Yönetim süreci, işletme amaçların saptanmasından başlayarak bunların gerçekleştirilmesine yönelik eylem kararlarını içerir. Cevap E'dir.

Geribildirim, sistemin faaliyetlerini değerlendirme ve gerekirse ayarlama amacına hizmet eden bilgi akışıdır. Cevap D'dir.

İşletme amaçlarının ve bu amaçlara ulaşma yollarının belirlenmesi süreci planlamadır. Cevap C'dir.

Günlük iş akışı ile ilişkili kısa vadeli değişiklikleri içeren planlar ise operasyonel planlama faaliyetlerinin içindedir. Bunlar, pazar istek ve ihtiyaçlarına kısa sürede cevap verilmesi ve çözüm bulunması gereken konularla ilgili planlamaları içermektedir. Havaalanlarının ticari faaliyetlerinde yapılan değişiklikler operasyonel planlama gerektirmektedir. Cevap B'dir.

Örgütleme, işletme yapısı ile görev ve sorumlulukların belirlenmesi sürecidir. Cevap A'dır.

Çalışanların davranışlarını etkileyerek onların işletme amaç ve hedefleri doğrultusunda çaba göstermelerinin sağlanması güdüleme olarak ifade edilir. Cevap E'dir.

Yürütme, çalışanları etkileyerek işletme amaçlarını gerçekleştirmek üzere harekete geçirme sürecidir. Cevap D'dir.

İletişim, duygu, düşünce ve görüşlerin kişiler ve gruplar arasında aktarılma sürecidir.Cevap C'dir.

Hisse Payı Arzında, havaalanı hisselerinin bir kısmı ya da tamamı halka arz yoluyla hisse senetleri piyasasında satışa sunulmaktadır. Cevap B'dir.

İmtiyaz Devri; Havaalanının bir kısmının ya da tamamının bir ya da bir grup havaalanı işletmecisine belirli bir süre işletmesi için devredilmesidir. Cevap A'dır.

Havaalanı yönetimi açısından paydaşları şu şekilde sıralayabiliriz:
• Yolcular ve ziyaretçiler,
• Çalışanlar,
• Havayolları ve diğer havacılık işletmeleri,
• Diğer havaalanları,
• Hissedarlar,
• Diğer hizmet sağlayıcılar,
• Çevre sakinleri ve
• Düzenleyici ve denetleyici kurumlar.

Havaalanlarında diğer hizmet sağlayıcıları, ikram (catering) işletmeleri, havaalanında kullanılan güvenlik amaçlı ve hava tarafında kullanılan diğer donanım tedarikçileri ve bunların bakımlarından sorumlu işletmeler ile uçak bakım işletmeleri ve benzeri işletmelerdir.

Özellikle emniyet ve güvenlik konularında konulan kurallara uymak havaalanlarının faaliyetleri gereği lüzumludur. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO-International Civil Aviation Organization) ve Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA- The European Aviation Safety Agency) gibi uluslararası kuruluşlar ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü gibi ulusal sivil havacılık otoriteleri düzenleyici ve denetleyici paydaş grubudur.

Özellikle emniyet ve güvenlik konularında konulan kurallara uymak havaalanlarının faaliyetleri gereği lüzumludur. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO-International Civil Aviation Organization) ve Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA- The European Aviation Safety Agency) gibi uluslararası kuruluşlar ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü gibi ulusal sivil havacılık otoriteleri düzenleyici ve denetleyici paydaş grubudur.
Otoritelerin yanında hava taşımacılığı sisteminin işleyişinde düzenleyici ve belirleyici rol oynayan uluslararası ve ulusal kuruluşları da burada ilgili kuru- luşlar olarak ele alabiliriz. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA-International Air Transportation Association), Uluslararası Havaalanları Konseyi (ACI-Airport Council International), Uluslararası Havayolu Pilotları Birliği (IALPA-International Airline Pilot Association) gibi kuruluşlar ile havacılık sendikaları bunlara örnek olarak verilebilir.

Yönetim süreci, işletme amaçların saptanmasından başlayarak bunların gerçekleştirilmesine yönelik eylem kararlarını içerir. Eylem kararları da planlama, örgütleme, yöneltme ve kontrol gibi yönetim işlevlerini içermektedir.

Üst düzey yöneticilerden işletmeler ile ilgili stratejik kararlar almaları beklenmektedir. Stratejik kararlar, işletmelerin geleceğini ilgilendiren ve içerisinde çoğunlukla kalıcı ve yapısal ögeler barındıran, işletmenin gerek çevresi ile olan ilişkileri ile ilgili gerekse de tümünü ilgilendiren kararlardır.

Misyon ise bir işletmenin ne yapmak ve hangi amaçları yapmak üzere kurulduğunu ve varlık nedeninin ne olduğunu ifade eder. Misyon, işletme amaçlarının en büyüğüdür. Bu nedenle, misyon cümlesi bir işletmenin istikametini göstermektedir.

Havaalanlarının ticari faaliyetlerinde yapılan değişiklikler operasyonel planlama gerektirmektedir. Örneğin, yeni havayolu işletmelerine ve havayolu iş birliği gruplarına verilen “business lounge” hizmeti ya da yeni bir hızlı geçiş (fast track) hattının planlanması olabilir.

Vroom’un Beklenti Teorisi: Bu teoriye göre insanlar, sonucunda arzuladığı amacı elde edecekse bunun için daha çok çaba harcayacaktır. Bunun için çalışanları güdülemek isteyen yöneticiler, çalışanların en nihayetinde arzuladıkları amaçlara ulaşabilecekleri konusunda onları ikna etmelidir.

Proje finansmanı: Bu tür özelleştirmede kullanılan çeşitli yöntemler bulunmakla birlikte, en yaygın olanı yap-işlet-devret modelidir. Burada, havaalanının bir kısmı ya da tüm işletmeciliği belirli bir süre boyunca proje yatırımını gerçekleştiren ve kaynakları sağlayan işletmelere devredilmektedir. Bu özelleştirme daha çok büyük çaplı kaynak gerektiren yeni bir havaalanı ya da yeni bir terminal binası yapımında yaygındır.

Sayfa 32.
Havaalanı yönetimi açısından paydaşları şu şekilde sıralayabiliriz:
• Yolcular ve ziyaretçiler,
• Çalışanlar, • Havayolları ve diğer havacılık işletmeleri,
• Diğer havaalanları,
• Hissedarlar,
• Diğer hizmet sağlayıcılar,
• Çevre sakinleri ve
• Düzenleyici ve denetleyici kurumlar.
Doğru yanıt B.

Sayfa 34.
Havaalanlarında diğer hizmet sağlayıcıları, ikram (catering) işletmeleri, havaalanında kullanılan güvenlik amaçlı ve hava tarafında kullanılan diğer donanım tedarikçileri ve bunların bakımlarından sorumlu işletmeler ile uçak bakım işletmeleri ve benzeri işletmelerdir. Yine diğer paydaşlarla olduğu gibi bu hizmet sağlayıcılar da havaalanlarının yönetsel kararlarından ve faaliyetlerinden etkilenmektedirler. Yine bu hizmet sağlayıcılar ile koordinasyon içerisinde çalışılması, faaliyetlerin aksamaması açısından önemlidir. Doğru yanıt D.

Sayfa 35.
Bu başlık altında devlet, ulusal ve uluslararası otoriteler ile ilgili kuruluşları ele alabiliriz:
Devlet: Her türlü işletmenin temel paydaşlarından biri olan devlet, havaalanları açısından da hem genel çevreye hem de sektörel çevreye etkileri açısından önemlidir. Devletin işletmelerden beklentileri, onların hukuki, ahlaki ve etik düzenlemelerle uyumlu, verimli faaliyetler gerçekleştirmesi ve kamu çıkar ve refahının yükselmesine katkıda bulunmalarıdır. Devletler ve devletlerin kararlarını etkileyen Avrupa Birliği gibi ulusüstü oluşumlar, havacılık sektörünün her alanında olduğu gibi havaalanları üzerinde de derin etkiye sahiptir. Politik kararlar, örneğin gece uçuş yasakları ya da maksimum gürültü seviyesi talepleri gibi uygulamalar havaalanı operasyon ve stratejileri üzerinde muazzam bir etkiye sahip olabilir.
Ulusal ve Uluslararası Düzenleyici Otoriteler: Bunlar havaalanlarının diğer önemli bir paydaş grubudur. Otoriteler kural koyma ve denetleme hakkına sahiptirler ki bu da havaalanlarının uyması gereken bir dizi kuralları gerektirmektedir. Bu kuralların başında emniyet ve güvenlik kuralları gelmektedir. Havaalanları, kural koyucu ve düzenleyici otoriteler tarafından bu konularda sürekli denetlenmektedir. Aynı zamanda özellikle emniyet ve güvenlik konularında konulan kurallara uymak havaalanlarının faaliyetleri gereği lüzumludur. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO-International Civil Aviation Organization) ve Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA-The European Aviation Safety Agency) gibi uluslararası kuruluşlar ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü gibi ulusal sivil havacılık otoriteleri düzenleyici ve denetleyici paydaş grubudur. Havaalanı yönetsel kararlarını ve faaliyetlerini belki de en çok yönlendiren paydaş grubu budur. Uyulması gereken kurallar havaalanlarını her zaman zor duruma düşüren, kârlılığını azaltan faktörler olmamaktadır. Bu kurallar ve gereklilikler çoğunlukla yol gösterici ve havaalanı faaliyetlerinin sağlıklı olabilmesi açısından önemli ve gerekli kurallardır.
İlgili Kuruluşlar: Otoritelerin yanında hava taşımacılığı sisteminin işleyişinde düzenleyici ve belirleyici rol oynayan uluslararası ve ulusal kuruluşları da burada ilgili kuruluşlar olarak ele alabiliriz. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA-International Air Transportation Association), Uluslararası Havaalanları Konseyi (ACI-Airport Council International), Uluslararası Havayolu Pilotları Birliği (IALPA-International Airline Pilot Association) gibi kuruluşlar ile havacılık sendikaları bunlara örnek olarak verilebilir.
Doğru yanıt C.

Sayfa 36.
Yönetim süreci, işletme amaçların saptanmasından başlayarak bunların gerçekleştirilmesine yönelik eylem kararlarını içerir. Eylem kararları da planlama, örgütleme, yöneltme ve kontrol gibi yönetim işlevlerini içermektedir. Buna göre, yönetsel süreçler amaçların belirlenmesi ile başlar ve bu amaçlara uygun planların yapılmasından, bu planları gerçekleştirecek örgütlenmenin tamamlanması, planlara ve örgütlemeye uygun bir şekilde yöneltme ve koordinasyon faaliyetleri ile devam eder. Son olarak da denetim faaliyeti ile yapılan işlerin sonuçlarının planlar ile karşılaştırılarak neyin hangi ölçüde yapıldığı ortaya çıkarılır. Yönetim süreci, sürekli tekrarlayan döngüsel bir süreçtir. Her bir işlevsel süreçte verilen bir karar sonraki işlevsel süreçleri etkilemekle birlikte kendinden önceki işlevsel süreçlere de geribildirim sağlamaktadır. Denetim sürecinde elde edilen bilgiler de yönetim sürecinin tamamına geribildirim sağlamaktadır. Doğru yanıt E.

Sayfa 39.
Orta düzey yöneticiler daha çok stratejik kararları destekler nitelikte olan taktik kararları veren birim yöneticileridir. Taktik yönetim adı da verilen orta kademede bulunan yöneticiler, terminaller, hava tarafı ve ticari işyerleri gibi havaalanı bölümleri ile ilgili faaliyetlerin yürütülmesi ve denetimine ilişkin orta vadeli kararları almaktan sorumludurlar. Doğru yanıt C.

Sayfa 39.
Alt düzey yöneticiler ise havaalanı faaliyetleri ile ilgili kısa dönemli yani operasyonel kararları almaktan ve operasyonel faaliyetlerin sorunsuz bir şekilde yürütülmesinden sorumludurlar. Alt düzey yöneticiler, havaalanı faaliyetlerinin gerçekleştiği yerlerde işlerin kesintisiz yürütülmesini sağlarlar. Bunun yanında, faaliyetlerin yürütülmesiyle ilgili olarak planlanmayan günlük değişikliklerin ve olağandışı gelişmelerin de yönetilmesini temin ederler. Doğru yanıt B.

Sayfa 39.
Havaalanlarında yönetim, temelde havaalanı süreçlerinin etkin ve verimli bir biçimde yerine getirilebilmesi için verilen tüm kararlardan oluşmaktadır. Bu kararlar, yönetim piramidinin her aşamasındaki yöneticiler tarafından verilmektedir. Havaalanı amaçlarına ulaşılması yönetim işlevlerinin yerine getirilmesiyle mümkün olabilmektedir. Yönetimin dört temel işlevi bulunmaktadır. Bunlar; planlama, örgütleme, yöneltme ve denetlemedir. Doğru yanıt A.

Sayfa 41.
Stratejik planlar, geleceği ilgilendiren uzun süreli planlardır. Stratejik planlamanın ilk aşaması ve temeli de vizyon geliştirmektir. Vizyon, kısaca işletmelerin gelecekte olmalarını istedikleri yeri tarif etmeleridir. Doğru yanıt B.

Sayfa 41.
İşletmelerin gelecekleri ile bugünleri arasında bir ilişki kuran vizyonun doğru tarif edilmesi misyon ve hedeflerini de olumlu yönde etkileyecektir. Misyon ise bir işletmenin ne yapmak ve hangi amaçları yapmak üzere kurulduğunu ve varlık nedeninin ne olduğunu ifade eder. Misyon, işletme amaçlarının en büyüğüdür. Bu nedenle, misyon cümlesi bir işletmenin istikametini göstermektedir. Doğru yanıt A.

Sayfa 42.
Günlük iş akışı ile ilişkili kısa vadeli değişiklikleri içeren planlar ise operasyonel planlama faaliyetlerinin içindedir. Bunlar, pazar istek ve ihtiyaçlarına kısa sürede cevap verilmesi ve çözüm bulunması gereken konularla ilgili planlamaları içermektedir. Havaalanlarının ticari faaliyetlerinde yapılan değişiklikler operasyonel planlama gerektirmektedir. Örneğin, yeni havayolu işletmelerine ve havayolu iş birliği gruplarına verilen “business lounge” hizmeti ya da yeni bir hızlı geçiş (fast track) hattının planlanması olabilir. Yeni güvenlik prosedürüne uyumlu bir iş akışı geliştirmek de operasyonel planlamaya örnek olarak verilebilir. Doğru yanıt C.

Havaalanlarında verilen hizmetlerin, emniyetli, güvenli ve tam zamanında verilmesi gereği nedeniyle paydaşlar ile sürekli bir ilişki sağlanmalıdır. Bu, hem paydaşların beklentilerini karşılamak hem de havaalanı hizmetlerinin kalite ve kârlılığı açısından önemlidir.

Yolcular ve yolcuları uğurlamaya/karşılamaya gelenler havaalanı kullanıcılarının en önemlileridir.

Çevre sakinleri, havaalanı faaliyetlerinden etkilenen diğer bir grubu oluşturmaktadırlar. Diğer paydaşların aksine, bu paydaş grubu havaalanlarının faaliyetlerinin artmasından olumlu etkilenmelerinin yanı sıra olumsuz olarak da etkilenebilmektedirler. Bu olumsuz etkilerin başında, gürültü, hava ve su kirliliği gelmektedir.

Havaalanı yönetsel kararlarını ve faaliyetlerini belki de en çok yönlendiren paydaş grubu düzenleyici ve denetleyici kurumlardır.

Yönetim bir yandan bilimsel ve akılcı düşünce yöntemiyle mantık çerçevesinde hareket etmeyi içermekte; diğer yandan öngörülü olma, davranışsal beceriler, iletişim becerileri ve sezgilerden yararlanmayı gerektirmektedir.

Havaalanlarının büyüme ve genişleme ile ilgili kararları, yeni yatırım kararları ve kârlılığı artıracak yeni stratejiler geliştirilmesi gibi kararlardan üst yönetim sorumludur.

Planlama, en genel anlamıyla, işletme amaçlarının ve bu amaçlara ulaşma yollarının belirlenmesi sürecidir.

Yürütme süreci en temelinde üç ögeyi barındırmaktadır. Bunlar, güdüleme, liderlik ve iletişimdir.

Sanayileşme haricinde gösterilen eğilimler havaalanı sektöründe görülen yeni eğilimler olarak göze çarpmaktadır.

Hava taşımacılığı sektörünün büyümesi ile birlikte havaalanları kapasitelerinin yetersiz hale gelmesi özelleştirme çabalarının artmasına sebep olmuştur.

Yönetici, belirli hedefleri gerçekleştirmek üzere kendisinin emrine beşeri ve maddi kaynakların verildiği kişidir.

Çevre sakinleri, havaalanı faaliyetlerinden etkilenen diğer bir grubu oluşturmaktadırlar. Diğer paydaşların aksine, bu paydaş grubu havaalanlarının faaliyetlerinin artmasından olumlu etkilenmelerinin yanı sıra olumsuz olarak da etkilenebilmektedirler.

Paydaş Teorisi, bir işletmenin kararlarından etkilenen ve kararlarını etkileyebilen tüm tarafları işletmenin paydaşları olarak kabul eder.

Havaalanı yönetimi açısından paydaşları şu şekilde sıralayabiliriz: • Yolcular ve ziyaretçiler, • Çalışanlar, • Havayolları ve diğer havacılık işletmeleri, • Diğer havaalanları, • Hissedarlar, • Diğer hizmet sağlayıcılar, • Çevre sakinleri ve • Düzenleyici ve denetleyici kurumlar

Yönetsel açıdan geribildirim, yönetim sürecinde geriye doğru, sistemin faaliyetlerini değerlendirme ve gerekirse ayarlama amacına hizmet eden bilgi akışıdır.

Yönetimin dört temel işlevi bulunmaktadır. Bunlar; planlama, örgütleme, yöneltme ve denetlemedir. Her düzeydeki yönetici bu dört temel işlevi kendi sorumluluk alanları dâhilinde kullanmaktadır.

Stratejik planlar, geleceği ilgilendiren uzun süreli planlardır. Stratejik planlamanın ilk aşaması ve temeli de vizyon geliştirmektir. Vizyon, kısaca işletmelerin gelecekte olmalarını istedikleri yeri tarif etmeleridir. Daha geniş bir tanıma göre ise vizyon, bir örgütün mevcut ortam ve rekabetçi konumunun hayli ötesinde, gelecekteki rol ve hedefleriyle ilgili bir resimdir.

İşletmelerin gelecekleri ile bugünleri arasında bir ilişki kuran vizyonun doğru tarif edilmesi misyon ve hedeflerini de olumlu yönde etkileyecektir. Misyon ise bir işletmenin ne yapmak ve hangi amaçları yapmak üzere kurulduğunu ve varlık nedeninin ne olduğunu ifade eder. Misyon, işletme amaçlarının en büyüğüdür. Bu nedenle, misyon cümlesi bir işletmenin istikametini göstermektedir.

Taktik planlar, stratejik planlara uyumlu ve onları destekleyen orta vadeli planlardır. Havaalanında bulunan her birim, stratejik plana uyumlu olarak kendi taktik planlarını gerçekleştirmelidir. Yeni bir uçak tipine göre hava tarafında ve terminal binasında yapılacak değişiklikler orta vadeli planlar içerisinde değerlendirilebilir.

Yürütme, çalışanları etkileyerek işletme amaçlarını gerçekleştirmek üzere harekete geçirme sürecidir.

Yönetsel açıdan çevre ile olan bu
etkileşimi en iyi açıklayan teorilerden birisi de Paydaş Teorisidir. Bu teoriye göre paydaşlar,
bir işletmenin kararlarından etkilenen ve kararlarını etkileyebilen tüm taraflar olarak kabul edilmektedir. Paydaş teorisinin amacı, işletmenin paydaşları ile olan ilişkilerini iyi tutarak amaçlarına rakiplerinden daha kolay ulaşabilmektir.

Havaalanı yönetimi açısından paydaşları şu şekilde sıralayabiliriz:
• Yolcular ve ziyaretçiler,
• Çalışanlar,
• Havayolları ve diğer havacılık işletmeleri,
• Diğer havaalanları,
• Hissedarlar,
• Diğer hizmet sağlayıcılar,
• Çevre sakinleri ve
• Düzenleyici ve denetleyici kurumları

Ulusal ve Uluslararası Düzenleyici Otoriteler: Bunlar havaalanlarının diğer önemli bir paydaş grubudur. Otoriteler kural koyma ve denetleme hakkına sahiptirler ki bu da havaalanlarının uyması gereken bir dizi kuralları gerektirmektedir. Bu kuralların başında emniyet ve güvenlik kuralları gelmektedir. Havaalanları, kural koyucu ve düzenleyici otoriteler tarafından bu konularda sürekli denetlenmektedir. Aynı zamanda özellikle emniyet ve güvenlik konularında konulan kurallara uymak havaalanlarının faaliyetleri gereği lüzumludur. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO-International Civil Aviation Organization) ve Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA The European Aviation Safety Agency) gibi uluslararası kuruluşlar ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMI) Genel Müdürlüğü gibi ulusal sivil havacılık otoriteleri düzenleyici ve denetleyici paydaş grubudur.

Yönetim süreci, işletme amaçların saptanmasından başlayarak bunların gerçekleştirilmesine yönelik eylem kararlarını içerir. Eylem kararları da planlama, örgütleme, yöneltme
ve kontrol gibi yönetim işlevlerini içermektedir. Buna göre, yönetsel süreçler amaçların
belirlenmesi ile başlar ve bu amaçlara uygun planların yapılmasından, bu planları gerçekleştirecek örgütlenmenin tamamlanması, planlara ve örgütlemeye uygun bir şekilde
yöneltme ve koordinasyon faaliyetleri ile devam eder. Son olarak da denetim faaliyeti ile
yapılan işlerin sonuçlarının planlar ile karşılaştırılarak neyin hangi ölçüde yapıldığı ortaya
çıkarılır.

Hazırlanma düzeyi ve kullanım düzeyi açısından planlar ise stratejik planlar, taktik planlar ve operasyonel planlar olarak sınıflandırılabilir. Çok farklı bir durum söz konusu olmadıkça uzun süreli planlar genellikle stratejik planlar, orta vadeli planlar taktik planlar ve kısa süreli planlar ise operasyonel planlar olarak düşünülebilir.

Yürütme işlevi yöneltme olarak da ifade edilebilmektedir. Yürütme işlevinde temel amaç,
planlanan faaliyetlerin oluşturulan örgüt yapısı ışığında uygulanmasının sağlanmasıdır.

İletişim süreci, bir organizasyonda bilgi taşıma, ilişkilere aracılık etme, kararların bildirilmesi ve geri bildirim sağlama gibi önemli işlevleri
sağlamaktadır.

Denetim süreci, bir işin olması gerektiği şekilde yapılabilmesi için standartların belirlenmesi, sonuçların ölçülmesi, standartlar ile sonuçların karşılaştırılması ve gerekliyse düzeltme önlemlerinden oluşmaktadır.

İmtiyaz devri: Havaalanının bir kısmının ya da tamamının bir ya da bir grup havaalanı
işletmecisine belirli bir süre işletmesi için devredilmesidir.

Bir işletmenin kararlarından etkilenen ve kararları etkileyebilen tüm taraflar o işletmenin paydaşları olarak kabul edilmektedir. Uçak bakım işletmeleri diğer hizmet sağlayıcılar arasındadır. Dolayısı ile hissedarlar, diğer havaalanları, yolcular ve ziyaretçiler gibi işletme paydaşlarındandır. Düzenleyici ve denetleyici kurullar da havaalanı paydaşı olmakla beraber denetleme yetkisi sadece bu kurumlardadır. Havaalanlarını denetleme kurumlarından biri Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı’dır (EASA). Doğru yanıt A’dır.

Havaalanı yöneticileri her zaman çevrelerini kontrol edemeyebilir. Ancak yöneticilerin yönetim çevresinde oluşan değişiklerden haberdar olmaları gerekmektedir. Çünkü bu değişiklikler onların kararlarını ve eylemlerini etkilemektedir. Doğru yanıt C’dir.

Yönetim; organizasyonların amaçlarına ulaşabilmesi için iş gücü, sermaye, bilgi, teknoloji ve ham madde gibi gerekli kaynakların etkili ve verimli bir biçimde bir araya getirilerek planlanması, örgütlenmesi, yönetilmesi ve denetlenmesidir. Yönetim kavramının içinde belli bir amaca hizmet ediyor olmak, gerekli kaynaklara ulaşılması, etkililik ve verimlilik, yönetim işlevleri temel unsurlar olarak yer alırken planlama, örgütlenme, yöneltme ve kontrol yönetim işlevleri içerisindeki eylem kararlarını oluşturmaktadır. Doğru yanıt B’ dir.

Yönetim en uygun sermayeyi bulmak, kar sağlamak için işletmenin verimli olarak çalışmasını sağlar. Yönetim, yönetim sürecinde geriye doğru sistemin faaliyetlerini değerlendirerek geribildirimde bulunur. Yönetim görevleri arasında; gözlem yapma, veri elde etme, verileri işleme, elde edilen bilgilerin sınıflandırılması, analizi ve kullanılması yer almaktadır. Yönetim bir karar alma işidir. İşletme yönetimi açısından karar, yöneticinin herhangi bir konuda yaptığı seçimdir. Dolayısıyla bir yöneticinin temel görevi, alternatifler arasından en doğru olana karar vererek organizasyona yön vermektir. Doğru yanıt D’ dir.

Alt düzey yöneticiler, havaalanı faaliyetlerinin gerçekleştiği yerlerde işlerin kesintisiz yürütülmesinden sorumludurlar. Bunun yanında, faaliyetlerin yürütülmesiyle ilgili olarak planlanmayan günlük değişikliklerin ve olağandışı gelişmelerin sorunsuz yönetilmesi için operasyonel kararlar alırlar. Doğru yanıt A’ dır.

Organizasyon, marka ve finans havaalanlarının işletme planlarının içinde yer alan bölümlerdir. Bir işletmenin gelecekteki rol ve hedefleriyle ilgili resmi, o işletmenin vizyonunu, işletmenin hangi amaçları gerçekleştirmek üzere kurulduğu ve işletmenin varlık nedeni misyonunu ifade etmektedir. Doğru yanıt C’ dir.

Sürekli ve tek kullanımlık planlar operasyonel planlardandır. Sürekli planlar, işletmelerde sürekli uyulması gereken kuralları, politika ve prosedürleri kapsamaktadır. Tek kullanımlık planlar ise bir defaya mahsus hazırlanıp kullanılan program, bütçe ve projelerdir. Taktik planlar, stratejik planlara uyumlu orta vadeli planlardır. Stratejik planlar, geleceğe yönelik uzun vadeli planlar için söylenir. Stratejik planların en önemlisi, en üst basamağında olan havaalanı master plandır. Doğru yanıt E’ dir.

Özelleştirme uygulamalarından biri proje finansmanıdır. Bu modelin bir adı da yap-işlet-devret modelidir. Burada, havaalanının bir kısmı ya da tamamı belirli bir süre için proje yatırımını gerçekleştiren ve kaynakları sağlayan işletmelere devredilebilir. Doğru yanıt D’ dir.

Küreselleşmeden kaynaklanan rekabet ve iş birliği eğilimleri havaalanlarını iş birliklerine yöneltmiştir. Havaalanları, aynı stratejik amaçları paylaşmaları, benzer küreselleşme aşamasında olmaları, birbirlerine tamamlayıcı hizmet sunmaları gibi nedenlerle iş birliği yapabilmektedirler. Doğru yanıt E’ dir.

Özelleştirme ya da ticarileşme yönelimlerine diğerlerinden önce başlayarak, dünyanın önde gelen havaalanları durumuna gelen büyük işletmeler için küreselleşmede temel amaç pazarı genişletmektir. Doğru yanıt A’ dır.

Belirli hedefleri gerçekleştirmek üzere kendisinin emrine beşeri ve maddi kaynakların verildiği kişiye yönetici denir.

Devlet Havalimanı İşletmesi(DHMİ), havaalanı yönetiminde düzenleyici ve denetleyici rol oynamaktadır.

Alt düzey yöneticiler, havaalanı faaliyetleri ile ilgili kısa dönemli yani operasyonel kararları almaktan ve operasyonel faaliyetlerin sorunsuz bir şekilde yürütülmesinden sorumludurlar.

Havaalanı yönetiminin dört temel işlevi bulunmaktadır. Bunlar; planlama, örgütleme, yöneltme ve denetlemedir.

Günlük iş akışı ile ilişkili kısa vadeli değişiklikleri içeren planlar operasyonel planlama faaliyetlerinin içindedir.

İşletme faaliyetlerinin etkin bir biçimde yürütülmesi ve planlanan hedeflere ulaşılabilmesi için, işler ve kişiler arasında ilişki kurulmasına örgütleme denmektedir.

Biçimsel bir işletme olan "örgüt yapısının" gözetmesi gereken ilkeler; giderleri azaltma, koordinasyonu kolaylaştırma, denetimi kolaylaştırma, benzer işleri dikkate alma, uzmanlaşmadan yararlanma olarak tanımlanmıştır.

Uzmanlaşmadan yararlanma ilkesi; Çalışanların uzman oldukları konuda verimliliklerinin artması beklenmektedir. Böylece tecrübe ve çalışanların niteliklerinden daha fazla yararlanılmış olur.

Hisse payı arzında havaalanı hisselerinin bir kısmı ya da tamamı halka arz yoluyla hisse senetleri piyasasında satışa sunulmaktadır.

Yönetim devrinde, sahipliği devlette kalmak şartıyla günlük faaliyetlerin yürütülmesi sorumluluğu belirli bir süre ile havaalanı işleticisine verilmektedir.

Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) havaalanlarının uluslararası düzenleyici paydaşlarından biridir. Ünite içinde düzenleyici ve denetleyici kurumlar başlığı altında yer almaktadır. Devlet Hava Meydanları İşletmesi ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ulusal kuruluşlarımızdır. Yer Hizmeti İşletmeleri ise havaalanlarındaki hizmet sağlayıcılar kapsamındadır. Avrupa Birliği çeldirici olarak koyulmuştur.

ICAO, havaalanları için kural koyma ve denetleme hakkına sahip olan düzenleyici ve denetleyici bir kuruluştur. Bu nedenle doğru cevap D'dir. EASA'nın açılımı, The European Aviation Safety Agency olmalıdır. Eğitim Kurumları gerektiğinde nitelikli personel yetiştirmesi nedeniyle paydaşlardan biri haline gelebilmektedir. IATA, havayolu işletmelerinin üye olduğu ilgili kuruluşlardan biridir, havaalanlarını denetleyici değildir. IALPA, havaalanı değil, havayolu pilotlar birliğidir.

planlama, örgütleme, yöneltme ve kontrol yönetim işlevlerindendir. Karar verme ise yönetim işlevlerinden bir değildir.

Misyon bir işletmenin ne yapmak istediğini ve hangi amaçlar için kurulduğunu ifade etmekteydi. Vizyon ise, gelecekte olmak istenilen yer olarak tanımlanmaktaydı. E şıkkı dışında tüm şıklarda gelecekte olmak istenilen yer vurgulanmakta, E şıkkında ise hangi amaçları gerçekleştirmek istendiği vurgulanmaktadır.Bu nedenle sadece E şıkkı bir misyon ifadesidir.

Doğru Cevap C şıkkındaki master planı, havaalanları için yapılan en uzun plandır ve gelecek 30-50 yılı kapsayacak şekilde yapılmaktadır. Diğer şıklarda yer alan planlar uzunluğuna göre şu şekilde sıralanabilir.
Master planı-Stratejik plan-Ticari hedeflere yönelik planlar-Operasyonel plan- Taktik plan

Operasyonel planlar pazar isatek ve ihtiyaçlara kısa sürede cevap verilmesi ve çözüm bulunmasını sağlayıcı planlardır. Bu nedenle yeni bir hızlı geçiş hattı açılması bu nitelikte bir plandır. Ancak üçüncü havalimanı yapımı planı bir master plandır. Yeni bir uçak tipi için park pozisyonu tahsisi taktik plandır. Diğer şıklardaki planlar ise daha stratejik ve uzun vadeli planlardır. Doğru Cevap A'dır.

İşletmelerin etkin koordinasyon ve yönetiminin sağlanması için farklı birimlere ayrılmasına bölümlere ayırma denir. Örgüt yapısı ise bölümlere ayırma sonucu oluşmaktadır. Diğer şıklar ise çeldirici olarak verilmiştir.Doğru Cevap B'dir.

E şıkkı bölümlere ayırmanın 5 temel ilkesinden biri değildir. A, B, C, D şıkkı bölümlere ayırmanın temel ilkelerindendir. Doğru Cevap E'dir.

Diğer yönetim işlevlerinden daha çok yürütme işlevi liderlik, güdüleme ve iletişim öğesini kapsamaktadır. Doğru Cevap B'dir.