uygulamaları sertifikası
Açıklama:
Çevre Dostu Ürün Etiketi: Bir ürünün yaşam döngüsü boyunca çevreye karşı duyarlı ve çevre dostu olduğunu gösteren bir sertifikadır.

Soru 21

  • Pis su arıtma
  • Ses yalıtım duvarları
  • Otomobillerin katalitik dönüştürücüleri
  • Filitrelendirilmiş baca sistemleri
Yukarıda sözü edilen durumlar aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Kirlilik hasar maliyeti
B
Kirlilik kontrol (azaltım) maliyeti
C
Kirleten öder ilkesi
D
Coasian yaklaşım
E
Emir ve kontrol yaklaşımı
Açıklama:
Kirlilik kontrol (azaltım) maliyeti: Çevre kalitesini iyileştirmek veya kirliliği kontrol altına almak amacıyla toplumun doğrudan yaptığı parasal harcamalardır. Pis su arıtma, filitrelendirilmiş baca sistemleri, ses yalıtım duvarları ve otomobillerin katalitik dönüştürücüleri için yapılan harcamalar toplumun kirlilik kontrol maliyetlerini temsil eden örneklerdir. Doğru cevap B'dir.

Soru 22

Uğur Bey, kirleten öder ilkesinin de bazı olumsuz yanları olduğunu ileri sürmektedir. Bu durumda aşağıdakilerden hangisi Uğur Bey'in çevre kirliliğinden mağdur olanların haklarının mahkemeler yoluyla korunmasının dezavantajlarına ilişkin verdiği örnekler arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Hukuki karar süreçlerinin yavaş ve maliyetli olması
B
Zarar gören tarafın dava açma maliyetini karşılayacak durumu olmadığında beklenen sonucu almasının mümkün olmaması
C
Kirletici emisyonların miktarının artması sonucu marjinal kirlilik kontrol maliyetinin de artması
D
Kirletenler ve kirlilikten etkilenenlerin sayısı arttığında kimin kimden ne kadar etkilendiğinin belirlenmesinin zorluğu
E
Yanıltıcı bilgilendirme sonucu verilen cezanın sosyal optimumu sağlamak için gerekli olandan daha az veya daha fazla olması
Açıklama:
Kirleten öder ilkesi, çevreyi kirleten tarafa, sebep olduğu kirliliğin temizlenme maliyetinin veya kirleterek verdiği zararın parasal karşılığının ödettirilmesini benimseyen bir çevre politikası ilkesidir. Çevre kirliliğinden mağdur olanların haklarının mahkemeler yoluyla korunmasının da bazı dezavantajlı yönleri bulunmaktadır. Birincisi, hukuki karar süreçleri yavaş ve maliyetlidir. İkincisi kirlilikten zarar gören taraf dava açma maliyetini karşılayamayacak durumdaysa, sorunun dava yoluyla çözümünü öneren bu sistemden beklenen sonucu almak mümkün olmayacaktır. Üçüncüsü, kirletenler ve kirlilikten etkilenenler çok sayıda olduğu zaman kimin kimden ne kadar etkilendiğini belirlemek zor olabilir. Dördüncüsü, karar verecek mahkemenin tarafların yanıltıcı bilgilendirmesi sonucu vereceği ceza sosyal optimumu sağlamak için gerekli olandan daha az veya daha fazla takdir edilmiş olabilir. Kirleten tarafın verdiği zararı gizlemeye çalışması, zarar gören tarafın da gördüğü zararı abartılı göstermesi sonucu oluşan bu bilgilenme sorunu çevresel sorumluluk hukuku uygulamasının etkinliğini azaltmaktadır. Kirletici emisyonların miktarının artması sonucu marjinal kirlilik kontrol maliyetinin de artması ise kirlilik kontrol (azaltım) maliyeti ile ilişkilidir. Kirlilik kontrol maliyeti, çevre kalitesini iyileştirmek veya kirliliği kontrol altına almak amacıyla toplumun doğrudan yaptığı parasal harcamalardır. Doğru cevap C'dir.

Soru 23

Çevresel sorumluluk hukuku yoluyla optimal kirlilik düzeyinin belirlenmesi Çevresel sorumluluk hukuku yoluyla optimal kirlilik düzeyinin belirlenmesine ilişkin yukarıdaki şekilde MDC (kirlilik hasar maliyeti) ve MCC (kirlilik kontrol maliyeti) eğrileri atık emisyon miktarı ve emisyon kontrol birim fiyatı olarak adlandırılmış olan eksenler arasında birlikte çizilmişlerdir.
Verilen şekil göz önünde bulundurulduğunda hiçbir önlem alınmadığında ve maksimum atık emisyonu durumunda zarar veren kuruma getirilecek parasal maliyet aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
0RWm alanı
B
0KMW1 alanı
C
MW1Wm alanı
D
EWeW1Wm alanı
E
RKEMWm alanı
Açıklama:
MDC eğrisi orijinden başlayarak atık emisyon miktarıyla birlikte artmaktadır. MCC eğrisi azalan ve belirli bir atık emisyon miktarında sıfır olan bir eğridir. Verilen şekil göz önünde bulundurularak hiçbir önlem alınmadığı ve maksimum atık emisyonu durumunda zarar veren kuruma MDC eğrisinin altında kalan ORWm alanıyla tanımlanmış bir parasal maliyet getirmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 24

  1. Mülkiyet hakkının başlangıçta nasıl dağılmış olduğunun önemi yoktur.
  2. Mülkiyet hakkına bakılmaksızın pazarlık süreci sonunda optimum kirlilik düzeyi başarılabilir.
  3. Piyasa başarısızlığı nedeniyle oluşan etkinsizlik sorununa hükümet müdahalesi yerine piyasa sistemi içinde bulunan bir çözümdür.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Coasian yaklaşıma ilişkin doğru bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Coasian yaklaşıma göre bu süreçte mülkiyet hakkının başlangıçta nasıl dağılmış olduğunun önemi yoktur. Coasian yaklaşım, mülkiyet hakkının kirleten veya kirlilikten zarar gören taraflardan hangisine verilmiş olursa olsun karşılıklı pazarlık süreci sonunda optimum kirlilik düzeyini başarılabileceğini ileri sürmektedir. Böylelikle, piyasa başarısızlığı nedeniyle oluşan etkinsizlik sorununa hükümet müdahalesi yerine yine piyasa sistemi içinde bir çözüm bulunmuş olmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 25

Ortak mallardan kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmaları durumu aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Emir ve kontrol yaklaşımı
B
Maliyet etkin çözüm
C
Kirleten öder ilkesi
D
Bedavacılık
E
Kirlilik azaltım maliyeti
Açıklama:
Bedavacılık; ortak mallardan kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmaları durumudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 26

  1. Çevresel kaynaklar üzerinde mülkiyet haklarının tanımlanması
  2. Hedeflenen çevre kalitesini tanımlayan standartlar geliştirilmesi
  3. Standartlara uyulup uyulmadığının denetlendiği bir izleme süreci
  4. Standartlara uyulmaması durumunda zorlayıcı yaptırımlar
Yukarıdakilerden hangileri emir ve kontrol yaklaşımı kapsamında gerekli görülmektedir?

Seçenekler

A
I-II
B
II-IV
C
II-III-IV
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Çevre sorunlarının yasal düzenlemelerle çözümü konusunda geliştirilmiş önemli alternatiflerden biri de hedeflenen çevre kalitesini tanımlayan standartlar geliştirilmesidir. Sınır değerleri tanımlayan standartların belirlenmesinin ardından, standartlara uyulup uyulmadığının denetlendiği bir izleme süreci başlamaktadır. Standardın tanımlanmış olmasının, denetim mekanizması olmaksızın tek başına bir anlamı olmayacaktır. Standartların tanımlanması ve denetlenmesi, iş yeri kapatma, para cezası ve hapis ile cezalandırılma gibi zorlayıcı yaptırımlarla desteklenmedikçe yeterli olmayacaktır. Çevre sorunları karşısında standartlar geliştirerek yaptırımlarla bu standartlara uyulmasını zorlayan bu yaklaşım sahip olduğu özellikleri nedeniyle emir ve kontrol yaklaşımı kapsamında görülmektedir.

Soru 27

  1. Herkese eşit koşullar getiren adil bir uygulama olması
  2. Sayısal ve teknolojik olarak tanımlanabilen bir hedefi doğrudan ve kolaylıkla gerçekleştirebilmesi
  3. Kamu otoritesi tarafından tek taraflı olarak belirlenen standartların son derece müdahaleci olması
  4. Eşit sorumluluk yüklemesinin toplumda meydana getirdiği manevi tatmin nedeniyle politik
    olarak uygulanabilirliğinin yüksek olması
  5. Zorlama, izleme ve cezalandırma faaliyetlerinin geniş bir bürokrasi alanı yaratıyor olması nedeniyle yüksek işlem maliyetlerine sahip olması
Yukarıdakilerden hangileri çevre sorunlarına standartlar belirlenmesi yoluyla çözüm getirilmesinin üstün yanları arasında gösterilebilir?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-IV-V
D
I-II-IV
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Emir kontrol mekanizmasıyla çalışan standartların öne çıkan üstünlüklerini; sayısal ve teknolojik olarak tanımlanabilen bir hedefi doğrudan ve kolaylıkla gerçekleştirebilmeleri, aşırı tehlikeli olarak kabul edilen DDT ve endüstriyel atık gibi maddelerin tehlikeli düzeylerin altında tutulması konusunda ciddi yaptırımları sayesinde çok etkili olabilmeleri, herkese eşit koşullar getiren adil bir uygulama olması ve eşit sorumluluk yüklemesinin toplumda meydana getirdiği manevi tatmin nedeniyle politik olarak uygulanabilirliğinin yüksek olması şeklinde sıralayabiliriz. Basit ve esnek olmaları ve politik olarak kabul görmeleri gibi avantajlarına rağmen ekonomik ve sosyal sonuçlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, standartların çok sayıda olumsuzluğa da sahip olduğu görülmektedir. Kamu otoritesi tarafından tek taraflı olarak belirlenen standartların son derece müdahaleci olması ve piyasa sisteminin ruhuyla uyumlu olmaması, kirlilik kontrol uygulamalarının idare hukukunun alanına girmesi ve zorlama, izleme ve cezalandırma faaliyetlerinin geniş bir bürokrasi alanı yaratıyor olması nedeniyle yüksek işlem maliyetlerine sahip olması bu uygulamanın olumsuz yanları arasında gösterilebilir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifinin özellikleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Yasal olarak yasak ve zorlamalar getirerek çevresel dışsallıkları içselleştirmeyi amaçlamaktadır.
B
Çevreye bırakılan her bir zararlı emisyon biriminin fiyatlandırılarak kirleten tarafa ödettirilmesini esas almaktadır.
C
Kirleticilerin negatif dışsallıklar olarak ortaya çıkan maliyetlerden de sorumlu tutulması amaçlanmaktadır.
D
Firmaları üretim faaliyetlerini uzun dönemde çevreye zararlı olmayacak biçimde yeniden düzenlemeye zorlamaktadır.
E
Firmaları kirletici emisyonlarını azaltacak yeni bir teknolojiye yatırım yapmaya sevk etmektedir.
Açıklama:
Çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifi bağlamında literatüre Pigou vergisi olarak girmiş olan bu düzenleyici araç, çevreye bırakılan her bir zararlı emisyon biriminin fiyatlandırılarak kirleten tarafa ödettirilmesini öneren kirleten öder ilkesini esas almaktadır. Pigou vergisi ile kirleticilerin negatif dışsallıklar olarak ortaya çıkan maliyetlerden de sorumlu tutulması amaçlanmaktadır. Çevre vergileri firmaları üretim faaliyetlerini uzun dönemde çevreye zararlı olmayacak biçimde yeniden düzenlemeye zorlamaktadır. Çevre vergileri ile maliyetleri artan firmalar ya üretimlerini optimum üretim miktarına kadar azaltacak ya da kirletici emisyonlarını azaltacak yeni bir teknolojiye yatırım yapacaklardır. Emir ve kontrol yaklaşımı ise yasal olarak yasak ve zorlamalar getirerek çevresel dışsallıkları içselleştirmeyi amaçlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 29

  1. Kirlilik kontrol maliyetlerindeki farklılıkları dikkate almaksızın tüm firmalara tek tipte uygulanması
  2. Merkezî yönetim optimum vergi oranının belirlenmesinde problemlerle karşılaşılması
  3. Kirletici emisyonların ölçülmesi ve denetlenmesinin yüksek işletim maliyetinin olabilmesi
  4. Firmaların verginin maliyetini tüketicilere yansıtması durumunda etkinsiz hâle gelmesi
  5. Vergiler sebebiyle maliyeti yükselen firmaların iş gücünün bir bölümünü işten çıkarması
  6. Ödenen vergi ile kirletme hakkının satın alındığı izlenimi yaratması
Yukarıda verilenlerden hangileri çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifinin olumsuz yanları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I-II-III
B
II-IV-VI
C
I-III-IV-V
D
II-III-V-VI
E
II-III-IV-V-IV
Açıklama:
Çevre vergilerinin bazı dezavantajları olduğu da bilinmektedir. İlk olarak, firmaların marjinal kirlilik kontrol maliyetlerini ve kirlilik kontrolünün marjinal faydasını ölçme konusundaki belirsizlikler nedeniyle merkezî yönetim optimum vergi oranının belirlenmesinde problemlerle karşılaşılmaktadır. İkinci olarak, çevre vergilerinin uygulanmasında kirletici emisyonların ölçülmesi ve denetlenmesi için kurulacak sistemin işletim maliyetleri bir hayli yüksek olabilmektedir. Üçüncü olarak, verginin firmalara yüklediği maliyetin, piyasa fiyatları üzerinden tüketicilere yansıtılması durumunda etkinsiz hâle gelmesi mümkündür. Dördüncü dezavantajı, vergi nedeniyle maliyeti yükselen firmaların maliyet minimizasyonu amacıyla istihdam ettikleri iş gücünün bir bölümünü işten çıkarmayı tercih edebilmesidir. Çevre vergileri, ödenen vergi ile kirletme hakkının satın alındığı izlenimi yaratması nedeniyle de eleştirilmektedir. Çevre vergilerinin kirletme izin hakkı gibi görülmesi, önleyici fonksiyonunun etkinliğini azaltabilmektedir. Çevre sorunlarına standartlar belirlenmesinin ise en önemli kusuru kirlilik kontrol maliyetlerindeki farklılıkları dikkate almaksızın tüm firmalara tek tipte uygulanmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 30

Merkezî veya yerel yönetimler tarafından belirli bir coğrafi alan dahilinde, ortamın kendini yenileyebilme kapasitesi de dikkate alınarak toplam emisyon sınırının belirlendiği ve optimum kirlilik düzeyinin merkezî yönetime bırakıldığı çevre sorunlarına ilişkin çözüm önerisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sorumluluk hukukuna dayalı yaklaşım
B
Devredilebilir emisyon izinleri sistemi
C
Standartlar belirlenmesi
D
Mülkiyet haklarına dayalı Coasian yaklaşım
E
Çevre vergileri
Açıklama:
Devredilebilir emisyon izinleri sisteminde kirletici emisyonların optimum emisyon miktarına azaltılmasını teşvik etmek üzere kirletme izinlerinin ticaretinin yapıldığı bir piyasa oluşturulmaktadır. Merkezî veya yerel yönetimler tarafından belirli bir coğrafi alan dâhilinde, ortamın kendini yenileyebilme kapasitesi de dikkate alınarak belirlenen emisyon kotası bölge içinde faaliyet gösteren firmalar arasında emisyon izinleri olarak dağıtılmaktadır. Her firma bu yolla belirli bir kirletici için tanımlanmış miktarda kirletme iznine sahip olmaktadır. Devredilebilir emisyon izinleri sistemi, sınırlı miktardaki emisyon izninin, iznini aşan ve iznini tam kullanmayan çok sayıda firmanın alıcı ve satıcı olarak katıldıkları piyasada oluşan fiyatlar tarafından yönetilmektedir. Emisyon izinlerinin ticaretine izin veren bu sistem, firmaların kirlilik kontrol kararlarını piyasa sisteminin işleyişine bırakarak maliyet etkin çözüme ulaşmayı amaçlamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Çevresel sorumluluk hukuku yoluyla çözümü ifade eder?

Seçenekler

A
Ortak mallardan kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmaları açısından yasal düzenlemelerdir.
B
Tarafların, negatif dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma açısından yasal düzenlemelerdir.
C
Sorumluluk hukuku optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesinde bir ekonomik teşvik aracı gibi çalışmaktadır. Bu bağlamda sorumluluk hukuku zararın failini cezalandırması nedeniyle kirleten öder ilkesine uygun yasal düzenlemelerdir.
D
Çevreyi kirletenleri sebep oldukları zarardan sorumlu tutmayı amaçlayan yasal düzenlemelerdir.
E
Çevreyi kirleterek negatif dışsallığa neden olduğu tespit edilen tarafın, kirlilikten zarar gören tarafa verdiği zararları karşılamak üzere ödemek zorunda olduğu tazminatı belirleyen düzenlemelerdir.
Açıklama:
Çevresel sorumluluk hukuku çevreyi kirleterek negatif dışsallığa neden olduğu tespit edilen tarafın, kirlilikten zarar gören tarafa verdiği zararları karşılamak üzere ödemek zorunda olduğu tazminatı belirleyen düzenlemelerden oluşmaktadır.

Soru 32

"Bir ekonomik faaliyet sonucu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm olumsuzlukların parasal değeridir".
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Kirlilik Hasar Maliyeti
B
Kirlilik Kontrol (azaltım) Maliyeti
C
Coasian Yaklaşım Maliyeti
D
İşlem Maliyetleri
E
Emir ve Kontrol Yaklaşımı Maliyeti
Açıklama:
Kirlilik hasar maliyeti: Bir ekonomik faaliyet sonucu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm hasarın parasal değeridir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Coasian Yaklaşımdır?

Seçenekler

A
Çevreyi kirleten tarafa, sebep olduğu kirliliğin temizlenme maliyetinin veya kirleterek verdiği zararın parasal karşılığının ödettirilmesini benimseyen bir çevre politikası ilkesinin olduğu yaklaşımdır.
B
Mülkiyet hakkının kirleten veya kirlilikten zarar gören taraflardan hangisine verilmiş olursa olsun karşılıklı pazarlık süreci sonunda optimum kirlilik düzeyini başarılabileceğinin ileri sürüldüğü yaklaşımdır.
C
Tarafların, negatif dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetlerin olduğu yaklaşımdır.
D
Ortak mallardan kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmalarını içeren yaklaşımdır.
E
Yasal olarak yasak ve zorlamalar getirerek çevresel dışsallıkları içselleştirmeyi amaçlandığı yaklaşımdır.
Açıklama:
Coasian yaklaşım, mülkiyet hakkının kirleten veya kirlilikten zarar gören taraflardan hangisine verilmiş olursa olsun karşılıklı pazarlık süreci sonunda optimum kirlilik düzeyini başarılabileceğini ileri sürmektedir.

Soru 34

"Üretim faaliyetlerini uzun dönemde çevreye zararlı olmayacak biçimde yeniden düzenlemeye zorlamaktadır. Bu düzenleme ile maliyetleri artan firmalar ya üretimlerini optimum üretim miktarına kadar azaltacak ya da kirletici emisyonlarını azaltacak yeni bir teknolojiye yatırım yapacaklardır".
Yukarıdaki düzenleme aşağıdaki tanımlardan hangisidir?

Seçenekler

A
Devredilebilir Emisyon İzinleri Yoluyla Çözüm
B
Optimum Kirlilik Düzeyinin Belirlenmesi
C
Çevre Vergileri Yoluyla Çözüm
D
Çevresel Sorumluluk Hukuku Yoluyla Çözüm
E
Çevre Standartları Yoluyla Çözüm
Açıklama:
Literatüre Pigou vergisi olarak girmiş olan bu düzenleyici araç, çevreye bırakılan her bir zararlı emisyon biriminin fiyatlandırılarak kirleten tarafa ödettirilmesini öneren kirleten öder ilkesini esas almaktadır. Pigou vergisi ile kirleticilerin negatif dışsallıklar olarak ortaya çıkan maliyetlerden de sorumlu tutulması amaçlanmaktadır. Çevre vergileri firmaları üretim faaliyetlerini uzun dönemde çevreye zararlı olmayacak biçimde yeniden düzenlemeye zorlamaktadır. Çevre vergileri ile maliyetleri artan firmalar ya üretimlerini optimum üretim miktarına kadar azaltacak ya da kirletici emisyonlarını azaltacak yeni bir teknolojiye yatırım yapacaklardır.

Soru 35

Tarafların, negatif dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetlere ne denir?

Seçenekler

A
Emisyon standardının maliyetleri
B
Emir ve kontrol maliyetleri
C
Çevre vergisi maliyetleri
D
İşlem maliyetleri
E
Kirlilik hasar maliyetleri
Açıklama:
İşlem maliyetleri: Tarafların, negatif dışsallıkların etkisini ortadan kaldırmak üzere bir araya gelme, müzakere etme, pazarlık ve sonuçlandırma sürecinde katlandıkları maliyetlerdir.

Soru 36

Üretimi sırasında kullanılan girdiler ve tüketim sonrası ortaya çıkan atıkları çevreye zarar verecek maddeler içermiyorsa, kullanılan ambalaj malzemesi doğada zararlı etkiler yaratmıyorsa veya tüketildikten sonra bir başka ürünün girdisi olarak kullanılabiliyorsa bu tür ürünlerin çevre dostu ürün etiketi ile çevresel özellikleri açısından diğerlerinden farklı olduğu vurgusunun yapılması hangi düzenleme içinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Çevresel Sorumluluk Hukuku Yoluyla Çözüm
B
Mülkiyet Hakları Yoluyla Çözüm: Coasian Yaklaşım
C
Çevre Standartları Yoluyla Çözüm
D
Çevre Vergileri Yoluyla Çözüm
E
Devredilebilir Emisyon İzinleri Yoluyla Çözüm
Açıklama:
Üretimi sırasında kullanılan girdiler ve tüketim sonrası ortaya çıkan atıkları çevreye zarar verecek maddeler içermiyorsa, kullanılan ambalaj malzemesi doğada zararlı etkiler yaratmıyorsa veya tüketildikten sonra bir başka ürünün girdisi olarak kullanılabiliyorsa bu tür ürünlerin çevre dostu ürün etiketi ile çevresel özellikleri açısından diğerlerinden farklı olduğu vurgusu "Çevre Standartları Yoluyla Çözüm" başlığı altında yer almaktadır.

Soru 37

I) Çevre Standartları Yoluyla Çözüm
II) Mülkiyet Hakları Yoluyla Çözüm: Coasian Yaklaşım
III) Devredilebilir Emisyon İzinleri Yoluyla Çözüm
IV) Çevre Vergileri Yoluyla Çözüm
V) Çevresel Sorumluluk Hukuku Yoluyla Çözüm
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Çevre Sorunlarına Yasal Düzenlemeler Yoluyla Çözüm Alternatiflerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve III
C
III ve V
D
I, III ve IV
E
I, II ve V
Açıklama:
I, II ve V

Soru 38

I) Çevresel Sorumluluk Hukuku Yoluyla Çözüm
II) Mülkiyet Hakları Yoluyla Çözüm
III) Devredilebilir Emisyon İzinleri Yoluyla Çözüm
IV) Çevre Vergileri Yoluyla Çözüm
V) Çevre Standartları Yoluyla Çözüm
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Çevre Sorunlarına Piyasa Temelli Düzenlemeler Yoluyla Çözüm Alternatiflerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
III ve IV
C
II ve V
D
II, III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
III ve IV Çevre Sorunlarına Piyasa Temelli Düzenlemeler Yoluyla Çözüm Alternatiflerindendir.

Soru 39

Aşağıdakilerde hangisi ya da hangileri Çevre Vergilerinin avantajlarından değildir?
I) Uygulamada kirletici emisyonların ölçülmesi ve denetlenmesi için kurulacak sistemin işletim maliyetlerinin yüksek olması.
II) Diğer vergi standartlarına kıyasla firmaları ödemek zorunda kaldıkları vergileri azaltmak üzere yeni teknolojiler için yatırım yapmasını sağlamak.
III) Negatif dışşallıklardan kaynaklanan fiyat sapmalarını düzeltmek.
IV) Firmalara yüklene maliyetin, piyasa fiyatları üzerinden tüketicilere yansıtılması durumunda etkinsiz hâle gelmesi.
V) Maliyeti yükselen firmaların maliyet minimizasyonu amacıyla istihdam ettikleri işgücünün bir bölümünü işten çıkarmayı tercih etmesi.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
III ve IV
D
II, III ve V
E
I, IV ve V
Açıklama:
Çevre vergilerinin bu avantajlarına rağmen bazı dezavantajları olduğu da bilinmektedir (Asafu-Adjaye, 2005, 87). İlk olarak, firmaların marjinal kirlilik kontrol maliyetlerini ve kirlilik kontrolünün marjinal faydasını ölçme konusundaki belirsizlikler nedeniyle merkezî yönetim optimum vergi oranının belirlenmesinde problemlerle karşılaşılmaktadır. Vergi oranı ve kabul edilebilir bir kirlilik düzeyi arasındaki dengenin nerede kurulacağı, çoğu zaman sanayileşme, bölgesel kalkınma ve istihdam önceliklerinin gölgesinde kalabilmektedir. İkinci olarak,
çevre vergilerinin uygulanmasında kirletici emisyonların ölçülmesi ve denetlenmesi için kurulacak sistemin işletim maliyetleri bir hayli yüksek olabilmektedir. Üçüncü olarak, verginin firmalara yüklediği maliyetin, piyasa fiyatları üzerinden tüketicilere yansıtılması durumunda etkinsiz hâle gelmesi mümkündür. Çevre vergilerinin dördüncü dezavantajı, vergi nedeniyle maliyeti yükselen firmaların maliyet minimizasyonu amacıyla istihdam ettikleri işgücünün bir bölümünü işten çıkarmayı tercih edebilmesidir. Son olarak, çevre vergileri, ödenen vergi ile kirletme hakkının satın alındığı izlenimi yaratması nedeniyle de eleştirilmektedir.

Soru 40

Aynı tür kirleticinin birden fazla firma tarafından alıcı ortamlara bırakıldığı durumlarda, tüm firmaların marjinal kirlilik kontrol maliyetlerini eşitleyen toplam emisyon miktarında gerçekleşmesi "maliyet etkin çözümdür".
Bu durum aşağıdakilerden hangisi içerisinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Çevresel Sorumluluk Hukukunun Etkinliği
B
Çevre Standartlarının Etkinliği
C
Mülkiyet Haklarının Etkinliği
D
Devredilebilir Emisyon İzinlerinin Etkinliği
E
Çevre Vergilerinin Etkinliği
Açıklama:
Göreli olarak daha düşük maliyetle kirlilik kontrolü yapabilecek durumdaki firmaların, daha fazla sorumluluk üstlenmesi durumunda aynı miktar kaynak kullanımı ile daha fazla kirlilik kontrolü gerçekleştirilebilecektir. Bu nedenle emisyon standardını esas alan bir kontrol aracı ile maliyet etkin çözüm elde etmek mümkün değildir.
Aynı tür kirleticinin birden fazla firma tarafından alıcı ortamlara bırakıldığı durumlarda, tüm firmaların marjinal kirlilik kontrol maliyetlerini eşitleyen toplam emisyon miktarında gerçekleşmesi "maliyet etkin çözümdür.

Soru 41

Çevreye zararlı emisyonların marjinal dışsal maliyetleri göz önünde bulundurularak bir vergi ile içselleştirilmesini aşağıdakilerden hangisi önermiştir?

Seçenekler

A
A. C. Pigou
B
A. Marshall
C
A. Smith
D
D. Ricardo
E
R. Coase
Açıklama:
Çevresel sorumluluk hukukunu optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi mülkiyet hakkının kirletene veya kirlilikten zarar görene verilmiş olmasının olası sonuçlarını tartıştığı makalesi ile Nobel Ödülü almıştır

Seçenekler

A
C.D. Kolstad
B
M. Khalid
C
R. Coase
D
A. Pigou
E
A. Enders
Açıklama:
Çevresel sorumluluk hukukunu optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 43

Çevre kirliliğinden mağdur olanların haklarının mahkemeler yolu ile korunmasının dezavantajlı yönleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?

Seçenekler

A
Hukuki karar süreçlerinin yavaş işlemesi
B
Hukuki karar süreçlerinin maliyetli olması
C
Dava açma maliyetlerinin karşılanmasındaki zorluklar
D
Kirleten ve kirlilikten etkilenenlerin sayıca çokluğunun kirlilikten etkilenmeyi belirlemede yarattığı zorluklar
E
Mahkemelerin vereceği cezanın sosyal optimumu sağlamak için gerekli olan kadar olması
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında sorumluluk hukukuna dayalı yaklaşımın çözüm önerisini açıklayacabileceksiniz.

Soru 44

Coase’ye getirilen eleştirilerden işlem maliyetleri ile ilgili olanlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
İşlem maliyetleri yüksektir
B
Zarar gören tarafların belirlenmesi kolaydır
C
Taraflar çok sayıdadır
D
Sorumlu tarafın belirlenmesi zordur
E
Sorumlu tarafın zararın ne kadarından sorumlu olduğunu belirlemek zordur
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında mülkiyet haklarına dayalı Coasian yaklaşımın çözüm önerisini açıklayacabileceksiniz.

Soru 45

İklim değişikliği tehdidi yaratan fosil yakıtlardan kaynaklanan karbondioksit emisyonlarını azaltmayı amaçlayan vergi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karbon vergisi
B
Gelir vergisi
C
Tüketim vergisi
D
Pigou vergisi
E
Gider vergisi
Açıklama:
Çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifini açıklayabileceksiniz.

Soru 46

Bir ekonomik faaliyet sonucu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm hasarın parasal değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kirlilik hasar maliyeti
B
Hasar Maliyeti
C
Hasar marjinal maliyeti
D
Ortalama kirlilik hasar maliyeti
E
Sabit kirlilik hasar maliyeti
Açıklama:
Çevre vergilerini optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 47

Bir kağıt imalathanesinin üretim sürecinde atıklarını nehre bırakmasıyla oluşan kirliliğin neden olduğu hasarın parasal değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kirlilik hasar maliyeti
B
Kirlilik hasar vergisi
C
İşletmenin değişken maliyeti
D
Kirlilik toplumsal maliyeti
E
İşletmenin toplam maliyeti
Açıklama:
Çevre vergilerini optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 48

Son birim kirlilik kontrol işleminin maliyetini aşağıdaki eğrilerden hangisi tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
MCC eğrisi
B
MC eğrisi
C
MDC eğrisi
D
MR eğrisi
E
AC eğrisi
Açıklama:
Çevre vergilerini optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 49

İki kirletici firmanın (firma A ve firma B) faaliyet gösterdiği kirletici bir sektörde çevre vergisi uygulamasının maliyet etkin çözümü sağlaması için hangi koşulun gerçekleşmesi gerekir?

Seçenekler

A
MCCa=MCCb=T
B
MDCa=MDCb=T
C
MSCa=MSCb=T
D
MPC=MPCb=T
E
MDCa=MDCb
Açıklama:
Çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifini açıklayabileceksiniz.

Soru 50

Kirletici emisyon miktarının artan bir fonksiyonu olan değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
MDC
B
MCC
C
MC
D
MPC
E
APP
Açıklama:
Çevre sorunlarına devredilebilir emisyon izinleri sistemi yoluyla çözüm önerisini açıklayabileceksiniz.

Soru 51

Optimum kirletici emisyon miktarı aşağıdaki durumların hangisinde oluşur?

Seçenekler

A
MDC=MCC
B
MR=MC
C
P=MC
D
MDC>MCC
E
MDC
Açıklama:
Devredilebilir emisyon izinlerini optumum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 52

Marjinal dışsal maliyet için aşağıdaki kısaltmalardan hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
MPC
B
MEC
C
MSC
D
MSB
E
MRS
Açıklama:
Piyasa başarısızlıklarının neden olduğu çevre sorunları karşısında alternatif politika yaklaşımlarını açıklayacabileceksiniz.

Soru 53

Marjinal sosyal maliyet için aşağıdaki kısaltmalardan hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
MRTS
B
MRT
C
MSC
D
MPC
E
MRS
Açıklama:
Piyasa başarısızlıklarının neden olduğu çevre sorunları karşısında alternatif politika yaklaşımlarını açıklayacabileceksiniz.

Soru 54

Nehrin üst bölümünde yerleşik kağıt imalathanesi üretim sürecindeki atıklarıyla nehri kirletirken balık üretim çiftliği i&c

Seçenekler

A
Pozitif içsellik
B
Negatif içsellik
C
Pozitif dışsallık
D
Negatif dışsallık
E
Nötr bir etki
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında sorumluluk hukukuna dayalı yaklaşımın çözüm önerisini açıklayacabileceksiniz.

Soru 55

Çevreye zararlı emisyonların marjinal dışsal maliyetine denk bir vergi ile piyasa fiyatında içselleştirilmesini öneren isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
R. Coase
B
A. C. Pigou
C
G. Hardin
D
T. Malthus
E
V. Pareto
Açıklama:
Çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifini açıklayabileceksiniz.

Soru 56

Çevre sorunları karşısında aşağıdaki çözüm alternatiflerinden hangisi maliyet etkindir?

Seçenekler

A
Sorumluluk hukuku
B
Mülkiyet hakları
C
Çevre vergileri
D
Çevre standartları
E
Çevre ahlakı
Açıklama:
Çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifini açıklayabileceksiniz.

Soru 57

Çevresel sorumluluk hukukuna göre optimum kirlilik düzeyini aşağıdakilerden hangisi belirler?

Seçenekler

A
Tarafların karşılıklı pazarlığı
B
Piyasa fiyatları
C
Mahkeme kararı
D
Çevreci kuruluşlar
E
Eylem Planları
Açıklama:
Çevre vergilerini optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 58

Pigou vergisi aşağıdaki ilkelerden hangisini benimsemektedir?

Seçenekler

A
Temiz tutan ödüllendirilir ilkesi
B
Kirleten cezalandırılır ilkesi
C
Gider ilkesi
D
Gelir ilkesi
E
Kirleten öder ilkesi
Açıklama:
Çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifini açıklayabileceksiniz.

Soru 59

Fosil yakıt kaynaklı elektrik üretiminin durdurulmasının mümkün olmamasının nedeni nedir?

Seçenekler

A
Toplumsal yararının toplumsal maliyetine eşit olması
B
Toplumsal maliyetinin sıfır olması
C
Toplumsal yararının sıfır olması
D
Toplumsal yararının toplumsal maliyetinden büyük olması
E
Toplumsal yararının toplumsal maliyetinden küçük olması
Açıklama:
Piyasa başarısızlıklarının neden olduğu çevre sorunları karşısında alternatif politika yaklaşımlarını açıklayacabileceksiniz.

Soru 60

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi kirleten öder ilkesini dikkate almamaktadır?

Seçenekler

A
Çevre vergileri
B
Çevre standartları
C
Sorumluluk hukuku
D
Devredilebilir emisyon izinleri
E
Mülkiyet hakları
Açıklama:
Çevre vergilerini optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 61

İklim değişikliği tehdidi yaratan fosil yakıtlardan kaynaklanan karbondioksit emisyonlarını azaltmayı amaçlayan vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çevre vergisi
B
Emisyon vergisi
C
Pigou vergisi
D
Optimum vergi
E
Karbon vergisi
Açıklama:
Çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifini açıklayabileceksiniz.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi çevre vergilerinin avantajları arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Maliyet etkindir
B
Firmaları yeni teknolojilere yatırım yapmaya teşvik eder
C
Çevre kalitesi ve istihdamı arttırarak çifte yarar sağlar
D
İşlem maliyeti düşük düzeydedir.
E
Merkezi yönetim bütçesine önemli katkı sağlar
Açıklama:
Çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifini açıklayabileceksiniz.

Soru 63

Çevreye zararlı emisyonların marjinal dışsal maliyetine denk bir vergi ile piyasa fiyatında içselleştirilmesinin kaynak dağılımında etkinliği sağlayacağını ileri süren kimdir?

Seçenekler

A
Adam Simith
B
Garrett Hussen
C
Marshall
D
A. Cecil Pigou
E
David Ricardo
Açıklama:
Piyasa başarısızlıklarının neden olduğu çevre sorunları karşısında alternatif politika yaklaşımlarını açıklayacabileceksiniz.

Soru 64

Çevre vergisi yoluyla firmanın optimum emisyon miktarını belirlemesi için aşağıdaki koşullardan hangisinin gerçekleşmesi gerekir?

Seçenekler

A
Emisyon vergisinin marjinal kirlilik kontrol maliyetine eşitlenmesi
B
Kirlilik emisyon vergisinin marjinal özel faydaya eşitlenmesine
C
Marjinal sosyal maliyetin marjinal özel maliyetten küçük olmasına
D
Marjinal özel maliyetin marjinal özel faydaya eşitlenmesine
E
Marjinal dışsal maliyetin fiyata eşit olmasına
Açıklama:
Çevre vergilerini optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi çevre standartlarının öne çıkan üstünlükleri arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Firmalar arasında kirlilik kontrol maliyetlerindeki farklılıkları dikkate alır
B
Maliyet etkin çözüm elde edilir
C
Düşük kaynak kullanımına neden olur.
D
Müdahalecidir ve piyasa sistemiyle uyumludur.
E
Herkese eşit koşullar getirdiği için adil bir uygulamadır
Açıklama:
Çevre sorunlarına standartlar belirlenmesi yoluyla çözüm alternatifini değerlendirebileceksiniz.

Soru 66

Çevresel sorumluluk hukuku yoluyla optimal kirletici emisyon miktarının sağlanması için aşağıdaki koşullardan hangisinin gerçekleşmesi gerekir?

Seçenekler

A
Marjinal kirlilik kontrol maliyetinin marjinal kirlilik hasar maliyetinden büyük olması
B
Marjinal kirlilik kontrol maliyetinin marjinal kirlilik hasar maliyetinden küçük olması
C
Marjinal kirlilik kontrol maliyetinin marjinal kirlilik hasar maliyetine eşit olması
D
Marjinal kirlilik hasar maliyetinin atık emisyon miktarıyla birlikte artması
E
Marjinal kirlilik kontrol maliyeti eğrisinin azalan eğime sahip olması
Açıklama:
Çevresel sorumluluk hukukunu optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 67

Pis su arıtma, filitrelenmiş baca sistemleri, binalarda ses yalıtımıyla ilişkili harcamalar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kirlilik hasar maliyeti
B
Marjinal içsel maliyet
C
Kirlilik kontrol maliyeti
D
Marjinal maliyet
E
Optimum maliyet
Açıklama:
Çevresel sorumluluk hukukunu optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.

Soru 68

Aşağıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri çevresel sorumluluk hukuku yoluyla çözüm yaklaşımı açısından doğrudur?I. Çevreyi kirleterek negatif dışsallığa neden olduğu tespit edilen tarafın, kirlilikten zarar gören tarafa verdiği zararları karşılamak üzere ödemek zorunda olduğu tazminatı belirleyen düzenlemelerden oluşmaktadır.II. Ekonomik bakış açısıyla çevresel sorumluluk hukuku negatif dışsallıkları içselleştirme stratejisidir.III. Kirletici ekonomik faaliyetlerde bulunanları, yasal düzenlemelerle dışsal maliyetlerini de iyi yönetmeye zorlamaktadır.

Seçenekler

A
I
B
II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında sorumluluk hukukuna dayalı yaklaşımın çözüm önerisini açıklayacabileceksiniz.
Verilen ifadelerin hepsi “Çevresel sorumluluk hukuku” yoluyla çözüm yaklaşımına uygundur. Doğru cevap E'de verilmiştir.

Soru 69

Bir ekonomik faaliyet sonucu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm hasarın parasal değeri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Çevre kalitesi maliyeti
B
Kirlilik hasar maliyeti
C
Çevresel etki değerlendirmesi maliyeti
D
Kirlilik kontrol maliyeti
E
Marjinal kirlilik maliyeti
Açıklama:
Çevresel sorumluluk hukukunu optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.
Bir ekonomik faaliyet soncu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm hasarın parasal değeri kirlilik hasar maliyetidir. Cevap B seçeneğidir.

Soru 70

Aşağıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri çevresel sorumluluk hukuku uygulamasının etkinliğini azaltır?I. Kirleten tarafın verdiği zararı gizlemeye çalışması.II. Kirleten ve kirlilikten etkilenen sayısının az olması.III. Zarar gören tarafın gördüğü zararı abartılı göstermesi.

Seçenekler

A
I
B
II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çevresel sorumluluk hukukunu optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.
Kirleten tarafın verdiği zararı gizlemeye çalışması ve zarar gören tarafın da gördüğü zararı abartılı göstermesi çevresel sorumluluk hukuku uygulamasının etkinliğini azaltır. Cevap C'dir.

Soru 71

Aşağıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri çevresel sorumluluk hukuku uygulaması ile ilgili olarak çevre kirliliğinden mağdur olanların haklarının mahkemeler yoluyla korunmasının dezavantajlı yönleri arasında sayılabilir?I. Hukuki karar süreçleri yavaş ve maliyetli olabilir.II. Kirlilikten zarar gören taraf dava açma maliyetini karşılayamayacak durumdaysa, sorunun dava yoluyla çözümünü öneren bu sistemden beklenen sonucu almak mümkün olmayabilir.III. Kirletenler ve kirlilikten etkilenenler çok sayıda olduğu zaman kimin kimden ne kadar etkilendiğini belirlemek zor olabilir.

Seçenekler

A
I
B
II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çevresel sorumluluk hukukunu optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi açısından değerlendirebileceksiniz.
Verilen ifadelerin hepsi çevresel sorumluluk hukuku uygulaması ile ilgili olarak çevre kirliliğinden mağdur olanların haklarının mahkemeler yoluyla korunmasının dezavantajlı yönleri arasında sayılabilir doğru cevap E'dir.

Soru 72

Coasian yaklaşıma göre aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I. Mülkiyet hakkının başlangıçta nasıl dağılmış olduğu önemlidir.II. Coase kirleten ve kirlilikten zarar gören taraflar arasında gönüllü pazarlık esasına dayalı ticaretin sağlayacağı bir piyasa çözümü ile dışsallıkların içselleştirilebileceğini ileri sürmektedir.III. Piyasa başarısızlığı nedeniyle oluşan etkinsizlik sorununa hükûmet müdahalesi yerine yine piyasa sistemi içinde bir çözüm bulunmuş olmaktadır.

Seçenekler

A
I
B
II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında mülkiyet haklarına dayalı Coasian yaklaşımın çözüm önerisini açıklayacabileceksiniz.
Coasian yaklaşıma göre; mülkiyet hakkının başlangıçta nasıl dağılmış olduğunun önemi yoktur diğer ifadeler doğrudur. Cevap 'dir.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi çevre kirliliği sorununun mülkiyet haklarının dağılımı yoluyla çözülebileceğini ileri süren Coase teoremine getirilen eleştirilerden değildir?

Seçenekler

A
Çevre sorunları karşısında yalnızca mülkiyet haklarını işleterek devletin yapacağı düzenlemelerin önemini azaltan bir yaklaşım getiriyor olması
B
İşlem maliyetlerinin yüksekliği
C
Tarafları sorunu çözebilecek bilgelikte kabul ediyor olması
D
Bedavacılık olarak tanımlanan tutumlar nedeniyle optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesinin mümkün olamaması
E
Kirleten ve kirlilikten zarar gören tarafların tam olarak belirlenmesinin kolay olmaması
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında mülkiyet haklarına dayalı Coasian yaklaşımın çözüm önerisini açıklayacabileceksiniz.
Çevre sorunları karşısında yalnızca mülkiyet haklarını işleterek devletin yapacağı düzenlemelerin önemini azaltan bir yaklaşım getiriyor olması çevre kirliliği sorununun mülkiyet haklarının dağılımı yoluyla çözülebileceğini ileri süren Coase teoremine getirilen eleştirilerden değildir. Cevap A seçeneğidir.

Soru 74

Ortak mallardan kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmaları durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Coase yaklaşımı
B
Bedavacılık
C
Kirleten öder ilkesi
D
İşlem maliyeti
E
Pazarlığa dayalı süreç
Açıklama:
Çevre sorunları karşısında mülkiyet haklarına dayalı Coasian yaklaşımın çözüm önerisini açıklayacabileceksiniz.
Ortak mallardan kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmaları durumu bedavacılık olarak ifade edilir. Cevap B'dir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi alıcı ortamlara bırakılmasına yasal olarak izin verilen maksimum atık boşaltım miktarlarını tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Ürün ve üretim süreci standartları
B
İmisyon standartları
C
Emisyon standartları
D
Geri dönüşüm süreci standartları
E
Atık standartları
Açıklama:
Çevre sorunlarına standartlar belirlenmesi yoluyla çözüm alternatifini değerlendirebileceksiniz.
Alıcı ortamlara bırakılmasına yasal olarak izin verilen maksimum atık boşaltım miktarları Emisyon standartlarıdır. İmisyon standartları iç ortam ile ilgilidir. Doğru seçenek C'dir.

Soru 76

Basit ve esnek olmaları ve politik olarak kabul görmeleri gibi avantajlarına rağmen ekonomik ve sosyal sonuçlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, standartların çok sayıda olumsuzluğa sahip olduğu görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bu olumsuzluklar arasında sayılabilir?I. Kamu otoritesi tarafından tek taraflı olarak belirlenen standartlar piyasa sisteminin ruhuyla uyumludur.II. Kirlilik kontrol uygulamalarının idare hukukunun alanına girmesi ve izleme ve cezalandırma faaliyetlerinin geniş bir bürokrasi alanı yaratıyor olması nedeniyle yüksek işlem maliyetlerine sahiptir.III. Standartların hızla değişmekte olan çevre koşullarına uyum sağlayacak sıklıkla revizyon gerektirmesine rağmen, mevcut yasaların bu değişim hızına uyum sağlayamadığı durumlarda standartların etkinliğinin kaybolmasıdır.IV. Standartların sıkılaştırılmış olması işletmelerin kârlılığını olumsuz yönde etkiliyorsa, politik maliyeti ağır olabilmektedir.

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
IIII ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Çevre sorunlarına standartlar belirlenmesi yoluyla çözüm alternatifini değerlendirebileceksiniz.
Kamu otoritesi tarafından tek taraflı olarak belirlenen standartlar piyasa sisteminin ruhuyla uyumlu değildir, diğer verilen ifadelerin hepsi doğrudur. Cevap D seçeneğidir.

Soru 77

İklim değişikliği tehdidi yaratan fosil yakıtlardan kaynaklanan karbondioksit emisyonlarını azaltmayı amaçlayan vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakıt vergisi
B
Karbon vergisi
C
Çevre vergisi
D
Taşıt vergisi
E
Atık vergisi
Açıklama:
Çevre sorunlarına çevre vergileri yoluyla çözüm alternatifini açıklayabileceksiniz.
İklim değişikliği tehdidi yaratan fosil yakıtlardan kaynaklanan karbondioksit emisyonlarını azaltmayı amaçlayan vergi Karbon vergisidir. Cevap B'dir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik bakış açısı ile çevresel sorumluluk hukukunu açıklar?

Seçenekler

A
Çevresel sorumluluk hukuku negatif dışsallıkları içselleştirme stratejisidir.
B
Çevresel sorumluluk hukuku tüketicilere büyük yük yükler.
C
Çevresel sorumluluk hukuku girişimcileri kısıtlamaz.
D
Çevresel sorumluluk hukuku piyasaya giriş engelidir.
E
Çevresel sorumluluk hukuku yaptırım gücüne sahip değildir.
Açıklama:
Çevresel sorumluluk hukuku çevreyi kirleterek negatif dışsallığa neden olduğu tespit edilen tarafın, kirlilikten zarar gören tarafa verdiği zararları karşılamak üzere ödemek zorunda olduğu tazminatı belirleyen düzenlemelerden oluşmaktadır (Endres, 2011, 51). Ekonomik bakış açısıyla çevresel sorumluluk hukuku negatif dışsallıkları içselleştirme stratejisidir.

Soru 79

Nehre olması gerekenden fazla kirletici atık bırakılmasıyla sonuçlanan aşırı kâğıt üretimi ve yetersiz balık üretimi ile sonuçlanan bir etkinsizlik problemi ile karşı karşıya olduğunuz varsayımı altında aşağıdakilerden hangisi bu tür bir probleme çözüm olabilir?

Seçenekler

A
Kâğıt imalathanesi üretimi durdurmalıdır.
B
Kâğıt imalathanesi sahibi balık üretim çiftliği sahibinin zararını tazmin etmelidir.
C
Kâğıt imalathanesi atıklarını başka yere dökmelidir.
D
Balık üretim çiftliği yerini değiştirmelidir.
E
Balık üretim çiftliği diğer balık üreticileri ile birlik olmalı ve karteli oluşturmalıdır.
Açıklama:
Nehrin üst bölümünde yerleşik kâğıt imalathanesi üretim sürecindeki atıklarıyla nehri kirletirken balık üretim çiftliği için negatif dışsallık yaratmaktadır. Bununla birlikte her iki firmanın da nehir üzerinde mülkiyete dayalı bir hakkı bulunmamaktadır. Dolayısıyla kâğıt imalathanesinin balık üretim işletmesine verdiği zarar karşılığı bir ödeme yapma zorunluluğu yoktur. Dördüncü bölümde negatif dışsallıkları içselleştirmeye zorlayacak bir sistem yoksa kaynak dağılımında aşırı kirlilik olarak gözlenebilecek sonuçlar ortaya çıkacağını ve bunun sosyal açıdan bir etkinsizlik problemi olacağını belirtmiştik. Bu örneğimizde de nehre olması gerekenden fazla kirletici atık bırakılmasıyla sonuçlanan aşırı kâğıt üretimi ve yetersiz balık üretimi ile sonuçlanan bir etkinsizlik problemi ile karşı karşıyayız. Bu problemin optimum kirlilik düzeyinde çözülmesi beklenmektedir. Şimdi böyle bir problem karşısında sorumluluk hukukunu kullanarak optimum kirlilik düzeyi için nasıl bir çözüm bulunabileceğini açıklamaya çalışalım.
Sorumluluk hukuku kâğıt imalathanesi sahibine ilgili yasa gereği balık üretim çiftliği sahibinin zararını tazmin etmesini emredecektir. Mahkeme kirlilikten zarar gören tarafa ödenecek tutarı hasar maliyet fonksiyonunu göz önünde bulundurarak belirleyecektir.
Kâğıt imalathanesinin üretim sürecinde atıklarını nehre bırakmasıyla oluşan kirliliğin neden olduğu hasarın parasal değeri kirlilik hasar maliyetini oluşturmaktadır.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi kirleten ve kirlilikten zarar gören taraflar arasında gönüllü pazarlık esasına dayalı ticaretin sağlayacağı bir piyasa çözümü ile dışsallıkların içselleştirilebileceğini ileri sürmektedir?

Seçenekler

A
Üretim yaklaşımı
B
Arz kanunu
C
Coasian yaklaşımı
D
Davranışsal iktisat yaklaşımı
E
Heterodoks İktisat yaklaşımı
Açıklama:
Coasian yaklaşıma göre bu süreçte mülkiyet hakkının başlangıçta nasıl dağılmış olduğunun önemi yoktur. Coase kirleten ve kirlilikten zarar gören taraflar arasında gönüllü pazarlık esasına dayalı ticaretin sağlayacağı bir piyasa çözümü ile dışsallıkların içselleştirilebileceğini ileri sürmektedir (Hussen, 2005, 94). Böylelikle, piyasa başarısızlığı nedeniyle oluşan etkinsizlik sorununa hükûmet müdahalesi yerine yine piyasa sistemi içinde bir çözüm bulunmuş olmaktadır.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi kamu otoritesinin emisyonları (We) miktarda sınırlayan (MCC=MDC) bir emisyon standardı belirlemesinin nedenidir?

Seçenekler

A
Kamu mallarına standart getirmek
B
Optimal kirliliği azaltmak
C
Kirliliği ortadan kaldırmak
D
Optimal kirlilik düzeyini belirlemek
E
Kirleteni cezalandırmak
Açıklama:
Kamu otoritesi emisyonları We miktarda sınırlayan (MCC=MDC) bir emisyon standardı belirleyip kâğıt imalathanesini bu standarda uymaya zorlayabilir. Optimal kirlilik düzeyini belirleyen bu çözüm ancak standardı belirleyen otoritenin kirletenin kirlilik kontrol maliyetleri, kirlenen tarafın uğradığı zararın maliyeti gibi standart belirleme sürecini etkileyen göstergeler hakkında tam bilgi sahibi olması durumunda gerçekleşebilir. Aksi durumda kamu otoritesi emisyon standardını maliyetler konusunda başlangıçta sahip olduğu bilginin yarattığı farkındalık düzeyinde belirler. Örneğin, nehirdeki kirlenme konusunda abartılı bir tehdit algısı oluşmuşsa belirlenecek olan standart, optimum kirlilik miktarı için gerekenden daha fazla kirlilik kontrolünde bulunulmasına neden olacaktır. Şekilde W1 olarak tanımlanmış olan emisyon standardının, kirlilik miktarını optimum kirlilik miktarınının (We) da altına çeken bir sıkılıkta belirlenmiş olduğu görülmektedir. Emisyon standardının aşırı sıkılaştırılmış olması nedeniyle bu uygulamadan zarar gören kirleticiler standardın yenilenmesi için tepki gösterebilirler.

Soru 82

Coase yaklaşımı 'Kirleten öder.' ilkesine kayıtsız kalmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi Coase yaklaşımına göre optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesini mümkün kılmayan etkendir?

Seçenekler

A
Kamu malı herkesindir ilkesi
B
Bedavacılık
C
Üstünlük
D
Kamu mallarının büyük ölçekli olması
E
Kamu mallarının
Açıklama:
Coase’un yaklaşımı, mülkiyetin hangi tarafta olduğuna bağlı olarak ödeme yükümlülüğünü belirlerken, kirleten öder ilkesine kayıtsız kalmaktadır. Nehri kirleten çok sayıda kâğıt imalathanesi bulunması durumunda, nehrin kullanım hakkına sahip olan balık üretim çiftliğini zararını tazmin ederek ikna etmek durumundaki imalathanelerin bundan sağlayacakları faydayı bir başka ifadeyle gerçek ödeme istekliliklerini gizlemeleri mümkündür. Kâğıt imalathanelerinin bedavacılık olarak tanımlanan bu duruşu nedeniyle optimum kirlilik düzeyinin belirlenmesi mümkün olamamaktadır.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunlarının yasal düzenlemelerle çözümü konusunda geliştirilmiş önemli alternatiflerden biridir?

Seçenekler

A
Yöntemler uygulamaya koymak
B
Kamu mallarının herkesin olduğu bilincini yaymak
C
Denetimleri sıkılaştırmak
D
Ceza ve ödül sistemini uygulamaya koymak
E
Standart geliştirmek
Açıklama:
Çevre sorunlarının yasal düzenlemelerle çözümü konusunda geliştirilmiş önemli alternatiflerden biri de hedeflenen çevre kalitesini tanımlayan standartlar geliştirilmesidir.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi dışsal maliyetleri içselleştiremeyen piyasa sistemini düzenleyerek çevreye zararlı her türlü atığın kontrol edilmesini sağlayan maliyet açısından etkin bir araç olarak görülmektedir?

Seçenekler

A
Kamu mallarına fiyat belirlenmesi
B
Çevre bilinçlendirmeleri
C
Çevre vergileri
D
Çevre standartları
E
Yasal düzenlemeler
Açıklama:
Çevre vergileri dışsal maliyetleri içselleştiremeyen piyasa sistemini düzenleyerek çevreye zararlı her türlü atığın kontrol edilmesini sağlayan maliyet etkin bir araç olarak görülmektedir.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi emisyonların optimum kontrol düzeyinde belirlenmesini teşvik etmek için standart belirleme ve çevre vergisi gibi iki düzenleme aracının üstün yönlerini birleştirerek maliyet etkin çözümü piyasa mekanizmasının işleyişine bırakan çözüm yöntemidir?

Seçenekler

A
Çevre standartları
B
Devredilebilir emisyon izinleri
C
Çevre bilinçlendirmeleri
D
Çevre ahlakı
E
Mülkiyet hakları
Açıklama:
Kirletici emisyonlarını, emisyon kontrolünün marjinal faydasını marjinal kirlilik kontrol maliyetine eşitleyen optimum emisyon miktarına kadar azaltmak istediğimizi düşünelim. Bu amacımızı standart belirleme ve çevre vergisi gibi iki düzenleme ile gerçekleştirebileceğimizi biliyoruz. Bu iki düzenleme arasında çevre vergisinin maliyet etkinlik kriterine uyan bir araç olması nedeniyle daha avantajlı olduğunu da belirtmiştik. Bununla birlikte firmaların marjinal kirlilik kontrol maliyetlerini ve kirlilik kontrolünün marjinal faydasını doğru olarak tahmin etmenin güçlükleri nedeniyle optimum emisyon miktarı için merkezî hükûmet tarafından açıklanan çevre vergisi oranına şüpheyle bakıldığını da biliyoruz. Bu nedenle emisyonların optimum kontrol düzeyinde belirlenmesini teşvik etmek üzere bu iki amacın üstün yönlerini birleştirerek maliyet etkin çözümü piyasa mekanizmasının işleyişine bırakan devredilebilir emisyon izinleri sistemi geliştirilmiştir.

Soru 86

Devredilebilir emisyon izinleri sisteminde, emisyon izinleri çok sayıda firma arasında paylaştırılmışsa izin fiyatları hangi piyasa ortamında oluşacaktır?

Seçenekler

A
Rekabetçi piyasa
B
Monopol
C
Oligopol
D
Monopolcü rekabet
E
Düopol
Açıklama:
Devredilebilir emisyon izinleri sisteminde, emisyon izinleri çok sayıda firma arasında paylaştırılmışsa izin fiyatları rekabetçi bir piyasa ortamında oluşacaktır.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonomik faaliyet sonucu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm hasarın parasal değeridir?

Seçenekler

A
Kirlilik batık maliyeti
B
Kirlilik sabit maliyeti
C
Kirlilik ortalama maliyeti
D
Kirlilik marjinal maliyeti
E
Kirlilik hasar maliyeti
Açıklama:
Kirlilik hasar maliyeti: Bir ekonomik faaliyet sonucu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm hasarın parasal değeridir.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi çevresel kaynakların optimal dağılımını sağlamada geliştirilmiş yasal temelli yaklaşımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Çevresel sorumluluk hukuku yoluyla çözüm
B
Mülkiyet hakları yoluyla çözüm
C
Coasian Yaklaşım
D
Çevre vergileri yoluyla çözüm
E
Çevre standartları yoluyla çözüm
Açıklama:
Çevre sorunlarına çözüm alternatifleri; yasal ve piyasa temelli çözümler olarak ifade edilir. Çevre vergileri piyasa temelli çözümler arasında yer almakta olduğu için yasal temelli çözümler arasında yer almaz. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.
Çevre Sorunlarına Yasal Düzenlemeler Yoluyla Çözüm Alternatifleri
Çevre Sorumluluk Yoluyla Çözüm
Mülkiyet Hakları Yoluyla Çözüm: Coasian Yaklaşım
Çevre Standartları Yoluyla Çözüm
Çevre Sorunlarına Piyasa Temelli Düzenlemeler Yoluyla Çözüm Alternatifleri
Çevre Vergileri Yoluyla Çözüm
Devredilebilir Emisyon izinleri Yardımıyla Çözüm
Çevre vergileri yoluyla çözüm, piyasa temelli düzenlemeler yoluyla çözüm alternatifleri arasında yer almaktadır.

Soru 89

Bir boya firmasının üretim sürecinde atıklarını nehre boşaltmasıyla oluşan kirliliğin neden olduğu hasarın parasal maliyeti aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Seçenekler

A
Kirlilik kontrol maliyeti
B
Kirlilik azaltım maliyeti
C
Kirlilik hasar maliyeti
D
İşlem maliyeti
E
Pigou vergisi
Açıklama:
Kirlilik hasar maliyeti, bir ekonomik faaliyet sonucu çevreye bırakılan kirletici emisyonların ekolojik sistemde neden olduğu tüm hasarın parasal maliyetidir. Örneğimiz bu tanımlamaya uymaktadır.

Soru 90

Bir termik santralin çevre kalitesini iyileştirmek amacıyla çevreye bıraktığı kirletici emisyonları azaltmak amacıyla yaptığı harcamalar aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Seçenekler

A
Kirlilik azaltım maliyeti
B
Kirlilik hasar maliyeti
C
Optimal kirlilik düzeyi
D
Bedavacılık
E
Pozitif dışsal maliyet
Açıklama:
Çevre kalitesini iyileştirmek veya kirliliği kontrol altına almak amacıyla yapılan parasal harcamalardır.
Kirlilik kontrol (azaltım) maliyeti

Soru 91

Çevreyi kirleten tarafa, sebep olduğu kirliliğin temizlenme maliyetinin veya kirleterek verdiği zararın parasal karşılığının ödettirilmesini benimseyen bir çevre politikası ilkesi aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Seçenekler

A
Maliyet etkin ilke
B
Optimum ilke
C
Kirleten öder ilkesi
D
Önceden önleme ilkesi
E
Kaynağında düzeltme ilkesi
Açıklama:
Kirleten öder ilkesi, çevreyi kirleten tarafa, sebep olduğu kirliliğin temizlenme maliyetinin veya kirleterek verdiği zararın parasal karşılığının ödettirilmesini benimseyen bir çevre politikası ilkesidir.

Soru 92

Aşağıdaki mallardan hangisinde bedavacılık sorunu ortaya çıkmaz?

Seçenekler

A
Nehirler
B
Ormanlar
C
Denizler
D
Göller
E
Konutlar
Açıklama:
Ortak mallarda kimin ne kadar fayda sağladığının belirlenemeyeceğini gören kullanıcıların, maliyetin başkaları tarafından karşılanması beklentisiyle sağladıkları faydayı gizleyerek finansmanına katılmaktan kaçınmaları durumudur. Bu durum özel mal olan konutlar için geçerli değildir.

Soru 93

Pigou vergisi aşağıdakilerden hangisini temel alır?

Seçenekler

A
Bedavacılık
B
Kirleten öder ilkesi
C
Maliyet optimizasyonu
D
Kaynağında düzenleme ilkesi
E
İşlem maliyeti minimizasyonu
Açıklama:
Literatüre Pigou vergisi olarak girmiş olan düzenleyici araç, çevreye bırakılan her bir zararlı emisyon biriminin fiyatlandırılarak kirleten tarafa ödettirilmesini öneren kirleten öder ilkesini temel almaktadır.

Soru 94

Fosil yakıtla elektrik üretimindeki etkinsizliği ortadan kaldırmak için firmaların neden oldukları negatif dışsallık kadar bir karbon vergisi alınması durumunda optimum üretim miktarı nasıl elde edilir?

Seçenekler

A
MSC=MSB
B
MPC=MPB
C
MEC=0
D
MPC>MPB
E
MSB=MPB
Açıklama:
MSC=MSB, Elektrik üretiminin MSC ile MSB birbirine eşitleyen üretim miktarı optimum üretim miktarını göstermektedir.

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi firmaları kirlilik azaltmaya ekonomik yönden teşvik eden bir araç olan çevre vergilerinin avantajları arasında sayılabilir.
I. Yeni teknolojilere yatırım yapmayı teşvik etmesi
II. Merkezi yönetim bütçesine katkı sağlaması
III. Firmaların kirlilik kontrolüne maliyet etkin çözüm sunması
IV. İşletim maliyetinin düşük olması

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
I, II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
I. Yeni teknolojilere yatırım yapmayı teşvik etmesi
II. Merkezi yönetim bütçesine katkı sağlaması
III. Firmaların kirlilik kontrolüne maliyet etkin çözüm sunması
I, II ve III

Soru 96

Bir kirletici A firmasının faaliyette bulunduğu kirletici bir sektörde çevre vergisi uygulamasının maliyet etkin çözüm sağlaması için aşağıdaki koşullardan hangisinin gerçekleşmesi gerekir?

Seçenekler

A
MCCa=MCCb=Tk
B
MSC=MPB
C
MSCb=Tk
D
MCCa=Tk
E
MPC=MPB
Açıklama:
Maliyet etkin çözüm MCCa=Tk dır.

Soru 97

Çevre sorunlarının çevre standartları yoluyla çözümünün üstünlükleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?

Seçenekler

A
Aşırı tehlikeli maddelerin tehlikeli düzeylerinin altında tutulmasında etkilidir.
B
Herkese eşit koşullar getiren adil bir uygulamadır
C
Eşit sorumluluk yüklemesi nedeniyle manevi tatmin yaratarak politik olarak uygulanabilir.
D
Sayısal ve teknolojik olarak tanımlanabilen bir hedef kolaylıkla uygulanabilir.
E
Kirlilik kontrol uygulamalarının düşük işlem maliyetine sahip olmasıdır.
Açıklama:
Kirlilik kontrol uygulamalarının idare hukukunun alanına girmesi ve zorlama, izleme ve cezalandırma faaliyetlerinin geniş bir bürokrasi alanı yaratması nedeniyle yüksek işlem maliyetlerine sahiptir. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
Kirlilik kontrol uygulamalarının düşük işlem maliyetine sahip olmasıdır.

Ünite 6

Soru 1

Dünyanın geleceği hakkında endişeler hangi yıllarda başlamıştır?

Seçenekler

A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Dünyanın geleceği hakkında 1970’li yıllarda başlayan endişeler, ekonomik kalkınma stratejilerinde ve süreçlerinde “sürdürülebilirlik” olgusunu en temel unsur hâline getirmiştir

Soru 2

Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi çizilirken hangi temel unsurlar mutlaka yer alır?
I. Çevre (çevrebilim, tabiat ve tabii kaynaklar)
II. ekonomi
III. toplum ve kültür

Seçenekler

A
Sadece I
B
I ve II
C
Sadece III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi çizilirken bu çerçeve içinde
üç temel unsur mutlaka yer almaktadır: (i) Çevre (çevrebilim,
tabiat ve tabii kaynaklar), (ii) ekonomi ve (iii) toplum ve kültür.

Soru 3

Toplum açısından sürdürülebilir bir sistem hangisini içermez?

Seçenekler

A
gelir dağılımında eşitliği
B
sağlık
C
altyapı geliştirilmesine önem verilmeli
D
politik sorumluluk
E
eğitim
Açıklama:
Toplum açısından sürdürülebilir bir sistem, nüfus, kültürel değerler, kurumsal süreçler, gelir dağılımında eşitliği, sağlık, eğitim, cinsiyet eşitliği,
politik sorumluluk ile katılımı içeren sosyal hizmetleri yeterince yerine getirmelidir

Soru 4

Ekonomik olarak sürdürülebilir bir sistem için hangileri doğrudur?
I. tarımsal ve sanayi üretimine zarar veren sektörel dengesizliklerden kaçınmalı
II. altyapı geliştirilmesine önem verilmeli
III. kamu ekonomisinin de dengelerini korumalıdır

Seçenekler

A
I,II ve III
B
Sadece II
C
II ve III
D
I ve III
E
Sadece I
Açıklama:
Ekonomik olarak sürdürülebilir bir sistem ise tarımsal ve sanayi üretimine zarar veren sektörel dengesizliklerden kaçınmalı, altyapı geliştirilmesine önem verilmeli, kamu ekonomisinin de dengelerini korumalıdır

Soru 5

Çevre problemleri ilk kez hangi yıllarda gündeme gelmiştir?

Seçenekler

A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Çevre problemleri ilk kez 1970’li yıllarda gündeme gelmiştir

Soru 6

1972 yılında yapılan İnsani Çevre Konferansı'na kaç ülke katılmıştır?

Seçenekler

A
112
B
113
C
114
D
115
E
116
Açıklama:
1972 yılında yapılan İnsani Çevre Konferansı aynı zamanda çevre konusunda küresel ölçekte gerçekleştirilen en geniş kapsamlı ilk toplantıdır ve 113 ülke toplantıya katılmıştır

Soru 7

Birleşmiş Milletler tarafından Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu’nu (WCED) kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1982
B
1983
C
1984
D
1985
E
1986
Açıklama:
Birleşmiş Milletler tarafındanDünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu’nun (WCED) 1983 yılında kurulmasının ardından”bugünkü kuşaklar ile gelecek kuşaklar arasında eşitlik” arayışının 1987 yılında yayımlanan “Ortak Geleceğimiz” başlıklı Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu Raporu’nda (diğer adıyla Brundtland Raporu) hayata geçtiği bilinmektedir

Soru 8

Brundtland Raporu’na göre eğer sosyal ve ekonomik kalkınmanın “sürdürülebilir” olması isteniyorsa en az kaç unsurun varlığı gerekmektedir?

Seçenekler

A
iki
B
üç
C
dört
D
beş
E
altı
Açıklama:
Brundtland Raporu’nda yer alan sürdürülebilir kalkınma tanımından yola çıkılarak yapılan bir analize göre eğer sosyal ve ekonomik kalkınmanın “sürdürülebilir” olması isteniyorsa en az iki unsurun varlığı gerekmektedir: Nesiller arası
eşitlik ve nesiller içi eşitlik

Soru 9

Rio Konferansı sonunda kaç temel belge oluşmuştur?

Seçenekler

A
iki
B
üç
C
dört
D
beş
E
altı
Açıklama:
RioKonferansı sonunda beş temel belge oluşmuştur: Rio Deklarasyonu, Gündem 21, Orman Varlığının Korunmasına Dair Deklarasyon, Biyolojik Çeşitliliğin Korunması Sözleşmesi ve İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi

Soru 10

Amacı insan yerleşimleri faaliyetlerinin koordinasyonunu sağlamak, kentleşme sorunları hakkında ülkelere bilgi, teknik yardım ve finansman desteği sağlamak olan konferans hangisidir?

Seçenekler

A
WCED
B
WWF
C
IUCN
D
MTSIP
E
UNCHS
Açıklama:
1976 yılında Vancouver’da Habitat-I Konferansı gerçekleştirildi ve ardından 1978 yılında Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Merkezi (UNCHS) kuruldu. Burada temel amaç insan yerleşimleri faaliyetlerinin koordinasyonunu sağlamak, kentleşme sorunları hakkında ülkelere bilgi, teknik yardım ve finansman desteği sağlamaktı.

Soru 11

  1. Çevre
  2. Ekonomi
  3. Toplum
  4. Kültür
Yukarıda verilenlerden hangileri sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi çizilirken bu çerçeve içinde yer alan temel unsurlardır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA KAVRAMI
Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi çizilirken bu çerçeve içinde üç temel unsur mutlaka yer almaktadır: (i) Çevre (çevrebilim, tabiat ve tabii kaynaklar), (ii) ekonomi ve (iii) toplum ve kültür. Dünya Bankası bu modele dördüncü alt unsur olarak “kurumlar”ı ilave etmektedir.

Soru 12

  1. Kaynak temelini sabit tutması gerekmektedir.
  2. Yenilenebilir kaynakların istismarından kaçınmalı.
  3. Yenilenemeyen kaynaklardan yalnızca yatırımlarla yerine yeterince konulmuş olanları tüketmeli.
  4. Ekosistem işlevlerinin zarar görmesine engel olmalı.
Yukarıda verilenlerden hangileri çevresel olarak sürdürülebilir bir sistem için söylenebilir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA KAVRAMI
Çevresel olarak sürdürülebilir bir sistemin kaynak temelini sabit tutması gerekmektedir. Ayrıca yenilenebilir kaynakların istismarından kaçınmalı, yenilenemeyen kaynaklardan yalnızca yatırımlarla yerine yeterince konulmuş olanları tüketmeli ve ekosistem işlevlerinin zarar görmesine engel olmalıdır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisinde Sürdürülebilir kalkınma deyimi ilk kez kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Dünya Koruma Stratejisi
B
Çevre ve Kalkınma Konferansı
C
İnsan Yerleşimleri Konferansı
D
Binyıl Zirvesi
E
Sürdürülebilir Kalkınma Dünya Zirvesi
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN TARİHSEL GELİŞİMİ
Sürdürülebilir kalkınma deyimi ise ilk kez Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUNC) tarafından hazırlanan “Dünya Koruma Stratejisi” adlı belgede kullanılmıştır.

Soru 14

  1. Yapısal değişimi yaşayan sağlıklı ve gelişen bir ekonomi
  2. Kazanımların geniş ölçüde ve adaletli bir şekilde dağıtılmasını sağlayan bir ekonomi
  3. İnsan hakları ve özgürlüklerini garanti altına alan siyasi bir sistem ve etkili liderlik
  4. Çevrenin korunmasını gözeten bir iktisat politikası
Yukarıda verilenlerden hangileri “insan mutluluğu ve iyiliği” için gerekli temel amaçlardandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN TARİHSEL GELİŞİMİ
Ortak Geleceğimiz (Brundtland) Raporu Bugün artık dünya ülkelerinin liderleri, kalkınma uzmanları, sivil toplum kuruluşları ve kalkınmayla ilgili diğer uluslararası kuruluşlar, “insan mutluluğu ve iyiliği” gibi geniş kapsamlı bir nihai amaca ulaşmak için şu dört temel amaca ulaşılması gerektiğini düşünmektedirler: a) Yapısal değişimi yaşayan sağlıklı ve gelişen bir ekonomi, b) Kazanımların geniş ölçüde ve adaletli bir şekilde dağıtılmasını sağlayan bir ekonomi, c) İnsan hakları ve özgürlüklerini garanti altına alan siyasi bir sistem ve etkili liderlik d) Çevrenin korunmasını gözeten bir iktisat politikası.

Soru 15

Temel amacı insan yerleşimleri faaliyetlerinin koordinasyonunu sağlamak, kentleşme sorunları hakkında ülkelere bilgi, teknik yardım ve finansman desteği sağlamak olan konferans aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dünya Koruma Stratejisi
B
Çevre ve Kalkınma Konferansı
C
İnsan Yerleşimleri Konferansı
D
Binyıl Zirvesi
E
Sürdürülebilir Kalkınma Dünya Zirvesi
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN TARİHSEL GELİŞİMİ
1972 yılında Stockholm’de gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İnsanî Çevre Konferansı’nda, insan yerleşimleri konusunda Birleşmiş Milletler tarafından bir konferans düzenlenmesi konusunda bir tavsiye kararı alınmıştı. 1976 yılında Vancouver’da Habitat-I Konferansı gerçekleştirildi ve ardından 1978 yılında Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Merkezi (UNCHS) kuruldu. Burada temel amaç insan yerleşimleri faaliyetlerinin koordinasyonunu sağlamak, kentleşme sorunları hakkında ülkelere bilgi, teknik yardım ve finansman desteği sağlamaktı.

Soru 16

  1. Kolay anlaşılabilir, açık ve net olmalıdır.
  2. Politika geliştirmeye uygun olmalıdır.
  3. Bilimsel ve teorik olarak olarak sağlam temellere oturmalıdır.
  4. Teknik olarak ölçülebilir olmalıdır.
Yukarıda verilenlerden hangileri sürdürülebilir kalkınma konusunda geliştirilecek göstergelerdendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN TARİHSEL GELİŞİMİ
Sürdürülebilir kalkınma oldukça geniş kapsamlı bir kavram olduğu için bu konuda gösterge geliştirmek oldukça zordur. Sürdürülebilir kalkınma konusunda geliştirilecek bir göstergede şu özellikler bulunmalıdır: • Kolay anlaşılabilir, açık ve net olmalıdır, • Politika geliştirmeye uygun olmalıdır, • Bilimsel ve teorik olarak olarak sağlam temellere oturmalıdır, • Teknik olarak ölçülebilir olmalıdır, • Hem zamana hem de coğrafi farklılıklara uygun olmalıdır, • İlk bakışta verdiği anlamdan çok daha farklı bakış açılarını ve vizyonu yaratacak kadar anlamlı olmalıdır.

Soru 17

Tabiatın taşıma kapasitesini ölçmek için geliştirilmiş olan bir yöntemdir ve sonuçları bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma derecesinin bir göstergesi olarak kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karbon tutma ayak izi
B
Otlak ayak izi
C
Ekolojik ayak izi
D
Balıkçılık sahası ayak izi
E
Tarım arazisi ayak izi
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN TARİHSEL GELİŞİMİ
Ekolojik ayak izi kavramı tabiatın taşıma kapasitesini ölçmek için geliştirilmiş olan bir yöntemdir ve sonuçları bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma derecesinin bir göstergesi olarak kullanılmaktadır.

Soru 18

  1. Büyümenin yeniden canlandırılması
  2. Büyümenin niteliğinin değiştirilmesi
  3. Sürdürülebilir bir nüfus artışının sağlanması
  4. Teknolojinin yeniden yönlendirilmesi ve yönetimi
Yukarıda verilenlerden hangileri sürdürülebilir kalkınma ile ilgili stratejilerin ve doğal olarak politikaların gerçekleştirmeye çalıştığı temel amaçlarındandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI
Sürdürülebilir kalkınma ile ilgili stratejilerin ve doğal olarak politikaların gerçekleştirmeye çalıştığı temel amaçlar şunlardır: a) Büyümenin yeniden canlandırılması, b) Büyümenin niteliğinin değiştirilmesi, c) Sürdürülebilir bir nüfus artışının sağlanması, d) Teknolojinin yeniden yönlendirilmesi ve yönetimi, e) Gıda, enerji, su ve sağlık alanlarında toplumun temel ihtiyaçlarının sağlanması, f) Kaynak rezervinin korunması ve değerinin artırılması, g) Karar verme süreçlerinde çevre ve ekonominin birleştirilmesi.

Soru 19

“Geleneksel paydaşlarla birlikte kâr amaçlı olmayan kurumlar, uluslararası şirketler ve uluslararası medya gibi yeni taraflar rol almalı ve küreselliğe doğru bir değişim yaşanmalıdır.” Şeklinde tanımlanan Sürdürülebilir kalkınma amaçlarına ulaşmada izlenecek temel ilkelerden hangisinin kapsamına girer?

Seçenekler

A
Katılımcı yaklaşım
B
Yenilenen yönlendirme
C
Sürdürülebilir kentleşme politikası
D
Ortaklık
E
Küresel sorumluluk
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI
Yenilenen yönlendirme: Geleneksel paydaşlarla birlikte kâr amaçlı olmayan kurumlar, uluslararası şirketler ve uluslararası medya gibi yeni taraflar rol almalı ve küreselliğe doğru bir değişim yaşanmalıdır.

Soru 20

“Vatandaşlar demokrasi araçlarına daha etkili bir şekilde ulaşabilmeli ve hem yerel hem de küresel gerçeklere duyarlı olurken farklı görüşlerin temsil edilmesine imkân sağlanmalıdır.” Şeklinde tanımlanan sürdürülebilir kalkınma amaçlarına ulaşmada izlenecek temel ilkelerden hangisinin kapsamına girer?

Seçenekler

A
Katılımcı yaklaşım
B
Yenilenen yönlendirme
C
Sürdürülebilir kentleşme politikası
D
Ortaklık
E
Küresel sorumluluk
Açıklama:
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI
Katılımcı yaklaşım: Vatandaşlar demokrasi araçlarına daha etkili bir şekilde ulaşabilmeli ve hem yerel hem de küresel gerçeklere duyarlı olurken farklı görüşlerin temsil edilmesine imkân sağlanmalıdır.

Soru 21

Ekonomik açıklar birbirimizden aldığımız borçlardır, oysa ekolojik açıklar gelecek nesillerden çaldıklarımızdır.
Yukarıdaki sürdürülebilir kalkınma ile ilgili olarak söylenen söz aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Jan Tinbergen
B
Lester R. Brown
C
Friedrich Hegel
D
Roger Backhouse
E
Roger Backhouse
Açıklama:
Ülkelerin nihai amacı sadece büyümek ve kalkınmak değil bu sürecin “sürdürülebilir” olmasıdır. Lester R. Brown bu önemli ilkenin altını çizerken şu cümleyi kullanmaktadır: “Ekonomik açıklar birbirimizden aldığımız borçlardır, oysa ekolojik açıklar gelecek nesillerden çaldıklarımızdır”.

Soru 22

I)“insan sağlığını korumak
II) Doğal dengeyi korumak
III)Ekonomik kalkınma sürecinin önünü açmak
IV) Doğal kaynakların akılcı yönlendirmek
V) Gelecek nesillere yıpranmamış ve sağlıklı bir çevre bırakmak
Yukarıdakilerden hangisi sürdürülebilir kalkınma tanımı içerisinde yer alması gerekmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
Yalnız III ve IV
C
Hepsi
D
Yalnız I ve II
E
Yalnız II ve IV
Açıklama:
Dinamik bir süreci temsil eden sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı, “insan sağlığı ve doğal dengeyi koruyarak ekonomik kalkınma sürecinin önünü açacak, doğal kaynakların akılcı yönlendirilmesi ve dengeli kullanımını sağlayacak, gelecek nesillere yıpranmamış ve sağlıklı bir çevre bırakacak” bir gelişme eğilimini temsil eder.

Soru 23

Sürdürülebilir kalkınma deyimi ilk kez nerede kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Dünya Koruma Stratejisi adlı kitapta
B
Kyoto Protokolü'nde
C
Binyıl Zirvesi'nde
D
Johannesburg Dünya Zirvesi'nde
E
Rio+20 Zirvesi'nde
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma deyimi ise ilk kez Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUNC) tarafından hazırlanan “Dünya Koruma Stratejisi” adlı belgede kullanılmıştır.

Soru 24

Bir çevre bildirgesi yayımlanarak sürdürülebilir kalkınmanın ilk ilkelerin kaleme alınması ne zaman gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1930
B
1948
C
1952
D
1960
E
1972
Açıklama:
Birleşmiş Milletler tarafından 1972 yılında Stockholm’de düzenlenen İnsani Çevre Konferansı’nda bir araya gelmiş ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) kurulmuş, bir çevre bildirgesi yayımlanarak sürdürülebilir kalkınmanın “ilk ilkeleri” kaleme alınmıştır.1972 yılında yapılan İnsani Çevre Konferansı aynı zamanda çevre konusunda küresel ölçekte gerçekleştirilen en geniş kapsamlı ilk toplantıdır ve 113 ülke toplantıya katılmıştır.

Soru 25

1992 Rio Zirvesi’nde yayınlanan beş temel belgeden en etkilisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rio Deklarasyonu
B
Gündem 21
C
Orman Varlığının Korunmasına Dair Deklarasyon
D
Biyolojik Çeşitliliğin Korunması Sözleşmesi
E
İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
Açıklama:
Bunlar arasında en çok bilineni “Gündem 21 Eylem Planı”dır. Rio Zirvesi’nde “sürdürülebilir kalkınmanın” tüm insanlığın 21. yüzyıldaki ortak hedefi olarak benimsenmesi nedeniyle “21” sayısı ile adlandırılan, çevresel sorunlarla mücadelenin geleneksel ve yenilikçi yöntemlerini bir araya getirip işlevsel hâle getiren uygulamaların derlendiği Gündem 21 Eylem Plânı somut adımlarıyla duygusal tedirginliklerin ötesine geçmeyi başarmış ve ayakları yere basan politikalar için bir çerçeve oluşturmuştur.

Soru 26

Sürdürülebilir kalkınma konusunda geliştirilecek bir göstergede bulunması gereken özellikler aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
I) İlk bakışta verdiği anlam ile daha sonraları aynı açılarını ve vizyonu devam ettirecek olmalıdır.
II) Bilimsel ve teorik olarak değişkenlik gösterebilmelidir.
III) Teknik olarak ölçülebilir olmalıdır.
IV) Hem zamana hem de coğrafi farklılıklara uygun olmalıdır.
V) Karmaşık yapıda olup uzmanlar tarafından anlaşılır olmalıdır.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
III ve IV
E
IV ve V
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma oldukça geniş kapsamlı bir kavram olduğu için bu konuda gösterge geliştirmek oldukça zordur. Sürdürülebilir kalkınma konusunda geliştirilecek bir göstergede şu özellikler bulunmalıdır
(Çelik, 2011: 159):
• Kolay anlaşılabilir, açık ve net olmalıdır,
• Politika geliştirmeye uygun olmalıdır,
• Bilimsel ve teorik olarak olarak sağlam temellere oturmalıdır,
• Teknik olarak ölçülebilir olmalıdır,
• Hem zamana hem de coğrafi farklılıklara uygun olmalıdır,
• İlk bakışta verdiği anlamdan çok daha farklı bakış açılarını ve vizyonu yaratacak kadar anlamlı olmalıdır.

Soru 27

1996’da gerçekleştirilen ve tüm vatandaşlara uygun iskân olanakları sağlamayı ve sürdürülebilir insan yerleşimlerini geliştirmeyi taahhüt edildiği Habitat-II Konferansı nerede gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Brezilya
B
İtalya
C
Norveç
D
Türkiye
E
Almanya
Açıklama:
1996’da İstanbul’da Habitat-II Konferansı düzenlenmiştir. Bu konferansta UN-HABITAT’ın temel belgelerinden olan “Habitat Agenda” ile “İstanbul Deklarasyonu” kabul edilmiştir. Bu belgelerle hükûmetler, tüm vatandaşlara
uygun iskân olanakları sağlamayı ve sürdürülebilir insan yerleşimlerini geliştirmeyi taahhüt etmişlerdir.

Soru 28

Karbon çıkartan enerji sistemlerinin azaltılması, sera gazı miktarını azaltıcı hukuki önlemlerin ve vergilerin yeniden düzenlenmesini, endüstrinin her aşamasında çevreciliğin temel ilke olmasının ön plana çıktığı yer aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Habitat I'de
B
Habitat II'de
C
Rio Zirvesi'nde
D
Kyoto Protokolü'nde
E
Birleşmiş Milletler Binyıl Zirvesi'nde
Açıklama:
Kyoto Protokolü, karbon çıkartan enerji sistemlerinin azaltılması, sera gazı miktarını azaltıcı hukuki önlemlerin ve vergilerin yeniden düzenlenmesini, endüstrinin her aşamasında çevreciliğin temel ilke olmasını ön plana çıkarmaktadır.

Soru 29

Sürdürülebilir kalkınma ile ilgili stratejilerin ve doğal olarak politikaların gerçekleştirmeye çalıştığı temel amaçları aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir bir kentleşme politikası uygulanmalı ve işbirliğinin yapılması.
B
Geleneksel paydaşlarla birlikte kâr amaçlı olmayan kurumlar, uluslararası şirketler ve uluslararası medya gibi yeni taraflar rol almalı ve küreselliğe doğru bir değişimin yapılması.
C
Karar verme süreçlerinde çevre ve ekonominin birleştirilmesi.
D
Bütün dünya ülkeleri sürdürülebilir kalkınmanın ana unsurları olan ekonomi, çevre ve sağlık konusunda ortak bir yaklaşım benimsemelidir.
E
Bütün sektörlerin çabalarının koordine edilmesi ve eyleme geçirilmesi için bir ortaklık yapılması.
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma ile ilgili stratejilerin ve doğal olarak politikaların gerçekleştirmeye çalıştığı temel amaçlar şunlardır (Han ve Kaya, 2006: 258-59):
a) Büyümenin yeniden canlandırılması,
b) Büyümenin niteliğinin değiştirilmesi,
c) Sürdürülebilir bir nüfus artışının sağlanması,
d) Teknolojinin yeniden yönlendirilmesi ve yönetimi,
e) Gıda, enerji, su ve sağlık alanlarında toplumun temel ihtiyaçlarının sağlanması,
f) Kaynak rezervinin korunması ve değerinin artırılması,
g) Karar verme süreçlerinde çevre ve ekonominin birleştirilmesi.

Soru 30

" Hedeflere uygun çevre politikalarının çatışmasız bir amaç-araç etkileşimi içerisinde gerçekleştirilmesi için Dünya Bankası tarafından “politika matrisi” adı verilen bir analiz aracı geliştirilmiştir.Buna göre, çevresel sorunları dört ana yoldan gidilerek çözümlenebileceği öngörülmektedir".
Aşağıdakilerden hangisi bu çözümlerden biridir?

Seçenekler

A
Küresel sorumluluk
B
Kamusal bilinç oluşturulması
C
Katılımcı yaklaşım
D
Sürdürülebilir kentleşme politikası
E
Yenilenen yönlendirme
Açıklama:
A, C, D ve E şıklarında Sürdürülebilir kalkınma amaçlarına ulaşmada izlenecek temel ilkeler verilmiştir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisini sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesini oluşturan 'Çevre' unsuru kapsar?

Seçenekler

A
Abiyotik kalitesi
B
Sanayi üretimi
C
İnsan sermayesi
D
Kültürel değerler
E
Hizmet üretimi
Açıklama:
Abiyotik kalitesi bir çevre unsurudur. Sanayi üretimi ve hizmet üretimi ekonomik unsurlardır. İnsan sermayesi ve kültürel değerler ise toplumsal kültürel unsurlardır.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir kalkınma sürecinde ilk düzenlenen konferanstır?

Seçenekler

A
Binyıl Zirvesi
B
Ortak Geleceğimiz Raporu
C
BM İnsani Gelişme Konferansı
D
BM Çevre ve Kalkınma Konferansı
E
BM Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı
Açıklama:
Sürdürülebilir Kalkınma sürecinde ilk düzenlenen konferans BM İnsani Gelişme Konferansıdır (1972) . Bu konferanstan sonra sırasıyla; Ortak Geleceğimiz Raporu (1987), BM Çevre ve Kalkınma Konferansı (1992); BM İnsani Yerleşimleri Konferansı (1996); Binyıl Zirvesi (2000); Sürdürülebilir Kalkınma Dünya Zirvesi (2002); BM Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı (2012) düzenlenmiştir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Ortak Geleceğimiz (Brundtland) Raporuna göre sürdürülebilir kalkınmanın kilit koşuludur?

Seçenekler

A
Yapısal değişimi yaşayan sağlıklı ve gelişen bir ekonomi.
B
Kazanımların geniş ölçüde ve adaletli bir şekilde dağıtılmasını sağlayan bir ekonomi.
C
İnsan hakları ve özgürlüklerini garanti altına alan siyasi bir sistem ve etkili liderlik.
D
Çevrenin korunmasını gözeten bir iktisat politikası.
E
Nesiller arası ve nesiller içi eşitliğin sağlanması.
Açıklama:
Eğer sosyal ve ekonomik kalkınmanın “sürdürülebilir” olması isteniyorsa en az iki unsurun varlığı gerekmektedir: Nesiller arası eşitlik ve nesiller içi eşitlik. “Sürdürülebilir kalkınmanın kilit koşulları” da denen bu unsurlar ve açıklamaları şöyledir:
Nesiller arası eşitlik: Kalkınma süreci gelecek nesiller üzerindeki ters etkileri en aza indirmeye çalışmalı, diğer bir değişle kalkınma süreci nesiller arası adaleti aramalıdır. Zira, bugün aşırı kaynak kullanırsak gelecekte yararlanabileceğimiz stokları azaltırız veya bugünkü emisyonlar çevrenin emebileceği düzeyin ötesine geçerse uzun dönemde tahribata yol açarlar.
Nesiller içi eşitlik: Kalkınma süreci herhangi bir zamanda ülkeler ve ülke grupları içinde ve arasında aşırı servet ve gelir eşitsizlikleri meydana getirmemeli, bu yöndeki eğilimleri minimum düzeye indirmelidir.Yani kalkınma süreci mevcut nesil içinde adaleti aramalıdır.
Diğer seçenekler ise “insan mutluluğu ve iyiliği” için ulaşılması gereken dört temel amaçtır.

Soru 34

  1. Karbon çıkartan enerji sistemlerinin azaltılması
  2. Kentleşme sorunları hakkında ülkelere bilgi, teknik yardım ve finansman desteğiin sağlanması
  3. Sera gazı miktarını azaltıcı hukuki önlemlerin ve vergilerin yeniden düzenlenmesi,
  4. Endüstrinin her aşamasında çevreciliğin temel ilke olması
  5. Insan yerleşimleri faaliyetlerinin koordinasyonunun sağlanması
Yukarıdakilerden hangileri Kyoto protokolü amaçlarındandır?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-III-IV
C
II-III-V
D
II-IV-V
E
III-IV-V
Açıklama:
Kyoto Protokolü, karbon çıkartan enerji sistemlerinin azaltılması, sera gazı miktarını azaltıcı hukuki önlemlerin ve vergilerin yeniden düzenlenmesini, endüstrinin her aşamasında çevreciliğin temel ilke olmasını ön plana çıkarmaktadır. İnsan yerleşimleri faaliyetlerinin koordinasyonunu sağlamak, kentleşme sorunları hakkında ülkelere bilgi, teknik yardım ve finansman desteği sağlamak ise 1978 yılında kurulan Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Merkezi’nin (UNCHS) amaçlarındandır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi 2012’de Rio de Janeiro’da düzenlenen “Rio+20” konferansının hedeflerinden biridir?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir kalkınma konusunda uluslararası anlaşma hükümlerine uyulmalıdır.
B
Yoksulluk için Dünya Dayanışma Fonu kurulmalı ve açlık sınırında yaşayanların sayısı yarı yarıya azaltılmalıdır.
C
Sürdürülebilir kalkınma konusunda geçmişten beri düzenlenen zirvelerin çıktıları konusunda gelişmeleri ortaya koymak ve eksiklikleri belirlemek.
D
Fosil yakıtlara bağımlılık azaltılmalı ve enerjide kaynak çeşitliliğine ve ülkeler arasında adaletli, dengeli dağılıma gidilmelidir.
E
Sürdürülebilir kalkınma konusunda genel anlamda sorumluluk ve duyarlılık artırılmalıdır.
Açıklama:
2012’de Rio de Janeiro’da düzenlenen “Rio+20” konferansının hedeflerinden biri sürdürülebilir kalkınma konusunda geçmişten beri düzenlenen zirvelerin çıktıları konusunda gelişmeleri ortaya koymak ve eksiklikleri belirlemektir. Diğer hedefleri ise sürdürülebilir kalkınma konusundaki siyasi kararlılığı yeniden vurgulanmak ve yeni ve yükselen fırsatları ve tehditleri tarif etmektir. Diğer seçenekler Johannesburg Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesinde (Rio+10) alınan kararlardır.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi 2005 yılına gelindiğinde “Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu” (UNCSD) tarafından çıkarılan “Mavi Kitap”ta kullanılmaya başlanan gösterge sayısıdır?

Seçenekler

A
55 adeti temel nitelikte olan 98 adet gösterge
B
50 adeti temel nitelikte olan 99 adet gösterge
C
55 adeti temel nitelikte olan 99 adet gösterge
D
50 adeti temel nitelikte olan 97 adet gösterge
E
50 adeti temel nitelikte olan 98 adet gösterge
Açıklama:
1992 yılında gerçeklesen Rio Zirvesi’nin ardından kabul edilen Gündem 21’de hem ulusal ve uluslararası düzeyde “sürdürülebilir kalkınma göstergelerinin geliştirilmesi çağrısında bulunulmuş” ve ülkelerin bu göstergeleri geliştirmeleri ve kullanabilmelerine yardımcı olabilmek amacıyla 1993 yılında “Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu” (UNCSD) kurulmuştur. UNCSD, sürdürülebilir kalkınma göstergeleri ve bunları elde etme metodolojilerini içeren Mavi Kitap adlı bir yayın çıkarmış ve zaman içerisinde gerçekleşen deneyimler sonunda 2005 yılına gelindiğinde 50 adeti temel nitelikte olan 98 adet gösterge kullanılmaya başlanmıştır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Özetleyici Endeksler için bir örnektir?

Seçenekler

A
Çevresel Performans Endeksi
B
Doğal Sermaye Endeksi
C
Hava Kirliliği Endeksi
D
Ekonomik Refah Endeksi
E
Almanya Çevre Barometresi/ Endeksi
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma ve çevre açısından ülkelerin mevcut durumunu ve performansını belirleyebilmek için çok sayıda endeks bulunmaktadır. OECD yayınlarında bu endekslerin dört ana başlık altında toplandığı görülmektedir. Özetleyici Endeksler için Çevresel Performans Endeksi örnek olarak verilebilir. Doğal Sermaye Endeksi, sadece doğa bilimlerine dayalı endeksler için bir örnektir. Hava Kirliliği Endeksi, düzenleyici standartlarla bağlantılı endeksler için bir örnektir. Ekonomik Refah Endeksi, Muhasebe çerçevesine dayalı endeksler için bir örnektir. Almanya Çevre Barometresi/ Endeksi ise Politika hedefleriyle bağlantılı endeksler için bir örnektir.

Soru 38

Ekolojik 'Ayak İzi' yönteminin geliştirilme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir kalkınma düzeyini ölçmek.
B
Refaha eş değer olan gelir düzeyini ölçmek.
C
Tabiatın taşıma kapasitesini ölçmek.
D
Sürdürülebilir Kalkınma göstergelerini bulmak.
E
Sürdürülebilir Kalkınma Endekslerini geliştirmek
Açıklama:
Ekolojik ayak izi kavramı tabiatın taşıma kapasitesini ölçmek için geliştirilmiş olan bir yöntemdir ve sonuçları bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma derecesinin bir göstergesi olarak kullanılmaktadır. Ekolojik Ayak İzi şu şekilde hesaplanır: Önce kişi başına düşen, biyolojik olarak verimli ve sulak alan, yani “üretken biyolojik alan” (biyo- kapasite) hesaplanır. Daha sonra insanların tükettiği kişi başına düşen biyolojik açıdan üretken alan hesaplanır ki bu ekolojik ayak izini oluşturur. Bu iki büyüklük arasındaki fark ekolojik ayak izi lehine ne kadar büyükse o kadar olumsuz olarak değerlendirilir.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir kalkınma ile ilgili stratejilerin ve doğal olarak politikaların gerçekleştirmeye çalıştığı temel amaçlardan biridir?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir bir nüfus artışı sağlamak
B
Küresel sorumluluğa sahip olmak
C
Ortak bir yaklaşım benimsemek
D
Sürdürülebilir bir kentleşme politikası uygulamak
E
Demokrasi araçlarına daha etkili bir şekilde ulaşabilmek
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma ile ilgili stratejilerin ve doğal olarak politikaların gerçekleştirmeye çalıştığı temel amaçlar şunlardır:
Sürdürülebilir bir nüfus artışının sağlanması, Büyümenin yeniden canlandırılması, Büyümenin niteliğinin değiştirilmesi, Teknolojinin yeniden yönlendirilmesi ve yönetimi, Gıda, enerji, su ve sağlık alanlarında toplumun temel ihtiyaçlarının sağlanması, Kaynak rezervinin korunması ve değerinin artırılması, Karar verme süreçlerinde çevre ve ekonominin birleştirilmesi.
Diğer seçenekler ise sürdürülebilir kalkınma amaçlarına ulaşmada izlenecek temel ilkelerdir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi teknik değişmelerin zenginleştirerek kalkınmada kritik rol oynayabileceği sermayelerden biri değildir?

Seçenekler

A
İnsan sermayesi
B
İnsan-yapımı sermaye
C
Sosyal sermaye
D
Maddi sermaye
E
Doğal sermaye
Açıklama:
Teknik değişmelerin sürdürülebilir kalkınmayı destekleyici sonuçlar meydana getireceğini savunan düşünürlerin sayısı az değildir. Bu görüşü savunanlar teknolojik değişmenin insan sermayesini, insan-yapımı sermayeyi, sosyal sermayeyi ve hatta doğal sermayeyi zenginleştirerek kalkınmada kritik rol oynayabileceğini ifade etmektedirler. 2001 yılında yayınlanan Birleşmiş Milletler İnsani Kalkınma Raporu’nda, teknolojinin kuraklığa dayanıklı bitkiler, bulaşıcı hastalıklara karşı etkili endüstriyel aşılar, evler ve sınai kullanım için temiz enerji kaynakları üreterek gelişmekte olan ülkelere getirdiği faydalardan bahsedilmektedir.

Soru 41

Sürdürebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi içinde aşağıdaki unsurlardan hangisi mutlaka yer almaz?

Seçenekler

A
Çevre
B
Ekonomi
C
Toplum
D
Kültür
E
Ulaşım
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma gösterge ve endekslerini tanımlayabileceksiniz.

Soru 42

Rio+20 Zirvesi’nin somut sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?

Seçenekler

A
100 milyon ağaç dikilmesi kararı
B
Afrikada 5 bin kadın girişimcinin yeşil ekonomi için desteklenmesi kararı
C
Yılda 800 bin ton PVC’nin geri dönüştürülmesi kararı
D
Gelişmiş ülkelerin çevre kirliliği ile ilgili sorumluluklarını üstlenmeleri kararı
E
513 milyar dolara ulaşan 700’den fazla taahhüt verilmesi kararı
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.

Soru 43

1972 yılında yapılan İnsani Çevre Konferansı’na kaç ülke katılmıştır?

Seçenekler

A
17
B
39
C
68
D
92
E
113
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.

Soru 44

Roma Kulübü tarafından “Büyümenin Sınırları” başlıklı Rapor hangi yılda yayımlanmıştır?

Seçenekler

A
1958
B
1968
C
1972
D
1980
E
1992
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Johannesburg’da alınan kararlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
AB’ne üye ülkeler ulusal sürdürülebilir kalkınma stratejisini oluşturacak ve 2010 yılında uygulamaya başlayacaktır.
B
Sürdürülebilir kalkınma konusunda uluslararası anlaşma hükümlerine uyulmalıdır
C
Yoksulluk için Dünya Dayanışma Fonu kurulmalı ve açlık sınırında yaşayanların sayısı yarı yarıya azaltılmalıdır
D
Fosil yakıtlara bağımlılık azaltılmalı ve enerjide kaynak çeşitliliğine ve ülkeler arasında adaletli, dengeli dağılıma gidilmelidir.
E
Sürdürülebilir kalkınma konusunda genel anlamda sorumluluk ve duyarlılık artırılmalıdır.
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.

Soru 46

Kyoto Protokolü nerede ve kaç yılında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
ABD-2000
B
İtalya-1999
C
Almanya-1998
D
Japonya-1997
E
Çin-1996
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.

Soru 47

Sürdürebilir kalkınma deyimi ilk kez hangi belgede kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Dünya Bankası Yıllık Raporu
B
Uluslararası Para Fonu Bülteni
C
Dünya Koruma Stratejisi
D
DECO’nın Dünya Ekonomisi’ni Değerlendirme Raporu
E
Avrupa Birliği Komisyon Raporu
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.

Soru 48

1992 Rio Zirvesi’nin somut sonuçlarından biri olan Eylem Planı hangi adla bilinmektedir?

Seçenekler

A
Gündem 7 Eylem Planı
B
Gündem 14 eylem Planı
C
Gündem 21 Eylem Planı
D
Gündem 30 Eylem Planı
E
Gündem 41 Eylem Planı
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.

Soru 49

1950’lerde başlıca kalkınma amacı ne olmuştur?

Seçenekler

A
GSYH büyümesi
B
Kişi başına düşen GSYH büyümesi
C
İnsani Gelişme Endeksinde iyileşme
D
Nüfus artışı
E
Çevreye zarar vermeden üretim artışı
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.

Soru 50

Sürdürülebilir kalkınma konusunda geliştirilecek bir göstergede aşağıdaki özelliklerden hangisi bulunmamalıdır?

Seçenekler

A
Kolay anlaşılabilir, açık ve net olmalıdır
B
Teknik olarak ölçülebilir olmalıdır
C
Nitel olmalıdır
D
Hem zamana hem de coğrafi farklılıklara uygun olmalıdır
E
Politika geliştirmeye uygun olmalıdır
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma kavramını açıklayabileceksiniz.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Sürdürülebilir Kalkınma endeksleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sadece doğa bilimlerine dayalı endeksler
B
Politika performans endeksleri
C
Muhasebe çerçevesine dayalı endeksler
D
Çevre eğitimine dayalı endeksler
E
Özetleyici endeksler
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma gösterge ve endekslerini tanımlayabileceksiniz.

Soru 52

1996 yılında gerçekleştirilen Habitat II konferansı hangi ülkede yapılmıştır?

Seçenekler

A
Türkiye
B
Brezilya
C
İsveç
D
İsviçre
E
Norveç
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.

Soru 53

Dünya Bankası sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurları arasına aşağıdakilerden hangisini ilave etmiştir?

Seçenekler

A
Çevre
B
Ekonomi
C
Toplum
D
Kültür
E
Kurumlar
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma strateji ve politikalarını tanımlayabileceksiniz.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisinde bir ülke insan yapımı ve doğa sermayesi malların, yıpranma paylarının toplam değeri kadar tasarruf ederse kalkınması sürdürülebilir düzeyde gerçekleşir?

Seçenekler

A
Çevresel Sürdürülebilirlik endeksi
B
Gerçek ilerleme göstergesi
C
Pearce-Atkinson Ölçümü
D
Ekolojik Ayak İzi
E
Sürdürülebilir Ekonomik Refah Endeksi
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma strateji ve politikalarını tanımlayabileceksiniz.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisinde sürdürülebilir net hasıla büyüklüğü doğru bir şekilde hesaplanmıştır?

Seçenekler

A
GSMH'dan nesnel ve insan sermayesindeki aşınma düşülmelidir.
B
GSMH'dan doğal sermayedeki ve insan sermayesindeki aşınma düşülmelidir.
C
GSMH'dan nesnel sermayedeki aşınmanın insan sermayesindeki aşınmaya oranı ve doğal sermayedeki aşınma düşülmelidir
D
GSMH'dan nesnel ve insan sermayesindeki aşınma ve doğal sermayedeki aşınma düşülmelidir.
E
GSMH'ya doğal sermayedeki aşınma eklenerek, insan ve nesnel sermayedeki aşınma düşülmelidir.
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma strateji ve politikalarını tanımlayabileceksiniz.

Soru 56

Roma Klübü tarafından geleneksel kalkınma stratejisinin eleştirildiği ve kalkınma stratejilerinde çevrenin de yer almasının gerekliliğine dikkate çekildiği rapor aşağıdakilerden hangisisidir?

Seçenekler

A
Büyümenin Sınırları
B
Ortak Geleceğimiz
C
Brundtland
D
Dünya Koruma Stratejisi
E
Gündem 21
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma strateji ve politikalarını tanımlayabileceksiniz.

Soru 57

Sürdürülebilir kalkınma amaçlarına ulaşmada izlenecek temel ilkeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Küresel sorumluluk
B
Sürdürülebilir kentleşme politikası
C
Ortaklık
D
Tek taraflı yaklaşım
E
Yenilenen yönlendirme
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma strateji ve politikalarını tanımlayabileceksiniz.

Soru 58

Aşağıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?I. Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi çizilirken bu çerçeve içinde üç temel unsur mutlaka yer almaktadır, Dünya Bankası bu modele dördüncü alt unsur olarak “kurumlar”ı ilave etmektedir.II. Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi içinde yer alan üç temel unsur; çevre, ekonomi ve toplum/kültür’dür.III. Çevresel olarak sürdürülebilir bir sistemin kaynak temelini sabit tutması gerekmektedir.IV. Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi içinde yer alan temel unsurlar birbirlerinden bağımsızdır.

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma kavramını açıklayabileceksiniz.
Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi içinde yer alan temel unsurlar birbirlerinden bağımsızdır değildir. Diğer ifadeler doğrudur. Cevap D seçeneğidir.

Soru 59

Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUNC) tarafından hazırlanan ve sürdürülebilir kalkınma kavramının ilk kez yer aldığı belge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dünya Koruma Stratejisi
B
Kalkınmanın ilkeleri
C
Rio deklerasyonu
D
Biyolojik Çeşitliliğin Korunması Sözleşmesi
E
İstanbul Deklarasyonu
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUNC) tarafından hazırlanan, Sürdürülebilir Kalkınma deyiminin ilk kez geçtiği belge A şıkkında verilen Dünya Koruma Stratejisidir.

Soru 60

Klasik iktisatçılar arasında yer alan, 1766-1834 yılları arasında yaşamış, gıda artışının nüfus artışına paralel artmayacağını ve bu nedenle dünyayı açlık tehlikesinin beklediğini savunduğu için “karamsar” olarak gösterilen iktisatçının taraftarı anlamında kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Roma kulübü
B
Malthusyen
C
Brundtland yandaşları
D
Habitat
E
Wced
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Klasik iktisatçılar arasında yer alan, 1766-1834 yılları arasında yaşamış, gıda artışının nüfus artışına paralel artmayacağını ve bu nedenle dünyayı açlık tehlikesinin beklediğini savunduğu için “karamsar” olarak gösterilen iktisatçının taraftarı anlamında kullanılan terim Malthusyen dir. Cevap B dir.

Soru 61

Brundtland Raporu’nda yer alan sürdürülebilir kalkınma tanımı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
I. Eğer sosyal ve ekonomik kalkınmanın “sürdürülebilir” olması isteniyorsa en az iki unsurun varlığı gerekmektedir.
II. Bu unsurlar Nesiller arası eşitlik ve nesiller içi eşitliktir.
III. Bu unsurlara “Sürdürülebilir kalkınmanın kilit koşulları” da denmektedir.
IV. Nesiller arası eşitlik için kalkınma süreci gelecek nesiller üzerindeki ters etkileri en aza indirmeye çalışmalıdır.
V. Nesiller içi eşitlik için kalkınma süreci herhangi bir zamanda ülkeler ve ülke grupları içinde ve arasında aşırı servet ve gelir eşitsizlikleri meydana getirmemeli, bu yöndeki eğilimleri minimum düzeye indirmelidir.

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Verilen ifadelerin hepsi doğrudur. Cevap E seçeneğidir.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Rio Konferansı sonunda oluşturulan 5 temel belgeden biri değildir?

Seçenekler

A
Gündem 21
B
Orman Varlığının Korunmasına Dair Deklarasyon
C
Bin yıl deklarasyonu
D
Biyolojik Çeşitliliğin Korunması Sözleşmesi
E
İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Bin yıl deklarasyonu Rio Konferansı sonunda oluşturulan 5 temel belgeden biri değildir. Doğru cevap C'dir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Kyoto protokolünün imzalanmasındaki en önemli nedenlerden biri olarak gösterilmektedir?

Seçenekler

A
İnsan yerleşimleri konusunda Birleşmiş Milletler tarafından bir konferans düzenlenmesi konusunda alınan tavsiye kararı
B
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin bağlayıcı yönü zayıf olduğu için sözleşme sonrasında sera gazı salımlarında belirgin bir azalma ortaya çıkmaması
C
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin uzun süren yüksek büyüme oranları yakalamaları ve sosyal açıdan önemli imkânlar kazanmaları
D
Binyıl Deklarasyonunda ortaya konulan sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin etkinliğinin belirlenmesi
E
Gelişmiş ülkelerin sürdürülebilir kalkınma konusunda verdikleri finansman taahhütlerinin gönüllülük esasına bırakılması sonucunda ortaya çıkan belirsizlik ortamının ortadan kaldırılması
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin bağlayıcı yönü zayıf olduğu için sözleşme sonrasında sera gazı salımlarında belirgin bir azalma ortaya çıkmaması Kyoto protokolünün imzalanmasındaki en önemli nedenler arasında sayılmaktadır. Cevap B'dir.

Soru 64

Ekolojik ayak izi kavramı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Ekolojik ayak izi kavramı tabiatın taşıma kapasitesini ölçmek için geliştirilmiş olan bir yöntemdir ve sonuçları bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma derecesinin bir göstergesi olarak kullanılmaktadır.
II. İlk olarak William Rees tarafından 1992 yılında hesaplanmıştır.
III. Farklı değişkenlerin kullanılması yoluyla farklı ekolojik ayak izi bileşenleri elde edilmektedir.

Seçenekler

A
I
B
II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma gösterge ve endekslerini tanımlayabileceksiniz.
Verilen ifadelerin tümü doğrudur. Cevap E seçeneğidir.

Soru 65

“Şimdiki neslin gelecek nesillere devredeceği toplam sermaye stoku, miras aldığından daha az olmamalıdır. Yani her nesil, bir sonraki nesle miras aldığından daha küçük olmayan bir sermaye stoku devretmelidir.” ifadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Seçenekler

A
Sabit sermaye
B
Fiziksel sermaye
C
Çevre sermayesi
D
Kalkınma politikası
E
Politika matrisi
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma strateji ve politikalarını tanımlayabileceksiniz.
Verilen ifade sabit sermayenin tanımıdır. Cevap A'dır.

Soru 66

“Şimdiki neslin çevre kaybı, gelecek nesillerin çevre sermayesine aynı değerde çevre sermayesi eklenmesiyle dengelenmelidir. Örneğin ormansızlaşma aynı değerde ağaç dikimi ile tamamen dengelenmelidir.” ifadesi aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Zayıf sürdürülebilirlik
B
Güçlü sürdürülebilirlik
C
Sabit sermaye
D
Fiziksel sermaye
E
Çevre sermayesi
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma strateji ve politikalarını tanımlayabileceksiniz.
Verilen ifade güçlü sürdürülebilirlik kuralı ile ilişkişi olduğundan cevap B'dir.

Soru 67

Hedeflere uygun çevre politikalarının çatışmasız bir amaç-araç etkileşimi içerisinde gerçekleştirilmesi için ……………I………………tarafından “……………II…………” adı verilen bir analiz aracı geliştirilmiştir. Buna göre, çevresel sorunlarının, Piyasa Mekanizmasının Sağlıklı Bir Şekilde İşlemesini Sağlamak, Yeni Piyasaların Oluşturulması, Çevresel Düzenlemeler ve Kamusal Bilinç Oluşturulması olarak sayılabilecek dört ana yoldan gidilerek çözümlenebileceği öngörülmektedir.
Boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken ifadeler hangi şıkta doğru olarak sıralanmıştır.

Seçenekler

A
I. Birleşmiş Milletler II. ekonomik refah endeksi
B
I. Dünya Bankası , II. politika matrisi
C
I. Birleşmiş Milletler II. İnsani kalkınma raporu
D
I. Columbia ve Yale üniversiteleri II. binyıl kalkınma hedefleri
E
I. World Watch Enstitüsü II. sürdürülebilir kalkınma göstergeleri
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma strateji ve politikalarını tanımlayabileceksiniz.
Hedeflere uygun çevre politikalarının çatışmasız bir amaç-araç etkileşimi içerisinde gerçekleştirilmesi için Dünya Bankası tarafından “politika matrisi” adı verilen bir analiz aracı geliştirilmiştir. Buna göre, çevresel sorunların, Piyasa Mekanizmasının Sağlıklı Bir Şekilde İşlemesini Sağlamak, Yeni Piyasaların Oluşturulması, Çevresel Düzenlemeler ve Kamusal Bilinç Oluşturulması olarak sayılabilecek dört ana yoldan gidilerek çözümlenebileceği öngörülmektedir. Cevap B'dir.

Soru 68

Nobel ödüllü iktisatçı Jan Tinbergen hangi iki şeyin sınırı olmadığını ifade eder?

Seçenekler

A
Özgürlük ve ekonomik büyüme
B
İnsan üretkenliği ve doğal sermaye
C
Yenilenebilir kaynaklar ve kurumlar
D
Gelecek kuşakların sayısı ve yaratıcılık
E
Sürdürülebilir büyüme ve sorumluluk
Açıklama:
Nobel ödüllü iktisatçı Jan Tinbergen, iki şeyin sınırı olmadığını ifade etmektedir: "sorumluluk hissetmek zorunda olduğumuz gelecek kuşakların sayısı ve yaratıcılıktır.

Soru 69

Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi içinde yer alan temel unsurlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Çevre
B
Ekonomi
C
Toplum ve kültür
D
Tabii kaynaklar
E
Nüfus
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesinde üç temel unsur mutkala yer almaktadır. BUnlar, ekonomi, çevre, toplum ve kültür.
Nüfus

Soru 70

Sürdürülebilir kalkınma konusunda geliştirilecek bir göstergede bulunması gereken özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kolay anlaşılabilir, açık ve net olmalıdır.
B
Politika geliştirmeye uygun olmalıdır.
C
Teknik olarak ölçülebilir olmalıdır.
D
Bilimsel ve teorik olarak sağlam temellere oturmalıdır.
E
İktisadi ve doğal koşullardan bağımsız olmalıdır.
Açıklama:
İktisadi ve doğal koşullardan bağımsız olmalıdır, ifadesi sürdürülebilir kalkınma konusunda geliştirilecek bir göstergede bulunması gereken özelliklerden biri değildir.
İktisadi ve doğal koşullardan bağımsız olmalıdır.

Soru 71

Yoksulluğun giderilmesinde yeşil ekonominin hayati öneme sahip olduğu aşağıdakilerden hangisinin sonuçlarından biridir?

Seçenekler

A
1972 BM İnsani Çevre Konferansı
B
Habitat I
C
Rio +20 Konferansı
D
Kyto Protokolü
E
Brundtland Raporu
Açıklama:
Yoksulluğun giderilmesinde yeşil ekonominin hayati öneme sahip olduğuRio +20 Konferansının sonuçlarından biridir.

Soru 72

Aşağıdaki endekslerden hangisinin hesaplanmasında çevre sağlığı ve ekosistem canlılığı amacı %50 oranında ağırlıklandırılmıştır?

Seçenekler

A
Gerçek İlerleme Göstergesi
B
Ekolojik Ayak İzi
C
Pearce Atkinson Ölçümü
D
Çevresel Performans Endeksi
E
Çevresel Sürdürülebilirlik Endeksi
Açıklama:
Çevre sağlığı ve ekosistem canlılığı amacı %50 oranında ağırlıklandırıldığı endeks, çevresel performans endeksidir.

Soru 73

Biyolojik olarak verimli ve sulak alan hesaplandıktan sonra insanların tükettiği kişi başına düşen biyolojik açıdan üretken alan hesaplanarak iki büyüklük arasındaki farka dayalı olarak hesaplanan gösterge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gerçek İlerleme Göstergesi
B
Sürdürülebilir Ekonomik Refah Endeksi
C
Ekolojik Ayak İzi
D
Pearce Atkinson Ölçümü
E
Sürdürülebilir Net Milli Hasıla
Açıklama:
Biyolojik olarak verimli ve sulak alan hesaplandıktan sonra insanların tükettiği kişi başına düşen biyolojik açıdan üretken alan hesaplanarak iki büyüklük arasındaki farka ekolojik ayak izidir.
Ekolojik Ayak İzi

Soru 74

Aşağıdaki kalkınma seçeneklerinden hangisinde/hangilerinde gelecek nesillerde sürecek bir refah artışı sağlanır?

Seçenekler

A
A yolu
B
B yolu
C
C yolu
D
B ve C yolu
E
Hiçbir yol sürdürülebilir yol değildir.
Açıklama:
A yolu sürdürülebilir en yararlı yoldur.
A yoludur.

Soru 75

GSYH'dan nesnel ve insan sermayesindeki aşınma ve doğal sermayedeki aşınma düşülerek Pearce ve Warford hangi kavramı gündeme getirmiştir?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir kalkınma
B
Sürdürülebilir ekonomik refah
C
Safi Milli Hasıla
D
Sürdürülebilir Net Milli Hasıla
E
Milli Gelir Hesabı
Açıklama:
GSYH'dan nesnel ve insan sermayesindeki aşınma ve doğal sermayedeki aşınma düşülerek Pearce ve Warford, Sürdürülebilir Net Milli Hasıla kavramını gündeme getirmektedir.

Soru 76

Bir ülkede belirli bir yıl için S/Y oranı %16, dM/Y oranı %10, dN/Y oranı %2 ise bu ülkenin sürdürülebilirlik gösteri yüzde kaç olacaktır?

Seçenekler

A
16
B
10
C
8
D
6
E
4
Açıklama:
16-10-2=4

Soru 77

2007 yılında Türkiye'nin ekolojik ayak hızı kaç hektardır?

Seçenekler

A
1.5
B
2.7
C
4.2
D
6
E
8.2
Açıklama:
2007 verilerine göre Türkiye'de ekolojik ayak izi 2.7 hektardır.

Soru 78

Cari ekonomik büyüme (kalkınma) temposu hem pazarlanan mallarda hem de çevre mallarında kişi başına tüketim potansiyeli olarak ölçülen refah düzeyinde bir azalmaya neden olacaksa aşağıdakilerden hangisi olarak kabul edilmektedir?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir değildir
B
Çevresel zarara yol açar.
C
Tüketici haklarını ihlal eder.
D
Piyasalara giriş engeli oluşturur.
E
Hukuki yaptırım gücü yüksektir.
Açıklama:
Eğer cari ekonomik büyüme (kalkınma) temposu hem pazarlanan mallarda hem de çevre mallarında kişi başına tüketim potansiyeli olarak ölçülen refah düzeyinde bir azalmaya neden olacaksa “sürdürülebilir” olarak kabul edilmemektedir (Aruoba, 1997:182).

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi “İnsan sağlığı ve doğal dengeyi koruyarak ekonomik kalkınma sürecinin önünü açacak, doğal kaynakların akılcı yönlendirilmesi ve dengeli kullanımını sağlayacak, gelecek nesillere yıpranmamış ve sağlıklı bir çevre bırakacak” bir gelişme eğilimini temsil eder?
Üretim süreci
Sürdürülebilir kalkınma süreci
İnsani gelişmişlik indeksi
Büyüme süreci
Çevresel gelişim süreci

Seçenekler

A
Üretim süreci
B
Sürdürülebilir kalkınma süreci
C
İnsani gelişmişlik indeksi
D
Büyüme süreci
E
Çevresel gelişim süreci
Açıklama:
Dinamik bir süreci temsil eden sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı, “insan sağlığı ve doğal dengeyi koruyarak ekonomik kalkınma sürecinin önünü açacak, doğal kaynakların akılcı yönlendirilmesi ve dengeli kullanımını sağlayacak, gelecek nesillere yıpranmamış ve sağlıklı bir çevre bırakacak” bir gelişme eğilimini temsil eder.

Soru 80

Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi çizilirken bu çerçeve içinde üç temel unsur mutlaka yer almaktadır: (i) Çevre (çevrebilim, tabiat ve tabii kaynaklar), (ii) ekonomi ve (iii) toplum ve kültür. Aşağıdakilerden hangisi Dünya Bankasının bu modele eklediği dördüncü alt unsurdur?

Seçenekler

A
Maliyetler
B
Sendikalar
C
Okullar
D
Devletler
E
Kurumlar
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın kavramsal çerçevesi çizilirken bu çerçeve içinde üç temel unsur mutlaka yer almaktadır (Çelik, 2011:159): (i) Çevre (çevrebilim, tabiat ve tabii kaynaklar), (ii) ekonomi ve (iii) toplum ve kültür. Dünya Bankası bu modele dördüncü alt unsur olarak “kurumlar”ı ilave etmektedir.

Soru 81

Aşağıdaki raporlardan hangisinde Meadows ve arkadaşı olan diğer yazarlar geleneksel kalkınma stratejilerine yoğun eleştiriler getirdi ve “Çevre”nin bu stratejilerde yer almasının gerekliliği üzerinde durdu?

Seçenekler

A
Binyıl Kalkınma Hedefleri Raporu 2010
B
Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu Ortak Geleceğimiz Başlıklı Rapor 1987
C
Roma Kulübünün Büyümenin Sınırları Başlıklı Raporu 1972
D
Kalkınma Ajansları Genel Denetim Raporu 2016
E
Beş Yıllık Kalkınma Raporu 1977
Açıklama:
Roma Kulübü tarafından 1972 yılında “Büyümenin Sınırları” başlığı ile yayımlanan raporda Meadows ve arkadaşı olan diğer yazarlar geleneksel kalkınma stratejilerine yoğun eleştiriler getirdi ve “çevre”nin bu stratejilerde yer almasının gerekliliği üzerinde durdu.

Soru 82

Brundtland Raporu’nda yer alan sürdürülebilir kalkınma tanımından yola çıkılarak yapılan bir analize göre eğer sosyal ve ekonomik kalkınmanın “sürdürülebilir” olması isteniyorsa en az iki unsurun varlığı gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardandır?

Seçenekler

A
Yaşam kalitesinin yüksekliği
B
İnsan mutluluğu
C
Yapısal değişim
D
Nesiller içi eşitlik
E
İktisat politikalarının önceliği
Açıklama:
Brundtland Raporu’nda yer alan sürdürülebilir kalkınma tanımından yola çıkılarak yapılan bir analize göre eğer sosyal ve ekonomik kalkınmanın “sürdürülebilir” olması isteniyorsa en az iki unsurun varlığı gerekmektedir: Nesiller arası eşitlik ve nesiller içi eşitlik.

Soru 83

İlke 1: Sürdürülebilir kalkınma için insanlar odak noktasıdır. İlke 3: Kalkınma şimdiki ve gelecekteki kuşakların kalkınma ve çevre ihtiyaçlarını eşit ölçüde karşılamalıdır. İlke 5: Yoksulluğun kaldırılması sürdürülebilir kalkınmanın ayrılmaz bir parçasıdır. İlke 7: Dünya ekosisteminin sağlık ve bütünlüğünün korunması ve restore edilmesi için devletlerin ortak ama farklı sorumlulukları mevcuttur. İlke 9: Devletler, sürdürülebilir kalkınma için ülke içi kapasitelerini geliştirmek amacıyla işbirliğine gitmelidir. İlke 8: Devletler, sürdürülemez üretim ve tüketim kalıplarını azaltmalı ve ortadan kaldırmalıdır, uygun demografik politikalar takip etmelidir. İlke 6: En az gelişmiş ülkelerin özel durumu ve ihtiyaçlarına özel öncelik verilmelidir. İlke 4: Çevrenin korunması kalkınma sürecinin bir parçasıdır. İlke 2: Ülkeler diğer devletlerin çevrelerine zarar vermemelidir. İlke 10: Çevre sorunları hakkındaki bilgiyi artırmak, halkın
Yukarıda verilen ve sürdürülebilir kalkınma konusunda ülkelerin hak ve yükümlülüklerini belirleyen ilkeler aşağıdakilerden hangisinin ana temalarıdır?

Seçenekler

A
Brundtland Raporu
B
Rio Deklarasyonu
C
BM İnsan Yerleşimleri Konferansları
D
Kyoto Protokolü
E
Birleşmiş Milletler Binyıl Zirvesi
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma konusunda ülkelerin hak ve yükümlülüklerini belirleyen ilkeleri kapsayan bir belge olan Rio Deklarasyonu’nun ana temaları aşağıdaki maddelerden oluşmaktadır (Ison ve Wall, 2007: 412):
İlke 1: Sürdürülebilir kalkınma için insanlar odak noktasıdır.
İlke 2: Ülkeler diğer devletlerin çevrelerine zarar vermemelidir.
İlke 3: Kalkınma şimdiki ve gelecekteki kuşakların kalkınma ve çevre ihtiyaçlarını eşit ölçüde karşılamalıdır.
İlke 4: Çevrenin korunması kalkınma sürecinin bir parçasıdır.
İlke 5: Yoksulluğun kaldırılması sürdürülebilir kalkınmanın ayrılmaz bir parçasıdır.
İlke 6: En az gelişmiş ülkelerin özel durumu ve ihtiyaçlarına özel öncelik verilmelidir.
İlke 7: Dünya ekosisteminin sağlık ve bütünlüğünün korunması ve restore edilmesi için devletlerin ortak ama farklı sorumlulukları mevcuttur.
İlke 8: Devletler, sürdürülemez üretim ve tüketim kalıplarını azaltmalı ve ortadan kaldırmalıdır, uygun demografik politikalar takip etmelidir.
İlke 9: Devletler, sürdürülebilir kalkınma için ülke içi kapasitelerini geliştirmek amacıyla işbirliğine gitmelidir.
İlke 10: Çevre sorunları hakkındaki bilgiyi artırmak, halkın

Soru 84

Aşağıdaki zirvelerden hangisinin temel amacı 1992 Rio Zirvesi’nde gelişmiş ülkelerin sürdürülebilir kalkınma konusunda verdikleri finansman taahhütleri ve 2002 Johannesburg’ta bu taahhütlerin gönüllülük esasına bırakılması sonucunda ortaya çıkan belirsizlik ortamının ortadan kaldırılmasıdır?

Seçenekler

A
BM İnsan Yerleşimleri Konferansları
B
Kyoto Protokolü
C
Birleşmiş Milletler Binyıl Zirvesi
D
Brundtland Raporu
E
Rio+20 Konferansı
Açıklama:
Rio+20 Konferansı
1992 yılında yapılmış olan Rio Konferansı’nın 20. Yıldönümü ve 2002 yılında Johannesburg’da yapılan Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi’nin (WSSD) 10. Yıldönümünde 20-22 Haziran 2012’de Rio de Janeiro’da “Rio+20” adında bir konferans düzenlenmiştir. Zirvenin temel amacı 1992 Rio Zirvesi’nde gelişmiş ülkelerin sürdürülebilir kalkınma konusunda verdikleri finansman taahhütleri ve 2002 Johannesburg’ta bu taahhütlerin gönüllülük esasına bırakılması sonucunda ortaya çıkan belirsizlik ortamının ortadan kaldırılmasıdır

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir kalkınma konusunda geliştirilecek bir göstergede bulunması gereken özelliklerden değildir?

Seçenekler

A
Kolay anlaşılabilir, açık ve net olmalıdır,
B
Politika geliştirmeye uygun olmalıdır,
C
Yasal düzenlemelerle desteklenmelidir,
D
Bilimsel ve teorik olarak sağlam temellere oturmalıdır,
E
Teknik olarak ölçülebilir olmalıdır,
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma konusunda geliştirilecek bir göstergede şu özellikler bulunmalıdır (Çelik, 2011: 159):
  • Kolay anlaşılabilir, açık ve net olmalıdır,
  • Politika geliştirmeye uygun olmalıdır,
  • Bilimsel ve teorik olarak sağlam temellere oturmalıdır,
  • Teknik olarak ölçülebilir olmalıdır,
  • Hem zamana hem de coğrafi farklılıklara uygun olmalıdır,
  • İlk bakışta verdiği anlamdan çok daha farklı bakış açılarını ve vizyonu yaratacak kadar anlamlı olmalıdır.

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi toplamda 76 veri setinin kullanıldığı 21 göstergeye göre ülkelerin
a) Küresel çapta sorumluluk b) Çevresel sistemler c) Çevreye yönelik baskıların azaltılması d) İnsanların çevreye yönelik baskılardan zarar görebilirliğinin azaltılması e) Çevresel sorunlarla mücadelede toplumsal ve kurumsal kapasite
konularında karşılaştırılmasını sağlamaktadır?

Seçenekler

A
Çevresel performans endeksi
B
Çevre sürdürülebilirlik endeksi
C
Gerçek ilerleme göstergesi
D
Çevre ahlakı indeksi
E
Mülkiyet hakları indeksi
Açıklama:
Çevresel Sürdürülebilirlik Endeksi, toplamda 76 veri setinin kullanıldığı 21 göstergeye göre ülkelerin şu konularda karşılaştırılmasını sağlamaktadır:
  1. a) Küresel çapta sorumluluk
  2. b) Çevresel sistemler
  3. c) Çevreye yönelik baskıların azaltılması
  4. d) İnsanların çevreye yönelik baskılardan zarar görebilirliğinin azaltılması
  5. e) Çevresel sorunlarla mücadelede toplumsal ve kurumsal kapasite

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisine göre kalkınmanın negatif etkilerini giderecek uygulamalar yapılmalıdır?

Seçenekler

A
Zayıf sürdürülebilirlik kuralları
B
Güçlü sürdürülebilirlik kuralları
C
Sabit sermaye kuralı
D
Etkin sermaye kuralı
E
Aktif sürdürülebilirlik kuralı
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın gerçekleştirilmesi için uygulanacak politikaların öncesinde çeşitli kuralların tasarlanması gerekmektedir. Bu kurallar ikiye ayrılarak incelenebilir (Ison ve Wall, 2007: 415-16): Zayıf sürdürülebilirlik kuralları ve güçlü sürdürülebilirlik kuralları. Zayıf sürdürülebilirlik kurallarına göre kalkınmanın negatif etkilerini giderecek uygulamalar yapılmalıdır.

Ünite 7

Soru 1

Çevrenin ekonomik faaliyetteki rolü ilk kez ne zaman sistematik bir biçimde ele alınmıştır?

Seçenekler

A
13. yüzyıl
B
15. yüzyıl
C
18. yüzyıl
D
20. yüzyıl
E
21. yüzyıl
Açıklama:
Çevrenin ekonomik faaliyetteki rolü, 18. yy’da Fizyokratlar tarafından ilk kez sistematik biçimde ele alınmıştır.

Soru 2

Orman, mineral ve diğer tükenebilir varlık arzında meydana gelen azalma dolayısıyla bu varlıkların kullanımlarının düzenlenmesine yönelik talebin ortaya çıktığı ilk kez kim ya da kimler tarafından ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Hotelling
B
Malthus
C
Ricardo
D
Bookchin
E
Neoklasik iktisatçılar
Açıklama:
Neoklasik yaklaşımı savunanlar genel olarak ekonomik büyümenin sınıra ulaşacağı konusunda kötümser olmamak gerektiğini vurgulamıştır. Ekonomik büyüme ve teknolojik gelişmelerin; nüfus, kaynak, kirlilik ve diğer çevre sorunlarının nedeni olarak değil, tersine bu sorunlara çözüm olacağı görüşünü taşımaktadır. Hotelling ise yenilenemez kaynaklar teorisinin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur. Hotelling özellikle orman, mineral ve diğer tükenebilir varlık arzında meydana gelen azalma dolayısıyla bu varlıkların kullanımlarının düzenlenmesine yönelik talebin ortaya çıktığını ifade etmektedir. Hotelling kıtlık rantı kuralı temel olarak bir tükenebilir kaynağın net fiyatının,
faiz oranlarına eşit bir oranda artması gerektiğini anlatır.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi çevre politikasının ekonomik verimlilik ve üretim süreci üzerindeki olumsuz etkisiyle ilişkilidir?

Seçenekler

A
Daha temiz su içtiği, daha temiz hava teneffüs ettiği ve daha az toksik maddeye maruz kaldığı için daha sağlıklı nüfusa sahip ülkelerde sağlık hizmetlerine daha az kaynak aktarma ihtiyacı duyulacaktır.
B
Çevrenin daha temiz olması emeğin daha sağlıklı ve daha verimli olmasına yol açacaktır.
C
Hava kirliliğindeki azalmanın tarımsal verimlilik üzerinde olumlu etkisi olacaktır.
D
Çevre kalitesindeki artışlar çevreyle ilişkili hastalıkların tedavi edilmesi için gerekli kaynakların azalması sağlanacak ve aynı zamanda tedavinin ortalama maliyeti düşerek genel olarak sağlık maliyetleri de azaltılacaktır.
E
Çevre politikası, firmaları ekonomik karar aşamasında bireysel çıkarları yerine sosyal çıkarları dikkate almaları konusunda zorlamaktadır.
Açıklama:
Çevre politikası, firmaları ekonomik karar aşamasında bireysel çıkarları yerine sosyal çıkarları dikkate almaları konusunda zorlamaktadır. Bu kısıtlama firmaların üretim etkinliğinin azalmasına yol açabilir. Örneğin, eğer firma enerji, sermaye ve emek olarak sıralayabileceğimiz üretim kaynaklarını kirlilik emisyonunu düşürmeye tahsis ederse üretim maliyeti artacaktır. Daha da önemlisi, bu kaynaklar çıktının üretilmesinde değil, kirliliğin azaltılmasında kullanılacaktır. Böylece üretken kaynakların kirliliğin azaltılmasında kullanılması durumunda üretim düzeyi ister istemez azalacaktır

Soru 4

I. Sıkı çevre politikaları firmaların kaynak israfını artırmaktadır.
II. Sıkı çevre politikaları firmaların enerji kullanımında etkinlik artışı sağlamalarını gerektirir.
III. Sıkı çevre politikaları firmaları maliyetlerini azaltıcı daha yeni ve daha etkin üretim yöntemlerini seçmeye yöneltir.
IV. Sıkı çevre politikaları yurtiçi üretimi canlandırmaktadır.
V. Sıkı çevre politikaları yerel ekonominin rekabet gücünü azaltır.
Sıkı çevre politikalarının üretim sürecinde kaynak kullanımını azalttığı ve firmaların maliyetlerini arttırdığı görüşünün geçerli olmayabileceğini ileri süren Porter, bu görüşünü yukarıdakilerden hangisine ya da hangilerine dayandırmaktadır?

Seçenekler

A
I, II
B
III, V
C
I, IV
D
III, IV ve V
E
II, III ve IV
Açıklama:
Daha önce çevre politikasının ekonomi üzerindeki negatif etkisini değerlendirmiştik. Bu çerçevede sıkı çevre politikası uygulamalarının, ekonomide kaynakların üretim yerine başka alanlara aktarılmasına yol açarak ekonomiyi olumsuz yönde etkileyebileceği üzerinde duruldu. Ancak son dönemlerde Porter ve diğer bazı çalışmalar sıkı çevre politikalarının üretim sürecinde kaynak kullanımını azalttığı ve firmaların maliyetlerini arttırdığı görüşünün geçerli olmayabileceğini ileri sürmektedirler. Çünkü sıkı çevre politikaları firmaların kaynak israfını azaltmasını ve enerji kullanımında etkinlik artışını sağlamasını gerektirir. Aynı zamanda bu durum firmaları maliyetlerini azaltıcı daha yeni ve daha etkin üretim yöntemlerini seçmeye yöneltir. Porter, sıkı çevre politikası nedeniyle firmaların üretim maliyetlerinde meydana gelen azalmanın yurtiçi üretimi doğrudan canlandırmasının yanında yabancı ekonomilere kıyasla yerel ekonominin rekabetçiliğini arttıracağını ileri sürmektedir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi çifte yarar hipoteziyle örtüşmeyen bir bakış açısını yansıtmaktadır?

Seçenekler

A
Çevre vergilerinin istihdam politikalarına hizmet edecek bir araç olarak da kullanılabileceği
B
Mevcut vergi sisteminin dengesiz olduğu ve piyasa davranışlarını yanlış yönlendirdiği
C
Çevresel düzenlemelerin özellikle yüksek kirletme potansiyeli taşıyan endüstrilerde istihdam olanaklarını daraltarak işsizliği yükseltecek olması
D
Çevresel vergiler gelir vergileriyle ikame edilecek olursa kirlilik dışsallıklarıyla ilişkili piyasa hatalarının düzelmesiyle sosyal refah düzeyinin artması
E
Çevresel vergiler gelir vergileriyle ikame edilecek olursa emek piyasasındaki piyasa aksaklıklarının azalmasının sosyal refah düzeyini arttırması
Açıklama:
Çevre vergilerinin istihdam politikalarına hizmet edecek bir araç olarak da kullanılabileceği düşüncesi, çevrenin korunması ve istihdam yaratılması gibi birbiriyle çeliştiği düşünülen iki önemli iktisat politikası amacını birlikte gerçekleştirilebilecek ortak bir çözüm sunması nedeniyle büyük ilgi görmüştür. Çifte yarar hipotezi mevcut vergi sisteminin dengesiz olduğu ve piyasa davranışlarını yanlış yönlendirdiği varsayımı üzerine kuruludur. Mevcut vergi sisteminde enerji ve doğal kaynaklar
gerçek maliyetlerinin altında vergilendirilirken, özellikle emek ve sermaye üzerindeki vergi yükü olması gerekenin çok üzerindedir. Vergi yükünün üretim faktörleri arasındaki dağılımındaki bu dengesizlik, doğal kaynakların verimsiz kullanılmasını, israf edilmesini ve çevreye zarar verilmesini teşvik ederken, diğer yandan da yeni yatırımları ve yeni işe alımları caydırmakta, ekonomik ve çevresel refah kayıplarına neden olmaktadır. Çifte yarar hipotezi ile çevreye zarar veren ekonomik
faaliyetlerin piyasa fiyatlarını, marjinal sosyal maliyetlerine eşitlemeyi amaç edinen bir çevre vergisi reformundan elde edilecek ek gelirin, gelir vergisi gibi piyasalar üzerinde saptırıcı etkileri olan bir vergi veya bir grup verginin oranlarını düşürerek veya bu vergileri ödeyenlere doğrudan gelir transfer ederek kullanılmasının, bütçenin dengelerini değiştirmeksizin çevresel ve ekonomik refah artışları sağlanacağı ileri sürülmektedir. Kısaca çevresel vergiler gelir vergileriyle ikame edilecek olursa çevresel vergilerle ilişkili iki yarar ortaya çıkacaktır. İlki, kirlilik dışsallıklarıyla ilişkili piyasa hatalarının düzelmesiyle sosyal refah düzeyi artmaktadır. İkinci fayda emek piyasasındaki piyasa aksaklıklarının azalmasının sosyal refah düzeyini arttırmasıyla meydana gelmektedir. Bu çevresel vergi ile ilişkili iki fayda çifte yarar olarak adlandırılmaktadır.

Soru 6

I. Düzeltim karşıtı çevre politikaları
II. Düzeltimci (reformcu) politikalar
III. Onarımcı politikalar
IV. Önleyici politikalar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri içerik (öz) yönünden olan çevre politikalarındandır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I ve II
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
İçerik açısından çevre politikalarını düzeltim (reform) yanlısı olanlar ve düzeltim karşıtı olanlar biçiminde ikiye ayırabiliriz. Onarımcı ve önleyici politikalar ise yöntem açısından çevre politikaları sınıflandırmasına girmektedir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi çevre politikalarının düzenleyici ve teşvik edici araçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Çevre vergileri
B
Mali yardımlar
C
Depozit-geri ödeme sistemleri
D
Para ve maliye politikaları
E
Kirletme/atık haklarının ticareti
Açıklama:
Çevre vergileri, mali yardımlar, depozit-geri ödeme sistemleri ve kirletme/atık haklarının ticareti gibi ekonomik araçlar ile standartlar, yasaklama ve yükümlülük getirme yoluyla doğrudan müdahalede bulunularak uygulanan hukuki araçlar çevre politikasının düzenleyici ve teşvik edici araçları arasında sayılmaktadır. Sorumluluk yükleme, mülkiyet haklarının tanımlanması ve ahlaki değerler yaratarak manevi duyarlılığın geliştirilmesi gibi merkezî otoritenin doğrudan müdahalesi yerine gönüllü katılımı teşvik eden araçlar, ikinci grup araçları oluşturmaktadır. Çevre politikasının öngördüğü hedeflerin gerçekleştirilebilmesi için makroekonomik düzeyde tanımlanmış araçlardan da yararlanılmaktadır. Para ve maliye politikaları, ticaret politikası, dış yardım politikası ve yoksul ülkelerin dış borç yüklerini azaltmaya yönelik politikalar da çevre politikasının dolaylı araçları arasında sayılan üçüncü gruba dahil edilen araçlardır.

Soru 8

I. Siyasal irade
II. Çevre bilincinin yaygınlaştırılması
III. Çevre eğitimi
IV. Endüstriyel kalkınma planları
V. Çevre yönetiminin temel amaçlarının belirlenmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri etkin çevre yönetiminin koşullarıdır?

Seçenekler

A
Yalnız V
B
Yalnız IV
C
I ve IV
D
I, II, III ve V
E
I, II, III,IV ve V
Açıklama:
Etkin çevre yönetiminin koşulları; siyasal irade, çevre bilincinin yaygınlaştırılması ve çevre eğitimi ve çevre yönetiminin temel araçlarının belirlenmesi olarak sıralanmaktadır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi çevre politikasının olası uygulama alanları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Su kalitesi ile ilgili uygulamalar
B
Baraj ve hidro elektrik santrali inşaatlarıyla ilgili uygulamalar
C
Çevre yönetimi ve planlaması kapasitesinin güçlendirilmesi ile ilgili uygulamalar
D
Termal kirlenme ile ilgili uygulamalar
E
Radyasyon ve toksik etkili katı atıklarla ilgili uygulamalar
Açıklama:
Çevre politikasının olası uygulama alanları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Su kalitesi ile ilgili uygulamalar,
• Hava kalitesi ile ilgili uygulamalar,
• Gürültünün azaltılması ile ilgili uygulamalar,
• Katı atık yönetimi ile ilgili uygulamalar,
• Radyasyon ve toksik etkili katı atıklarla ilgili uygulamalar,
• Pestisidlerle ilgili uygulamalar,
• Termal kirlenme ile ilgili uygulamalar,
• Çevre yönetimi ve planlaması kapasitesinin güçlendirilmesi ile ilgili uygulamalardır.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi çevre yönetimi stratejilerinden değildir?

Seçenekler

A
Çevre kalitesinin belirlenmesi
B
Atıkların denetim altına alınması
C
Çevresel etki değerlemesi (ÇED)
D
Atık denetimi sonucu ilgililere yaptırım uygulanması
E
Çevre kirliliklerinin ortadan kaldırılması ve zararlı etkilerinin giderilmesi
Açıklama:
Çevre politikasının uygulama alanları belirlendikten sonra çevre yönetimine ilişkin stratejilerin belirlenmesi gerekmektedir. Çevre yönetim stratejileri dört başlık altında toplanabilir. Bunlar: Çevre kalitesinin belirlenmesi, atıkların denetim altına alınması, çevresel etki değerlemesi (ÇED) ve çevre kirliliklerinin ortadan kaldırılması ve zararlı etkilerinin giderilmesidir.

Soru 11

Bir gezegenin dış kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunan yeryüzü bölümü hangi terim ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Atmosfer
B
Biyosfer
C
Mezosfer
D
Stratosfer
E
İyonosfer
Açıklama:
Biyosfer: Bir gezegenin dış kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunan yeryüzü bölümüdür. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 12

Toprak, hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve hizmetlerini sağlayan dünya
biyosferinin tüm oluşumları ekonomik açıdan bakıldığında hangi tanımın içinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Sermaye
B
Ana sermaye
C
Doğal sermaye
D
Ürün
E
Üretim
Açıklama:
Doğal Sermaye: Toprak, hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumlarıdır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 13

Makroekonominin incelediği konular aşağıdakilerden hangileridir?
  1. Üretim,
  2. İstihdam düzeyi,
  3. Fiyat istikrarı,
  4. Büyüme

Seçenekler

A
I
B
I,III
C
II,IV
D
I,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin
inceleme alanına giren konular arasında yer alır. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 14

Ekonomi ve çevre arasındaki ilişki göz önünde bulundurulduğunda; çevre politikaları ekonomik verimliliği temelde kaç mekanizma kanalıyla etkilemektedir?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Ekonomi ve çevre arasındaki ilişki göz önünde bulundurulduğunda; çevre politikaları ekonomik verimliliği temelde üç mekanizma kanalıyla etkilemektedir: İlki, çevre politikalarının verimlilik üzerindeki negatif etkisidir. Diğer ikisi ise çevre kalitesinin ekonomik verimlilik üzerindeki pozitif etkilerini ortaya koymaktadır. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 15

Çevresel düzenlemelerin gereği olarak işletmelerin kirliliği
azaltmaya dönük yatırımlara yönelmesi aşağıdakilerden hangilerine yol açabilir?
  1. Üretken tüketim malları üretimine yönelik yatırımlar üzerinde bir tür dışlama etkisi yaratabilir,
  2. Sınırlı kaynakların kirlilik önleyici yatırımlara yönelmesine yol açabilir,
  3. Üretken yatırımlara aktarılabilecek kaynaklarda azalmaya yol açabilir.

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
I,II
E
I,II,III
Açıklama:
Çevre politikasının ekonomik verimlilik ve büyüme üzerindeki olumsuz etkilerine bakıldığında hepsine yol açabileceği görülmektedir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 16

Geleneksel olarak üretim faktörleri kaça ayrılır?

Seçenekler

A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Geleneksel olarak üretim faktörleri, doğal kaynaklar, sermaye ve emek olarak üçe ayrılır. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 17

Bireylerin boş zamanlarını alternatif faaliyetlerle değerlendirmesi hangi tanım ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Hobi
B
Yenilikçilik
C
Üreticilik
D
Rekreasyon
E
Değerleme
Açıklama:
Rekreasyon: Bireylerin boş zamanlarını alternatif faaliyetlerle
değerlendirmesidir. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangileri ekonomiyi daha verimli kılmaktadır?
  1. Daha az toksik maddeye maruz kalmak,
  2. Daha fazla orman ve temiz havaya sahip olmak,
  3. Ultraviyole ışınlardan daha fazla korunmak,
  4. Biyolojik çeşitlilik

Seçenekler

A
I,II
B
III,IV
C
I,II,III
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Daha az toksik maddeye maruz kalmak, daha fazla orman ve temiz havaya sahip olmak ultraviyole ışınlardan daha fazla korunmak, biyolojik çeşitlilik gibi unsurlar ekonomiyi daha verimli kılmaktadır. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 19

"Gelir artışı çevreyi ............... etkisi aracılığıyla olumlu yönde etkilemektedir." Boşluk uygun şekilde doldurulduğunda doğru seçenek hangisi olmaktadır?

Seçenekler

A
Ölçek
B
Gelir
C
Kompozisyon
D
Teknik
E
Teknolojik
Açıklama:
Gelir artışı ise çevreyi kompozisyon etkisi (yapısal etki) aracılığıyla olumlu yönde etkilemektedir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangileri çevre yönetimin bir parçası olarak değerlendirilir?
  1. Planlama
  2. Personel alma
  3. Denetim

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
Çevre yönetimi, genel olarak ekolojik dengenin gerçekleştirilmesi amacıyla kaynakların rasyonel kullanımına yönelik yönetim sürecinin aşamaları olan planlama, örgütlenme, personel alma, eş güdüm-iletişim, fayda-maliyet hesaplamaları yürütme ve denetim işlevlerinin bütünü biçiminde tanımlanabilir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 21

Mikroekonomik bakış açısıyla kaynakların optimal düzeyini belirlemenin yanında çevreyi kuşatan daha toplulaştırılmış büyüklüklere bakmak da önemlidir. Bu konular temelde kaç farklı açıdan incelenebilir?

Seçenekler

A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Mikroekonomik bakış
açısıyla kaynakların optimal düzeyini belirlemenin yanında çevreyi kuşatan daha
toplulaştırılmış büyüklüklere bakmak da önemlidir. Bu konular temelde iki açıdan incelenebilir. İlki çevre politikalarının ekonominin bütününü nasıl etkilediği konusudur. İkinci olarak ekonomik sistem ile çevresel sistemin etkileşimi üzerinde durmak gerekir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 22

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi Nüfus Kanununu ortaya koymuştur?

Seçenekler

A
Hotelling
B
Malthus
C
Ricardo
D
Kahn
E
Christiansen
Açıklama:
Çevrenin ekonomik faaliyetteki rolü, 18. yy’da Fizyokratlar tarafından ilk kez sistematik biçimde ele alınmıştır. Doğayı üretim için gerekli bir faktör olarak gören
Fizyokratlar bütün ekonomik fazlanın, toprağın (doğal kaynakların) üretkenliği
sonucunda ortaya çıktığını ileri sürmüştür. Çevre makroekonomi ilişkisini ortaya
koyan iktisatçılar arasında Malthus (1798), Ricardo (1817), Hotelling (1931) sayılabilir. Klasik ekonomi literatüründe de toprağın ekonomik faaliyetlerin temel kaynağı olduğuna dair görüş hakim olmuştur. Malthus tarafından toprak kıtlığının büyümeyi sınırlayıcı rolü fark edilmiştir. Nüfus Kanunu’nu ortaya koyan
Thomas Malthus (1766-1834)’a göre, gıda üretimine elverişli tarım alanlarının
mutlak kıtlığı nedeniyle toplumun bir kısmı sürekli olarak geçimlik düzeyin altında yaşamını sürdürecektir. Ricardo (1817) toprakta azalan verimler kanununun geçerli olmasının ekonomik büyüme ve dolayısıyla refah artışı ve nüfus üzerinde baskı yarattığını ileri sürmüştür. Buna göre cevap B seçeneğidir.

Soru 23

Geleneksel olarak üretim faktörleri kaça ayrılr?

Seçenekler

A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Üretim Faktörleri: Bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan temel faktörlerdir. Geleneksel olarak üretim faktörleri, doğal kaynaklar, sermaye ve emek olarak üçe ayrılır. Doğal kaynaklar,
toprağın kendisi ile birlikte yeraltı ve yerüstü zenginliklerini belirtir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 24

Yenilenemez kaynaklar teorisinin geliştirilmesine katkıda bulunan iktisatçı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Hotelling
B
Malthus
C
Ricardo
D
Neoklasik iktisatçılar
E
Porter
Açıklama:
Hotelling , yenilenemez kaynaklar teori- sinin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur. Hotelling özellikle orman, mineral ve diğer tükenebilir varlık arzında meydana gelen azalma dolayısıyla bu varlıkların kullanımlarının düzenlenmesine yönelik talebin ortaya çıktığını ifade etmektedir.

Soru 25

Hava kirliliğindeki azalmanın tarımsal verimlilik üzerindeki olumlu etkisi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Çevre Politikasının Ekonomik Verimlilik ve Büyüme Üzerindeki Olumsuz Etkisi
B
Çevre Kalitesindeki İyileşmenin Ekonomik Verimlilik ve Büyüme Üzerindeki Olumlu Etkileri
C
Çevre Politikasının Diğer Potansiyel Etkileri
D
Çevre Politikasının Uluslararası Ticaret ve Rekabete Etkileri
E
Çevre Politikasının Rekabete Etkisi
Açıklama:
Kirlilik emisyonundaki azalmanın çevre kalitesini arttırarak ekonomiyi olumlu yönde etkilemesi beklenebilir.Örneğin bir çok malın üretilmesinde temiz suya ihtiyaç vardır. İkincisi çevre kalitesi diğer üretim faktörlerinin verimliliklerini etkilemektedir. Örneğin çevrenin daha temiz olması emeğin daha sağlıklı ve daha verimli olmasına yol açacaktır. Hava kirliliğindeki azalmanın tarımsal verimlilik üzerindeki olumlu etkisi verilebilecek başka bir örnektir. Hava kirliliğindeki azalma toprağın verimliliğini arttırarak bir çok ürünün dönüm başına elde edilen miktarını yükseltecektir.

Soru 26

Sıkı çevre politikalarının üretim sürecinde kaynak kullanımını arttırdığı ve firmaların maliyetlerini azalttığı görüşü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Çifte Yarar Hipotezi
B
Ölçek etkisi
C
Porter Analizi
D
Onarımcı Politikalar
E
Hotelling
Açıklama:
Sıkı çevre politikaları firmaların kaynak israfını azaltmasını ve enerji kullanımında etkinlik artışını sağlamasını gerektirir. Aynı zamanda bu durum firmaları maliyetlerini azaltıcı daha yeni ve daha etkin üretim yöntemlerini seçmeye yöneltir. Porter, sıkı çevre politikası nedeniyle firmaların üretim maliyetlerinde meydana gelen azalmanın yurtiçi üretimi doğrudan canlandırmasının yanında yabancı ekonomilere kıyasla yerel ekonominin rekabetçiliğini arttıracağını ileri sürmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 27

Geleneksel yaklaşıma göre çevresel düzenlemeler ülkelerin rekabet edebilirliğini olumsuz yönde etkilemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Çevre politikası uygulamalarının sermayeyi azaltması
B
Çevre politikası uygulamalarının emeğin işgücü seviyesini azaltması
C
Çevre politikası uygulamalarının teknolojisi olumsuz yönde etkilemesi
D
Çevre politikası uygulamalarının maliyetleri arttırması
E
Çevre politikası uygulamalarının ürüne olan talebi azaltması
Açıklama:
Geleneksel yaklaşıma göre çevresel düzenlemeler ülkelerin rekabet edebilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir. Bunun nedeni çevre politikası uygulamalarının bir yandan maliyetleri arttırması diğer yandan da ticari engeller dolayısıyla ülkelerin rekabet gücünü olumsuz yönde etkilemesidir. Rekabet gücünü kaybeden firmaların piyasadan silinmesi durumunda ulusal ekonomilerin üretim düzeyleri azalacak, işsizlik artacak ve ihracat düzeyi gerileyecek ve döviz açığı ortaya çıkacaktır. Doğru cevap D'dir.

Soru 28

Çifte yarar hipotezi aşağıdaki hangi varsayım üzerine kuruludur?

Seçenekler

A
İstihdam olanaklarının fazla olması
B
Rekabet üstünlüğü
C
Enerji kaynaklarının az olması
D
Üretim maliyetleri
E
Mevcut vergi sisteminin dengesiz olduğu
Açıklama:
Çifte yarar hipotezi mevcut vergi sisteminin dengesiz olduğu ve piyasa davranışlarını yanlış yönlendirdiği varsayımı üzerine kuruludur. Doğru cevap E'dir.

Soru 29

İktisadi büyüme ile birlikte çevre kirliliğinin ve/veya çevre tahribatının artacağı, belli bir gelir düzeyinden sonra azalacağını ilişkilendiren kimdir?

Seçenekler

A
Kuznets
B
Porter
C
A.Smith
D
Brown
E
Castells
Açıklama:
İktisadi büyüme ile birlikte çevre kirliliğinin ve/veya çevre tahribatının artacağı, belli bir gelir düzeyinden sonra azalacağına ilişkin görüşe literatürde “Çevreye Uyarlanmış Kuznets Eğrisi (ÇUKE)” ya da Çevresel Kuznets Eğrisi adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 30

Aşağıdaki etkilerden hangisi gelir artışıyla birlikte ekonominin yapısal değişimini ve çevre üzerindeki olumlu etkisini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Ölçek etkisi
B
Kompozisyon etkisi
C
Teknoloji etkisi
D
Çevresel etki
E
Ekonomik etki
Açıklama:
Kompozisyon etkisi, gelir artışıyla birlikte ekonominin yapısal değişimini ve çevre üzerindeki olumlu etkisini ifade etmektedir (Borghesi, 1999: 6). Ülkelerin ekonomik kalkınma düzeyleri yükseldikçe temel ekonomik faaliyetlerin ekonomideki ağırlıkları değişmekte, tarımdan sanayiye, sanayiden de hizmetler ve bilgi sektörüne doğru bir geçiş süreci yaşanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 31

I.Üretim sürecinde yöntem ve kalite yanında, kamu sağlığı ve çevresel kaynakların korunması anlamına gelen çevre kalitesiyle ilişkili siyasal, yönetsel kararlar bütünüdür. II.Bir ülkenin çevre konusundaki hedef ve tercihlerinin belirlenmesi anlamına gelmektedir. III.Amaç, toplumu oluşturan bireylerin sağlıklı ve insana yaraşır çevrede yaşama güvencesinin sağlanması; hava, su, toprak, bitki ve hayvan varlıkları ile toplumsal çevre değerlerinin korunması ve geliştirilmesidir. IV. Ortaya çıkan olumsuzlukların ve aksaklıkların giderilmesi ve bu uygulamalarının gerektirdiği yük ve sorumluluğun paylaşımında toplumsal adalet ilkelerine bağlı kalınmasıdır. Yukarıdaki maddelerden yola çıkarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?

Seçenekler

A
Çevrenin ekonomik kalkınma aşamalarına etkileri
B
Kalkınma-Çevre İlişkisi
C
Çevre Politikası
D
Çifte Yarar Hipotezi
E
Porter Analizi
Açıklama:
Çevre politikası kavramı, üretim sürecinde yöntem ve kalite yanında, kamu sağlığı ve çevresel kaynakların korunması anlamına gelen çevre kalitesiyle ilişkili siyasal, yönetsel kararlar bütünü olarak tanımlanabilir.Yukarıdaki maddeler C seçeneğine götürür. Doğru cevap C'dir.

Soru 32

Düzeltimci (Reformcu) Politikalar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Bu politikalar çevre sorunlarının çözümüne yönelik aktif bir politika izlenmesi anlayışını benimser.
B
Belli bir siyasal ideolojiye bağlı olmaktan çok pragmatik bir yaklaşımla konu ele alınmaktadır
C
Yerel yönetimler, merkezî yönetimler ve siyasi partilerin çevre üzerinde etkisi olabilecek kararlarından en fazla etkilenecek olanların örgütlenmesi bu grupta bulunanların belirttiği temel amaçtır
D
Düzeltimci politika savunucularının bir kısmı liberal felsefeyi benimserken diğerleri daha çok sol eğilimlidirler
E
Bu tür politika savunucuları çevre konusuna özel ilgi gösterilmesinin gerekli olmadığını düşünmektedirler.
Açıklama:
E seçeneğinde verilen ''Bu tür politika savunucuları çevre konusuna özel ilgi gösterilmesinin gerekli olmadığını düşünmektedirler.'' görüşü Düzeltim Karşıtı Çevre Politikalarını savunanlara ait görüştür. Doğru cevap E'dir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi çevreye bırakılan atık veya artıkların taşıması gereken nitel ve nicel koşulları tanımlayan standartlardır?

Seçenekler

A
Alıcı ortam standartları
B
Emisyon standartları
C
Üretim standartları
D
Ölçüm yapılan yere göre standartlar
E
Konularına göre standartlar
Açıklama:
Çevreye bırakılan atık veya artıkların taşıması gereken nitel ve nicel koşulları tanımlayan standartlar Emisyon standartlarıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 34

Konuları çevresel kaynakların optimal düzeyde belirlenmesine ne denir?

Seçenekler

A
Makroekonomi
B
Biyolojik çeşitlilik
C
Fizyokrat
D
Ekonomik büyüme
E
Mikroekonomik
Açıklama:
Mikroekonomik çevre konuları çevresel kaynakların optimal düzeyde belirlenmesini kapsamaktadır

Soru 35

Çevrenin ekonomik faaliyetteki rolü, kaçıncı yy’da Fizyokratlar tarafından ilk kez sistematik biçimde ele alınmıştır?

Seçenekler

A
15 yy
B
16 yy
C
17 yy
D
18 yy
E
19 yy
Açıklama:
Çevrenin ekonomik faaliyetteki rolü, 18. yy’da Fizyokratlar tarafından ilk kez sistematik biçimde ele alınmıştır

Soru 36

Nüfus Kanunu’nu ortaya kim koymuştur?

Seçenekler

A
Malthus
B
Ricardo
C
Hotelling
D
Kahn
E
Porter
Açıklama:
Nüfus Kanunu’nu ortaya koyan Thomas Malthus (1766-1834)’a göre, gıda üretimine elverişli tarım alanlarının mutlak kıtlığı nedeniyle toplumun bir kısmı sürekli olarak geçimlik düzeyin altında yaşamını sürdürecektir.

Soru 37

Bir gezegenin dış kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunan yeryüzü bölümüne ne denir?

Seçenekler

A
Atmosfer
B
Yerkabuğu
C
Yüzey
D
Biyosfer
E
Yeraltı
Açıklama:
Biyosfer: Bir gezegenin dış kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunan yeryüzü bölümüdür.

Soru 38

Toprak, hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumlarına ne denir?

Seçenekler

A
Doğal Sermaye
B
Çevresel sermaye
C
Çevre kalitesi
D
Çevresel faktörler
E
Doğal faktörler
Açıklama:
Doğal Sermaye: Toprak, hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumlarıdır. Ayrıca bunlar insanın bütün ekonomik faaliyetlerinin temelidir.

Soru 39

Az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalına ne denir?

Seçenekler

A
Mikroekonomi
B
Ekonomik verimlilik
C
Makroekonomi
D
Ekonomik Sistem
E
Doğal Sermaye
Açıklama:
Makroekonomi: Az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır.

Soru 40

Bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan temel faktörlerine ne denir?

Seçenekler

A
Hammadde
B
Üretim süreci
C
Üretim Faktörleri
D
Verimlilik
E
Büyüme
Açıklama:
Üretim Faktörleri: Bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan temel faktörlerdir. Geleneksel olarak üretim faktörleri, doğal kaynaklar, sermaye ve emek olarak üçe ayrılır. Doğal kaynaklar, toprağın kendisi ile birlikte yeraltı ve yerüstü zenginliklerini belirtir.

Soru 41

Bireylerin boş zamanlarını alternatif faaliyetlerle değerlendirmesine ne denir?

Seçenekler

A
Hobi
B
Faaliyet
C
Kurs
D
Rekreasyon
E
Aktivite
Açıklama:
Rekreasyon: Bireylerin boş zamanlarını alternatif faaliyetlerle değerlendirmesidir. Bunlar gönüllü olarak yapılan dinlendirici ve eğlendirici etkinliklerdir. Fotoğrafçılık, fitness, yoga vd. gibi tüm etkinliklere rekreasyon adı verilir

Soru 42

Dünya üzerinde toplam yaşam türü, çeşitliliğine ne denir?

Seçenekler

A
Yaşam
B
Canlılar
C
Eko sistem
D
Ekoloji
E
Biyolojik çeşitlilik
Açıklama:
Biyolojik çeşitlilik: Genel olarak dünya üzerinde toplam yaşam türü, çeşitliliği olarak tanımlanabilir.

Soru 43

Ekonomik büyümenin artmasıyla birlikte gerekli girdi miktarının artması ve dolayısıyla üretim sürecinde daha fazla doğal kaynağın kullanılması nedeniyle ortaya çıkmasına ne denir?

Seçenekler

A
Ölçek etkisi
B
Kompozisyon etkisi
C
Teknoloji etkisi
D
Kuznets Eğrisi etkisi
E
Büyüme etkisi
Açıklama:
Ölçek etkisi, ekonomik büyümenin artmasıyla birlikte gerekli girdi miktarının artması ve dolayısıyla üretim sürecinde daha fazla doğal kaynağın kullanılması nedeniyle ortaya çıkmaktadır.

Soru 44

Kaynakların kirlilik emisyonunu azaltıp çevre kalitesini arttırarak ekonomiyi olumlu
yönde etkilemesi beklenebilir. Bu olumlu etkilerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çevre kaynakları üretim çıktılarında ölçek etkisi yaratır.
B
Çevre kaynakları ekonomiyi olumsuz etkiler
C
Çevre kalitesi diğer üretim faktörlerinin verimliliğini etkiler
D
Çevre kalitesini artırmak ekonomiyi güçlendirir
E
Çevre kalitesinin artışı sağlığı olumlu etkiler
Açıklama:
Kaynakların üretim süreci yerine kirlilik emisyonun azaltılmasında kullanılması, ekonomik verimlilik ve büyüme üzerinde olumsuz etki yaratmasına rağmen,
kirlilik emisyonundaki azalmanın çevre kalitesini arttırarak ekonomiyi olumlu
yönde etkilemesi beklenebilir. Bu olumlu etki iki nedenden dolayı ortaya çıkmaktadır: İlki, çevre kaynakları üretim sürecinin girdileridir. Örneğin bir çok malın
üretilmesinde temiz suya ihtiyaç vardır. İkincisi çevre kalitesi diğer üretim faktörlerinin verimliliklerini etkilemektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 45

Uluslararası düzeyde çevre politikalarının uyumlaştırılmasının çevrenin korunması
ve rekabetçiliğin sürdürülmesi amaçlarının karşılıklı olarak uyumlaştırılabileceğini savunan yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Rekabetçi yaklaşım
B
Geleneksel yaklaşım
C
Potansiyel yaklaşım
D
Çevreci yaklaşım
E
Yenilikçi yaklaşım
Açıklama:
Özellikle 1970’li yıllarda gelişmiş ülkelerin öncülüğünde geliştirilen ve uygulanan
çevre politikalarının, bu ülkelerde kirleticiliği yüksek olan endüstrilerde maliyetleri
arttıran ve rekabet gücüne zarar veren etkileri olduğu ve bu etkilerin gelecekte de
devam edeceği düşüncesi geçerli olmuştur. Bu düşünce geleneksel yaklaşım olarak
ifade edilebilir. Yenilikçi yaklaşım,
uluslararası düzeyde çevre politikalarının uyumlaştırılmasının çevrenin korunması
ve rekabetçiliğin sürdürülmesi amaçlarının karşılıklı olarak uyumlaştırılabileceğini savunmaktadır. Bu tanıma göre doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 46

Biyosfer nedir?

Seçenekler

A
Bir gezegenin dış kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunan yeryüzü bölümüdür.
B
Bir gezegenin iç kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunan yeryüzü bölümüdür.
C
Bir gezegenin iç kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunmayan yeryüzü bölümüdür.
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Biyosfer: Bir gezegenin dış kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunan yeryüzü bölümüdür.Cevap:A

Soru 47

"Bir gezegenin dış kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunan yeryüzü bölümüdür." Tanım hangi başlığa aittir?

Seçenekler

A
Biyosfer
B
Atmosfer
C
Stratosfer
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Biyosfer: Bir gezegenin dış kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde
yaşam bulunan yeryüzü bölümüdür.
Biyosfer: Bir gezegenin dış kabuğunun; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaşam bulunan yeryüzü bölümüdür.

Soru 48

Doğal Sermaye nedir?

Seçenekler

A
Toprak, hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve
hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumlarıdır. Ayrıca bunlar insanın bütün ekonomik faaliyetlerinin temelidir.
B
Toprak, hava, su, ölü organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve
hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumlarıdır.
C
ölü organizmaların bir araya gelmesi ile oluşur
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Doğal Sermaye: Toprak,hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumlarıdır. Ayrıca bunlar insanın bütün ekonomik faaliyetlerinin temelidir.

Soru 49

"Toprak,hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumlarıdır. Ayrıca bunlar insanın bütün ekonomik faaliyetlerinin temelidir." Tanım hangi başlığa aittir?

Seçenekler

A
Doğal Sermaye
B
yapay sermaye
C
üst sermaye
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Doğal Sermaye: Toprak,hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumlarıdır. Ayrıca bunlar insanın bütün ekonomik faaliyetlerinin temelidir.

Soru 50

Makroekonomi nedir?

Seçenekler

A
Az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu
alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır.
B
çok sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır.
C
Az sayıda, ekonominin küçük bir kısmı ile ilgili ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır.
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Makroekonomi Az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır.
Az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu
alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır.

Soru 51

"Az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır." Boşluğu en uygun şekilde doldurunuz?

Seçenekler

A
Makroekonomi
B
mikroekonomi
C
yapay ekonomi
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Makroekonomi; Az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır.
Makroekonomi Az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır. Cevap:A

Soru 52

Üretim Faktörleri nedir?

Seçenekler

A
Bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan temel faktörlerdir. Geleneksel olarak üretim
faktörleri, doğal kaynaklar, sermaye ve emek olarak üçe ayrılır. Doğal kaynaklar, toprağın kendisi ile birlikte yeraltı ve yerüstü zenginliklerini belirtir
B
Bir mal veya hizmetin dağıtımı için gerekli olan temel faktörlerdir.
C
Bir mal veya hizmetin geri dönüşümü için gerekli olan temel faktörlerdir.
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Üretim Faktörleri: Bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan temel faktörlerdir. Geleneksel olarak üretim faktörleri, doğal kaynaklar, sermaye ve emek olarak üçe ayrılır. Doğal kaynaklar,
toprağın kendisi ile birliktyeraltı ve yerüstü zenginliklerini belirtir.

Soru 53

"Bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan temel faktörlerdir. Geleneksel olarak üretim faktörleri, doğal kaynaklar, sermaye ve emek olarak üçe ayrılır. Doğal kaynaklar,
toprağın kendisi ile birliktyeraltı ve yerüstü zenginliklerini belirtir." Tanım hangi başlığa aittir?

Seçenekler

A
Üretim Faktörleri
B
Tüketim faktörleri
C
Geri dönüşüm faktörleri
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Üretim Faktörleri: Bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan temel faktörlerdir. Geleneksel olarak üretim faktörleri, doğal kaynaklar, sermaye ve emek olarak üçe ayrılır. Doğal kaynaklar,
toprağın kendisi ile birliktyeraltı ve yerüstü zenginliklerini belirtir.

Soru 54

Biyolojik çeşitlilik nedir?

Seçenekler

A
Genel olarak dünya üzerinde toplam yaşam türü, çeşitliliği olarak tanımlanabilir.
B
Genel olarak dünya üzerinde toplam yağış türü, çeşitliliği olarak tanımlanabilir.
C
özel olarak dünya üzerinde toplam yağış türü, çeşitliliği olarak tanımlanabilir.
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Biyolojik çeşitlilik Genel olarak dünya üzerinde toplam yaşam türü, çeşitliliği olarak tanımlanabilir.

Soru 55

"Genel olarak dünya üzerinde toplam yaşam türü, çeşitliliği olarak tanımlanabilir." Boşluğu en uygun şekilde doldurunuz?

Seçenekler

A
Biyolojik çeşitlilik
B
çeşitlilik kültürü
C
enerji tasarrufu
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Biyolojik çeşitlilik Genel olarak dünya üzerinde toplam yaşam türü, çeşitliliği olarak tanımlanabilir. Yanıt :A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Çevresel Kuznets Eğrisi’nin azalan kısmını tanımlamakta kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Kompozisyon etkisi
B
Ölçek etkisi
C
Kirlilik etkisi
D
Teknoloji etkisi
E
Düzenleme etkisi
Açıklama:
Ölçek etkisi, ekonomik büyümenin artmasıyla birlikte gerekli girdi miktarının
artması ve dolayısıyla üretim sürecinde daha fazla doğal kaynağın kullanılması
nedeniyle ortaya çıkmaktadır.Gelir artışı ise çevreyi kompozisyon etkisi (yapısal etki) aracılığıyla olumlu yönde etkilemektedir. Teknoloji etkisi ise Çevresel Kuznets Eğrisi’nin azalan kısmını tanımlamakta kullanılmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 57

Çevre politikalarının belirlenmesinin ve uygulanmasının temel koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sorunu açıklamak
B
Teşhis
C
Müdahale
D
Düzenleme
E
Karar
Açıklama:
Çevre politikalarının belirlenmesinin ve uygulanmasının temel koşulu, teşhistir. Bu aşamada toplumun çevreye verdiği değerin ölçülmesi önem taşımaktadır.
İkinci aşamada ise çevreye yönelik çeşitli müdahale, düzenleme yöntemlerinin
incelenmesi, karşılaştırılması ve uygun olanların seçilmesi söz konusudur. Son
aşama olan üçüncü aşamada ise saptanmış politikaların karar mekanizması içinde uygulanmasının gerçekleştirilmesidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi çevre yönetiminin amaçlarından değildir?

Seçenekler

A
Yönetim ile ilgili karar alma süreçlerinde çevrenin temel unsur olmasını sağlamak
B
Çevre konusunda karar alma sürecinde çevresel veri sistemlerinin temel alınmasını sağlamak
C
Altyapı projelerinin çevre ile uyumunu sağlamak
D
Doğal kaynakların kullanımında israfın önüne geçmek
E
Ölçüm yapılan yere göre standartlar belirlemek
Açıklama:
Çevre yönetiminin amaçlarının açık bir biçimde belirlenmesi çevre yönetiminin
etkinliğe ulaşmasında önem arz etmektedir. Bu çerçevede aşağıda belirtilen bazı
amaçlar dikkate alınabilir:
• Yönetim ile ilgili karar alma süreçlerinde çevrenin temel unsur olmasını
sağlamak,
• Çevre konusunda karar alma sürecinde çevresel veri sistemlerinin temel
alınmasını sağlamak,
• Çevresel nitelikleri geliştirmek ve çevre kirliliğini engellemek,
  • Çevresel planlamaya ve kurumlar arasındaki eşgüdüme önem vermek,
    • Doğal kaynakların kullanımında israfın önüne geçmek,
    • Altyapı projelerinin çevre ile uyumunu sağlamak
  • E seçeneğinde yer alan "Ölçüm yapılan yere göre standartlar belirlemek" bu amaçlar arsında yer almadığından cevap E seçeneğidir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi ulusal çevre işlevlerinin üçüncü tür işlevidir?

Seçenekler

A
Çevre kirlenmesinin önlenebilmesi için kamunun doğrudan müdahalesini öngörür.
B
Kamunun aldığı bazı önlemlerle çevre kirlenmesinin önlenmesini içerir.
C
Destekleyici tür işlevlerdir
D
Düzeltici önleme işlevleridir
E
Koruyucu nitelikli önleme işlevidir.
Açıklama:
Ulusal çevre işlevleri temel olarak altı başlık altında toplanabilir. İlki, çevre kirlenmesinin
önlenebilmesi için kamunun doğrudan müdahalesini öngörür. İkinci tür işlevler,
doğrudan müdahale yerine, kamunun aldığı bazı önlemlerle çevre kirlenmesinin
önlenmesini içerir. Üçüncü tür işlevler, destekleyici tür işlevlerdir. Bu işlevler karşılıksız ya da
koşullu sübvansiyonlar, depozito ücretleri gibi bazı ekonomik araçlar oluşturarak birey ya da firmaları istenilen yönde olumlu davranış sergilemeye yöneltme
amacını taşımaktadır. Bu türde işlevlerden bir başkası da çevre ile ilgili araştırma,
eğitim ve yönlendirme çalışmalarıdır. Dördüncü ulusal çevre işlevi koruyucu nitelikli önleme işlevi özelliği göstermekte olup çevre kalitesinin korunması için
gerekli altyapının ya da teknik gerekliliklerin kamu aracılığıyla yerine getirilmesidir. Beşincisi düzeltici önleme işlevlerinden meydana gelmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi yerel çevre işlevleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Yerel çevre politikalarının belirlenmesi
B
Halkın ekonomik katkısını sağlamak
C
Bilgi ve enformasyon sistemlerinin oluşturulması
D
Çevresel etkileri değerlendirmek
E
İzleme sistemlerinin kurulması
Açıklama:
Yerel
çevre işlevleri arasında ise; yerel çevre politikalarının belirlenmesi, çevre koruma
planının yapılması, bilgi ve enformasyon sistemlerinin oluşturulması, izleme sistemlerinin kurulması, atık kaynaklarını izlemek ve denetlemek, çevresel etkileri
değerlendirmek, çevre örgütü kurmak, halkın katılımını sağlamak ve kirliliği ortadan kaldırmak sayılabilir. Halkın ekonomik katkısını sağlamak bunlar arasında yer almadığı için cevap B seçeneğidir.

Soru 61

  1. Sıkı çevre politikasının üretim maliyetlerini arttırması durumunda bu tür politikalara sahip ülkelerde üretilen mallar çevre konusunda daha esnek düzenlemelere sahip ülkelere göre nispeten daha yüksek fiyatlı olması
  2. Çevre politikalarının yeşil teknolojilerin gelişimini ve bunların diğer ülkelerden ihraç edilmesini teşvik etmesi
  3. Firmaların üretimlerini daha az çevresel düzenlemelerin geçerli olduğu ve dolayısıyla üretim maliyetlerinin daha düşük olduğu ülkelere kaydırmaları
Yukarıda verilenlerden hangisi çevre politikasının uluslararası ticarete etkileri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çevre politikaları uluslararası ticareti üç kanaldan etkilemektedir. İlk olarak sıkı çevre politikasının üretim maliyetlerini arttırması durumunda bu tür politikalara sahip ülkelerde üretilen mallar çevre konusunda daha esnek düzenlemelere sahip ülkelere göre nispeten daha yüksek fiyatlı olacaktır. Bu durum firmaların üretimlerini daha az çevresel düzenlemelerin geçerli olduğu ve dolayısıyla üretim maliyetlerinin daha düşük olduğu ülkelere kaydırmalarına neden olur. Aksine, sıkı çevre politikalarının Porter’ın da ileri sürdüğü gibi üretim maliyetleri üzerinde azaltıcı etkide bulunması durumunda ise çevre konusunda sıkı düzenlemeleri olan ülkeler olmayanlara göre daha ucuza mal üreteceklerdir. Ancak bu etkiler, üretimde emek ve diğer faktörlerin maliyetleriyle karşılaştırıldığında oldukça küçük düzeyde kalmaktadır. Üçüncüsü, çevre politikaları yeşil teknolojilerin gelişimini ve bunların diğer ülkelerden ihraç edilmesini teşvik ederek uluslararası ticareti etkileyebilmektedir.

Soru 62

Neo klasik iktisatçıların yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Genel olarak ekonomik büyümenin sınıra ulaşacağı konusunda kötümserdirler.
B
Büyüme ve teknolojik gelişmelerin; nüfus, kaynak, kirlilik ve diğer çevre sorunlarının nedenidir.
C
Hotelling bir fizyokrattır.
D
Orman, mineral ve diğer tükenebilir varlık arzı sınırsızdır.
E
Kıtlık rantı kuralı bir tükenebilir kaynağın net fiyatının,faiz oranlarına eşit bir oranda artmasıdır.
Açıklama:
Genel olarak ekonomik büyümenin sınıra ulaşacağı konusunda kötümser değildirler.
Büyüme ve teknolojik gelişmelerin; nüfus, kaynak, kirlilik ve diğer çevre sorunlarının çözümüdür.
Hotelling bir fizyokrat değildir.
Orman, mineral ve diğer tükenebilir varlık arzı sınırlıdır.
Kıtlık rantı kuralı bir tükenebilir kaynağın net fiyatının,faiz oranlarına eşit bir oranda artmasıdır.

Soru 63

Aşağıdaki tabloda numaralandırılmış yerlere gelecek olan kavramlar hangi seçenekte doğru olarak sıralanmıştır?

Seçenekler

A
Çevre sağlığı-Sağlıklı nüfus-Sosyal adalet-Sağlıklı ekonomi
B
Çevre sağlığı-Sağlıklı ekonomi-Sağlıklı nüfus-Sosyal adalet
C
Sosyal adalet-Çevre sağlığı-Sağlıklı ekonomi-Sağlıklı nüfus
D
Sağlıklı ekonomi-Sağlıklı nüfus-Sosyal adalet-Çevre sağlığı
E
Sağlıklı nüfus-Sosyal adalet-Çevre sağlığı-Sağlıklı ekonomi
Açıklama:

Soru 64

____________ az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış
değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalıdır.

Seçenekler

A
Mikroekonomi
B
Doğal sermaye
C
Makroekonomi
D
Biyosfer
E
Fizyokrasi
Açıklama:
Makroekonomi: Az sayıda, ekonominin bütünüyle ilgili ve büyük ölçüde toplulaştırılmış
değişkenlerin analizini konu alan ekonomi dalıdır. Üretim, istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, büyüme makroekonominin inceleme alanına giren konular arasında yer alır.

Soru 65

Aşağıdaki yargılardan hangisi çevre politikasının ekonomik verimlilik ve büyüme
üzerindeki olumsuz etkisi ile ilgili değildir?

Seçenekler

A
Çevre politikası, firmaları ekonomik karar aşamasında sosyal çıkarları dikkate almaları konusunda zorlar.
B
Üretim düzeyini arttırır.
C
Ülkelerin ekonomik büyümelerini olumsuz etkiler.
D
Kirliliği azaltmaya dönük mal ve hizmetlere yönelik talebi arttırır.
E
Ar-Ge’ye ayrılacak fonların azalarak teknolojik gelişmenin yavaşlamasına neden olur.
Açıklama:
Çevre politikası, firmaları ekonomik karar aşamasında sosyal çıkarları dikkate almaları konusunda zorlar.
Üretim düzeyini azaltır.
Ülkelerin ekonomik büyümelerini olumsuz etkiler.
Kirliliği azaltmaya dönük mal ve hizmetlere yönelik talebi arttırır.
Ar-Ge’ye ayrılacak fonların azalarak teknolojik gelişmenin yavaşlamasına neden olur.

Soru 66

"Sıkı çevre politikası nedeniyle firmaların üretim maliyetlerinde meydana gelen azalmanın yurt içi üretimi doğrudan canlandırmasının yanında yabancı ekonomilere kıyasla yerel ekonominin rekabetçiliğini arttıracağını ileri sürmektedir." yaklaşımı hangi kavramla açıklanabilir?

Seçenekler

A
Çevre Politikasının Diğer Potansiyel Etkileri
B
Çevre Kalitesindeki İyileşmenin Sağlık Hizmetlerinin Ortalama Maliyetinde Potansiyel Azalma Yaratması
C
Çevre Politikasının Uluslararası Ticaret ve Rekabete Etkileri
D
Çevre Politikasının İstihdama Etkisi
E
Çevre Politikasının Enflasyona Etkisi
Açıklama:
Çevre Politikasının Diğer Potansiyel Etkileri: Sıkı çevre politikası nedeniyle firmaların üretim maliyetlerinde meydana gelen azalmanın yurt içi üretimi doğrudan canlandırmasının yanında yabancı ekonomilere kıyasla yerel ekonominin rekabetçiliğini arttıracağını ileri sürmektedir.

Soru 67

Çevreye zarar veren ekonomik faaliyetlerin piyasa fiyatlarını, marjinal sosyal maliyetlerine eşitlemeyi amaç edinen bir çevre vergisi reformundan elde edilecek ek gelirin, gelir vergisi gibi piyasalar üzerinde saptırıcı etkileri olan bir vergi veya bir grup verginin oranlarını düşürerek veya bu vergileri ödeyenlere doğrudan gelir transfer ederek kullanılmasının, bütçenin dengelerini değiştirmeksizin çevresel ve ekonomik refah artışları sağlanacağı ileri süren yaklaşıma ne denir?

Seçenekler

A
Rekreasyon
B
Çifte yarar hipotezi
C
Biyoçeşitlilik
D
Üretim faktörleri
E
Çevresel Kuznets Eğrisi
Açıklama:
Çifte yarar hipotezi ile çevreye zarar veren ekonomik faaliyetlerin piyasa fiyatlarını, marjinal sosyal maliyetlerine eşitlemeyi amaç edinen bir çevre vergisi reformundan elde edilecek ek gelirin, gelir vergisi gibi piyasalar üzerinde saptırıcı etkileri olan bir vergi veya bir grup verginin oranlarını düşürerek veya bu vergileri ödeyenlere doğrudan gelir transfer ederek kullanılmasının, bütçenin dengelerini değiştirmeksizin çevresel ve ekonomik refah artışları sağlanacağı ileri sürülmektedir (Dağdemir, 2003: 252-253). Kısaca çevresel vergiler gelir vergileriyle ikame edilecek olursa çevresel vergilerle ilişkili iki yarar ortaya çıkacaktır. İlki, kirlilik dışsallıklarıyla ilişkili piyasa hatalarının düzelmesiyle sosyal refah düzeyi artmaktadır. İkinci fayda emek piyasasındaki piyasa aksaklıklarının azalmasının sosyal refah düzeyini arttırmasıyla meydana gelmektedir. Bu çevresel vergi ile ilişkili iki fayda çifte yarar olarak adlandırılmaktadır (Kahn, 1998:148).

Soru 68

"Ülkeler refah düzeylerinin artmasıyla birlikte araştırma ve geliştirme faaliyetlerine daha fazla kaynak ayırabilmektedirler" yargısı ekonominin çevre üzerindeki etkilerinden hangisi ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Enflasyona etkisi
B
Servet dağılımına etkisi
C
Kompozisyon etkisi
D
Teknoloji etkisi
E
Ölçek etkisi
Açıklama:
Teknoloji etkisi ise Çevresel Kuznets Eğrisi’nin azalan kısmını tanımlamakta kullanılmaktadır. Teknoloji etkisine göre, ülkeler refah düzeylerinin artmasıyla birlikte araştırma ve geliştirme faaliyetlerine daha fazla kaynak ayırabilmektedirler. Bu sayede gelişmiş ülkeler yeni ve çevre dostu teknolojiler geliştirilebilmektedirler. Böylece yeni ve çevre dostu başka bir ifadeyle temiz teknolojilerin demode, eski ve kirlilik üreten kirli teknolojilerin yerini alması çevre kalitesinin artmasına yol açmaktadır (Borghesi, 1999: 6-7).

Soru 69

Liberal kapitalizmin öngördüğü gibi “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” anlayışı çerçevesinde dünyanın karşı karşıya kaldığı bazı çevre sorunlarının piyasa ekonomisinin işleyişiyle kendiliğinden ortadan kalkacağına inanmakta ve devlet müdahalesine karşı çıkan çevre politikalarını hangi kategoride değerlendirebiliriz?

Seçenekler

A
Yöntem Açısından Çevre Politikaları
B
Düzeltimci (Reformcu) Politikalar
C
Düzeltim Karşıtı Çevre Politikaları
D
Onarımcı Politikalar
E
Önleyici Politikalar
Açıklama:
Düzeltim Karşıtı Çevre Politikaları
Bu tür politika savunucuları çevre konusuna özel ilgi gösterilmesinin gerekli olmadığını düşünmektedirler. Bu grupta yer alanların görüşleri iki kategoride incelenebilir: Birinci gruptakiler, liberal kapitalizmin öngördüğü gibi “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” anlayışı çerçevesinde dünyanın karşı karşıya kaldığı bazı çevre sorunlarının piyasa ekonomisinin işleyişiyle kendiliğinden ortadan kalkacağına inanmakta ve devlet müdahalesine karşı çıkmaktadırlar. Bu grubun savunucuları, bilim ve teknolojideki gelişmeler ve piyasa ekonomisi dolayısıyla toplumun kazandığı uyum gücüyle her türlü kaynak sorununun çözülebileceği ve kirlenme düzeyinin toplumsal açıdan kabul edilebilir bir boyutta gerçekleştirilebileceğini ifade etmektedirler. Bu görüşe göre özel girişimcilik ve etkin bir rekabet ortamı çevrenin korunmasını sağlayabilir. Çevre sorunlarına devletin müdahelesine karşı olan diğer grup ise sanayileşme, teknolojik gelişme ve ekonomik büyümenin önemini vurgulayan Ortodoks Marksistlerdir.

Soru 70

Çevre kalitesine ilişkin hedeflerin belirlenmesinde hava ve su ortamlarının içinde bulunması gereken nitel ve nicel koşullar hangi kapsamda değerlendirilir?

Seçenekler

A
Alıcı ortam standartları
B
Emisyon standartları
C
Üretim standartları
D
Ölçüm yapılan yere göre standartlar
E
Kirletici türlerine göre standartlar
Açıklama:
Standartlar amaçları bakımından kamu sağlığını ve toplumsal refahı korumak olmak üzere iki grupta sınıflandırılmaktadır. Konularına göre standartlar üç grup altında incelenebilir. Alıcı ortam standartları, hava ve su ortamlarının içinde bulunması gereken nitel ve nicel koşulları belirlemektedir. Emisyon standartları, çevreye bırakılan atık veya artıkların taşıması gereken nitel ve nicel koşulları tanımlamaktadır. Üretim standartları ise atık miktarını denetlemek amacıyla üretim süreçleri, üretimde kullanılan yakıtın nitel ve nicel koşullarıyla üretim sürecinde yer alan araç ve gereçlerin standartlarını belirlemektedir. Ölçüm yapılan yere göre standartlar ölçüm yerine, kirleticilerin nitel ve nicel özelliklerine ve standartlarla düzenlenmesi gereken alanlar açısından farklılık gösterebilmektedir. Kirletici türlerine göre standartlar; hava, su veya gürültü standartları gibi kirlilik ortamlarına dayalı olarak sınıflandırılmaktadır (Ertürk, 2011:425-426).

Soru 71

_____________bir yörede yapılacak yatırımların ve ekonomik gelişmelerin çevre kalitesi üzerindeki olası olumsuz etkilerini, olumsuzlukların ortaya çıkmasından önce saptamayı ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaktadır.

Seçenekler

A
Atıkların denetim altına alınması
B
ÇED
C
Çevre kirliliklerinin ortadan kaldırılması ve zararlı etkilerinin giderilmesi
D
Çevre kalitesinin belirlenmesi
E
STK
Açıklama:
Çevresel etki değerlemesi (ÇED): ÇED, bir yörede yapılacak yatırımların ve ekonomik gelişmelerin çevre kalitesi üzerindeki olası olumsuz etkilerini, olumsuzlukların ortaya çıkmasından önce saptamayı ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaktadır.

Soru 72

Sıkı çevre politikasının üretim maliyetlerini arttırması durumunda bu tür politikalara sahip ülkelerde üretilen mallar çevre konusunda daha esnek düzenlemelere sahip ülkelere göre nispeten daha yüksek fiyatlı olacaktır.
Yukarıda verilen ifade çevre politikasının hangi etkisini açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Çevreye
B
Enflasyona
C
İstihdama
D
Rekabete
E
Uluslararası Ticarete
Açıklama:
Çevre Politikasının Uluslararası Ticarete Etkisi: Çevre politikaları uluslararası ticareti üç kanaldan etkilemektedir. İlk olarak sıkı çevre politikasının üretim maliyetlerini arttırması durumunda bu tür politikalara sahip ülkelerde üretilen mallar çevre konusunda daha esnek düzenlemelere sahip ülkelere göre nispeten daha yüksek fiyatlı olacaktır. Bu durum firmaların üretimlerini daha az çevresel düzenlemelerin geçerli olduğu ve dolayısıyla üretim maliyetlerinin daha düşük olduğu ülkelere kaydırmalarına neden olur. Aksine, sıkı çevre politikalarının Porter’ın da ileri sürdüğü gibi üretim maliyetleri üzerinde azaltıcı etkide bulunması durumunda ise çevre konusunda sıkı düzenlemeleri olan ülkeler olmayanlara göre daha ucuza mal üreteceklerdir. Ancak bu etkiler, üretimde emek ve diğer faktörlerin maliyetleriyle karşılaştırıldığında oldukça küçük düzeyde kalmaktadır. Üçüncüsü, çevre politikaları yeşil teknolojilerin gelişimini ve bunların diğer ülkelerden ihraç edilmesini teşvik ederek uluslararası ticareti etkileyebilmektedir.

Soru 73

Üretim maliyetleri üzerinde arttırıcı etkiye neden olan çevre koruma harcamaları özellikle en fazla kirlenmeye neden olan firmaları, fiyatlarını yükseltmeye yöneltir. Böylece, tüketici fiyatlarında nispi bir artış ortaya çıkmaktadır.
Yukarıdaki ifade çevre politikasının hangi etkisini açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Uluslararası Ticarete
B
Rekabete
C
İstihdama
D
Gelir ve Servet Dağılımına
E
Enflasyona
Açıklama:
Çevre Politikasının Enflasyona Etkisi: Üretim maliyetleri üzerinde arttırıcı etkiye neden olan çevre koruma harcamaları özellikle en fazla kirlenmeye neden olan firmaları, fiyatlarını yükseltmeye yöneltir. Böylece, tüketici fiyatlarında nispi bir artış ortaya çıkmaktadır (Victor, 1978:68-69). Bu çerçevede çevresel harcamalar enflasyon üzerinde arttırıcı bir rol oynamaktadır. Fiyatlar genel düzeyindeki artış tüketicinin harcanabilir gelir düzeyini azaltacağından bireylerin tüketim miktarları da azalacaktır. Aynı zamanda dış talebin de fiyat artışları nedeniyle azalacağı ve dolayısıyla ülke ihracatının gerileyeceği ifade edilebilir. Sonuç olarak ülke gelir düzeyi iç ve dış talebin daralmasından dolayı olumsuz yönde etkilenebilir

Soru 74

  1. Bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan temel faktörlerdir.
  2. Geleneksel olarak üretim faktörleri, doğal kaynaklar, sermaye ve emek olarak üçe ayrılır.
  3. Doğal kaynaklar, toprağın kendisi ile birlikte yeraltı ve yerüstü zenginliklerini belirtir.
Üretim faktörleri ile ilgili olarak verilenlerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Üretim Faktörleri: Bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan temel faktörlerdir. Geleneksel olarak üretim faktörleri, doğal kaynaklar, sermaye ve emek olarak üçe ayrılır. Doğal kaynaklar, toprağın kendisi ile birlikte yeraltı ve yerüstü zenginliklerini belirtir.

Soru 75

Sıkı çevre politikası nedeniyle firmaların üretim maliyetlerinde meydana gelen azalmanın yurtiçi üretimi doğrudan canlandırmasının yanında yabancı ekonomilere kıyasla yerel ekonominin rekabetçiliğini arttıracağını ileri süren ekonomist aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kuznets
B
Smith
C
Brown
D
Castells
E
Porter
Açıklama:
Çevre Politikasının Diğer Potansiyel Etkileri: Porter Analizi Daha önce çevre politikasının ekonomi üzerindeki negatif etkisini değerlendirmiştik. Bu çerçevede sıkı çevre politikası uygulamalarının, ekonomide kaynakların üretim yerine başka alanlara aktarılmasına yol açarak ekonomiyi olumsuz yönde etkileyebileceği üzerinde duruldu. Ancak son dönemlerde Porter (1990- 1991) ve diğer bazı çalışmalar sıkı çevre politikalarının üretim sürecinde kaynak kullanımını azalttığı ve firmaların maliyetlerini arttırdığı görüşünün geçerli olmayabileceğini ileri sürmektedirler. Çünkü sıkı çevre politikaları firmaların kaynak israfını azaltmasını ve enerji kullanımında etkinlik artışını sağlamasını gerektirir. Aynı zamanda bu durum firmaları maliyetlerini azaltıcı daha yeni ve daha etkin üretim yöntemlerini seçmeye yöneltir. Porter, sıkı çevre politikası nedeniyle firmaların üretim maliyetlerinde meydana gelen azalmanın yurtiçi üretimi doğrudan canlandırmasının yanında yabancı ekonomilere kıyasla yerel ekonominin rekabetçiliğini arttıracağını ileri sürmektedir.

Soru 76

  1. İktisadi kalkınma düzeyi ile gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi gösteren ters U şeklinde bir eğridir.
  2. Eğrinin şekli iktisadi kalkınmanın başlarında gelir dağılımı dengesizliğinin arttığını kalkınma süreci ilerledikçe gelir dağılımı dengesizliğinin azaldığını göstermektedir.
  3. İktisadi büyüme ile birlikte çevre kirliliğinin ve/veya çevre tahribatının artacağı, belli bir gelir düzeyinden sonra azalacağına ilişkin görüşe denir.
Yukarıda Kuznets Eğrisi ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kuznets Eğrisi, iktisadi kalkınma düzeyi ile gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi gösteren ters U şeklinde bir eğridir. Eğrinin şekli iktisadi kalkınmanın başlarında gelir dağılımı dengesizliğinin arttığını kalkınma süreci ilerledikçe gelir dağılımı dengesizliğinin azaldığını göstermektedir. İktisat literatüründe Kuznets Eğrisi, 1990’lı yıllarla birlikte iktisadi büyüme ya da daha geniş anlamda iktisadi kalkınma ile çevre kirliliği ilişkisini ortaya koymak için kullanılmaktadır. İktisadi büyüme ile birlikte çevre kirliliğinin ve/veya çevre tahribatının artacağı, belli bir gelir düzeyinden sonra azalacağına ilişkin görüşe literatürde “Çevreye Uyarlanmış Kuznets Eğrisi (ÇUKE)” ya da Çevresel Kuznets Eğrisi adı verilmektedir (Başar ve Temurlenk, 2007: 1). Çevre kirliliği ile kişi başına düşen gelir arasındaki ilişki Şekil 7.4’te verilmiştir. Şekilde dikey eksende çevresel tahribat, yatay eksende ise kişi başına düşen gelir gösterilmektedir.

Soru 77

  1. Bu kavram, üretim sürecinde yöntem ve kalite yanında, kamu sağlığı ve çevresel kaynakların korunması anlamına gelen çevre kalitesiyle ilişkili siyasal, yönetsel kararlar bütünü olarak tanımlanabilir.
  2. Bir ülkenin çevre konusundaki hedef ve tercihlerinin belirlenmesi anlamına gelmektedir.
  3. Amacı, toplumu oluşturan bireylerin sağlıklı ve insana yaraşır çevrede yaşama güvencesinin sağlanması; hava, su, toprak, bitki ve hayvan varlıkları ile toplumsal çevre değerlerinin korunması ve geliştirilmesidir.
Çevre politikası ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
ÇEVRE POLİTİKASI: Çevre politikası kavramı, üretim sürecinde yöntem ve kalite yanında, kamu sağlığı ve çevresel kaynakların korunması anlamına gelen çevre kalitesiyle ilişkili siyasal, yönetsel kararlar bütünü olarak tanımlanabilir. Çevre politikası bir ülkenin çevre konusundaki hedef ve tercihlerinin belirlenmesi anlamına gelmektedir. Çevre politikasının amacı, toplumu oluşturan bireylerin sağlıklı ve insana yaraşır çevrede yaşama güvencesinin sağlanması; hava, su, toprak, bitki ve hayvan varlıkları ile toplumsal çevre değerlerinin korunması ve geliştirilmesidir.

Soru 78

  1. Bu tür politika savunucuları çevre konusuna özel ilgi gösterilmesinin gerekli olmadığını düşünmektedirler.
  2. Bu grupta yer alanların görüşleri iki kategoride incelenebilir.
  3. Liberal kapitalizm grup devlet müdahalesine karşı çıkarken, Ortodoks Marksistler sanayileşme, teknolojik gelişme ve ekonomik büyümenin önemini vurgularlar.
Düzeltim karşıtı çevre politikaları ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Düzeltim Karşıtı Çevre Politikaları Bu tür politika savunucuları çevre konusuna özel ilgi gösterilmesinin gerekli olmadığını düşünmektedirler. Bu grupta yer alanların görüşleri iki kategoride incelenebilir: Birinci gruptakiler, liberal kapitalizmin öngördüğü gibi “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” anlayışı çerçevesinde dünyanın karşı karşıya kaldığı bazı çevre sorunlarının piyasa ekonomisinin işleyişiyle kendiliğinden ortadan kalkacağına inanmakta ve devlet müdahalesine karşı çıkmaktadırlar. Bu grubun savunucuları, bilim ve teknolojideki gelişmeler ve piyasa ekonomisi dolayısıyla toplumun kazandığı uyum gücüyle her türlü kaynak sorununun çözülebileceği ve kirlenme düzeyinin toplumsal açıdan kabul edilebilir bir boyutta gerçekleştirilebileceğini ifade etmektedirler. Bu görüşe göre özel girişimcilik ve etkin bir rekabet ortamı çevrenin korunmasını sağlayabilir. Çevre sorunlarına devletin müdahelesine karşı olan diğer grup ise sanayileşme, teknolojik gelişme ve ekonomik büyümenin önemini vurgulayan Ortodoks Marksistlerdir. Bu gruba göre, çevrenin gündeme gelmesi ve bu konuya özel ilgi gösterilmesi bilinçli olarak aslında kapitalizmin temel sorunlarının tartışma gündemine girmesini ya da gündemde tutulmasını geciktiren bir araçtır. Böylece ekonomik ve teknolojik gelişmeler yavaşlatılarak kapitalist sistemin çöküşü geciktirilmeye çalışılmaktadır. Ancak bu görüşe göre çevre sorunlarının çözümünde başarı elde edilmesi üretim ilişkilerinin değiştirilmesine bağlıdır

Soru 79

Düzeltimci (Reformcu) Çevre Politikaları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

  1. Çevre sorunlarının çözümüne yönelik aktif bir politika izlenmesi anlayışını benimser.

  2. Belli bir siyasal ideolojiye bağlı olmaktan çok pragmatik bir yaklaşımla konu ele alınır ve iyimser bir nitelik taşır.

  3. Savunucularının bir kısmı liberal felsefeyi benimserken diğerleri daha çok sol eğilimlidirler.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Düzeltimci (Reformcu) Politikalar Bu politikalar çevre sorunlarının çözümüne yönelik aktif bir politika izlenmesi anlayışını benimser. Burada belli bir siyasal ideolojiye bağlı olmaktan çok paragmatik bir yaklaşımla konu ele alınmakta ve iyimser bir nitelik taşımaktadır. Düzeltimci politika savunucularının bir kısmı liberal felsefeyi benimserken diğerleri daha çok sol eğilimlidirler. Liberaller ve sol eğilimli olanlar da kendi içinde iki gruba ayrılmaktadır. Liberal grupta yer alanlardan bazıları insanoğlunu tehdit eden çevresel sorunların insanları çözümde birleştireceğine inanmakta ve konuyu merkezî yönetim açısından ele alırlar.

Soru 80

  1. Bu tür politikalar karşı karşıya kalınan soruna bir tepki olarak ortaya çıkar.
  2. Bu politikaların uygulanmasında yararlanılan başlıca araçlar, kirletenden tazminat alınması, ceza yaptırımları uygulanması ve kirlenmenin yürütme örgütlerince doğrudan denetlenmesidir.
  3. Tazminat yönteminde, üretim faaliyetlerinin ve ürünlerin çevre üzerinde yol açtığı zararın bu zararı gerçekleştirenden alınarak karşılanması söz konusudur.
Yukarıda onarımcı politikalar ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Onarımcı Politikalar: Bu tür politikalar karşı karşıya kalınan soruna bir tepki olarak ortaya çıkar. Burada, çevre üzerindeki olumsuz sonuçlar ortaya çıktıktan, çevre zarar gördükten ve çoğu kez de telafisinin mümkün olmadığı noktaya gelindiğinde, çevre üzerindeki zararlı etkilerin geçmişe dönük giderilmesini amaçlayan politikalardır. Bu politikaların uygulanmasında yararlanılan başlıca araçlar, kirletenden tazminat alınması, ceza yaptırımları uygulanması ve kirlenmenin yürütme örgütlerince doğrudan denetlenmesidir. Tazminat yönteminde, üretim faaliyetlerinin ve ürünlerin çevre üzerinde yol açtığı zararın bu zararı gerçekleştirenden alınarak karşılanması söz konusudur. Örnek olarak denizi, nehri kirleten sanayi kuruluşlarından atıkların ortadan kaldırılabilmesi için belli bir paranın alınması verilebilir. Kirlenmenin doğrudan denetlenmesi durumunda ise, teknoloji yardımıyla üretim süreçlerinin ve ürünlerin çevre üzerindeki olumsuz etkileri giderilmeye çalışılır. Çöplerin yakılmasında yeni yöntemler kullanma ve “desülfürizasyon” gibi önlemler buna örnek gösterilebilir.

Soru 81

Çevre üzerindeki olumsuz sonuçlar ortaya çıktıktan, çevre zarar gördükten ve çoğu kez telafisinin mümkün olmadığı noktaya gelindiğinde, çevre üzerindeki zararlı etkilerin geçmişe dönük giderilmesini amaçlayan çevre politikası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Düzeltim karşıtı politikalar
B
Onarımcı politikalar
C
Düzeltimci politikalar
D
Reformcu politikalar
E
Önleyici politikalar
Açıklama:
Çevre üzerindeki olumsuz sonuçlar ortaya çıktıktan, çevre zarar gördükten ve çoğu kez telafisinin mümkün olmadığı noktaya gelindiğinde, çevre üzerindeki zararlı etkilerin geçmişe dönük giderilmesini amaçlayan politikalara yöntem açısından onarımcı politikalar olarak adlandırılır.

Soru 82

Çevresel Kuznets Eğrisi'ne göre, belli bir gelir düzeyinden sonra kişi başına düşen gelir arttıkça çevresel tahribatın aazalması hangi etki/etkiler ile açıklanır.
I. Ölçek etkisi
II. Kompozisyon etkisi
III. Teknoloji etkisi

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Çevresel Kuznets Eğrisi'ne göre, belli bir gelir düzeyinden sonra kişi başına düşen gelir arttıkça çevresel tahribat teknoloji ve kompozisyon etkileri nedeniyle azalır.
II ve III

Soru 83

Toprak, hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumları aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fiziksel Sermaye
B
Beşeri Sermaye
C
Doğal Sermaye
D
Ekonomik sistem
E
Yapay çevre
Açıklama:
Doğal sermaye: Toprak, hava, su, yaşayan organizmalar ile yaşam ve refahın devamı için gerekli ekosistem mal ve hizmetlerini sağlayan dünya biyosferinin tüm oluşumlarıdır.

Soru 84

Sıkı çevre politikası nedeniyle firmaların üretim maliyetlerinde meydana gelen azalmanın yurtiçi üretimi doğrudan canlandırmasının yanında yabancı ekonomilere kıyasla yerel ekonominin rekabetçiliğini arttıracağını ileri süren kimdir?

Seçenekler

A
Ricardo
B
Malthus
C
Hotelling
D
Porter
E
Brown
Açıklama:
Porter, sıkı çevre politikası nedeniyle firmaların üretim maliyetlerinde meydana gelen azalmanın yurtiçi üretimi doğrudan canlandırmasının yanında yabancı ekonomilere kıyasla yerel ekonominin rekabetçiliğini arttıracağını ileri sürer.

Soru 85

Çevresel tahribat ile ekonomik kalkınma aşamaları ilişkilendirildiğinde en az çevresel tahribat hangi kalkınma aşamasında ortaya çıkmaktadır?

Seçenekler

A
Tarım ekonomisi
B
Avcılık toplayıcılık aşaması
C
Sanayi ekonomisi
D
Hizmet ekonomisi
E
Geçim ekonomisi
Açıklama:
Hizmet ekonomisinde çevresel tahribat en düşük düzeydedir.

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi çevre kalitesindeki artışın sosyal refah üzerindeki olumlu etkisini belirtir?

Seçenekler

A
Bireyin yaşam kalitesindeki artış
B
Bireylerin okur-yazar oranındaki artış
C
Bireylerin tüketici haklarındaki olumlu gelişmeler
D
Piyasalara giriş engellerinin azalması
E
Hukuki yaptırım gücündeki artış
Açıklama:
Çevre kalitesi sosyal refahı çeşitli açılardan etkilemektedir. Çevre kalitesindeki gelişmelerin bireyler üzerinde olumlu etkileri söz konusudur. Başka bir deyişle bireyler çevre kalitesindeki artışın yaşam kalitelerini de yükselttiğini fark etmektedir. Çevre kalitesindeki gelişmelerin dolaylı etkileri de bulunmaktadır. Örneğin, çevre kalitesindeki iyileşmeler nüfusun sağlığını arttırarak emeğin marjinal verimliliğini yükseltecektir. Böylece iktisadi büyüme hızlanacaktır.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi çevre kalitesindeki olumlu gelişmelerin bireyler üzerinde gerçekleştirdiği dolaylı etkilere örnektir?

Seçenekler

A
Üretim süreci kısalır işçiler daha az yorulur.
B
Nüfus sağlığını arttırır ve emeğin marjinal verimliliği artar.
C
Bireyler kendilerini daha gelişmiş hisseder.
D
Birey daha bireysel davranışlar sergiler.
E
Çevre bilinci artar.
Açıklama:
Çevre kalitesi sosyal refahı çeşitli açılardan etkilemektedir. Çevre kalitesindeki gelişmelerin bireyler üzerinde olumlu etkileri söz konusudur. Başka bir deyişle bireyler çevre kalitesindeki artışın yaşam kalitelerini de yükselttiğini fark etmektedir. Çevre kalitesindeki gelişmelerin dolaylı etkileri de bulunmaktadır. Örneğin, çevre kalitesindeki iyileşmeler nüfusun sağlığını arttırarak emeğin marjinal verimliliğini yükseltecektir. Böylece iktisadi büyüme hızlanacaktır.

Soru 88

Çevre politikası, firmaları ekonomik karar aşamasında bireysel çıkarları yerine sosyal çıkarları dikkate almaları konusunda zorlamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu kısıtlamanın firmalar üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır?

Seçenekler

A
Firma açısından maliyetleri düşürür.
B
Sendikalaşmaya yol açar.
C
Firmaların ürün çeşitlendirmesinin azalmasına neden olur.
D
Firmaların piyasa gücünü azaltır.
E
Firmaların üretim etkinliğinin azalmasına yol açar.
Açıklama:
Çevre politikası, firmaları ekonomik karar aşamasında bireysel çıkarları yerine sosyal çıkarları dikkate almaları konusunda zorlamaktadır. Bu kısıtlama firmaların üretim etkinliğinin azalmasına yol açabilir.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi 'Üretim ile çevre sorunlarını ilişkilendirerek, çevre sorunlarının doğadan yararlanmanın ya da kullanımının belli bir değerin ya da dengenin aşılması ile gerçekleştiğini belirtir. Diğer bir deyişle doğa ile insan arasındaki ilişkinin belli kurallar çerçevesinde yürütülmemesi sonucunda, doğal sistemin denge noktasının aşılacağını ve böylece çevre sorunlarının ortaya çıkacağını belirtmektedir?'

Seçenekler

A
M.A. Porter (1990)
B
T. Panayotou (2003)
C
M. Castells (1997)
D
D. Ricardo (1817)
E
H. Hotelling (1931)
Açıklama:
Castells (1997) üretim ile çevre sorunlarını ilişkilendirerek, çevre sorunlarının doğadan yararlanmanın ya da kullanımının belli bir değerin ya da dengenin aşılması ile gerçekleştiğini belirtir. Diğer bir deyişle Castells doğa ile insan arasındaki ilişkinin belli kurallar çerçevesinde yürütülmemesi sonucunda, doğal sistemin denge noktasının aşılacağını ve böylece çevre sorunlarının ortaya çıkacağını belirtmektedir (Kılıç, 2006:115).

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi çevre yönetimi alanında daha etkin bir sistemin oluşturulmasını gerekli kılar?

Seçenekler

A
Yaşam kalitesinin yüksekliği
B
İnsan mutluluğu
C
Yapısal değişim
D
Kurumsal düzenlemeler
E
İktisat politikalarının önceliği
Açıklama:
Gelecek kuşakların ihtiyaçlarını dikkate alarak, doğal kaynakların koruma/kullanma koşullarının belirlenmesi ve bireylerin bu kaynaklara adil ve sağlıklı ulaşmasını sağlayacak çevre yönetiminin kurulması önemlidir. Çevre yönetimi alanında daha etkin bir sistemin oluşturulması kurumsal düzenlemeleri gerekli kılar.

Ünite 8

Soru 1

Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) hangi yılda kurulmuştur?

Seçenekler

A
1950
B
1951
C
1952
D
1953
E
1954
Açıklama:
II. Dünya Savaşı sonrasında Batı Avrupa’nın yeniden yapılanma sürecinde Fransa ve Almanya’nın girişimiyle 1952 yılında hayata geçen Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT), Avrupa ekonomik bütünleşme
sürecinin ilk adımıdır.

Soru 2

Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)'nin oluşumunda hangi ülkeler yer alır?
I. Fransa
II. Almanya
III. İtalya
IV. Belçika
V. Hollanda
VI. Lüksemburg

Seçenekler

A
I,II,IV
B
II,IV,VI
C
III,IV,IV
D
I,III,IV
E
Hepsi
Açıklama:
AKÇT oluşumuna, Fransa ve Almanya ile birlikte İtalya,
Belçika, Hollanda ve Lüksemburg da katılmıştır.

Soru 3

Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) hangi alanda ortak pazar yaratmayı amaçlayan bir kuruluştur?

Seçenekler

A
eğitim ve hizmet sektörü
B
kömür ve çelik entdüstrisinde
C
pazarlama ve satış
D
araştırma ve geliştirme
E
finans sektörü
Açıklama:
AKÇT, üye ülkeler arasında kömür ve çelik endüstlerinde bir ortak pazar yaratmayı amaçlayan bir kuruluştur.

Soru 4

Roma Antlaşması hangi yıl imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1955
B
1956
C
1957
D
1958
E
1959
Açıklama:
AKÇT’yi kuran ülkeler, kısa süre içinde kömür ve çelik endüstrilerinde oluşturdukları ortak pazarı diğer endüstrileri de kapsayacak şekilde genişletmeye karar
vermişlerdir. Bu hedef doğrultusunda, 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu
(AET)nu kuran Roma Antlaşması imzalanmıştır.

Soru 5

AB gümrük birliğini ne zaman oluşturmuştur?

Seçenekler

A
1968
B
1969
C
1970
D
1971
E
1972
Açıklama:
AB öncelikle 1968 yılında ortak pazar hedefi için bir gereklilik olan gümrük birliğini oluşturmuştur.

Soru 6

AB para birliğini hangi yıl ortaya çıkarmıştır?

Seçenekler

A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
2002 yılı itibarıyla da on iki üye ülke arasında euronun ortak para birimi olarak kullanıldığı para birliğini yaratmıştır.

Soru 7

AB ekonomik bütünleşme sürecinde kaç genişleme süreci yer alır?

Seçenekler

A
iki
B
üç
C
dört
D
beş
E
altı
Açıklama:
AB ekonomik bütünleşme sürecinde yukarıda kısaca değinilen aşamalardan
geçerken toplam beş genişleme süreciyle üye ülke sayısını da altıdan yirmi yediye yükseltmiştir.

Soru 8

AKÇT'i hangi anlaşma kurmuştur?

Seçenekler

A
Roma
B
Paris
C
Mondros
D
Sevr
E
Lozan
Açıklama:
AKÇT’yi Paris Antlaşması kurmuştur.

Soru 9

AB çevre politikasının gelişimi kaç döneme ayrılarak incelenebilir?

Seçenekler

A
iki
B
üç
C
dört
D
beş
E
altı
Açıklama:
AB çevre politikasının gelişimi üç döneme ayrılarak incelenebilir. Bu dönemlerden ilki, Roma Antlaşması’nın yürürlüğe girdiği 1957 yılından 1972 yılında
gerçekleştirilen Stockholm Konferansı’na kadar olan dönemdir. İkinci dönem,
1973 yılında AB Birinci Çevre Eylem Programı’nın kabul edilmesiyle başlayan
ve 1987 yılında Tek Avrupa Senedi’nin yürürlüğe girmesiyle sona eren dönemdir.
Üçüncü dönem ise Tek Avrupa Senedi’nden günümüze kadar olan dönemdir.

Soru 10

Hangisi AB çevre politikasının ilk döneminde, çevre konusunda yaşanan önemli bir uluslararası gelişmedir?

Seçenekler

A
Roma Antlaşması
B
Paris Antlaşması
C
Sevr Antlaşması
D
Stockholm Konferansı
E
Mondros Antlaşması
Açıklama:
1972 yılında Stockholm’de, Birleşmiş Milletler çatısı altında toplanan ve uluslararası çevre politikalarının az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle birlikte tartışıldığı ilk önemli toplantı olan Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı veya kısaca Stockholm Konferansı, AB çevre politikasının ilk döneminde, çevre konusunda yaşanan önemli bir uluslararası gelişmedir. Stockholm Konferansı, AB
çevre politikasının ikinci döneminin şekillenmesinde etkili olmuştur.

Soru 11

Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu kuran ülkeler aşağıdakilerden hangileridir?

Seçenekler

A
Fransa, Almanya, İspanya, Portekiz, Polonya ve İngiltere
B
Fransa, Almanya, İspanya, Macaristan, İngiltere ve Yunanistan
C
Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, İspanya ve Lüksemburg
D
Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg
E
Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda ve İngiltere
Açıklama:
Avrupa Birliği (AB) geçmişi II. Dünya Savaşı sonrasına dayanan, başarılı bir ekonomik bütünleşme örneğidir. II. Dünya Savaşı sonrasında Batı Avrupa’nın yeniden yapılanma sürecinde Fransa ve Almanya’nın girişimiyle 1952 yılında hayata geçen Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT), Avrupa ekonomik bütünleşme sürecinin ilk adımıdır. AKÇT oluşumuna, Fransa ve Almanya ile birlikte İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg da katılmıştır. AKÇT, üye ülkeler arasında kömür ve çelik endüstlerinde bir ortak pazar yaratmayı amaçlayan bir kuruluştur.

Soru 12

Avrupa Birliği çevre politikasının gelişimi kaç dönemde incelenir?

Seçenekler

A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Avrupa Birliği (AB) çevre politikasının gelişimi üç döneme ayrılarak incelenebilir. Bu dönemler sırasıyla;
İlki; Roma Antlaşması’nın yürürlüğe girdiği 1957 yılından 1972 yılında gerçekleştirilen Stockhom Konferansı’na kadar olan dönemdir.
İkinci dönem; 1973 yılında AB Birinci Çevre Eylem Programı’nın kabul edilmesiyle başlayan ve 1987 yılında Tek Avrupa Senedi’nin yürürlüğe girmesiyle sona eren dönemdir.
Üçüncü dönem; Tek Avrupa Senedi’nden günümüze kadar olan dönemdir.

Soru 13

Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı aşağıdaki hangi isimle de adlandırılır?

Seçenekler

A
Tiflis Konferansı
B
Rio Konferansı
C
Stockholm Konferansı
D
Taraflar Konferansı
E
Yeryüzü Zirvesi
Açıklama:
1972 yılında Stockholm’de, Birleşmiş Milletler çatısı altında toplanan ve uluslararası çevre politikalarının az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle birlikte tartışıldığı ilk önemli toplantı olan Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansının veya kısaca Stockholm Konferansıdır. Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansının/Stockholm Konferansının, Avrupa Birliği çevre politikasının ilk döneminde, çevre konusunda yaşanan önemli bir uluslararası gelişmedir. Stokckholm Konferansı, Avrupa Birliği çevre politikasının ikinci döneminin şekillenmesinde etkili olmuştur.

Soru 14

“Ortak Geleceğimiz” isimli raporu hazırlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Alfred Marshall
B
Gro Harlem Brundtland
C
Arthur Cecil Pigou
D
Dennis Meadows
E
Thomas Malthus
Açıklama:
Avrupa Birliği çevre politikasının ikinci dönemde çevre konusunda yaşanan en önemli uluslararası gelişme, 1987 yılında Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından “Ortak Geleceğimiz” isimli raporun yayınlanması olmuştur. Gro Harlem Brundtland başkanlığında hazırlanan rapor, küresel ekonominin gelişmek zorunda olduğunu kabul etmekle birlikte ekonomik büyümenin dünyanın doğal sınırlarını aşmaması gerektiği vurgulanmaktadır.

Soru 15

İnsan ile doğa arasında denge kurarak doğal kaynakları tüketmeden gelecek nesillerin ihtiyaçlarının karşılanmasına ve kalkınmasına imkân verecek şekilde, bugünün ve geleceğin yaşamını ve kalkınmasını programlanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
İçsel büyüme
B
Dışsal büyüme
C
Kapsayıcı büyüme
D
Solow büyüme
E
Sürdürülebilir kalkınma
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma; insan ile doğa arasında denge kurarak doğal kaynakları tüketmeden gelecek nesillerin ihtiyaçlarının karşılanmasına ve kalkınmasına imkân verecek şekilde, bugünün ve geleceğin yaşamını ve kalkınmasını programlamaktadır.

Soru 16

Birleşmiş Milletler Binyıl Zirvesi aşağıdaki hangi tarihte gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1988
B
2000
C
2002
D
2004
E
2006
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Binyıl Zirvesi 2000 yılında gerçekleşmiştir. Binyıl Zirvesi olarak adlandırılan zirve esasen ekonomik kalkınma için evrensel bir çerçeve sunmaktadır. Binyıl Zirvesi’nde kabul edilen Bin Yıl Kalkınma Hedefleri; aşırı yoksulluk ve açlıkla mücadele, cinsiyetler arası eşitliğin teşvik edilmesi, çocuk ölümlerinin azaltılması gibi konuların yanı sıra çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması konusunu da kapamaktadır. Çevresel sürdürülebilirlik konusunda hedef; ülke politikalarına sürdürülebilir kalkınma ilkelerin dâhil edilmesi ve doğal kaynaklarda yaşanan kayıpların tersine çevrilmesidir.

Soru 17

Aşağıdaki hangi tarihte Tek Avrupa Senedi yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
1987
B
1989
C
1991
D
1993
E
1995
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde (AB), Tek Avrupa Senedi 1987 yılında yürürlüğe girmiştir. Tek Avrupa Senedi ile çevre konusundaki hükümler AB Antlaşmaları’na eklenmiştir. Diğer bir ifade ile AB çevre politikasına ilişkin hükümler, AB müktesebatına dâhil edilmiştir. Böylece AB çevre politikası AB ekonomi politikalarından biri hâlini almıştır.

Soru 18

Avrupa Birliği’nde “sürdürülebilir kalkınma” hedeflerinin ilk kez açıkça vurgulandığı anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Amsterdam Antlaşması
B
Nice Antlaşması
C
Maastricht Antlaşması
D
Lizbon Anlaşması
E
Paris Anlaşması
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin (AB) temel ilkelerinin açıklandığı Maastricht Antlaşması’nın 2. Maddesi’nde AB’nin, uyumlu ve dengeli kalkınmanın, çevreye saygılı, sürekli ve enflasyonist olmayan bir büyümenin, ekonomik performansların yüksek derecede bütünlüğünün, yüksek seviyeli bir istihdam ve sosyal korumanın, yaşam seviyesinin ve kalitesinin yükseltilmesinin, üye devletler arasında ekonomik ve sosyal bütünlükle dayanışmanın iyileştirilmesi görevine sahip olduğu belirtilmiştir. Buradan, AB’de sürdürülebilir kalkınma hedefinin ilk kez açıkça vurgulandığı ortaya çıkmaktadır.

Soru 19

Aşağıdaki hangi tarihte Lizbon Anlaşması yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
2006
B
2007
C
2008
D
2009
E
2010
Açıklama:
Lizbon Anlaşması 2009 yılında yürürlüğe girmiştir. Lizbon Anlaşması, Avrupa Birliği’nin kurucu anlaşmalarına yeni hükümler ekleyen bir tadil antlaşmasıdır. Lizbon Anlaşması’nın 143. Maddesinde, Avrupa Birliği’nin uluslararası çevre politikalarının şekillenmesi sürecinde, iklim değişikliği konusunda aktif rol üstleneceğini belirten bir hüküm içermektedir.

Soru 20

Avrupa Birliğinin Yedinci Çevre Eylem Programı aşağıdaki hangi yılları kapsamaktadır?

Seçenekler

A
1973-1987
B
1987-1992
C
1993-2000
D
2002-2012
E
2014-2020
Açıklama:
Avrupa Birliği, 2014-2020 yılları arasını kapsayan Yedinci Çevre Eylem Programı 2012 yılında sona eren Altıncı Çevre Eylem Programı’nın yerini almaktadır. Bu program Gezegenin Sınırları İçinde Daha İyi Yaşamak sloganı ile 17 Ocak 2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Soru 21

Avrupa ekonomik bütünleşme sürecinin ilk adımı Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunun kuruluşunda yer alan ülkelerdedir?

Seçenekler

A
Fransa
B
İngiltere
C
Amerika
D
Portekiz
E
İspanya
Açıklama:
AVRUPA BİRLİĞİ’NE GENEL BİR BAKIŞ
Avrupa Birliği (AB) geçmişi II. Dünya Savaşı sonrasına dayanan, başarılı bir ekonomik bir bütünleşme örneğidir. II. Dünya Savaşı sonrasında Batı Avrupa’nın yeniden yapılanma sürecinde Fransa ve Almanya’nın girişimiyle 1952 yılında hayata geçen Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT), Avrupa ekonomik bütünleşme sürecinin ilk adımıdır. AKÇT oluşumuna, Fransa ve Almanya ile birlikte İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg da katılmıştır.

Soru 22

AB çevre politikasının ilk döneminde, çevre konusunda yaşanan önemli bir uluslararası gelişme olarak kabul edilen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Roma antlaşması
B
Paris antlaşması
C
Stockholm Konferansı
D
Brundtland Raporu
E
Paris Zirve Toplantısı
Açıklama:
AB Çevre Politikasının İlk Dönemi: 1957-1972
1972 yılında Stockholm’de, Birleşmiş Milletler çatısı altında toplanan ve uluslararası çevre politikalarının az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle birlikte tartışıldığı ilk önemli toplantı olan Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı veya kısaca Stockholm Konferansı, AB çevre politikasının ilk döneminde, çevre konusunda yaşanan önemli bir uluslararası gelişmedir.

Soru 23

Temel amacı malların, hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı bir ortak pazar yaratmak olan oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Avrupa Birliği
B
Avrupa Ekonomik Topluluğu
C
Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu
D
Avrupa Enerji Birliği
E
Avrupa Gıda Topluluğu
Açıklama:
AB Çevre Politikası
AET’yi kuran ve bugünkü AB’nin temelini oluşturan Roma Antlaşması’nda, çevre korumasıyla veya çevre politikası geliştirilmesiyle ilgili herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Daha önce de belirtildiği gibi kurucu altı ülkenin temel amacı, malların, hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı bir ortak pazar yaratmaktır.

Soru 24

“Kamu sağlığı, kamu güvenliği, kamu politikası; insanların, hayvanların ve bitkilerin sağlığı ve hayatı; sanatsal, tarihî ve arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin korunması söz konusu olduğunda, ithalatın ve ihracatın kısıtlanmasına izin verilir.” Şeklinde maddeleri tanımlanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Roma antlaşması
B
Paris antlaşması
C
Stockholm Konferansı
D
Brundtland Raporu
E
Paris Zirve Toplantısı
Açıklama:
AB Çevre Politikası
Roma Antlaşması’nda çevrenin korunmasına ilişkin dolaylı bir hüküm yer almaktadır. Antlaşma’nın 36. Maddesi’nde çevrenin korunması ticaret ile ilişkilendirilmiştir. İlgili Madde’ye göre, kamu sağlığı, kamu güvenliği, kamu politikası; insanların, hayvanların ve bitkilerin sağlığı ve hayatı; sanatsal, tarihî ve arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin korunması söz konusu olduğunda, ithalatın ve ihracatın kısıtlanmasına izin verilir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisinde sürdürebilir kalkınma kavramı ilk kez yer almaktadır?

Seçenekler

A
Roma antlaşması
B
Paris antlaşması
C
Stockholm Konferansı
D
Brundtland Raporu
E
Paris Zirve Toplantısı
Açıklama:
AB Çevre Politikasının İkinci Dönemi: 1973-1987
Brundtland Raporu olarak adlandırılan raporda, çevre ve ekonomik kalkınmayı uyumlaştıracak yeni bir kalkınma modelinin uygulanmasının mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yeni kalkınma modelinin işaret ettiği kalkınma, sürdürülebilir kalkınmadır. Sürdürülebilir kalkınma, çevreye-karşıt ekonomik büyüme anlayışından çevre ile uyumlu ekonomik büyüme anlayışının benimsenmesi anlamını taşımaktadır

Soru 26

  1. Gürültü ve kirliliği önlemeye ve azaltmaya yönelik eylemler
  2. Yaşam seviyesini iyileştirmeye yönelik eylemler
  3. Uluslararası kuruluşlara katılım
  4. Doğal kaynakların kullanımı
Yukarıdakilerden hangileri Birinci Çevre Eylem Programının kapsadığı bölümlerdendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
AB Çevre Politikasının İkinci Dönemi: 1973-1987
Birinci Çevre Eylem Programı üç bölümden oluşmuştur. Bu bölümler; • Gürültü ve kirliliği önlemeye ve azaltmaya yönelik eylemler, • Yaşam seviyesini iyileştirmeye yönelik eylemler, • Uluslararası kuruluşlara katılımdır.

Soru 27

  1. Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması
  2. Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması
  3. Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması
  4. Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri AB çevre politikasının temel ilkelerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
AB Çevre Politikasının İkinci Dönemi: 1973-1987
çevre politikasının temel ilkeleri de aşağıdaki şekilde belirlenmiştir: • Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması, • Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması, • Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması, • Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi, • Gürültü yapıcıların ortadan kaldırılmasının ve önlenmesinin maliyetinin kirletenler tarafından ödenmesi, • Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması, • AB ve üye ülkelerin çevre politikalarında gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının dikkate alınması, • AB çevre politikası çerçevesinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi, • Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması, • AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi, Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi, • Üye ülkelerin çevre politikalarının ayrı ayrı planlanması, uygulanması ve ulusal programların koordine edilerek AB düzeyinde uyumlaştırılması, • AB ve üye ülkeler tarafından çevre ile ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılmasıdır.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisinde küresel ortaklık kavramı ilk kez yer almaktadır?

Seçenekler

A
Roma antlaşması
B
Paris antlaşması
C
Gündem 21
D
Brundtland Raporu
E
Paris Zirve Toplantısı
Açıklama:
AB Çevre Politikasının Üçüncü Dönemi: 1987 ve Sonrası
Gündem 21, 1992 Rio Konferansı’nda benimsenen ilkelerin eylem planıdır. Gündem 21, uluslararası ve ulusal düzeydeki eşitsizliklere, giderek artan yoksulluğa, açlığa, hastalıklara, cehalete ve eko-sistemlerdeki olumsuzluklara dikkat çekmektedir. İlgili sorunlara çözüm olarak ise temel gereksinimlerin karşılanmasını, yaşam standartlarının iyileştirilmesini, eko-sistemlerin daha iyi korunmasını ve yönetilmesini ve daha güvenli bir geleceğe sahip olunmasını sağlamak üzere küresel ortaklık kavramını gündeme getirmektedir.

Soru 29

  1. Çevre kalitesinin korunması ve iyileştirilmesi
  2. İnsan sağlığının korunması
  3. Doğal kaynakların dikkatli ve akılcı kullanılması
  4. Bölgesel veya küresel çevre sorunlarıyla mücadele için uluslararası düzeyde önlemler alınması
Yukarıda verilenlerden hangileri Maastricht Anlaşması ile yeniden tanımlanan AB çevre politikasının amaçlarındandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
AB Çevre Politikasının Üçüncü Dönemi: 1987 ve Sonrası
Maastricht Antlaşması, AB çevre politikasının amaçlarını yeniden tanımlamıştır. Antlaşma’nın XVI. Başlığı’nda yer alan 130r Maddesi’nin 1. Paragrafı’na göre AB çevre politikasının amaçları; • Çevre kalitesinin korunması ve iyileştirilmesi, • İnsan sağlığının korunması, • Doğal kaynakların dikkatli ve akılcı kullanılması, • Bölgesel veya küresel çevre sorunlarıyla mücadele için uluslararası düzeyde önlemler alınmasıdır

Soru 30

Aşağıda verilenlerden hangisi serbest piyasayı destekleyen kurallara yer vermiş olma özelliği ile dikkat çekmektedir?

Seçenekler

A
Nice Antlaşması
B
Altıncı Çevre Eylem Programı
C
Amsterdam Antlaşması
D
Beşinci Çevre Eylem Programı
E
Maastricht Antlaşması
Açıklama:
AB Çevre Politikasının Üçüncü Dönemi: 1987 ve Sonrası
Altıncı Çevre Eylem Programı’nın belki de en dikkat çekici yönü, serbest piyasayı destekleyen kurallara yer vermiş olmasıdır. Önceki Çevre Eylem Programları’nda, iş dünyası için standartlar ile hedefler oluşturulmuş ve uygulama bu standartlar doğrultusunda yürütülmüştür

Soru 31

AKÇT’yi kuran ülkeler, kısa süre içinde kömür ve çelik endüstrilerinde oluşturdukları ortak pazarı diğer endüstrileri de kapsayacak şekilde genişletmeye karar vermişlerdir. Bu hedef doğrultusunda, 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)nu kuran hangi anlaşmayı imzalamışlardır.

Seçenekler

A
Roma Anlaşması
B
İstanbul Anlaşması
C
AET Anlaşması
D
Lüksemburg Anlaşması
E
Möntrö Sözleşmesi
Açıklama:
AKÇT’yi kuran ülkeler, kısa süre içinde kömür ve çelik endüstrilerinde oluşturdukları ortak pazarı diğer endüstrileri de kapsayacak şekilde genişletmeye karar vermişlerdir. Bu hedef doğrultusunda, 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)nu kuran Roma Antlaşması imzalanmıştır.

Soru 32

Özellikle sürdürülebilir kalkınma paradigması ve onunla bağlantılı olarak tüm sektörel politikaların çevreye saygılı olması söylemi AB çevre politikasının geliştirilmesinin ana itici gücünü oluşturmuştur bu söylemin yer aldığı anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Roma Anlaşması
B
Amsterdam Anlaşması
C
İstanbul Anlaşması
D
AET Anlaşması
E
Lüksemburg Anlaşması
Açıklama:
Özellikle sürdürülebilir kalkınma paradigması ve onunla bağlantılı olarak tüm sektörel politikaların çevreye saygılı olması söylemi, 1999 yılında yürürlüğe giren Amsterdam Antlaşması sonrasında AB çevre politikasının geliştirilmesinin ana itici gücünü oluşturmuştur.

Soru 33

Stockholm Konferansı’nın önemli gündem maddelerinden birini oluşturan çevre konusu nasıl ele alınmıştır?

Seçenekler

A
İnsan ve Çevre İlişkisi
B
Atık kirliliği sorunları ile ekonomik büyümenin bağlantısı,
C
Çevre sorunları ile ekonomik büyüme hedeflerinin uyumlaştırılması
D
Çevresel Faktörlerin İnsan üzerinde etkisi
E
İnsanın Çevre ve atık kirliliğinde faktörü
Açıklama:
Çevre sorunları ile ekonomik büyüme hedeflerinin uyumlaştırılması konusu, Stockholm Konferansı’nın önemli gündem maddelerinden birini oluşturmuştur. Stockholm Konferansı’nda, insanların yaşam kalitesini yükseltmek için ekonomik ve sosyal kalkınmanın gerekliliği kabul edilirken çevreyi dışlamayan bir kalkınma stratejisinin geliştirilmesi gereği vurgulanmıştır. Çevre sorunlarını dikkate alarak büyümenin ancak çevre sorunlarına karşı az gelişmiş ve gelişmiş ülkelerin birlikte hareket etmeleri ile mümkün olabileceği açıkça ilan edilmiştir.

Soru 34

Aşağıdaki şıklardan hangisi AB çevre politikası gelişiminin ilk döneminin son yılında, yani 1972 yılında kabul edilen yönergelerdir?

Seçenekler

A
Barajlar-Akarsular
B
Orman Alanları-Dizel Motorlar
C
İnsan-Petrol
D
Tarım-Dizel Motorlar
E
Tarım-Benzinli Motorlar
Açıklama:
AB çevre politikası gelişiminin ilk döneminin son yılında, yani 1972 yılında kabul edilen üç yönergeden ikisi tarımla, üçüncüsü ise dizel motorların neden olduğu emisyonlarla ilgilidir.

Soru 35

AB çevre politikasının ikinci döneminde çevre konusunda yaşanan en önemli uluslararası gelişme, 1987 yılında Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından hazırlanan rapordur. Bu raporun adı nedir?

Seçenekler

A
Su Savaşları
B
Çevre Yıkımı
C
Petrol Kirliliği
D
Çelik Tehlikesi
E
Ortak Geleceğimiz
Açıklama:
AB çevre politikasının ikinci döneminde çevre konusunda yaşanan en önemli uluslararası gelişme, 1987 yılında Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından Ortak Geleceğimiz isimli raporun yayımlanması olmuştur.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Çevre Eylem Programı içerisinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yaşam seviyesini iyileştirmeye yönelik eylemler
B
Petrol Kuyularınla ilgili kararlar
C
Çelik Endüstrisinle ilgili önlemler
D
Ulusal kuruluşlara katılım
E
Hava kirliliğini azaltmaya yönelik eylemler
Açıklama:
Birinci Çevre Eylem Programı üç bölümden oluşmuştur. Bu bölümler;
  • Gürültü ve kirliliği önlemeye ve azaltmaya yönelik eylemler,
  • Yaşam seviyesini iyileştirmeye yönelik eylemler,
  • Uluslararası kuruluşlara katılımdır.

Soru 37

Avrupa birliği tarafından Rio Deklarasyonu, Gündem 21, Orman İlkeleri, İklim Değişikliği Sözleşmesi ve Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nden oluşan beş temel belge üzerinde durulan konferans aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Amsterdam Konferansı
B
Rio Konferansı
C
Stockholm Konferansı
D
Roma Anlaşması
E
Paris Konferansı
Açıklama:
AB çevre politikasının üçüncü döneminde çevre konusunda AB çevre politikasının gelişimini etkileyen çok sayıda önemli uluslararası gelişme yaşanmıştır. Bunlardan ilki, 1992’de Rio de Janeiro’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı’dır. Kısaca Rio Konferansı olarak adlandırılan konferans sonrasında Rio Deklarasyonu, Gündem 21, Orman İlkeleri, İklim Değişikliği Sözleşmesi ve Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nden oluşan beş temel belge üzerinde anlaşılmıştır.

Soru 38

Maastricht Antlaşması, AB çevre politikasının amaçlarını yeniden tanımlamıştır. Bu Antlaşma ya göre aşağıdakilerden hangisi AB çevre politikasının amaçları arasında değildir?

Seçenekler

A
Doğal kaynakların dikkatli ve akılcı kullanılması,
B
Bölgesel veya küresel çevre sorunlarıyla mücadele için uluslararası düzeyde önlemler alınmasıdır
C
Hayvan haklarının korunması
D
Çevre kalitesinin korunması ve iyileştirilmesi,
E
İnsan sağlığının korunması,
Açıklama:
Maastricht Antlaşması, AB çevre politikasının amaçlarını yeniden tanımlamıştır. Antlaşma’nın XVI. Başlığı’nda yer alan 130r Maddesi’nin 1. Paragrafı’na göre AB çevre politikasının amaçları;
  • Çevre kalitesinin korunması ve iyileştirilmesi,
  • İnsan sağlığının korunması,
  • Doğal kaynakların dikkatli ve akılcı kullanılması,
  • Bölgesel veya küresel çevre sorunlarıyla mücadele için uluslararası düzeyde önlemler alınmasıdır.

Soru 39

Gezegenin Sınırları İçinde Daha İyi Yaşamak sloganıyla 17 Ocak 2014 tarihinde yürürlüğe giren kaçıncı Çevre Eylem Programı olarak kabul edilmiştir?

Seçenekler

A
Üçüncü Çevre Eylem Programı
B
Beşinci Çevre Eylem Programı
C
Altıncı Çevre Eylem Programı
D
Yedinci Çevre Eylem Program
E
Sekizinci Çevre Eylem Programı
Açıklama:
2014-2020 yıllarını kapsayan Yedinci Çevre Eylem Programı 2012 yılında sona eren Altıncı Çevre Eylem Programı’nın yerini almaktadır. Bu program Gezegenin Sınırları İçinde Daha İyi Yaşamak sloganıyla 17 Ocak 2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Tek Avrupa Senedi’ne göre AB çevre politikasının ilkelerinden değildir?

Seçenekler

A
Önceden önleme ilkesi
B
Kaynağında düzeltme ilkesi
C
Kirleten-öder ilkesi
D
Diğer politikalarla bütünleşme ilkesi
E
Çevre kalitesini koruma, sürdürme ilkesi
Açıklama:
Tek Avrupa Senedi’ne göre AB çevre politikasının ilkeleri;
  • Önceden önleme ilkesi
  • Kaynağında düzeltme ilkesi
  • Kirleten-öder ilkesi
  • Diğer politikalarla bütünleşme ilkesidir.

Soru 41

I. Gümrük birliği dışındaki ülkelere de ortak gümrük tarifesi uygularlar ve tek bir dış ticaret politikası yürütürler.
II. Gümrük birliğine üye olan ülkeler dış ticarette birbirlerine uyguladıkları tarife ve benzeri tüm ticaret engellerini kaldırırlar
III. Bir ekonomik bütünleşme türüdür
IV. Üye ülkeler arasında malların, hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı bir ekonomik bütünleşme şeklidir.
Yukarıda gümrük birliği ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III, IV
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
I, II, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Gümrük Birliği: Bir ekonomik bütünleşme türüdür. Gümrük birliğine üye olan ülkeler dış ticarette birbirlerine uyguladıkları tarife ve benzeri tüm ticaret engellerini kaldırırlar; gümrük birliği dışındaki ülkelere de ortak gümrük tarifesi uygularlar ve tek bir dış ticaret politikası yürütürler
Ortak Pazar, üye ülkeler arasında malların, hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı bir ekonomik bütünleşme şeklidir.

Soru 42

I. 1968- Ortak Gümrük Birliğinin Oluşturulması
II. 1998- Ortak Pazar Hedefinin Gerçekleştirilmesi
III. 2002- Para Birliğinin Oluşturulması
Yukarıdaki tarih eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I
B
I, II
C
II, III
D
I, III
E
I, II, III
Açıklama:
AB, ekonomik bütünleşme sürecinde hızla ilerlemiştir. AB öncelikle 1968 yılında ortak pazar hedefi için bir gereklilik olan gümrük birliğini oluşturmuş; 1993 yılında ortak pazar hedefini gerçekleştirmiş ve 2002 yılı itibarıyla da on iki üye ülke arasında euronun ortak para birimi olarak kullanıldığı para birliğini yaratmıştır.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi serbest maldır?

Seçenekler

A
Araba
B
Kömür
C
Su
D
Adalet sarayı
E
Gün ışığı
Açıklama:
Kıt olmayan, bir başka ifadeyle ihtiyaç duyulan miktardan fazla olan mallara denir. Mübadeleye konu olmayan serbest malların fiyatları da yoktur. Hava ve güneş ışığı serbest mallara örnek olarak verilebilir.

Soru 44

İnsan ile doğa arasında denge kurarak doğal kaynakları tüketmeden gelecek nesillerin ihtiyaçlarının karşılanmasına ve kalkınmasına imkân verecek şekilde, bugünün ve geleceğin yaşamını ve kalkınmasını programlama kavramı aşağıdakilerden hangidir?

Seçenekler

A
Para Birliği
B
Gümrük Birliği
C
Sürdürülebilir Kalkınma
D
Serbest Mal
E
Ortak Pazar
Açıklama:
Sürdürülebilir Kalkınma: İnsan ile doğa arasında denge kurarak doğal kaynakları tüketmeden gelecek nesillerin ihtiyaçlarının karşılanmasına ve kalkınmasına imkân verecek şekilde, bugünün ve geleceğin yaşamını ve kalkınmasını programlamaktır.

Soru 45

AB çevre politikasının 3. dönemi aşağıdaki olaylardan hangi ile başlamıştır?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Deklarasyonu yayınlanması
B
Roma Antlaşması’nın yürürlüğe girmesi
C
AB Birinci Çevre Eylem Programı’nın kabul edilmesi
D
Tek Avrupa Senedi’nin yürürlüğe girmesi
E
Stockholm Konferansı
Açıklama:
AB çevre politikasının gelişimi üç döneme ayrılarak incelenebilir. Bu dönemlerden ilki, Roma Antlaşması’nın yürürlüğe girdiği 1957 yılından 1972 yılında gerçekleştirilen Stockholm Konferansı’na kadar olan dönemdir. İkinci dönem, 1973 yılında AB Birinci Çevre Eylem Programı’nın kabul edilmesiyle başlayan ve 1987 yılında Tek Avrupa Senedi’nin yürürlüğe girmesiyle sona eren dönemdir. Üçüncü dönem ise Tek Avrupa Senedi’nden günümüze kadar olan dönemdir.

Soru 46

Çevre ve ekonomik kalkınmayı uyumlaştıracak yeni bir kalkınma modeli olan sürdürülebilir kalkınmanın uygulanmasının mümkün olduğu sonucuna ulaşıldığı rapor aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Brundtland Raporu
B
Stockholm Raporu
C
Roma Antlaşması Raporu
D
Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Raporu
E
Ortak Pazar Raporu
Açıklama:
Brundtland Raporu olarak adlandırılan raporda, çevre ve ekonomik kalkınmayı uyumlaştıracak yeni bir kalkınma modelinin uygulanmasının mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yeni kalkınma modelinin işaret ettiği kalkınma, sürdürülebilir kalkınmadır.

Soru 47

I. Gürültü ve kirliliği önlemeye ve azaltmaya yönelik eylemler
II. Yaşam seviyesini iyileştirmeye yönelik eylemler
III. Uluslararası kuruluşlara katılım
Yukarıdakilerden hangileri Birinci Çevre Eylem Programı bölümleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
II
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Birinci Çevre Eylem Programı üç bölümden oluşmuştur. Bu bölümler; • Gürültü ve kirliliği önlemeye ve azaltmaya yönelik eylemler, • Yaşam seviyesini iyileştirmeye yönelik eylemler, • Uluslararası kuruluşlara katılımdır

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Tek Avrupa Senedi ve AB Çevre Politikası ilkelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Çevre kalitesini koruma ilkesi
B
Önceden önleme ilkesi
C
Kaynağında düzeltme ilkesi
D
Kirleten-öder ilkesi
E
Diğer politikalarla bütünleşme ilkesi
Açıklama:
Tek Avrupa Senedi’nin 130r Maddesi’nin 2. Paragrafı’na göre AB çevre politikasının ilkeleri; • Önceden önleme ilkesi • Kaynağında düzeltme ilkesi • Kirleten-öder ilkesi • Diğer politikalarla bütünleşme ilkesidir

Soru 49

AB kurucu antlaşmalarına yeni hükümler ekleyen bir tadil antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nice Antlaşması
B
Amsterdam Antlaşlması
C
Maastricht Antlaşması
D
Lizbon Antlaşmas
E
Tek Avrupa Senedi
Açıklama:
Maastricht Antlaşması: AB kurucu antlaşmalarına yeni hükümler ekleyen bir tadil antlaşmasıdır. Maastricht Antlaşması, AB Anlaşması olarak da adlandırılmaktadır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı sonunda gelecek için belirlenen öncelikli alanlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Herkes için sürdürülebilir enerji
B
Nesillerin devamı için nesli tükenen hayvanları koruma
C
Su etkinliği ve herkes için temiz su
D
Toprağın ve ekosistemlerdeki bozulmanın önüne geçilmesi
E
Okyanus kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanılması
Açıklama:
2012 yılı itibariyle çevre konusundaki en son uluslararası gelişme, 2012 yılının Haziran ayında Rio de Janeiro’da gerçekleştirilen ve Rio+20 olarak adlandırılan Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı gerçekleştirilmiştir. AB, ilgili Konferans sonunda gelecek için beş öncelikli alan belirlediğini açıklamıştır. Bu alanlar; • Herkes için sürdürülebilir enerji, • Su etkinliği ve herkes için temiz su, • Toprağın ve ekosistemlerdeki bozulmanın önüne geçilmesi, • Okyanus kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanılması, • Daha kaynak-etkin ve sıfır israflı ekonomiye geçilmesidir

Soru 51

  1. Gürültü ve kirliliği önlemeye ve azaltmaya yönelik eylemler
  2. Yaşam seviyesini iyileştirmeye yönelik eylemler
  3. Uluslararası kuruluşlara katılım
Yukarıda verilenlerden hangisi, ikinci dönem AB çevre politikasının Birinci Çevre Eylem Programı'nın bölümlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Birinci Çevre Eylem Programı üç bölümden oluşmuştur. Bu bölümler;
  • Gürültü ve kirliliği önlemeye ve azaltmaya yönelik eylemler,
  • Yaşam seviyesini iyileştirmeye yönelik eylemler,
  • Uluslararası kuruluşlara katılımdır

Soru 52

  1. Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması
  2. Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması
  3. Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması
Yukarıda verilenlerden hangisi ikinci dönem AB çevre politikasının temel ilkeleri arasındadır ?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
AB çevre politikasının temel ilkeleri de aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
  • Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması,
  • Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması,
  • Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması,
  • Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi,
  • Gürültü yapıcıların ortadan kaldırılmasının ve önlenmesinin maliyetinin kirletenler tarafından ödenmesi,
  • Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması,
  • AB ve üye ülkelerin çevre politikalarında gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının dikkate alınması,
  • AB çevre politikası çerçevesinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi,
  • Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması,
  • AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi
  • Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
  • Üye ülkelerin çevre politikalarının ayrı ayrı planlanması, uygulanması ve ulusal programların koordine edilerek AB düzeyinde uyumlaştırılması,
  • AB ve üye ülkeler tarafından çevre ile ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılması

Soru 53

  1. Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması
  2. Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması
  3. Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi ikinci dönem AB çevre politikasının temel ilkeleri arasındadır ?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
AB çevre politikasının temel ilkeleri de aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
  • Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması,
  • Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması,
  • Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması,
  • Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi,
  • Gürültü yapıcıların ortadan kaldırılmasının ve önlenmesinin maliyetinin kirletenler tarafından ödenmesi,
  • Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması,
  • AB ve üye ülkelerin çevre politikalarında gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının dikkate alınması,
  • AB çevre politikası çerçevesinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi,
  • Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması,
  • AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi
  • Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
  • Üye ülkelerin çevre politikalarının ayrı ayrı planlanması, uygulanması ve ulusal programların koordine edilerek AB düzeyinde uyumlaştırılması,
  • AB ve üye ülkeler tarafından çevre ile ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılması

Soru 54

  1. Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması
  2. AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi
  3. Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi ikinci dönem AB çevre politikasının temel ilkeleri arasındadır ?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
AB çevre politikasının temel ilkeleri de aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
  • Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması,
  • Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması,
  • Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması,
  • Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi,
  • Gürültü yapıcıların ortadan kaldırılmasının ve önlenmesinin maliyetinin kirletenler tarafından ödenmesi,
  • Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması,
  • AB ve üye ülkelerin çevre politikalarında gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının dikkate alınması,
  • AB çevre politikası çerçevesinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi,
  • Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması,
  • AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi
  • Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
  • Üye ülkelerin çevre politikalarının ayrı ayrı planlanması, uygulanması ve ulusal programların koordine edilerek AB düzeyinde uyumlaştırılması,
  • AB ve üye ülkeler tarafından çevre ile ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılması

Soru 55

Aşağıdaki ülkelerden hangisi AB üyesi değildir?

Seçenekler

A
Danimarka
B
Norveç
C
İsveç
D
Polonya
E
Finlandiya
Açıklama:
Norveç

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi, Avrupa ekonomik bütünleşme sürecinin ilk adımı olarak kabul edilmektedir?

Seçenekler

A
Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun oluşumu
B
Avrupa Çevre Topluluğu’nun oluşumu
C
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu’nun oluşumu
D
Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu’nun oluşumu
E
Birleşmiş Milletler’in oluşumu
Açıklama:
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu’nun oluşumu

Soru 57

Stockholm Konferansı ne zaman gerçekleştirilmiştir?

Seçenekler

A
1972
B
1975
C
1980
D
1985
E
1990
Açıklama:
1972

Soru 58

Ortak pazarın unsurları nelerdir?

Seçenekler

A
Malların, işgücünün ve hizmetlerin serbest dolaşımı
B
Para birliğinin oluşumu
C
Malların ve hizmetlerin serbest dolaşımı
D
Malların ve sermayenin serbest dolaşımı
E
Malların, hizmetlerin, iş gücünün ve sermayenin serbest dolaşımı
Açıklama:
Malların, hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımı

Soru 59

AB çevre politikası hangi antlaşmayla AB müktesebatına dahil edilmiştir?

Seçenekler

A
Amsterdam Antlaşması
B
Maastricht Antlaşması
C
Brüksel Antlaşması
D
Tek Avrupa Senedi
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
Tek Avrupa Senedi

Soru 60

AB çevre politikasının ilk dönemi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
AB çevre politikası Roma Antlaşması’nda yer alan doğrudan hükümlerle düzenlenmiştir.
B
Bu dönemde çevre konusundaki en önemli uluslararası gelişme, Stockholm Konferansı’ nın gerçekleştirilmesidir.
C
1957-1972 yıllarını kapsamaktadır.
D
AB çevre politikasıyla ilgili ilk yönerge bu dönemde çıkarılmıştır.
E
AB çevre politikası düzenlemeleri Roma Antlaşması’nın 100. Maddesi’ne dayanılarak gerçekleşmiştir.
Açıklama:
AB çevre politikası Roma Antlaşması’nda yer alan doğrudan hükümlerle düzenlenmiştir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Maastricht Antlaşması ile yeniden tanımlanan AB çevre politikasının ilkelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Koruyucu eylem ilkesi
B
Kirlenen-öder ilkesi
C
Kaynağında düzeltme ilkesi
D
Kirleten-öder ilkesi
E
İhtiyat ilkesi
Açıklama:
Kirlenen-öder ilkesi

Soru 62

Dördüncü Çevre Eylem Programı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Amsterdam Antlaşması’nda belirlenen ilkelerin uygulanması için geliştirilmiştir.
B
AB’nin günümüzde uygulanmakta olan Çevre Eylem Programı’dır.
C
AB çevre politikasını ortak tarım politikasıyla uyumlaştırmaya çalışmıştır.
D
Maastricht Antlaşması’nda belirlenen ilkelerin uygulanması için geliştirilmiştir.
E
1982-1986 yıllarını kapsamıştır.
Açıklama:
AB çevre politikasını ortak tarım politikasıyla uyumlaştırmaya çalışmıştır.

Soru 63

2012 yılı sonrasında AB çevre politikasının geleceğini etkilemesi beklenen uluslararası gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Brüksel Konferansı
B
Rio+10
C
Stockholm Konferansı
D
Rio+20
E
Rio Konferansı
Açıklama:
Rio+20

Soru 64

Aşağıdaki antlaşmalardan hangilerinde AB çevre politikasıyla ilgili yeni bir hükme yer verilmemiştir?

Seçenekler

A
Maastricht Antlaşması ve Lizbon Antlaşması
B
Tek Avrupa Senedi ve Amsterdam Antlaşması
C
Maastricht Antlaşması ve Tek Avrupa Senedi
D
Amsterdam Antlaşması ve Lizbon Antlaşması
E
Amsterdam Antlaşması ve Nice Antlaşması
Açıklama:
Amsterdam Antlaşması ve Nice Antlaşması

Soru 65

  1. Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
  2. Üye ülkelerin çevre politikalarının ayrı ayrı planlanması, uygulanması ve ulusal programların koordine edilerek AB düzeyinde uyumlaştırılması
  3. AB ve üye ülkeler tarafından çevre ile ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılması
Yukarıda verilenlerden hangisi ikinci dönem AB çevre politikasının temel ilkeleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
AB çevre politikasının temel ilkeleri de aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
  • Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması,
  • Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması,
  • Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması,
  • Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi,
  • Gürültü yapıcıların ortadan kaldırılmasının ve önlenmesinin maliyetinin kirletenler tarafından ödenmesi,
  • Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması,
  • AB ve üye ülkelerin çevre politikalarında gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının dikkate alınması,
  • AB çevre politikası çerçevesinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi,
  • Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması,
  • AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi
  • Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
  • Üye ülkelerin çevre politikalarının ayrı ayrı planlanması, uygulanması ve ulusal programların koordine edilerek AB düzeyinde uyumlaştırılması,
  • AB ve üye ülkeler tarafından çevre ile ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılması

Soru 66

  1. Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması
  2. AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi
  3. Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi ikinci dönem AB çevre politikasının temel ilkeleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
AB çevre politikasının temel ilkeleri de aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
  • Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması,
  • Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması,
  • Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması,
  • Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi,
  • Gürültü yapıcıların ortadan kaldırılmasının ve önlenmesinin maliyetinin kirletenler tarafından ödenmesi,
  • Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması,
  • AB ve üye ülkelerin çevre politikalarında gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının dikkate alınması,
  • AB çevre politikası çerçevesinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi,
  • Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması,
  • AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi
  • Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
  • Üye ülkelerin çevre politikalarının ayrı ayrı planlanması, uygulanması ve ulusal programların koordine edilerek AB düzeyinde uyumlaştırılması,
  • AB ve üye ülkeler tarafından çevre ile ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılması

Soru 67

  1. Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması
  2. Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması
  3. Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi ikinci dönem AB çevre politikasının temel ilkeleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
AB çevre politikasının temel ilkeleri de aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
  • Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması,
  • Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması,
  • Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması,
  • Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi,
  • Gürültü yapıcıların ortadan kaldırılmasının ve önlenmesinin maliyetinin kirletenler tarafından ödenmesi,
  • Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması,
  • AB ve üye ülkelerin çevre politikalarında gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının dikkate alınması,
  • AB çevre politikası çerçevesinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi,
  • Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması,
  • AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi
  • Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
  • Üye ülkelerin çevre politikalarının ayrı ayrı planlanması, uygulanması ve ulusal programların koordine edilerek AB düzeyinde uyumlaştırılması,
  • AB ve üye ülkeler tarafından çevre ile ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılması

Soru 68

  1. Gürültü yapıcıların ortadan kaldırılmasının ve önlenmesinin maliyetinin kirletenler tarafından ödenmesi
  2. Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması
  3. AB ve üye ülkelerin çevre politikalarında gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının dikkate alınması
Yukarıda verilenlerden hangisi ikinci dönem AB çevre politikasının temel ilkeleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
AB çevre politikasının temel ilkeleri de aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
  • Kirlilik ve gürültü yapıcılara kaynağında engel olunması,
  • Tüm eylemlerin çevre üzerindeki etkilerinin erken aşamalarda dikkate alınması,
  • Doğanın veya doğal kaynakların kullanımında ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınılması,
  • Ekolojik bilgi düzeyinin kirlilik ve gürültü yapıcılarla mücadele, çevrenin iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik eylemler için geliştirilmesi,
  • Gürültü yapıcıların ortadan kaldırılmasının ve önlenmesinin maliyetinin kirletenler tarafından ödenmesi,
  • Stockholm Konferansı’nda belirlenen temel ilkeler doğrultusunda bir devletin başka bir devletin çevresini bozan uygulamalardan kaçınması,
  • AB ve üye ülkelerin çevre politikalarında gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının dikkate alınması,
  • AB çevre politikası çerçevesinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi,
  • Çevre sorunlarının çözümünde bölgesel işbirliğinin arttırılması,
  • AB’ye üye olmak isteyen ülkeler tarafından çevrenin korunmasının AB düzeyinde bir sorun olduğunun kabul edilmesi ve bu anlayışla gelecek nesillere karşı olan sorumlulukların üstlenilmesi
  • Eylem düzeyinin kirliliğin her türünde, korunacak çevrenin ve kirliliğin özelliğine uygun olarak belirlenmesi
  • Üye ülkelerin çevre politikalarının ayrı ayrı planlanması, uygulanması ve ulusal programların koordine edilerek AB düzeyinde uyumlaştırılması,
  • AB ve üye ülkeler tarafından çevre ile ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılması

Soru 69

  1. İhtiyat ilkesi
  2. Koruyucu eylem ilkesi
  3. Kaynağında düzeltme ilkesi
Yukarıda verilenlerden hangisi Maastricht Antlaşması’na göre AB çevre politikasının ilkeleri arasındadır ?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maastricht Antlaşması, AB çevre politikasının ilkelerinde de değişiklikler yapmıştır. İlgili Antlaşma’nın 130r Maddesi’nin 2. Paragrafı’na göre AB çevre politikasının ilkeleri;
İhtiyat ilkesi,
Koruyucu eylem ilkesi,
Kaynağında düzeltme ilkesi,
Kirleten-öder ilkesi,
Diğer politikalarla bütünleşme ilkesidir.

Soru 70

  1. Kaynağında düzeltme ilkesi
  2. Kirleten-öder ilkesi
  3. Diğer politikalarla bütünleşme ilkesi
Yukarıda verilenlerden hangisi Maastricht Antlaşması’na göre AB çevre politikasının ilkeleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maastricht Antlaşması, AB çevre politikasının ilkelerinde de değişiklikler yapmıştır. İlgili Antlaşma’nın 130r Maddesi’nin 2. Paragrafı’na göre AB çevre politikasının ilkeleri;
İhtiyat ilkesi,
Koruyucu eylem ilkesi,
Kaynağında düzeltme ilkesi,
Kirleten-öder ilkesi,
Diğer politikalarla bütünleşme ilkesidir.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.