Hava Hukuku - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi hava hukukunun yardımcı kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Mahkeme kararları
B
Kanunlar
C
Yönetmelikler
D
Talimatlar
E
Uluslararası sözleşmeler
Açıklama:
Mahkeme kararları hava hukukunun yardımcı kaynaklarından biridir. Diğer yardımcı kaynakta genel hükümler (medeni hukuk ve ticaret hukuku hükümleri) dir.
Mahkeme kararları. Doğru yanıt A'dır.
Mahkeme kararları. Doğru yanıt A'dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi bildiri, beyan, beyanname anlamındadır?
Seçenekler
A
Talimatname
B
Manifesto
C
Konşimento
D
Karantina evrakı
E
Seyrüsefer jurnalı
Açıklama:
Talimatname yönetmelik anlamındadır. Seyrüsefer jurnalı, Türk hava araçlarının hareket ve varış noktalarıyla seyir ayrıntılarını kaydetmek üzere tutmak zorunda oldukları jurnaldir. Karantina evrak ise karantina denetiminden sonra verilen ve hastalık bulunmadığını gösteren yola devam ediş belgesidir. Manifesto, bildiri, beyan, beyannamedir ki sorumuzun doğru cevabı budur. Konşimento, malın taşıyıcısı tarafından gönderene verilen ve malın teslim alındığını ve varma yerinde teslim edileceğini gösteren kıymetli evrak niteliğinde tek taraflı bir senettir.
Manifesto. Doğru yanıt B'dir.
Manifesto. Doğru yanıt B'dir.
Soru 3
PICAO, akit devletler arasında temsil ve oy hakkı bakımından eşitlik esasına dayanan bir geçici genel kurulu (assamble), genel kurul tarafından kaç yıl için seçilecek en fazla 21 üyeden oluşan bir geçici konseyi, genel sekreteri ve üç geçici komiteden oluşuyordu?
Seçenekler
A
bir
B
üç
C
iki
D
dört
E
beş
Açıklama:
PICAO, bünyesi bakımından ICAO’nun hemen hemen aynısıydı. Akit devletler
arasında temsil ve oy hakkı bakımından eşitlik esasına dayanan bir geçici genel kurulu (assamble), genel kurul tarafından iki yıl için seçilecek en fazla 21 üyeden oluşan bir geçici konseyi, genel sekreteri ve üç geçici komiteden oluşuyordu. PICAO’nun merkezi Montreal’de olup Paris ve Dublin’ de ajansları vardı.
arasında temsil ve oy hakkı bakımından eşitlik esasına dayanan bir geçici genel kurulu (assamble), genel kurul tarafından iki yıl için seçilecek en fazla 21 üyeden oluşan bir geçici konseyi, genel sekreteri ve üç geçici komiteden oluşuyordu. PICAO’nun merkezi Montreal’de olup Paris ve Dublin’ de ajansları vardı.
Soru 4
ICAO Genel kurulu olağan olarak ..... yılda bir toplanırken, Konseyin veya on devletin isteği üzerine olağanüstü de toplanabilir. Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelecektir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Genel kurul (Assemble) örgütün en üst organıdır, diğer organlar buna tabidir. Genel kurul üye devletlerin temsilcilerinden oluşur. Her üye devlet, oy hakkını kullanmak üzere genel kurul toplantılarına bir veya daha fazla temsilci gönderme hakkına sahiptir. Genel kurul olağan olarak üç yılda bir toplanırken, Konseyin veya on devletin isteği üzerine olağanüstü de toplanabilir. Toplantı zamanı ve yerini Konsey belirler. Genel kurulda devletler eşit haklara sahiptir, her devletin bir oy hakkı vardır. Kararlar, sözleşmede gösterilenler dışında oy çokluğu ile alınır.
Genel kurul olağan olarak 3 yılda bir toplanırken, Konseyin veya on devletin isteği üzerine olağanüstü de toplanabilir. Doğru yanıt C'dir.
Genel kurul olağan olarak 3 yılda bir toplanırken, Konseyin veya on devletin isteği üzerine olağanüstü de toplanabilir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 5
ICAO Konseyi genel kurulun talimat ve kararlarına uymak ve genel kurula ........ yıl rapor vermekle yükümlüdür. Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
altı ayda bir
B
ayda bir
C
üç yılda bir
D
iki yılda bir
E
her
Açıklama:
Günlük işler Konsey tarafından yapılmaktadır. Konsey yasal, teknik ve aynı zamanda ekonomik alanda çeşitli görevleri yerine getiren daimî bir organdır. Konsey kendisine sunulan konuyu araştırarak bir rapor hazırlar ve gerektiğinde ilgili devletlere tavsiyelerde bulunur. Konsey genel kurulun talimat ve kararlarına uymak ve genel kurula her yıl rapor vermekle yükümlüdür.
Konsey genel kurulun talimat ve kararlarına uymak ve genel kurula her yıl rapor vermekle yükümlüdür. Doğru yanıt E'dir.
Konsey genel kurulun talimat ve kararlarına uymak ve genel kurula her yıl rapor vermekle yükümlüdür. Doğru yanıt E'dir.
Soru 6
IATA’nın organlarından biri olan Yönetim Kurulu yılda kaç kez toplanır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
IATA’nın organları, genel kurul, yönetim kurulu ve çalışma komiteleridir. IATAnın en yüksek organı aktif üyelerden oluşan genel kuruldur. Yılda bir kez genel kurul toplantısı yapılır. Yönetim görevleri genel kurul tarafından seçilen yönetim kurulu tarafından yerine getirililir. Yönetim kurulu karar organıdır. Yönetim kurulu tarafından genel kurulun onayıyla bir genel müdür ve muhasebeci atanır. Yönetim kurulu yılda üç kez toplanır.
IATA’nın yönetim kurulu yılda üç kez toplanır. Doğru yanıt C'dir.
IATA’nın yönetim kurulu yılda üç kez toplanır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 7
Hava hukukunun bireyler arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen kısmı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hava kamu hukuku
B
Hava özel hukuku
C
Askeri hava hukuku
D
Ulusal hava hukuku
E
Uluslararası hava hukuku
Açıklama:
Hava özel hukuku hava gemilerinin seyrüseferi dolayısıyla fertler arasında doğan hukuki ilişkileri düzenleyen hükümlerin incelendiği hukuk dalıdır. Kısaca, hava özel hukuku, hava hukukunun bireyler arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen kısmıdır.
Hava özel hukuku hava gemilerinin seyrüseferi dolayısıyla fertler arasında doğan hukuki ilişkileri düzenleyen hükümlerin incelendiği hukuk dalıdır (Kaner, 2004, s.13) Kısaca, hava özel hukuku, hava hukukunun bireyler arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen kısmıdır. Doğru yanıt B'dir.
Hava özel hukuku hava gemilerinin seyrüseferi dolayısıyla fertler arasında doğan hukuki ilişkileri düzenleyen hükümlerin incelendiği hukuk dalıdır (Kaner, 2004, s.13) Kısaca, hava özel hukuku, hava hukukunun bireyler arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen kısmıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi hava hukukunun uluslararası kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
İkili hava ulaştırma anlaşmaları
B
Çok taraflı havacılık sözleşmeleri
C
Kanun
D
Bölgesel havacılık organizasyon ve anlaşmalar
E
Uluslararası hukukun genel prensipleri
Açıklama:
Uluslararası kaynaklar: Uluslararası düzeyde havacılıkla ilgili hukuki ilişkileri düzenleyen hükümleri içeren kaynaklardır. Bunlar;
• Çok taraflı havacılık sözleşmeleri
• İkili hava ulaştırma anlaşmaları
• Bölgesel havacılık organizasyon ve anlaşmaları
• Uluslararası hukukun genel prensipleridir.
Kanunlar ulusal (milli) kaynaklardır.
Salt Kanun ifadesi bu grupta sayılamaz. Doğru yanıt C'dir.
• Çok taraflı havacılık sözleşmeleri
• İkili hava ulaştırma anlaşmaları
• Bölgesel havacılık organizasyon ve anlaşmaları
• Uluslararası hukukun genel prensipleridir.
Kanunlar ulusal (milli) kaynaklardır.
Salt Kanun ifadesi bu grupta sayılamaz. Doğru yanıt C'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Türk Hava Hukukunun uluslararası kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Türk Sivil Havacılık Kanunu
B
Sivil Havacılık Yönetmelikleri
C
Sivil Havacılık Talimatları
D
Montreal Konvansiyonu
E
Sivil havacılık kuruluşları ile ilgili mevzuat
Açıklama:
Montreal Konvansiyonu Türk Hava Hukukunun uluslararası kaynağıdır. Diğer şıklardakiler ise ulusal (milli) kaynaklardır.
Montreal Konvansiyonu. Doğru yanıt D'dir.
Montreal Konvansiyonu. Doğru yanıt D'dir.
Soru 10
EUROCONTROL aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı
B
Avrupa Havacılık Otoriteleri Birliği - Eğitim Organizasyonu
C
Avrupa Sivil Havacılık Konferansı Teşkilatı
D
Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı
E
Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenlik Teşkilatı
Açıklama:
Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenlik Teşkilatı-EUROCONTROL (European Organization for the safety of Air Navigation)- Konvansiyonudur ve Türk hava hukukunun kaynağını oluşturan Avrupa Organizasyonları ve anlaşmalarından biridir.
Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenlik Teşkilatı. Doğru yanıt E'dir.
Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenlik Teşkilatı. Doğru yanıt E'dir.
Soru 11
Gökyüzünün serbestliği, devletlerin havadaki hâkimiyeti, havacılığın ve hava yollarının kontrolü gibi konular hava hukukunun hangi özelliğiyle daha çok ilgilidir?
Seçenekler
A
Bağımsızlığı
B
Özerkliği
C
Politikliği
D
Uluslararası olması
E
Turizme yönelikliği
Açıklama:
Gökyüzünün serbestliği (açık gökyüzü anlaşmaları-open skies), devletlerin havadaki hâkimiyeti, havacılığın ve hava yollarının kontrolü ve bu sektördeki girişimlerin desteklenmesi gibi konular devletlerin en önemli ilgi alanları haline gelmiş ve hava
hukuku kurallarının oluşturulmasına karışmalarını kaçınılmaz kılmıştır. Bu konular hava hukukunun politik yönünü vurgulamaktadır.
Yanıt C'dir.
hukuku kurallarının oluşturulmasına karışmalarını kaçınılmaz kılmıştır. Bu konular hava hukukunun politik yönünü vurgulamaktadır.
Yanıt C'dir.
Soru 12
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme hangi tarihte ve nerede yapılmıştır?
Seçenekler
A
ABD, 1650
B
Fransa, 1784
C
İngiltere, 1885
D
İtalya, 1811
E
Avusturya, 1911
Açıklama:
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme, Montgolfier balonları hakkında 1784 tarihli Fransa'nın Paris kentindeki düzenlemedir.
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme, Montgolfier balonları hakkındaki 1784 tarihli emirnamedir. Paris polis müdürü Lenoir tarafından 1784’te çıkarılan bu emirname, önceden izin almadan balonla havalanmaları yasak etmiştir. Yanıt B'dir.
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme, Montgolfier balonları hakkındaki 1784 tarihli emirnamedir. Paris polis müdürü Lenoir tarafından 1784’te çıkarılan bu emirname, önceden izin almadan balonla havalanmaları yasak etmiştir. Yanıt B'dir.
Soru 13
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme için hazırlanan emirname hangi konuyu düzenlemeye ilişkindir?
Seçenekler
A
İzin almadan balonlarla havalanmanın yasaklanması
B
Paraşütle atlamanın izne bağlanması
C
Keşif uçuşlarının yasaklanması
D
Balonlarla havalanmak için kişi sınırı getirilmesi
E
Uçuş ehliyeti düzenlemesi
Açıklama:
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme, Montgolfier balonları hakkındaki 1784 tarihli emirnamedir. Paris polis müdürü Lenoir tarafından 1784’te çıkarılan bu emirname,
önceden izin almadan balonla havalanmaları yasak etmiştir.
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme, Montgolfier balonları hakkındaki 1784 tarihli emirnamedir. Paris polis müdürü Lenoir tarafından 1784’te çıkarılan bu emirname, önceden izin almadan balonla havalanmaları yasak etmiştir. Yanıt A'dır.
önceden izin almadan balonla havalanmaları yasak etmiştir.
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme, Montgolfier balonları hakkındaki 1784 tarihli emirnamedir. Paris polis müdürü Lenoir tarafından 1784’te çıkarılan bu emirname, önceden izin almadan balonla havalanmaları yasak etmiştir. Yanıt A'dır.
Soru 14
Türkiye’ de hava hukukuna ait ilk metin hangi yılda düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
1855
B
1811
C
1911
D
1923
E
1914
Açıklama:
Türkiye’ de hava hukukuna ait ilk metin 1914 tarihli “Sefâin-i Havaiyeye ait Menâtık-ı
Memnua Nizamnamesi” (Hava Gemilerine Ait Yasak Bölgeler Tüzüğü) dir.
Türkiye’ de hava hukukuna ait ilk metin 1914 tarihli “Sefâin-i Havaiyeye ait Menâtık-ı Memnua Nizamnamesi” (Hava Gemilerine Ait Yasak Bölgeler Tüzüğü) dir. Doğru yanıt E'dir.
Memnua Nizamnamesi” (Hava Gemilerine Ait Yasak Bölgeler Tüzüğü) dir.
Türkiye’ de hava hukukuna ait ilk metin 1914 tarihli “Sefâin-i Havaiyeye ait Menâtık-ı Memnua Nizamnamesi” (Hava Gemilerine Ait Yasak Bölgeler Tüzüğü) dir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 15
Türkiye’ de hava hukukuna ait tüzük hangi konuyu düzenlemek için hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Hava araçları kullanma ehliyet düzenlemesi
B
Hava taşıtlarının hava trafiğine ilişkin düzenleme
C
Paraşütle atlamaya ilişkin düzenleme
D
Yabancı hava araçlarının Türkiye’ye hava yoluyla girebilmeleri için kurallar
E
Sınır ötesine gidecek araçlar için düzenlenen kurallar
Açıklama:
Tüzük hükümlerine göre, yabancı hava araçlarının Türkiye’ye hava yoluyla girebilmeleri için öncemahalli Türkiye elçiliğine başvurarak izin almaları zorunludur. Bu başvuru elçilik tarafından Dışişleri Bakanlığı kanalıyla Savaş ve Deniz Kuvvetleri Bakanlığına gönderilecek ve
bu iki bakanlık talebi inceleyerek izin hakkında bir karar vereceklerdir.
Tüzük hükümlerine göre, yabancı hava araçlarının Türkiye’ye hava yoluyla girebilmeleri için önce mahalli Türkiye elçiliğine başvurarak izin almaları zorunludur. Doğru yanıt D'dir.
bu iki bakanlık talebi inceleyerek izin hakkında bir karar vereceklerdir.
Tüzük hükümlerine göre, yabancı hava araçlarının Türkiye’ye hava yoluyla girebilmeleri için önce mahalli Türkiye elçiliğine başvurarak izin almaları zorunludur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 16
Malın taşıyıcısı tarafından gönderene verilen ve malın teslim alındığını ve varma yerinde teslim edileceğini gösteren kıymetli evrak niteliğindeki tek taraflı senedin adı nedir?
Seçenekler
A
Konşimento
B
Karantina evrakı
C
Manifesto
D
Seyrüsefer jurnalı
E
Talimatname
Açıklama:
Konşimento, malın taşıyıcısı tarafından gönderene verilen ve malın teslim alındığını ve varma yerinde teslim edileceğini gösteren kıymetli evrak niteliğindeki tek taraflı senedin adıdır.
Yanıt A'dır.
Yanıt A'dır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi hava hukukunun kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çok taraflı havacılık sözleşmeleri
B
İkili hava ulaştırma anlaşmaları
C
Bölgesel havacılık organizasyon ve anlaşmaları
D
Medeni hukuk ve ticaret hukuku hükümleri
E
İcra hukuku hükümleri
Açıklama:
Hava hukukunun kaynakları geleneksel olarak şu şekilde sınıflandırılmaktadır:
A. Ulusal (Millî) kaynaklar: Bir ülkenin hava sınırları içinde havacılıkla ilgili hukuki
ilişkileri düzenleyen hükümleri içeren kaynaklardır. Kanunlar, yönetmelikler, talimatlar,
ulusal hava hukukunu meydana getirir.
B. Uluslararası kaynaklar: Uluslararası düzeyde havacılıkla ilgili hukuki ilişkileri düzenleyen hükümleri içeren kaynaklardır. Bunlar;
• Çok taraflı havacılık sözleşmeleri
• İkili hava ulaştırma anlaşmaları
• Bölgesel havacılık organizasyon ve anlaşmaları
• Uluslararası hukukun genel prensipleridir.
C. Yardımcı kaynaklar
• Genel hükümler: Medeni hukuk ve ticaret hukuku hükümleri
• Mahkeme kararları
Yanıt E'dir.
A. Ulusal (Millî) kaynaklar: Bir ülkenin hava sınırları içinde havacılıkla ilgili hukuki
ilişkileri düzenleyen hükümleri içeren kaynaklardır. Kanunlar, yönetmelikler, talimatlar,
ulusal hava hukukunu meydana getirir.
B. Uluslararası kaynaklar: Uluslararası düzeyde havacılıkla ilgili hukuki ilişkileri düzenleyen hükümleri içeren kaynaklardır. Bunlar;
• Çok taraflı havacılık sözleşmeleri
• İkili hava ulaştırma anlaşmaları
• Bölgesel havacılık organizasyon ve anlaşmaları
• Uluslararası hukukun genel prensipleridir.
C. Yardımcı kaynaklar
• Genel hükümler: Medeni hukuk ve ticaret hukuku hükümleri
• Mahkeme kararları
Yanıt E'dir.
Soru 18
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği'nin kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
PIJAO
B
ICAO
C
IATA
D
PICAO
E
CINA
Açıklama:
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (International Air Transport Association) IATA'dır.
Yanıt C'dir.
Yanıt C'dir.
Soru 19
Üye ülkelerin hava sahası ile ilgili düzenleyici güce sahip olan ve en önemli hedefi Avrupa’da tutarlı ve koordineli bir hava trafik kontrol sistemi geliştirmek olan uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
EUROCONTROL
B
JAA
C
CACAS
D
LACAC
E
COCESNA
Açıklama:
Üye ülkelerin hava sahası ile ilgili düzenleyici güce sahip olan ve en önemli hedefi Avrupa’da tutarlı ve koordineli bir hava trafik kontrol sistemi geliştirmek olan uluslararası kuruluş EUROCONTROL'dür.
Yanıt A'dır.
Yanıt A'dır.
Soru 20
Türkiye aşağıdaki kuruluşlardan hangisinin kurucu üyelerinden biridir?
Seçenekler
A
ICAO
B
EASA
C
JAA
D
ECAC
E
IATA
Açıklama:
Türkiye ECAC'ın kurucu üyelerinden biridir.
Yanıt D'dir.
Yanıt D'dir.
Soru 21
Hava hukuku kavramını, "hava çevresi ile onun kullanılmasını düzenleyen kuralların bütünü” olarak tanımlayan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Profesör Charles de Visscher
B
Profesör Steve Harris
C
Profesör Bruce Dickinson
D
Profesör Nicko McBrain
E
Profesör Adrian Smith
Açıklama:
Profesör Charles de Visscher’e göre “Hava hukuku, hava çevresi ile onun kullanılmasını düzenleyen kuralların bütünüdür.”
Soru 22
Hava hukuku, hava sahası içinde kalan aşağıdaki hangi kavramla ilgili hükümleri ihtiva eder?
Seçenekler
A
Seyrüsefer
B
Yer hizmetleri
C
Biletleme
D
Check-in
E
Kabin hizmetleri
Açıklama:
Hava hukuku hava sahası içinde kalan seyrüseferle ilgili hükümleri ihtiva etmektedir, bu irtifanın üzerinde uzayda meydana gelen seyrüsefer faaliyetlerini ve bunlardan doğan hukuki ilişkileri düzenlemek uzay hukukuna düşen bir görevdir.
Hava hukuku hava sahası içinde kalan seyrüseferle ilgili hükümleri ihtiva etmektedir.
Hava hukuku hava sahası içinde kalan seyrüseferle ilgili hükümleri ihtiva etmektedir.
Soru 23
Hava hukuku aşağıdaki hukuk dallarından hangisini içermez?
Seçenekler
A
Deniz hukuku
B
Devletler hukuku
C
İdare hukuku
D
Ceza hukuku
E
Borçlar hukuku
Açıklama:
Havada seyrüseferin bireyler arasında olduğu kadar bireylerle devlet arasında ve havacılığın sınırları aşması nedeniyle devletler arasında da çeşitli ilişkiler ve sorunlar ortaya çıkarması mümkündür. Hava hukuku bütün bu ilişkileri düzenlemek ve ortaya çıkan sorunları çözümlemek zorundadır. Bunun için de çok çeşitli hükümlere ihtiyaç vardır. Hava hukukunu hukukun belli dallarından birine sokmaya imkân yoktur. Hava hukuku; devletler hukuku, idare hukuku, ceza hukuku, devletler özel hukuku, borçlar hukuku, ticaret hukuku ile ilgili düzenlemeleri içeren bir hukuk dalıdır.
Hava hukuku; devletler hukuku, idare hukuku, ceza hukuku, devletler özel hukuku, borçlar hukuku, ticaret hukuku ile ilgili düzenlemeleri içeren bir hukuk dalıdır. Deniz hukuku bu listede yer almamaktadır.
Hava hukuku; devletler hukuku, idare hukuku, ceza hukuku, devletler özel hukuku, borçlar hukuku, ticaret hukuku ile ilgili düzenlemeleri içeren bir hukuk dalıdır. Deniz hukuku bu listede yer almamaktadır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi hava hukukunun özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Politikliği
B
Sosyalliği
C
Kültürelliği
D
Bilişimselliği
E
Yönetişimselliği
Açıklama:
Hava hukukunun özellikleri politikliği, uluslararası olması ve bağımsızlığıdır.
Hava hukukunun özellikleri arasında politikliği vardır.
Hava hukukunun özellikleri arasında politikliği vardır.
Soru 25
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme aşağıdakilerden hangisi hakkında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Montgolfier balonları
B
Kont Zeppelin zeplinleri
C
Santos Dumont balonları
D
Torlanini zeplinleri
E
Wright kardeşler uçakları
Açıklama:
Batıda hava hukukuna dair ilk düzenleme, Montgolfier balonları hakkındaki 1784 tarihli emirnamedir. Paris polis müdürü Lenoir tarafından 1784’te çıkarılan bu emirname, önceden izin almadan balonla havalanmaları yasak etmiştir. 1819 yılında çıkarılan diğer bir emirname de sıcak hava ile şişirilmiş balonların kullanılmamasını, balonlarda paraşüt bulundurulmasını ve hasat bitmeden balonla havalanma tecrübelerine girişilmemesini emrediyordu. İtalyan hükûmetlerinden bazılarında da aynı tarzda emirnamelerin izlerine rastlanmıştır.
Soru 26
“Havalar serbesttir” prensibinin kabul ve ilan edildiği toplantı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gand
B
Neuchatel
C
Paris
D
Montrö
E
Amsterdam
Açıklama:
1906 yılında Gand toplantısında Enstitü ‘telsiz telgraf ‘ konusunu da ele almış ve “Havalar serbesttir” prensibini kabul ve ilan etmiştir.
1906 yılında Gand toplantısı.
1906 yılında Gand toplantısı.
Soru 27
Türkiye’ de hava hukukuna ait ilk metin hangi yılda yürürlüğe konulmuştur?
Seçenekler
A
1914
B
1920
C
1934
D
1940
E
1944
Açıklama:
Türkiye’ de hava hukukuna ait ilk metin 1914 tarihli “Sefâin-i Havaiyeye ait Menâtık-ı Memnua Nizamnamesi” (Hava Gemilerine Ait Yasak Bölgeler Tüzüğü) dir. 19 maddeden oluşan bu Tüzük daha çok savunma düşünceleriyle yürürlüğe konulmuştur.
Türkiye’ de hava hukukuna ait ilk metin 1914 tarihinde yürürlüğe konulmuştur.
Türkiye’ de hava hukukuna ait ilk metin 1914 tarihinde yürürlüğe konulmuştur.
Soru 28
Türkiye Sevr Antlaşmasıyla elinden alınan hava hâkimiyetine hangi antlaşmayla tekrar kavuşmuştur?
Seçenekler
A
Lozan
B
Montrö
C
Karlofça
D
Paris
E
Amsterdam
Açıklama:
İstiklal Savaşı sonunda Lozan’ da imzaladığımız andlaşmalar hava hukuku tarihimiz bakımından özel bir önem taşımaktadırlar. Ülkemiz Sevr Andlaşmasiyle elinden alınan hava hâkimiyetine bu andlaşmalarla tekrar kavuşmuştur.
Ülkemiz Sevr Antlaşmasıyla elinden alınan hava hâkimiyetine Lozan antlaşmasıyla tekrar kavuşmuştur.
Ülkemiz Sevr Antlaşmasıyla elinden alınan hava hâkimiyetine Lozan antlaşmasıyla tekrar kavuşmuştur.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası düzeyde havacılıkla ilgili hukuki ilişkileri düzenleyen hükümleri içeren kaynaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Mahkeme kararları
B
Çok taraflı havacılık sözleşmeleri
C
İkili hava ulaştırma anlaşmaları
D
Bölgesel havacılık organizasyon ve anlaşmaları
E
Uluslararası hukukun genel prensipleri
Açıklama:
Uluslararası düzeyde havacılıkla ilgili hukuki ilişkileri düzenleyen hükümleri içeren kaynaklardır. Bunlar; • Çok taraflı havacılık sözleşmeleri • İkili hava ulaştırma anlaşmaları • Bölgesel havacılık organizasyon ve anlaşmaları • Uluslararası hukukun genel prensipleridir.
Mahkeme kararları yardımcı kaynaklar arasında yer almaktadır.
Mahkeme kararları yardımcı kaynaklar arasında yer almaktadır.
Soru 30
ECAC bünyesinde kurulan Avrupa Havacılık Otoriteleri Birliği'nin kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
JAA
B
IBM
C
JAL
D
KLM
E
SAS
Açıklama:
Avrupa Havacılık Otoriteleri Birliği kısaca JAA olarak adlandırılmaktadır. JAA, ECAC bünyesinde kurulmuştur.
Ünite 2
Soru 1
Almanya ve Fransa arasındaki hava seyrüseferlerini içeren ilk uluslararası sözleşme kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1893
B
1903
C
1913
D
1923
E
1933
Açıklama:
Almanya ve Fransa arasında 26 Temmuz 1913 tarihinde iki ülke arasındaki havacılık faaliyetlerini bir düzene sokmak amacıyla bir anlaşma yapılmıştır. Hava seyrüseferleri hakkında ilk uluslararası sözleşme olan bu anlaşma, iki devletten her birinin ülkesinde diğer ülkeden gelecek hava araçlarına geçici olarak uygulanacak kuralları içeriyordu. Bu kurallara göre, devletlerin hiçbir askerî hava aracı diğerinin ülkesi üzerinde onun açık daveti olmaksızın uçamaz. Buna karşılık sivil hava araçları belli uçuşa elverişlilik belgesine sahip olmak şartıyla diğer devletin ülkesi üzerinde uçmak ve yere inmek hakkına sahiptir. Uçuşa elverişlilik belgesi, uçuş ekibinin tabi oldukları devlet tarafından verilmiş ehliyet belgeleri, kimlikleri ve vatandaşlık belgeleri, Fransa veya Almanya diplomatik temsilcileri veya konsolosları tarafından verilmiş çıkış sertifikalarıdır.
Almanya ve Fransa arasında 26 Temmuz 1913 tarihinde iki ülke arasındaki havacılık faaliyetlerini bir düzene sokmak amacıyla bir anlaşma yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
Almanya ve Fransa arasında 26 Temmuz 1913 tarihinde iki ülke arasındaki havacılık faaliyetlerini bir düzene sokmak amacıyla bir anlaşma yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 2
Aşağıdaki devletlerden hangisi Birinci Dünya Savaşı sonrasında 1919 yılında yapılan Paris Barış Konferansında hava seyrüseferini düzenleyecek uluslararası sözleşme tasarısı hazırlığını yapan komisyonda yer almamıştır?
Seçenekler
A
Küba
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
Japonya
D
İngitere
E
Almanya
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sonrasında 1919 yılında Paris Barış Konferansı sırasında müttefik devletlerce “havacılığın savaş sonrası durumu ile ilgili bütün teknik ve hukuki konuları inceleyerek akit devletler arasında uluslararası hava seferleri hakkında bir anlaşma tasarısı hazırlamakla görevli” bir komisyon kuruldu. “Barış Konferansının Havacılık Komisyonu” adıyla kurulan bu komisyonda Amerika, İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya’nın ikişer temsilcileri ile Barış Konferansı Yüksek Meclisince seçilen sınırlı menfaatli (ilgili) yedi devletin (Belçika, Brezilya, Küba, Yunanistan, Portekiz, Romanya, Hırvatistan - Slovenya) birer temsilcileri vardı. Bu komisyon bir taraftan barış antlaşmalarına konacak havacılık hükümlerini hazırladı. Diğer taraftan hava seyrüseferini düzenleyecek uluslararası bir sözleşme tasarısı hazırlığını yaptı. Tasarı 13 Ekim 1919 tarihinde Barış Konferansı Yüksek Meclisince kabul edilerek “13 Ekim 1919 tarihli Paris Konvansiyonu” adını aldı.
Birinci Dünya Savaşı sırasında karşı tarafta yer alan ve tarafsız kalan devletler komisyona iştirak ettirilmediğinden Almanya bu konferansa katılmamıştır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
Birinci Dünya Savaşı sırasında karşı tarafta yer alan ve tarafsız kalan devletler komisyona iştirak ettirilmediğinden Almanya bu konferansa katılmamıştır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 3
13 Ekim 1919 tarihli Paris Konvansiyonu esnasında kurulan Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimî Komisyonu'nun kısa yazılışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
CINA
B
IATA
C
ICAO
D
CIANA
E
PICAO
Açıklama:
Konvansiyonu’nun en önemli başarılarından biri Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimî Komisyonu (Commission Internationale de Navigation Aèrienne-CINA) kısaca CINA’nın kurulması olmuştur. CINA, Paris Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasını, uluslararası hava kamu hukukunun gelişmesini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. CINA Birleşmiş Milletler denetimi altında faaliyet göstermiştir. CINA’nın böyle siyasi bir teşekkülün denetimi altında bağımsızlığını koruyamayacağı ve çalışmalarının politik müdahalelerle kesintiye uğrayacağı endişesi ortaya çıkmıştır. Fakat bu gerçekleşmemiş, CINA görüşme ve kararlarında daima bağımsızlığını korumuştur. Denetim, toplantılara karşılıklı olarak birer temsilci göndermek ve komisyonun çalışmaları hakkında Birleşmiş Milletleri haberdar etme ile sınırlı kalmıştır. CINA Birleşmiş Milletler dışında Pan Amerikan Birliği ile de görüşmeler yapmıştır. CINA uluslararası hava kamu hukukunun oluşum ve gelişmesinde büyük bir rol oynamıştır.
Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimî Komisyonu (Commission Internationale de Navigation Aèrienne) kısaca CINA olarak anılır. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.
Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimî Komisyonu (Commission Internationale de Navigation Aèrienne) kısaca CINA olarak anılır. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 4
Havana Konvansiyonu hangi devletin girişimiyle yapılan bir konvansiyondur?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Arjantin
C
Küba
D
Amerika Birleşik Devletleri
E
Meksika
Açıklama:
Paris Konvansiyonu’nu imzalayan fakat onaylamayan ABD, Pan-Amerikan Birliği’ne dahil devletlerle bir hava sözleşmesi yaparak devletler arasında daha sıkı bir iş birliği sağlamak istiyordu. Pan-Amerikan Birliğinin 1923 yılında San Diago da yapılan beşinci konferansında Amerika Ticari Havacılık Komisyonu adı ile bir komisyon kuruldu. Komisyonun görevi Birliğe dahil devletler için bir hava komisyonu tasarısı hazırlamaktır. Komisyon 2 - 19 Mayıs 1927 tarihlerinde Vaşington da toplanarak bir tasarı hazırladı. Bu tasarı Pan-Amerikan Birliğinin 20 Ocak 1928 tarihinde Havana’da toplanan altıncı kongresinde kabul edilerek Pan-Amerikan Ticari Havacılık Konvansiyonu kısa adıyla 1928 Tarihli Havana Konvansiyonu adını aldı.
Havana Konvansiyonu Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) girişimiyle yapılan bir Konvansiyondur. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.
Havana Konvansiyonu Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) girişimiyle yapılan bir Konvansiyondur. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrasında Şikago Konferansı'nın yapılma sebeplerinden biridir?
Seçenekler
A
Almanya ve Japonya'nın havacılık alanında daha ileride olmaları
B
II. Dünya savaşını ABD ve müttefiklerinin lehine sonuçlanması
C
II. Dünya Savaşı sonrasında hava seyrüseferini bütün dünya menfaatine düzenleme gerekliliği
D
II. Dünya savaşını sona ermesi ve Almanya ile Japonya'nın yenilmesi
E
II. Dünya Savaşı sonrasında hava seyrüseferlerinde ABD'nin tüm ülkelerin hava sahalarını kontrol etme isteği
Açıklama:
II. Dünya savaşı sırasında uçaklar bütün dünya havalarında uçuş yapmışlar, savaş sonrasında ise hava seyrüseferini bütün dünya menfaatine düzenlemek bir gereklilik olmuştur. ABD, İngiltere gibi devletler savaş boyunca son derece gelişmiş yüksek kapasiteli uçak endüstrilerine savaştan sonra çalışma sahası bulmak bir zorunluluk haline gelmişti.
Bütün bu sebeplerle daha savaş devam ederken dahi uluslararası sivil havacılığın yeniden düzenlenmesi ve teşkilatlandırılması konularında çalışmalar yapılmıştır. İngiltere de 1943 yılının Ekim ayında savaş sonrası sivil havacılık konularını görüşmek üzere bir konferans toplanmıştır. ABD de de savaş sonrası sivil havacılık konuları daha savaş devam ederken ele alınmış, 1943 yılı Şubat ayında Başkan vekili Wallace bu konuda bir program hazırlamış, Başkan Roosvelt’in emriyle kurulan bir komite 1944 yılı Ocak ayında bir rapor hazırlamış ve uluslararası havacılığın
II. Dünya savaşı sırasında uçaklar bütün dünya havalarında uçuş yapmışlar, savaş sonrasında ise hava seyrüseferini bütün dünya menfaatine düzenlemek bir gereklilik olmuştur. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
Bütün bu sebeplerle daha savaş devam ederken dahi uluslararası sivil havacılığın yeniden düzenlenmesi ve teşkilatlandırılması konularında çalışmalar yapılmıştır. İngiltere de 1943 yılının Ekim ayında savaş sonrası sivil havacılık konularını görüşmek üzere bir konferans toplanmıştır. ABD de de savaş sonrası sivil havacılık konuları daha savaş devam ederken ele alınmış, 1943 yılı Şubat ayında Başkan vekili Wallace bu konuda bir program hazırlamış, Başkan Roosvelt’in emriyle kurulan bir komite 1944 yılı Ocak ayında bir rapor hazırlamış ve uluslararası havacılığın
II. Dünya savaşı sırasında uçaklar bütün dünya havalarında uçuş yapmışlar, savaş sonrasında ise hava seyrüseferini bütün dünya menfaatine düzenlemek bir gereklilik olmuştur. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 6
Şikago Konferansında, ABD'nin aksine, imza koyan (akit) devletlerle sınırlı bir hava seyrüsefer serbestisinin tanınmasıyla sınırlı kalınmasını, tarifeli hizmetlerin kurulacak uluslararası sivil havacılık teşkilatı tarafından kontrol edilmesini ve yönetilmesini savunan tez hangi ülkeye aittir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Hollanda
D
Kanada
E
Brezilya
Açıklama:
ABD tezi, akit devletler arasında tam bir hava seyrüsefer serbestisinin kabulünü ve hava taşımacılığında rekabet serbestisini savunmaktadır. Kurulacak uluslararası sivil havacılık teşkilatına teknik konularda sınırlı, ekonomik alanda ise istişari nitelikte yetki verilmesi talep edilmektedir.
İngiltere tezi, akit devletlerle sınırlı bir hava seyrüsefer serbestisinin tanınmasıyla sınırlı kalınmasını, tarifeli hizmetlerin kurulacak uluslararası sivil havacılık teşkilatı tarafından kontrol edilmesini ve yönetilmesini, bu teşkilatın yetkilerinin teknik sahayla sınırlı kalmayıp iktisadi alanada genişletilmesini savunmaktadır. Teşkilat, uluslararası tarifeli hizmet hatlarındaki uçuş frekanslarını, her ülkenin bunlara katılım oranını belirleme ve belirli hatlar için ücret tarifelerini tespit etmeye yetkili olmalıdır. Böylece haksız rekabet önlenecektir. Ayrıca İngiltere kurulacak teşkilatta ülkeler arasında eşitlik esasını savunmuştur.
İngiltere tezi, akit devletlerle sınırlı bir hava seyrüsefer serbestisinin tanınmasını savunmuştur. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.
İngiltere tezi, akit devletlerle sınırlı bir hava seyrüsefer serbestisinin tanınmasıyla sınırlı kalınmasını, tarifeli hizmetlerin kurulacak uluslararası sivil havacılık teşkilatı tarafından kontrol edilmesini ve yönetilmesini, bu teşkilatın yetkilerinin teknik sahayla sınırlı kalmayıp iktisadi alanada genişletilmesini savunmaktadır. Teşkilat, uluslararası tarifeli hizmet hatlarındaki uçuş frekanslarını, her ülkenin bunlara katılım oranını belirleme ve belirli hatlar için ücret tarifelerini tespit etmeye yetkili olmalıdır. Böylece haksız rekabet önlenecektir. Ayrıca İngiltere kurulacak teşkilatta ülkeler arasında eşitlik esasını savunmuştur.
İngiltere tezi, akit devletlerle sınırlı bir hava seyrüsefer serbestisinin tanınmasını savunmuştur. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 7
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı 'The International Civil Aviation Organization' (ICAO) hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
11 Eylül 1944
B
4 Nisan 1947
C
1 Kasım 1944
D
6 Haziran 1945
E
13 Ekim 1919
Açıklama:
Şikago Konvansiyonu yürürlüğe girinceye kadar uygulanacak hükümleri özetlemektedir. Geçici sözleşme 39 devlet tarafından imzalanmış ve 26 devletin kabul bildiriminde bulunmasıyla 6 Haziran 1945 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Şikago Konvansiyonu’nun 4 Nisan 1947 tarihinde yürürlüğe girmesiyle Geçici Sözleşme sona ermiş, aynı zamanda geçici sözleşmeyle oluşturulan Geçici Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (PICAO) da yerini ICAO’ya bırakmıştır. Geçici Genel Kurul 1946 Mayıs ayında yapılan toplantıda ICAO’nun merkezini Montreal olarak belirlemiştir.
Şikago Konvansiyonu 4 Nisan 1947 tarihinde yürürlüğe girmiş ve Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı 'The International Civil Aviation Organization' (ICAO) resmen kurulmuştur. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.
Şikago Konvansiyonu 4 Nisan 1947 tarihinde yürürlüğe girmiş ve Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı 'The International Civil Aviation Organization' (ICAO) resmen kurulmuştur. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 8
Bir hava yolu işletmesinin hava araçlarının bağlı olduğu bayrak devletinin ülkesinden yabancı bir devletin ülkesine, ticari bir amaçla yolcu, yük ve posta taşıma hakkı aşağıdaki trafik haklarından hangisidir?
Seçenekler
A
İkinci trafik hakkı
B
Üçüncü trafik hakkı
C
Beşinci trafik hakkı
D
Yedinci trafik hakkı
E
Dokuzuncu trafik hakkı
Açıklama:
Hava seyrüsefer serbestisi günümüzde hava trafik hakları olarak adlandırılmaktadır. Hava trafik haklarının sayısı başlangıçta beş iken dokuza çıkmıştır. ICAO, beş hak resmî olarak uluslararası anlaşma ile tanındığı için yeni hakları beşten sonra olmak üzere numaralandırmaktadır.
Üçüncü trafik hakkı: Bir hava yolu işletmesinin hava araçlarının bağlı olduğu bayrak devletinin ülkesinden yabancı bir devletin ülkesine, ticari bir amaçla yolcu, yük ve posta taşıma hakkıdır (Bir hava aracının ticari bir amaçla kendi ülkesinden diğer bir ülkeye yolcu, yük ve posta taşıma hakkı).
Bir hava aracının ticari bir amaçla kendi ülkesinden diğer bir ülkeye yolcu, yük ve posta taşıma hakkı üçüncü trafik hakkı olarak kabul edilir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Üçüncü trafik hakkı: Bir hava yolu işletmesinin hava araçlarının bağlı olduğu bayrak devletinin ülkesinden yabancı bir devletin ülkesine, ticari bir amaçla yolcu, yük ve posta taşıma hakkıdır (Bir hava aracının ticari bir amaçla kendi ülkesinden diğer bir ülkeye yolcu, yük ve posta taşıma hakkı).
Bir hava aracının ticari bir amaçla kendi ülkesinden diğer bir ülkeye yolcu, yük ve posta taşıma hakkı üçüncü trafik hakkı olarak kabul edilir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 9
Türkiye Cumhuriyeti ülkesi içinde, iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları hangi ülke hava araçları ile yapılabilir?
Seçenekler
A
Şikago Konvansiyonuna üye tüm ülke hava araçları ile yapılır.
B
AB ve Türk hava araçları ile yapılır.
C
AB, ABD ve Türk hava araçları ile yapılır.
D
Tüm devletlerin hava araçları ile yapılır.
E
Yalnızca Türk hava araçları ile yapılır.
Açıklama:
Şikago Konvansiyonu 7. maddesine göre, akit devletlerden her biri ülkesi dahilindeki bir noktadan ülkesi dahilinde diğer bir noktaya ücret veya kira karşılığında yolcu, yük veya posta taşımak iznini diğer devletlerin hava araçlarına vermemek hakkına sahiptir. Buna göre devletler ülkesi içinde bir yerden diğer bir yere hava yoluyla yolcu, yük ve posta taşımayı kendi sicillerinde kayıtlı hava araçlarına verebilirler. Akit bir devlet tarafından kabotaj yasağı konmadığı sürece kabotaj seferleri de serbesttir. Ancak tarifeli seferler izne tabi olduklarından bunların kabotaj seferleri yapabilmeleri ancak bu izni almalarıyla mümkündür. Tarifesiz seferlerde ise her üye devlet gerekli gördüğü düzen, şart ve sınırlamaları koymak suretiyle kabotaj seferlerini izne tabi tutabilir.
Türkiye de 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu 31. maddesine göre; Türkiye Cumhuriyeti ülkesi içinde, iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları Türk hava araçları ile yapılır. Böylece Türkiye’de ülke içinde iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma izni diğer devletlerin hava araçlarına verilmemiştir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Türkiye de 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu 31. maddesine göre; Türkiye Cumhuriyeti ülkesi içinde, iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları Türk hava araçları ile yapılır. Böylece Türkiye’de ülke içinde iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma izni diğer devletlerin hava araçlarına verilmemiştir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 10
Şikago Konvansiyonu'na aşağıdakilerden hangi Ek havaalanları ile ilgili teknik düzenlemeleri içermektedir?
Seçenekler
A
Ek 7
B
Ek 9
C
Ek 11
D
Ek 14
E
Ek 15
Açıklama:
ICAO, bir devlete havaalanının standart hale gelmesi ve emniyetini yükseltmesi için teknik yardımda bulunabilir. Şikago Konvansiyonu Ek 14 ise havaalanları ile ilgili teknik düzenlemeleri içermektedir. Buradaki düzenlemelere rağmen her devlet kendi düzenlemelerine de sahiptir.
Şikago Konvansiyonu Ek 14 havaalanları ile ilgili teknik düzenlemeleri içermektedir. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.
Şikago Konvansiyonu Ek 14 havaalanları ile ilgili teknik düzenlemeleri içermektedir. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 11
1919 Tarihli Paris Konvansiyonu kaç maddeden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
40
B
41
C
42
D
43
E
44
Açıklama:
1919 Tarihli Paris Konvansiyonu 43 madde ve 9 fasıldan oluşmaktadır. Ayrıca 8 eki vardır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Paris Konvansiyonunu imzalamakla beraber onaylamayan devletlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Ekvador
C
Çin
D
Guatemala
E
Arjantin
Açıklama:
Paris Konvansiyonunu imzalamakla beraber onaylamayan devletler şunlardır: Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Çin, Ekvador, Guatemala, Küba, Liberya, Nikaragua.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Madrid Konvansiyonunun Paris Konvansiyonu'ndan olan farklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bütün üye devletler arasında eşitlik esasını kabul etmiştir.
B
Her devlete ikişer temsilci bulundurmak hakkını tanımıştır.
C
CIANA Birleşmiş Milletler’e bağlanmıştır.
D
ihtilafların çözülmesi her defa oluşturulacak bir hakem heyetine bırakılmıştır.
E
Hava araçlarının tescili, haczi ve uçuş ekibi ile ilgili farklılıklar vardır.
Açıklama:
Paris Konvansiyonu’ndan farkları şunlardır: Bütün üye devletler arasında eşitlik esasını kabul etmiş ve CIANA da her devlete ikişer temsilci bulundurmak hakkını tanımıştır. Ancak her devletin yalnız bir oyu vardır. CIANA Birleşmiş Milletler’e bağlanmamıştır. Konvansiyonun yorum ve uygulamasından çıkacak ihtilafların çözülmesi her defa oluşturulacak bir hakem heyetine bırakılmıştır. Konvansiyon üye devletlere ait hava araçlarına anlaşmaya dahil devletlerin hava ülkelerinden zararsız geçiş hakkı tanımıştır. Hava araçlarının tescili, haczi ve uçuş ekibi ile ilgili farklılıklar vardır. Bunun dışında Paris Konvansiyonunun aynıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Havana Konvansiyonunun, Paris Konvansiyonu’ndan olan farklarından biri değildir?
Seçenekler
A
37 maddeden oluşup fasıllara ayrılmıştır.
B
Teknik ekleri yoktur.
C
Birleşmiş Milletler ile iş birliği yapılmamıştır.
D
İdari işler birliğe dâhil devletlere bırakılmıştır.
E
Daimî bir komisyon oluşturmamıştır.
Açıklama:
Havana Konvansiyonu, Paris Konvansiyonu’ndan esaslı noktalarda farklıdır. Konvansiyon 37 maddeden oluşup fasıllara ayrılmamıştır. Teknik ekleri de yoktur. Teknik konularla ilgili hükümler Konvansiyonda geçmektedir. Konvansiyon CINA’ya benzer daimî bir komisyon oluşturmamıştır. İdari işler birliğe dâhil devletlere bırakılmıştır. Hava haritalarının düzenlenmesi, meteoroloji haberlerinin iletilmesi, standart bir işaret sisteminin oluşturulması vb. işler üye devletlere yükletilmiştir. Ancak bunun sakıncaları anlaşılmış ve 1937 yılında Lima Kongresi’nde bu gibi işler için daimî bir büro oluşturulmuştur. Birleşmiş Milletler ile iş birliği yapılmamış ve Konvansiyonunun yorum ve uygulamalarına dair ihtilafların da bir hakem heyeti yoluyla çözülmesine karar verilmiştir.
Soru 15
Şikago Sivil Havacılık Konferansı davetini kabul etmeyen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sovyet Rusya
B
Suudi Arabistan
C
Panama
D
Finlandiya
E
Japonya
Açıklama:
Suudi Arabistan daveti kabul etmemiştir.
Soru 16
Günümüzde Uluslararası Sivil Havacılık Konvansiyonunu kaç devlet imzalamış ve onaylamıştır?
Seçenekler
A
187
B
188
C
189
D
190
E
191
Açıklama:
Günümüzde Uluslararası Sivil Havacılık Konvansiyonunu 191 devlet imzalamış ve onaylamıştır.
Soru 17
Şikago Konvansiyonunda kaç resmi dil bulunmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Konvansiyonun resmî dili başlangıçta sadece İngilizce idi. 24 Eylül 1968 tarihinde Buenos Aires de yapılan ve Şikago Konvansiyonu’na eklenen Protokol ile Fransızca ve İspanyolca da resmî diller arasına katılmıştır. 1977 yılında Rusça, daha sonra Arapça ve Çince resmî diller arasına eklenmiştir. 1999 yılının Eylül ayından beri Konvansiyon metninde altı dil resmî dil olarak geçmektedir.
Soru 18
Uluslararası Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi kaç maddedir?
Seçenekler
A
15
B
16
C
17
D
18
E
19
Açıklama:
Uluslararası Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi 17 maddedir.
Soru 19
Teknik eklere göre uluslararası standartlara ilaveler yapılması halinde aynı ilaveyi kabul etmeyen devlet, konseyi kaç gün içerisinde haberdar etmek zorundadır?
Seçenekler
A
50
B
55
C
60
D
65
E
70
Açıklama:
Uluslararası standartlara ilaveler yapılması halinde aynı ilaveyi kabul etmeyen Devlet, uluslararası standarda yapılan ilaveden itibaren 60 gün içinde Konseyi bundan haberdar etmek zorundadır.
Soru 20
Sivil bir hava aracının yabancı ülke topraklarına inmeksizin onun üzerinden uçma hakkı kaçıncı trafik hakkıdır?
Seçenekler
A
Birinci trafik hakkı
B
İkinci trafik hakkı
C
Üçüncü trafik hakkı
D
Dördüncü trafik hakkı
E
Beşinci trafik hakkı
Açıklama:
Birinci trafik hakkı, sivil bir hava aracının yabancı ülke topraklarına inmeksizin onun üzerinden uçma hakkıdır (transit geçiş hakkı).
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Paris Konvansiyonunu imzalamakla beraber onaylamayan devletler arasındadır?
Seçenekler
A
Belçika
B
Birleşik Krallık
C
Hindistan
D
Kanada
E
Amerika Birleşik Devletleri
Açıklama:
Paris Konvansiyonunu imzalamakla beraber onaylamayan devletler şunlardır: Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Çin, Ekvador, Guatemala, Küba, Liberya, Nikaragua.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Paris Konvansiyonundan feshi ihbar suretiyle konvansiyondan çıkan devletler arasında değildir?
Seçenekler
A
Polonya
B
Şili
C
Panama
D
İran
E
Bolivya
Açıklama:
Feshi ihbar suretiyle Konvansiyondan çıkan devletler şunlardır: Bolivya, İran, Panama, Şili. Polonya bu devletler arasında yer almamıştır.
Soru 23
Aşağıdaki devletlerden hangisi Paris Konvansiyona hiç girmemiştir?
Seçenekler
A
Panama
B
İran
C
Küba
D
Çin
E
Rusya
Açıklama:
Almanya, Rusya ve Macaristan Konvansiyona hiç girmemişlerdir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi 1926 tarihli Madrid Konvansiyonunu onaylayan devletlerden biridir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Meksika
C
Küba
D
Peru
E
Bolivya
Açıklama:
1926 Tarihli Madrid Konvansiyonu 21 ülke tarafından imzalanmış; fakat sadece Arjantin, Kosta Rika, Dominik Cumhuriyeti, El Salvador, Meksika ve İspanya tarafından onaylanmıştır.
Soru 25
Havana Konvansiyonu aşağıdaki devletlerden hangisinin girişimiyle yapılmıştır?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Rusya
D
Almanya
E
İtalya
Açıklama:
Havana Konvansiyonu Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) girişimiyle yapılan bir Konvansiyondur.
Soru 26
Sivil bir hava aracının yabancı ülke topraklarına inmeksizin onun üzerinden uçma hakkı hava trafik haklarından hangisine ilişkindir?
Seçenekler
A
Birinci trafik hakkı
B
İkinci trafik hakkı
C
Üçüncü trafik hakkı
D
Dördüncü trafik hakkı
E
Beşinci trafik hakkı
Açıklama:
Sivil bir hava aracının yabancı ülke topraklarına inmeksizin onun üzerinden uçma hakkı birinci trafik hakkı olarak numaralandırmıştır.
Soru 27
Şikago Konvansiyonu 7. maddesine göre, akit (taraf) devletlerden her biri ülkesi dahilindeki bir noktadan ülkesi dahilinde diğer bir noktaya ücret veya kira karşılığında yolcu, yük veya posta taşımak iznini diğer devletlerin hava araçlarına vermeme hakkı aşağıdaki haklardan hangisine ilişkindir?
Seçenekler
A
Kabotaj hakkı
B
Transit geçiş hakkı
C
Birinci trafik hakkı
D
Üçüncü trafik hakkı
E
Beşinci trafik hakkı
Açıklama:
Şikago Konvansiyonu 7. maddesine göre, akit (taraf) devletlerden her biri ülkesi dahilindeki bir noktadan ülkesi dâhilinde diğer bir noktaya ücret veya kira karşılığında yolcu, yük veya posta taşımak iznini diğer devletlerin hava araçlarına vermemek hakkına sahiptir.
Soru 28
18 - 29 Haziran 1910 tarihleri arasında Paris’te düzenlenen siyasi konferans aşağıdaki konulardan hangisi yüzünden bir anlaşmaya varılamadan dağılmıştır?
Seçenekler
A
Hava gemilerinin tabiiyeti
B
Uçuşa elverişlilik belgeleri
C
Personelin ehliyetnameleri
D
Uçuş hakkında kurallar
E
Uçuş hakkı
Açıklama:
Havacılık ilişkilerini uluslararası alanda bir düzene sokmanın önemini kavrayan 18 Avrupa devleti Fransız hükûmetinin teşebbüsü ile 18 - 29 Haziran 1910 tarihleri arasında Paris’te bir siyasi konferans düzenlemişlerdir. Türkiye de konferansa katılan devletlerden biridir. Konferansta bir Konvansiyon tasarısı hazırlanmıştır. 52 maddeden oluşan bu tasarı şu kısımları içermekteydi: Hava gemilerinin tabiiyeti, uçuşa elverişlilik belgeleri ve personelin ehliyetnameleri, hava araçlarının yabancı ülkeler üzerinde uçuş hakları, kalkış, yere iniş ve uçuş hakkında kurallar, gümrük ve ulaştırma, devlet hava araçları, çeşitli hükümler. Konferans sırasında uçuş hakkı, devletlerin ülkeleri üzerindeki hava sahasıyla ilgili hakları konularında temel görüş farklılıkları yüzünden bir anlaşmaya varılamadan konferans dağılmıştır.
Soru 29
1870 tarihli Alman-Fransız savaşında Paris’in işgali sırasında, balonlarla uçanların tabi olacakları işlem aşağıdakilerden hangisinde tartışılmıştır?
Seçenekler
A
1874 tarihli Brüksel siyasi konferansı
B
1899 tarihli Lahey Sulh Konferansı
C
1907 tarihli Lahey Sulh Konferansı
D
1919 Tarihli Paris Konvansiyonu
E
1944 Tarihli Şikago Konvansiyonu
Açıklama:
1870 tarihli Alman-Fransız savaşında Paris’in işgali sırasında, balonlarla uçanların tabi olacakları işlem 1874 tarihli Brüksel siyasi konferansında tartışma konusu olmuştur.
Soru 30
Paris Konvansiyonu aşağıdakilerden hangisinin yürürlüğe girmesi ile ortadan kalkmıştır?
Seçenekler
A
Şikago Konvansiyonu
B
Madrid Konvansiyonu
C
Havana Konvansiyonu
D
Brüksel siyasi konferansı
E
Brüksel deklarasyonu
Açıklama:
Paris Konvansiyonu 1947 yılında Şikago Konvansiyonu’nun yürürlüğe girmesi ile ortadan kalkmıştır
Soru 31
Paris Konvansiyonu ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Konvansiyon sadece barış zamanına ait hava hukuku kurallarını düzenlemiştir
B
Konvansiyon sonucunda Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimi Komisyonu kurulmuştur
C
Paris Konvansiyonu imzalandığı günden itibaren herhangi bir değişikliğe uğramamıştır
D
Savaş sırasında tarafsız kalan devletler komisyona iştirak ettirilmemiştir
E
Komisyonda temsilci olarak uzman hukukçularla hava subayları bulunuyordu
Açıklama:
Konvansiyonun içerdiği bazı hükümlerin eşitlik esasına aykırı olması dolayısıyla başlangıçta birçok devlet katılmada tereddüt yaşamıştır. Sonradan bu hükümler değiştirilmiştir. 13 Ekim 1919 tarihli Paris Konvansiyonu yapılan itirazlar üzerine dört kez değişikliğe uğramıştır.
Soru 32
"Uluslararası sivil havacılığın tamamen uluslararası hale getirilmesini, tarifeli hizmetlerin bir kartel halinde tek bir uluslararası teşebbüs tarafından işletilmesini ve gerekli uçak ve hava alanlarının bu teşkilatın mülkiyetinde olmasını savunuyordu."
Bu tez aşağıdakilerden hangisine aittir?
Bu tez aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
ABD
B
Kanada
C
İngiltere
D
Avustralya ve Yeni Zelanda
E
Hollanda
Açıklama:
Avustralya ve Yeni Zelanda tezi, İngiltere’den daha ileri giderek uluslararası sivil havacılığın tamamen uluslararası hale getirilmesini, tarifeli hizmetlerin bir kartel halinde tek bir uluslararası teşebbüs tarafından işletilmesini ve gerekli uçak ve hava alanlarının bu teşkilatın mülkiyetinde olmasını savunuyordu.
Soru 33
- 96 maddeden oluşur
- Sivil havacılığın anayasası değerindedir
- Sivil havacılığın esaslarını evrensel düzeyde düzenler
Seçenekler
A
Madrid Konvansiyonu
B
Paris Konvansiyonu
C
Şikago Konvansiyonu
D
Havana Konvansiyonu
E
Londra Konvansiyonu
Açıklama:
Şikago Konvansiyonu, uluslararası sivil havacılığın esaslarını evrensel düzeyde düzenleyen ve uluslararası hava hukukunun cari kurallarını belirleyen temel bir metindir. 96 maddeden oluşan bu Konvansiyon sivil havacılığın Anayasası değerindedir.
Soru 34
Personel yeterlilik (lisans) belgeleri Şikago Konvansiyonunun hangi ekinde kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Ek 1
B
Ek 5
C
Ek 7
D
Ek 10
E
Ek 18
Açıklama:
Ek 1 personel yeterlilik (lisans)belgeleriyle ilgilidir. 1948 yılında çıkarılmıştır.
Soru 35
2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununa göre aşağıdakilerden hangisi kamu düzeni ve emniyet mülahazaları ile veya askerî sebeplerle geçici veya devamlı bir tedbir olarak, Türk hava sahasının tamamını veya belirli bölümünün kulanılmasını veya muayyen bölgeler üzerinden uçuşu yasak edebilir veya sınırlayabilir?
Seçenekler
A
Genelkurmay Başkanı
B
Ulaştırma Bakanı
C
Cumhurbaşkanı
D
Hava Kuvvetleri Komutanı
E
İçişleri Bakanı
Açıklama:
2920 Sayılı TSHK’nun 7. maddesine göre, Cumhurbaşkanı kamu düzeni ve emniyet
mülahazaları ile veya askerî sebeplerle geçici veya devamlı bir tedbir olarak, Türk hava
sahasının tamamını veya belirli bölümünün kulanılmasını veya muayyen bölgeler üzerinden uçuşu yasak edebilir veya sınırlayabilir.
mülahazaları ile veya askerî sebeplerle geçici veya devamlı bir tedbir olarak, Türk hava
sahasının tamamını veya belirli bölümünün kulanılmasını veya muayyen bölgeler üzerinden uçuşu yasak edebilir veya sınırlayabilir.
Soru 36
Kabotaj hakkı, bir devletin bayrağını taşıyan hava yolu işletmelerinin, yabancı bir devletin ülkesi içindeki iki ulusal nokta arasında ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma hakkıdır. Aşağıdakilerden hangi trafik hakkı kabotaj hakkı kapsamındadır?
Seçenekler
A
Birinci trafik hakkı
B
Üçüncü trafik hakkı
C
Beşinci trafik hakkı
D
Yedinci trafik hakkı
E
Sekizinci trafik hakkı
Açıklama:
Bu trafik hakkı uygulamada kabotaj hakkı olarak bilinmektedir. Kabotaj hakkı, bir devletin bayrağını taşıyan hava yolu işletmelerinin, yabancı bir devletin ülkesi içindeki iki ulusal nokta arasında ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma hakkıdır. Ancak sekizinci trafik hakkı söz konusu hava yolu işletmesinin bağlı olduğu devletin ülkesinde başlamalı ya da sona ermelidir. Bu nedenle bu hak bağlantılı kabotaj hakkı olarak adlandırılmaktadır.
Soru 37
Tam kabotaj trafik hakkı ICAO'nun hangi trafik hakkıyla ilişkilendirilir?
Seçenekler
A
Üçüncü trafik hakkı
B
Beşinci trafik hakkı
C
Yedinci trafik hakkı
D
Sekizinci trafik hakkı
E
Dokuzuncu trafik hakkı
Açıklama:
Dokuzuncu trafik hakkı: Bir hava yolu işletmesinin bağlı olduğu devletin ülkesinde
başlamaksızın ya da sona ermeksizin, hava araçlarıyla yabancı bir devletin
ülkesi içinde iki ulusal nokta arasında ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma
hakkıdır. Bu hak tam kabotaj hakkı olarak tanımlanmaktadır.
başlamaksızın ya da sona ermeksizin, hava araçlarıyla yabancı bir devletin
ülkesi içinde iki ulusal nokta arasında ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma
hakkıdır. Bu hak tam kabotaj hakkı olarak tanımlanmaktadır.
Soru 38
Şikago Konvansiyonu'na göre aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tarifeli uluslararası hava hizmetleri ancak özel izin ile gerçekleşebilir
B
Uluslararası tarifeli seferlerde teknik inişlerde ilgili devletten önceden izin almak zorunludur
C
Tarifesiz hava hizmetleri yapan hava araçlarının önceden izin almasına gerek yoktur
D
Tarifeli hava hizmetlerinde düzenli olarak uygulanan tarifeler ve oranlar söz konusudur
E
Şikago Konvansiyonu tarifeli hava hizmetlerini tanımlamamıştır
Açıklama:
Uluslararası Hava Hizmetleri Transit Sözleşmesi yalnız tarifeli uluslararası hava hizmetlerini düzenlemektedir. Sözleşme ile akit devletler tarifeli uluslararası hava hizmetlerinde kullanılan hava araçlarına iki önemli hak ve serbestiyi tanımaktadır. Bunlar: 1.ülkesi üzerinden yere inmeksizin uçup geçme hakkı, 2. teknik inişler yapabilme hakkıdır. Bu hakların kullanılması için sözleşmeye dahil devletlerde izin ve yetkiye gerek yoktur.
Soru 39
En az iki şirketin toplam üretimdeki paylarına göre aynı rotada işletilen servislerden elde edilen geliri paylaşmaları ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Ortak girişim
B
Havuz anlaşması
C
Konsorsiyum
D
Kod paylaşımı
E
Şirket evliliği
Açıklama:
Hava yolu şirketleri arasında tamamen ticari amaçlarla iş birliği yapılmasının bir şekli
havuz anlaşmaları olarak adlandırılmaktadır. Havuz anlaşmaları uçuş programlarını koordine eden en az iki şirketi içermektedir. Şirketler toplam üretimdeki paylarına göre aynı rotada işletilen servislerden elde edilen geliri paylaşırlar.
havuz anlaşmaları olarak adlandırılmaktadır. Havuz anlaşmaları uçuş programlarını koordine eden en az iki şirketi içermektedir. Şirketler toplam üretimdeki paylarına göre aynı rotada işletilen servislerden elde edilen geliri paylaşırlar.
Soru 40
Almanya ve Fransa arasında yapılan ve hava seyrüseferleri hakkında ilk uluslararası sözleşme olma özelliği taşıyan sözleşme hangi yıl yapılmıştır?
Seçenekler
A
1910
B
1911
C
1912
D
1913
E
1914
Açıklama:
Almanya ve Fransa arasında 26 Temmuz 1913 tarihinde iki ülke arasındaki havacılık faaliyetlerini bir düzene sokmak amacıyla bir anlaşma yapılmıştır. Hava seyrüseferleri hakkında ilk uluslararası sözleşme olan bu anlaşma, iki devletten her birinin ülkesinde diğer ülkeden gelecek hava araçlarına geçici olarak uygulanacak kuralları içeriyordu.
Soru 41
1919 yılında Paris Barış Konferansı sırasında "Barış Konferansının Havacılık Komisyonu" adıyla kurulan komisyonda hangi devletin temsilcisi yoktur?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Japonya
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sonrasında 1919 yılında Paris Barış Konferansı sırasında müttefik devletlerce “havacılığın savaş sonrası durumu ile ilgili bütün teknik ve hukukî konuları inceleyerek akit devletler arasında uluslararası hava seferleri hakkında bir anlaşma tasarısı hazırlamakla görevli” bir komisyon kuruldu. “Barış Konferansının Havacılık Komisyonu” adıyla kurulan bu komisyonda Amerika, İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya’nın ikişer temsilcileri ile Barış Konferansı Yüksek Meclisince seçilen sınırlı menfaatli (ilgili) yedi devletin (Belçika, Brezilya, Küba, Yunanistan, Portekiz, Romanya, Hırvatisyan - Slovenya) birer temsilcileri vardı. Savaş sırasında karşı tarafta yer alan ve tarafsız kalan devletler komisyona iştirak ettirilmemiştir.
Soru 42
Paris Konvansiyonu hangi yıl yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1919
B
1920
C
1921
D
1922
E
1923
Açıklama:
11 Temmuz 1922 tarihinde yürürlüğe giren Paris Konvansiyonu uluslararası hava kamu hukukunun gelişmesinde önemli bir yere sahip olduğu gibi modern hava hukukunun da temelini oluşturur.
Soru 43
Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimî Komisyonu hangi andlaşma ile kurulmuştur?
Seçenekler
A
Paris Konvansiyonu
B
Brüksel Konvansiyonu
C
Lahey Konvansiyonu
D
Madrid Konvansiyonu
E
Şikago Konvansiyonu
Açıklama:
Paris Konvansiyonu’nun en önemli başarılarından biri Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimî Komisyonu (Commission Internationale de Navigation Aèrienne-CINA) kısaca CINA’nın kurulması olmuştur. CINA, Paris Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasını, uluslararası hava kamu hukukunun gelişmesini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.
Soru 44
Aşağıdaki devletlerden hangisi 1926 Tarihli Madrid Konvansiyonu'nun taraflarından biri değildir?
Seçenekler
A
Arjantin
B
Meksika
C
İspanya
D
Portekiz
E
El Salvador
Açıklama:
25-30 Ekim 1926 tarihleri arasında Madrid’de toplanan siyasi konferans İbero-Amerikan Hava Seyrüsefer Konvansiyonu adı ile 1926 tarihli Madrid Konvansiyonu’nu kabul etmiştir. Konvansiyon 21 ülke tarafından imzalanmıştır fakat sadece Arjantin, Kosta Rika, Dominik Cumhuriyeti, El Salvador, Meksika ve İspanya tarafından onaylanmıştır. Portekiz taraf değildir.
Soru 45
Havana Konvansiyonu, hangi devletin öncülüğünde yapılmıştır?
Seçenekler
A
İspanya
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
İngiltere
D
Fransa
E
Almanya
Açıklama:
Havana Konvansiyonu Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) girişimiyle yapılan bir Konvansiyondur. Paris Konvansiyonu’nu imzalayan fakat onaylamayan ABD, Pan-Amerikan Birliği’ne dahil devletlerle bir hava sözleşmesi yaparak devletler arasında daha sıkı bir iş birliği sağlamak istiyordu.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Şikago Konferansı sonucunda kabul edilen eklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi
B
Uluslararası Sivil Havacılık Konvansiyonu
C
Uluslararası Hava Hizmetleri Transit Sözleşmesi
D
Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi
E
Ticari Havacılık Konvansiyonu
Açıklama:
1 Kasım 1944 tarihinde başlayan Şikago Konferansı, 7 Aralık 1944 tarihinde çalışmalarını sona erdirmiş ve bu tarihte konferansa katılan devlet temsilcilerince bir nihai senet ve buna bağlı dört ek imzalanmıştır. Bunun dışında beşinci ek olarak teknik ekler tasarıları ile bir takım dilek ve kararlar da kabul edilmiştir. Bu ekler şunlardır:
I. Uluslararası Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi
II. Uluslararası Sivil Havacılık Konvansiyonu
III. Uluslararası Hava Hizmetleri Transit Sözleşmesi
IV. Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi
V. Teknik Ekler Tasarıları
Ticari Havacılık Konvansiyonu, bunlardan biri değildir.
I. Uluslararası Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi
II. Uluslararası Sivil Havacılık Konvansiyonu
III. Uluslararası Hava Hizmetleri Transit Sözleşmesi
IV. Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi
V. Teknik Ekler Tasarıları
Ticari Havacılık Konvansiyonu, bunlardan biri değildir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi ile kabul edilen beş haktan biri değildir?
Seçenekler
A
Diğer bir üye devletin ülkesi üzerinden transit olarak uçup geçme hakkı
B
Diğer bir üye devletin ülkesine teknik sebeplerle inebilme hakkı
C
Hava aracının tabiiyetini haiz olduğu ülkeden aldığı yolcu, yük ve postayı diğer bir üye devletin ülkesine indirme hakkı
D
Hava aracının başka bir üye devletin ülkesinden aldığı yolcu, yük ve postayı kendi ülkesine götürüp indirme hakkı
E
Askeri araçların diğer bir üye devletin ülkesi üzerinden zararsız geçme hakkı
Açıklama:
Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi sekiz maddeden oluşmaktadır. Önemli olan birinci maddesidir. Birinci maddeye göre; akit devletler birbirine beş hakkı vermektedirler:
1. Diğer bir üye devletin ülkesi üzerinden transit olarak uçup geçme hakkı
2. Diğer bir üye devletin ülkesine teknik sebeplerle inebilme hakkı
3. Hava aracının tabiiyetini haiz olduğu ülkeden aldığı yolcu, yük ve postayı diğer bir üye devletin ülkesine indirme hakkı
4. Hava aracının başka bir üye devletin ülkesinden aldığı yolcu, yük ve postayı kendi ülkesine götürüp indirme hakkı
5. Hava aracının herhangi bir devlet ülkesinden diğer herhangi bir devletin ülkesine gidecek yolcu, yük ve postayı serbestçe alarak götürebilme hakkı
1. Diğer bir üye devletin ülkesi üzerinden transit olarak uçup geçme hakkı
2. Diğer bir üye devletin ülkesine teknik sebeplerle inebilme hakkı
3. Hava aracının tabiiyetini haiz olduğu ülkeden aldığı yolcu, yük ve postayı diğer bir üye devletin ülkesine indirme hakkı
4. Hava aracının başka bir üye devletin ülkesinden aldığı yolcu, yük ve postayı kendi ülkesine götürüp indirme hakkı
5. Hava aracının herhangi bir devlet ülkesinden diğer herhangi bir devletin ülkesine gidecek yolcu, yük ve postayı serbestçe alarak götürebilme hakkı
Soru 48
Şikago Konvansiyonuna 1948'de yapılan ilk ek hangi konuyu düzenlemektedir?
Seçenekler
A
Personel yeterlilik (lisans) belgeleri
B
Havacılık haritaları
C
Hava aracı tabiiyeti ve tescil işaretleri
D
Havacılık haberleşmesi
E
Hava trafik hizmetleri
Açıklama:
Bugüne kadar uluslararası sivil havacılığın bütün konularıyla ilgili onsekiz ek (annex) kabul edilmiş ve Şikago Konvansiyonuna eklenmiştir. Bunlardan ilki Personel yeterlilik (lisans) belgeleri (1948)ile ilgili olan Ek 1'dir.
Soru 49
Bir hava yolu işletmesinin bağlı olduğu devletin ülkesinde başlamaksızın ya da sona ermeksizin, hava araçlarıyla yabancı bir devletin ülkesi içinde iki ulusal nokta arasında ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma hakkına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Transit geçiş hakkı
B
Zararsız geçiş hakkı
C
Tam kabotaj hakkı
D
Teknik iniş hakkı
E
Teknik geçiş hakkı
Açıklama:
Bir hava yolu işletmesinin bağlı olduğu devletin ülkesinde başlamaksızın ya da sona ermeksizin, hava araçlarıyla yabancı bir devletin ülkesi içinde iki ulusal nokta arasında ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma hakkıdır. Bu hak tam kabotaj hakkı olarak tanımlanmaktadır.
Soru 50
Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimi Komisyonu hangi uluslarası havacılık anlaşmasıyla kurulmuştur?
Seçenekler
A
1944 Şikago Konvansiyonu
B
1919 Paris Konvansiyonu
C
1928 Havana Konvansiyonu
D
1926 Madrid Konvansiyonu
E
1929 Paris Protokolü
Açıklama:
13 Ekim 1919 tarihli Paris Konvansiyonu yapılan itirazlar üzerine dört kez değişikliğe uğramıştır. Oy vermede başlıca devletlere verilen aykırı durum düzeltilmiştir. Her devletin kendi uçaklarına yasak bölgeler üzerinde uçma yetkisi verebilmesi ve olağanaüstü hallerde geçişleri kısması ve durdurması, Konvansiyonu imzalamayanlarla anlaşma yapabilmesi kabul edilmiştir. Paris Konvansiyonu sadece barış zamanına ait hava hukuku kurallarını düzenlemiştir. Konvansiyonu’nun en önemli başarılarından biri Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimî Komisyonu (Commission Internationale de Navigation Aèrienne-CINA) kısaca CINA’nın kurulması olmuştur. CINA, Paris Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasını, uluslararası hava kamu hukukunun gelişmesini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. CINA Birleşmiş Milletler denetimi altında faaliyet göstermiştir. CINA’nın böyle siyasi bir teşekkülün denetimi altında bağımsızlığını koruyamayacağı ve çalışmalarının politik müdahalelerle kesintiye uğrayacağı endişesi ortaya çıkmıştır. Fakat bu gerçekleşmemiş, CINA görüşme ve kararlarında daima bağımsızlığını korumuştur. Denetim, toplantılara karşılıklı olarak birer temsilci göndermek ve komisyonun çalışmaları hakkında Birleşmiş Milletleri haberdar etme ile sınırlı kalmıştır. CINA Birleşmiş Milletler dışında Pan Amerikan Birliği ile de görüşmeler yapmıştır. CINA uluslararası hava kamu hukukunun oluşum ve gelişmesinde büyük bir rol oynamıştır.
Soru 51
I. Uluslararası hava yolları için geçici hükümler hazırlanması
II. Geçici dönem için idari ve istişari bir organ olmak üzere geçici bir konsey oluşturulması
III.Uluslararası havacılığın hem teknik, hem ekonomik taraflarına uygulanabilecek sürekli bir sözleşme yapılması
Şikago Sivil Havacılık Konferans gündeminde aşağıdakilerden hangisi veya hangileri yer almaktadır?
II. Geçici dönem için idari ve istişari bir organ olmak üzere geçici bir konsey oluşturulması
III.Uluslararası havacılığın hem teknik, hem ekonomik taraflarına uygulanabilecek sürekli bir sözleşme yapılması
Şikago Sivil Havacılık Konferans gündeminde aşağıdakilerden hangisi veya hangileri yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Konferans gündeminde şu noktalar belirtilmiştir: 1. Uluslararası hava yolları için geçici hükümler hazırlanması ve bu hükümlerin uygulanmasında zorunlu olan yere inme ve transit haklarının tanınmasını sağlayacak bir anlaşma yapılması 2. Geçici dönem için idari ve istişari bir organ olmak üzere geçici bir konsey oluşturulması 3. Uluslararası havacılığın hem teknik, hem ekonomik taraflarına uygulanabilecek sürekli bir sözleşme yapılması ve daimî bir uluslararası sivil havacılık otoritesinin oluşturulması için prensiplerde uyuşulmaya çalışılması.
Soru 52
Konferans görüşmelerinde akit devletler arasında tam bir hava seyrüsefer serbestisinin kabulünü ve hava taşımacılığında rekabet serbestisini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD tezi
B
İngiltere tezi
C
Kanada tezi
D
Avustralya tezi
E
Yeni Zelanda tezi
Açıklama:
Konferans görüşmeleri sırasında tarifeli hava hizmetlerinin tabi olacağı rejim ve sivil havacılık teşkilatının yetkileri konularında önemli görüş farklılıkları ortaya çıkmıştır. İleri sürülen fikirler ABD, İngiltere, Kanada ve Avustralya ile Yeni Zelanda tezi olarak dörde ayrılıyordu.
ABD tezi, akit devletler arasında tam bir hava seyrüsefer serbestisinin kabulünü ve hava taşımacılığında rekabet serbestisini savunmaktadır. Kurulacak uluslararası sivil havacılık teşkilatına teknik konularda sınırlı, ekonomik alanda ise istişari nitelikte yetki verilmesi talep edilmektedir. İsveç ve Hollanda ABD görüşünü destekliyorlardı.
ABD tezi, akit devletler arasında tam bir hava seyrüsefer serbestisinin kabulünü ve hava taşımacılığında rekabet serbestisini savunmaktadır. Kurulacak uluslararası sivil havacılık teşkilatına teknik konularda sınırlı, ekonomik alanda ise istişari nitelikte yetki verilmesi talep edilmektedir. İsveç ve Hollanda ABD görüşünü destekliyorlardı.
Soru 53
Türkiye, Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesini kaç yılında iç hukukunda onaylamıştır?
Seçenekler
A
1945
B
1946
C
1947
D
1948
E
1950
Açıklama:
Şikago Konferansına katılan Türk heyeti bütün sözleşmeleri kabul ve imza etmiş, Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi’nin içerdiği beş haktan beşincisi hakkında bir şerh kaydı koymuştur. Şerh kaydı “Cumhuriyet Hükûmetinin ayrıca kabulü şartıyla” ibaresini taşıyordu. Daha sonra “Uluslararası Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun” 5 Haziran 1945 tarihinde TBMM’nin onayından geçmiş, 6029 sayılı ve 12 Haziran 1945 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak 4729 sayılı kanun şeklini almıştır. Kanunun ikinci maddesi, yapılacak iki taraflı anlaşma ve sözleşmelerde Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi’nin beşinci serbestisine ilişkin hükmün geçici süreler için kabulüne ve uygulanmasına hükûmeti yetkili kılmaktadır.
Soru 54
Hava aracının herhangi bir devlet ülkesinden diğer herhangi bir devletin ülkesine gidecek yolcu, yük ve postayı serbestçe alarak götürebilme hakkı Şikago Konvansiyonu'nun hangi bölümünde yer alır?
Seçenekler
A
Uluslararası Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi
B
Uluslararası Hava Hizmetleri Transit Sözleşmesi
C
Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi
D
Nihai Senet
E
Teknik Ekler
Açıklama:
Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi sekiz maddeden oluşmaktadır. Önemli olan birinci maddesidir. Birinci maddeye göre; akit devletler birbirine beş hakkı vermektedirler: 1. Diğer bir üye devletin ülkesi üzerinden transit olarak uçup geçme hakkı 2. Diğer bir üye devletin ülkesine teknik sebeplerle inebilme hakkı 3. Hava aracının tabiiyetini haiz olduğu ülkeden aldığı yolcu, yük ve postayı diğer bir üye devletin ülkesine indirme hakkı 4. Hava aracının başka bir üye devletin ülkesinden aldığı yolcu, yük ve postayı kendi ükesine götürüp indirme hakkı 5. Hava aracının herhangi bir devlet ülkesinden diğer herhangi bir devletin ülkesine gidecek yolcu, yük ve postayı serbestçe alarak götürebilme hakkı
Soru 55
Uluslararası standartlara ilaveler yapılması halinde aynı ilaveyi kabul etmeyen Devlet, uluslararası standarda yapılan ilaveden itibaren kaç gün içinde Konseyi bundan haberdar etmek zorundadır?
Seçenekler
A
7
B
15
C
30
D
60
E
90
Açıklama:
Şikago Konvansiyonu’nun 38. maddesi, uluslararası standartlar ve tavsiye edilen usullerden belli koşullar altında ayrılmaya izin vermektedir. Bir devlet bütün standartları ve tavsiye edilen uygulamaları veya bunlarda yapılmış bir değişikliği hemen uygulayabilecek durumda değilse veya uluslararası standartlar ve usullerden birini uygulayabilecek durumda değilse veya bunlara bir şey ilave etmişse bunu hemen Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatına bildirecek ve kendi uygulaması ile uluslararası standartlar ve usuller arasındaki farkı belirtecektir. Uluslararası standartlara ilaveler yapılması halinde aynı ilaveyi kabul etmeyen Devlet, uluslararası standarda yapılan ilaveden itibaren 60 gün içinde Konseyi bundan haberdar etmek zorundadır.
Soru 56
Akit devletlerin Şikago Konvansiyonu uyarınca hava sahalarının kullanımı konusunda açık yetkiye sahip olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hava Trafik Hakları
B
Çekince koyma hakkı
C
Uçuşları sınırlama hakkı
D
Egemenlik ilkesi
E
Özgürlük ilkesi
Açıklama:
Paris Konvansiyonunda her devletin kendi hava sahası üzerinde tam ve münhasır egemenliğine sahip olduğu ilkesi kabul edilmiştir. Şikago Konvansiyonu’nda bu ilke tekrarlanmıştır. Konvansiyonun birinci maddesine göre, “akit devletler, devletlerin ülkeleri üzerindeki hava sahasında tam ve münhasır egemenliklerine sahip olduklarını kabul ederler”. Konvansiyon havada egemenlik prensibine dayalıdır. Buna bağlı olarak devletler hava sahalarının kullanımı konusunda açık yetkiye sahiptir.
Soru 57
Transit geçiş hakkı olarak tanımlanabilen, ICAO tarafından öngörülen hava trafik hakkı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üçüncü trafik hakkı
B
Birinci trafik hakkı
C
Altıncı trafik hakkı
D
Dokuzuncu trafik hakkı
E
Yedinci trafik hakkı
Açıklama:
Hava trafik hakları şöyle sıralanmaktadır: • Birinci trafik hakkı: Sivil bir hava aracının yabancı ülke topraklarına inmeksizin onun üzerinden uçma hakkıdır (transit geçiş hakkı). • İkinci trafik hakkı: Sivil bir hava aracının yakıt almak veya bakım/onarım gibi teknik sebeplerle diğer ülke topraklarına inebilmek hakkıdır (teknik iniş hakkı). • Üçüncü trafik hakkı: Bir hava yolu işletmesinin hava araçlarının bağlı olduğu bayrak devletinin ülkesinden yabancı bir devletin ülkesine, ticari bir amaçla yolcu, yük ve posta taşıma hakkıdır (Bir hava aracının ticari bir amaçla kendi ülkesinden diğer bir ülkeye yolcu, yük ve posta taşıma hakkı). • Dördüncü trafik hakkı: Bir hava yolu işletmesinin hava araçlarının, yabancı bir devletin ülkesinden hava aracının bağlı olduğu bayrak devletinin ülkesine, ticari bir amaçla yolcu, posta ve yük taşıma hakkıdır (Bir hava aracının ticari bir amaçla başka bir ülkeden kendi ülkesine yolcu, yük ve posta taşıma hakkı). • Beşinci trafik hakkı: Kendi bayrak devletinin ülkesinde başlamak veya sona ermek kaydıyla; bir hava yolu işletmesinin hava araçlarının bağlı olduğu bayrak devletinin ülkesinden yabancı bir devletin ülkesine, ticari bir amaçla yolcu, yük ve postayı taşıdıktan sonra yine aynı devletin ülkesinden aldığı yolcu, yük ve postayı üçüncü bir devletin ülkesine götürme hakkıdır (kendi ülkesinde başlamak veya sona ermek kaydıyla bir ülke hava yolunun diğer iki ülke arasındaki yolcu, yük ve postayı taşıma hakkı). • Altıncı trafik hakkı: Üçüncü ve dördüncü trafik haklarının birleşimidir. Buna göre, bir hava yolu işletmesinin hava araçlarının, yabancı bir devletin ülkesinden ticari amaçlarla getirdiği yolcu, yük ve postayı bir başka devletin ülkesine taşıyabilme hakkıdır (Bir hava aracının ticari bir maksatla yabancı bir ülkeden kendi ülkesine getirdiği yolcu, yük ve postayı transit olarak yani gümrüğe sokmadan diğer bir ülkeye götürebilme hakkı). • Yedinci trafik hakkı: Bir hava yolu işletmesinin hava araçlarının, bağlı olduğu devletin ülkesinde başlamaksızın ya da sona ermeksizin, ticari amaçlarla yabancı iki devletin ülkesi arasındaki yolcu, yük ve postayı taşıma hakkıdır (Taşıyıcının kendi ülkesi dışında iki ülke arasında yolcu, yük ve posta taşıma hakkı).
Soru 58
Akit devletlerden her biri ülkesi dahilindeki bir noktadan ülkesi dâhilinde diğer bir noktaya ücret veya kira karşılığında yolcu, yük veya posta taşımak iznini diğer devletlerin hava araçlarına vermemek hakkına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uluslararası hava seyrüsefer serbestisi
B
Serbest rekabet
C
Hava trafik hakkı
D
Kabotaj hakkı
E
Egemenlik ilkesi
Açıklama:
Şikago Konvansiyonu 7. maddesine göre, akit (taraf) devletlerden her biri ülkesi dahilindeki bir noktadan ülkesi dâhilinde diğer bir noktaya ücret veya kira karşılığında yolcu, yük veya posta taşımak iznini diğer devletlerin hava araçlarına vermemek hakkına sahiptir. Buna göre devletler ülkesi içinde bir yerden diğer bir yere hava yoluyla yolcu, yük ve posta taşımayı kendi sicillerinde kayıtlı hava araçlarına verebilirler.
Akit bir devlet tarafından kabotaj yasağı konmadığı sürece kabotaj seferleri de serbesttir. Ancak tarifeli seferler izne tabi olduklarından bunların kabotaj seferleri yapabilmeleri ancak bu izni almalarıyla mümkündür. Tarifesiz seferlerde ise her üye devlet gerekli gördüğü düzen, şart ve sınırlamaları koymak suretiyle kabotaj seferlerini izne tabi tutabilir. Türkiye de 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu 31. maddesine göre; Türkiye Cumhuriyeti ülkesi içinde, iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları Türk hava araçları ile yapılır. Böylece Türkiye’de ülke içinde iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma izni diğer devletlerin hava araçlarına verilmemiştir
Akit bir devlet tarafından kabotaj yasağı konmadığı sürece kabotaj seferleri de serbesttir. Ancak tarifeli seferler izne tabi olduklarından bunların kabotaj seferleri yapabilmeleri ancak bu izni almalarıyla mümkündür. Tarifesiz seferlerde ise her üye devlet gerekli gördüğü düzen, şart ve sınırlamaları koymak suretiyle kabotaj seferlerini izne tabi tutabilir. Türkiye de 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu 31. maddesine göre; Türkiye Cumhuriyeti ülkesi içinde, iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları Türk hava araçları ile yapılır. Böylece Türkiye’de ülke içinde iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, yük ve posta taşıma izni diğer devletlerin hava araçlarına verilmemiştir
Soru 59
I. Konvansiyonu takiben çıkarılan standart ve tavsiyelere uygun olarak ülkesi dâhilinde havaalanlarını, radyo servislerini, meteorolojik servisleri ve diğer hava seyrüsefer kolaylıklarını temin etme zorunluluğu
II. Kendi vatandaşlarına diğer akit devlet tarafından verilmiş ehliyetname ve lisansları, kendi ülkesi üzerindeki uçuşlar için tanımamak hakkı
III. Ulusal sınırlar ile bitişik karasuları üzerindeki hava sahasında yargılama hakkı
Yukarıdakilerden hangisine veya hangilerine Şikago Konvansiyonu'nda yer verilmiştir?
II. Kendi vatandaşlarına diğer akit devlet tarafından verilmiş ehliyetname ve lisansları, kendi ülkesi üzerindeki uçuşlar için tanımamak hakkı
III. Ulusal sınırlar ile bitişik karasuları üzerindeki hava sahasında yargılama hakkı
Yukarıdakilerden hangisine veya hangilerine Şikago Konvansiyonu'nda yer verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
Yalnızca III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Konvansiyonun 28. maddesi, her devlete uluslararası hava seyrüseferini kolaylaştırmak amacıyla ve bu Konvansiyonu takiben çıkarılan standart ve tavsiyelere uygun olarak ülkesi dâhilinde havaalanlarını, radyo servislerini, meteorolojik servisleri ve diğer hava seyrüsefer kolaylıklarını temin etme zorunluluğu getirmektedir. Üye devletler haberleşme usullerine, kodlara, işaretlere, ışık ve diğer işletme uygulama ve kurallarına yönelik çıkarılan standart sistemleri kabul ve uygulama yükümlülüğü altındadırlar.
Havacılık personelinin sertifika, ehliyetname ve lisanslarıyla ilgili düzenleme Şikago Konvansiyonunun 32 ve 33. maddelerinde yapılmıştır. Uluslararası seyrüsefere katılan bir hava aracının pilotu ile işletmeye katılan ekipten her birinin, hava aracının tescil edildiği devlet tarafından verilmiş ehliyetname ve lisanslarının bulunması zorunludur. Akit devletlerden her biri kendi vatandaşlarına diğer akit devlet tarafından verilmiş ehliyetname ve lisansları, kendi ülkesi üzerindeki uçuşlar için tanımamak hakkını saklı tutar.
Her devletin kendi hava sahası üzerinde mutlak egemenliği vardır ve ulusal sınırlar ile bitişik karasuları üzerindeki hava sahasında ulusal yargılama uygulanır.
Havacılık personelinin sertifika, ehliyetname ve lisanslarıyla ilgili düzenleme Şikago Konvansiyonunun 32 ve 33. maddelerinde yapılmıştır. Uluslararası seyrüsefere katılan bir hava aracının pilotu ile işletmeye katılan ekipten her birinin, hava aracının tescil edildiği devlet tarafından verilmiş ehliyetname ve lisanslarının bulunması zorunludur. Akit devletlerden her biri kendi vatandaşlarına diğer akit devlet tarafından verilmiş ehliyetname ve lisansları, kendi ülkesi üzerindeki uçuşlar için tanımamak hakkını saklı tutar.
Her devletin kendi hava sahası üzerinde mutlak egemenliği vardır ve ulusal sınırlar ile bitişik karasuları üzerindeki hava sahasında ulusal yargılama uygulanır.
Soru 60
Aşağıdaki kavramlardan hangisi "bildirge, beyanname ve bildirim" anlamına gelir?
Seçenekler
A
Konvansiyon
B
Deklarasyon
C
Protokol
D
Akit devlet
E
Nihai senet
Açıklama:
Bildirge, beyanname ve bildirim anlamına gelen kavrama "Deklarasyon" denir.
Soru 61
18 - 29 Haziran 1910 tarihinde düzenlenen birçok Avrupa ülkesi ve Türkiye'nin de katıldığı konferansta aşağıdaki konulardan hangisinde anlaşmaya varılamamıştır?
Seçenekler
A
Devlet hava araçları
B
Gümrük ve ulaştırma
C
Personelin ehliyetnameleri
D
Hava gemilerinin tabiiyeti
E
Uçuş hakları
Açıklama:
Havacılık ilişkilerini uluslararası alanda bir düzene sokmanın önemini kavrayan 18
Avrupa devleti Fransız hükûmetinin teşebbüsü ile 18 - 29 Haziran 1910 tarihleri arasında
düzenlenen Konferansta bir Konvansiyon tasarısı hazırlanmıştır. 52 maddeden oluşan bu tasarı şu kısımları içermekteydi: Hava gemilerinin tabiiyeti, uçuşa elverişlilik belgeleri ve
personelin ehliyetnameleri, hava araçlarının yabancı ülkeler üzerinde uçuş hakları, kalkış, yere iniş ve uçuş hakkında kurallar, gümrük ve ulaştırma, devlet hava araçları, çeşitli
hükümler. Konferans sırasında uçuş hakkı, devletlerin ülkeleri üzerindeki hava sahasıyla
ilgili hakları konularında temel görüş farklılıkları yüzünden bir anlaşmaya varılamadan
konferans dağılmıştır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Avrupa devleti Fransız hükûmetinin teşebbüsü ile 18 - 29 Haziran 1910 tarihleri arasında
düzenlenen Konferansta bir Konvansiyon tasarısı hazırlanmıştır. 52 maddeden oluşan bu tasarı şu kısımları içermekteydi: Hava gemilerinin tabiiyeti, uçuşa elverişlilik belgeleri ve
personelin ehliyetnameleri, hava araçlarının yabancı ülkeler üzerinde uçuş hakları, kalkış, yere iniş ve uçuş hakkında kurallar, gümrük ve ulaştırma, devlet hava araçları, çeşitli
hükümler. Konferans sırasında uçuş hakkı, devletlerin ülkeleri üzerindeki hava sahasıyla
ilgili hakları konularında temel görüş farklılıkları yüzünden bir anlaşmaya varılamadan
konferans dağılmıştır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 62
Aşağıdaki devletlerden hangisi 13 Ekim 1919 tarihli Paris Konvansiyonu hiç katılmamıştır?
Seçenekler
A
Kanada
B
Finlandiya
C
Yugoslavya
D
Macaristan
E
Yeni Zelanda
Açıklama:
Paris Konferansı’na katılmış 32 devletin imzasına arz edilen Konvansiyonu onaylayan veya sonradan buna katılan devletler, 1 Ocak 1939 tarihinde katılma yıllarına göre şunlardır: 1922 yılı: Belçika, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya, Fransa, Güney Afrika, Hindistan, İrlanda, Japonya, Portekiz, Siyam, Yeni Zelanda, Yugoslavya, Yunanistan. 1923 yılı: Bulgaristan, Çekoslavakya, İtalya. 1924 yılı: Polonya, Romanya, Uruguay. 1927 yılı: Danimarka, İsveç. 1928 yılı: Hollanda 1931 yılı: Irak, Norveç. 1932 yılı: Finlandiya. 1934 yılı: İsviçre. 1935 yılı: Arjantin, İspanya. 1937 yılı: Letonya, Peru. 1938 yılı: Estonya. 1939 yılı: Paraguay Ayrıca Paris Konvansiyonunu imzalamakla beraber onaylamayan devletler şunlardır: Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Çin, Ekvador, Guatemala, Küba, Liberya, Nikaragua. Feshi
ihbar suretiyle Konvansiyondan çıkan devletler şunlardır: Bolivya, İran, Panama, Şili. Almanya, Rusya ve Macaristan Konvansiyona hiç girmemişlerdir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
ihbar suretiyle Konvansiyondan çıkan devletler şunlardır: Bolivya, İran, Panama, Şili. Almanya, Rusya ve Macaristan Konvansiyona hiç girmemişlerdir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 63
Aşağıdaki devletlerden hangisi 1926 Tarihli Madrid Konvansiyonun kurulmasına yardımcı olmuş ve 1935 yılında Paris Konvansiyonuna katılmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
İspanya
D
Arjantin
E
İtalya
Açıklama:
CINA’ da kendisine Fransa, İngiltere ve İtalya gibi iki oy hakkı verilmediği ve Birleşmiş Milletler Konseyi’nde daimî bir delegelik elde edemediği için Paris Konvansiyonu’na girmeyen İspanya, 1926 yılının Ekim ayında güney Amerika devletlerini bir hava anlaşması yapmak üzere Madrid’e davet etmiştir. Bu nedenle 25-30 Ekim 1926 tarihleri arasında Madrid’de toplanan siyasi konferans İbero-Amerikan Hava Seyrüsefer Konvansiyonu adı ile 1926 tarihli Madrid Konvansiyonu’nu kabul etmiştir.1935 yılında da İspanya ve Arjantin’in Paris Konvansiyonu’na katılmaları sonucunda Madrid Antlaşması önemini kaybetmiştir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 64
Aşağıdaki devletlerin hangisi sayesinde 1928 Tarihli Havana Konvansiyonu gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
İtalya
C
Fransa
D
ABD
E
İspanya
Açıklama:
Havana Konvansiyonu Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) girişimiyle yapılan bir Konvansiyondur.
Soru 65
- Diğer bir üye devletin ülkesi üzerinden transit olarak uçup geçme hakkı
- Hava aracının tabiiyetini haiz olduğu ülkeden aldığı yolcu, yük ve postayı diğer bir
üye devletin ülkesine indirme hakkı - Diğer bir üye devletin ülkesine teknik sebeplerle inebilme hakkı
- Hava aracının başka bir üye devletin ülkesinden aldığı yolcu, yük ve postayı kendi
ülkesine götürüp indirme hakkı
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
- Diğer bir üye devletin ülkesi üzerinden transit olarak uçup geçme hakkı
- Diğer bir üye devletin ülkesine teknik sebeplerle inebilme hakkı
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Hava Trafik Hakkıdır?
Seçenekler
A
Teknik iniş hakkı
B
Posta taşıma hakkı
C
Transit geçiş hakkı
D
Yolcu taşıma hakkı
E
Yük taşıma hakkı
Açıklama:
Hava Trafik haklarından Birinci trafik hakkı: Sivil bir hava aracının yabancı ülke topraklarına inmeksizin
onun üzerinden uçma hakkıdır (transit geçiş hakkı). Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
onun üzerinden uçma hakkıdır (transit geçiş hakkı). Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 67
Aşağıdaki hava trafik haklarından hangisi "Teknik İniş Hakkı"dır?
Seçenekler
A
Birinci Trafik Hakkı
B
Üçüncü Trafik Hakkı
C
Dördüncü Trafik Hakkı
D
İkinci Trafik Hakkı
E
Yedinci Trafik Hakkı
Açıklama:
Teknik İniş Hakkı, İkinci trafik hakkıdır. Bu şu anlama gelir: Sivil bir hava aracının yakıt almak veya bakım/onarım gibi teknik sebeplerle diğer ülke topraklarına inebilmek hakkıdır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 68
- Özel izin veya devletten başka şekilde yetki almış olmak şartıyla akit devletlerden birinin ülkesi üzerinden uçabilir
- Önceden izin almaya gerek olmaksızın akit devletlerin ülkesi üzerinde uçabilir
- Hava araçları ticari maksat dışında iniş yapabilir
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Şikago Konvansiyonu'na göre Tarifesiz hava hizmetlerinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Yalnız, I
B
Yalnız, III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Tarifesiz hava hizmetleri yapan hava araçları, önceden izin almaya gerek olmaksızın akit devletlerin ülkesi üzerinde uçabilir ve ticari maksat dışında iniş yapabilir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 69
Uluslararası hukuka göre, hava yolu kaptan pilotu ve uçuş personelinin sorumluluğu aşağıdaki konvansiyonların hangisinde düzenlenmemiştir?
Seçenekler
A
Varşova Konvansiyonu
B
Guadalajara Konvansiyonu
C
Montreal Konvansiyonu
D
Madrid Konvansiyonu
E
Roma Konvansiyonu
Açıklama:
Uluslararası hukuka göre, hava yolu kaptan pilotu ve uçuş personelinin sorumluluğu Varşova Konvansiyonu, Lahey Protokolü, Guadalajara Konvansiyonu, Guatemala Protokolü, 1952 Roma Konvansiyonu ve 1978 Montreal Protokolü, 1999 Montreal Konvansiyonu’nda düzenlenmiştir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 70
Devletler arası siyasal, ekonomik, kültürel vb. alanlarda yapılan uzlaşma ve bu uzlaşmanın tespit edildiği belgeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deklarasyon
B
Bildiri
C
Konvansiyon
D
Beyanname
E
Mutabakat Zaptı
Açıklama:
Konvansiyon: Devletler arası siyasal, ekonomik, kültürel vb. alanlarda yapılan uzlaşma ve bu uzlaşmanın tespit edildiği belge.
Soru 71
1919 tarihli Paris Konvansiyonu'nun en önemli başarılarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler tarafından denetlenmesi
B
Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimî Komisyonu'nun kurulması
C
Savaş zamanına ait hava hukuku kurallarını düzenlemesi
D
Dünya genelinden ziyade Avrupa bölgesi ile sınırlı kalması
E
Türkiye'nin Konvansiyona katılması
Açıklama:
Konvansiyonu’nun en önemli başarılarından biri Uluslararası Hava Seyrüseferi Daimî Komisyonu (Commission Internationale de Navigation Aèrienne-CINA) kısaca CINA’nın kurulması olmuştur. CINA, Paris Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasını, uluslararası hava kamu hukukunun gelişmesini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. CINA Birleşmiş Milletler denetimi altında faaliyet göstermiştir. CINA’nın böyle siyasi bir teşekkülün denetimi altında bağımsızlığını koruyamayacağı ve çalışmalarının politik müdahalelerle kesintiye uğrayacağı endişesi ortaya çıkmıştır. Fakat bu gerçekleşmemiş, CINA görüşme ve kararlarında daima bağımsızlığını korumuştur. Denetim, toplantılara karşılıklı olarak birer temsilci göndermek ve komisyonun çalışmaları hakkında Birleşmiş Milletleri haberdar etme ile sınırlı kalmıştır. CINA Birleşmiş Milletler dışında Pan Amerikan Birliği ile de görüşmeler yapmıştır. CINA uluslararası hava kamu hukukunun oluşum ve gelişmesinde büyük bir rol oynamıştır.
Soru 72
I. Teknik eklerinin olmaması
II. Daimi bir komisyon oluşturulmaması
III.Amerika kıtasındaki ülkelerce imzalanması
Yukarıdaki özelliklerden hangisi veya hangileri 1928 tarihli Havana Konvansiyonu'nu 1919 Paris Konvansiyonu'ndan ayırıcı niteliktedir?
II. Daimi bir komisyon oluşturulmaması
III.Amerika kıtasındaki ülkelerce imzalanması
Yukarıdaki özelliklerden hangisi veya hangileri 1928 tarihli Havana Konvansiyonu'nu 1919 Paris Konvansiyonu'ndan ayırıcı niteliktedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Havana Konvansiyonu, Paris Konvansiyonu’ndan esaslı noktalarda farklıdır. Konvansiyon 37 maddeden oluşup fasıllara ayrılmamıştır. Teknik ekleri de yoktur. Teknik konularla ilgili hükümler Konvansiyonda geçmektedir. Konvansiyon CINA’ya benzer daimî bir komisyon oluşturmamıştır. İdari işler birliğe dâhil devletlere bırakılmıştır. Hava haritalarının düzenlenmesi, meteoroloji haberlerinin iletilmesi, standart bir işaret sisteminin oluşturulması vb. işler üye devletlere yükletilmiştir. Ancak bunun sakıncaları anlaşılmış ve 1937 yılında Lima Kongresi’nde bu gibi işler için daimî bir büro oluşturulmuştur.
Konvansiyon 21 devlet (ABD, Arjantin, Bolivya, Brezilya, Dominik Cumhuriyeti, Ekvador, Guetemala, Haiti, Honduras, Kolombiya, Kosta Rika, Küba, Meksika, Nikaragua, Panama, Paraguay, Peru, San Salvador, Şili, Uruguay, Venezuela) tarafından imzalanmış fakat 16 devlet tarafından onaylanmıştır. Bu devletler: ABD, Bolivya, Brezilya, Dominik Cumhuriyeti, Ekvador, Guatemala, Haiti, Honduras, Kosta Rika, Küba, Meksika, Nikeragua, Panama, Şili, Uruguay, Venezuela’dır. Şikago Konvansiyonunun 80’inci maddesindeki taahhütlerine uygun olarak ABD, Dominik Cumhuriyeti, Guatemala, Meksika ve Şili Havana Anlaşmasının feshini ihbar etmişlerdir.
Konvansiyon 21 devlet (ABD, Arjantin, Bolivya, Brezilya, Dominik Cumhuriyeti, Ekvador, Guetemala, Haiti, Honduras, Kolombiya, Kosta Rika, Küba, Meksika, Nikaragua, Panama, Paraguay, Peru, San Salvador, Şili, Uruguay, Venezuela) tarafından imzalanmış fakat 16 devlet tarafından onaylanmıştır. Bu devletler: ABD, Bolivya, Brezilya, Dominik Cumhuriyeti, Ekvador, Guatemala, Haiti, Honduras, Kosta Rika, Küba, Meksika, Nikeragua, Panama, Şili, Uruguay, Venezuela’dır. Şikago Konvansiyonunun 80’inci maddesindeki taahhütlerine uygun olarak ABD, Dominik Cumhuriyeti, Guatemala, Meksika ve Şili Havana Anlaşmasının feshini ihbar etmişlerdir.
Soru 73
Şikago Konvansiyonu görüşmeleri sırasında akit devletler arasında tam bir hava seyrüsefer serbestisinin kabulünü ve hava taşımacılığında rekabet serbestisini savunan tez aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD tezi
B
İngiltere tezi
C
Kanada tezi
D
Yeni Zelanda tezi
E
Avustralya tezi
Açıklama:
Konferans görüşmeleri sırasında tarifeli hava hizmetlerinin tabi olacağı rejim ve sivil havacılık teşkilatının yetkileri konularında önemli görüş farklılıkları ortaya çıkmıştır. İleri sürülen fikirler ABD, İngiltere, Kanada ve Avustralya ile Yeni Zelanda tezi olarak dörde ayrılıyordu.
ABD tezi, akit devletler arasında tam bir hava seyrüsefer serbestisinin kabulünü ve hava taşımacılığında rekabet serbestisini savunmaktadır. Kurulacak uluslararası sivil havacılık teşkilatına teknik konularda sınırlı, ekonomik alanda ise istişari nitelikte yetki verilmesi talep edilmektedir. İsveç ve Hollanda ABD görüşünü destekliyorlardı.
ABD tezi, akit devletler arasında tam bir hava seyrüsefer serbestisinin kabulünü ve hava taşımacılığında rekabet serbestisini savunmaktadır. Kurulacak uluslararası sivil havacılık teşkilatına teknik konularda sınırlı, ekonomik alanda ise istişari nitelikte yetki verilmesi talep edilmektedir. İsveç ve Hollanda ABD görüşünü destekliyorlardı.
Soru 74
Aşağıdaki dillerden hangisi Şikago Konvansiyonu'nun resmi dillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İngilizce
B
Fransızca
C
Almanca
D
İspanyolca
E
Arapça
Açıklama:
Konvansiyonun resmî dili başlangıçta sadece İngilizce idi. 24 Eylül 1968 tarihinde Buenos Aires de yapılan ve Şikago Konvansiyonu’na eklenen Protokol ile Fransızca ve İspanyolca da resmî diller arasına katılmıştır. 1977 yılında Rusça, daha sonra Arapça ve Çince resmî diller arasına eklenmiştir. 1999 yılının Eylül ayından beri Konvansiyon metninde altı dil resmî dil olarak geçmektedir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi ile akit devletlerin birbirine tanıdığı haklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hava aracının başka bir üye devletin ülkesinden aldığı yolcu, yük ve postayı kendi ükesine götürüp indirme hakkı
B
Diğer bir üye devletin ülkesi üzerinden transit olarak uçup geçme hakkı
C
Diğer bir üye devletin ülkesine teknik sebeplerle inebilme hakkı
D
Diğer bir üye devletin askeri bölgelerine serbestçe inebilme hakkı
E
Hava aracının tabiiyetini haiz olduğu ülkeden aldığı yolcu, yük ve postayı diğer bir üye devletin ülkesine indirme hakkı
Açıklama:
Uluslararası Hava Ulaştırma Sözleşmesi sekiz maddeden oluşmaktadır. Önemli olan birinci maddesidir. Birinci maddeye göre; akit devletler birbirine beş hakkı vermektedirler: 1. Diğer bir üye devletin ülkesi üzerinden transit olarak uçup geçme hakkı 2. Diğer bir üye devletin ülkesine teknik sebeplerle inebilme hakkı 3. Hava aracının tabiiyetini haiz olduğu ülkeden aldığı yolcu, yük ve postayı diğer bir üye devletin ülkesine indirme hakkı 4. Hava aracının başka bir üye devletin ülkesinden aldığı yolcu, yük ve postayı kendi ülkesine götürüp indirme hakkı 5. Hava aracının herhangi bir devlet ülkesinden diğer herhangi bir devletin ülkesine gidecek yolcu, yük ve postayı serbestçe alarak götürebilme hakkı
Bunlar beş serbesti, beş imtiyaz, beş hürriyet diye de anılmaktadır. Askerî bölgeler için iniş askerî makamların iznine tabidir. İniş yapan uçakların uygun hizmetlerde bulunması istenebilir. Kabotaj hakkı saklı tutulmuştur. Akit devlet takip edilecek yolu ve kullanılacak alanları belirleyebilir. Bu alanlarda harçlar alabilir. Kurallara uygun hareket etmeyen şirketlere izin vermeyebilir. Her devlet imza veya katılma sırasında beşinci hürriyeti vermemeyi saklı tutabilir ve sonra da Konseye haber vererek verdiğinden vazgeçebilir. Türkiye bu sözleşmeyi önşart ile imzalamış ve hükûmetin iznine tabi tutmuştur. Bu sözleşmenin yürürlüğe girmesi için 26 devletin kabulü gerekiyordu oysa 15 devlet kabul etti. Bu nedenle sözleşme yürürlüğe girmemiştir.
Bunlar beş serbesti, beş imtiyaz, beş hürriyet diye de anılmaktadır. Askerî bölgeler için iniş askerî makamların iznine tabidir. İniş yapan uçakların uygun hizmetlerde bulunması istenebilir. Kabotaj hakkı saklı tutulmuştur. Akit devlet takip edilecek yolu ve kullanılacak alanları belirleyebilir. Bu alanlarda harçlar alabilir. Kurallara uygun hareket etmeyen şirketlere izin vermeyebilir. Her devlet imza veya katılma sırasında beşinci hürriyeti vermemeyi saklı tutabilir ve sonra da Konseye haber vererek verdiğinden vazgeçebilir. Türkiye bu sözleşmeyi önşart ile imzalamış ve hükûmetin iznine tabi tutmuştur. Bu sözleşmenin yürürlüğe girmesi için 26 devletin kabulü gerekiyordu oysa 15 devlet kabul etti. Bu nedenle sözleşme yürürlüğe girmemiştir.
Soru 76
Şikago Konvansiyonu'nun teknik eklerinin hazırlanması görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
CIANA
B
ICAO
C
CINA
D
PICAO
E
IATA
Açıklama:
Şikago Konvansiyonu’nun 37 ve 38. maddeleri uçuş usul ve kurallarının standartlaştırılmasını sağlamaktadır. Şikago Konferansı sırasında ilgili komiteler teknik ekler ile ilgili tasarılar hazırlamışlardır. Konferans da, asıl ekler hazırlanıncaya kadar devletlere ulusal hükümlerini hazırlarken bunları göz önünde bulundurmaları tavsiyesinde bulunulmuştur. Teknik ekler tasarıları konferans sonucunda kabul edilen eklerden biri olarak yer almaktadır. ICAO’nun ilgili bölümleri de bu tasarıları gözden geçirdikten sonra üye devletlere tavsiye etmiştir. Teknik eklerin hazırlanması görevi ICAO’ya verilmiştir.
Soru 77
Şikago ve Pairs konvansiyonlarında tanınan egemenlik ilkesi ile ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Pilotsuz uçabilen hava araçları her daim akit devletlerden birinin ülkesi üzerinden uçabilir.
B
Devletler hava sahalarının kullanımı konusunda kısıtlı yetkilere sahiptir.
C
Akit devletlerden her biri yasaklanan veya sınırlama yapılan bölgelere giren herhangi bir hava aracını ülkesi dahilinde göstereceği bir hava limanına inmesi için pazarlık başlatabilir.
D
Akit devletlerden her biri istisnai şartlar altında veya olağanüstü haller devam ettikçe yahut kamu emniyeti gereği ülkesinin tamamı veya bir kısmı üzerinden uçulmasını geçici olarak sınırlama veya yasaklama hakkına sahiptirler.
E
Akit devletlerden her biri askerî zorunluluk veya kamunun emniyeti gereği başka devletlerin hava araçlarının, ülkesinin belirli sahaları üzerinden uçmamasını o devletten talep edebilir.
Açıklama:
Pilotsuz uçabilen hava araçları ancak özel yetki verilmiş olmak ve bu yetki hükümlerine uymak şartıyla akit devletlerden birinin ülkesi üzerinden uçabilir. Akit devletler pilotsuz uçabilen böyle bir hava aracının sivil hava araçlarına açık olan sahalardaki uçuşunu sivil hava araçlarına tehlike oluşturmayacak şekilde kontrol etmeyi taahhüt ederler (Şikago Konvansiyonu madde 8). Akit devletlerden her biri askerî zorunluluk veya kamunun emniyeti gereği başka devletlerin hava araçlarının, ülkesinin belirli sahaları üzerinden uçmasını sınırlandırabilir veya yasaklayabilir. Fakat ülkesi konu olan devlete ait uluslararası tarifeli hava hizmetlerinde çalışan hava araçlarıyla diğer akit devletlere ait aynı hizmetlerde çalışan hava araçları arasında ayrım yapılmayacaktır (Şikago Konvansiyonu madde 9/a). Akit devletlerden her biri istisnai şartlar altında veya olağanüstü haller devam ettikçe yahut kamu emniyeti gereği ülkesinin tamamı veya bir kısmı üzerinden uçulmasını, o andan itibaren hüküm ifade etmek üzere geçici olarak sınırlama veya yasaklama hakkına sahiptirler
Soru 78
I. Uçuşlar birden çok devletin ülkesi üzerinden olmalı
II.Uçuşlar hava araçlarıyla ücret karşılığı yolcu, posta veya yük taşınması için ve her bir uçuş hakkının kullanımına açık olacak şekilde yapılmalı
III. Uçuşlar 1. ilan edilmiş bir uçuş planına göre 2. ya da açık bir surette sistemli bir seri oluşturacak şekilde düzenli veya sık olarak yapılmak suretiyle iki yada daha fazla nokta arasında ulaşıma hizmet etmeli
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tarifeli uluslararası hava hizmetine ilişkin özellikler arasında yer almaktadır?
II.Uçuşlar hava araçlarıyla ücret karşılığı yolcu, posta veya yük taşınması için ve her bir uçuş hakkının kullanımına açık olacak şekilde yapılmalı
III. Uçuşlar 1. ilan edilmiş bir uçuş planına göre 2. ya da açık bir surette sistemli bir seri oluşturacak şekilde düzenli veya sık olarak yapılmak suretiyle iki yada daha fazla nokta arasında ulaşıma hizmet etmeli
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tarifeli uluslararası hava hizmetine ilişkin özellikler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Şikago Konvansiyonu tarifeli hava hizmetlerini tanımlamamıştır. Konvansiyon hükümlerinin uygulanması bakımından önem arz eden bu konu doktrin ve ICAO organları tarafından ele alınmıştır. 28 Mart 1952 tarihinde ICAO Konseyi tarifeli uluslararası hizmetler için bir tanım kabul etmiştir.
“Tarifeli uluslararası hava hizmeti, aşağıdaki özelliklere sahip olan bir uçuş serisidir: a. Uçuşlar birden çok devletin ülkesi üzerinden olmalıdır. b Uçuşlar hava araçlarıyla ücret karşılığı yolcu, posta veya yük taşınması için ve her bir uçuş hakkının kullanımına açık olacak şekilde yapılmalıdır. c Uçuşlar 1. ilan edilmiş bir uçuş planına göre 2. ya da açık bir surette sistemli bir seri oluşturacak şekilde düzenli veya sık olarak yapılmak suretiyle iki yada daha fazla nokta arasında ulaşıma hizmet etmelidir.”
“Tarifeli uluslararası hava hizmeti, aşağıdaki özelliklere sahip olan bir uçuş serisidir: a. Uçuşlar birden çok devletin ülkesi üzerinden olmalıdır. b Uçuşlar hava araçlarıyla ücret karşılığı yolcu, posta veya yük taşınması için ve her bir uçuş hakkının kullanımına açık olacak şekilde yapılmalıdır. c Uçuşlar 1. ilan edilmiş bir uçuş planına göre 2. ya da açık bir surette sistemli bir seri oluşturacak şekilde düzenli veya sık olarak yapılmak suretiyle iki yada daha fazla nokta arasında ulaşıma hizmet etmelidir.”
Soru 79
Şikago Konvasniyonu uyarınca aşağıdakilerden hangisi devlet hava aracı olarak tanımlanmamaktadır?
Seçenekler
A
Orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullanılan hava araçları
B
Askeri hizmetlerde kullanılan hava araçları
C
Gümrük hizmetlerinde kullanılan hava araçları
D
Zabıta (polis) hizmetlerinde kullanılan hava araçları
E
Konvansiyon kapsamı dışında kalan hava araçları
Açıklama:
Şikago Konvansiyonu üçüncü maddesine göre, askerî, gümrük ve zabıta (polis) hizmetlerinde kullanılan hava araçları devlet hava aracıdır. Devlet hava aracı tanımında temel kriter kamu hizmetlerinde kullanılıyor olmasıdır. Kural olarak, devletin kontrolü altında olan ve devlet tarafından devletin amacı için kullanılan hava araçları devlet hava aracı olarak tanınmaktadır.
2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu 3/c maddesine göre; devlet hava aracı, devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçlarını ifade etmektedir. Devlet hava araçları, açık hüküm bulunmayan hallerde Sivil Havacılık Kanununun kapsamı dışındadır.
2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu 3/c maddesine göre; devlet hava aracı, devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçlarını ifade etmektedir. Devlet hava araçları, açık hüküm bulunmayan hallerde Sivil Havacılık Kanununun kapsamı dışındadır.
Ünite 3
Soru 1
İlk Fransız hava yolu şirketi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lignes Aerennes Farman
B
British Airways
C
The Aircraft Transport and Travel
D
Imperial Airways
E
Armstrong Whitworth
Açıklama:
8 Şubat 1919 tarihinde ilk Fransız Hava Yolu şirketi Lignes Aerennes Farman kurulmuştur.
Soru 2
Londra ve Paris arasında ilk uluslararası tarifeli hizmetler hangi yılda gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1919
B
1920
C
1921
D
1922
E
1923
Açıklama:
25 Ağustos 1919 tarihinde Londra ve Paris arasında ilk uluslararası tarifeli hizmetler Imperial Hava Yolları ve The Aircraft Transport and Travel Ltd (AT&T) (Uçak Taşıma ve Seyahat Limited Şirketi) tarafından başlatılmıştır.
Soru 3
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı nerede yapılmıştır?
Seçenekler
A
Londra
B
Paris
C
Varşova
D
Ankara
E
Viyana
Açıklama:
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 26 Ekim 1925 Pazartesi günü Paris’te toplanmıştır.
Soru 4
1925 tarihli Paris Konferansı'na kaç devlet katılmıştır?
Seçenekler
A
44
B
45
C
46
D
47
E
48
Açıklama:
Paris’te 26 Ekim-6 Kasım 1925 tarihleri arasında 47 devletin katılımıyla toplanan konferansta Fransa tarafından hazırlanan ön tasarı görüşülmüştür.
Soru 5
1929 tarihli Varşova Konvinasyonu kaç maddeden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
39
B
40
C
41
D
42
E
43
Açıklama:
Konvansiyon 41 madde ve beş bölümden oluşmaktadır.
Soru 6
Varşova Konvansiyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Taşıma uluslararası olmalıdır.
B
Taşımanın hava aracı ile yapılması gerekir.
C
Yolcu, bagaj ve yük taşımalarına uygulanır.
D
Taşıma ücret karşılığında yapılır.
E
Posta taşımalarını da kapsar.
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu yolcu, bagaj ve yük taşımalarına uygulanır. Posta taşımaları kapsam dışıdır.
Soru 7
Guatemala City Protokolü’nü kaç devlet onaylamıştır?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
Guatemala City Protokolü’nü sadece 7 devlet onaylamıştır.
Soru 8
Türk Sivil Havacılık Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi yolcu bileti üzerinde yer almaz?
Seçenekler
A
Bileti düzenleyen acentenin ticaret unvanı
B
Taşıyıcının ticaret unvanı
C
Yolcunun adı ve soyadı
D
Kalkış ve varış yerleri
E
Biletin numarası
Açıklama:
Yolcu taşıma sözleşmesinde, taşıyıcı, yolcuya uluslararası standartlara uygun olan bir bilet vermekle yükümlüdür. Bilette; taşıyıcının adı veya ticaret unvanı ve adresi, yolcunun adı ve soyadı, biletin numarası ile düzenlendiği gün ve yeri, taşıma ücreti, bilet ücretsiz verilmişse buna dair kayıt, kalkış, varış ve varsa aktarma yerleri ile ilgili bilgiler yer almaktadır.
Soru 9
Türk Sivil Havacılık Kanunu'na göre hava yük senedi kaç nüsha olarak düzenlenir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu'na göre hava yük senedi üç nüsha olarak düzenlenir. Birinci nüshaya “Taşıyıcı için” yazılır ve yükleten tarafından imzalanır. İkinci nüshaya “Gönderilen için” yazılır ve taşıyıcı ile yükleten tarafından imzalanır. Üçüncü nüsha, taşıyıcı tarafından imzalanarak, yükün teslim alınmasından sonra, yükletene verilir.
Soru 10
Bagaj veya yük taşımacılığında zarara uğrayan kişi hangi süre içerisinde dava açmalıdır?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
3 yıl
D
4 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
Sorumluluğa ilişkin davaların iki yıllık süre içinde açılması gerekir. İki yıllık süre içinde dava açılmaması halinde tazminat hakkı ortadan kalkacağından taşıyıcının sorumluluğu sona erecektir.
Soru 11
Montreal Konvansiyonuna göre öğrenilmemiş hasarlarda kayıtlı bagajlar için ihbar süresi kaç gündür?
Seçenekler
A
3 gün
B
4 gün
C
5 gün
D
6 gün
E
7 gün
Açıklama:
Öğrenilmiş hasarlarda ihbarın derhâl yapılması gerekirken, öğrenilmemiş hasarlarda kayıtlı bagajlar için yedi gün, yük için ondört günlük ihbar süreleri devam etmektedir.
Soru 12
İlk Fransız Hava Yolu şirketi Lignes Aerennes Farman ilk uçularını hangi ülkeler arasında gerçekleştirmiştir?
Seçenekler
A
Paris- Londra
B
Amerika- Fransa
C
Amerika-Paris
D
Fransa-Paris
E
Paris-İngiltere
Açıklama:
8 Şubat 1919 tarihinde ilk Fransız Hava Yolu şirketi Lignes Aerennes Farman kurulmuş ve Paris ile Londra arasında düzensiz uçuşlara başlamıştır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Varşova Konvansiyonu’nu 12 Ekim 1929 tarihinde imzalayan ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
Kuzey İrlanda
D
İspanya
E
Büyük Britanya
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nun tam ismi “Hava yolu ile Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Konvansiyon”dur. Konvansiyon 12 Ekim 1929 tarihinde Varşovada şu 23 Devlet temsilcilerince imzalanmıştır: Almanya, Avusturya, Belçika, Brezilya, Danimarka, İspanya, Fransa, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda, Avustralya, Güney Afrika, Yunanistan, İtalya, Japonya, Letonya, Lüksemburg, Meksika, Norveç, Hollanda, Polonya, Romanya, İsviçre, Çekoslavakya, Sovyet Rusya, Yugoslavya. Konvansiyon, onaylayan devletler arasında 13 Şubat 1933 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 14
Lahey Protokolü, Türkiye'de kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1972
B
1974
C
1976
D
1978
E
1980
Açıklama:
Lahey Protokolü Türkiye’de 23 Haziran 1978 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 15
"Varşova Konvansiyonu, Konvansiyonu değiştiren protokoller ve ek protokollerin tarafları farklı olduğundan yedi değişik Varşova Konvansiyonu mevcuttur. Bunların ikisi yürürlüğe girmemiştir."
Aşağıdakilerden hangisi yürürlüğe girmemiş olanlardan biridir?
Aşağıdakilerden hangisi yürürlüğe girmemiş olanlardan biridir?
Seçenekler
A
1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
B
1975 yılında 1 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
C
1955 tarihli Lahey Protokolü tarafından değiştirilen 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
D
1971 tarihli Guatemala Konvansiyonu tarafından değiştirilen Varşova/Lahey Konvansiyonu
E
1975 yılında 4 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen Varşova/Lahey Konvansiyonu
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu, Konvansiyonu değiştiren protokoller ve ek protokollerin tarafları farklı olduğundan yedi değişik Varşova Konvansiyonu mevcuttur. Bunların ikisi yürürlüğe girmemiştir. Bunlar şöyledir:
1. 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
2. 1975 yılında 1 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
3. 1955 tarihli Lahey Protokolü tarafından değiştirilen 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
4. 1975 yılında 2 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen Varşova/Lahey konvansiyonu
5. 1971 tarihli Guatemala Konvansiyonu tarafından değiştirilen Varşova/Lahey Konvansiyonu (yürürlüğe girmemiştir)
6. 1975 yılında 3 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen Varşova/Lahey/Guatemala Protokolü (yürürlüğe girmemiştir)
7. 1975 yılında 4 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen Varşova/Lahey
Konvansiyonu
1. 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
2. 1975 yılında 1 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
3. 1955 tarihli Lahey Protokolü tarafından değiştirilen 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
4. 1975 yılında 2 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen Varşova/Lahey konvansiyonu
5. 1971 tarihli Guatemala Konvansiyonu tarafından değiştirilen Varşova/Lahey Konvansiyonu (yürürlüğe girmemiştir)
6. 1975 yılında 3 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen Varşova/Lahey/Guatemala Protokolü (yürürlüğe girmemiştir)
7. 1975 yılında 4 numaralı Montreal Protokolü tarafından değiştirilen Varşova/Lahey
Konvansiyonu
Soru 16
Gerçekleşen zarar ile sorumluluğu doğuran olay ve davranış arasındaki sebep ve sonuç ilişkisi sonucu ortaya çıkan duruma verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zilyetlik
B
İtiraz
C
İhbar
D
Karine
E
İlliyet bağı
Açıklama:
İlliyet bağı: Gerçekleşen zarar ile sorumluluğu doğuran olay ve davranış arasındaki sebep ve sonuç ilişkisine verilen ad
Soru 17
Bir şey üzerindeki fiilî tasarruf biçiminde ortaya çıkan hakimiyet olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zilyetlik
B
İtiraz
C
İhbar
D
Karine
E
Müterafik
Açıklama:
Zilyetlik: Bir şey üzerindeki fiilî tasarruf biçiminde ortaya çıkan hakimiyet
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi taşıyıcının belirli hâllerde sorumluluktan kurtulmasını sağlayan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İspat kültefinin yerine getirilmesi
B
Belli bir süre içinde dava açılması
C
Belli sürelerde hasar ihbarında bulunulmaması
D
Sorumsuzluk kayıtları
E
Müterafik (Ortak) kusur
Açıklama:
Taşıyıcının belirli hâllerde sorumluluktan kurtulması mümkündür. Bu hâller aşağıda açıklanmaktadır:
İspat kültefinin yerine getirilmesi
Müterafik (Ortak) kusur
Belli sürelerde hasar ihbarında bulunulmaması
Belli bir süre içinde dava açılmaması
Sorumsuzluk kayıtları
İspat kültefinin yerine getirilmesi
Müterafik (Ortak) kusur
Belli sürelerde hasar ihbarında bulunulmaması
Belli bir süre içinde dava açılmaması
Sorumsuzluk kayıtları
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Montreal Konvansiyonunun getirdiği yenilikler ve önemli özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Konvansiyon sözleşme, protokol ve eklerden oluşan Varşova sistemindeki düzenlemeleri tek bir konvansiyonda birleştirmektedir.
B
Yeni sözleşme metninin resmî dilleri Arapça, Çince, İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolcadır.
C
Hava yolu taşıyıcısının sınırlı sorumluluğu olduğu kabul edilmiştir.
D
Hava taşıyıcıları, tazminatların ödenmesini olanaklı kılacak sigortanın sağlanmış olduğuna ilişkin kanıt belgesini sunmaya mecbur tutulmaktadır.
E
Varşova sistemindeki taşıma belgeleri düzenlemeleri değişen şartlara uyumlu hale getirilmiştir, modernleştirilmiş ve basitleştirilmiştir.
Açıklama:
Montreal Konvansiyonunun en önemli özellikleri ve getirdiği yenilikler şunlardır:
Konvansiyon sözleşme, protokol ve eklerden oluşan Varşova sistemindeki düzenlemeleri tek bir konvansiyonda birleştirmektedir. Eski sistemde daha sonra yapılan protokollerle getirilen en iyi unsurlar Konvansiyona alınmıştır.
Yeni sözleşme metninin resmî dilleri Arapça, Çince, İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolca dır.
Hava yolu taşıyıcısının sınırsız sorumluluğunu kabul etmiştir. Yolcu taşımacılığında kazadan meydana gelen ölüm ve yaralanmalarda iki aşamalı sorumluluk sistemi getirilmiştir.
Varşova sistemindeki taşıma belgeleri düzenlemeleri değişen şartlara uyumlu hale getirilmiştir, modernleştirilmiş ve basitleştirilmiştir. Konvansiyon taşıma belgelerinin kâğıt belge yerine elektronik olarak hazırlanmasına izin vermektedir.
Konvansiyon sorumluluk davasında yetkili mahkemelere bir tane daha ek yapmıştır. Bu beşinci yargı yetkisi olarak adlandırılmaktadır.
Hava taşıyıcıları, tazminatların ödenmesini olanaklı kılacak sigortanın sağlanmış olduğuna ilişkin kanıt belgesini sunmaya mecbur tutulmaktadır.
Konvansiyon sözleşme, protokol ve eklerden oluşan Varşova sistemindeki düzenlemeleri tek bir konvansiyonda birleştirmektedir. Eski sistemde daha sonra yapılan protokollerle getirilen en iyi unsurlar Konvansiyona alınmıştır.
Yeni sözleşme metninin resmî dilleri Arapça, Çince, İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolca dır.
Hava yolu taşıyıcısının sınırsız sorumluluğunu kabul etmiştir. Yolcu taşımacılığında kazadan meydana gelen ölüm ve yaralanmalarda iki aşamalı sorumluluk sistemi getirilmiştir.
Varşova sistemindeki taşıma belgeleri düzenlemeleri değişen şartlara uyumlu hale getirilmiştir, modernleştirilmiş ve basitleştirilmiştir. Konvansiyon taşıma belgelerinin kâğıt belge yerine elektronik olarak hazırlanmasına izin vermektedir.
Konvansiyon sorumluluk davasında yetkili mahkemelere bir tane daha ek yapmıştır. Bu beşinci yargı yetkisi olarak adlandırılmaktadır.
Hava taşıyıcıları, tazminatların ödenmesini olanaklı kılacak sigortanın sağlanmış olduğuna ilişkin kanıt belgesini sunmaya mecbur tutulmaktadır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yeni Montreal Konvansiyonu’nda kayıtlı bagaj ve yük bakımından yapılan düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gecikme nedeniyle yolcunun zarara uğraması hâlinde yolcu başına 4694 Özel Çekme Hakkı
B
Ölüm veya yaralanma hâlinde yolcu başına 113.100 Özel Çekme Hakkı
C
Bagajın kaybı ve hasarı hâlinde yolcu başına 1131 Özel Çekme Hakkı
D
Yolcu taşımacılığında gecikme nedeniyle meydana gelen zararlarda taşıyıcının sorumluluğu yolcu başına 4150 Özel Çekme Hakkı
E
Yükün kaybı veya hasarı hâlinde kilogram başına 19 Özel Çekme Hakkı
Açıklama:
1 Ocak 2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yeni sorumluluk sınırları şöyle belirlenmiştir:
• Yükün kaybı veya hasarı hâlinde kilogram başına 19 ÖÇH,
• Bagajın kaybı ve hasarı hâlinde yolcu başına 1131 ÖÇH,
• Gecikme nedeniyle yolcunun zarara uğraması hâlinde yolcu başına 4694 ÖÇH,
• Ölüm veya yaralanma hâlinde yolcu başına 113.100 ÖÇH.
• Yükün kaybı veya hasarı hâlinde kilogram başına 19 ÖÇH,
• Bagajın kaybı ve hasarı hâlinde yolcu başına 1131 ÖÇH,
• Gecikme nedeniyle yolcunun zarara uğraması hâlinde yolcu başına 4694 ÖÇH,
• Ölüm veya yaralanma hâlinde yolcu başına 113.100 ÖÇH.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yolcu taşıma sözleşmesine göre yolcu taşıma sırasında verilen bilette olması gereken bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Taşıyıcının adı veya ticaret unvanı ve adresi
B
Yolcunun adı ve soyadı
C
Biletin numarası ile düzenlendiği gün ve yeri
D
Taşıma ücreti; bilet ücretsiz verilmişse buna dair kayıt
E
Bagaj kuponunun tarih ve numarası
Açıklama:
Taşıma belgeleri Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun (TSHK) 107-116 maddeleri arasında
düzenlenmiştir. Yolcu taşıma sözleşmesinde, taşıyıcı, yolcuya aşağıdaki kayıtları içeren ve uluslararası standartlara uygun olan bir bilet vermekle yükümlüdür (TSHK m.107);
a. Taşıyıcının adı veya ticaret unvanı ve adresi,
b. Yolcunun adı ve soyadı,
c. Biletin numarası ile düzenlendiği gün ve yeri,
d. Taşıma ücreti; bilet ücretsiz verilmişse buna dair kayıt,
e. Kalkış, varış ve varsa aktarma yerleri,
f. Taşımanın bu Kanunda gösterilen sorumluluğun sınırlandırılmasına ilişkin hükümlere bağlı olduğu
düzenlenmiştir. Yolcu taşıma sözleşmesinde, taşıyıcı, yolcuya aşağıdaki kayıtları içeren ve uluslararası standartlara uygun olan bir bilet vermekle yükümlüdür (TSHK m.107);
a. Taşıyıcının adı veya ticaret unvanı ve adresi,
b. Yolcunun adı ve soyadı,
c. Biletin numarası ile düzenlendiği gün ve yeri,
d. Taşıma ücreti; bilet ücretsiz verilmişse buna dair kayıt,
e. Kalkış, varış ve varsa aktarma yerleri,
f. Taşımanın bu Kanunda gösterilen sorumluluğun sınırlandırılmasına ilişkin hükümlere bağlı olduğu
Soru 22
Fransa’da hangi yılda hava ulaştırıcısının sorumluluğu ile ilgili bir kanun tasarısı sunulmuştur?
Seçenekler
A
1921
B
1922
C
1923
D
1924
E
1925
Açıklama:
Fransa’ da 15 Haziran 1923 tarihinde hava ulaştırıcısının sorumluluğu ile ilgili bir kanun tasarısı sunulmuştur.
Soru 23
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı hangi tarihte toplanmıştır?
Seçenekler
A
25 Eylül 1925
B
26 Ekim 1925
C
26 Ekim 1927
D
20 Kasım 1928
E
25 Eylül 1927
Açıklama:
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 26 Ekim 1925 Pazartesi günü toplanmıştır.
Soru 24
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı hangi şehirde toplanmıştır?
Seçenekler
A
Berlin
B
Roma
C
İstanbul
D
Paris
E
Atina
Açıklama:
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı Paris’te toplanmıştır.
Soru 25
Paris’te 26 Ekim-6 Kasım 1925 tarihleri arasında yapılan Uluslararası Hava Hukuku Konferansında Türkiye’yi kim temsil etmiştir?
Seçenekler
A
Asaf Bey
B
Mustafa Kemal Atatürk
C
Tuğrul Bey
D
İsmet İnönü
E
Kadir Bey
Açıklama:
Paris’te 26 Ekim-6 Kasım 1925 tarihleri arasında 47 devletin katılımıyla toplanan konferansta Fransa tarafından hazırlanan ön tasarı görüşülmüştür. Türkiye’ de bu konferansa katılmış ve Bayındırlık Bakanlığı genel müdürlerinden Asaf Bey tarafından temsil edilmiştir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Hava Hukuku Uzmanları Uluslararası Teknik Komitesi'nin kısaltılmış şeklidir?
Seçenekler
A
HHUTK
B
CITEJA
C
CTJE
D
HTEJ
E
CTEJA
Açıklama:
Hava Hukuku Uzmanları Uluslararası Teknik Komitesi (CITEJA)
Soru 27
İkinci Uluslararası Hava Hukuku Konferansı hangi tarihlerde yapılmıştır?
Seçenekler
A
4-10 Ekim 1928
B
14-24 Ekim 1929
C
4-12 Ekim 1929
D
4-12 Kasım 1929
E
4-12 Ekim 1930
Açıklama:
İkinci Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 4-12 Ekim 1929 tarihlerinde yapılmıştır.
Soru 28
İkinci Uluslararası Hava Hukuku Konferansı hangi şehirde yapılmıştır?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Varşova
C
Moskova
D
Hamburg
E
Viyana
Açıklama:
İkinci Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 4-12 Ekim 1929 tarihlerinde Varşova’da yapılmıştır.
Soru 29
1929 tarihli Varşova Konvansiyonu'na kaç ülke katılmıştır?
Seçenekler
A
18
B
23
C
34
D
45
E
150
Açıklama:
Konvansiyon 12 Ekim 1929 tarihinde Varşovada şu 23 Devlet temsilcilerince imzalanmıştır: Almanya, Avusturya, Belçika, Brezilya, Danimarka, İspanya, Fransa, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda, Avustralya, Güney Afrika, Yunanistan, İtalya, Japonya, Letonya, Lüksemburg, Meksika, Norveç, Hollanda, Polonya, Romanya, İsviçre, Çekoslavakya, Sovyet Rusya, Yugoslavya.
Soru 30
Varşova Konvansiyonu kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1923
B
1929
C
1931
D
1933
E
1938
Açıklama:
Konvansiyon, onaylayan devletler arasında 13 Şubat 1933 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 31
İkinci Uluslararası Hava Hukuku Konferansı nerede yapılmıştır?
Seçenekler
A
Paris
B
Viyana
C
Brüksel
D
Varşova
E
Bükreş
Açıklama:
İkinci Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 4-12 Ekim 1929 tarihlerinde Varşova’da yapılmıştır. Konferansta CITEJA tarafından hazırlanan tasarı görüşülerek 12 Ekim 1929 tarihinde imzalanmış ve Varşova Konvansiyonu adını almıştır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi bir taşıma sözleşmesinin Varşova Konvansiyonu'nun uygulama alanına girmesi için sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası taşımacılık yapılması
B
Taşımanın en az üç ülkenin hava sahasını ilgilendirmesi
C
Taşımanın hava aracı ile yapılması
D
Taşımanın ücret karşılığında yapılması
E
Yolcu, bagaj veya yük taşımasının söz konusu olması
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nun uygulanma şartları bir taşıma sözleşmesinin varlığı, uluslararası taşımacılık yapılması, taşımanın hava aracı ile yapılması, yolcu, bagaj veya yük taşımasının söz konusu olması ve taşımanın ücret karşılığında yapılmasıdır.
Soru 33
ABD’nin sivil havacılık alanında önemli bir konumu olduğundan ABD’yi yeniden kazanmak için başlatılan çalışmalar sonucu hazırlanan Varşova Konvansiyonu'ndaki değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1971 Tarihli Guatemala City Protokolü
B
1961 Tarihli Guadalajara (Meksika) Sözleşmesi
C
1966 Tarihli Montreal Geçici Anlaşması
D
1975 Tarihli Montreal Protokolleri
E
1955 Tarihli Lahey Protokolü
Açıklama:
ABD, Varşova Konvansiyonu ve Lahey Protokolü ile düzenlenen sorumluluk sınırlarını çok düşük buluyordu. Lahey Protokolünü onaylamamıştı. 15 Kasım 1965 tarihinde Varşova Konvansiyonundan çekildiğini Polonya Hükümetine bildirmişti. ABD’nin sivil havacılık alanında önemli bir konumu olduğundan ABD’yi yeniden kazanmak için çalışmalar başlatılmıştır. 1966 yılının Şubat ayında 39 devlet temsilcisi Montreal ICAO Konferansında yeni sorumluluk sınırlarını görüşmüşler fakat konferansta bir sonuç alınamamıştır. ABD’nin fesih beyanı 15 Mayıs 1966 tarihinde yürürlüğe girecekti. Bu tarihten birkaç gün önce Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) üyesi hava yolu şirketleri ile ABD Sivil Havacılık Dairesi arasında Montreal Geçici Anlaşması denilen bir anlaşma yapılmıştır. ABD anlaşma üzerine feshi ihbar beyanını geri almıştır. Anlaşma ile hareket, durma ya da varma yerlerinden birisinin ABD sınırları içerisinde bulunduğu hâllerde, Konvansiyon ile belirlenen sorumluluk miktarları dikkate alınmaksızın, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti dahil 75.000 $ ve sözü edilen kalemler hariç 58.000 $ tazminat ödenmesi kararlaştırılmıştır. Diğer önemli düzenleme de taşıyıcının sorumluluğu açısından mutlak (kusursuz) sorumluluk esasının kabul edilmesidir.
Soru 34
Varşova Konvansiyonu’na göre yolcu biletinde ve bagaj kuponunda bulunması gereken kayıtlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Yolcunun adı ve soyadı
B
Hareket ve varış yerlerini gösteren bilgi
C
Bir veya birden fazla kararlaştırılmış duraklama yeri başka bir devletin ülkesinde olmak üzere, hareket ve varış yerleri bir tek akit ülke içinde ise, bu duraklama yerlerinden en az birini gösteren bilgi
D
Eğer yolcunun seyahatinin son varış yeri veya durak yeri, hareket ettiği ülkeden başka bir ülke içinde ise, Varşova Konvansiyonu’nun uygulanabileceğini belirten kayıt
E
Konvansiyonun ölüm ve bedenî zarar ile bagajın kaybı ve hasarı bakımından taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olduğunu belirten kayıt
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’na göre yolcu biletinde ve yolcu biletinin içinde ya da onunla birleştirilmiş olmadıkça bagaj kuponunda bulunması gereken kayıtlar şunlardır:
• Hareket ve varış yerlerini gösteren bilgi
• Bir veya birden fazla kararlaştırılmış duraklama yeri başka bir devletin ülkesinde olmak üzere, hareket ve varış yerleri bir tek akit ülke içinde ise, bu duraklama yerlerinden en az birini gösteren bilgi
• Eğer yolcunun seyahatinin son varış yeri veya durak yeri, hareket ettiği ülkeden başka bir ülke içinde ise, Varşova Konvansiyonu’nun uygulanabileceğini ve Konvansiyonun ölüm ve bedenî zarar ile bagajın kaybı ve hasarı bakımından taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olduğunu belirten kayıt.
• Hareket ve varış yerlerini gösteren bilgi
• Bir veya birden fazla kararlaştırılmış duraklama yeri başka bir devletin ülkesinde olmak üzere, hareket ve varış yerleri bir tek akit ülke içinde ise, bu duraklama yerlerinden en az birini gösteren bilgi
• Eğer yolcunun seyahatinin son varış yeri veya durak yeri, hareket ettiği ülkeden başka bir ülke içinde ise, Varşova Konvansiyonu’nun uygulanabileceğini ve Konvansiyonun ölüm ve bedenî zarar ile bagajın kaybı ve hasarı bakımından taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olduğunu belirten kayıt.
Soru 35
Türk Sivil Havacılık Kanunu'na göre hava yük senedi kim tarafından düzenlenmelidir?
Seçenekler
A
Yolcu
B
Yükleten
C
Gönderici
D
Yüklenici
E
Taşıyıcı
Açıklama:
Yük taşıma sözleşmesinde taşıma belgesi olarak hava yük senedi (air waybill) düzenlenir. Varşova Konvansiyonunda bu belgenin gönderici (yükleten) tarafından düzenlenerek taşıyıcıya verilmesi gerekmektedir. Türk Sivil Havacılık Kanunu’na göre bu belge taşıyıcı tarafından düzenlenerek göndericiye verilmelidir.
Soru 36
Taşıyıcının kazadan dolayı yolcunun uğradığı zararlardan sorumluluğunun sona erdiği an aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yolcunun havaalanında biletini taşıyıcıya ibraz ederek uçuş kartını alması
B
Yolcunun bagajlarını teslim etmesi
C
Yolcunun fiilen uçağa binmesi
D
Uçağın varış havaalanına inmesi
E
Yolcunun uçaktan çıkması
Açıklama:
Taşıyıcının sorumlu olması için zararın doğmasına neden olan kaza hava aracında, hava aracına biniş ya da hava aracından iniş işlemleri sırasında meydana gelmiş olmalıdır. Yolcu taşıma sözleşmesinin yapılması amacıyla hava aracına alındığı andan sözleşmenin ifasından sonra uçaktan çıktığı ana kadar uçakta sayılır. Örneğin yolcu uçakta bulunduğu sırada aprondaki başka bir uçakta meydana gelen patlamadan dolayı yaralanacak olursa taşıyıcı bundan dolayı sorumludur.
Biniş işlemleri konvansiyonda tanımlanmamıştır, doktrin ve mahkeme kararları ile belirlenmeye çalışılmaktadır. Biniş işlemleri, yolcunun uçağa binmek üzere taşıyıcının kontrolü altına girmesiyle başlayan ve taşıma sözleşmesinin ifasına uygun olarak uçağa kabul edilmesine kadar devam eden işlemlerdir. Örneğin, yolcunun havaalanında biletini
taşıyıcıya ibraz ederek uçuş kartını alması, bagajlarını teslim etmesi, pasaport ve gümrük kontrolüne girmesi, güvenlik yoklamasından geçmesi ve nihayet fiilen uçağa binmesi gibi hareketler biniş süreci içinde yer alan faaliyetlerdir. Biniş faaliyeti oluşturan hareketlerin taşıyıcının talimat ve kontrolü altında yapılması gerekmektedir. Yolcunun ne zaman taşıyıcının kontrolü altına girdiği her olayın özelliğine göre belirlenecektir.
Biniş işlemleri konvansiyonda tanımlanmamıştır, doktrin ve mahkeme kararları ile belirlenmeye çalışılmaktadır. Biniş işlemleri, yolcunun uçağa binmek üzere taşıyıcının kontrolü altına girmesiyle başlayan ve taşıma sözleşmesinin ifasına uygun olarak uçağa kabul edilmesine kadar devam eden işlemlerdir. Örneğin, yolcunun havaalanında biletini
taşıyıcıya ibraz ederek uçuş kartını alması, bagajlarını teslim etmesi, pasaport ve gümrük kontrolüne girmesi, güvenlik yoklamasından geçmesi ve nihayet fiilen uçağa binmesi gibi hareketler biniş süreci içinde yer alan faaliyetlerdir. Biniş faaliyeti oluşturan hareketlerin taşıyıcının talimat ve kontrolü altında yapılması gerekmektedir. Yolcunun ne zaman taşıyıcının kontrolü altına girdiği her olayın özelliğine göre belirlenecektir.
Soru 37
Taşıyıcının kazadan dolayı yolcunun uğradığı zararlardan sorumluluğunun türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlike sorumluluğu
B
Adam çalıştıranın sorumluluğu
C
Kusursuz sorumluluk
D
Kusur sorumluluğu
E
Malikin sorumluluğu
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu 20. maddesi ile taşıyıcıya sorumluluktan kurtulmak için kendisinin ve adamlarının zararı önlemek için gerekli bütün tedbirleri almış olduklarını ya da almalarına imkân bulunmadığını ispat yükümlülüğü getirilmiştir. Buna göre taşıyıcının sorumluluğu kusur sorumluluğudur.
Soru 38
I. Zarara sebep olan bir olayın olması
II. Olayın hava yoluyla taşıma sırasında meydana gelmesi
III. Olay nedeniyle bagaj veya yükün kaybı veya hasara uğramasından dolayı bir zararın ortaya çıkması
Olay nedeniyle bagaj veya yükün uğradığı zararlardan taşıyıcının sorumluluğunun doğması için yukarıdakilerden hangisi veya hangilerinin gerçekleşmesi gereklidir?
II. Olayın hava yoluyla taşıma sırasında meydana gelmesi
III. Olay nedeniyle bagaj veya yükün kaybı veya hasara uğramasından dolayı bir zararın ortaya çıkması
Olay nedeniyle bagaj veya yükün uğradığı zararlardan taşıyıcının sorumluluğunun doğması için yukarıdakilerden hangisi veya hangilerinin gerçekleşmesi gereklidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Taşıyıcı kabul edilmiş herhangi bir bagaj veya eşyanın tahribi veya kaybı veya zarara uğraması halinde doğan zarardan sorumlu olacaktır. Ancak zarara sebebiyet veren olay, hava yolu ile taşıma sırasında meydana gelmiş olmalıdır (VK m.18/1). Hava yoluyla taşıma, bagaj veya yükün, bir havaalanında veya bir hava aracında veya bir havaalanı dışında iniş yapılması halinde herhangi bir yerde, taşıyıcının sorumluluğunda bulunduğu süreyi kapsayacaktır (VK m.18/2). Sorumluluğun şartları zarara sebep olan bir olayın olması, bu olayın hava yoluyla taşıma sırasında meydana gelmesi, olay nedeniyle bagaj veya yükün kaybı veya hasara uğramasından dolayı bir zararın ortaya çıkmasıdır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Varşova Komisyonu'nda taşıyıcının sorumluluktan kurtulma imkanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Belli sürelerde hasa ihbarında bulunulmaması
B
Sorumluluk doğuran olayın gerçekleşmesinden önce konulan sorumsuzluk kayıtları
C
İki yıllık süre içinde dava açılmaması
D
İspat külfetinin yerine getirilmesi
E
Müterafik kusur
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nun 23. maddesine 1955 tarihli Lahey Protokolü ile eklenen ikinci fıkra uyarınca sözleşmede buna ilişkin kayıt bulunması durumunda taşıyıcı taşıma konusu yükün niteliğinden veya kendinde bulunan özür ve gizli ayıplardan kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulmayacaktır. Böylece taşıma sözleşmesi hükmü ile taşıyıcı lehine sorumluluktan kurtulma sebebi yaratılmış olmaktadır. Söz konusu imkân sadece yük taşımaları bakımından söz konusudur, bagaj bu kapsamda yer almamaktadır. Belirtilen kayıt dışında sorumluluk doğuran olayın gerçekleşmesinden önce taşıyıcının sorumluluğunu azaltan veya kaldıran kayıtlar konulması mümkün değildir.
Soru 40
Taşıyıcıya karşı açılacak sorumluluk davasında Montreal Konvansiyonu ile eklenen yetkili mahkeme yeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taşıyıcının ikametgahının bulunduğu mahkeme
B
Varma yerindeki mahkeme
C
Yolcunun daimi ikametgahının bulunduğu mahkeme
D
Taşıyıcının taşıma sözleşmesinin yapılmış olduğu iş yerinin bulunduğu mahkeme
E
Taşıyıcının esas iş merkezinin bulunduğu mahkeme
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’na göre(VK m.28); taşıyıcıya karşı açılacak sorumluluk davasında davacının seçimine göre ve akit devletlerden birinin ülkesinde olması şartıyla yetkili mahkeme aşağıdaki mahkemelerden biridir:
• Taşıyıcının ikametgahının (yerleşim yerinin) bulunduğu mahkeme
• Taşıyıcının esas iş merkezinin bulunduğu mahkeme
• Taşıyıcının taşıma sözleşmesinin yapılmış olduğu iş yerinin bulunduğu mahkeme
• Varma yerindeki mahkeme
Montreal Konvansiyonu bu dört yetkili mahkemeye bir ek daha yapmıştır ve bu beşinci yargı yetkisi olarak adlandırılır. Buna göre, kaza durumunda, kazanın yerine bakılmaksızın yolcunun daimî ikametgâhının bulunduğu ülke mahkemelerinde de dava açılabilmesine olanak tanınmaktadır. Bagaj ve yük taşımacılığı ile gecikmelerden kaynaklanan zararların tazmini için açılacak davalarda beşinci yargı yetkisi söz konusu değildir. Bu durumda ölüm ya da yaralanmaya sebep olan bir zarar için yolcunun ikametgâhında dava açılabilirken yolcu beraberindeki kaybolan bagaj için davanın yurt dışında açılması gerekebilir. Yolcu ölümü ve yaralanmalarında sağlanan bu özel avantaj ve korumanın, bagaj ve yük taşımaları için gerekli olmadığı ileri sürülmektedir.
• Taşıyıcının ikametgahının (yerleşim yerinin) bulunduğu mahkeme
• Taşıyıcının esas iş merkezinin bulunduğu mahkeme
• Taşıyıcının taşıma sözleşmesinin yapılmış olduğu iş yerinin bulunduğu mahkeme
• Varma yerindeki mahkeme
Montreal Konvansiyonu bu dört yetkili mahkemeye bir ek daha yapmıştır ve bu beşinci yargı yetkisi olarak adlandırılır. Buna göre, kaza durumunda, kazanın yerine bakılmaksızın yolcunun daimî ikametgâhının bulunduğu ülke mahkemelerinde de dava açılabilmesine olanak tanınmaktadır. Bagaj ve yük taşımacılığı ile gecikmelerden kaynaklanan zararların tazmini için açılacak davalarda beşinci yargı yetkisi söz konusu değildir. Bu durumda ölüm ya da yaralanmaya sebep olan bir zarar için yolcunun ikametgâhında dava açılabilirken yolcu beraberindeki kaybolan bagaj için davanın yurt dışında açılması gerekebilir. Yolcu ölümü ve yaralanmalarında sağlanan bu özel avantaj ve korumanın, bagaj ve yük taşımaları için gerekli olmadığı ileri sürülmektedir.
Soru 41
İlk tarifeli hava taşımacılığı hangi şehirler arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Londra-Paris
B
Paris-Berlin
C
Berlin-Londra
D
Londra-New York
E
New York-Washington
Açıklama:
Yolcu, posta ve yük taşıyan ilk hava yolu şirketleri Birinci Dünya Savaşı’ndan hemen sonra kurulmuştur. 8 Şubat 1919 tarihinde ilk Fransız Hava Yolu şirketi Lignes Aerennes Farman kurulmuş ve Paris ile Londra arasında düzensiz uçuşlara başlamıştır. 25 Ağustos 1919 tarihinde Londra ve Paris arasında ilk uluslararası tarifeli hizmetler Imperial Hava Yolları ve The Aircraft Transport and Travel Ltd (AT&T) (Uçak Taşıma ve Seyahat Limited Şirketi) tarafından başlatılmıştır.
Soru 42
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı nerede düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Şikago
B
Londra
C
Paris
D
New York
E
Varşova
Açıklama:
Fransa’ da 15 Haziran 1923 tarihinde hava ulaştırıcısının sorumluluğu ile ilgili bir kanun tasarısı sunulmuştur. Başbakan ve Dış İşleri Bakanı olan Poincare, bu işin ancak uluslararası bir sözleşme ile düzenlenebileceğini öngörerek, hava ulaştırıcısının sorumuna dair bir sözleşme yapmak üzere Paris’te bir konferans yapılmasının vakti geldiğini, 17 Ağustos 1923 tarihinde, Fransız elçileri aracılığıyla Devletlere bildirmiştir. Devletler olumlu cevap vermişlerdir. İki yıl sonra, 30 Haziran 1925 tarihinde Dış İşleri Bakanı Briand, Konferansta görüşülecek tasarıların incelenmesi için, hava araçlarıyla ulaştırma yapanın sorumuna dair bir ön tasarıyı Fransa Elçilerine göndermiş ve bunu nezdinde bulundukları Hükûmete bildirmelerini istemiştir. Bu ön tasarı Paris’te toplanacak konferansın başlıca konusu olacaktır. İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 26 Ekim 1925 Pazartesi günü Paris’te toplanmıştır.
Soru 43
Aşağıdaki örneklerden hangisi Varşova Konvansiyonu'nun uygulanmasına uygun değildir?
Seçenekler
A
İzmir-Franfurt seferine alınmış ücretli yolcu bileti
B
İzmir-Londra arasında ücretli taşınacak yük
C
İstanbul-Londra arasında ücretli taşınacak yük
D
İzmir-Kayseri seferine ücretli yolcu bileti
E
İstanbul-New York seferi için çalışana verilmiş ödül bilet
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nun birinci maddesine göre, bu Konvansiyon hava aracı ile ücret karşılığında yapılan bütün uluslararası yolcu, bagaj ve eşya taşımalarına uygulanacaktır. Bir hava taşıma işletmesi tarafından hava aracı ile yapılan ücretsiz taşımalara da aynı ölçüde uygulanacaktır. Buna göre Varşova Konvansiyonu’nun uygulanma şartları bir taşıma sözleşmesinin varlığı, uluslararası taşımacılık yapılması, taşımanın hava aracı ile yapılması, yolcu, bagaj veya yük taşımasının söz konusu olması ve taşımanın ücret karşılığında yapılmasıdır. Dolayısıyla İzmir-Kayseri arasında yapılacak iç hat taşımacılığı operasyonu bu konvansiyonun kapsamında değildir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Varşova Konvansiyonu kapsamında değildir?
Seçenekler
A
Yolcu taşımacılığı
B
Yük taşımacılığı
C
Kargo Taşımacılığı
D
Posta taşımacılığı
E
Bagaj taşımacılığı
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu yolcu, bagaj ve yük taşımalarına uygulanır. Posta taşımaları kapsam dışıdır.
Soru 45
Yolcu senedi ve bagaj kuponu ile ilgili hükümler basitleştirilmiş ve bu belgelerde yer alması gereken kayıtlar sadeleştirilmiştir. Ayrıca her iki belgenin ispat vasıtası olmak bakımından hukuki değeri hakkında hüküm konulmuştur.
Yukarıda bahsedilen hava hukukuna ilişkin değişiklikler hangi uluslararası belgede düzenlenmiştir?
Yukarıda bahsedilen hava hukukuna ilişkin değişiklikler hangi uluslararası belgede düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Şikago Konvansiyonu
B
Lahey Protokolü
C
Montreal Anlaşması
D
Guadalajara (Meksika) Sözleşmesi
E
Guatemala City Protokolü
Açıklama:
Lahey Protokolü ile Varşova Konvansiyonunda yapılan değişiklikler şöyle özetlenebilir. Yolcu senedi ve bagaj kuponu ile ilgili hükümler basitleştirilmiş ve bu belgelerde yer alması gereken kayıtlar sadeleştirilmiştir. Ayrıca her iki belgenin ispat vasıtası olmak bakımından hukuki değeri hakkında hüküm konulmuştur. Uluslararası taşıma tanımına açıklık getirilmiştir.
Soru 46
Akdi taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı ayrımının getirildiği uluslararası düzenleme alağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lahey Protokolü
B
Roma Konvansiyonu
C
Guadalajara (Meksika) Sözleşmesi
D
Montreal Geçici Anlaşması
E
Guatemala City Protokolü
Açıklama:
Guadalajara Sözleşmesi ile akdi taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı ayrımı getirilerek taşıma işini yerine getirmeyi taahhüt eden kişinin yanı sıra, taşıma işini fiilen yerine getiren kişiler de taşıyıcı olarak kabul edilmektedir. Böylece fiilî taşıyıcı, Varşova/Lahey Konvansiyonu bakımından akdî taşıyıcının sahip olduğu hak ve borçlara sahip olabilmektedir.
Soru 47
I. Yolcu Bileti
II. Bagaj Kuponu
III. Hava Yük Senedi
Yukarıdakilerden hangileri Varşova Konvansiyonu’nda yolcu taşımacılığında düzenlenmesi öngörülmüştür?
II. Bagaj Kuponu
III. Hava Yük Senedi
Yukarıdakilerden hangileri Varşova Konvansiyonu’nda yolcu taşımacılığında düzenlenmesi öngörülmüştür?
Seçenekler
A
Yanlız I
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nda yolcu taşımacılığında yolcu bileti ve bagaj kuponu, yük taşımacılığında hava yük senedi düzenlenmesi öngörülmüştür, bunlar taşıma belgeleridir. Bu belgelerin hiç ya da gereği gibi (yasal içeriği oluşturan kayıtlardan bir ya da birkaçının eksikliği) düzenlenmemiş olması, taşıma sözleşmesinin kurulması ya da geçerliliği üzerinde etkili değildir, sadece taşıyıcı Varşova Konvansiyonu’nun sorumluluğu kaldıran ya da sınırlayan hükümlerinden yararlanamaz. Yolcu bileti, bagaj kuponu ve hava yük senedinin belirli kayıtları içermesi öngörülmüştür.
Soru 48
Varşova Konvansiyonu'nda taşıyıcının yolcuların ölümünden doğan zararlar ile bedensel zararlar için yolcu başına ne kadar sorumlu olması kararlaştırılmıştır?
Seçenekler
A
100.000 Poincare Frankı
B
250.000 Poincare Frankı
C
500.000 Poincare Frankı
D
1.000.000 Poincare Frankı
E
2.000.000 Poincare Frankı
Açıklama:
Taşıyıcı yolcuların ölümünden doğan zararlar ile bedensel zararlar için yolcu başına 250.000 Poincare Frankı ile sorumludur. Poincare frankı 900/1000 milyen ayarında 65,5 miligram altının değerine isabet eder. Altının değeri ise, uluslararası para sistemi uyarınca altının resmî bir fiyatı olmadığından serbest piyasa fiyatı üzerinden hesap edilecektir.
Soru 49
Varşova Konvansiyonuna göre ne kadar süre dava açılmaması halinde tazminat hakkı ortadan kalkar?
Seçenekler
A
3 ay
B
6 ay
C
1 yıl
D
2 yıl
E
Kalkmaz
Açıklama:
Sorumluluğa ilişkin davaların iki yıllık süre içinde açılması gerekir. İki yıllık süre içinde dava açılmaması halinde tazminat hakkı ortadan kalkacağından taşıyıcının sorumluluğu sona erecektir. İki yıllık süre hava aracının varma yerine ulaşmasından veya ulaşması gereken tarihten veya taşımanın durduğu tarihten itibaren başlar.
Soru 50
Montreal Protokolleri'nde yolcunun ölümü veya yaralanması ya da yolcu taşımacılığında gecikme halinde meydana gelen zararlar bakımından taşıyıcının sorumluluğunun üst sınırı ne olarak belirlenmiştir?
Seçenekler
A
100.000 Özel Çekme Hakkı
B
200.000 Özel Çekme Hakkı
C
300.000 Özel Çekme Hakkı
D
250.000 Poincare Frankı
E
500.000 Poincare Frankı
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nda yolcunun ölümü veya yaralanması ya da yolcu taşımacılığında gecikme halinde meydana gelen zararlar bakımından taşıyıcının sorumluluğunun üst sınırı 125.000 Poincare Frankı olarak belirlenmiştir. Bu miktar 1955 tarihli Lahey Protokolü’nde 250.000 Poincare Frankına çıkarılmıştır. 1971 tarihli Guatemala City Protokolünde bu miktar 1.500.000 Poincare Frankı olarak belirlenmiştir fakat bu protokol yürürlüğe girmemiştir. 1975 tarihli Montreal Protokolleri ile üst sınır 100.000 Özel Çekme Hakkı (ÖÇH) olarak tespit edilmiştir.
Soru 51
İlk uluslararası tarifeli uçuş hizmeti hangi şehirler arasında gerçekleştirilmştir?
Seçenekler
A
Londra-Paris
B
Lonra-New York
C
Paris-New York
D
Roma-Amsterdam
E
Londra-Roma
Açıklama:
25 Ağustos 1919 tarihinde Londra ve Paris arasında ilk uluslararası tarifeli hizmetler Imperial Hava Yolları ve The Aircraft Transport and Travel Ltd (AT&T) (Uçak Taşıma ve Seyahat Limited Şirketi) tarafından başlatılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 52
... tam ismi “Hava yolu ile Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Konvansiyon”dur. Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lahey protokolü
B
Varşova konvansiyonu
C
Montreal konferansı
D
Guadalajara konvonsiyonu
E
Brüksel protokolü
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nun tam ismi “Hava yolu ile Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Konvansiyon”dur. Konvansiyon, onaylayan devletler arasında 13 Şubat 1933 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Varşova Konvansiyonuna taraf olan devlet sayısı 2015 yılı itibariyle 152’dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 53
... birlikte yolcu bileti ve bagaj kuponunun içeriğinin sadeleştirilmesi, bu belgelerde yer alması öngörülen bilgilerin elektronik bilgi işlem cihazları ile manyetik ortamda tutulması kabul edilmiştir. Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lahey protokolü
B
Brüksel protokolü
C
Montreal konferansı
D
Guatemala City protokolü
E
Meksika konferansı
Açıklama:
Guatemala City Protokolü ile yolcu bileti ve bagaj kuponunun içeriğinin sadeleştirilmesi, bu belgelerde yer alması öngörülen bilgilerin elektronik bilgi işlem cihazları ile manyetik ortamda tutulması, yolcu bileti ve bagaj kuponu ile ilgili hükümlere aykırılık hâlinde sınırlı sorumluluktan faydalanmayı önleyen hükümlerin kaldırılması, yolcunun ölümü ya da yaralanması ile bagajın kayıp ve hasarından doğan sorumluluğun mutlak (kusursuz) sorumluluğa çevrilmesi ve sorumluluk sınırının yükseltilmesi (1.500.000 Poincare Frankına) kabul edilmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 54
I. Taşıma belgeleri II. Taşıyıcının sorumluluğu III. Taşıma organizasyonu Varşova konvansiyonu temel olarak yukarıdaki hangi konuları düzenlemiştir?
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece I,II
E
Sadece II,III
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nda temel olarak taşıma belgeleri ve taşıyıcının sorumluluğu konuları düzenlenmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 55
Varşova Konvansiyonu’nda yolcunun ölümü veya yaralanması ya da yolcu taşımacılığında gecikme halinde meydana gelen zararlar bakımından taşıyıcının sorumluluğunun üst sınırı kaç Poincare Frank olarak belirlenmiştir?
Seçenekler
A
100000
B
125000
C
150000
D
175000
E
200000
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nda yolcunun ölümü veya yaralanması ya da yolcu taşımacılığında gecikme halinde meydana gelen zararlar bakımından taşıyıcının sorumluluğunun üst sınırı 125.000 Poincare Frankı olarak belirlenmiştir. Bu miktar 1955 tarihli Lahey Protokolü’nde 250.000 Poincare Frankına çıkarılmıştır. 1971 tarihli Guatemala City Protokolünde bu miktar 1.500.000 Poincare Frankı olarak belirlenmiştir fakat bu protokol yürürlüğe girmemiştir. 1975 tarihli Montreal Protokolleri ile üst sınır 100.000 Özel Çekme Hakkı (ÖÇH) olarak tespit edilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
I. Kayıtlı bagaj veya yükün kayıp veya hasara uğraması II. Taşıma belgelerinin düzenlenmemesi III. Taşıyıcının ya da adamlarının kastı veya ağır kusuru Varşova konvansiyonuna göre yukarıdaki hangi hallerde taşıyıcının sınırlı sorumluluğu vardır?
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece I,II
E
Sadece I,III
Açıklama:
Taşıyıcının bazı hâllerde sınırsız sorumluluğu söz konusudur. Bu halleri taşıma belgelerinin düzenlenmemesi veya gerekli kayıtları içermemesi, taşıyıcının ya da adamlarının kastı veya ağır kusuru olarak sıralanabilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 57
Türkiye Montreal Konvansiyonu'nu hangi yıl imzalamıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1999
C
2000
D
2005
E
2011
Açıklama:
Türkiye 1999 Montreal Konvansiyonunu imzalayan devletler arasındadır. Onay süreci, 2 Nisan 2009 tarihli ve 5866 sayılı “Hava yoluyla Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Belirli Kuralların Birleştirilmesine Dair Sözleşme’nin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun”un 14 Nisan 2009 tarihli ve 27200 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla başlatılmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 58
Montreal Konvansiyonu'na göre 2011 yılından itibaren yükün kaybı ve hasarı halinde kilogram başına sorumluluk sınırı ne kadardır?
Seçenekler
A
9
B
14
C
19
D
24
E
29
Açıklama:
1 Ocak 2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yeni sorumluluk sınırları şöyle belirlenmiştir: yükün kaybı veya hasarı hâlinde kilogram başına 19 ÖÇH, bagajın kaybı ve hasarı hâlinde yolcu başına 1131 ÖÇH, gecikme nedeniyle yolcunun zarara uğraması hâlinde yolcu başına 4694 ÖÇH, ölüm veya yaralanma hâlinde yolcu başına 113.100 ÖÇH. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
I. Hava yolu taşıyıcısının sınırsız sorumluluğunu kabul etmiştir. II. Konvansiyon sözleşme, protokol ve eklerden oluşan Varşova sistemindeki düzenlemeleri tek bir konvansiyonda birleştirmektedir. III. Monreal konvansiyonu Varşova Konvansiyonu'nun devamı niteliğindedir. Montreal Konvensiyonu ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece I,II
E
Sadece II,III
Açıklama:
1999 tarihli Montreal Konvansiyonu yeni, ayrı ve bağımsız bir sözleşmedir, Varşova sisteminin düzeltmesi değildir. Konvansiyon sözleşme, protokol ve eklerden oluşan Varşova sistemindeki düzenlemeleri tek bir konvansiyonda birleştirmektedir. Hava yolu taşıyıcısının sınırsız sorumluluğunu kabul etmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Varşova Konvansiyonu’nu kabul eden ülkeler arasında değildir?
Seçenekler
A
Japonya
B
Brezilya
C
ABD
D
Almanya
E
Avustralya
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nun tam ismi “Hava yolu ile Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Konvansiyon”dur. Konvansiyon 12 Ekim 1929 tarihinde Varşovada şu 23 Devlet temsilcilerince imzalanmıştır: Almanya, Avusturya, Belçika, Brezilya, Danimarka, İspanya, Fransa, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda, Avustralya, Güney Afrika, Yunanistan, İtalya, Japonya, Letonya, Lüksemburg, Meksika, Norveç, Hollanda, Polonya, Romanya, İsviçre, Çekoslavakya, Sovyet Rusya, Yugoslavya.
Soru 61
Varşova Konvansiyonunda “yolcu senedi ve bagaj kuponu ile ilgili hükümlerin basitleştirilmesi ile bu belgelerde yer alması gereken kayıtlar sadeleştirilmesi ve taşıyıcının sorumluluğunun (125.000 Poincare Frankı, 250.000 Poincare Frankına) yükseltilmesi aşağıdaki protokol ve sözleşmelerden hangisi ile gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1955 tarihli Lahey Protokolü
B
1961 tarihli Guadalajara Sözleşmesi
C
1971 tarihli Guatemala City Protokolü
D
1975 tarihli Montreal Protokolleri
E
1965 tarihli Brüksel Protokolü
Açıklama:
Lahey Protokolü ile Varşova Konvansiyonunda yapılan değişiklikler şöyle özetlenebilir.
Yolcu senedi ve bagaj kuponu ile ilgili hükümler basitleştirilmiş ve bu belgelerde yer alması gereken kayıtlar sadeleştirilmiştir. Ayrıca her iki belgenin ispat vasıtası olmak bakımından hukuki değeri hakkında hüküm konulmuştur. Uluslararası taşıma tanımına açıklık getirilmiştir. Hava yük senedine ilişkin madde (8.madde) değiştirilerek, içermesi gereken kayıtlar azaltılmış ve metnin yolcu bileti ve bagaj kuponu ile paralel hale gelmesi sağlanmıştır. Taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler muhafaza edilmekle birlikte sorumluluktan kurtulma açısından 20. maddenin 2. fıkrasında taşıyıcı lehine düzenleme getiren hüküm kaldırılarak sorumluluk kapsamı genişletilmiştir. Taşıyıcının sorumluluğunun sınırı yükseltilmiştir (125.000 Poincare Frankı, 250.000 Poincare Frankına yükseltilmiştir). Konvansiyona yeni bir madde eklenerek (25A) taşıyıcının adamlarının da sınırlı sorumluluktan yararlanabilecekleri kabul edilmiştir.
Yolcu senedi ve bagaj kuponu ile ilgili hükümler basitleştirilmiş ve bu belgelerde yer alması gereken kayıtlar sadeleştirilmiştir. Ayrıca her iki belgenin ispat vasıtası olmak bakımından hukuki değeri hakkında hüküm konulmuştur. Uluslararası taşıma tanımına açıklık getirilmiştir. Hava yük senedine ilişkin madde (8.madde) değiştirilerek, içermesi gereken kayıtlar azaltılmış ve metnin yolcu bileti ve bagaj kuponu ile paralel hale gelmesi sağlanmıştır. Taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler muhafaza edilmekle birlikte sorumluluktan kurtulma açısından 20. maddenin 2. fıkrasında taşıyıcı lehine düzenleme getiren hüküm kaldırılarak sorumluluk kapsamı genişletilmiştir. Taşıyıcının sorumluluğunun sınırı yükseltilmiştir (125.000 Poincare Frankı, 250.000 Poincare Frankına yükseltilmiştir). Konvansiyona yeni bir madde eklenerek (25A) taşıyıcının adamlarının da sınırlı sorumluluktan yararlanabilecekleri kabul edilmiştir.
Soru 62
Türkiye aşağıdakilerden hangisinde taraf olmamıştır?
Seçenekler
A
1925 Tarihli Paris Konferansı
B
1955 tarihli Lahey Protokolü
C
1961 tarihli Guadalajara Sözleşmesi
D
1971 tarihli Guatemala City Protokolü
E
1975 tarihli Montreal Protokolleri
Açıklama:
Türkiye 1961 tarihli Guadalajara Ek Konvansiyonuna taraf değildir.
Türkiye Konvansiyona 1978 yılında taraf olduğu için Varşova Konvansiyonunun 1955 tarihinde Lahey’de değiştirilmiş haline taraf olmuş bulunmaktadır.
Guatemala City Protokolü’nü sadece 7 devlet onaylamıştır. Yeteri kadar onay sağlanamadığından yürürlüğe girmemiştir. Türkiye Guatemala City Protokolü’nü 21 Mayıs 1991 tarih ve 20877 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 8 Mayıs 1991 tarihinde kabul edilen 3736 sayılı Kanunla onaylamıştır.
Türkiye 3 numaralı Montreal ek Protokolünü ve 4 numaralı Montreal ek Protokolünü 21 Mayıs 1991 tarih ve 20877 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 8 Mayıs 1991 tarihinde kabul edilen 3736 sayılı Kanunla onaylamıştır.
Türkiye Konvansiyona 1978 yılında taraf olduğu için Varşova Konvansiyonunun 1955 tarihinde Lahey’de değiştirilmiş haline taraf olmuş bulunmaktadır.
Guatemala City Protokolü’nü sadece 7 devlet onaylamıştır. Yeteri kadar onay sağlanamadığından yürürlüğe girmemiştir. Türkiye Guatemala City Protokolü’nü 21 Mayıs 1991 tarih ve 20877 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 8 Mayıs 1991 tarihinde kabul edilen 3736 sayılı Kanunla onaylamıştır.
Türkiye 3 numaralı Montreal ek Protokolünü ve 4 numaralı Montreal ek Protokolünü 21 Mayıs 1991 tarih ve 20877 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 8 Mayıs 1991 tarihinde kabul edilen 3736 sayılı Kanunla onaylamıştır.
Soru 63
Yolcunun uçağa binerken kaza geçirip yaralanması
Yolcunun havaalanına gelirken kaza geçirip yaralanması
Yolcunun uçuş süresinde kaza geçirip yaralanması
Yolcunun uçağın içindeyken apronda bekleme sırasında başka bir uçaktaki patlama nedeniyle yaralanması
Yolcunun terminal girişinde kaza geçirip yaralanması
Yolcunun uçaktan inip güvenlik kontrolünden geçtikten sonra bagajın beklenmesi sırasında kaza geçirip yaralanması
Varşova/Lahey Konvansiyonu’nun 17. maddesine göre yukarıdaki durumlardan hangisi/hangilerinde taşıyıcı sorumlu tutulur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I, III ve VI
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
III, V ve VI
Açıklama:
Varşova/Lahey Konvansiyonu’nun 17. maddesine göre taşıyıcı, bir yolcunun ölümü veya yaralanması veya herhangi bir bedenî zarara uğraması hâlinde doğan zarardan sorumludur. Ancak, zararın doğmasına sebep olan kaza, uçakta veya uçağa biniş ya da uçaktan iniş işlemleri sırasında meydana gelmiş olmalıdır. Buna göre sorumluluğun şartları bir kazanın olması, kaza sonucu bir zararın ortaya çıkması, kazanın uçakta, uçağa biniş ya da uçaktan iniş işlemleri sırasında meydana gelmesidir.
Taşıyıcının uçağa biniş işlemleriyle başlayan sorumluluğu iniş işlemlerinin sona ermesine kadar devam eder. İniş işlemleri de tanımlanmadığı için doktrin ve mahkeme kararları biniş işlemlerinde olduğu gibi taşıyıcının kontrolünü esas almaktadır. Buna göre, taşıma sözleşmesinin tam ve gereği gibi ifasını takiben, yolcunun taşıyıcının egemenlik alanından çıkarak, kendi serbest iradesi ile hareket edebileceği bir noktaya gelmesi hâlinde iniş işlemlerinin tamamlandığı kabul edilmektedir. Örneğin, yolcunun hava aracını terk etmesinden sonra havaalanı binasına girmesi, hava aracını terk ettikten sonra pasaport kontrolüne gidilmesi, hava aracı terk edildikten ve güvenlik kontrolünden geçtikten sonra bagajın beklenmesi sırasında iniş işlemleri sona ermiştir ve taşıyıcı sorumlu değildir.
Taşıyıcının uçağa biniş işlemleriyle başlayan sorumluluğu iniş işlemlerinin sona ermesine kadar devam eder. İniş işlemleri de tanımlanmadığı için doktrin ve mahkeme kararları biniş işlemlerinde olduğu gibi taşıyıcının kontrolünü esas almaktadır. Buna göre, taşıma sözleşmesinin tam ve gereği gibi ifasını takiben, yolcunun taşıyıcının egemenlik alanından çıkarak, kendi serbest iradesi ile hareket edebileceği bir noktaya gelmesi hâlinde iniş işlemlerinin tamamlandığı kabul edilmektedir. Örneğin, yolcunun hava aracını terk etmesinden sonra havaalanı binasına girmesi, hava aracını terk ettikten sonra pasaport kontrolüne gidilmesi, hava aracı terk edildikten ve güvenlik kontrolünden geçtikten sonra bagajın beklenmesi sırasında iniş işlemleri sona ermiştir ve taşıyıcı sorumlu değildir.
Soru 64
Gönderilen kişinin yükün ulaşmadığı ve kayıp olduğuna dair taşıyıcıdan tazminat talep edebilmesi için yükün varması gereken günden itibaren kaç gün geçmiş olması gerekir?
Seçenekler
A
7
B
10
C
14
D
21
E
30
Açıklama:
Gönderilenin tazminat talep edebilmesi için yükün kayıp olduğunun taşıyıcı tarafından kabul edilmiş veya yükün varması gereken günden itibaren yedi gün geçtiği halde ulaşmamış olması gerekir.
Soru 65
Gecikmeden doğan tazminat talepleri için ihbarın bagaj veya yükün gönderilene teslim edilmesinden itibaren en geç kaç gün içinde yapılmış olması zorunludur?
Seçenekler
A
7
B
10
C
14
D
21
E
30
Açıklama:
Gecikmenin taşıyıcıya ihbar edilmesi gerekmektedir. İhbarın bagaj veya yükün gönderilene teslim edilmesinden itibaren en geç yirmibir gün içinde yapılmış olması zorunludur. Zararın ihbarı yazılı olarak yapılmalıdır. İhbar süresi içinde yapılmamışsa dava hakkı sona erer.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Varşova Konvansiyonu’na göre taşıyıcının adamları sınıfında sayılabilir?
Seçenekler
A
Uçuş güvenliğinden sorumlu polisler
B
Uçağa yakıt ikmali yapan personel
C
Meteoroloji hizmetleri veren kamu personeli
D
Sağlık Bakanlığı ambulans görevlileri
E
Yolcular ve yakınları
Açıklama:
Taşıyıcının adamları, taşıyıcıya bağımlı olarak çalışan, taşıyıcının tabiyetinde bulunan kişiler ile taşıma işinin ifasında kullanılan, taşıyıcı tarafından kendilerine bir iş tevdi edilen, hizmetlerinden yararlanılan kişilerdir. Taşıyıcının tabiyetinde bulunan kişiler, taşıyıcı ile aralarında kurulan hizmet sözleşmesi uyarınca taşıyıcıya bağlı ve sürekli olarak çalışan kişilerdir. Örneğin, yer hizmetleri, depo işletmesi, yük kabul bürosu, uçağa yakıt dolduran, onu temizleyen, yiyecek maddeleri ve su dağıtımı yapan işletmeler taşıyıcının adamı olarak kabul edilmektedir. Alt taşıyıcının adamları da asıl taşıyıcının adamı sayılmalıdır. Buna karşılık kamu görevlileri tarafından yerine getirilen hizmetleri ifa edenler taşıyıcının adamı sayılmazlar. Örneğin, uçuş güvenliği için kamu görevlileri tarafından yerine getirilen kamu hizmetleri, meteoroloji hizmetleri vb. gibi.
Soru 67
Yolcu ölümü ve yaralanmalarıyla ortaya çıkan zararın tazmini için sorumluluk sınırlarını kaldıran IATA Antlaşmasını Türk Hava Yolları ne zaman imzalamıştır?
Seçenekler
A
1987
B
1992
C
1995
D
1997
E
1999
Açıklama:
IATA Antlaşması yolcu ölümü ve yaralanmalarıyla ortaya çıkan zararın tazmini için sorumluluk sınırlarını kaldırmıştır. Hava yolu şirketleri 100,000 ÖÇH(SDR)’na kadar olan zararlarda herhangi bir savunma yapmayacakları üzerine anlaşmışlardır. IATA Yolcu Sorumluluk Antlaşması 14 Şubat 1997 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Uluslararası yolcu taşımacılığı yapan hava yolu şirketlerinin % 80’i için bu anlaşma geçerliydi. Türk Hava Yolları da 6 Mart 1997 tarihinde bu anlaşmayı imzalamıştır.
Soru 68
Montreal Konvansiyonu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Montreal Konvansiyonu’nun uygulanma şartları olan hava aracı ile taşıma, taşıma sözleşmesi varlığı ve taşımanın ücretli oluşu konuları Varşova Konvansiyonunda olduğu şeklini korumaktadır.
B
Montreal Konvansiyonunun yürürlüğe girmesi ile Varşova Konvansiyonu tamamen yürürlükten kalkmıştır.
C
Montreal Konvansiyonuna taraf bir devletten taraf olmayan bir devlete yapılacak dönüş uçuşları Varşova Konvansiyonuna tabi olacaktır.
D
1999 tarihli Montreal Konvansiyonu Varşova sisteminin düzeltilmiş bir üst halidir.
E
Montreal Konvansiyonunda Varşova Konvansiyonu’ndan farklı olarak hava taşıma sözleşmesinin tanımı net biçimde verilmiştir.
Açıklama:
Buna göre Montreal Konvansiyonu’nun uygulanma şartları da Varşova Konvansiyonunda olduğu gibi bir taşıma sözleşmesinin varlığı, uluslararası taşımacılık yapılması, taşımanın hava aracı ile yapılması, yolcu, bagaj veya yük taşımasının söz konusu olması ve taşımanın ücret karşılığında yapılmasıdır.
Montreal Konvansiyonunun yürürlüğe girmesi ile Varşova Konvansiyonu tamamen yürürlükten kalkmamıştır.
Montreal Konvansiyonuna taraf bir devletten taraf olmayan bir devlete yapılacak dönüş uçuşları Konvansiyona tabi olacaktır.
1999 tarihli Montreal Konvansiyonu yeni, ayrı ve bağımsız bir sözleşmedir, Varşova sisteminin düzeltmesi değildir.
Montreal Konvansiyonunda da Varşova Konvansiyonundaki gibi hava taşıma sözleşmesinin tanımı verilmemiştir
Montreal Konvansiyonunun yürürlüğe girmesi ile Varşova Konvansiyonu tamamen yürürlükten kalkmamıştır.
Montreal Konvansiyonuna taraf bir devletten taraf olmayan bir devlete yapılacak dönüş uçuşları Konvansiyona tabi olacaktır.
1999 tarihli Montreal Konvansiyonu yeni, ayrı ve bağımsız bir sözleşmedir, Varşova sisteminin düzeltmesi değildir.
Montreal Konvansiyonunda da Varşova Konvansiyonundaki gibi hava taşıma sözleşmesinin tanımı verilmemiştir
Soru 69
Bir şey üzerindeki fiilî tasarruf biçiminde ortaya çıkan hakimiyete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Müterafik kusur
B
Mülga
C
İlliyet bağı
D
Feshi İhbar
E
Zilyetlik
Açıklama:
Zilyetlik: Bir şey üzerindeki fiilî tasarruf biçiminde ortaya çıkan hakimiyettir.
VARŞOVA KONVANSİYONU’NDA TAŞIYICININ SORUMLULUĞU
80 e
VARŞOVA KONVANSİYONU’NDA TAŞIYICININ SORUMLULUĞU
80 e
Soru 70
ilk Fransız Hava Yolu şirketi Lignes Aerennes Farman hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
8 Şubat 1919
B
8 Şubat 1929
C
21 Mart 1918
D
8 Mart 1919
E
21 Şubat 1918
Açıklama:
Uluslararası hava yolu taşımacılığında özel hava hukuku kurallarının birleştirilmesi havacılık tarihinde eskiden beri önceliği olan bir konu olmuştur. Yolcu, posta ve yük taşıyan ilk hava yolu şirketleri Birinci Dünya Savaşı’ndan hemen sonra kurulmuştur. 8 Şubat 1919 tarihinde ilk Fransız Hava Yolu şirketi Lignes Aerennes Farman kurulmuş ve Paris ile Londra arasında düzensiz uçuşlara başlamıştır.
Soru 71
Lignes Aerennes Farman ilk düzensiz uçuşlarını nereler arasında yapmıştır?
Seçenekler
A
Paris - Berlin
B
Berlin - Londra
C
Madrid - Berlin
D
Madrid - Paris
E
Paris - Londra
Açıklama:
Yolcu, posta ve yük taşıyan ilk hava yolu şirketleri Birinci Dünya Savaşı’ndan hemen sonra kurulmuştur. 8 Şubat 1919 tarihinde ilk Fransız Hava Yolu şirketi Lignes Aerennes Farman kurulmuş ve Paris ile Londra arasında düzensiz uçuşlara başlamıştır.
Soru 72
İlk uluslararası tarifeli hizmetler Imperial Hava Yolları ve The Aircraft Transport and Travel Ltd (AT&T) (Uçak Taşıma ve Seyahat Limited Şirketi) tarafından hangi tarihte başlatılmıştır?
Seçenekler
A
25 Ağustos 1919
B
25 Ekim 1918
C
25 Ağustos 1918
D
25 Şubat 1919
E
25 Mart 1918
Açıklama:
25 Ağustos 1919 tarihinde Londra ve Paris arasında ilk uluslararası tarifeli hizmetler Imperial Hava Yolları ve The Aircraft Transport and Travel Ltd (AT&T) (Uçak Taşıma ve Seyahat Limited Şirketi) tarafından başlatılmıştır.
Soru 73
ilk uluslararası tarifeli hizmetler Imperial Hava Yolları ve The Aircraft Transport and Travel Ltd (AT&T) (Uçak Taşıma ve Seyahat Limited Şirketi) tarafından nereler arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Berlin - Londra
B
Londra - Paris
C
Paris - Berlin
D
Paris - Madrid
E
Londra - Madrid
Açıklama:
25 Ağustos 1919 tarihinde Londra ve Paris arasında ilk uluslararası tarifeli hizmetler Imperial Hava Yolları ve The Aircraft Transport and Travel Ltd (AT&T) (Uçak Taşıma ve Seyahat Limited Şirketi) tarafından başlatılmıştır. Imperial Hava Yolu şirketi 1939 yılında British Airways ile birleşmiştir.
Soru 74
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı nerede toplanmıştır?
Seçenekler
A
Londra
B
Paris
C
Madrid
D
Berlin
E
İstanbul
Açıklama:
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 26 Ekim 1925 Pazartesi günü Paris’te toplanmıştır.
Soru 75
İlk uluslararası tarifeli hizmetler hangi şirketler tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Imperial Hava Yolları ve British Airways
B
Imperial Hava Yolları ve The Aircraft Transport and Travel Ltd
C
Lignes Aerennes Farman ve British Airways
D
Lignes Aerennes Farman ve The Aircraft Transport and Travel Ltd
E
British Airways ve The Aircraft Transport and Travel Ltd
Açıklama:
25 Ağustos 1919 tarihinde Londra ve Paris arasında ilk uluslararası tarifeli hizmetler Imperial Hava Yolları ve The Aircraft Transport and Travel Ltd (AT&T) (Uçak Taşıma ve Seyahat Limited Şirketi) tarafından başlatılmıştır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Varşova Konvansiyonu’nda taşıyıcının sorumluluklardan kurtulmasını sağlar?
Seçenekler
A
Belli sürelerde hasar ihbarında bulunulmaması
B
Belli sürede dava açılması
C
Sorumluluk kayıtları
D
İspatta bulunulmaması
E
Bagaj sorumluluğunun kabul edilmesi
Açıklama:
Bagaj veya yük taşımacılığında zararın belli süreler içinde taşıyıcıya bildirilmesi gerekir. Sürelere uyulmaması halinde taşıyıcı aleyhine dava açılamaz.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisinde ilk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı’nın yeri ve tarihi doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
25 Ekim 1924 - Londra
B
25 Ekim 1925 - Londra
C
26 Ekim 1924 - Paris
D
26 Ekim 1925 - Paris
E
26 Ekim 1925 - Londra
Açıklama:
İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 26 Ekim 1925 Pazartesi günü Paris’te toplanmıştır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu’nu imzalamamıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
İspanya
C
İsveç
D
Romanya
E
Norveç
Açıklama:
Konvansiyon 12 Ekim 1929 tarihinde Varşovada şu 23 Devlet temsilcilerince imzalanmıştır: Almanya, Avusturya, Belçika, Brezilya, Danimarka, İspanya, Fransa, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda, Avustralya, Güney Afrika, Yunanistan, İtalya, Japonya, Letonya, Lüksemburg, Meksika, Norveç, Hollanda, Polonya, Romanya, İsviçre, Çekoslavakya, Sovyet Rusya, Yugoslavya.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Varşova Konvansiyonu’nda değişikliğe sebep olan bir anlaşmadır?
Seçenekler
A
Guadalajara Sözleşmesi
B
Brüksel Protokolü
C
Paris Konferansı
D
Berlin Konferansı
E
Roma Protokolü
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nda zamanla Protokoller ve Sözleşmelerle değişiklikler ve eklemeler yapılmıştır. Bu protokol ve sözleşmeler: 1955 tarihli Lahey Protokolü, 1971 tarihli Guatemala City Protokolü, 1975 tarihli Montreal Protokolleri ve 1961 tarihli Guadalajara Sözleşmesi’dir.
Soru 80
Türk Sivil Havacılık Kanunun 106. Maddesi hangi durumlarda uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Yiyecek/içecek taşımalarında
B
Yolcu taşımalarında
C
Hayvan taşımalarında
D
İç taşımalarda
E
Eşya taşımalarında
Açıklama:
TSHK’nın 106. maddesine göre, hava yolu ile yurt içinde yapılacak taşımalarda, Türk Sivil Havacılık Kanununda hüküm bulunmuyorsa Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri ve bu anlaşmalarda da hüküm bulunmadığı hâllerde Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri uygulanır.
Soru 81
Gerçekleşen zarar ile sorumluluğu doğuran olay ve davranış arasındaki sebep ve sonuç ilişkisine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mülga
B
İlliyet bağı
C
Karine
D
İtiraz
E
İhbar
Açıklama:
İlliyet bağı: Gerçekleşen zarar ile sorumluluğu doğuran olay ve davranış arasındaki sebep ve sonuç ilişkisine verilen ad
Soru 82
4 Kasım 2003 yılında yürürlüğe giren konvansiyon aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varşova
B
Malta
C
Montreal
D
Llyods Havacılık
E
IATA
Açıklama:
1999 Montreal Konvansiyonu olarak adlandırılan Konvansiyon 30 devletin onayından sonra 4 Kasım 2003 tarihinde yürürlüğe girdi.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi 1999 tarihli Montreal Konvansiyonunun en önemli özellikleri ve getirdiği yeniliklerden değildir?
Seçenekler
A
Konvansiyon sözleşme, protokol ve eklerden oluşan Varşova sistemindeki düzenlemeleri tek bir konvansiyonda birleştirmektedir.
B
Yeni sözleşme metninin resmi dilleri Arapça, Çince, İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolcadır.
C
Hava yolu taşıyıcısının sınırsız sorumluluğunu kabul etmiştir.
D
Varşova sistemindeki taşıma belgeleri düzenlemeleri değişen şartlara uyumlu hale getirilmiştir, modernleştirilmiş ve basitleştirilmiştir.
E
Yeni sözleşme metninde yolcu taşımacılığından meydana gelen ölüm ve yaralanmalarda beş aşamalı sistem getirilmiştir.
Açıklama:
Hava yolu taşıyıcısının sınırsız sorumluluğunu kabul etmiştir. Yolcu taşımacılığında kazadan meydana gelen ölüm ve yaralanmalarda beş değil iki aşamalı sorumluluk sistemi getirilmiştir.
Soru 84
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1929 tarihli Varşova Konvansiyonu
B
1955 tarihli Lahey Protokolü
C
1971 tarihli Guatemala City Protokolü
D
1975 tarihli Montreal Protokolleri
E
1999 tarihli Montreal Konvansiyonu
Açıklama:
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşma, 1999 tarihli Montreal Konvansiyonudur.
Soru 85
Varşova Konvesiyonu kaç ülke tarafından imzalanmştır?
Seçenekler
A
18
B
20
C
23
D
25
E
28
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nun tam ismi “Hava yolu ile Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Konvansiyon”dur. Konvansiyon 12 Ekim 1929 tarihinde Varşovada şu 23 Devlet temsilcilerince imzalanmıştır.
Soru 86
Lahey Protokolü kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1955
B
1965
C
1975
D
1985
E
1995
Açıklama:
Hava yolu İle Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkındaki Konvansiyonu Tadil Eden Protokol” adı ile 28 Eylül 1955 tarihinde kabul olunmuştur. Protokol kısaca 1955 tarihli Lahey Protokolü olarak adlandırılır.
Soru 87
Lahey Protokolü kaç ülkenin onayından sonra yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
25
B
30
C
35
D
40
E
45
Açıklama:
Lahey Protokolü otuz devletin onayından sonra 1 Ağustos 1963 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 88
Guatemala City Protokolü kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1961
B
1971
C
1981
D
1991
E
2001
Açıklama:
tasarı 9 Şubat 1971 tarihinde Guatemala City’de toplanan uluslararası Hava Özel Hukuku Konferansı’nda sunulmuş ve 21 devletin imzasıyla 8 Mart 1971 tarihinde imzalanmıştır.
Soru 89
Montreal Protokolleri kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1955
B
1965
C
1975
D
1985
E
1995
Açıklama:
ICAO Hukuk Komitesi tarafından 3-25 Eylül 1975 tarihleri arasında Montreal’dendüzenlenennUluslararası Hava Hukuku Konferansı’nda dört protokol kabul edilmiştir. Bu protokoller 25 Eylül 1975 tarihinde imzalanmıştır.
Soru 90
1925 yılında kadar olan dönemde hava yolu taşımacılığına uygulanan hukuki rejime ilişkin olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hukuki rejimin belirlenmesinde ulusal düzeyde çalışmalar yürütülmektedir.
B
Hukuk kuralları uluslararası düzeyde yeknesaklaştırılmıştır.
C
Hukuki rejimin düzenlenmesine ilişkin bir çalışmaya rastlanılmamaktadır.
D
Konu düzenli olarak yapılan uluslararası toplantılarda ele alınmaktadır.
E
Hukuk rejiminin düzenlenmesi uluslararası kuruluşlar eliyle gerçekleştirilmiştir.
Açıklama:
Hava yolu taşımacılığı başlayınca bunun doğurduğu hukuki sorunları düzenlemek ihtiyacının duyulmaması mümkün değildi. O tarihte uluslararası konvansiyonların kabulü için uluslararası bir teşkilat olmadığından düzenleme yapma konusunda girişim ilgili devletler eliyle başlatılmıştır. Fransa, 1923 yılına kadar hava yoluyla taşımada sorumluluğa ilişkin ulusal düzenlemeleri kabul etmeye çalışmıştır. Bu arada daha sonra ortaya çıkabilecek hukuk ve yargı çatışmalarını önlemek için uluslararası düzeyde hukuk kurallarının birleştirilmesi konusunun gerekliliğini ve bu konunun karmaşık yabancı unsurlardan oluştuğunu da farketmiştir. Fransa’ da 15 Haziran 1923 tarihinde hava ulaştırıcısının sorumluluğu ile ilgili bir kanun tasarısı sunulmuştur. Başbakan ve Dış İşleri Bakanı olan Poincare, bu işin ancak uluslararası bir sözleşme ile düzenlenebileceğini öngörerek, hava ulaştırıcısının sorumuna dair bir sözleşme yapmak üzere Paris’te bir konferans yapılmasının vakti geldiğini, 17 Ağustos 1923 tarihinde, Fransız elçileri aracılığıyla Devletlere bildirmiştir. Devletler olumlu cevap vermişlerdir. İki yıl sonra, 30 Haziran 1925 tarihinde Dış İşleri Bakanı Briand, Konferansta görüşülecek tasarıların incelenmesi için, hava araçlarıyla ulaştırma yapanın sorumuna dair bir ön tasarıyı Fransa Elçilerine göndermiş ve bunu nezdinde bulundukları Hükûmete bildirmelerini istemiştir. Bu ön tasarı Paris’te toplanacak konferansın başlıca konusu olacaktır. İlk Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 26 Ekim 1925 Pazartesi günü Paris’te toplanmıştır. Bu bağlamda A seçeneğindeki önerme doğrudur.
Soru 91
Hava Hukuku Uzmanları Uluslararası Teknik Komitesi (CITEJA) tarafından tasarısı hazırlanan Varşova Konvansiyonu hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1923
B
1925
C
1926
D
1927
E
1929
Açıklama:
Paris konferansını takiben İkinci Uluslararası Hava Hukuku Konferansı 4-12 Ekim 1929 tarihlerinde Varşova’da yapılmıştır. Konferansta CITEJA tarafından hazırlanan tasarı görüşülerek 12 Ekim 1929 tarihinde imzalanmış ve Varşova Konvansiyonu adını almıştır.
Soru 92
Türkiye, Varşova Konvansiyonunu ve Varşova Konvansiyonunu değiştiren Lahey Protokolünü hangi tarihte imzalamıştır?
Seçenekler
A
1929
B
1955
C
1961
D
1966
E
1978
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu’nun tam ismi “Hava yolu ile Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Konvansiyon”dur. Konvansiyon 12 Ekim 1929 tarihinde Varşovada şu 23 Devlet temsilcilerince imzalanmıştır: Almanya, Avusturya, Belçika, Brezilya, Danimarka, İspanya, Fransa, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda, Avustralya, Güney Afrika, Yunanistan, İtalya, Japonya, Letonya, Lüksemburg, Meksika, Norveç, Hollanda, Polonya, Romanya, İsviçre, Çekoslavakya, Sovyet Rusya, Yugoslavya. Konvansiyon, onaylayan devletler arasında 13 Şubat 1933 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Varşova Konvansiyonuna taraf olan devlet sayısı 2015 yılı itibariyle 152’dir. Türkiye, Varşova Konvansiyonunu ve Varşova Konvansiyonunu değiştiren Lahey Protokolünü 25 Mart 1978 tarihinde imzalamıştır.
Soru 93
Varşova konvansiyonuna göre hava yük senedi kaç nüsha olarak düzenlenir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Hava yük senedi üç nüsha olarak düzenlenir. Birinci nüshaya “Taşıyıcı için” yazılır ve yükleten tarafından imzalanır. İkinci nüshaya “Gönderilen için” yazılır ve taşıyıcı ile yükleten tarafından imzalanır. Üçüncü nüsha, taşıyıcı tarafından imzalanarak, yükün teslim alınmasından sonra, yükletene verilir. Bu nüshaların birbirine uygunluk göstermemesi halinde hem yükletenin hem de taşıyıcının imzasını içeren ikinci nüshaya itibar edilmesi isabetli olacaktır.
Soru 94
Varşova Konvansiyonunda göre taşıyıcının sorumluluğu hangi tip altında belirlenmiştir?
Seçenekler
A
Haksız fiil sorumluluğu
B
Akdi sorumluluk
C
Kusursuz sorumluluk
D
İdari sorumluluk
E
Siyasi sorumluluk
Açıklama:
Varşova Konvansiyonu'na göre taşıyıcının sorumluluğu sözleşmesel (akdi) bir sorumluluktur. Taşıyıcı haksız fiile göre de sorumlu olabilir fakat haksız fiil sorumluluğu Konvansiyon kapsamı dışındadır.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi taşıyıcının adamlarından sayılmaz ve bu bağlamda fiilleri taşıyıcının sorumluluğu dahilinde değildir?
Seçenekler
A
Taşıma şirketin bağlı olarak çalışan pilot
B
Alt taşıyıcıya bağlı olarak çalışan depo görevlisi
C
Uçuş güvenliğini sağlamakla yükümlü kamu görevlisi
D
Taşıma şirketine bağlı olarak çalışan kabin görevlisi
E
Alt taşıyıcıya bağlı olarak çalışan yer hizmetleri personeli
Açıklama:
Taşıyıcının adamları, taşıyıcıya bağımlı olarak çalışan, taşıyıcının tabiyetinde bulunan kişiler ile taşıma işinin ifasında kullanılan, taşıyıcı tarafından kendilerine bir iş tevdi edilen, hizmetlerinden yararlanılan kişilerdir. Taşıyıcının tabiyetinde bulunan kişiler, taşıyıcı ile aralarında kurulan hizmet sözleşmesi uyarınca taşıyıcıya bağlı ve sürekli olarak çalışan kişilerdir. Örneğin, yer hizmetleri, depo işletmesi, yük kabul bürosu, uçağa yakıt dolduran, onu temizleyen, yiyecek maddeleri ve su dağıtımı yapan işletmeler taşıyıcının adamı olarak kabul edilmektedir. Alt taşıyıcının adamları da asıl taşıyıcının adamı sayılmalıdır. Buna karşılık kamu görevlileri tarafından yerine getirilen hizmetleri ifa edenler taşıyıcının adamı sayılmazlar. Örneğin, uçuş güvenliği için kamu görevlileri tarafından yerine getirilen kamu hizmetleri, meteoroloji hizmetleri vb. gibi.
Soru 96
Aşağıdaki durumlardan hangisinde taşıyıcının sınırlı sorumluluğu kesindir?
Seçenekler
A
Yolcu taşımacılığında taşıma belgelerinin düzenlenmemesi
B
Bagaj kuponlarının gerekli kayıtları içermemesi
C
Yolcu taşımacılığında taşıyıcı ve adamlarının ağır kusuru
D
Yük taşımacılığında taşınan yükün hasara uğraması
E
Bagaj taşınması esnasında taşıyıcı ve adamlarının kasıtlı fiilleri
Açıklama:
Taşıyıcının bazı hâllerde sınırsız sorumluluğu söz konusu olacaktır. Bu halleri taşıma belgelerinin düzenlenmemesi veya gerekli kayıtları içermemesi, taşıyıcının ya da adamlarının kastı veya ağır kusuru olarak sıralayabiliriz.
Taşıma belgeleri yolcu bileti, bagaj kuponu ve hava yük senedidir. Bu belgelerin hiç düzenlenmemiş olması veya gerekli kayıtları içermemesi halinde taşıyıcı, sorumluluğunu ortadan kaldıran veya sınırlandıran hükümlerden yararlanamaz. Varşova Konvansiyonuna göre taşıma belgelerinin Konvansiyona tabi ve sorumluluğun da bu hükümlere göre sınırlı sorumluluk olduğuna dair bir kaydın taşıma belgelerinde yer almaması halinde taşıyıcı, sorumluluğu ortadan kaldıran veya miktarla sınırlandıran hükümlerden yararlanamaz.
TSHK’na göre taşıma belgelerinde bulunması gerekli kayıtlardan herhangi birinin noksan olması taşıyıcının sınırsız sorumluluğuna yol açar.
Zararın, taşıyıcının veya adamlarının zarar vermek kasdıyla veya zararın doğması ihtimali olduğunu bilerek dikkatsizce yaptıkları bir hareket veya ağır ihmal sonucunda meydana geldiği ispat edildiği takdirde taşıyıcı sınırlı sorumluluktan yararlanamaz (VK m.25).
1975 tarihli 4 numaralı Montreal Protokolü ile Konvansiyonun 25. maddesi yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, yalnızca yolcu ve bagaj taşımaları bakımından zararın, taşıyıcının veya adamlarının zarar vermek kasdıyla veya zararın meydana gelmesi ihtimalini bilerek pervsızca yaptıkları davranışlardan ileri gelmiş hâlinde, taşıyıcı veya adamları Konvansiyondaki miktar sınırlamalarından yararlanamazlar. Yük taşımacılığında ise taşıyıcının yükün kayıp veya hasara uğraması halinde meydana gelen zararlardan sorumluluğu, her durumda miktarla sınırlı sorumluluk olarak belirlenmiştir. Yükün kayıp veya hasara uğraması halinde zarar, taşıyıcının veya adamlarının kasıtlı davranışları dolayısıyla meydana gelse dahi, bu durum artık taşıyıcının konvansiyon hükümlerinde öngörülen miktar sınırlamalarından yararlanmasına engel değildir.
Taşıma belgeleri yolcu bileti, bagaj kuponu ve hava yük senedidir. Bu belgelerin hiç düzenlenmemiş olması veya gerekli kayıtları içermemesi halinde taşıyıcı, sorumluluğunu ortadan kaldıran veya sınırlandıran hükümlerden yararlanamaz. Varşova Konvansiyonuna göre taşıma belgelerinin Konvansiyona tabi ve sorumluluğun da bu hükümlere göre sınırlı sorumluluk olduğuna dair bir kaydın taşıma belgelerinde yer almaması halinde taşıyıcı, sorumluluğu ortadan kaldıran veya miktarla sınırlandıran hükümlerden yararlanamaz.
TSHK’na göre taşıma belgelerinde bulunması gerekli kayıtlardan herhangi birinin noksan olması taşıyıcının sınırsız sorumluluğuna yol açar.
Zararın, taşıyıcının veya adamlarının zarar vermek kasdıyla veya zararın doğması ihtimali olduğunu bilerek dikkatsizce yaptıkları bir hareket veya ağır ihmal sonucunda meydana geldiği ispat edildiği takdirde taşıyıcı sınırlı sorumluluktan yararlanamaz (VK m.25).
1975 tarihli 4 numaralı Montreal Protokolü ile Konvansiyonun 25. maddesi yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, yalnızca yolcu ve bagaj taşımaları bakımından zararın, taşıyıcının veya adamlarının zarar vermek kasdıyla veya zararın meydana gelmesi ihtimalini bilerek pervsızca yaptıkları davranışlardan ileri gelmiş hâlinde, taşıyıcı veya adamları Konvansiyondaki miktar sınırlamalarından yararlanamazlar. Yük taşımacılığında ise taşıyıcının yükün kayıp veya hasara uğraması halinde meydana gelen zararlardan sorumluluğu, her durumda miktarla sınırlı sorumluluk olarak belirlenmiştir. Yükün kayıp veya hasara uğraması halinde zarar, taşıyıcının veya adamlarının kasıtlı davranışları dolayısıyla meydana gelse dahi, bu durum artık taşıyıcının konvansiyon hükümlerinde öngörülen miktar sınırlamalarından yararlanmasına engel değildir.
Soru 97
Montreal konvansiyonu hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1975
B
1995
C
1997
D
1999
E
2003
Açıklama:
Diplomatik Konferans 11-28 Mayıs 1999 tarihleri arasında Montreal’de toplandı. 28 Mayıs 1999 tarihinde yeni Konvansiyon konferansa katılan 122 devletin 52’si tarafından imzalandı. 1999 Montreal Konvansiyonu olarak adlandırılan Konvansiyon 30 devletin onayından sonra 4 Kasım 2003 tarihinde yürürlüğe girdi.
Soru 98
Montreal Konvansiyonu'un taşıma belgeleri ile ilgili olarak getirdiği en önemli yenilik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taşıma belgelerinin elektronik olarak düzenlenmesine imkan vermesi
B
Taşıma belgesi düzenlenmesi yükümlülüğünü sona erdirmesi
C
Hizmet alanların taşıma belgesini yanlarında bulundurmalarının zorunlu hale gelmesi
D
Taşıma sözleşmesinin mutlaka taşıyıcı tarafından düzenlenmiş matbu bir belgeye dayanması
E
Matbu belge düzenleme yükümlülüğünün hizmet alıcısında geçmesi.
Açıklama:
Montreal Konvansiyonu taşıma belgelerinin kâğıt belge yerine elektronik olarak düzenlenmesine imkân vermektedir. Bu hem yolcu bileti ve bagaj kuponu hem de yük taşımacılığı için mümkün hale getirilmiştir. Böylece yolcu, bagaj ve yükün akışının kolaylaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca taşıma belgelerinin şekli ve taşıyıcının sorumluluğu arasındaki ilişkiyi de ortadan kaldırmaktadır. Taşıma sözleşmesi ile ilgili bütün bilgilerin yer alacağı yolcu ve bagaj bileti isteyip istemeyeceğine yolcu karar verebilecektir. Ancak yolcuların havacılık güvenliği ve göçmen prosedürleri hakkında bilgilendirilmesi istenmektedir. Konvansiyon ile taşıma belgelerine yönelik getirilen hükümler büyük ölçüde elektornik belge düzenleme yordamının tanınması çerçevesinde gelişmiştir.
Soru 99
TSHK m. 131'e göre sorumluluğa ilişkin dava, hava aracının varma yerine geldiği veya gelmesi gerektiği
tarihten veya taşımanın durduğu tarihten itibaren kaç yıl içinde açılmazsa tazminat talep hakkı düşer?
tarihten veya taşımanın durduğu tarihten itibaren kaç yıl içinde açılmazsa tazminat talep hakkı düşer?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Sorumluluğa ilişkin dava, hava aracının varma yerine geldiği veya gelmesi gerektiğitarihten veya taşımanın durduğu tarihten itibaren iki yıl içinde açılmazsa tazminat talep hakkı düşer (TSHK m.131)
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi motor kuvvetiyle uçan hava araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Paraşüt
B
Amfibik
C
Helikopter
D
Gyroplane
E
Uçak
Açıklama:
Havadan ağır hava araçları da motor kuvvetiyle uçanlar (uçak, amfibik, motorlu planör, helikopter, gyroplane) ve motorsuz uçanlar (planör, paraşüt, uçurtmalar) diye ayrılmaktadır. Havadan hafif olan hava araçları da motorlu (kabili sevk balonlar) ve motorsuz (serbest ve bağlı balonlar) olarak ayrılmaktadır.
Soru 2
Bir şeyin işletilmesi veya korunması veya ondan yararlanılması için sürekli olarak ona tahsis olunan ve kullanışta o şeye bağlı kılınan ya da takılan veya onunla birleştirilen taşınır malların genel ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gyroplane
B
Teferruat
C
Amfibik
D
Konvansiyon
E
Tescil
Açıklama:
Teferruat: Ayrıntı, bir şeyin işletilmesi veya korunması veya ondan yararlanılması için sürekli olarak ona tahsis olunan ve kullanışta o şeye bağlı kılınan ya da takılan veya onunla birleştirilen taşınır mallar.
Soru 3
Bir nesnenin esaslı unsuru olan, o nesne yok edilmedikçe veya parçalanmadıkça yahut niteliği bozulmadıkça ondan ayrılmasına olanak bulunmayan tamamlayıcı parçalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kabili sevk balon
B
Serbest balon
C
Mütemmim Cüz
D
Taşınır donanım
E
Kreditör
Açıklama:
Mütemmim Cüz: Tamamlayıcı parça, bir nesnenin esaslı unsuru olan, o nesne yok edilmedikçe veya parçalanmadıkça yahut niteliği bozulmadıkça ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parçalar.
Soru 4
Tüzel kişilik perdesinin kaldırılıp onun arkasındaki gerçek kişilerin niteliklerine göre tüzel kişilerin “statü”sünü belirlemek için kullanılan sisteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mütemmim Cüz
B
Teferruat
C
Tabiiyet
D
Kontrol
E
Müşahit
Açıklama:
Kontrol Sistemi: Tüzel kişilik perdesinin kaldırılıp onun arkasındaki gerçek kişilerin niteliklerine göre tüzel kişilerin “statü”sünü belirlemek için kullanılır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Türk Sivil Havacılık Kanunu m.57 uyarınca, sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde yer alan sivil hava araçları için istenen belgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ticaret unvanı
B
Yapımcı adresi
C
Yapım tarihi
D
Seri numarası
E
Terkin
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu m.57 uyarınca, sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde en az aşağıdaki kayıtlar yer alır.
a) Sivil hava aracının;
(1) Yapımcısının ticaret unvanı ve adresi.
(2) Yapım tarihi ve seri numarası.
(3) Yapımcının sivil hava aracı için belirlediği tip, model, marka.
a) Sivil hava aracının;
(1) Yapımcısının ticaret unvanı ve adresi.
(2) Yapım tarihi ve seri numarası.
(3) Yapımcının sivil hava aracı için belirlediği tip, model, marka.
Soru 6
Resmî kütük ve defterlerde yazılı bulunan bir konunun çizilmesi ve silinmesi ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Terkin
B
Sicil
C
Sistem
D
Teferruat
E
Mütemmim Cüz
Açıklama:
Terkin: Resmî kütük ve defterlerde yazılı bulunan bir konunun çizilmesi, silinmesi.
Soru 7
Açıklamalar veya şerhler anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tescil
B
Meşruhat
C
Terkin
D
İktisap
E
Malik
Açıklama:
Meşruhat: Açıklamalar, şerhler
Soru 8
Taraflardan birinin diğerine yaptığı ve kabul edildiği takdirde sözleşmenin oluşmasını sağlayacak nitelikteki öneriye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kabul
B
Tevsik
C
İcap
D
İpotek
E
Teşvik
Açıklama:
İcap: Taraflardan birinin diğerine yaptığı ve kabul edildiği takdirde sözleşmenin oluşmasını sağlayacak nitelikteki öneri.
Soru 9
Taşıyıcının hava yolu ile taşıma taahhüdünün yanı sıra aynı sözleşmede hava taşıması dışında kalan bir taşımayı veya taşımaları da taahhüt etmiş olduğu taşımalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zincirleme Taşıma
B
Alt Taşıma
C
Asıl Taşıma
D
Karma taşıma
E
Hava Taşıma
Açıklama:
Taşıyıcının hava yolu ile taşıma taahhüdünün yanı sıra aynı sözleşmede hava taşıması dışında kalan bir taşımayı veya taşımaları da taahhüt etmiş olduğu taşımalara karma taşıma denir (Kaner,2004).
Soru 10
Taraflardan biri tarafından sözleşmenin yapılması için yapılan öneriye olumlu cevap vermek aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Tevsik
B
İcap
C
Tahsis
D
Hüküm
E
Kabul
Açıklama:
Kabul: Taraflardan biri tarafından sözleşmenin yapılması için yapılan öneriye olumlu cevap vermek.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi havadan ağır motorsuz uçan hava aracına bir örnektir?
Seçenekler
A
Gyroplane
B
Planör
C
Uçak
D
Helikopter
E
Amfibik
Açıklama:
Havadan ağır hava araçları da motor kuvvetiyle uçanlar (uçak, amfibik, motorlu planör, helikopter, gyroplane) ve motorsuz uçanlar (planör, paraşüt, uçurtmalar) diye ayrılmaktadır. Havadan hafif olan hava araçları da motorlu (kabili sevk balonlar) ve motorsuz (serbest ve bağlı balonlar) olarak ayrılmaktadır.
Soru 12
Şikago sözleşmesine göre, aşağıdakilerden hangisi bir hava aracının devlet veya sivil hava aracı olup olmadığını tespit etmek için etken olan unsurdur?
Seçenekler
A
Fonksiyonu
B
Tasarım
C
Teknik karakteri
D
Tescil unsurları
E
Mülkiyet unsurları
Açıklama:
Şikago Sözleşmesi, fonksiyonel yaklaşımı benimsemiştir. Dolayısıyla, tasarım, teknik karakteri, tescil ve mülkiyet unsurlarına bakmaksızın hava aracının fonksiyonu belli bir zamanda gerçekten ifa ettiği fonksiyonuna göre tespit edilecektir. Dolayısıyla bir hava aracının belli durumlarda “devlet hava aracı” belli durumlarda “sivil hava aracı” olması söz konusu olabilir.
Soru 13
Türk Sivil Havacılık Kanunu’na göre “devlet hava aracı” tanımı dışında kalan hava hizmet aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askerlik hizmetinde kullanılan
B
Özel hizmetlerde kullanılan
C
Güvenlik hizmetinde kullanılan
D
Orman Yangını hizmetinde kullanılan
E
Gümrük hizmetinde kullanılan
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda ise hem “devlet hava aracı”nın hem “Türk Sivil Hava Aracı”nın tanımı 3. maddede yapılmıştır. Buna göre, devlet hava aracı, devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçlarını ifade etmektedir. “Türk Sivil Hava Aracı” terimi ise devlet hava araçları tanımı dışında kalan ve mülkiyeti Türk Devletine veya kamu tüzel kişilerine veya Türk vatandaşlarına ait araçlar için kullanılmaktadır.
Soru 14
Aşağıda ifade edilen Cape Town Sözleşmesi ve Protokolün amaçlarından hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tüm âkit devletlerde tanınabilir haklar oluşturmak suretiyle uluslararası alanda taşınabilen malların finansmanını ve kazanımını kolaylaştırmak
B
Güvence lehdarlarına, borçlunun temerrüdü yahut iflas ile ilgili konularda çabuk çözüm yolu olan bir imkân sağlamak
C
İmtiyazlı, üçüncü kişilere de bildirimlerin yapılacağı teminatların kaydedileceği bir uluslararası sicil sistemi oluşturmak
D
Hava aracı endüstrisinin kendine has ihtiyaçlarına uygun bir sistem oluşturmak
E
Borçlulara kredi sağlayan kreditörlere güvencesiz bırakmak
Açıklama:
“Taşınır Donanım Üzerindeki Uluslararası Teminatlar Hakkında Sözleşme” ve “Taşınır Donanım Üzerindeki Uluslararası Teminatlar Hakkında Sözleşmeye İlişkin Hava Aracı Donanımına Özgü Konulara Dair Protokol” hükümlerinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Protokol beş önemli amaç içermektedir. Birincisi, tüm âkit devletlerde tanınabilir haklar oluşturmak suretiyle uluslararası alanda taşınabilen malların finansmanını ve kazanımını kolaylaştırmak, ikincisi, güvence lehdarlarına, borçlunun temerrüdü yahut iflas ile ilgili konularda çabuk çözüm yolu olan bir imkân sağlamak, üçüncüsü, imtiyazlı, üçüncü kişilere de bildirimlerin yapılacağı teminatların kaydedileceği bir uluslararası sicil sistemi oluşturmak, dördüncüsü hava aracı endüstrisinin kendine has ihtiyaçlarına uygun bir sistem oluşturmak ve son olarak borçlulara kredi sağlayan kreditörlere mümkün olduğu kadar güvenli bir ortam sunmaktır.
Soru 15
Şikago Sözleşmesi hangi maddesinde “âkit devletler nerede bulunursa bulunsun kendi tâbiiyetini taşıyan her hava aracının uçuş ve manevraları ile ilgili olarak, bulunduğu ülkedeki kural ve nizamlara riayet edecek tedbirleri almakla mükelleftirler” görevi ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
12
B
17
C
18
D
19
E
20
Açıklama:
Şikago Sözleşmesi uçakların tâbiiyetini taşıyan ülkelere çok önemli görevler vermiştir. Bunlardan birincisi Şikago Sözleşmesinin 12. maddesinde yer almaktadır. Buna göre, …âkit devletler nerede bulunursa bulunsun kendi tâbiiyetini taşıyan her hava aracının uçuş ve manevraları ile ilgili olarak, bulunduğu ülkedeki kural ve nizamlara riayet edecek tedbirleri almakla mükelleftirler.
Soru 16
Türk Sivil Havacılık Kanunu uyarınca, sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde aşağıdaki kayıtlardan hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Sivil hava aracının yapımcısının ticaret unvanı
B
Verilen tescil işareti
C
İktisap şekli
D
Malikin adli sicil kaydı
E
Sivil hava aracının yapım tarihi
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu m.57 uyarınca, sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde en az aşağıdaki kayıtlar yer alır. a) Sivil hava aracının; (1) Yapımcısının ticaret unvanı ve adresi. (2) Yapım tarihi ve seri numarası. (3) Yapımcının sivil hava aracı için belirlediği tip, model, marka. b) Malikin; (1) Gerçek kişi ise, adı ve soyadı, adresi, varsa ticaret unvanı ve kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası. (2) Ticaret ortaklığı ise, ortaklığın nevi, ticaret unvanı, kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası. (3) Diğer tüzel kişilerden ise; adı ve merkezi. c) İktisap şekli. d) Verilen tescil işareti.
Soru 17
Aşağıdaki durumların hangisinde TSHK’nun 61. maddesine göre Re’sen terkin işlemi uygulanır?
Seçenekler
A
Mülkiyeti tamamen veya kısmen siyasi partilere verilmiş ait hava aracı
B
Sendika veya vakıflar hizmetine verilen hava aracı
C
Şirketi temsil veya idare edenlerin çoğunluğunun yabancı uyruklularda olması
D
Kooperatifler ve bunların birliklerinin mülkiyetinde bulunan hava araçları
E
Yabancı sicilde terkin edilmiş hava aracı
Açıklama:
Re’sen terkin TSHK’nun 61. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, bir Türk sivil hava aracı; a) 49’uncu madde uyarınca Türk sivil hava aracı sayılması için bulunması gereken nitelikler ortadan kalkarsa veya bu nitelikleri haiz olmayan bir kişinin mülkiyetine geçerse, b) Yabancı bir devletin siciline kaydedilirse veya Türk siciline kaydedildiği hâlde, yabancı sicildeki kaydı terkin edilmemiş olursa Ulaştırma Bakanlığı tarafından re’sen sicilden terkin olunur.
Soru 18
Bir sivil hava aracının sicil nakilinin gerçekleştirilmesi için gerekli belgelerden hangisi TSHK’nın 67. maddesi ile çelişmektedir?
Seçenekler
A
Noter Onaylı Satış sözleşmesi
B
Noter Onaylı Yeni İşletme Anlaşması
C
Noter Onaylı İmza Sirküleri
D
Noter Onaylı Eski İşletme Anlaşması Feshi
E
Vergi İlişik Kesme Belgesinin Aslı
Açıklama:
Bu belgelere bakıldığında Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün noter huzurunda düzenlenmiş satış sözleşmesini de talep ettiği görülmektedir. Bu noktada söz konusu talebin Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 66. maddesiyle çeliştiğini vurgulamakta fayda vardır. Nitekim Kanunda sadece yazılı şekilden bahsedilmiş, yoksa resmî yazılı şekil şart koşulmamıştır.
Soru 19
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü uygulamada hava aracı ipoteği hakkında aşağıdaki belgelerden hangisini talep etmektedir?
Seçenekler
A
Alacaklının adı, soyadı ve adresi
B
Noter onaylı ipotek sözleşmesi
C
İpotek üzerinde tahvil sahipleri lehine bir rehin hakkı
D
İpoteğin temin ettiği azami tutar
E
Alacağın tutarı ve faiz oranı
Açıklama:
Uygulamada ise, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, hava aracı ipoteği hakkında şu belgeleri talep etmektedir: • Noter onaylı ipotek sözleşmesi • Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hizmet tarifesinde yer alan İpotek Tescil Bedelinin yatırıldığına dair dekont • Hava aracının sahibi ile işleticisinin farklı olması durumunda işletici tarafından tescile muvafakat edildiğine dair yazılı beyan (beyanda imzası bulunanlar bu hususta imza atmaya yetkili olduğunu belgelendirmelidir) • İpoteğin tescili talebini içeren Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne hitaben yazılmış bir üst yazı (üst yazıda imzası bulunanlar bu hususta imza atmaya yetkili olduğunu belgelendirmelidir)
Soru 20
Hava aracının kabin ekibi olmaksızın sadece kokpit ekibi ile birlikte veya tek başına kabin ekibi ile birlikte tahsis edildiği sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dry Lease
B
Barehull çarter
C
Damp Lease
D
Yolcu Çarter Sözleşmesi
E
Adi kiralama sözleşmesi
Açıklama:
Hava aracının kabin ekibi olmaksızın sadece kokpit ekibi ile birlikte veya tek başına kabin ekibi ile birlikte wet lease kapsamında tahsisi durumunda ise, “damp lease” sözleşmesinden söz edilir
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi motorla uçan araçlardan değildir?
Seçenekler
A
Uçak
B
Amfibik
C
Gyroplane
D
Helikopter
E
Planör
Açıklama:
Havadan ağır hava araçları da motor kuvvetiyle uçanlar (uçak, amfibik, motorlu planör, helikopter, gyroplane) ve motorsuz uçanlar (planör, paraşüt, uçurtmalar) diye ayrılmaktadır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi motorsuz uçan hava araçlarından değildir?
Seçenekler
A
Bağlı balonlar
B
Amfibik
C
Planör
D
Paraşüt
E
Uçurtmalar
Açıklama:
Havadan ağır hava araçları da motor kuvvetiyle uçanlar (uçak, amfibik, motorlu planör, helikopter, gyroplane) ve motorsuz uçanlar (planör, paraşüt, uçurtmalar) diye ayrılmaktadır.
Soru 23
Bir şeyin işletilmesi veya korunması veya ondan yararlanılması için sürekli olarak ona tahsis olunan ve kullanışta o şeye bağlı kılınan ya da takılan veya onunla birleştirilen taşınır mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teferruat
B
Mütemmim cüz
C
Teminat
D
Zilyetlik
E
Tamamlayıcı parça
Açıklama:
Teferruat: Ayrıntı, bir şeyin işletilmesi veya korunması veya ondan yararlanılması için sürekli olarak ona tahsis olunan ve kullanışta o şeye bağlı kılınan ya da takılan veya onunla birleştirilen taşınır mallar.
Soru 24
Tüzel kişilik perdesinin kaldırılıp onun arkasındaki gerçek kişilerin niteliklerine göre tüzel kişilerin “statü”sünü belirlemek için kullanılan sisteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kontrol Sistemi
B
Ayrıntı
C
Mütemmim cüz
D
Tenfiz
E
Talimat
Açıklama:
Kontrol Sistemi: Tüzel kişilik perdesinin kaldırılıp onun arkasındaki gerçek kişilerin niteliklerine göre tüzel kişilerin “statü”sünü belirlemek için kullanılır.
Soru 25
Resmî kütük ve defterlerde yazılı bulunan bir konunun çizilmesi, silinmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teferruat
B
Mütemmim cüz
C
Kontrol sistemi
D
İstikrar
E
Terkin
Açıklama:
Terkin: Resmî kütük ve defterlerde yazılı bulunan bir konunun çizilmesi, silinmesi.
Soru 26
Tamamlayıcı parça, bir nesnenin esaslı unsuru olan, o nesne yok edilmedikçe veya parçalanmadıkça yahut niteliği bozulmadıkça ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parçalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Terkin
B
Mütemmim Cüz
C
Teferruat
D
Ayrıntı
E
Kontrol sistemi
Açıklama:
Mütemmim Cüz: Tamamlayıcı parça, bir nesnenin esaslı unsuru olan, o nesne yok edilmedikçe veya parçalanmadıkça yahut niteliği bozulmadıkça ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parçalar.
Soru 27
Cape Town Sözleşmesi kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1999
B
2000
C
2001
D
2002
E
2003
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti adına 16 Kasım 2001 tarihinde Cape Town Sözleşmesi imzalanmıştır.
Soru 28
Tahsis olunan uçağın, tarifeli seferler dışında gerçekleştirilen operasyonuna ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Çarter uçuşu
B
Boarding
C
Non-scheduled
D
Scheduled
E
Wet lease
Açıklama:
Tahsis olunan uçağın, tarifeli seferler dışında (non-scheduled) gerçekleştirilen operasyonuna ise, “çarter uçuşu” (charter flight) denilmektedir.
Soru 29
Hangi sözleşmede hava aracının gerek teknik (operational) gerek ticari (commercial) idaresi kiracıya bırakılır?
Seçenekler
A
Çarter
B
Wet lease
C
Dry lease
D
Kira
E
Schduled
Açıklama:
Dry lease sözleşmesinde hava aracının gerek teknik (operational) gerek ticari (commercial) idaresi kiracıya bırakılır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kokpit ekibindendir?
Seçenekler
A
Uçuş mühendisi
B
Kabin amiri
C
Host
D
Hostes
E
Kabin personeli
Açıklama:
Uçuş ekibi (flight crew), kokpit ekibi (cockpit crew) ve kabin ekibinden (cabin crew) meydana gelir. Pilotlar ve varsa uçuş mühendisleri, kokpit ekibini; kabin amiri ve kabinde görevli diğer kabin personeli ise, kabin ekibini oluşturur.
Soru 31
hava hukukuna tabi olup, havada hareket kabiliyetine sahip bulunan her türlü araca ne denir?
Seçenekler
A
Hava aracı
B
Taşıt
C
Motorlu taşıt
D
Serbest balon
E
Bağlı Balon
Açıklama:
Hava aracı, hava hukukuna tabi olup, havada hareket kabiliyetine sahip bulunan her türlü aracı ifade etmektedir.
Soru 32
askerî, gümrük ve polis hizmetlerinde kullanılan hava araçları ne olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Sivil hava aracı
B
Devlet hava aracı
C
serbest hava aracı
D
bağlı hava aracı
E
nizami hava aracı
Açıklama:
Hukuki anlamda hava araçları devlet ve sivil hava aracı olarak ayrılırlar. Özellikle bu ayrım ile ilgili olarak uluslararası metinler ile Türk hukukunda farklılık gözlenmektedir. Hava hukukunun anayasası olarak kabul edebileceğimiz Şikago Sözleşmesi’nde bu ayrım 3/b maddesinde yer almaktadır. Buna göre, askerî, gümrük ve polis hizmetlerinde kullanılan hava araçları “devlet hava aracı” olarak kabul edilecektir. Bununla birlikte, bunların dışında kamu hizmetinde bulunan hava araçları da “devlet hava aracı” olarak kabul edilecektir. Burada önemli olan devlet fonksiyonunu yerine getirmedir.
Soru 33
Tüzel kişilik perdesinin kaldırılıp onun arkasındaki gerçek kişilerin niteliklerine göre tüzel kişilerin “statü”sünü belirlemek için kullanılan kavram nedir?
Seçenekler
A
Sivil hava aracı
B
Hava aracının tabiiyeti
C
Kontrol sistemi
D
Teferruat
E
Mütemmim cüz
Açıklama:
Kontrol Sistemi: Tüzel kişilik perdesinin kaldırılıp onun arkasındaki gerçek kişilerin niteliklerine göre tüzel kişilerin “statü”sünü belirlemek için kullanılır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi sivil uçak belgesinde yer alması gereken kayıtlardan değildir?
Seçenekler
A
Sivil hava aracının Yapımcısının ticaret unvanı ve adresi
B
Sivil hava aracının yapım tarihi ve seri numarası
C
İktisap şekli.
D
Verilen tescil işaret
E
Sivil hava aracının malikinin doğum tarihi
Açıklama:
a) Sivil hava aracının; (1) Yapımcısının ticaret unvanı ve adresi. (2) Yapım tarihi ve seri numarası. (3) Yapımcının sivil hava aracı için belirlediği tip, model, marka. b) Malikin; (1) Gerçek kişi ise, adı ve soyadı, adresi, varsa ticaret unvanı ve kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası. (2) Ticaret ortaklığı ise, ortaklığın nevi, ticaret unvanı, kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası. (3) Diğer tüzel kişilerden ise; adı ve merkezi. c) İktisap şekli. d) Verilen tescil işareti.
Soru 35
kayıtlarda değişiklik olduğu takdirde, ilgilinin, en geç kaç gün içinde bildirmesi zorunludur?
Seçenekler
A
beş gün
B
on gün
C
yirmi gün
D
on beş gün
E
kırk gün
Açıklama:
kayıtlarda değişiklik olduğu takdirde, ilgilinin, en geç on beş gün içinde başvurarak, yeni durumu sicile ve kayıt belgesine işletmesi zorunludur.
Soru 36
Resmî kütük ve defterlerde yazılı bulunan bir konunun çizilmesi, silinmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sicilden Terkin
B
Sicile kayıt
C
Sicilden toplama
D
Sicilden talep
E
Sicile not düşme
Açıklama:
Terkin: Resmî kütük ve defterlerde yazılı bulunan bir konunun çizilmesi, silinmesi
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi sivil hava aracının mülkiyetinin nakli için gereken belgelerden değildir?
Seçenekler
A
Tescil Müracaat Formu
B
Noter Onaylı İmza Sirküleri
C
Hizmet Tarifesinde yayımlanan Hizmet Bedeli
D
Vergi İlişik Kesme Belgesinin Aslı
E
Eski malikin maaş bordrosu
Açıklama:
Sahip değişikliği için gereken belgeler şunlardır: • Tescil Müracaat Formu • Noter huzurunda düzenlenmiş “Satış Sözleşmesi” ve bu Sözleşmeden doğan vergi, harç vb. makbuz örnekleri, • Varsa Noter Onaylı Eski İşletme Anlaşması Feshi • Noter Onaylı Yeni İşletme Anlaşması • Noter Onaylı İmza Sirküleri • Vergi İlişik Kesme Belgesinin Aslı • Finansal Kiralama Yoluyla geçici ithali yapılan hava araçları için FİDER tarafından onaylanan “Tadil Sözleşmesi” • Sigorta (Hava aracının 3. şahıs mali mesuliyet sorumluluğu işleticisine aittir) • Tescil Sertifikasının Aslı • Hizmet Tarifesinde yayımlanan Hizmet Bedeli
Soru 38
Uygulamada ise, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, hava aracı ipoteği için istediği belgelerden değildir?
Seçenekler
A
Noter onaylı ipotek sözleşmesi
B
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hizmet tarifesinde yer alan İpotek Tescil Bedelinin yatırıldığına dair dekont
C
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hizmet tarifesinde yer alan İpotek Tescil Bedelinin yatırıldığına dair dekontun noter onaylı sureti
D
İpoteğin tescili talebini içeren Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne hitaben yazılmış bir üst yazı
E
Hava aracının sahibi ile işleticisinin farklı olması durumunda işletici tarafından tescile muvafakat edildiğine dair yazılı beyan
Açıklama:
Uygulamada ise, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, hava aracı ipoteği hakkında şu belgeleri talep etmektedir: • Noter onaylı ipotek sözleşmesi • Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hizmet tarifesinde yer alan İpotek Tescil Bedelinin yatırıldığına dair dekont • Hava aracının sahibi ile işleticisinin farklı olması durumunda işletici tarafından tescile muvafakat edildiğine dair yazılı beyan (beyanda imzası bulunanlar bu hususta imza atmaya yetkili olduğunu belgelendirmelidir) • İpoteğin tescili talebini içeren Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne hitaben yazılmış bir üst yazı (üst yazıda imzası bulunanlar bu hususta imza atmaya yetkili olduğunu belgelendirmelidir)
Soru 39
Uygulamada, uçağın kapasitesinin farklı farklı kişilere tahsisine dair sözleşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çarter sözleşme
B
Tarifeli sefer
C
dry lease
D
operasyonel sözleşme
E
uçuş sözleşmesi
Açıklama:
Uygulamada, uçağın kapasitesinin farklı farklı kişilere tahsisine dair sözleşmelere “çarter sözleşmesi”; bu şekilde tahsis olunan uçağın, tarifeli seferler dışında (non-scheduled) gerçekleştirilen operasyonuna ise, “çarter uçuşu” (charter flight) denilmektedir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi hava taşıma sözleşmesinin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Taşıma taahhüdünün varlığı
B
Taşıyıcının taşıma işini bizzat ifa etmesi
C
Taşımanın havada yapılması
D
Taşımanın hava aracı ile yapılması
E
e. Taşımanın kural olarak ücret karşılığı yapılması
Açıklama:
Taşıma taahhüdünün varlığı; Taşımanın havada yapılması; Taşımanın hava aracı ile yapılması ; Taşımanın kural olarak ücret karşılığı yapılması hav taşıma sözleşmesinin unsurlarındandır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi havadan ağır motorsuz hava aracı sınıflaması içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Planör
B
Gyroplane
C
Amfibik
D
Helikopter
E
Balon
Açıklama:
Hava araçlarının çeşitli şekillerde sınıflandırılmaları mümkündür. Fiziki yapılarına göre hava araçları, havadan ağır olan hava araçları ve havadan hafif olan hava araçları olarak ikiye ayrılır. Havadan ağır hava araçları da motor kuvvetiyle uçanlar (uçak, amfibik, motorlu planör, helikopter, gyroplane) ve motorsuz uçanlar (planör, paraşüt, uçurtmalar) diye ayrılmaktadır
Soru 42
Paraşüt hangi tip uçak sınıflaması içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Havadan ağır, motorlu hava araçları
B
Havadan ağır, motorsuz hava araçları
C
Havadan hafif, motorlu hava araçları
D
Havadan hafif, motorsuz hava araçları
E
Hibrit, motorsuz hava araçları
Açıklama:
Hava araçlarının çeşitli şekillerde sınıflandırılmaları mümkündür. Fiziki yapılarına göre hava araçları, havadan ağır olan hava araçları ve havadan hafif olan hava araçları olarak ikiye ayrılır. Havadan ağır hava araçları da motor kuvvetiyle uçanlar (uçak, amfibik, motorlu planör, helikopter, gyroplane) ve motorsuz uçanlar (planör, paraşüt, uçurtmalar) diye ayrılmaktadır. Havadan hafif olan hava araçları da motorlu (kabili sevk balonlar) ve motorsuz (serbest ve bağlı balonlar) olarak ayrılmaktadır.
Soru 43
Aşağıdaki bazı kurumların tescilindeki uçakların ve kullanım amaçlarından hangisi bu uçağı ''Türk Sivil Hava Aracı'' niteliğine sokar?
Seçenekler
A
SHGM- arama kurtarma
B
Emniyet Genel Müdürlüğü- güvenlik faaliyetleri
C
Türk Hava Kurumu- eğitim
D
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı- kaçakçılıkla mücadele
E
DHMI- Emniyet
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda ise hem “devlet hava aracı”nın hem “Türk Sivil Hava Aracı”nın tanımı 3. maddede yapılmıştır. Buna göre, devlet hava aracı, devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçlarını ifade etmektedir. “Türk Sivil Hava Aracı” terimi ise devlet hava araçları tanımı dışında kalan ve mülkiyeti Türk Devletine veya kamu tüzel kişilerine veya Türk vatandaşlarına ait araçlar için kullanılmaktadır. Tüzel bir kişiği olan THK'nun eğitim faaliyetinde kullandığı uçakları Türk Sivil Hava Aracı niteliğinde olacaktır.
Soru 44
Uluslararası hukukta hava araçlarının tâbiiyeti hangi sözleşme ile düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Varşova
B
Havana
C
Şikago
D
Montreal
E
Roma
Açıklama:
Uluslararası hukukta hava araçlarının tâbiiyeti konusu Şikago Sözleşmesi’nin 17-21. maddelerinde düzenlenmiştir. Sivil hava araçlarında kural, tescil devletinin tâbiiyetinin taşınmasıdır (m.17). Bir hava aracının birden fazla devlete tescili geçerli değildir; ancak tescilin bir devletten diğerine taşınması mümkündür. (m.18). Hava aracının bir âkit devlette tescili yahut tescil edilmişse transferi söz konusu âkit devletin hukukuna göre olacaktır (m.19). Milletlerarası hava seyrüseferine katılan her hava aracı tâbiiyet ve tescil işaretlerini taşımak durumundadır. (m.20) Son olarak, âkit devletlerin birbirlerine ya da Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatına talep üzerine tescil ve sicile tescil edilmiş hava aracının mülkiyeti ile ilgili bilgi vermek yükümlülüğü de mevcuttur
Soru 45
Sivil uçak sicilinde ve tescil belgesinde aşağıdaki bilgilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Sivil hava aracının yapımcısının ticaret unvanı ve adresi
B
Sivil hava aracının ismi
C
İktisap şekli
D
Sahibinin, gerçek kişi ise, adı ve soyadı, adresi
E
Verilen tescil işareti
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu m.57 uyarınca, sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde en az aşağıdaki kayıtlar yer alır.
a) Sivil hava aracının;
(1) Yapımcısının ticaret unvanı ve adresi.
(2) Yapım tarihi ve seri numarası.
(3) Yapımcının sivil hava aracı için belirlediği tip, model, marka.
b) Malikin;
(1) Gerçek kişi ise, adı ve soyadı, adresi, varsa ticaret unvanı ve kayıtlı bulunduğu
ticaret sicili ile sicil numarası.
(2) Ticaret ortaklığı ise, ortaklığın nevi, ticaret unvanı, kayıtlı bulunduğu ticaret
sicili ile sicil numarası.
(3) Diğer tüzel kişilerden ise; adı ve merkezi.
c) İktisap şekli.
d) Verilen tescil işareti.
a) Sivil hava aracının;
(1) Yapımcısının ticaret unvanı ve adresi.
(2) Yapım tarihi ve seri numarası.
(3) Yapımcının sivil hava aracı için belirlediği tip, model, marka.
b) Malikin;
(1) Gerçek kişi ise, adı ve soyadı, adresi, varsa ticaret unvanı ve kayıtlı bulunduğu
ticaret sicili ile sicil numarası.
(2) Ticaret ortaklığı ise, ortaklığın nevi, ticaret unvanı, kayıtlı bulunduğu ticaret
sicili ile sicil numarası.
(3) Diğer tüzel kişilerden ise; adı ve merkezi.
c) İktisap şekli.
d) Verilen tescil işareti.
Soru 46
Türk hava aracı siciline kayıtlı bir hava aracının mülkiyetinin devri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yazılı anlaşma yapılması gereklidir.
B
Alıcının Türkiye’de Türk kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olması şart değildir.
C
Mülkiyetin devri anlaşması sadece Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü huzurunda yapılabilir.
D
Mülkiyetin devri için yazılı şekil şartı getirilmiştir.
E
Mülkiyetin devri için zilyetliğin devri şartı yoktur.
Açıklama:
Bir hava aracının mülkiyetinin nakli için, yazılı şekil şartı getirilmiştir. Bu nedenle mülkiyeti devredecek kişiyle devralacak kişi arasında mülkiyetin nakline dair yazılı bir sözleşme yapılması gerekir. Alıcının Türkiye’de Türk kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olması şartı ise aranmaz. Öte yandan sözleşmelerin noter huzurunda yapılması yeterliyken mülkiyetin devri için zilyetliğin devri şartı aranmaktadır.
Soru 47
Uçağın kapasitesinin farklı farklı kişilere tahsisine dair sözleşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dry kiralama
B
Wet kiralam
C
Finansal kiralama
D
Charter sözleşme
E
Damp kiralama
Açıklama:
Bu genel tanımın aksine, Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 118 ve 119. maddeleri, kira ve çarter sözleşmelerine ayrılmış; ancak Kanunda sözleşmelerin tanımı yapılmamıştır. Uygulamada, uçağın kapasitesinin farklı farklı kişilere tahsisine dair sözleşmelere “çarter sözleşmesi”; bu şekilde tahsis olunan uçağın, tarifeli seferler dışında (non-scheduled) gerçekleştirilen operasyonuna ise, “çarter uçuşu” (charter flight) denilmektedir.
Soru 48
Sun Express Havayolları, sıkışık sezon döneminde Euro Wings Havayolları'ndan 5 adet tek gövdeli uçağı sadece kokpit ekibiyle birlikte kiralamıştır. Söz konusu bu kiralama hangi tür kiralama işlemine örnektir?
Seçenekler
A
Dry kiralama
B
Charter sözleşme
C
Finansal kiralama
D
Damp kiralama
E
Kod paylaşımlı kiralama
Açıklama:
Hava aracının, uçuş ekibiyle donatılarak tahsis olunması, yani tahsis edenin, teknik yönetim kendi üzerinde kalacak şekilde uçağın ticari idaresini, uçuş ekibiyle birlikte kiracıya bırakması da mümkündür. Havacılıkta sıklıkla kullanılan bu sözleşmeye ise, “wet lease” denir. Wet lease’de hava aracı, uçuş ekibi ile birlikte tahsis olunmaktadır. Uçuş ekibi (flight crew), kokpit ekibi (cockpit crew) ve kabin ekibinden (cabin crew) meydana gelir. Pilotlar ve varsa uçuş mühendisleri, kokpit ekibini; kabin amiri ve kabinde görevli diğer kabin personeli ise, kabin ekibini oluşturur. Hava aracının kabin ekibi olmaksızın sadece kokpit ekibi ile birlikte veya tek başına kabin ekibi ile birlikte wet lease kapsamında tahsisi durumunda ise, “damp lease” sözleşmesinden söz edilir.
Soru 49
Taşıyıcının hava yolu ile taşıma taahhüdünün yanı sıra aynı sözleşmede hava taşıması dışında kalan bir taşımayı veya taşımaları da taahhüt etmiş olduğu taşıma sözleşmelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Karma taşıma sözleşmeleri
B
Zincirleme taşıma sözleşmeleri
C
Topla-dağıt sözleşmeler
D
Kod paylaşımlı taşıma sözleşmeleri
E
Alt taşıma sözleşmeleri
Açıklama:
Taşıyıcının hava yolu ile taşıma taahhüdünün yanı sıra aynı sözleşmede hava taşıması dışında kalan bir taşımayı veya taşımaları da taahhüt etmiş olduğu taşımalara karma taşıma denir. Kısmen hava yolu, kısmen de başka herhangi bir suretle yapılan birleşik taşımalar hâlinde hava hukuku kuralları sadece hava yolu ile yapılan taşıma kısmına uygulanır.
Soru 50
Deniz Hanım, Türk Havayolları'ndan, İzmir'den Stuttgart'a Türk Havayolları, Stuttgart'tan Philadelphia'ya Lufthansa Havayolları, Philadelphia'dan Vancouver'a Kanada Havayolları ile uçmaz üzere bilet satın almıştır. Söz konusu Deniz Hanım ile Türk Havayolları arasındaki bu işlem hangi taşıma sözleşmesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Karma taşıma sözleşmesi
B
Zincirleme taşıma sözleşmesi
C
Alt sözleşme
D
Charter sözleşme
E
Kod paylaşımlı sözleşme
Açıklama:
Zincirleme taşımalarda, bir taşıyıcı aynı sözleşmede hepsi hava yolu ile olmak üzere birden fazla taşımayı taahhüt eder veya yine hepsi hava yolu ile olmak üzere birden fazla
taşıyıcı birden fazla taşıma safhasını taahhüt eder. Taşımanın birbiri ardınca değişik taşıyıcılar tarafından yapılması hâlinde; yolcu bagaj veya yükü kabul etmiş olan her taşıyıcı, hava hukuku hükümlerine tabi olur ve taşımanın kendi denetiminde yapılan bölümü ile ilgili olduğu ölçüde, taşıma sözleşmesinin taraflarından biri sayılır.
taşıyıcı birden fazla taşıma safhasını taahhüt eder. Taşımanın birbiri ardınca değişik taşıyıcılar tarafından yapılması hâlinde; yolcu bagaj veya yükü kabul etmiş olan her taşıyıcı, hava hukuku hükümlerine tabi olur ve taşımanın kendi denetiminde yapılan bölümü ile ilgili olduğu ölçüde, taşıma sözleşmesinin taraflarından biri sayılır.
Soru 51
- Hava aracı, hava hukukuna tabi olup, havada hareket kabiliyetine sahip bulunan her türlü
araçtır. - Hava aracı vasfının ortadan kalkabilmesi için havada hareket kabiliyetinin devamlı olarak ortadan kalkması gerekmektedir.
- Türk Sivil Havacılık Kanunu'na göre aksine hüküm bulunmadıkça, hava araçları gayrimenkul mal hükümlerine tabidir.
- Hukuki anlamda hava araçları devlet ve sivil hava aracı olarak ayrılırlar.
- Devlet ve Türk sivil hava araçları, hava araçları siciline kayıt edilirler.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Hava aracının hukuki niteliğinin ne olduğu Türk Sivil Havacılık Kanununda yer almaktadır. Kanunun 65. maddesine göre, “bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, hava araçları menkul mal hükümlerine tabidir” demektedir. Bu bağlamda hava araçları Medenî Kanun’un menkul mal hükümlerine tabi olacaktır. Devlet hava araçları hava araçları siciline kayıt edilmezler. TSHK’na göre uçak siciline sadece Türk sivil hava araçları tescil edilebilir (TSHK m.50).
Soru 52
Hava hukukunun anayasası olarak kabul edilen uluslararası düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şikago Sözleşmesi
B
Cape Town Sözleşmesi
C
Montreal Konvansiyonu
D
Varşova Konvansiyonu
E
Taşınır Donanım Üzerindeki Uluslararası Teminatlar Hakkında Sözleşme
Açıklama:
Türkiye'nin de taraf olduğu, 5/6/1945 tarihli Şikago Sözleşmesi hava hukukunun anayasası olarak kabul edilmektedir.
Soru 53
Taşıyıcının hava yolu ile taşıma taahhüdünün yanı sıra aynı sözleşmede hava taşıması dışında kalan bir taşımayı veya taşımaları da taahhüt etmiş olduğu taşımalara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zincirleme taşıma sözleşmeleri
B
Karma taşıma sözleşmeleri
C
Yolcu taşıma sözleşmeleri
D
Dış hat taşıma sözleşmeleri
E
Alt taşıma-asıl taşıma sözleşmeleri
Açıklama:
Taşıyıcının hava yolu ile taşıma taahhüdünün yanı sıra aynı sözleşmede hava taşıması dışında kalan bir taşımayı veya taşımaları da taahhüt etmiş olduğu taşımalara karma taşıma denir. Kısmen hava yolu, kısmen de başka herhangi bir suretle yapılan birleşik taşımalar hâlinde hava hukuku kuralları sadece hava yolu ile yapılan taşıma kısmına uygulanır.
Soru 54
Hava aracı siciline kaydedilmesi gereken bilgilerde herhangi bir değişiklik olduğunda ilgilinin ne kadar süre içinde sicile başvurması gerekir?
Seçenekler
A
7 gün
B
15 gün
C
1 ay
D
3 ay
E
1 yıl
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu m.57 uyarınca, sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde yer verilecek kayıtlar sayılmıştır. Bu kayıtlarda değişiklik olduğu takdirde, ilgilinin, en geç on beş gün içinde başvurarak, yeni durumu sicile ve kayıt belgesine işletmesi zorunludur.
Soru 55
Hava taşıma sözleşmesinin tarafı olmamakla birlikte sözleşmeye dayanarak taşıyıcıdan yükün kendi adına teslim edilmesini talep hakkına sahip olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yolcu
B
Yükleten
C
Taşıyıcı
D
Gönderici
E
Gönderilen
Açıklama:
Taşıma sözleşmesinin tarafı olmamakla beraber “gönderilen”i de taşıma sözleşmesinin ilgililer başlığı altında ifade etmek gerekir. Gönderilen; taşıma sözleşmesine dayanarak taşıyıcıdan yükün kendi adına teslim edilmesini talep hakkına sahip olan kişidir.
Soru 56
Hava aracının, ücret karşılığında ve uçuş ekibi olmaksızın, belli bir süre ya da uçuş için, kiracıya bırakıldığı sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
dry lease
B
wet lease
C
çarter sözleşmesi
D
damp lease
E
çarter uçuşu
Açıklama:
Uygulamada, uçağın kapasitesinin farklı farklı kişilere tahsisine dair sözleşmelere “çarter sözleşmesi”; bu şekilde tahsis olunan uçağın, tarifeli seferler dışında (non-scheduled) gerçekleştirilen operasyonuna ise, “çarter uçuşu” (charter flight) denilmektedir. Bunun yanısıra havacılık uygulamasında iki tür benzer sözleşmeye sıkça başvurulmaktadır. Bunlardan “dry lease”de (barehull charter), hava aracı, ücret karşılığında ve uçuş ekibi olmaksızın, belli bir süre ya da uçuş için, kiracıya bırakılır (hava aracı kira sözleşmesi).
Soru 57
- Taşıma taahhüdü
- Gönderilen
- Gönderen
- Yolcu
- Ücret
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Hava taşıma sözleşmesinin unsurları taşıma taahhüdü, ücret ve taşımanın havada hava aracı ile yapılmasıdır.
Soru 58
Hava taşıma sözleşmesiyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hava taşıma sözleşmesine dayanmayan taşımalar Varşova ve Montreal Konvansiyonları'nın kapsamı dışında tutulmaktadır.
B
Taşıyıcı sıfatını haiz tarafın hava yolu ile yolcu/bagaj veya yük taşımayı; yolcu/gönderen sıfatını haiz olan diğer tarafın da bunun karşılığında bir ücret ödemeyi taahhüt ettiği sözleşmedir.
C
Hava taşıma sözleşmelerine öncelikle Türk Sivil Havacılık Kanunu hükümleri uygulanır.
D
Hava taşıma sözleşmelerine, Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda hüküm olmayan hâllerde Varşova Konvansiyonu hükümleri uygulanır.
E
Uzayda yapılan taşımalar, hava taşıma sözleşmesiyle ilgili hükümlere tabi değildir.
Açıklama:
26 Mart 2011 tarihine kadar iç hat taşımalarına; Türkiye’nin 3 Aralık 1977 tarihinde, sonraki katılma yolu ile taraf olduğu Varşova Konvansiyonu hükümleri uygulanmıştır. Ancak 26 Mart 2011 tarihinde, Montreal Konvansiyonu’nun (1999 Tarihli Havayolu İle Uluslararası Taşımalarda Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Sözleşme) Türk Hukuku bakımından yürürlüğe girmesiyle Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda hüküm olmayan hâllerde artık Varşova Konvansiyonu yerine Montreal Konvansiyonu hükümleri uygulanmaya başlamıştır.
Soru 59
Hava aracı ipoteğiyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Uçak siciline tescil, hava aracı ipoteği bakımından açıklayıcı bir etkiye sahiptir
B
Sicile kayıtlı olmayan hava araçları bakımından hava aracı ipoteğine, Türk Medeni Kanunu’nun taşınır rehnine ilişkin hükümleri uygulanır.
C
İpotek tesisine ait anlaşmanın yazılı şekilde yapılması ve imzaların noterce onanmış olması şarttır.
D
Hava araçlarının yapımı ve onarımından doğan alacaklar için yapımcı veya onarımcı, hava aracı üzerinde kanuni ipotek kurulabilir.
E
Müstakbel alacaklar veya şarta bağlı olan bir alacak için dahi ipotek tesis edilebilir.
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 70. maddesine göre, hava araçları üzerinde malik ile alacaklının anlaşması ve sicile tescil ile ipotek tesis olunabilir. İpotek tesisine ait anlaşmanın yazılı şekilde yapılması ve imzaların noterce onanmış olması şarttır. Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 69 ilâ 73’üncü maddeleri sebebiyle, hava aracı ipoteği, yabancı para üzerinden ya da birlikte ipotek şeklinde kurulabilir. Hükümden anlaşıldığı üzere uçak siciline tescil, hava aracı ipoteği bakımından kurucu bir etkiye sahiptir. Yoksa mülkiyetin devrindeki durumun aksine, tek başına yazılı bir sözleşme, ipoteğin kurulması için yeterli değildir.
Soru 60
Hava aracının mülkiyetinin devri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kural olarak hava araçları menkul mal hükümlerine tabidir.
B
Hava aracının tamamı veya bir payının üzerinde mülkiyet ve diğer ayni hakların tesisi, devri ve temlik için yazılı sözleşme yapılması gerekir.
C
Mülkiyetin devrine ilişkin sözleşmeler uçak siciline tescil edilmeden üçüncü şahıslar bakımından hüküm ifade etmez.
D
Sicile kayıtlı olmayan bir hava aracının mülkiyetinin nakli için, sözlü anlaşma yapılabilir.
E
Hava aracının mülkiyetinin devrinde sicile tescil kurucu etkiye sahiptir.
Açıklama:
Hava aracının mülkiyeti yazılı anlaşmanın tesisinin ardından devralana geçer. Yoksa uçak siciline tescil bu noktada kurucu değil, bildirici etkiye sahiptir. Nitekim Kanunun 66. maddesinde, yazılı sözleşmenin kâfi olduğuna işaret edilmiştir.
Soru 61
Havadan ağır hava araçlarından hangisi motorsuzdur?
Seçenekler
A
Uçak
B
Amfibik
C
Helikopter
D
Gyroplane
E
Planör
Açıklama:
Fiziki yapılarına göre hava araçları, havadan ağır olan hava araçları ve havadan hafif olan hava araçları olarak ikiye ayrılır. Havadan ağır hava araçları da motor kuvvetiyle uçanlar (uçak, amfibik, motorlu planör, helikopter, gyroplane) ve motorsuz uçanlar (planör, paraşüt, uçurtmalar) diye ayrılmaktadır. Havadan hafif olan hava araçları da motorlu (kabili sevk balonlar) ve motorsuz (serbest ve bağlı balonlar) olarak ayrılmaktadır.
Soru 62
Hukuki anlamda hava araçları ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hukuki anlamda hava araçları devlet ve sivil hava aracı olarak ayrılırlar.
B
Şikago Sözleşmesi’ne göre, askerî, gümrük ve polis hizmetlerinde kullanılan hava araçları “devlet hava aracı” olarak kabul edilecektir.
C
Sahil güvenlik, arama-kurtarma, gemi ambulansı, haritalama ve jeolojik arama yapan hava araçları da kamu hizmetine hasredildiği sürece devlet hava aracı olarak kabul edilecektir.
D
Bir hava aracının belli durumlarda “devlet hava aracı” belli durumlarda “sivil hava aracı” olması söz konusu değildir.
E
Tasarım, teknik karakteri, tescil ve mülkiyet unsurlarına bakmaksızın hava aracının fonksiyonu belli bir zamanda gerçekten ifa ettiği fonksiyonuna göre tespit edilecektir.
Açıklama:
Hukuki anlamda hava araçları devlet ve sivil hava aracı olarak ayrılırlar. Şikago Sözleşmesi’nde bu ayrım 3/b maddesinde yer almaktadır. Buna göre, askerî, gümrük ve polis hizmetlerinde kullanılan hava araçları “devlet hava aracı” olarak kabul edilecektir. Bununla birlikte, bunların dışında kamu hizmetinde bulunan hava araçları da “devlet hava aracı” olarak kabul edilecektir. Burada önemli olan devlet fonksiyonunu yerine getirmedir. Bu bağlamda, sahil güvenlik, arama-kurtarma, gemi ambulansı, haritalama ve jeolojik arama yapan hava araçları da kamu hizmetine hasredildiği sürece devlet hava aracı olarak kabul edilecektir. Şikago Sözleşmesi, fonksiyonel yaklaşımı benimsemiştir. Dolayısıyla, tasarım, teknik karakteri, tescil ve mülkiyet unsurlarına bakmaksızın hava aracının fonksiyonu belli bir zamanda gerçekten ifa ettiği fonksiyonuna göre tespit edilecektir. Dolayısıyla bir hava aracının belli durumlarda “devlet hava aracı” belli durumlarda “sivil hava aracı” olması söz konusu olabilir.
Soru 63
Ayrıntı, bir şeyin işletilmesi veya korunması veya ondan yararlanılması için sürekli olarak ona tahsis olunan ve kullanışta o şeye bağlı kılınan ya da takılan veya onunla birleştirilen taşınır mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mütemmim Cüz
B
Teferruat
C
Gayrimenkul
D
Menkul
E
Mülkiyet
Açıklama:
Teferruat, ayrıntı, bir şeyin işletilmesi veya korunması veya ondan yararlanılması için sürekli olarak ona tahsis olunan ve kullanışta o şeye bağlı kılınan ya da takılan veya onunla birleştirilen taşınır mallardır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi “Taşınır Donanım Üzerindeki Uluslararası Teminatlar Hakkında Sözleşmeye İlişkin Hava Aracı Donanımına Özgü Konulara Dair Protokol”ün amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tüm âkit devletlerde tanınabilir haklar oluşturmak suretiyle uluslararası alanda taşınabilen malların finansmanını ve kazanımını kolaylaştırmak
B
Güvence lehdarlarına, borçlunun temerrüdü yahut iflas ile ilgili konularda çabuk çözüm yolu olan bir imkân sağlamak
C
Üçüncü kişilere de bildirimlerin yapılacağı teminatların kaydedileceği bir uluslararası sicil sistemi oluşturmak
D
Hava aracı endüstrisinin kendine has ihtiyaçlarına uygun bir sistem oluşturmak
E
Borçlulara mümkün olduğu kadar güvenli bir ortam sunmak
Açıklama:
“Taşınır Donanım Üzerindeki Uluslararası Teminatlar Hakkında Sözleşmeye İlişkin Hava Aracı Donanımına Özgü Konulara Dair Protokol” beş önemli amaç içermektedir. Birincisi, tüm âkit devletlerde tanınabilir haklar oluşturmak suretiyle uluslararası alanda taşınabilen malların finansmanını ve kazanımını kolaylaştırmak, ikincisi, güvence lehdarlarına, borçlunun temerrüdü yahut iflas ile ilgili konularda çabuk çözüm yolu olan bir imkân sağlamak, üçüncüsü, imtiyazlı, üçüncü kişilere de bildirimlerin yapılacağı teminatların kaydedileceği bir uluslararası sicil sistemi oluşturmak, dördüncüsü hava aracı endüstrisinin kendine has ihtiyaçlarına uygun bir sistem oluşturmak ve son olarak borçlulara kredi sağlayan kreditörlere mümkün olduğu kadar güvenli bir ortam sunmaktır.
Soru 65
Devlet ile hava aracı arasında kurulan hukuki bir bağa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mülkiyet
B
Diplomatik himaye
C
Tabiiyet
D
Tescil
E
İyelik
Açıklama:
Tabiiyet, devlet ile hava aracı arasında kurulan hukuki bir bağdır. Bu bağın sonucunda devlet diplomatik himaye gibi hava aracı sahibine/işletenine bir takım haklar bahşettiği gibi hava aracının sahibinden/işleteninden birtakım yükümlülüklere uymasını da talep edebilir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Türk Sivil Havacılık Kanunu m.57 uyarınca, sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde bulunması gereken kayıtlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sivil hava aracının yapımcısının ticaret unvanı ve adresi
B
Sivil hava aracının yapımcısının sivil hava aracı için belirlediği tip, model, marka
C
Malik gerçek kişi ise, adı ve soyadı, adresi, varsa ticaret unvanı ve kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası
D
Malik ticaret ortaklığı ise, ortaklığın nevi, ticaret unvanı, kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası
E
Malik kamu tüzel kişisi ise, adı ve merkezi
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu m.57 uyarınca, sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde en az aşağıdaki kayıtlar yer alır:
a) Sivil hava aracının;
(1) Yapımcısının ticaret unvanı ve adresi.
(2) Yapım tarihi ve seri numarası.
(3) Yapımcının sivil hava aracı için belirlediği tip, model, marka.
b) Malikin;
(1) Gerçek kişi ise, adı ve soyadı, adresi, varsa ticaret unvanı ve kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası.
(2) Ticaret ortaklığı ise, ortaklığın nevi, ticaret unvanı, kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası.
(3) Diğer tüzel kişilerden ise; adı ve merkezi.
c) İktisap şekli.
d) Verilen tescil işareti.
Devlet araçları, bu kanuna tabi değildir.
a) Sivil hava aracının;
(1) Yapımcısının ticaret unvanı ve adresi.
(2) Yapım tarihi ve seri numarası.
(3) Yapımcının sivil hava aracı için belirlediği tip, model, marka.
b) Malikin;
(1) Gerçek kişi ise, adı ve soyadı, adresi, varsa ticaret unvanı ve kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası.
(2) Ticaret ortaklığı ise, ortaklığın nevi, ticaret unvanı, kayıtlı bulunduğu ticaret sicili ile sicil numarası.
(3) Diğer tüzel kişilerden ise; adı ve merkezi.
c) İktisap şekli.
d) Verilen tescil işareti.
Devlet araçları, bu kanuna tabi değildir.
Soru 67
Resmî kütük ve defterlerde yazılı bulunan bir konunun silinmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Def'i
B
Terkin
C
Meşruhat
D
Devir
E
Terk
Açıklama:
Terkin, resmî kütük ve defterlerde yazılı bulunan bir konunun çizilmesi, silinmesidir.
Soru 68
Hava aracının, uçuş ekibiyle donatılarak tahsis olunması, yani tahsis edenin, teknik yönetim kendi üzerinde kalacak şekilde uçağın ticari idaresini, uçuş ekibiyle birlikte kiracıya bırakmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Wet lease
B
Dry lease
C
Barehull charter
D
Çarter
E
Charter flight
Açıklama:
Hava aracının, uçuş ekibiyle donatılarak tahsis olunması, yani tahsis edenin, teknik yönetim kendi üzerinde kalacak şekilde uçağın ticari idaresini, uçuş ekibiyle birlikte kiracıya bırakması mümkündür. Havacılıkta sıklıkla kullanılan bu sözleşmeye, “wet lease” denir.
Soru 69
Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda hüküm olmayan hâllerde hangi uluslararası anlaşmanın hükümleri uygulanır?
Seçenekler
A
Varşova Konvansiyonu
B
Montreal Konvansiyonu
C
Şikago Konvansiyonu
D
Havana Konvansiyonu
E
Berlin Konvansiyonu
Açıklama:
Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 106’ncı maddesinde hava yolu ile yurt içinde yapılacak taşımalarda uygulanacak hükümler sırası ile belirtilmiştir. Anılan maddeye göre öncelikle Türk Sivil Havacılık Kanunu hükümleri; bu Kanunda hüküm yoksa Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri, tarafı olunan anlaşmalarda da hüküm yoksa Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır. 26 Mart 2011 tarihine kadar iç hat taşımalarına; Türkiye’nin 3 Aralık 1977 tarihinde, sonraki katılma yolu ile taraf olduğu Varşova Konvansiyonu hükümleri uygulanmıştır. Ancak 26 Mart 2011 tarihinde, Montreal Konvansiyonu’nun (1999 Tarihli Havayolu İle Uluslararası Taşımalarda Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Sözleşme) Türk Hukuku bakımından yürürlüğe girmesiyle Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda hüküm olmayan hâllerde artık Varşova Konvansiyonu yerine Montreal Konvansiyonu hükümleri uygulanmaya başlamıştır.
Soru 70
Bir taşıyıcının aynı sözleşmede hepsi hava yolu ile olmak üzere birden fazla taşımayı taahhüt ettiği sözleşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dış Hat Taşıma Sözleşmeleri
B
Karma Taşıma Sözleşmeleri
C
Zincirleme Taşıma Sözleşmeleri
D
Asıl Taşıma Sözleşmeleri
E
Alt Taşıma Sözleşmeleri
Açıklama:
Zincirleme taşımalarda, bir taşıyıcı aynı sözleşmede hepsi hava yolu ile olmak üzere birden fazla taşımayı taahhüt eder veya yine hepsi hava yolu ile olmak üzere birden fazla taşıyıcı birden fazla taşıma safhasını taahhüt eder.
Soru 71
Hava aracının teknik ekip ve ticari bakımından ücret karşılığında kiralanması hangi sözleşme ile yapılır?
Seçenekler
A
dry lease
B
wet lease
C
damp lease
D
kısmi çarter
E
çarter uçuşu
Açıklama:
dry lease sözleşme kapsamında bu faaliyet gerçekleştirilir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi hava aracı değildir?
Seçenekler
A
Uçak
B
helikopter
C
planör
D
Gyroplane
E
Forklift
Açıklama:
forklift tekerli kara nakliye aracıdır hava aracı kanuna göre hava taşıtı olarak adlandırılamaz
Soru 73
Türk Hukuk Sistemine göre hava araçlarını hangi kanunla tanımlarız?
Seçenekler
A
Türk sivil havacılık kanunu
B
Türk kava kurumu kanunu
C
Hava kuvvetleri kanunu
D
Cape Town Sözleşmesi
E
Şikago sözleşmesi
Açıklama:
Türk sivil havacılık kanunu'nun ilgili maddeleri tanımları belirtir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi hava taşımacılığı unsurlarından değildir?
Seçenekler
A
Taşımanın havada yapılması
B
Taşıma taahhüdünün varlığı
C
Taşımanın hava aracı ile yapılması
D
Taşıyıcının taşıma işini kendisi yapması
E
Taşımanın kural olarak ücretli olması
Açıklama:
Taşıyıcının taşıma işini kendisi yapması hava taşımacılığı unsurlarından değildir.
Soru 75
Bir hava aracının mülkiyetinin nakli ne ile yapılır?
Seçenekler
A
Satım sözleşmesi
B
Aracı kişi
C
Sözlü anlaşma
D
Üçüncü şahıslar aracılığıyla
E
Sigorta firması
Açıklama:
Havacılık kanununa göre bu işlem satım sözleşmesi ile yapılmaktadır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi satım değişikliği için gerekli belgelerden değildir?
Seçenekler
A
Noter Onaylı Yeni İşletme Anlaşması
B
Noter Onaylı İmza Belgeleri
C
Tescil Sertifikasının Aslı
D
Tescil Müracaat Formu
E
Vergi Levhası
Açıklama:
Vergi levhası bu işlem için gerekli değildir. Hava kurumları için gerekli olabilir.
Soru 77
Hangisi hava taşıma sözleşmesinin taraflarından değildir?
Seçenekler
A
Gönderen
B
Yolcu
C
Tekniker
D
Taşıyıcı
E
Gönderilen
Açıklama:
Tekniker bu sözleşmenin taraflarından değildir.
Soru 78
Kiralayanın teknik yönetim kendi üzerinde kalacak şekilde uçağın ticari idaresini, uçuş ekibiyle birlikte kiracıya bıraktığı sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dry lease
B
Wet lease
C
Çarter sözleşmesi
D
Kısmi çarter sözleşme
E
Ferry uçuşu
Açıklama:
Wet lease bu işlemler için geçerli sözleşmedir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi hava taşıma sözleşmesinin şekline ilişkin doğru ifadedir?
Seçenekler
A
Sözlü olarak yapılmaz
B
Yazılı ve noter onaylı olur
C
Yolcuya biletin verilmemesi sözleşme iptalidir
D
Yazılı olarak verilir
E
Şekil olarak serbestlik ilkesi vardır
Açıklama:
Şekil olarak serbestlik ilkesi vardır doğru bir tanımdır.
Soru 80
Karma taşıma ne demektir?
Seçenekler
A
Yolcu-eşya beraber taşınması
B
Yolcu taşınması
C
Eşya taşınması
D
Taşımada iki farklı hava aracı kullanılması
E
Taşımada farklı bir taşıma yolunun da kullanılması
Açıklama:
Taşımada farklı bir taşıma yolunun da kullanılması karma taşımadır. Yolculuğun bir kısmının deniz yolu ile yapılması örnek bir karma taşımadır.
Soru 81
I- Devlet hava araçları özel hukuk kanun ve konvansiyonlarına tabi değildir.
II- Açık hüküm bulunmayan hallerde devlet hava araçları Türk Sivil Havacılık Kanunu ’nun kapsamı dışındadır.
III- Devlet hava araçları hava araçları siciline kayıt edilmezler.
Devlet hava araçları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II- Açık hüküm bulunmayan hallerde devlet hava araçları Türk Sivil Havacılık Kanunu ’nun kapsamı dışındadır.
III- Devlet hava araçları hava araçları siciline kayıt edilmezler.
Devlet hava araçları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devlet hava araçları özel hukuk kanun ve konvansiyonlarına tabi değildir. Açık hüküm bulunmayan hallerde devlet hava araçları Türk Sivil Havacılık Kanununun kapsamı dışındadır. Devlet hava araçları hava araçları siciline kayıt edilmezler. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 82
I- Aksine hüküm bulunmadıkça, hava araçları menkul mal hükümlerine tabidir.
II-Hava araçları Medeni Kanun’un menkul mal hükümlerine tabidir.
III- İcra İflas Kanunu’na eklenen Ek madde 2’ye göre haklarını kullanan güvence lehtarı ve şartlı satıcı veya kiralayan, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın, hak sahibi olduğunu gösteren ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenecek tescil belgesiyle Ankara İcra Dairesine başvurarak, tercih ettiği hakkın yerine getirilmesini talep edebilir.
Hava aracının hukuki niteliği ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II-Hava araçları Medeni Kanun’un menkul mal hükümlerine tabidir.
III- İcra İflas Kanunu’na eklenen Ek madde 2’ye göre haklarını kullanan güvence lehtarı ve şartlı satıcı veya kiralayan, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın, hak sahibi olduğunu gösteren ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenecek tescil belgesiyle Ankara İcra Dairesine başvurarak, tercih ettiği hakkın yerine getirilmesini talep edebilir.
Hava aracının hukuki niteliği ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Aksine hüküm bulunmadıkça, hava araçları menkul mal hükümlerine tabidir.Hava araçları Medeni Kanun’un menkul mal hükümlerine tabidir.İcra İflas Kanunu’na eklenen Ek madde 2’ye göre haklarını kullanan güvence lehtarı ve şartlı satıcı veya kiralayan, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın, hak sahibi olduğunu gösteren ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenecek tescil belgesiyle Ankara İcra Dairesine başvurarak, tercih ettiği hakkın yerine getirilmesini talep edebilir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 83
I-Uluslararası hukukta hava araçlarının tabiiyeti konusu Şikago Sözleşmesinin 17-21. maddelerinde düzenlenmiştir.
II-Sivil hava araçlarında kural, tescil devletinin tabiiyetinin taşınmasıdır.
III-Bir hava aracının birden fazla devlete tescili geçerli değildir; ancak tescilin bir devletten diğerine taşınması mümkündür.
Hava araçlarının tabiiyeti ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II-Sivil hava araçlarında kural, tescil devletinin tabiiyetinin taşınmasıdır.
III-Bir hava aracının birden fazla devlete tescili geçerli değildir; ancak tescilin bir devletten diğerine taşınması mümkündür.
Hava araçlarının tabiiyeti ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası hukukta hava araçlarının tabiiyeti konusu Şikago Sözleşmesinin 17-21. maddelerinde düzenlenmiştir. Sivil hava araçlarında kural, tescil devletinin tabiiyetinin taşınmasıdır. Bir hava aracının birden fazla devlete tescili geçerli değildir; ancak tescilin bir devletten diğerine taşınması mümkündür. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 84
I- Hava aracının bir akit devlette tescili yahut tescil edilmişse transferi söz konusu akit devletin hukukuna göre olur.
II- Milletlerarası hava seyrüseferine katılan her hava aracı tabiiyet ve tescil işaretlerini taşımak durumundadır.
III-Akit devletlerin birbirlerine ya da Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatına talep üzerine tescil ve sicile tescil edilmiş hava aracının mülkiyeti ile ilgili bilgi vermek yükümlülüğü de mevcuttur.
Şikago Sözleşmesi’ne göre hava aracının tescili ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II- Milletlerarası hava seyrüseferine katılan her hava aracı tabiiyet ve tescil işaretlerini taşımak durumundadır.
III-Akit devletlerin birbirlerine ya da Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatına talep üzerine tescil ve sicile tescil edilmiş hava aracının mülkiyeti ile ilgili bilgi vermek yükümlülüğü de mevcuttur.
Şikago Sözleşmesi’ne göre hava aracının tescili ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hava aracının bir akit devlette tescili yahut tescil edilmişse transferi söz konusu akit devletin hukukuna göre olur. Milletlerarası hava seyrüseferine katılan her hava aracı tabiiyet ve tescil işaretlerini taşımak durumundadır. Akit devletlerin birbirlerine ya da Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatına talep üzerine tescil ve sicile tescil edilmiş hava aracının mülkiyeti ile ilgili bilgi vermek yükümlülüğü de mevcuttur. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 85
I- Bir sivil hava aracının Türk tabiiyetini taşımasında, malikin tabiiyeti esas alınır.
II-Dernekler, vakıflar ya da ticaret şirketleri ve kooperatiflere ait olan hava araçları bakımından, hava araçlarının tabiiyetinin tespitinde kontrol sistemi benimsenmiştir.
III-Türkiye Cumhuriyeti ülkesi içinde, iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları Türk hava araçları ile yapılır.
Türk hava aracı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II-Dernekler, vakıflar ya da ticaret şirketleri ve kooperatiflere ait olan hava araçları bakımından, hava araçlarının tabiiyetinin tespitinde kontrol sistemi benimsenmiştir.
III-Türkiye Cumhuriyeti ülkesi içinde, iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları Türk hava araçları ile yapılır.
Türk hava aracı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir sivil hava aracının Türk tabiiyetini taşımasında, malikin tabiiyeti esas alınır. Dernekler, vakıflar ya da ticaret şirketleri ve kooperatiflere ait olan hava araçları bakımından, hava araçlarının tabiiyetinin tespitinde kontrol sistemi benimsenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti ülkesi içinde, iki nokta arasında hava yolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları Türk hava araçları ile yapılır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 86
I- Uçak sicilleri aleni sicillerdir.
II- Sicil Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından tutulmaktadır.
III- Sicilin tutulmasından doğan zararlardan, zararı bizzat doğuran kişiye devletin rucu etmesi saklı kalmak kaydıyla, devlet sorumludur.
Hava aracı sicili ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II- Sicil Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından tutulmaktadır.
III- Sicilin tutulmasından doğan zararlardan, zararı bizzat doğuran kişiye devletin rucu etmesi saklı kalmak kaydıyla, devlet sorumludur.
Hava aracı sicili ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uçak sicilleri aleni sicillerdir. Sicil Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından tutulmaktadır. Sicilin tutulmasından doğan zararlardan, zararı bizzat doğuran kişiye devletin rucu etmesi saklı kalmak kaydıyla, devlet sorumludur. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 87
I-Hava aracının tamamı veya bir payının üzerinde mülkiyet ve diğer ayni hakların tesisi, devri ve temlik için yazılı sözleşme yapılması lazım ve kafidir.
II-Sözleşmeler uçak siciline tescil edilmeden üçüncü şahıslar bakımından hüküm ifade etmez.
III-Sicile kayıtlı olmayan bir hava aracının mülkiyetinin nakli için, sözlü anlaşma yapılabilir.
Hava aracının mülkiyetinin devri ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II-Sözleşmeler uçak siciline tescil edilmeden üçüncü şahıslar bakımından hüküm ifade etmez.
III-Sicile kayıtlı olmayan bir hava aracının mülkiyetinin nakli için, sözlü anlaşma yapılabilir.
Hava aracının mülkiyetinin devri ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hava aracının tamamı veya bir payının üzerinde mülkiyet ve diğer ayni hakların tesisi, devri ve temlik için yazılı sözleşme yapılması lazım ve kafidir. Sözleşmeler uçak siciline tescil edilmeden üçüncü şahıslar bakımından hüküm ifade etmez. Sicile kayıtlı olmayan bir hava aracının mülkiyetinin nakli için, sözlü anlaşma yapılabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 88
I-Hava araçları üzerinde malik ile alacaklının anlaşması ve sicile tescil ile ipotek tesis olunabilir.
II-Hava aracının, maliki veya onun hesabına bir başkası tarafından sigorta ettirilmiş olması durumunda, ipotek sigorta tazminatını da kapsar.
III-Hava araçlarının yapımı ve onarımından doğan alacaklar için yapımcı veya onarımcı, hava aracı üzerinde kanuni bir ipoteğin tescilini isteyebilir.
Hava aracı ipoteği ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II-Hava aracının, maliki veya onun hesabına bir başkası tarafından sigorta ettirilmiş olması durumunda, ipotek sigorta tazminatını da kapsar.
III-Hava araçlarının yapımı ve onarımından doğan alacaklar için yapımcı veya onarımcı, hava aracı üzerinde kanuni bir ipoteğin tescilini isteyebilir.
Hava aracı ipoteği ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hava araçları üzerinde malik ile alacaklının anlaşması ve sicile tescil ile ipotek tesis olunabilir. Hava aracının, maliki veya onun hesabına bir başkası tarafından sigorta ettirilmiş olması durumunda, ipotek sigorta tazminatını da kapsar. Hava araçlarının yapımı ve onarımından doğan alacaklar için yapımcı veya onarımcı, hava aracı üzerinde kanuni bir ipoteğin tescilini isteyebilir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 89
I- Uçağın kapasitesinin farklı farklı kişilere tahsisine dair sözleşmelere çarter sözleşmesi denir.
II- Dry lease sözleşmesinde hava aracının gerek teknik gerek ticari idaresi kiracıya bırakılır.
III- Wet lease sözleşmesinde hava aracının ticari idaresi kiracıya geçer. Bu bakımdan hava aracı, kiracının ticari talimatları altında, ancak kiraya verenin işletme ruhsatıyla işletilir. İşletme esnasında kiracının uçuş kodu ve trafik hakları kullanılır.
IV- Kira sözleşmesi için yazılı şekil şartı getirilmiştir.
Hava aracının kiralanması ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II- Dry lease sözleşmesinde hava aracının gerek teknik gerek ticari idaresi kiracıya bırakılır.
III- Wet lease sözleşmesinde hava aracının ticari idaresi kiracıya geçer. Bu bakımdan hava aracı, kiracının ticari talimatları altında, ancak kiraya verenin işletme ruhsatıyla işletilir. İşletme esnasında kiracının uçuş kodu ve trafik hakları kullanılır.
IV- Kira sözleşmesi için yazılı şekil şartı getirilmiştir.
Hava aracının kiralanması ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II, III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Uçağın kapasitesinin farklı farklı kişilere tahsisine dair sözleşmelere çarter sözleşmesi denir. Dry lease sözleşmesinde hava aracının gerek teknik gerek ticari idaresi kiracıya bırakılır. Wet lease sözleşmesinde hava aracının ticari idaresi kiracıya geçer. Bu bakımdan hava aracı, kiracının ticari talimatları altında, ancak kiraya verenin işletme ruhsatıyla işletilir. İşletme esnasında kiracının uçuş kodu ve trafik hakları kullanılır.Kira sözleşmesi için yazılı şekil şartı getirilmiştir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 90
I- Taşınmayı talep hakkı, kendisinin taşınmasının yanında bagajının taşınmasını da kapsar.
II- Hava yolu ile yolcu taşıma sözleşmesinin ücret karşılığında yapıldığı hallerde, ücret ödeme borcu doğar.
III- Hava taşımacılığında yolcunun belirli işlemlerin yapılması için hareket saatinden belli bir süre önce havaalanında hazır bulunması istenmektedir.
IV- Yolcunun uçuş kurallarına riayet etme yükümlülüğü bulunmaktadır.
Hava taşıma sözleşmesinde yolcunun hakları ve borçları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
II- Hava yolu ile yolcu taşıma sözleşmesinin ücret karşılığında yapıldığı hallerde, ücret ödeme borcu doğar.
III- Hava taşımacılığında yolcunun belirli işlemlerin yapılması için hareket saatinden belli bir süre önce havaalanında hazır bulunması istenmektedir.
IV- Yolcunun uçuş kurallarına riayet etme yükümlülüğü bulunmaktadır.
Hava taşıma sözleşmesinde yolcunun hakları ve borçları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II, III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Taşınmayı talep hakkı, kendisinin taşınmasının yanında bagajının taşınmasını da kapsar. Hava yolu ile yolcu taşıma sözleşmesinin ücret karşılığında yapıldığı hallerde, ücret ödeme borcu doğar. Hava taşımacılığında yolcunun belirli işlemlerin yapılması için hareket saatinden belli bir süre önce havaalanında hazır bulunması istenmektedir. Yolcunun uçuş kurallarına riayet etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi havadan ağır olan motorsuz hava araçlarındandır?
Seçenekler
A
Uçak
B
Amfibik
C
Gyroplane
D
Planör
E
Helikopter
Açıklama:
Havadan ağır hava araçları da motor kuvvetiyle uçanlar (uçak, amfibik, motorlu planör, helikopter, gyroplane) ve motorsuz uçanlar (planör, paraşüt, uçurtmalar)diye ayrılmaktadır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Cape Town'da imzalanan "Taşınır Donanım Üzerindeki Uluslararası Teminatlar Hakkında Sözleşme ve Protokol"un amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası alanda taşınabilen malların finansmanını ve kazanımını kolaylaştırmak
B
Uluslararası sicil sistemi oluşturmak
C
Uluslararası sivil hava aracı ticaretini özgürleştirmek
D
Hava aracı endüstrisinin kendine has ihtiyaçlarına uygun bir sistem oluşturmak
E
Kreditörlere güvenli bir ortam sunmak
Açıklama:
Uluslararası sivil hava aracı ticaretini özgürleştirmek sözleşmenin amaçları arasında değildir.
Soru 93
- Sivil hava aracının yapımcısının ticaret unvanı
- Sivil hava aracının yapım tarihi ve seri numarası
- Malikin kayıtlı bulunduğu ticaret sicil numarası
- Malikin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası
- Malikin adresi
Seçenekler
A
I ve II
B
I, III, ve IV
C
Yalnız V
D
Yalnız IV
E
IV ve V
Açıklama:
Malikin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası TSHK 57. maddesi uyarınca sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde bulunması zorunlu kayıtlardan değildir
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi hava aracının sahip değişikliği için gereken belgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Noter onaylı imza sirküleri
B
Tescil müracaat formu
C
Devredenin Türkiye Cumhuriyeti Nüfus Cüzdanı fotokopisi
D
Noter huzurunda düzenlenmiş satış sözleşmesi
E
Vergi ilişik kesme belgesi
Açıklama:
Devredenin Türkiye Cumhuriyeti Nüfus Cüzdanı fotokopisi, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün sicil üzerinde gerekli değişikliğin yapılabilmesi yani malikin sicile kaydı için talep ettiği belgelerden biri değildir.
Soru 95
Hava taşıma sözleşmesinin unsurları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Taşıma taahhüdünün ifa edilmiş sayılabilmesi için kalkış yerinden varış yerine ulaşılmış olması gerekir.
B
Başkasının mülkiyetinde bulunun bir hava aracı ile taşıma yapılamaz.
C
Ücretin başlangıçta kesin olarak saptanmış bulunmasına gerek yoktur, tür ve kapsamı bakımından belirlenebilir olması yeterlidir.
D
Hava taşıma sözleşmesi cenaze taşımasına ilişkin olarak yapılabilir.
E
Taşınacak eşya bizzat taşıyıcının malı olabilir.
Açıklama:
Hava aracının kime ait olduğu önemli değildir, başkasının mülkiyetinde bulunun bir hava aracı ile de taşıma yapılabilir.
Soru 96
Hava taşıma sözleşmesinin türleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yolcu taşıma sözleşmelerinde taşıyıcı; yolcunun bagajlarını ve beraberindeki kişisel eşyasını taşıma sözleşmesinde belirlenen şartlar dairesinde, ücretsiz olarak taşımaya mecburdur.
B
İç hat taşımalarında TSHK’da hüküm bulunmadıkça, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri ve bu anlaşmalarda da hüküm bulunmadığı hâllerde, Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
C
Alt ve asıl taşıma sözleşmeleri kural olarak birbirinden bağımsızdır.
D
Kısmen hava yolu, kısmen de başka herhangi bir suretle yapılan birleşik taşımalar hâlinde hava hukuku kuralları sadece hava yolu ile yapılan taşıma kısmına uygulanır.
E
Taşımanın birbiri ardınca değişik taşıyıcılar tarafından yapılması hâlinde; yolcu bagaj veya yükü kabul etmiş olan her taşıyıcı, hava hukuku hükümlerine tabi olur.
Açıklama:
Hava yolu ile yurt içinde yapılacak taşımalarda; TSHK’da hüküm bulunmadıkça, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri ve bu anlaşmalarda da hüküm bulunmadığı hâllerde, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır (TSHK m.106)
Soru 97
Hava taşıma sözleşmesinin tarafları ve diğer ilgilileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Taşıma işinin sözleşmenin tarafı olmayan bir üçüncü kişiye bırakılması mümkün değildir.
B
Taşıyıcının bilgisi dışında gizlice araca binen kaçak yolcular da yolcu kategorisine girer.
C
Gönderilen, hava yük senedini veya yükü kabulden kaçınırsa gönderen tasarruf hakkına tekrar sahip olur.
D
Yük varması gereken günden itibaren on gün geçmiş olmasına rağmen varamamış olursa gönderilen, sözleşmeden doğan hakları taşıyıcıya karşı ileri sürebilir.
E
Taşıma taahhüdünde bulunan kişinin taşıyıcı sıfatını kazanması için taşıma işini ticari işletme faaliyeti ve meslek olarak icra etmesi şarttır.
Açıklama:
Gönderilen, hava yük senedini veya yükü kabulden kaçınırsa veya kendisine gereken ihbarın yapılması mümkün olmaz ise, gönderen tasarruf hakkına tekrar sahip olur (TSHK m.113/1).
Soru 98
Hava taşıma sözleşmesinin şekline ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Şekil serbestisi ilkesi geçerlidir.
B
Taşıyıcı, taşıma sözleşmesini tevsik eden belgeyi düzenlemekle yükümlüdür.
C
Hava taşıma sözleşmesinin akdî için sadece birbirine uygun icabın bulunması yeterlidir.
D
Kira sözleşmeleri yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli değildir.
E
Hava taşıma sözleşmeleri sözlü olarak yapılabilir.
Açıklama:
Hava taşıma sözleşmesinin akdî için birbirine uygun icap ve kabul bulunmalıdır.
Soru 99
- Taşımanın kural olarak ücret karşılığı yapılması
- Taşıyıcının taşıma işini bizzat ifa etmesi
- Taşımanın havada yapılması
- Taşıma taahhüdünün varlığı
- Taşımanın hava aracı ile yapılması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II, III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Sözleşmenin geçerli olması için taşıyıcının taşıma işini bizzat ifa etmesi gerekli değildir.
Soru 100
- Türk sivil hava aracı olması için aranan niteliklerin
ortadan kalkması - Hava aracının onarım nedeniyle geçici olarak uçmaması
- Hava aracının Türk vatandaşı olmayan bir kişinin
mülkiyetine geçmesi - Hava aracının yabancı bir devletin siciline kaydedilmesi
Yukarıdakilerden hangisi hava aracının terkin sebeplerindendir?
Seçenekler
A
I, III ve IV
B
Yalnız I
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Hava aracının onarım nedeniyle geçici olarak uçmaması hariç diğerleri terkin sebeplerindendir.
Ünite 5
Soru 1
Kalkışta, yolcunun uçağa alınmasının başlaması ve kalkış zamanı arasında uçağın zeminde kalma zamanı ya da varışta, uçağın piste (havaalanına) inmesi ile yolcunun indirilmesinin (tahliye edilmesinin) başlaması arasındaki zamana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Asfalt Gecikmesi
B
Bagaj Taşımacılığı
C
Yolcu Hakları
D
Rezervasyon
E
Divert Etme
Açıklama:
Asfalt Gecikmesi : Kalkışta, yolcunun uçağa alınmasının başlaması ve kalkış zamanı arasında uçağın zeminde kalma zamanı ya da varışta, uçağın piste (havaalanına) inmesi ile yolcunun indirilmesinin (tahliye edilmesinin) başlaması arasındaki zaman demektir.
Soru 2
Yolcunun belirli bir uçuşa hava taşıma işletmesi veya tur operatörü tarafından kabul edildiğini ve kaydedildiğini gösteren bir bilet ya da hava yolu veya tur operatörü tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış belgeye sahip olması durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taşımacılık
B
Rezervasyon
C
İptal
D
Divert Etme
E
Denetleme
Açıklama:
Rezervasyon: Yolcunun belirli bir uçuşa hava taşıma işletmesi veya tur operatörü tarafından kabul edildiğini ve kaydedildiğini gösteren bir bilet ya da hava yolu veya tur operatörü tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış belgeye sahip olması durumunu ifade eder.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi uçağın, başka bir hava alanına yönlendirilmesi, son varış noktasının değiştirilmesi anlamına gelen ifadedir?
Seçenekler
A
İptal
B
Rezervasyon
C
Divert Etme
D
Taşıma
E
Tehir
Açıklama:
Divert Etme: Uçağın, başka bir hava alanına yönlendirilmesi, son varış noktasının değiştirilmesi.
Soru 4
Uçakta oturulacak yerin belirlenmesi ve varsa bagaj teslimi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Transfer
B
Taxi
C
Check-out
D
Check-in
E
Rezervasyon
Açıklama:
Check-in (uçuş öncesi kontrol): Uçakta oturulacak yerin belirlenmesi ve varsa bagaj teslimi işlemi.
Soru 5
Sivil hava ulaşımına açık havaalanlarında havaalanı işletmecisi veya yap-işlet-devret modeli, kiralama ve benzeri şekillerde terminal işletmeciliği yapan işletme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Havaalanı
B
Otopar
C
Taşıma
D
Transfer
E
Terminal
Açıklama:
Terminal İşletmecisi: Sivil hava ulaşımına açık havaalanlarında havaalanı işletmecisi veya yap-işlet-devret modeli, kiralama ve benzeri şekillerde terminal işletmeciliği yapan işletme.
Soru 6
Hava araçlarının tamamen veya kısmen, inişi, kalkışı ve yer hareketi için kullanılması öngörülen, içerisindeki bina, teçhizat ve tesisat da dâhil olmak üzere karada veya suda belirlenmiş alana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Havaalanı
B
Otopark
C
Pist
D
Apron
E
Ulaşım
Açıklama:
Havaalanı: Hava araçlarının tamamen veya kısmen, inişi, kalkışı ve yer hareketi için kullanılması öngörülen, içerisindeki bina, teçhizat ve tesisat da dâhil olmak üzere karada veya suda belirlenmiş alan.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi uygun olan bağlantılı uçuşlar dikkate alınmamak şartıyla önceden planlanan varış zamanına uyulabileceği farz edilirse, biletin üzerindeki varış noktasını ya da direkt bağlantılı uçuşlar olması durumunda son uçuşun varış noktasını ifade eder?
Seçenekler
A
Apron
B
Son Varış Yeri
C
Pist
D
Alan
E
İstikamet
Açıklama:
Son Varış Yeri: Uygun olan bağlantılı uçuşlar dikkate alınmamak şartıyla önceden planlanan varış zamanına uyulabileceği farz edilirse, biletin üzerindeki varış noktasını ya da direkt bağlantılı uçuşlar olması durumunda son uçuşun varış noktasını ifade eder.
Soru 8
Engelli veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere yardım hizmetini sağlayan tüm personelin engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan kişilerin ihtiyaçlarının ne şekilde karşılanacağına ilişkin bilgi sahibi olmaları sağlanmalıdır. Ancak, aşağıdakilerden hangisi personelin ayrıca eğitim almasının gerekli olduğu konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Engellilerin eşitliği
B
Engellilik bilinci
C
Engellilerin yemek yeme ritüeli
D
Engellilere davranış kuralları
E
İşaret dili
Açıklama:
Engelli veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere yardım hizmetini sağlayan tüm personelin engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan kişilerin ihtiyaçlarının ne şekilde karşılanacağına ilişkin bilgi sahibi olmaları sağlanmalıdır. Ayrıca personelin, engellilerin eşitliği, engellilik bilinci, engellilere davranış kuralları, işaret dili vb. konularında temel ve tazeleme eğitimi almaları sağlanmalıdır (Talimat m.13).
Soru 9
Önceden planlanmış olan ve en azından bir yerin rezerve edildiği bir uçuşun gerçekleştirilmemesini ifade eden kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varış
B
Tehir
C
Rezervasyon
D
İptal
E
Kalkış
Açıklama:
İptal, önceden planlanmış olan ve en azından bir yerin rezerve edildiği bir uçuşun gerçekleştirilmemesini ifade etmektedir.
Soru 10
Engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan kişiye yardımcı olmak üzere uçuşa kabul edilecek belgeli kılavuz köpeklere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İletişim
B
Sorumlu
C
Bakıcı
D
Avcı
E
Rehber
Açıklama:
Rehber Köpekler: Engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan kişiye yardımcı olmak üzere uçuşa kabul edilecek belgeli kılavuz köpekler.
Soru 11
Avrupa Birliğinde hava yoluyla seyahatlerde yolcu haklarına ilişkin ilk düzenleme hangi yıl yapılmıştır?
Seçenekler
A
1989
B
1990
C
1991
D
2004
E
2006
Açıklama:
Avrupa Birliğinde hava yoluyla seyahatlerde yolcu haklarına ilişkin ilk düzenleme 1991 yılında yapılmıştır.
Soru 12
Fazla rezervasyon nedeniyle yolcuların bir kısmının uçağa kabul edilmemesi sorununa ilişkin düzenleme hangi tüzük ile karar altına alınmıştır?
Seçenekler
A
11 Şubat 2004 Tarih ve 261/2004 Sayılı Konsey Tüzüğü
B
9 Ekim 1997 Tarih ve 2027/97 Sayılı Konsey Tüzüğü
C
5 Temmuz 2006 Tarih ve 1107/2006 Sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü
D
4 Şubat 1991 tarihinde 295/91 sayılı Konsey Tüzüğü
E
11 Şubat 2004 tarih ve 261/204 sayılı Konsey Tüzüğü
Açıklama:
Fazla rezervasyon nedeniyle yolcuların bir kısmının uçağa kabul edilmemesi Avrupa Birliği’nde (AB) sürekli şikâyet edilen konulardan biri olması sebebiyle Konsey tarafından bu konunun düzenlenmesi amacıyla 4 Şubat 1991 tarihinde 295/91 sayılı Konsey Tüzüğü çıkarılmıştır. Tüzüğün adı, Tarifeli Hava Taşımacılığında Uçağa Kabul Edilmeme Durumunda Tazminat Sistemine İlişkin Ortak Kurallar Hakkında 4 Şubat 1991 Tarih Ve 295/91 Sayılı Konsey Tüzüğü’dür.
Soru 13
Uçağa kabul edilmeme durumu ortaya çıktığında gönüllü olarak rezervasyonundan feragat edecek gönüllülere tam bilet paraları en geç kaç gün içerisinde iade edilmelidir?
Seçenekler
A
1
B
3
C
5
D
7
E
8
Açıklama:
Uçağa kabul edilmeme durumu ortaya çıktığında öncelikle yolcu ile hava yolu işletmesi arasında kararlaştırılan menfaatler karşılığında rezervasyonundan feragat edecek gönüllüler aranır. Gönüllülere menfaatlere ek olarak yardımcı olunur. Buna göre yolcunun seçimine bağlı olarak Yolcuya yedi gün içinde tam bilet parası ödenir veya seyahatin yapılmayan kısmı ile ilgili ödeme yapılır.
Soru 14
Aşağıdaki durumların hangisinde hava yolu şirketi uçuş iptal edildiğinde tazminat ödemek zorundadır?
Seçenekler
A
Toplumsal kargaşa ve sokağa çıkma yasağı
B
İstisnai yolcular nedeniyle uçuş iptali
C
Engelli ve hareket kısıtlı yolcuların uçağa kabul edilmemesi
D
Tarifeli slotların uygunsuzluğu
E
Beklenmeyen uçuş emniyeti eksiklikleri
Açıklama:
Uçuş iptali bütün tedbirler alınsa bile önlenemeyecek olağanüstü koşullar nedeniyle olmuşsa hava yolu işletmesi tazminat ödemekle yükümlü değildir. Bu olağanüstü koşullar; siyasi istikrarsızlık (toplumsal kargaşa, sokağa çıkma yasağı), hava şartları (sis, kar, fırtına, buzlanma), güvenlik riskleri (istisnai yolcular, bagaj ve uçak havaalanı güvenlik önlemleri), beklenmeyen uçuş emniyeti eksiklikleri (teknik problemler, pist kapatılması veya sınırlamaları gibi havaalanı sorunları), uçuşu etkileyen grevler, hava trafik yönetimi kararları (tarifeli slotların uygunsuzluğu) vb. gibidir.
Soru 15
Uçağa kabul edilmeme durumunda yolcuya ödenecek tazminatlar ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
3500 km’nin üzerindeki uçuşlar için 500 €
B
1500 km’ye kadar olan uçuşlar için 200 €
C
1500 km’den 3500 km’ye kadar olan uçuşlar için 300 €
D
3500 km’nin üzerindeki uçuşlar için 550 €
E
1500 km’ye kadar olan uçuşlar için 250 €
Açıklama:
Tazminatlar km’ye göre üç gruba ayrılmaktadır. Tazminat miktarları, 1500 km’ye kadar olan uçuşlar için 250 €, 1500 km’den 3500 km’ye kadar olan uçuşlar için 400 €, 3500 km’nin üzerindeki uçuşlar için 600 € olarak belirlenmiştir.
Soru 16
Türkiye’de Hava Yolu Bilet Satışları Genelgesi hangi tarihte yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
2009
B
2011
C
2014
D
2015
E
2017
Açıklama:
Yolcu hakları kapsamında ele alınabilecek diğer bir düzenleme de Hava Yolu Bilet Satışları Genelgesi’dir. 36738619-501.98/E.1067 sayılı Hava Yolu Bilet Fiyatları, Rezervasyon, Satın Alma ve Tanıtım Faaliyetleri Genelgesi kısaca Hava Yolu Bilet Satışları Genelgesi 27.07.2015 tarihinde yayımlanmıştır.
Soru 17
Yolcu Hakları Yönetmeliği çıkarılmadan önce uçuş iptali, gecikmeleri ve yolcunun uçağa kabul edilmemesi durumunda ortaya çıkan sorunlar aşağıdaki hükümlerin hangisine başvurmak suretiyle çözümlenmekteydi?
Seçenekler
A
Ticaret Kanunu ve Borçlar Kanunu
B
BİMER ve TSHK
C
TSHK ve UDHB
D
BİMER ve UDHB
E
SHK ve BİMER
Açıklama:
Yolcu Hakları Yönetmeliği çıkarılmadan önce TSHK’daki taşıyıcının kaza veya gecikme nedeniyle sorumluluğu dışında, özellikle yolcu haklarına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Uçuş iptali, gecikmeleri ve yolcunun uçağa kabul edilmemesi durumunda ortaya çıkan sorunlar SHK’nun 106. maddesine göre Türk Ticaret Kanunu ve genel hükümler olan Borçlar Kanunu hükümlerine göre çözümlenmekteydi.
Soru 18
Aşağıda Türkiye’de uçağa kabul edilmeme, uçuş iptali ve gecikmelerde yolcu hakları ile ilgili ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Onaylanmış rezervasyona sahip en geç kırk beş dakika önce uçuş öncesi kontrole (check-in) başvuran yolcuları kapsamaktadır
B
Ücretsiz seyahat eden yolcular bu yönetmelik kapsamı dışındadır
C
Mil veya puanlarla seyahat eden yolcular, ücretle seyahat eden yolcularla aynı haklara haizdir
D
Bir hava taşıma işletmesi veya tur operatörü tarafından, bilette belirtilen uçuştan başka bir uçuşa aktarılmış olan yolcular, yolcu yönetmeliği kapsamındaki haklardan yararlanır
E
Yönetmelik, yalnızca motorlu ve sabit kanatlı hava araçlarıyla taşınan yolcular için geçerlidir
Açıklama:
Yönetmelik, ilgili uçuş için onaylanmış rezervasyona sahip olan ve hava yolu işletmesinin bilet satışı sırasında belirttiği saatte veya belirttiği süreden önce veya herhangi bir zaman belirtilmediği takdirde ilan edilen hareket saatinden en geç kırk beş dakika önce uçuş öncesi kontrole (check-in) başvuran yolcuları kapsamaktadır. Ücretsiz seyahat eden yolcular ve doğrudan veya dolaylı olarak halka açık olmayan indirimli biletle seyahat eden yolcular ile mil veya puanlarla seyahat eden yolcular, ücretle seyahat eden yolcularla aynı haklara haizdir.
Soru 19
Uçağa kabul edilmeme durumunda yolculara alternatif uçuş temin edilirse ve alternatif uçuşun varış zamanı rezervasyonu yapılmış uçuşun varış zamanını, 1500 kilometre ve daha kısa uçuşlarda iki saati geçmiyorsa, 1500 ile 3500 kilometre arasındaki uçuşlarda üç saati geçmiyorsa, 3500 kilometreden daha uzun uçuşlarda dört saati geçmiyorsa, yolcuya ödenecek tazminat miktarlarında yüzde kaç indirim yapılır?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Uçağa kabul edilmeme durumunda yolculara alternatif uçuş temin edilirse ve alternatif uçuşun varış zamanı rezervasyonu yapılmış uçuşun varış zamanını, 1500 kilometre ve daha kısa uçuşlarda iki saati geçmiyorsa, 1500 ile 3500 kilometre arasındaki uçuşlarda üç saati geçmiyorsa, 3500 kilometreden daha uzun uçuşlarda dört saati geçmiyorsa, yolcuya ödenecek tazminat miktarlarında yüzde %50 indirim yapılır.
Soru 20
Hava araçlarının tamamen veya kısmen, inişi, kalkışı ve yer hareketi için kullanılması öngörülen, içerisindeki bina, teçhizat ve tesisat da dâhil olmak üzere karada veya suda belirlenmiş alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Havaalanı işletmecisi
B
Havaalanı
C
Havaalanı Otoparkı
D
Hava Taşıma İşletmecisi
E
Terminal İşletmesi
Açıklama:
Havaalanı: Hava araçlarının tamamen veya kısmen, inişi, kalkışı ve yer hareketi için kullanılması öngörülen, içerisindeki bina, teçhizat ve tesisat da dâhil olmak üzere karada veya suda belirlenmiş alan.
Soru 21
Taşıyıcı (hava yolu işletmesi) ile yapmış olduğu taşıma sözleşmesine dayanarak uçakta bulunan ve mürettebat dışında kalan kişiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hostes
B
Pilot
C
Yolcu
D
Görevli
E
Sağlık memuru
Açıklama:
Yolcu, taşıyıcı (hava yolu işletmesi) ile yapmış olduğu taşıma sözleşmesine dayanarak uçakta bulunan ve mürettebat dışında kalan kişi olarak tanımlanmaktadır.
Soru 22
Yolcunun, taşıyıcıdan gideceği yere ulaştırmasını isteme hakkına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Taşıma hakkı
B
Yolcu hakkı
C
Hava hakkı
D
Görevli hakkı
E
Sürüş hakkı
Açıklama:
Yolcu hakkı, yolcunun, taşıyıcıdan gideceği yere ulaştırmasını isteme hakkıdır.
Soru 23
Yolcunun Uçağa Kabul Edilmemesi, Uçuş İptali ve Uzun Gecikmeli Uçuşlarda Yolcuya Yapılacak Yardım ve Ödenecek Tazminat İle İlgili Ortak Kuralları hangi yıldaki tüzüğe göre belirlenmiştir?
Seçenekler
A
2000
B
2002
C
2004
D
2006
E
2008
Açıklama:
Yolcunun Uçağa Kabul Edilmemesi, Uçuş İptali ve Uzun Gecikmeli Uçuşlarda Yolcuya Yapılacak Yardım ve Ödenecek Tazminat İle İlgili Ortak Kuralları 11 Şubat 2004 Tarih ve 261/2004 Sayılı Konsey Tüzüğü belirlemiştir.
Soru 24
Hava yolu İle Yolcu ve Bagaj Taşımacılığında Hava Taşıyıcısının Sorumluluğu İle İlgili düzenleme kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1992
B
1993
C
1995
D
1996
E
1997
Açıklama:
Hava yolu İle Yolcu ve Bagaj Taşımacılığında Hava Taşıyıcısının Sorumluluğu İle İlgili 9 Ekim 1997 Tarih ve 2027/97 Sayılı Konsey Tüzüğü geçerlidir.
Soru 25
Hava yoluyla Seyahat Eden Engelli ve Hareketi Kısıtlı Kişilerin Haklarıyla İlgili 5düzenleme kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
2006
B
2005
C
2004
D
2003
E
2002
Açıklama:
Hava yoluyla Seyahat Eden Engelli ve Hareketi Kısıtlı Kişilerin Haklarıyla İlgili 5 Temmuz 2006 Tarih ve 1107/2006 Sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü geçerlidir.
Soru 26
Fazla rezervasyon nedeniyle yolcunun uçağa kabul edilmemesi, iptal ve uzun gecikmeli uçuşlarda yolcuya yapılacak yardım ve ödenecek tazminat ile ilgili ortak kuralları belirleyen tüzük kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2001
B
2002
C
2003
D
2004
E
2005
Açıklama:
Uçuş iptalleri ve gecikmeleri de ciddi sorunlara yol açmaya başlayınca 2004 yılında bu konuları da içeren yeni bir tüzük çıkarılmıştır. 11 Şubat 2004 tarih ve 261/204 sayılı Konsey Tüzüğü; fazla rezervasyon nedeniyle yolcunun uçağa kabul edilmemesi, iptal ve uzun gecikmeli uçuşlarda yolcuya yapılacak yardım ve ödenecek tazminat ile ilgili ortak kuralları belirleyen bir tüzüktür. 17 Şubat 2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir
Soru 27
Kalkışta, yolcunun uçağa alınmasının başlaması ve kalkış zamanı arasında uçağın zeminde kalma zamanı ya da varışta, uçağın piste (havaalanına) inmesi ile yolcunun indirilmesinin (tahliye edilmesinin) başlaması arasındaki zamana ne denir?
Seçenekler
A
Rötar
B
Gecikme
C
Uçuş iptali
D
Asfalt Gecikmesi
E
Zaman kaybı
Açıklama:
Asfalt Gecikmesi : Kalkışta, yolcunun uçağa alınmasının başlaması ve kalkış zamanı arasında uçağın zeminde kalma zamanı ya da varışta, uçağın piste (havaalanına) inmesi ile yolcunun indirilmesinin (tahliye edilmesinin) başlaması arasındaki zaman demektir.
Soru 28
Avrupa Birliği’nde hava yoluyla seyahat eden engelli ve hareket kısıtlı yolcuların haklarını düzenlemek üzere kaç yılında tüzük çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
2004
B
2006
C
2008
D
2010
E
2000
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde hava yoluyla seyahat eden engelli ve hareket kısıtlı yolcuların haklarını düzenlemek üzere bir tüzük çıkarılmıştır. Adı “Hava yoluyla Seyahat Eden Engelli ve Hareketi Kısıtlı Kişilerin Haklarıyla İlgili 5 Temmuz 2006 Tarih ve 1107/2006 Sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü” olan bu tüzük 26 Temmuz 2006 tarihli Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanmıştır
Soru 29
Yolcunun belirli bir uçuşa hava taşıma işletmesi veya tur operatörü tarafından kabul edildiğini ve kaydedildiğini gösteren bir bilet ya da hava yolu veya tur operatörü tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış belgeye sahip olması durumunu ifa eden terim hangisidir?
Seçenekler
A
Rezervasyon
B
Overbook
C
Denied
D
Boarding
E
Biletleme
Açıklama:
Rezervasyon: Yolcunun belirli bir uçuşa hava taşıma işletmesi veya tur operatörü tarafından kabul edildiğini ve kaydedildiğini gösteren bir bilet ya da hava yolu veya tur operatörü tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış belgeye sahip olması durumunu ifade eder.
Soru 30
Uçağın, başka bir hava alanına yönlendirilmesi, son varış noktasının değiştirilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çark etme
B
Yön değiştirme
C
Boarding
D
Divert etme
E
Fora
Açıklama:
Divert Etme: Uçağın, başka bir hava alanına yönlendirilmesi, son varış noktasının değiştirilmesi.
Soru 31
Avrupa Birliğinde hava yoluyla seyahatlerde yolcu haklarına ilişkin ilk düzenleme kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1975
B
1983
C
1988
D
1991
E
1999
Açıklama:
Avrupa Birliğinde hava yoluyla seyahatlerde yolcu haklarına ilişkin ilk düzenleme 1991 yılında yapılmıştır. Fazla rezervasyon nedeniyle yolcuların bir kısmının uçağa kabul edilmemesi Avrupa Birliği’nde (AB) sürekli şikâyet edilen konulardan biri olması sebebiyle Konsey tarafından bu konunun düzenlenmesi amacıyla 4 Şubat 1991 tarihinde 295/91 sayılı Konsey Tüzüğü çıkarılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 32
Hava Taşımacılığında Uçağa Kabul Edilmeme Durumunda Tazminat Sistemine İlişkin Ortak Kurallar Hakkında 4 Şubat
1991 Tarih Ve 295/91 Sayılı Konsey Tüzüğü hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
1991 Tarih Ve 295/91 Sayılı Konsey Tüzüğü hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İptal ve uzun gecikmeler durumunda etkilenen yolcular için tazminat ödenmesi sistemi vardır.
B
AB dışındaki bir ülkeden üye ülkelere yapılan uçuşlardaki yolculara tüzük hükümleri uygulanmaz.
C
Tüzük sadece tarifeli uçuşları değil bütün uçuşları kapsamaktadır.
D
Tüzük hükümleri bedava seyahat eden ya da halka açık olmayan indirimli ücretlerle seyahat eden yolculara uygulanmamaktadır.
E
Uçağa kabul edilmeme durumu ortaya çıktığında öncelikle rezervasyonundan feragat edecek gönüllüler aranır.
Açıklama:
AB dışındaki bir ülkeden üye ülkelere yapılan uçuşlardaki yolculara da tüzük hükümleri uygulanmaktadır. Ancak tüzük hükümleri bedava seyahat eden ya da halka açık olmayan indirimli ücretlerle seyahat eden yolculara uygulanmamaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 33
Uçağa kabul edilmeme durumu ortaya çıktığında 1500 km’ye kadar olan uçuşlar için yolculara ödenen tazminat miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
100 €
B
175 €
C
250 €
D
350 €
E
400 €
Açıklama:
Tazminatlar km’ye göre üç gruba ayrılmaktadır. Tazminat miktarları, 1500 km’ye kadar olan uçuşlar için 250 €, 1500 km’den 3500 km’ye kadar olan uçuşlar için 400 €, 3500 km’nin üzerindeki uçuşlar için 600 € olarak belirlenmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 34
Kalkışta, yolcunun uçağa alınmasının başlaması ve kalkış zamanı arasında uçağın zeminde kalma zamanı ya da varışta, uçağın piste (havaalanına) inmesi ile yolcunun indirilmesinin (tahliye edilmesinin) başlaması arasındaki zamana verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asfalt gecikmesi
B
Uçuş gecikmesi
C
Yolcu gecikmesi
D
Hava yolu gecikmesi
E
Beklenmeyen gecikme
Açıklama:
Kalkışta, yolcunun uçağa alınmasının başlaması ve kalkış zamanı arasında uçağın zeminde kalma zamanı ya da varışta, uçağın piste (havaalanına) inmesi ile yolcunun indirilmesinin (tahliye edilmesinin) başlaması arasındaki zamana verilen isim "asfalt gecikmesi"dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 35
I. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İletişim Merkezine (BİMER)
II. UDHB (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı) Bilgi Edinme Sistemi
III. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
Yolcu Hakları Yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce yolcular şikâyetlerini yukarıdakilerden hangisi veya hangilerine bildirebilmekteydiler?
II. UDHB (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı) Bilgi Edinme Sistemi
III. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
Yolcu Hakları Yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce yolcular şikâyetlerini yukarıdakilerden hangisi veya hangilerine bildirebilmekteydiler?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II, III
D
I, II
E
I, II, III
Açıklama:
Yolcu Hakları Yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce yolcular şikâyetlerini;
• Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İletişim Merkezine (BİMER)
• UDHB (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı) Bilgi Edinme Sistemine
• Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne
dilekçe ile başvurarak bildirebiliyorlardı. Ayrıca yolcular diğer kamu kurum ve kuruluşları üzerinden Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne ulaşabiliyorlardı.Doğru cevap E'dir.
• Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İletişim Merkezine (BİMER)
• UDHB (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı) Bilgi Edinme Sistemine
• Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne
dilekçe ile başvurarak bildirebiliyorlardı. Ayrıca yolcular diğer kamu kurum ve kuruluşları üzerinden Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne ulaşabiliyorlardı.Doğru cevap E'dir.
Soru 36
Uçağa Kabul Edilmeme, Uçuş iptali ve gecikmelerinde yolcu hakları, Hava yolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (kısaca Yolcu Hakları Yönetmeliği) kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1995
B
2001
C
2008
D
2012
E
2016
Açıklama:
Uçağa Kabul Edilmeme, Uçuş iptali ve gecikmelerinde yolcu hakları, Hava yolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (kısaca Yolcu Hakları Yönetmeliği) ile düzenlenmiştir. İlgili yönetmelik 3 Aralık 2011 tarihli ve 28131 sayılı Resmî Gazete ile yayımlanmış ve 1 Ocak 2012 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 37
Türkiye'de 3500 kilometreden daha uzun mesafeli uçuşlar için kaç saat veya daha fazla tehir edilmesi beklendiğinde yolcu, yönetmelikteki haklara sahip olacaktır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
3500 kilometreden daha uzun mesafeli uçuşlar için dört saat veya daha fazla tehir edilmesi beklendiğinde yolcu, yönetmelikteki haklara sahip olacaktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 38
Engelli veya hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular uçuş saatinden en az kaç saat öncesine kadar ilgili hava taşıma işletmesine yazılı veya sözlü olarak başvurarak yardım talebinde bulunmalıdır?
Seçenekler
A
24 saat
B
32 saat
C
36 saat
D
42 saat
E
48 saat
Açıklama:
Engelli veya hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular uçuş saatinden en az 48 saat öncesine kadar ilgili hava taşıma işletmesine yazılı veya sözlü olarak başvurarak yardım talebinde bulunmalıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 39
I. Uçak kapısından koltuklara ulaşılması ve oturulması
II. Uçak içinde bagajın yerleştirilmesi ve geri alınması
III. Gerektiği takdirde tuvaletlere ulaşmak
IV. ATM ve/veya diğer sosyal hizmetlere ulaşımı sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri hava yolu taşımacılığında engelli veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere yapılacak yardımlar varasında yer alır?
II. Uçak içinde bagajın yerleştirilmesi ve geri alınması
III. Gerektiği takdirde tuvaletlere ulaşmak
IV. ATM ve/veya diğer sosyal hizmetlere ulaşımı sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri hava yolu taşımacılığında engelli veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere yapılacak yardımlar varasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
II, III
C
I, III, IV
D
II, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Engelli veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere yapılacak yardımlar ve diğer düzenlemeler Talimatın ekinde (EK-1) yer almaktadır.
Engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan kişilere yapılacak yardımlar şöyle sıralanmaktadır:
1. Yardım isteme noktalarında gerekli kolaylığın sağlanması,
2. Belirlenmiş bir noktadan check-in kontuarına ulaştırılması,
3. Check-in ve bagaj kayıt işleminin yaptırılması,
4. Göçmenlik, gümrük ve güvenlik prosedürlerinin tamamlanması ve uçağa gidilmesi,
5. Asansör, tekerlekli sandalye veya diğer gerekli yardımın sağlanmasıyla uçağa binilmesi,
6. Uçak kapısından koltuklara ulaşılması ve oturulması,
7. Uçak içinde bagajın yerleştirilmesi ve geri alınması,
8. Koltuklardan uçak kapısına ulaşılması,
9. Asansör, tekerlekli sandalye veya diğer gerekli yardımın sağlanmasıyla uçaktan inilmesi,
10. Gümrük ve göçmenlik prosedürlerinin tamamlanması ve bagaj salonuna ulaşılması ve bagajın alınması,
11. Bagaj salonundan, tayin edilmiş noktaya ve/veya engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan kişi tarafından havaalanı sınırları içinde istenilen noktaya kadar ilerlemek,
12. Hava/kara taraflarında ve terminaller içindeki/arasındaki yardım ile birlikte, transit halindeyken bağlantı seferlerine ulaşmak,
13. Gerektiği takdirde tuvaletlere ulaşmak,
14. ATM ve/veya diğer sosyal hizmetlere ulaşımı sağlamak.... Doğru cevap E'dir.
Engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan kişilere yapılacak yardımlar şöyle sıralanmaktadır:
1. Yardım isteme noktalarında gerekli kolaylığın sağlanması,
2. Belirlenmiş bir noktadan check-in kontuarına ulaştırılması,
3. Check-in ve bagaj kayıt işleminin yaptırılması,
4. Göçmenlik, gümrük ve güvenlik prosedürlerinin tamamlanması ve uçağa gidilmesi,
5. Asansör, tekerlekli sandalye veya diğer gerekli yardımın sağlanmasıyla uçağa binilmesi,
6. Uçak kapısından koltuklara ulaşılması ve oturulması,
7. Uçak içinde bagajın yerleştirilmesi ve geri alınması,
8. Koltuklardan uçak kapısına ulaşılması,
9. Asansör, tekerlekli sandalye veya diğer gerekli yardımın sağlanmasıyla uçaktan inilmesi,
10. Gümrük ve göçmenlik prosedürlerinin tamamlanması ve bagaj salonuna ulaşılması ve bagajın alınması,
11. Bagaj salonundan, tayin edilmiş noktaya ve/veya engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan kişi tarafından havaalanı sınırları içinde istenilen noktaya kadar ilerlemek,
12. Hava/kara taraflarında ve terminaller içindeki/arasındaki yardım ile birlikte, transit halindeyken bağlantı seferlerine ulaşmak,
13. Gerektiği takdirde tuvaletlere ulaşmak,
14. ATM ve/veya diğer sosyal hizmetlere ulaşımı sağlamak.... Doğru cevap E'dir.
Soru 40
I. Tazminat hakkı
II. Bilet ücreti iadesi hakkı
III. Güzerah değişiklik hakkı
IV. İkram, haberleşme ve konaklama hakkı
Yukarıdakilerden hangileri veya hangisi uçağa kabul edilmeme durumunda yolcuların hakları arasında yer alır?
II. Bilet ücreti iadesi hakkı
III. Güzerah değişiklik hakkı
IV. İkram, haberleşme ve konaklama hakkı
Yukarıdakilerden hangileri veya hangisi uçağa kabul edilmeme durumunda yolcuların hakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II, III
D
I, III, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Sayılanların hepsi bu durumda yolcuların hakları arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi yolcu trafiğinde yaşanan dramatik artışların olumlu bir sonucudur?
Seçenekler
A
Hava trafiğinde sıkışıklığın artması
B
Büyük altyapı yatırımları gereksiniminin artması
C
Havalimanlarının kara tarafında kalabalığın artması
D
Hava sahasından sorumlu kurumun gelirlerinin artması
E
Kayıp bagaj vakalarının artması
Açıklama:
Yolcu sayısındaki bu artış belli problemlere sebep olmaktadır. Örneğin hava trafiğinin kalabalık olması yüzünden gecikmeler artmaktadır. Daha kalabalık ve daha büyük havaalanları, kapılar ve terminaller arasında daha uzun yürüyüş mesafeleri ile yolcular için uçuşun kaçırılması ya da bagajın kaybı risklerini arttırmaktadır. Öte yandan artan üst geçişleri ise ülkelerin hava sahalarından sorumlu kurumunun gelirlerini arttırmaktadır. Dolayısıyla artan yolcu trafiğinin olumsuz bir sonucu değil olumlu bir sonucudur.
Soru 42
İstanbul-Lisbon arasında (~3250 km) gerçekleşecek bir uçuşa fazladan rezervasyon sebebiyle kabul edilmeyen yolcunun Avrupa Birliği mevzuatına göre havayolundan ne kadar tazminat alması alması gerekir?
Seçenekler
A
300 €
B
350€
C
400€
D
450€
E
500€
Açıklama:
Tazminatlar km’ye göre üç gruba ayrılmaktadır. Tazminat miktarları, 1500 km’ye kadar olan uçuşlar için 250 €, 1500 km’den 3500 km’ye kadar olan uçuşlar için 400 €, 3500 km’nin üzerindeki uçuşlar için 600 € olarak belirlenmiştir
Soru 43
İstanbul- Barcelona arasında (~2300 km) gerçekleşecek bir uçuşa fazladan rezervasyon sebebiyle kabul edilmeyen yolcuya alternatif uçuş temin edilmiştir. Bu uçuş ilk rezervasyonunun varış saatinden 150 dk daha geçtir. Avrupa Birliği mevzuatına göre havayolundan ne kadar tazminat alması alması gerekir?
Seçenekler
A
Tazminat alması gerekmez
B
100 €
C
150 €
D
200 €
E
300 €
Açıklama:
Tazminatlar km’ye göre üç gruba ayrılmaktadır. Tazminat miktarları, 1500 km’ye kadar olan uçuşlar için 250 €, 1500 km’den 3500 km’ye kadar olan uçuşlar için 400 €, 3500 km’nin üzerindeki uçuşlar için 600 € olarak belirlenmiştir. Uçağa kabul edilmeyen yolculara alternatif uçuş temin edilirse ve
varış zamanı rezervasyonu yapılmış uçuşun varışını, 1500 km’ye kadar olan uçuşlarda iki saati geçmiyorsa, 1500 ve 3500 km arasındaki uçuşlarda üç saati geçmiyorsa, 3500 km’nin üzerindeki uçuşlarda dört saati geçmiyorsa tazminat miktarlarında %50 indirim yapılır. Dolayısıyla söz konusu için esas tazminat tutarı 400 €, alternatif uçuş temini sebebiyle %50 indirimler bu tazmanat tutarı 200 € olacaktır.
varış zamanı rezervasyonu yapılmış uçuşun varışını, 1500 km’ye kadar olan uçuşlarda iki saati geçmiyorsa, 1500 ve 3500 km arasındaki uçuşlarda üç saati geçmiyorsa, 3500 km’nin üzerindeki uçuşlarda dört saati geçmiyorsa tazminat miktarlarında %50 indirim yapılır. Dolayısıyla söz konusu için esas tazminat tutarı 400 €, alternatif uçuş temini sebebiyle %50 indirimler bu tazmanat tutarı 200 € olacaktır.
Soru 44
Avrupa mevzuatında, gecikmeli uçuşlarda, yolcu gecikme süresi kaç saati aşınca bilet ücretinin iadesini talep etme hakkına sahiptir
Seçenekler
A
3 saat
B
4 saat
C
5 saat
D
6 saat
E
8 saat
Açıklama:
Gecikmeli uçuşlarda, gecikmenin 1500 km’ye kadar olan uçuşlarda iki saat veya daha fazla olması, 1500-3500 km arası uçuşlarda üç saat veya daha fazla olması, 3500 km yi aşan uçuşlarda dört saat veya daha fazla olması halinde yolcu birtakım haklara sahiptir. Bekleme süresine göre yolcuya yiyecek içecek, telefon, faks, e-mail imkânı sunulur, uçuş en az bir gün sonra ise otelde konaklama, otele ulaşım gibi imkânlardan yararlandırılır. Gecikme beş saati aşarsa, bilet ücretini iade, uçmadığı kısmın iadesi, geri uçuş, başka bir uçakla varış noktasına uçuş gibi imkânlar tanınır.
Soru 45
Yolcu İstanbul-Lisbon arasında (~3250 km) gerçekleşecek bir uçuşa business kabin için 2000 € ya bilet almıştır. Fazladan rezervasyon sebebiyle business kabine kabul edilmeyen yolcu seyahatni ekonomi sınıfında tamamlamıştır. Avrupa Birliği mevzuatına göre havayolundan ne kadar tazminat alması gerekir?
Seçenekler
A
Tazminat hakkı yoktur.
B
500 €
C
1000 €
D
1200 €
E
1500 €
Açıklama:
AB düzenlemelerine göre, taşıyıcı satın alınan biletten daha yüksek bir sınıfta yolcuya yer verirse, herhangi bir ek ödeme gerekmeyebilir. Fakat taşıyıcı satın alınan biletten daha düşük bir sınıfta yolcuya yer verirse, yolcuya yedi gün içinde km’ye göre değişen oranda bilet fiyatının belli bir oranı iade edilir. Buna göre, 1500 km’ye kadar olan uçuşlarda bilet fiyatının %30’u, 1500 km’den daha fazla olan Birlik içi uçuşlar ve 1500 ile 3500 km arasındaki uçuşlarda bilet fiyatının %50’si, diğer bütün uçuşlarda bilet fiyatının %75’i iade edilir. Güzergah mesafesi ve bilet fiyatı dikkate alındığında yolculunu taşıyıcıdan 1000€ tazminat alma hakkı vardır.
Soru 46
İzmir'den Ankara'ya seyahat eden bir yolcu, fazladan rezervasyon yapılması sebebiyle uçuşa kabul edilmemiştir. Bu durumda yolcunun taşıyıcıdan talep edebileceği tazminat tutarı ne kadardır?
Seçenekler
A
50 €
B
80 €
C
100 €
D
120 €
E
150 €
Açıklama:
Yolcuların fazladan rezervasyon sebebiyle uçuşa kabul edilmemesi durumunda, diğer haklar saklı kalmak üzere yolculara iç hat uçuşlar için 100 Avronun Türk Lirası karşılığı tutarında tazminat verilir.
Soru 47
Türkiye'deki ilgili mevzuatlara göre uçuş iptali durumunda tazminat ödeme yükümlülüğü aşağıdaki durumlardan hangisinde ortadan kalkar?
Seçenekler
A
Yolcuya 3 gün öncesinde haber verilmesi durumunda
B
Yolcuya 5 gün öncesinde haber verilmesi durumunda
C
Yolcuya 7 gün öncesinde haber verilmesi durumunda
D
Yolcuya 10 gün öncesinde haber verilmesi durumunda
E
Yolcuya 14 gün öncesinde haber verilmesi durumunda
Açıklama:
Uçuş iptali durumunda tazminat ödeme yükümlülüğü aşağıdaki durumlarda ortadan kalkar:
a. Yolcular en az iki hafta önce iptalden haberdar edilirlerse.
b. Yolcular iki hafta ile yedi gün arasında iptalden haberdar edilirlerse ve iptal edilen uçuşun yerine önerilen alternatif uçuşun planlanan uçuşa göre kalkış saati iki saat, varış saati dört saat gecikmeden az ise.
c. Yolcular yedi gün içinde iptalden haberdar edilirlerse ve iptal edilen uçuşun yerine önerilen alternatif uçuşun saati planlanan uçuşa göre kalkış saati bir saat, varış saati iki saat gecikmeden az ise.
a. Yolcular en az iki hafta önce iptalden haberdar edilirlerse.
b. Yolcular iki hafta ile yedi gün arasında iptalden haberdar edilirlerse ve iptal edilen uçuşun yerine önerilen alternatif uçuşun planlanan uçuşa göre kalkış saati iki saat, varış saati dört saat gecikmeden az ise.
c. Yolcular yedi gün içinde iptalden haberdar edilirlerse ve iptal edilen uçuşun yerine önerilen alternatif uçuşun saati planlanan uçuşa göre kalkış saati bir saat, varış saati iki saat gecikmeden az ise.
Soru 48
Yolcu İzmir-Erzurum arasında (~1230 km) gerçekleşecek bir uçuşa business kabin için 1000 lira ya bilet almıştır. Fazladan rezervasyon sebebiyle business kabine kabul edilmeyen yolcu seyahatni ekonomi sınıfında tamamlamıştır. Türkiye'deki mevzuatına göre havayolundan ne kadar tazminat alması gerekir?
Seçenekler
A
250 lira
B
300 lira
C
500 lira
D
600 lira
E
750 lira
Açıklama:
Yolcuyu biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha alt bir hizmet sınıfına yerleştirmesi durumunda ise bilet ücretleri arasındaki fark iade edilir. Ayrıca aşağıdaki koşullara göre ilgili miktar yedi gün içinde yolcuya ödenmelidir:
a. 1500 kilometre ve daha kısa mesafeli uçuşlar için bilet ücretinin %30’u.
b. 1500 ile 3500 kilometre arası mesafelerdeki uçuşlar için bilet ücretinin %50’si.
c. 3500 kilometreden daha uzun mesafeli uçuşlar için bilet ücretinin %75’i.
İzmir Erzurum arasındaki 1230 km lik mesafe dikkate alındığında alınacak tazminat tutarı 300 lira olacaktır.
a. 1500 kilometre ve daha kısa mesafeli uçuşlar için bilet ücretinin %30’u.
b. 1500 ile 3500 kilometre arası mesafelerdeki uçuşlar için bilet ücretinin %50’si.
c. 3500 kilometreden daha uzun mesafeli uçuşlar için bilet ücretinin %75’i.
İzmir Erzurum arasındaki 1230 km lik mesafe dikkate alındığında alınacak tazminat tutarı 300 lira olacaktır.
Soru 49
Türkiye'deki sivil havacılık mevzuatı kapsamındaki haklı yolcu şikâyetleri en geç kaç gün süre içerisinde çözümlenmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
7 gün
B
10 gün
C
14 gün
D
21 gün
E
30 gün
Açıklama:
Yönetmelik kapsamındaki haklı şikâyetler en geç 10 iş günü içerisinde çözümlenecek, bunun mümkün olmaması halinde yolcuya ön bilgi verilecektir.
Soru 50
Türkiye'de hava taşımacılığına ilişkin yolcu şikayetleri taşıyıcıdan sonuç alınamaması durumunda hangi kuruma yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ)
B
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM)
C
ICAO Türkiye
D
IATA Türkiye
E
Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı
Açıklama:
İlgili genelgeye göre, Yönetmelik kapsamındaki; “uçağa kabul edilmeme”, “uçuş tehiri ya da gecikme”, “uçuş iptali”, “alt sınıf-üst sınıfa yerleştirilme” ile ilgili şikâyetlerin öncelikle şikâyete muhatap hava yolu işletmesine yapılması esastır. Hava yolu işletmesi tarafından şikâyete verilen cevabın yeterli olmaması veya şikâyetten sonuç alınamaması ya da şikâyete 10 gün içinde cevap verilmemesi durumunda, SHGM’nin İnternet sitesindek çevrimiçi elektronik form doldurulacaktır.
Soru 51
Yolcunun uçağa kabul edilmemesi, uçuş iptali ve uzun gecikmeli uçuşlarda yolcuya yapılacak yardım ve ödenecek tazminat ile ilgili ortak kuralları belirleyen 11 Şubat 2004 tarih ve 261/2004 sayılı Avrupa parlementosu ve konsey tüzüğüne göre uçağa kabul edilmeme durumunda 1500 km'ye kadar olan uçuşlarda tazminat miktarı kaç avrodur?
Seçenekler
A
50
B
100
C
150
D
200
E
250
Açıklama:
Tazminatlar km’ye göre üç gruba ayrılmaktadır. Tazminat miktarları, 1500 km’ye kadar olan uçuşlar için 250 €, 1500 km’den 3500 km’ye kadar olan uçuşlar için 400 €, 3500 km’nin üzerindeki uçuşlar için 600 € olarak belirlenmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 52
Havayolu ile yolcu ve bagaj taşımacılığında hava taşıyıcısının sorumluluğu ile ilgili 889/2002 sayılı Avrupa parlementosu ve konsey tüzüğüne göre bagaj kaybı ve hasarı halinde taşıyıcının yolcu başına sorumluluk sınırı ne kadardır?
Seçenekler
A
1131
B
1365
C
1795
D
1897
E
1059
Açıklama:
1999 tarihli Montreal Konvansiyonu hükümleri sadece uluslararası taşımalarda değil Avrupa Birliği içindeki tüm hava yolu taşımalarında da uygulanmaktadır. Bagajın kaybı, hasarı ve gecikmesi halinde bu tüzük uygulanmaktadır. Bagaj için yolcu başına 1131 ÖÇH olarak belirlenmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 53
Hava yoluyla seyahat eden engelli ve hareketi kısıtlı kişilerin haklarıyla ilgili Avrupa Parlamentosu ve konsey tüzüğü hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2000
B
2002
C
2004
D
2006
E
2008
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde hava yoluyla seyahat eden engelli ve hareket kısıtlı yolcuların haklarını düzenlemek üzere bir tüzük çıkarılmıştır. Adı “Hava yoluyla Seyahat Eden Engelli ve Hareketi Kısıtlı Kişilerin Haklarıyla İlgili 5 Temmuz 2006 Tarih ve 1107/2006 Sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü” olan bu tüzük 26 Temmuz 2006 tarihli Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanmıştır. Tüzük bütün olarak 26 Haziran 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.Doğru cevap E'dir.
Soru 54
Türkiye'de havayolu bilet satışları genelgesi hangi tarihte yayınlammıştır?
Seçenekler
A
2005
B
2007
C
2009
D
2012
E
2015
Açıklama:
Hava Yolu Bilet Fiyatları, Rezervasyon, Satın Alma ve Tanıtım Faaliyetleri Genelgesi kısaca Hava Yolu Bilet Satışları Genelgesi 27.07.2015 tarihinde yayımlanmıştır. Bu genelge ile hava yolu işletmelerinin bilet rezervasyon, pazarlama, reklam, satış işlemlerinde müşterilerin bilet tercihlerini daha bilinçli yapabilmesi amacıyla, hava yolu bilet ücret detaylarına tam, şeffaf ve sürekli erişiminin sağlanmasına yönelik düzenleme yapılmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Fazla rezervasyon nedeniyle uçağa kabul edilmemesi durumunda yolculara alternatif uçuşlar temin edilirse ve alternatif uçuşun varış zamanı rezervasyonu yapılmış uçuşun varış zamanını 1500 kilometre ve daha kısa uçuşlarda iki saati geçmiyorsa tazminat miktarında yüzde kaç indirim yapılmaktadır?
Seçenekler
A
20
B
30
C
40
D
50
E
60
Açıklama:
Yolculara alternatif uçuş temin edilirse ve alternatif uçuşun varış zamanı rezervasyonu yapılmış uçuşun varış zamanını, 1500 kilometre ve daha kısa uçuşlarda iki saati geçmiyorsa, 1500 ile 3500 kilometre arasındaki uçuşlarda üç saati geçmiyorsa, 3500 kilometreden daha uzun uçuşlarda dört saati geçmiyorsa tazminat miktarlarında %50 indirim yapılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 56
1500 kilometreden daha kısa mesafelerde ve iç hatlardaki uçuşlarda gecikme kaç saat veya üstü olduğu zaman yolcular uçuş gecikmesinden kaynaklı haklara sahip olmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Uçuşların gecikmesi durumunda da yolcunun hakları vardır. Bir uçuşun planlanan hareket saatinden itibaren; 1500 kilometreden daha kısa mesafelerde ve iç hatlardaki uçuşlarda iki saat veya daha fazla, 1500 ile 3500 kilometre mesafeler arasındaki uçuşlarda üç saat veya daha fazla, 3500 kilometreden daha uzun mesafeli uçuşlar için dört saat veya daha fazla tehir edilmesi beklendiğinde yolcu, yönetmelikteki haklara sahip olacaktır.Doğru cevap B'dir.
Soru 57
I. Uçağa kabul edilmeme durumunda hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve refakatçileri ile tek başına seyahat eden çocuklar, en kısa zamanda hizmet alma hakkına sahiptir. II. Uçuşu gerçekleştiren hava yolu işletmesi, uçuş öncesi kayıt ve kontrol (check-in) işlemi sırasında, yolcu haklarına ilişkin ifadeleri açıkça görülebilmesini sağlamak zorundadır. III. Rezervasyonlarından gönüllü olarak feragat etmiş olan yolcular ek tazminat hakları saklıdır. Yolcu hakları yönetmeliğine ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece I,II
E
Sadece I,III
Açıklama:
Yolcuların diğer kanun ve düzenlemelerden doğan tazminat talep etme hakları saklıdır. Yönetmelik kapsamında ödenen tazminat söz konusu tazminattan mahsup edilebilir. Rezervasyonlarından gönüllü olarak feragat etmiş olan yolcular ek tazminat hakkından yararlanamaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Türkiye'de yolcu hakları ile ilgili iş ve işlemler hangi kurum tarafından yürütülmektedir?
Seçenekler
A
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
B
DHMİ
C
SHGM
D
Türk Hava Kurumu
E
TÖSHİD
Açıklama:
Yolcu hakları ile ilgili iş ve işlemler SHGM’nin Hava Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. Yolcu şikâyetlerinin SHGM’ye bildirilmesi ile yolcu şikâyetleri değerlendirmeye alınmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan kişilere yapılacak yardımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Check-in ve bagaj kayıt işleminin yaptırılması
B
Uçak içinde bagajın yerleştirilmesi ve geri alınması
C
Gerektiği takdirde havaalanından evine kadar ulaştırılmasının sağlanması
D
ATM ve/veya diğer sosyal hizmetlere ulaşımı sağlamak
E
Belirlenmiş bir noktadan check-in kontuarına ulaştırılması
Açıklama:
Engelli veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere yapılacak yardımlar havaalanı ve uçuş hizmetlerini kapsamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 60
Engelli veya hareket kabiliyeti kasıtlı kişiler uçağın kalkış saatinden en az kaç saat önce yardım talebini ilgili hava taşıma işletmesine bildirmelidir?
Seçenekler
A
12
B
24
C
36
D
48
E
72
Açıklama:
Engelli veya hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler uçağın kalkış saatinden en az 48 (kırk sekiz) saat öncesinde yardım talebini ilgili hava taşıma işletmesine bildirmiş olması koşuluyla yardım hakkına sahiptir. Doğru cevap D'dir
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yolcu hakları kapsamına dahil değildir?
Seçenekler
A
Yolcu ölümü
B
Bagaj kontrolü
C
Bagaj kaybı
D
Uçuş gecikmesi
E
Uçuş iptali
Açıklama:
Yolcu haklarının kapsamına kaza veya gecikme nedeniyle yolcunun ölümü veya yaralanması, bagaj kaybı veya hasarı hallerinde yolcu hakları, yolcuların bir kısmının uçağa kabul edilmemesi, uçuşun iptal edilmesi, uçuşun gecikmesi nedeniyle yolcu hakları, engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcuların hakları girmektedir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 62
Avrupa Birliğinde yolcu haklarına ilişkin ilk düzenleme kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1991
B
1998
C
1990
D
1994
E
1999
Açıklama:
Avrupa Birliğinde hava yoluyla seyahatlerde yolcu haklarına ilişkin ilk düzenleme 1991 yılında yapılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 63
Avrupa Birliği'nde sürekli şikayet edilen konulardan biri olan "yolcuların uçağa kabul edilmemesi"nin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yolcuların uçağa geç kalması
B
Yolcuların uçaktaki kurallara uymaması
C
Yolcuların uygunsuz davranışları
D
Fazla rezervasyon olması
E
Uçağın arızalı olması
Açıklama:
Fazla rezervasyon nedeniyle yolcuların bir kısmının uçağa kabul edilmemesi Avrupa Birliği’nde (AB) sürekli şikâyet edilen konulardan biri olması sebebiyle Konsey tarafından bu konunun düzenlenmesi amacıyla 4 Şubat 1991 tarihinde 295/91 sayılı Konsey Tüzüğü çıkarılmıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 64
- Uçuş iptali
- Bagaj kontrolü
- Uçak arızası
- Uzun geçikmeli uçuş
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Uçuş iptalleri ve gecikmeleri de ciddi sorunlara yol açmaya başlayınca 2004 yılında bu konuları da içeren yeni bir tüzük çıkarılmıştır. 11 Şubat 2004 tarih ve 261/204 sayılı Konsey Tüzüğü; fazla rezervasyon nedeniyle yolcunun uçağa kabul edilmemesi, iptal ve uzun gecikmeli uçuşlarda yolcuya yapılacak yardım ve ödenecek tazminat ile ilgili ortak kuralları belirleyen bir tüzüktür. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi yolcunun uçağa kabul edilmeme durumunda havayolu işletmecisi tarafından yapılan bir uygulama değildir?
Seçenekler
A
Yolcuya yedi gün içinde tam bilet parası ödenir.
B
Yolcunun gideceği yere ulaşması yolcu için artık bir anlam taşımıyorsa bilet parasının tamamı ödenir.
C
Yolcunun ilk uçtuğu yere geri uçuşu sağlanır
D
Yolcunun parası iade edilmez
E
Yolcuya uygun olacak daha sonraki bir tarihte son varış noktasına gönderilir
Açıklama:
Uçağa kabul edilmeme durumu ortaya çıktığında öncelikle yolcu ile hava yolu işletmesi arasında kararlaştırılan menfaatler karşılığında rezervasyonundan feragat edecek gönüllüler aranır. Buna göre yolcunun seçimine bağlı olarak;
a. Yolcuya yedi gün içinde tam bilet parası ödenir veya seyahatin yapılmayan kısmı ile
ilgili ödeme yapılır veya yolcunun gideceği yere ulaşması yolcu için artık bir anlam
taşımıyorsa bilet parasının tamamı ödenir ve ilk uçtuğu yere geri uçuşu sağlanır.
b. Yolcu mümkün olan en kısa sürede başka bir uçakla, son varış noktasına gönderilir.
c. Yolcuya uygun olacak daha sonraki bir tarihte son varış noktasına gönderilir.
a. Yolcuya yedi gün içinde tam bilet parası ödenir veya seyahatin yapılmayan kısmı ile
ilgili ödeme yapılır veya yolcunun gideceği yere ulaşması yolcu için artık bir anlam
taşımıyorsa bilet parasının tamamı ödenir ve ilk uçtuğu yere geri uçuşu sağlanır.
b. Yolcu mümkün olan en kısa sürede başka bir uçakla, son varış noktasına gönderilir.
c. Yolcuya uygun olacak daha sonraki bir tarihte son varış noktasına gönderilir.
Soru 66
Yolcuya yapılan tazminat ödeme yükümlülüğü hangi durumlarda ortadan kalkmaz?
Seçenekler
A
Uçağın kalkış saati iki saat, varış saati dört saat gecikmeden az olduğunda,
B
Uçağın kalkış saati beş saat, varış saati beş saat gecikmeden fazla olduğunda,
C
İptal en az iki hafta önce yolcuya bildirildiğinde,
D
İptal iki hafta ile yedi gün arasında yolcuya bildirildiğinde,
E
İptal uçuştan önceki yedi gün içinde yolcuya bildirildiğinde,
Açıklama:
Tazminat ödeme yükümlülüğü aşağıdaki durumlarda ortadan kalkar:
• İptal en az iki hafta önce yolcuya bildirilirse,
• İptal iki hafta ile yedi gün arasında yolcuya bildirilir ve iptal edilen uçuşun yerine
önerilen alternatif uçuşun orijinal uçuşa göre kalkış saati iki saat, varış saati dört
saat gecikmeden az ise,
• İptal uçuştan önceki yedi gün içinde yolcuya bildirilirse ve iptal edilen uçuşun yerine önerilen alternatif uçuşun saati orijinal uçuşa göre kalkış saati bir saat, varış
saati iki saat gecikmeden az ise, Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
• İptal en az iki hafta önce yolcuya bildirilirse,
• İptal iki hafta ile yedi gün arasında yolcuya bildirilir ve iptal edilen uçuşun yerine
önerilen alternatif uçuşun orijinal uçuşa göre kalkış saati iki saat, varış saati dört
saat gecikmeden az ise,
• İptal uçuştan önceki yedi gün içinde yolcuya bildirilirse ve iptal edilen uçuşun yerine önerilen alternatif uçuşun saati orijinal uçuşa göre kalkış saati bir saat, varış
saati iki saat gecikmeden az ise, Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi uçuşun iptalinde medyana gelen olağanüstü koşullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumsal kargaşa
B
Sokağa çıkma yasağı
C
Pilotun hastalanması
D
Teknik problemler
E
Pist kapatılması
Açıklama:
Uçuş iptali bütün tedbirler alınsa bile önlenemeyecek olağanüstü koşullar nedeniyle
olmuşsa hava yolu işletmesi tazminat ödemekle yükümlü değildir. Bu olağanüstü koşullar; siyasi istikrarsızlık (toplumsal kargaşa, sokağa çıkma yasağı), hava şartları (sis, kar, fırtına, buzlanma), güvenlik riskleri (istisnai yolcular, bagaj ve uçak havaalanı güvenlik önlemleri), beklenmeyen uçuş emniyeti eksiklikleri (teknik problemler, pist kapatılması veya sınırlamaları gibi havaalanı sorunları), uçuşu etkileyen grevler, hava trafik yönetimi kararları (tarifeli slotların uygunsuzluğu) vb. gibidir.
olmuşsa hava yolu işletmesi tazminat ödemekle yükümlü değildir. Bu olağanüstü koşullar; siyasi istikrarsızlık (toplumsal kargaşa, sokağa çıkma yasağı), hava şartları (sis, kar, fırtına, buzlanma), güvenlik riskleri (istisnai yolcular, bagaj ve uçak havaalanı güvenlik önlemleri), beklenmeyen uçuş emniyeti eksiklikleri (teknik problemler, pist kapatılması veya sınırlamaları gibi havaalanı sorunları), uçuşu etkileyen grevler, hava trafik yönetimi kararları (tarifeli slotların uygunsuzluğu) vb. gibidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi önceden planlanmış ve rezerve edilmiş bir uçuşun gerçekleşmemesini ifade eder?
Seçenekler
A
Uçuş iptali
B
Uçağa kabul edilmeme
C
Gecikmeli uçuş
D
Rezervasyon
E
Asfalt gecikmesi
Açıklama:
Önceden planlanmış olan ve en azından bir yerin rezerve edildiği bir uçuşun gerçekleştirilmemesini ifade etmektedir.
Soru 69
Bir uçuşun iptal edilmesinde yolculardan aşağıdaki haklardan hangisinden yararlanmaz?
Seçenekler
A
Hizmet hakkı
B
Geri ödeme hakkı
C
Mülk hakkı
D
Güzergah değişikliği hakkı
E
Tazminat hakkı
Açıklama:
Bir uçuşun iptal edilmesi durumunda, uçağa kabul edilmeme durumunda olduğu gibi, yolcuların hizmet hakkı, geri ödeme ve güzergâh değişikliği hakkı ve tazminat haklarından yararlanmaları sağlanır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi yolcu haklarının kurulma nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
yolcu mağduriyetlerinin giderilmesi
B
Şikâyete muhatap firmalar ile koordinasyonun sağlanması
C
İş ve işlemlerin takibinin hızlı ve etkin yapılması
D
Yönetmeliğe uygun olarak hareket edilmesi
E
Uçağın kalkışından önceki kontrollerin yapılması
Açıklama:
Yolcu Hakları Yönetmeliği kapsamında yolcu mağduriyetlerinin giderilmesi, şikâyete
muhatap firmalar ile koordinasyonun sağlanması, iş ve işlemlerin takibinin hızlı ve etkin
yapılması, tek elden takip edilmesi ve Yönetmeliğe uygun olarak hareket edilmesinin sağlanması amacıyla 1 Ocak 2014 tarihinde, SHGM bünyesinde Hava Ulaşım Daire Başkanlığına bağlı olarak Yolcu Hakları Birimi kurulmuştur.
muhatap firmalar ile koordinasyonun sağlanması, iş ve işlemlerin takibinin hızlı ve etkin
yapılması, tek elden takip edilmesi ve Yönetmeliğe uygun olarak hareket edilmesinin sağlanması amacıyla 1 Ocak 2014 tarihinde, SHGM bünyesinde Hava Ulaşım Daire Başkanlığına bağlı olarak Yolcu Hakları Birimi kurulmuştur.
Ünite 6
Soru 1
12 Ekim 1929 tarihli Hava Yolu ile Yapılan Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Varşova Sözleşmesi ve onu nihaî olarak tadil eden 1999 tarihli
Montreal Sözleşmesi’nden doğan taşıyıcının sorumluluğu .............................. sorumluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Montreal Sözleşmesi’nden doğan taşıyıcının sorumluluğu .............................. sorumluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
akdî
B
kanundan doğan
C
haksız fiil
D
kusursuz
E
kusurlu
Açıklama:
12 Ekim 1929 tarihli Hava Yolu ile Yapılan Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Varşova Sözleşmesi ve onu nihaî olarak tadil eden 1999 tarihli
Montreal Sözleşmesi’nden doğan taşıyıcının sorumluluğu akdî sorumluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.
Montreal Sözleşmesi’nden doğan taşıyıcının sorumluluğu akdî sorumluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.
Soru 2
Kalkış faaliyetini takiben hava aracının dış kapılarının kapanmasından iniş faaliyetini takiben kapılarının açılmasına kadar geçen süreye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Otonom uçuş
B
Uçuş sırasında
C
Serbest uçuş
D
Açık uçuş
E
Seyrüsefer
Açıklama:
“Uçuş sırasında (in flight)” tabiri ile kalkış faaliyetini takiben hava aracının dış kapılarının kapanmasından iniş faaliyetini takiben kapılarının açılmasına kadar geçen süre kastedilmektedir.
Soru 3
1952 Tarihli Roma Sözleşmesi’nin kapsamıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sözleşme, diğer bir âkit devlete tescil edilmiş bir hava aracı tarafından başka bir âkit devlette yeryüzünde bulunan 3. kişilere verilen zararları kapsamaktadır.
B
Hava aracının tescil edildiği ülke ile zararın meydana geldiği ülke aynı ülke ise bu durumda Sözleşme uygulanmayacaktır.
C
Montreal Protokolündeki bir hükümle, nükleer zararlar da Sözleşmenin kapsamına dahil edilmiştir.
D
Sözleşme uyarınca açık denizlerde bulunan gemi ve hava araçları, tescil edildiği devletin ülkesel alanı olarak kabul edilecektir.
E
Roma Sözleşmesi’ne göre, havadaki çarpışma eğer yeryüzünde zarar meydana getirmemişse, havada oluşan zarar Sözleşme’nin kapsamı dışında olacaktır.
Açıklama:
Montreal Protokolünün XIV. maddesi açıkça nükleer zararları Sözleşmenin kapsamı dışında bırakmıştır.
Soru 4
Failin zararın oluşacağını öngörmesine rağmen fiili işlemesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kusur
B
Kast
C
Bilinçli taksir
D
Olası kast
E
Ağır kusur
Açıklama:
Failin zararın oluşacağını öngörmesine rağmen fiili işlemesi durumuna olası kast adı verilir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi, Roma Sözleşmesi uyarınca tenfizin reddedileceği hâllerden değildir?
Seçenekler
A
Tazminat kararının gıyapta verilmiş olması ve davalının cevap hakkını davadan zamanında haberdar olamadığı için kullanamaması
B
Davalının kendisini savunması için yeterli ve âdil bir fırsata sahip olamaması
C
Tenfiz talebinde bulunulan devlet mahkemelerinden veya hakem heyetinden daha önceden verilmiş konusu ve tarafları aynı olan kesinleşmiş bir kararın söz konusu olması
D
Tenfiz talebinde bulunan kişinin hukuki yararının olmaması
E
Tenfiz talebinde bulunulan devletin mahkemelerin yetkili olmaması
Açıklama:
Tenfiz talebinde bulunulan devletin mahkemelerin yetkili olmaması gibi bir tenfiz engeli Roma Sözleşmesi'nde düzenlenmemiştir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi, havacılık güvenliğine ilişkin uluslararası sözleşme değildir?
Seçenekler
A
1929 tarihli Varşova Sözleşmesi
B
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi
C
1970 tarihli Lahey Sözleşmesi
D
1971 tarihli Montreal Sözleşmesi
E
2010 Pekin Sözleşmesi
Açıklama:
1929 tarihli Varşova Sözleşmesi, havacılık güvenliğine ilişkin bir uluslararası sözleşme değildir.
Soru 7
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi'ne göre, iki veya daha fazla Akit Devlet arasında Sözleşmenin yorumlanması veya uygulanması hususunda ortaya çıkan anlaşmazlıklar için öngörülen ilk uyuşmazlık çözüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arabuluculuk
B
Müzakere
C
Uzlaştırma
D
Tahkim
E
Uzlaşma
Açıklama:
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi'ne göre, iki veya daha fazla Akit Devlet arasında Sözleşmenin yorumlanması veya uygulanması hususunda ortaya çıkan anlaşmazlıklar için öngörülen ilk uyuşmazlık çözüm yöntemi, müzakere yoludur.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi, 1970 Tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca, bir fiilin uçak kaçırma sayılması için gerekli olan unsurlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fiil kanuna (hukuka) aykırı olmalıdır.
B
Zorlama, tehdit veya herhangi bir korkutma kullanılmalıdır.
C
Uçak kaçırma suçu, uçağın sicilinin tabi olduğu devletin mevzuatında suç olarak düzenlenmelidir.
D
Uçağa el konulmalı veya uçağın kontrolü ele geçirilmelidir.
E
Diğer unsurlar gerçekleşmekle birlikte, uçağa el konulmasının veya uçağın kontrolünün ele geçirilmesinin, teşebbüs aşamasında kalması dahi yeterlidir.
Açıklama:
Uçak kaçırma suçunun, ayrıca uçağın sicilinin tabi olduğu devletin mevzuatında suç olarak düzenlenmesi, bu suçun unsurları arasında yer almaz.
Soru 9
Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi, sivil havacılık güvenliği alanını genişleterek; sivil havacılığa hizmet veren çalışanların güvenliğini, havaalanında bulunan tesislerin güvenliğini, havaalanında bulunan uçakların güvenliğini ve havaalanındaki hizmetlerin güvenliğini kapsam içine dahil etmiş, bunlara karşı yapılan eylemleri, uçağa ve uçuş güvenliğine karşı yapılan eylemlerle eşit tutmuştur?
Seçenekler
A
Uçakların Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Önlenmesine Dair Sözleşme (1970 Tarihli Lahey Sözleşmesi)
B
Uçakların Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Önlenmesi Hakkında 1970 Tarihli Lahey Sözleşmesi’ne Ek Protokol
C
Sivil Havacılık Güvenliğine Karşı Kanun Dışı Eylemlerin Önlenmesine İlişkin Sözleşme (1971 Tarihli Montreal Sözleşmesi)
D
Sivil Havacılığın Güvenliğine Karşı Kanun Dışı Eylemlerin Önlenmesine İlişkin Sözleşmeye Ek Uluslararası Sivil Havacılığa Hizmet Veren Hava Limanlarında Yasadışı Şiddet Eylemlerinin Bastırılmasına İlişkin Protokolü (1988 Tarihli Montreal Ek Protokolü)
E
Uluslararası Sivil Havacılığa İlişkin Yasa Dışı Eylemlerin Önlenmesine Dair Sözleşme (2010 Tarihli Pekin Sözleşmesi)
Açıklama:
1988 Tarihli Montreal Ek Protokolü
Soru 10
Aşağıdaki uluslararası sözleşmelerden hangisi, 21 Aralık 1988 tarihinde İskoçya-Lockerbie’de Pan-Am Havayollarına ait bir uçağın yere düşürülmesi sonucunda BM'in öncülüğünde hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Uluslararası Sivil Havacılığa İlişkin Yasa Dışı Eylemlerin Önlenmesine Dair Pekin Sözleşmesi
B
Uçakların Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Önlenmesine Dair Lahey Sözleşmesi
C
Sivil Havacılık Güvenliğine Karşı Kanun Dışı Eylemlerin Önlenmesine İlişkin Montreal Sözleşmesi
D
Uçaklarda İşlenen Suçlar ve Diğer Bazı Eylemlere İlişkin Tokyo Sözleşmesi
E
Plastik Patlayıcıların Teşhisi Amacıyla İşaretlenmesine İlişkin Montreal Sözleşmesi
Açıklama:
Plastik Patlayıcıların Teşhisi Amacıyla İşaretlenmesine İlişkin Montreal Sözleşmesi
Soru 11
1978 yılında Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı Konseyi tarafından toplanan Diplomatik Konferans’ta 1952 tarihli Roma Sözleşmesi’ni değiştiren 1978 tarihli Protokol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Montreal Protokolü
B
Şikago Protokolü
C
Newyork Protokolü
D
İstanbul Protokolü
E
Paris Protokolü
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise MONTREAL PROTOKOLÜ konusunu tekrar ediniz.
Daha sonra 1978 yılında Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı Konseyi tarafından toplanan Diplomatik Konferans’ta 1952 tarihli Roma Sözleşmesi’ni değiştiren Protokol (1978 tarihli Montreal Protokolü) 23 Eylül 1978 tarihinde imzaya açılmıştır.
Daha sonra 1978 yılında Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı Konseyi tarafından toplanan Diplomatik Konferans’ta 1952 tarihli Roma Sözleşmesi’ni değiştiren Protokol (1978 tarihli Montreal Protokolü) 23 Eylül 1978 tarihinde imzaya açılmıştır.
Soru 12
1952 tarihli Roma Sözleşmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sözleşmeye göre hava aracının tescil edildiği ülke ile zararınn meydana geldiği ülke aynı ülke ise bu durumda Sözleşme uygulanmayacaktır.
B
Sözleşme ile 1978 Tarihli Montreal Protokolü Sözleşme’nin uygulama kapsamını genişletmiştir.
C
Havada meydana gelen bir çarpışma eğer yeryüzünde zarar meydana getirmemişse, oluşan zarar Sözleşme’nin kapsamı dışında olacaktır.
D
Sözleşme’nin 23/(2). maddesi uyarınca açık denizlerde bulunan gemi ve hava araçları, tescil edildiği devletin ülkesel alanı olarak kabul edilecektir.
E
Sözleşmeye göre yeryüzünde zarara uğrayan 3. kişinin bu zararı işleten ile arasındaki bir akde dayansa bile bu Sözleşme’nin kapsamındadır.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise 1952 Tarihli Roma Sözleşmesi’nin Kapsamı konusunu tekrar ediniz.
Yanlış şık E şıkkıdır. E şıkkı dışında kalan şıklarda verilen cevaplar doğrudur. Sözleşmeye göre yeryüzünde zarara uğrayan 3. kişinin bu zararı işleten ile arasındaki bir akde-iş akdi de dahil- dayanıyorsa bu Sözleşme’nin kapsamı dışında kalacaktır.
Yanlış şık E şıkkıdır. E şıkkı dışında kalan şıklarda verilen cevaplar doğrudur. Sözleşmeye göre yeryüzünde zarara uğrayan 3. kişinin bu zararı işleten ile arasındaki bir akde-iş akdi de dahil- dayanıyorsa bu Sözleşme’nin kapsamı dışında kalacaktır.
Soru 13
1952 tarihli Roma Sözleşmesine göre işletenin sorumluluğunun sınırını arttıran temel öge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hava Aracının Uzunluğu
B
Hava Aracının Hacmi
C
Hava Aracının Ağırlığı
D
Hava Aracının Yolcu Kapasitesi
E
Hava Aracının Yaşı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise İşletenin Sorumluluğunun Sınırları konusunu tekrar ediniz.
Roma Sözleşmesi’nin 11. maddesinde işletenin sorumluluğunun sınırları çizilmiştir. Bu sınırlama, her bir olay için hava aracı başına olacak şekilde sınırlandırılmıştır. İlgili maddede, hava aracının ağırlığı arttıkça “işleten”in sorumluluk sınırının artmaktadır.
Roma Sözleşmesi’nin 11. maddesinde işletenin sorumluluğunun sınırları çizilmiştir. Bu sınırlama, her bir olay için hava aracı başına olacak şekilde sınırlandırılmıştır. İlgili maddede, hava aracının ağırlığı arttıkça “işleten”in sorumluluk sınırının artmaktadır.
Soru 14
TSHK'ya göre sivil hava aracını kendi adına bizzat kullanan veya yardımcıları marifeti ile kullanılmasını sağlayan gerçek ve tüzel kişilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hava Aracı Maliki
B
İşleten
C
Hava Aracı Kullanan
D
Üçüncü Kişi
E
Hava Aracı Kullanan Yardımcısı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise TÜRK SİVİL HAVACILIK KANUNU’NDA ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE
KARŞI SORUMLULUK konusunu tekrar ediniz.
İşleten, sivil hava aracını kendi adına bizzat kullanan veya yardımcıları marifeti ile kullanılmasını sağlayan gerçek ve tüzel kişilerdir (TSHK m.133/1).
KARŞI SORUMLULUK konusunu tekrar ediniz.
İşleten, sivil hava aracını kendi adına bizzat kullanan veya yardımcıları marifeti ile kullanılmasını sağlayan gerçek ve tüzel kişilerdir (TSHK m.133/1).
Soru 15
Türk Sivil Havacılık Kanununa göre işletenin sorumluluğunda mesuliyet sınırı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
Yüzde 50
B
Yüzde 60
C
Yüzde 75
D
Yüzde 80
E
Mesuliyet sınırı kabul edilmemiştir.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise TÜRK SİVİL HAVACILIK KANUNU’NDA ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE
KARŞI SORUMLULUK konusunu tekrar ediniz.
İşletenin sorumluluğunda bir mesuliyet sınırı kabul edilmemiştir. İşleten üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan sınırsız surette sorumludur.
KARŞI SORUMLULUK konusunu tekrar ediniz.
İşletenin sorumluluğunda bir mesuliyet sınırı kabul edilmemiştir. İşleten üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan sınırsız surette sorumludur.
Soru 16
I.Uçağın veya malların güvenliğini sağlamak
II. Uçak içindeki şahısların veya malların güvenliğini sağlamak
III. Anılan şahsın yetkili makamlara teslim edilmesini veya işbu bölüm hükümler uyarınca uçaktan indirilmesini sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1963 Tarihli Tokyo Sözleşmesi'ne göre uçak kaptanının, uçak içindeki bir şahsın, suç teşkil etsin veya etmesin, uçağın veya içindeki çalışanların veya malların güvenliğini tehlikeye düşürebilecek olması halinde sahip olduğu yetkilerdendir?
II. Uçak içindeki şahısların veya malların güvenliğini sağlamak
III. Anılan şahsın yetkili makamlara teslim edilmesini veya işbu bölüm hükümler uyarınca uçaktan indirilmesini sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1963 Tarihli Tokyo Sözleşmesi'ne göre uçak kaptanının, uçak içindeki bir şahsın, suç teşkil etsin veya etmesin, uçağın veya içindeki çalışanların veya malların güvenliğini tehlikeye düşürebilecek olması halinde sahip olduğu yetkilerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Uçaklarda İşlenen Suçlar ve Diğer Bazı Eylemlere İlişkin Sözleşme (1963 Tarihli Tokyo Sözleşmesi) konusunu tekrar ediniz.
Uçak kaptanı, uçak içindeki bir şahsın, suç teşkil etsin veya etmesin, uçağın veya içindeki çalışanların veya malların güvenliğini tehlikeye düşürebilecek veya düşüren, uçak içindeki düzen ve disiplini bozan fiilleri işlediği veya tamamladığı veya işlemek veya tamamlamak üzere olduğu yolunda haklı bir kanaate sahip olması hâlinde, bu şahsa karşı, zorlama tedbirleri dahil olmak üzere, aşağıdaki maksatlar için gerekli, makul tedbirleri alabilir:
a) Uçağın veya malların güvenliğini sağlamak
b) Uçak içindeki şahısların veya malların güvenliğini sağlamak
c) Anılan şahsın yetkili makamlara teslim edilmesini veya işbu bölüm hükümler uyarınca uçaktan indirilmesini sağlamak
Uçak kaptanı, uçak içindeki bir şahsın, suç teşkil etsin veya etmesin, uçağın veya içindeki çalışanların veya malların güvenliğini tehlikeye düşürebilecek veya düşüren, uçak içindeki düzen ve disiplini bozan fiilleri işlediği veya tamamladığı veya işlemek veya tamamlamak üzere olduğu yolunda haklı bir kanaate sahip olması hâlinde, bu şahsa karşı, zorlama tedbirleri dahil olmak üzere, aşağıdaki maksatlar için gerekli, makul tedbirleri alabilir:
a) Uçağın veya malların güvenliğini sağlamak
b) Uçak içindeki şahısların veya malların güvenliğini sağlamak
c) Anılan şahsın yetkili makamlara teslim edilmesini veya işbu bölüm hükümler uyarınca uçaktan indirilmesini sağlamak
Soru 17
Uçakların Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Önlenmesine Dair 1970 Lahey Sözleşmesinin uygulama alanına girmeyen uçaklar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç Hat Uçuşu Yapan Uçaklar
B
Dış Hatlar Uçuşu Yapan Uçaklar
C
Yolcu Kapasitesi 20'den Az Olan Uçaklar
D
Gümrük Hizmetlerinde Kullanılan Uçaklar
E
Sivil Kargo Uçakları
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Uçakların Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Önlenmesine
Dair Sözleşme (1970 Tarihli Lahey Sözleşmesi) konusunu tekrar ediniz.
Uçakların Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Önlenmesine Dair 1970 Lahey Sözleşmesi veya sık kullanılan adıyla 1970 Lahey Sözleşmesi hem iç hem dış hat uçuşlarında geçerli bir sözleşmedir. Sözleşme askerî maksatlar ile, gümrük ve polis hizmetlerinde kullanılan uçaklara uygulanmayacaktır.
Dair Sözleşme (1970 Tarihli Lahey Sözleşmesi) konusunu tekrar ediniz.
Uçakların Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Önlenmesine Dair 1970 Lahey Sözleşmesi veya sık kullanılan adıyla 1970 Lahey Sözleşmesi hem iç hem dış hat uçuşlarında geçerli bir sözleşmedir. Sözleşme askerî maksatlar ile, gümrük ve polis hizmetlerinde kullanılan uçaklara uygulanmayacaktır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi 1971 Tarihli Montreal Sözleşmesi uyarınca suç sayılan fiilerden değildir?
Seçenekler
A
Uçuş hâlindeki bir uçakta bulunan bir şahsa karşı uçağın emniyetini tehlikeye düşüren şiddet hareketinde bulunulması
B
Servisteki bir uçağın tahrip edilmesi
C
Servisteki bir uçağa, bu uçağı tahrip etmesi muhtemel olan cihaz veya madde konulması
D
Hava seyrüsefer kolaylıklarının tahrip edilmesi
E
Havalimanında uçuşu geciktirecek eylemlerde bulunulması
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sivil Havacılık Güvenliğine Karşı Kanun Dışı Eylemlerin
Önlenmesine İlişkin Sözleşme konusun tekrar ediniz.
1971 Tarihli Montreal Sözleşmesi uyarınca herhangi bir şahıs, kanuna aykırı ve kasıtlı olarak;
a) Uçuş hâlindeki bir uçakta bulunan bir şahsa karşı uçağın emniyetini tehlikeye düşürmesi muhtemel bir şiddet hareketinde bulunursa veya,
b) Servisteki bir uçağı tahrip eder veya böyle bir uçağı uçamayacak hâle getirecek şekilde veya uçuş hâlinde emniyetini tehlikeye düşürmesi muhtemel bir hasara uğratırsa veya,
c) Servisteki bir uçağa, bu uçağı tahrip etmesi muhtemel olan veya onu uçamayacak hâle getirecek veya uçuş hâlinde emniyetini tehlikeye düşürmesi muhtemel olacak şekilde hasara uğratabilecek bir cihaz veya maddeyi herhangi bir şekilde koyar veya koydurtursa veya,
d) Hava seyrüsefer kolaylıklarını tahrip eder veya hasara uğratır veya bunların işletilmesine müdahale ederse ve bu fiillerden biri uçuş hâlindeki uçağın emniyetini tehlikeye düşürebilecek mahiyette ise veya,
e) Yanlış olduğunu bildiği bilgiler vermek suretiyle uçuş hâlindeki bir uçağın emniyetini tehlikeye düşürürse, suç işlemiş olur.
Görüldüğü üzere E şıkkı 1971 Tarihli Montreal Sözleşmesi uyarınca suç olarak kabul edilmemiştir.
Önlenmesine İlişkin Sözleşme konusun tekrar ediniz.
1971 Tarihli Montreal Sözleşmesi uyarınca herhangi bir şahıs, kanuna aykırı ve kasıtlı olarak;
a) Uçuş hâlindeki bir uçakta bulunan bir şahsa karşı uçağın emniyetini tehlikeye düşürmesi muhtemel bir şiddet hareketinde bulunursa veya,
b) Servisteki bir uçağı tahrip eder veya böyle bir uçağı uçamayacak hâle getirecek şekilde veya uçuş hâlinde emniyetini tehlikeye düşürmesi muhtemel bir hasara uğratırsa veya,
c) Servisteki bir uçağa, bu uçağı tahrip etmesi muhtemel olan veya onu uçamayacak hâle getirecek veya uçuş hâlinde emniyetini tehlikeye düşürmesi muhtemel olacak şekilde hasara uğratabilecek bir cihaz veya maddeyi herhangi bir şekilde koyar veya koydurtursa veya,
d) Hava seyrüsefer kolaylıklarını tahrip eder veya hasara uğratır veya bunların işletilmesine müdahale ederse ve bu fiillerden biri uçuş hâlindeki uçağın emniyetini tehlikeye düşürebilecek mahiyette ise veya,
e) Yanlış olduğunu bildiği bilgiler vermek suretiyle uçuş hâlindeki bir uçağın emniyetini tehlikeye düşürürse, suç işlemiş olur.
Görüldüğü üzere E şıkkı 1971 Tarihli Montreal Sözleşmesi uyarınca suç olarak kabul edilmemiştir.
Soru 19
İskoçya-Lockerbie’de Pan-Am Havayollarına ait bir uçağın plastik patlayıcı bomba ile yere düşürülmesi sonucu çalışmalarına başlanan, ICAO’nun tasarı hâline getirdiği sonrasında imzaya açılan sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2010 Tarihli Pekin Sözleşmesi
B
1991 Tarihli Montreal Sözleşmesi
C
1971 Tarihli Montreal Sözleşmesi
D
1970 Tarihli Lahey Sözleşmesi
E
1963 Tarihli Tokyo Sözleşmesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Plastik Patlayıcıların Teşhisi Amacıyla İşaretlenmesi Sözleşmesi (1991 Tarihli Montreal Sözleşmesi) konusunu tekrar ediniz.
21 Aralık 1988 tarihinde İskoçya-Lockerbie’de Pan-Am Havayollarına ait bir uçağın plastik patlayıcı bomba ile yere düşürülmesi sonucu, 14 Haziran 1989 tarihinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi aldığı bir kararla ICAO’dan teşhis maksadıyla plastik veya tabaka patlayıcıların işaretlenmesi için uluslararası bir rejimi tasarlama konusundaki çalışmalarını yoğunlaştırmasını istemiştir. ICAO’nun tasarı hâline getirdiği “Plastik Patlayıcıların Teşhisi Amacıyla İşaretlenmesi Sözleşmesi” 1 Mart 1991 tarihinde Montreal’de imzalanmıştır.
21 Aralık 1988 tarihinde İskoçya-Lockerbie’de Pan-Am Havayollarına ait bir uçağın plastik patlayıcı bomba ile yere düşürülmesi sonucu, 14 Haziran 1989 tarihinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi aldığı bir kararla ICAO’dan teşhis maksadıyla plastik veya tabaka patlayıcıların işaretlenmesi için uluslararası bir rejimi tasarlama konusundaki çalışmalarını yoğunlaştırmasını istemiştir. ICAO’nun tasarı hâline getirdiği “Plastik Patlayıcıların Teşhisi Amacıyla İşaretlenmesi Sözleşmesi” 1 Mart 1991 tarihinde Montreal’de imzalanmıştır.
Soru 20
1952 Tarihli Roma Sözleşmesi’ne göre kural olarak yetkili mahkeme neresidir?
Seçenekler
A
Zararın meydana geldiği âkit devletlerin mahkemesi
B
Zarar görenlerin yerleşim yerinin bulunduğu devletin mahkemesi
C
Zarar verenlerin yerleşim yerinin bulunduğu devletin mahkemesi
D
Uçağın kayıtlı olduğu devletin mahkemesi
E
Sözleşme’de yer alan sicile kayıtlı malikin yerleşim yerinin bulunduğu devletin mahkemesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise 1952 Tarihli Roma Sözleşmesi konusunu tekrar ediniz.
Roma Anlaşması’nın 20/(1). maddesi uyarınca, zararın meydana geldiği âkit devletlerin mahkemesi yetkili kılınmıştır.
Roma Anlaşması’nın 20/(1). maddesi uyarınca, zararın meydana geldiği âkit devletlerin mahkemesi yetkili kılınmıştır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi, taşıyıcıların, uluslararası taşımalarda yolcu, bagaj ve yüke ilişkin sorumluluğunu düzenleyen 1929 tarihli Varşova Sözleşmesi'nin yerini almıştır?
Seçenekler
A
1999 tarihli Montreal Sözleşmesi
B
1952 tarihli Roma Sözleşmesi
C
1933 tarihli Roma Sözleşmesi
D
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi
E
1970 tarihli Lahey Sözleşmesi
Açıklama:
Taşıyıcıların, uluslararası taşımalarda yolcu, bagaj ve yüke ilişkin sorumluluğunu düzenleyen 1929 tarihli Varşova Sözleşmesi'nin yerini 1999 tarihli Montreal Sözleşmesi almıştır. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Soru 22
12 Ekim 1929 tarihli Hava Yolu ile Yapılan Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Varşova Sözleşmesi'ni nihaî olarak tadil eden sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1999 tarihli Montreal Sözleşmesi
B
1933 tarihli Roma Sözleşmesi
C
1952 tarihli Roma Sözleşmesi
D
1978 tarihli Montreal Protokolü
E
1970 tarihli Lahey Sözleşmesi
Açıklama:
12 Ekim 1929 tarihli Hava Yolu ile Yapılan Uluslararası Taşımalara İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Varşova Sözleşmesi'ni nihaî olarak tadil eden sözleşme, 1999 tarihli Montreal Sözleşmesi'dir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Soru 23
Sadece 5 ülkenin taraf olduğu ve yürürlüğe girmemiş olan uluslararası havacılık sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1933 Roma Sözleşmesi
B
1929 tarihli Varşova Sözleşmesi
C
1999 tarihli Montreal Sözleşmesi
D
1952 tarihli Roma Sözleşmesi
E
1978 tarihli Montreal Protokolü
Açıklama:
Sadece 5 ülkenin taraf olduğu ve yürürlüğe girmemiş olan uluslararası havacılık sözleşmesi, 1933 Roma Sözleşmesi'dir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Soru 24
12 devlet tarafından onaylanan ve bu 12 devlet arasında 25 Temmuz 2002 tarihinde yürürlüğe girmiş olan, Türkiye'nin taraf olmadığı uluslararası havacılık sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1978 tarihli Montreal Protokolü
B
1970 tarihli Lahey Sözleşmesi
C
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi
D
1933 tarihli Roma Sözleşmesi
E
1952 tarihli Roma Sözleşmesi
Açıklama:
12 devlet tarafından onaylanan ve bu 12 devlet arasında 25 Temmuz 2002 tarihinde yürürlüğe girmiş olan, Türkiye'nin taraf olmadığı uluslararası havacılık sözleşmesi, 1978 tarihli Montreal Protokolü'dür. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Soru 25
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1947
B
1950
C
1952
D
1955
E
1957
Açıklama:
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) 1947 yılında kurulmuştur. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Soru 26
Amacı, bir devletin hava sahasına hukuka aykırı bir şekilde giren bir hava aracının söz konusu eyleminin sonucu olarak, yeryüzünde bulunan üçüncü kişilere verdiği zararın tazmin koşullarını düzenlemek olan uluslararası havacılık sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuk Dışı Müdahale Sözleşmesi
B
Genel Riskler Sözleşmesi
C
1970 tarihli Lahey Sözleşmesi
D
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi
E
2010 tarihli Pekin Sözleşmesi
Açıklama:
Amacı, bir devletin hava sahasına hukuka aykırı bir şekilde giren bir hava aracının söz konusu eyleminin sonucu olarak, yeryüzünde bulunan üçüncü kişilere verdiği zararın tazmin koşullarını düzenlemek olan uluslararası havacılık sözleşmesi, Hukuk Dışı Müdahale Sözleşmesi'dir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Soru 27
Taraf devletler arasında hava sahasına hukuka aykırı girişlerden kaynaklanmayan sadece hava aracının verdiği zararların tazmini koşullarını belirten ve yaygın bir şekilde kabul görmemiş Roma Sözleşmesi’nin hükümlerini modernize ederek onun yerini almayı amaçlayan uluslararası havacılık sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Riskler Sözleşmesi
B
Hukuk Dışı Müdahale Sözleşmesi
C
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi
D
1970 tarihli Lahey Sözleşmesi
E
2010 tarihli Pekin Sözleşmesi
Açıklama:
Taraf devletler arasında hava sahasına hukuka aykırı girişlerden kaynaklanmayan sadece hava aracının verdiği zararların tazmini koşullarını belirten ve yaygın bir şekilde kabul görmemiş Roma Sözleşmesi’nin hükümlerini modernize ederek onun yerini almayı amaçlayan uluslararası havacılık sözleşmesi, Genel Riskler Sözleşmesi'dir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi havacılık güvenliğine ilişkin olan ancak hâlen yürürlüğe girmemiş uluslararası sözleşmedir?
Seçenekler
A
2010 tarihli Pekin Sözleşmesi
B
1991 tarihli Montreal Sözleşmesi
C
1971 tarihli Montreal Sözleşmesi
D
1970 tarihli Lahey Sözleşmesi
E
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi
Açıklama:
Havacılık güvenliğine ilişkin olan ancak hâlen yürürlüğe girmemiş uluslararası sözleşme, 2010 tarihli Pekin Sözleşmesi'dir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Soru 29
Yapılmasını sağlayan en önemli ihtiyaç özellikle hiçbir devlete ait olmayan bir hava sahasında uçan uçaklarda işlenen suçlarda yargı yetkisinin hangi devlete ait olduğunun belirlenmesi olan uluslararası havacılık sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi
B
1970 tarihli Lahey Sözleşmesi
C
1971 tarihli Montreal Sözleşmesi
D
1991 tarihli Montreal Sözleşmesi
E
2010 tarihli Pekin Sözleşmesi
Açıklama:
Yapılmasını sağlayan en önemli ihtiyaç özellikle hiçbir devlete ait olmayan bir hava sahasında uçan uçaklarda işlenen suçlarda yargı yetkisinin hangi devlete ait olduğunun belirlenmesi olan uluslararası havacılık sözleşmesi, 1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi'dir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Soru 30
Aşağıdaki uluslararası havacılık sözleşmelerinden hangisine taraf olan her devlet, kendi topraklarında işaretsiz patlayıcıların üretimini yasaklamak ve önlemek ayrıca işaretsiz patlayıcıların kendi topraklarına giriş ve çıkışını yasaklamak ve önlemek için gerekli ve etkili tedbirleri alma yükümlülüğü altına girmiştir?
Seçenekler
A
1991 tarihli Montreal Sözleşmesi
B
1971 tarihli Montreal Sözleşmesi
C
1970 tarihli Lahey Sözleşmesi
D
1963 tarihli Tokyo Sözleşmesi
E
2010 tarihli Pekin Sözleşmesi
Açıklama:
1991 tarihli Montreal Sözleşmesi'ne taraf olan her devlet, kendi topraklarında işaretsiz patlayıcıların üretimini yasaklamak ve önlemek ayrıca işaretsiz patlayıcıların kendi topraklarına giriş ve çıkışını yasaklamak ve önlemek için gerekli ve etkili tedbirleri alma yükümlülüğü altına girmiştir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A şıkkıdır.
Ünite 7
Soru 1
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ikili hava anlaşmalarının büyük önem kazanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1944 Şikago Konferansı’nda da tarifeli uluslararası hava hizmetleri konusunda tüm ülkeler arasında tam serbestlik sağlanması.
B
Paris Konvansiyonunun akit devletlerden birine ait hava araçlarına diğer akit devletlerin ülkelerine ancak süresiz tüm seferler için uçuş hakkı vermesi.
C
İkinci Dünya Savaşı sonrası devletlerin hava sahalarını ticari uçuşlar için kullandırmak istememeleri.
D
Ticari trafik hakları konusunda çok taraflı bir Konvansiyon yapılıp sözleşmenin tüm devletler tarafından imzalanması.
E
Çok taraflı anlaşmalara dahil olmayan devletlerle havacılık ilişkilerini düzenlemek için de ikili anlaşmaların en uygun yöntem olarak ortaya çıkması.
Açıklama:
Paris Konvansiyonu akit devletlerden birine ait hava araçlarına diğer akit devletlerin ülkelerine ancak geçici seferler için uçuş hakkı vermekteydi. Uluslararası tarifeli hava hizmetlerinin yapılabilmesi için ülkesi üzerinden uçulacak her devletten ayrıca izin almak gerekiyordu. Devletler bu sebeple aralarında ikili hava taşımacılığı anlaşmaları yaparak bu boşluğu kapattılar.
1944 Şikago Konferansı’nda da tarifeli uluslararası hava hizmetleri konusunda bir serbestlik sağlanamadı. Ticari trafik hakları konusunda çok taraflı bir Konvansiyon yapılamayacağı anlaşılınca ticari trafik haklarını birbirlerine tanımak isteyen devletlere iki taraflı hava ulaştırma anlaşmaları yapmaları tavsiye edilmiştir. Bu nedenle İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da ikili hava anlaşmaları tekrar büyük bir önem kazanmıştır. Diğer taraftan çok taraflı anlaşmalara dahil olmayan devletlerle havacılık ilişkilerini düzenlemek için de ikili anlaşmalar en uygun yöntem olarak o
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da ikili hava anlaşmaları tekrar büyük bir önem kazanmıştır. Çok taraflı anlaşmalara dahil olmayan devletlerle havacılık ilişkilerini düzenlemek için de ikili anlaşmalar en uygun yöntem olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
1944 Şikago Konferansı’nda da tarifeli uluslararası hava hizmetleri konusunda bir serbestlik sağlanamadı. Ticari trafik hakları konusunda çok taraflı bir Konvansiyon yapılamayacağı anlaşılınca ticari trafik haklarını birbirlerine tanımak isteyen devletlere iki taraflı hava ulaştırma anlaşmaları yapmaları tavsiye edilmiştir. Bu nedenle İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da ikili hava anlaşmaları tekrar büyük bir önem kazanmıştır. Diğer taraftan çok taraflı anlaşmalara dahil olmayan devletlerle havacılık ilişkilerini düzenlemek için de ikili anlaşmalar en uygun yöntem olarak o
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da ikili hava anlaşmaları tekrar büyük bir önem kazanmıştır. Çok taraflı anlaşmalara dahil olmayan devletlerle havacılık ilişkilerini düzenlemek için de ikili anlaşmalar en uygun yöntem olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 2
Devletler arasında yapılan tüm ikili anlaşmalar ICAO tarafından nerede saklanmaktadır?
Seçenekler
A
Şikago
B
Paris
C
Montreal
D
Londra
E
Tokyo
Açıklama:
Günümüze kadar yaklaşık 5000 ikili anlaşma yapılmıştır. İkili anlaşmalar genel olarak devletler arasındaki tarifeli hava hizmetlerini gerçekleştirmek için yapılmaktadır. Bu anlaşmalar ICAO tarafından Montreal’de saklanmaktadır. ICAO, Dünyanın Hava Hizmetleri Anlaşmaları verisine sahiptir.
Devletler arasında yapılan tüm anlaşmalar ICAO tarafından Montreal’de saklanmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
Devletler arasında yapılan tüm anlaşmalar ICAO tarafından Montreal’de saklanmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 3
Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali. / Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele. / Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması. / Diğer taraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlar içindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü. / Uyuşmazlıkların çözümlenmesi. / Anlaşmanın sona ermesi. / Kalkış noktaları, ara noktalar ve planlanan varış noktalarını tanımlayan rota tarifesi.
Temel olarak yukarıdaki düzenlemelerin yapıldığı anlaşma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Temel olarak yukarıdaki düzenlemelerin yapıldığı anlaşma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şikago modeli
B
Bermuda I tipi
C
Bermuda II tipi
D
Açık gökler
E
Paris tipi
Açıklama:
Şikago modelinde temel olarak yapılan düzenlemeler: Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali. Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele. Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması. Diğer taraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlar içindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü. Uyuşmazlıkların çözümlenmesi. Anlaşmanın sona ermesi. Kalkış noktaları, ara noktalar ve planlanan varış noktalarını tanımlayan rota tarifesi.
Şikago modelinde temel olarak yukarıda verilen düzenlemeler yer almaktadır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Şikago modelinde temel olarak yukarıda verilen düzenlemeler yer almaktadır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 4
Şikago Tipi İkili Anlaşmaların modelinde Şikago modelinde temel olarak aşağıdaki düzenlemelerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
B
Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
C
Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması
D
Diğer taraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlari çindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü
E
Anlaşmanın devam etmesi
Açıklama:
Şikago modelinde temel olarak aşağıdaki düzenlemeler yapılır:
• Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
• Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
• Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması
• Diğertaraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlariçindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü
• Uyuşmazlıkların çözümlenmesi
• Anlaşmanın sona ermesi
• Kalkış noktaları, ara noktalar ve planlanan varış noktalarını tanımlayan rota tarifesi
• Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
• Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
• Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması
• Diğertaraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlariçindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü
• Uyuşmazlıkların çözümlenmesi
• Anlaşmanın sona ermesi
• Kalkış noktaları, ara noktalar ve planlanan varış noktalarını tanımlayan rota tarifesi
Soru 5
Şikago modeli hangi konuları içermez?
I. trafik haklarını genişleten düzenlemeler
II. hava meydanları ücretleri
III. kapasite
IV. tarifeler
V. yolcu, uçuş ekibi ve yükün ülkeye giriş ve çıkışları
I. trafik haklarını genişleten düzenlemeler
II. hava meydanları ücretleri
III. kapasite
IV. tarifeler
V. yolcu, uçuş ekibi ve yükün ülkeye giriş ve çıkışları
Seçenekler
A
I,III ve IV
B
I,II ve IV
C
II,III ve V
D
IV ve V
E
II ve IV
Açıklama:
Trafik haklarını genişleten düzenlemeler, kapasite ve tarifeler konusunu içermemektedir
Soru 6
Bermuda Anlaşması ne zaman yapılmıştır?
Seçenekler
A
1943
B
1944
C
1945
D
1946
E
1947
Açıklama:
Bermuda Anlaşması 1946 da yapılmıştır.
Soru 7
Bermuda Anlaşması kimler arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere ve Fransa
B
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri
C
İtalya ve Amerika Birleşik Devletleri
D
Fransa ve İngiltere
E
Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri
Açıklama:
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri arasında imzalanmıştır.
Soru 8
Bermuda I anlaşması temel olarak hangi düzenlemeyi içermez?
Seçenekler
A
Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel
prensipler
prensipler
B
Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
C
Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri
hükmü
hükmü
D
IATA yoluya fiyat belirleme işlemi
E
Anlaşmanın sona ermesi
Açıklama:
Bermuda I anlaşması temel olarak aşağıdaki düzenlemeleri içermektedir:
• Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel
prensipler
• Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
• Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri
hükmü
• Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama
• Tarifeli hatlarda belirlenen rotalar ve varış, kalkış ve ara noktalarda trafik haklarının kullanımı ve ilave olarak rota değişikliği ve aktarma durumunda prosedür
• Çoklu atama ve trafik haklarını uygulamakla yetkili hava taşıyıcılarının işletme
yetkisi, mülkiyet düzenlemesi
• IATA yoluya fiyat belirleme işlemi
• Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel
prensipler
• Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
• Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri
hükmü
• Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama
• Tarifeli hatlarda belirlenen rotalar ve varış, kalkış ve ara noktalarda trafik haklarının kullanımı ve ilave olarak rota değişikliği ve aktarma durumunda prosedür
• Çoklu atama ve trafik haklarını uygulamakla yetkili hava taşıyıcılarının işletme
yetkisi, mülkiyet düzenlemesi
• IATA yoluya fiyat belirleme işlemi
Soru 9
Bermuda Anlaşması ne zaman sona ermiştir?
Seçenekler
A
1973
B
1974
C
1975
D
1976
E
1977
Açıklama:
1970’li yıllarda petrol krizi ve ekonomik durgunluk da hava taşımacılığını önemli
ölçüde etkilemiştir. Bu gelişmeler üzerine İngiltere, 1975 yılında Bermuda Anlaşması’na daha kısıtlayıcı uygulamalara dönüştürmek üzere son vermiştir.
ölçüde etkilemiştir. Bu gelişmeler üzerine İngiltere, 1975 yılında Bermuda Anlaşması’na daha kısıtlayıcı uygulamalara dönüştürmek üzere son vermiştir.
Soru 10
Bermuda II anlaşması ne zaman imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1977
B
1978
C
1979
D
1980
E
1981
Açıklama:
23 Haziran 1977 tarihinde İngiltere ve ABD, yine Bermuda’ da yeni bir hava hizmetleri anlaşması imzalamışlardır. Bu anlaşma Bermuda II anlaşması olarak adlandırılır. Bermuda II anlaşmasında ilk anlaşmanın liberal düzenlemelerinde bazı sınırlamalar yapılmıştır
Soru 11
Hangisi Açık gökler anlaşması ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
iki ülke arasında herhangi bir rotaya serbest giriş hakkı sağlamaktadır
B
Kapasite ve uçuş sıklığı sınırlaması yoktur
C
her iki tarafta atanan taşıyıcıların sayısında bir sınırlama getirir
D
fiyat pazar güçleri tarafından serbestçe belirlenmektedir
E
kargo taşımacılığında 7.trafik hakkının kullanılmasına izin verir
Açıklama:
1992 yılında ABD ve Hollanda arasında yapılan ikili anlaşma açık gökler (open skies) anlaşması olarak adlandırılan yeni bir modelin başlamasına sebep olmuştur. Açık gökler anlaşması, iki ülke arasında herhangi bir rotaya serbest giriş hakkı sağlamaktadır, her iki tarafta atanan taşıyıcıların sayısında bir sınırlama yoktur. Kapasite ve uçuş sıklığı sınırlaması yoktur, fiyat pazar güçleri tarafından (her iki taraf hükümetinin onayı olmaksızın) serbestçe belirlenmektedir. Anlaşma aynı zamanda kargo taşımacılığında 7. trafikhakkının kullanılmasına izin verir. Buna göre, hava yolunun kendi ülkesi ile bağlantılı uçuşu olmaksızın başka ülke ve üçüncü ülke arasında bütün kargo uçuşları yapılabilmektedir
Soru 12
ABD ve Avrupa Birliği arasında açık gökler anlaşması ne zaman imzalanmıştır?
Seçenekler
A
2003
B
2004
C
2005
D
2006
E
2007
Açıklama:
ABD ve Avrupa Birliği arasında açık gökler anlaşması 25 Nisan 2007 tarihinde
Brüksel’de ve 30 Nisan 2007 tarihinde Washington’ da imzalanmıştır. Bu anlaşma 30 Mart 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yeni açık gökler anlaşması, ABD ve Avrupa ülkeleri arasında önceden yapılan açık gökler anlaşmalarının yerini almıştır.
Brüksel’de ve 30 Nisan 2007 tarihinde Washington’ da imzalanmıştır. Bu anlaşma 30 Mart 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yeni açık gökler anlaşması, ABD ve Avrupa ülkeleri arasında önceden yapılan açık gökler anlaşmalarının yerini almıştır.
Soru 13
İkili anlaşmaların rekabeti en çok kısıtlayan hükümleri hangileridir?
I.mülkiyet
II.etkili kontrol
III.kabotaj hükümleri
I.mülkiyet
II.etkili kontrol
III.kabotaj hükümleri
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece III
C
I,II ve III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
İkili anlaşmaların rekabeti en çok kısıtlayan hükümleri mülkiyet, etkili kontrol ve kabotaj hükümleridir
Soru 14
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında 11 Şubat 1946 tarihinde hangi ikili hava taşımacılığı anlaşması yapılmıştır?
Seçenekler
A
Bermuda I
B
Bermuda II
C
Açık Gökler
D
Montreal
E
Şikago
Açıklama:
Bermuda Anlaşması ABD’nin sınırsız ve tam bir hava seyrüsefer serbestisi isteği ile İngiltere’nin tarifeli hizmetlerin ekonomik olarak planlanması isteğinin bir karışımı olarak 11 Şubat 1946 tarihinde Bermuda Adalarında imzalanmıştır.
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında Bermuda adalarında 11 Şubat 1946 tarihinde ikili hava taşımacılığı anlaşması yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında Bermuda adalarında 11 Şubat 1946 tarihinde ikili hava taşımacılığı anlaşması yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 15
23 Haziran 1977 tarihinde İngiltere ve ABD arasında yapılan ve aralarında imzalanan ilk anlaşmanın liberal düzenlemelerinde bazı sınırlamalar yapan hava hizmetleri anlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bermuda I
B
Montreal
C
Şikago
D
Tokyo
E
Bermuda II
Açıklama:
İngiltere, Bermuda I anlaşmasının ABD lehine çalıştığını belirterek, rotalar, kapasite, frekans, atama, beşinci trafik hakkı ve tarifelerin daha sıkı düzenlenmesini istemiştir. İngiltere Bermuda I anlaşmasında uygulanandan daha kısıtlayıcı bir hava politikası uygulamak istemiş ve kısmen de başarılı olmuştur.
Bermuda II anlaşması şu düzenlemeleri içeriyordu:
• Kuzey Atlantik trafiğinin iki ana rotası için hava taşıyıcılarının çoklu atanması prensibinin istisnaları (Londra-New York, Londra-Los Angeles). Her devlet sadece bir hava taşıyıcısı atayabilir.
• Almanya’daki dört havaalanına uçuş ve transit haklar dışında Amerikalı hava taşıyıcıları için Londra’ da beşinci trafik hakkının kaldırılması.
• En fazla frekans sayısının tanımlanması yoluyla talep edilen hava hizmeti kapasitesi ve frekansını
23 Haziran 1977 tarihinde İngiltere ve ABD, yine Bermuda’ da yeni bir hava hizmetleri anlaşması imzalamışlardır. Bu anlaşma Bermuda II anlaşması olarak adlandırılır. Bermuda II anlaşmasında ilk anlaşmanın liberal düzenlemelerinde bazı sınırlamalar yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
Bermuda II anlaşması şu düzenlemeleri içeriyordu:
• Kuzey Atlantik trafiğinin iki ana rotası için hava taşıyıcılarının çoklu atanması prensibinin istisnaları (Londra-New York, Londra-Los Angeles). Her devlet sadece bir hava taşıyıcısı atayabilir.
• Almanya’daki dört havaalanına uçuş ve transit haklar dışında Amerikalı hava taşıyıcıları için Londra’ da beşinci trafik hakkının kaldırılması.
• En fazla frekans sayısının tanımlanması yoluyla talep edilen hava hizmeti kapasitesi ve frekansını
23 Haziran 1977 tarihinde İngiltere ve ABD, yine Bermuda’ da yeni bir hava hizmetleri anlaşması imzalamışlardır. Bu anlaşma Bermuda II anlaşması olarak adlandırılır. Bermuda II anlaşmasında ilk anlaşmanın liberal düzenlemelerinde bazı sınırlamalar yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 16
Karşılıklı anlaşma ve uluslararası trafik hariç tarifeli ücretlere hükümetin karışmamasını prensip edinen anlaşma tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bermuda I Tipi İkili Anlaşmalar
B
Şikago Tipi İkili Anlaşmalar
C
Liberal Tip İkili Anlaşmalar
D
Bermuda II Tipi İkili Anlaşmalar
E
Açık Gökler Anlaşması
Açıklama:
1978 yılında ABD tarafından yeni bir uluslararası havacılık politikası yürürlüğe konulmuştur. Ücret ve dürüst rekabet prensibine dayalı olan bu politika deregülasyon ismi ile tanınmaktadır. Anlamı karşılıklı anlaşma ve uluslararası trafik hariç tarifeli ücretlere hükümetin karışmamasıdır. Bu prensipleri somutlaştıran ilk anlaşma 1957 tarihli ABD-Hollanda Hava Ulaştırma Anlaşması ile ilgili Protokol’dür. 31 Mart 1978 tarihinde Washington’da imzalanmıştır. Bu dönemde havacılık anlaşmalarında liberalleşme genel kabul gören ilke haline gelmiştir. Bunda charter (tarifesiz hava hizmetleri) hava taşımacılığının artmasının büyük etkisi olmuştur. Çünkü daha çok koltuk sayısıyla ve dolu uçaklarla düzenlenen tarifesiz seferler ile maliyetler düşürülmüş, charter seferler liberal denebilecek bir pazar ortamında gerçekleştirilmiştir.
1978 yılında ABD tarafından yeni bir uluslararası havacılık politikası yürürlüğe konulmuştur. Ücret ve dürüst rekabet prensibine dayalı olan bu politika deregülasyon ismi ile tanınmaktadır. Bu dönemde havacılık anlaşmalarında liberalleşme genel kabul gören ilke haline gelmiştir. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
1978 yılında ABD tarafından yeni bir uluslararası havacılık politikası yürürlüğe konulmuştur. Ücret ve dürüst rekabet prensibine dayalı olan bu politika deregülasyon ismi ile tanınmaktadır. Bu dönemde havacılık anlaşmalarında liberalleşme genel kabul gören ilke haline gelmiştir. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisinde Amerika Birleşik Devletleri (ABD) kaynaklı liberalleşme ve ABD tipi deregülasyon neticesinde açık gökler politikasının kabul edilmesiyle Avrupa’da yaşanan uyum sorunlarından biri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
ABD'de tüm hava yolu şirketlerinin Avrupanın aksine devlete ait olması.
B
ABD’de hava taşımacılığının ABD’li taşıyıcılara ait olması, Avrupa’da Avrupa dışı taşıyıcılara da izin verilmesi.
C
ABD'nin iç pazarının Avrupadan çok daha küçük olması.
D
Avrupada hiçbir havayolu şirketinin devlete ait olmaması.
E
ABD’de uygulamada hükümet müdahalesinin olması, Avrupa’da ise olmaması.
Açıklama:
Liberalleşme açık gökler politikasının kabul edilmesiyle sonuçlanmıştır. Amacı atanan hava taşıyıcılarının yabancı pazarlara serbest girişimini sağlamak ve en az hükümet müdahalesi ile işlerini yapmak için en fazla esnekliği yaratmaktır. 1957 tarihli ABD-Hollanda Anlaşması ve onun 1978 tarihli Protokolü, Eylül 1992 tarihinde buna göre değiştirilmiştir. Bu değişiklik Avrupa’da bazı karışıklıklara sebep olmuştur. Amerikan tipi deregülasyonun Avrupa için uygun olmadığı düşünülmüştür. Çok fazla farklılık vardır, bazıları şöyle sıralanabilir: ABD büyük bir iç pazara sahiptir, Avrupa ise birden fazla pazara sahiptir. ABD’de hava taşımacılığı ABD’li taşıyıcılara ayrılmıştır, Avrupa’da Avrupa dışı taşıyıcılara da izin verilmektedir. ABD’de uygulamada hükümet müdahalesi yoktur, Avrupa’da bu oldukça önemli bir faktördür. ABD’de devlete ait hava yolu şirketi yoktur, Avrupa’da tersine birkaç tane vardır.
Amerikan tipi deregülasyon Avrupa için uygun değildir. ABD büyük bir iç pazara sahiptir, Avrupa ise birden fazla pazara sahiptir. ABD’de hava taşımacılığı ABD’li taşıyıcılara ayrılmıştır, Avrupa’da Avrupa dışı taşıyıcılara da izin verilmektedir. ABD’de uygulamada hükümet müdahalesi yoktur, Avrupa’da bu oldukça önemli bir faktördür. ABD’de devlete ait hava yolu şirketi yoktur, Avrupa’da tersine birkaç tane vardır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Amerikan tipi deregülasyon Avrupa için uygun değildir. ABD büyük bir iç pazara sahiptir, Avrupa ise birden fazla pazara sahiptir. ABD’de hava taşımacılığı ABD’li taşıyıcılara ayrılmıştır, Avrupa’da Avrupa dışı taşıyıcılara da izin verilmektedir. ABD’de uygulamada hükümet müdahalesi yoktur, Avrupa’da bu oldukça önemli bir faktördür. ABD’de devlete ait hava yolu şirketi yoktur, Avrupa’da tersine birkaç tane vardır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 18
İkili hava ulaştırma anlaşmalarının genel yapısı düşünüldüğünde, bir ülkeden diğerine yapılacak uçuşların sıklığı aşağıdaki maddelerin hangisi ile belirlenir?
Seçenekler
A
Hava taşıyıcılarının atanması ve yetkilendirilmesi
B
Trafik haklarının değişimi
C
Tarifeler
D
Kapasite
E
Yumuşak haklar
Açıklama:
Hava hizmetleri anlaşmalarının kapasite maddeleri, anlaşma yapan devletlerin atanan hava taşıyıcılarının hizmet kapasitesinin belirlenmesi prensibini içermektedir. Bütün kısıtlayıcı anlaşmalarda, kapasite alanı en önemlisidir. Bu alan birkaç madde ile düzenlenebilir. İkili anlaşmaların çoğu Bermuda I Anlaşmasının kapasite maddesini temel olarak alır. Belirlenen rotalarda hizmet verilen devletler, iki devlet arasındaki beklenen talebe göre kapasiteyi belirler. Kapasite maddesi 50/50 paylaşma ile güçlendirilebilir, böylece anlaşmanın amacı olarak hem sonuçların eşitliği hem de fırsatlarda eşitlik sağlanır.
Kapasite, hizmet verilen hava aracının büyüklüğü (koltuk sayısı, oda, ağırlık kapasitesi), her hafta veya her gün verilen hizmet sayısı, haftanın belirli günleri ve günün belirli zamanları açısından uçuşların dağıtımı konularını içerir. Bu anlamda doğru yanıt D seçeneğidir.
Kapasite, hizmet verilen hava aracının büyüklüğü (koltuk sayısı, oda, ağırlık kapasitesi), her hafta veya her gün verilen hizmet sayısı, haftanın belirli günleri ve günün belirli zamanları açısından uçuşların dağıtımı konularını içerir. Bu anlamda doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 19
Türk Sivil Havacılık Kanunu düzenlemelerine göre, Türkiye’de hava araçları üçüncü kişilere karşı yapılan sorumluluk sigortaları aşağıdakilerden hangisini kapsamak zorunda değildir?
Seçenekler
A
Bagaj
B
Yolcu
C
Yük
D
Personel
E
Posta
Açıklama:
Türkiye’de Faaliyet Gösteren Hava Araçları İçin Yolcu, Bagaj, Yük ve Posta Malî Sorumluluk Sigortası Hakkında Yönetmelik 27 Temmuz 2017 tarih ve 30136 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış ve yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin amacı; yolcu, yük ve posta taşımaları yapmaya Ulaştırma, Altyapı Bakanlığı tarafından yetkili kılınan taşıyıcılar ile başka bir ülkeden yetki almış taşıyıcıların taşıma sözleşmelerinden doğabilecek yolcuya, bagaja, yüke ve postaya verebilecekleri zararlara karşı yaptırmaları gereken sigortaya ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Bu sigorta mali mesuliyet sigortasıdır.
TSHK düzenlemelerine göre, Türkiye’de hava araçları üçüncü kişilere karşı sorumluluk sigortaları ile yolcu, bagaj, yük ve posta sorumluluk sigortası zorunludur. Personel bu kapsamın dışındadır. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.
TSHK düzenlemelerine göre, Türkiye’de hava araçları üçüncü kişilere karşı sorumluluk sigortaları ile yolcu, bagaj, yük ve posta sorumluluk sigortası zorunludur. Personel bu kapsamın dışındadır. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 20
Devletler karşılıklı olarak birbirlerine uçuş hakkı tanıdıkları anlaşma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulaştırma anlaşmaları
B
İkili hava ulaştırma anlaşmaları
C
Bermuda
D
Liberal
E
Şikago
Açıklama:
Doğru cevap B'dir. Diğerleri ikili hava ulaştırma türleridir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ikili hava ulaştırma anlaşmalarının tiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Liberal
B
Bermuda I
C
New York
D
Bermuda II
E
Şikago
Açıklama:
Diğer seçenekler tiplerdendir.
Soru 22
İkili hava ulaştırma tiplerinden Şikago modelinde temel olarak aşağıdaki düzenlemelerden hangisine yer verilmemiştir?
Seçenekler
A
Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi
B
Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin iptali
C
Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
D
Diğertaraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlar içindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğünün bulunmaması
E
Uyuşmazlıkların çözümlenmesi
Açıklama:
Diğertaraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlar içindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Soru 23
Bermuda I Tipi İkili Anlaşma ilk olarak hangi iki devlet arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Amerika-Brezilya
B
Amerika-Kanada
C
Kanada-İngiltere
D
İngiltere-Fransa
E
Amerika-İngiltere
Açıklama:
İlk olarak Amerika ve İngiltere arasında yapılmıştır
Soru 24
Bermuda I tipi ikili hava ulaştırma anlaşması temel olarak aşağıdaki düzenlemelerden hangisini içermemektedir?
Seçenekler
A
Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel
prensipler
prensipler
B
Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
C
Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama
D
Çoklu atama ve trafik haklarını uygulamakla yetkili hava taşıyıcılarının işletme
yetkisi, mülkiyet düzenlemesi
yetkisi, mülkiyet düzenlemesi
E
IATA yoluya fiyat belirlenmemesi işlemi
Açıklama:
IATA yoluya fiyat belirlenmesi işlemi bulunmaktadır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi ABD ve Avrupa Birliği Arasında Yapılan Açık Gökler Anlaşmasının temel unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kabotaj
B
Yabancı Mülkiyet
C
Uçuş izinlerinin kaldırılması
D
Askıya alma hakkı
E
Rota (Güzergâh) Hakları Üzerinde Kısıtlamaların Kaldırılması
Açıklama:
Böyle bir düzenleme anlaşmada bulunmamaktadır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi ABD ve Avrupa Birliği Arasında Yapılan Açık Gökler Anlaşması'nın temel unsurlarından biri olan askıya alma hakkının içeriğini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
AB, yerli pazarını ABD’ye açarsa ve yabancı yatırımcı ve mülkiyet kurallarını ihlal ederse askıya alma hakkını bulunmaktadır
B
Avrupalı şirketler ABD hava yolu şirketlerinde oy hakkına sahip olmayan payların
%100’ünü satın alabileceklerdir
%100’ünü satın alabileceklerdir
C
Avrupalı taşıyıcılar yerli trafiğin taşındığı ABD içinde ortaklık kurma hakkına sahip olacaklardır
D
Herhangi bir AB hava yolu şirketi, herhangi bir Avrupa şehrinden herhangi bir ABD şehrine ve oradan da ileri olarak üçüncü varış noktasına (ABD dışında) uçabilecektir
E
ABD hava yolu şirketinin herhangi bir AB havaalanına ve oradan üçüncü varış noktasına (AB içinde) uçmasına izin verilecektir
Açıklama:
Cevap A şıkkıdır. İlgili cevap askıya alma hakkının içeriğini oluşturmaktadır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi İkili Hava Ulaştırma Anlaşmalarının genel içeriğinin oluşturmamaktadır?
Seçenekler
A
Kaç tane hava yolu şirketinin uçabileceği
B
Hava yolu şirketlerinin nereye uçacakları
C
Uçuş sıklığı ve uçuş başına koltuk sayısının ne olacağı
D
Personel sayısı
E
Fiyatlama ile ilgili kurallar
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır. İlgili cevap içerikte bulunmamaktadır.
Soru 28
Bir hava yolu şirketinin sigorta poliçesi aşağıdakilerden hagisini kapsamamaktadır?
Seçenekler
A
Kaza nedeniyle yolcunun ölümünden doğan yasal sorumluluk
B
Havaalanında kaybolan yolcudan doğan yasal sorumluluk
C
Bagaj ya da kargo kaybı, hasarı ya da gecikmesinden doğan yasal sorumluluk
D
Hava aracı gövdesinin fiziksel zararı ya da toplam kaybı
E
Yeryüzünde üçüncü kişilerin ölümü yaralanması ya da malvarlığının hasara uğraması nedeniyle yasal sorumluluk
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır. Böyle bir yasal sorumluluk bulunmamaktadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Havacılık Sigortalarının türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Havacılık sigortaları
B
Hava araçları gövde sigortaları
C
Hava araçları üçüncü kişilere karşı sorumluluk sigortaları
D
Yolcu ve uçuş ekibi koltuk ferdi kaza sigortaları
E
Yolcunun havayolu şirketine karşı mali sorumluluk sigortası
Açıklama:
Cevap E şıkkıdır. Böyle bir havacılık sigortası türü bulunmamaktadır.
Soru 30
Devletlerin aralarında ikili hava taşımacılığı anlaşmaları yapma sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası tarifeli hava hizmetlerini daha düşük maliyetle gerçekleştirmek
B
Ülkesi üzerinden uçulacak her devletten ayrıca izin alma zorunluluğunu ortadan kaldırmak
C
Havacılık hizmetlerine ilişkin karşılıklı tanıtım ve pazarlama faaliyetleri yürütebilmek
D
Uluslararası tarifeli havacılık hizmetlerine yönelik ortak eğitim programları düzenlemek
E
Uluslararası tarifeli havacılık güvenliğini arttırıcı işbirlikleri gerçekleştirmek
Açıklama:
Uluslararası tarifeli hava hizmetlerinin yapılabilmesi için ülkesi üzerinden uçulacak her devletten ayrıca izin almak gerekiyordu. Devletler bu sebeple aralarında ikili hava taşımacılığı anlaşmaları yaparak bu boşluğu kapattılar. 1944 Şikago Konferansı’nda da tarifeli uluslararası hava hizmetleri konusunda bir serbestlik sağlanamadı. Ticari trafik hakları konusunda çok taraflı bir Konvansiyon yapılamayacağı anlaşılınca ticari trafik haklarını birbirlerine tanımak isteyen devletlere iki taraflı hava ulaştırma anlaşmaları yapmaları tavsiye edilmiştir. Bu nedenle İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da ikili hava anlaşmaları tekrar büyük bir önem kazanmıştır.
Soru 31
Devletler arasındaki tarifeli hava hizmetlerini gerçekleştirmek için yapılan ikili anlaşmalar hangi kurum tarafından muhafaza edilmektedir?
Seçenekler
A
IATA
B
EASA
C
GATT
D
ICAO
E
SHGM
Açıklama:
Günümüze kadar yaklaşık 5000 ikili anlaşma yapılmıştır. İkili anlaşmalar genel olarak devletler arasındaki tarifeli hava hizmetlerini gerçekleştirmek için yapılmaktadır. Bu anlaşmalar ICAO tarafından Montreal’de saklanmaktadır. ICAO, Dünyanın Hava Hizmetleri Anlaşmaları verisine sahiptir.
Soru 32
• Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
• Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
• Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması
Yukarıda belirtilen konular hangi model anlaşma ile düzenlenmiştir?
• Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
• Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması
Yukarıda belirtilen konular hangi model anlaşma ile düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Bermuda I
B
Bermuda II
C
Liberal
D
Şikago
E
Montreal
Açıklama:
Şikago Tipi İkili Anlaşmaların modeli 1944 Şikago Konferansı’nda geliştirilmiştir.
Şikago modelinde temel olarak aşağıdaki düzenlemeler yapılır:
• Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
• Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
• Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması
• Diğer taraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlar içindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü
• Uyuşmazlıkların çözümlenmesi
• Anlaşmanın sona ermesi
• Kalkış noktaları, ara noktalar ve planlanan varış noktalarını tanımlayan rota tarifesi.
Şikago modelinde temel olarak aşağıdaki düzenlemeler yapılır:
• Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
• Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
• Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması
• Diğer taraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlar içindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü
• Uyuşmazlıkların çözümlenmesi
• Anlaşmanın sona ermesi
• Kalkış noktaları, ara noktalar ve planlanan varış noktalarını tanımlayan rota tarifesi.
Soru 33
• Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel prensipler
• Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
• Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri hükmü
• Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama.
Yukarıda belirtilen konular aşağıdaki anlaşmalardan hangisiyle düzenlenmiştir?
• Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
• Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri hükmü
• Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama.
Yukarıda belirtilen konular aşağıdaki anlaşmalardan hangisiyle düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Bermuda I
B
Bermuda II
C
Montreal
D
Açık Gökler
E
Şikago
Açıklama:
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında Bermuda adalarında 11 Şubat 1946 tarihinde ikili hava taşımacılığı anlaşması yapılmıştır. Bermuda Anlaşması ABD’nin sınırsız ve tam bir hava seyrüsefer serbestisi isteği ile İngiltere’nin tarifeli hizmetlerin ekonomik olarak planlanması isteğinin bir karışımıdır.
Bermuda I anlaşması temel olarak aşağıdaki düzenlemeleri içermektedir:
• Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel prensipler
• Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
• Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri hükmü
• Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama
• Tarifeli hatlarda belirlenen rotalar ve varış, kalkış ve ara noktalarda trafik haklarının kullanımı ve ilave olarak rota değişikliği ve aktarma durumunda prosedür
• Çoklu atama ve trafik haklarını uygulamakla yetkili hava taşıyıcılarının işletme yetkisi, mülkiyet düzenlemesi
• IATA yoluya fiyat belirleme işlemi
Bermuda I anlaşması temel olarak aşağıdaki düzenlemeleri içermektedir:
• Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel prensipler
• Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
• Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri hükmü
• Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama
• Tarifeli hatlarda belirlenen rotalar ve varış, kalkış ve ara noktalarda trafik haklarının kullanımı ve ilave olarak rota değişikliği ve aktarma durumunda prosedür
• Çoklu atama ve trafik haklarını uygulamakla yetkili hava taşıyıcılarının işletme yetkisi, mülkiyet düzenlemesi
• IATA yoluya fiyat belirleme işlemi
Soru 34
• Kuzey Atlantik trafiğinin iki ana rotası için hava taşıyıcılarının çoklu atanması prensibinin istisnaları (Londra-New York, Londra-Los Angeles). Her devlet sadece bir hava taşıyıcısı atayabilir.
• Almanya’daki dört havaalanına uçuş ve transit haklar dışında Amerikalı hava taşıyıcıları için Londra’ da beşinci trafik hakkının kaldırılması.
• En fazla frekans sayısının tanımlanması yoluyla talep edilen hava hizmeti kapasitesi ve frekansının planlamasında sıkı ön kontrolün getirilmesi ve kapasite fazlasını önlemek için danışma süreci.
Yukarıda belirtilen konular hangi anlaşma kapsamında düzenlenmiştir?
• Almanya’daki dört havaalanına uçuş ve transit haklar dışında Amerikalı hava taşıyıcıları için Londra’ da beşinci trafik hakkının kaldırılması.
• En fazla frekans sayısının tanımlanması yoluyla talep edilen hava hizmeti kapasitesi ve frekansının planlamasında sıkı ön kontrolün getirilmesi ve kapasite fazlasını önlemek için danışma süreci.
Yukarıda belirtilen konular hangi anlaşma kapsamında düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Bermuda I
B
Bermuda II
C
Şikago
D
Liberal tip ikili anlaşmalar
E
Açık Gökler
Açıklama:
1970’li yıllarda petrol krizi ve ekonomik durgunluk hava taşımacılığını önemli ölçüde etkilemiştir. Bu gelişmeler üzerine İngiltere, 1975 yılında Bermuda Anlaşması’na daha kısıtlayıcı uygulamalara dönüştürmek üzere son vermiştir. 23 Haziran 1977 tarihinde İngiltere ve ABD, yine Bermuda’da yeni bir hava hizmetleri anlaşması imzalamışlardır. Bu anlaşma Bermuda II anlaşması olarak adlandırılır. Bermuda II anlaşmasında ilk anlaşmanın liberal düzenlemelerinde bazı sınırlamalar yapılmıştır.
Bermuda II anlaşması şu düzenlemeleri içeriyordu:
• Kuzey Atlantik trafiğinin iki ana rotası için hava taşıyıcılarının çoklu atanması prensibinin istisnaları (Londra-New York, Londra-Los Angeles). Her devlet sadece bir hava taşıyıcısı atayabilir.
• Almanya’daki dört havaalanına uçuş ve transit haklar dışında Amerikalı hava taşıyıcıları için Londra’ da beşinci trafik hakkının kaldırılması.
• En fazla frekans sayısının tanımlanması yoluyla talep edilen hava hizmeti kapasitesi ve frekansının planlamasında sıkı ön kontrolün getirilmesi ve kapasite fazlasını önlemek için danışma süreci.
• IATA’nın fiyat belirleme sisteminin devamı. Hava taşıyıcılarının talep ettikleri fiyat, danışma süreci ile iki tarafın da onayını gerektirmektedir. Eğer anlaşma yapılamazsa cari fiyatların uygulanmasına devam edilmektedir. Yasa dışı indirimlerle uğraşmak ve çatışmaları önlemek için sürekli bir tarife çalışma grubunun oluşturulması.
Bermuda II anlaşması şu düzenlemeleri içeriyordu:
• Kuzey Atlantik trafiğinin iki ana rotası için hava taşıyıcılarının çoklu atanması prensibinin istisnaları (Londra-New York, Londra-Los Angeles). Her devlet sadece bir hava taşıyıcısı atayabilir.
• Almanya’daki dört havaalanına uçuş ve transit haklar dışında Amerikalı hava taşıyıcıları için Londra’ da beşinci trafik hakkının kaldırılması.
• En fazla frekans sayısının tanımlanması yoluyla talep edilen hava hizmeti kapasitesi ve frekansının planlamasında sıkı ön kontrolün getirilmesi ve kapasite fazlasını önlemek için danışma süreci.
• IATA’nın fiyat belirleme sisteminin devamı. Hava taşıyıcılarının talep ettikleri fiyat, danışma süreci ile iki tarafın da onayını gerektirmektedir. Eğer anlaşma yapılamazsa cari fiyatların uygulanmasına devam edilmektedir. Yasa dışı indirimlerle uğraşmak ve çatışmaları önlemek için sürekli bir tarife çalışma grubunun oluşturulması.
Soru 35
• Bütün iş birliği şekilleri ve bileşimlerinde tarifeli hava hizmetlerinin ortak operasyonu
• Frekans (sıklık) ve kapasite konusunda serbest karar
• Serbest fiyat uygulaması. Kalkış noktasında reddetme hakkı vardır.
• Acil durumlarda sınırlamaların ortak tanımlarıyla ilgili danışma süreci.
Yukarıda belirtilen konular aşağıdakilerden hangisi kapsamında düzenlenmiştir?
• Frekans (sıklık) ve kapasite konusunda serbest karar
• Serbest fiyat uygulaması. Kalkış noktasında reddetme hakkı vardır.
• Acil durumlarda sınırlamaların ortak tanımlarıyla ilgili danışma süreci.
Yukarıda belirtilen konular aşağıdakilerden hangisi kapsamında düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Açık Gökler Anlaşması
B
Bermuda I
C
Şikago
D
Bermuda II
E
Liberal tip ikili anlaşmalar
Açıklama:
Çoğu devlet, dürüst rekabet koşullarını sağlamayı bekledikleri pazarların yer aldığı üçüncü ülkelerle ilişkilerini daha liberalleştirmeyi amaçlamaktadır. Çünkü eşit olarak dürüst rekabet, eşit koşullar ve her iki devlet için ekonomik avantajların dengesi, liberal hava taşıma anlaşmalarının temelidir. Anlaşma yapan devletler, başarı gösterecekleri havacılık pazarında uygun bir payı emniyet altına almayı amaçlamaktadır.
Teknik ve uçuş operasyonları koşullarının tanımı ve sertifikaların ortak kabulü dışında liberal anlaşmalarda aşağıdaki genel düzenlemeler olacaktır:
• Her iki taraf devletin özel hava taşıyıcılarının çoklu atamaları
• Mülkiyet hükmünün gevşetilmesi
• Çevre koruma sebepleriyle kısıtlayıcı hükümler konulması dışında ilgili devletlerde bütün uluslararası havaalanlarına giriş.
• Üçüncü, dördüncü, beşinci trafik hakları ve kabotaj hakkının sınırsız kullanımı
• Yabancı cihazlarının serbest kullanımı
• Bütün iş birliği şekilleri ve bileşimlerinde tarifeli hava hizmetlerinin ortak operasyonu
• Frekans (sıklık) ve kapasite konusunda serbest karar
• Serbest fiyat uygulaması. Kalkış noktasında reddetme hakkı vardır.
• Acil durumlarda sınırlamaların ortak tanımlarıyla ilgili danışma süreci.
Teknik ve uçuş operasyonları koşullarının tanımı ve sertifikaların ortak kabulü dışında liberal anlaşmalarda aşağıdaki genel düzenlemeler olacaktır:
• Her iki taraf devletin özel hava taşıyıcılarının çoklu atamaları
• Mülkiyet hükmünün gevşetilmesi
• Çevre koruma sebepleriyle kısıtlayıcı hükümler konulması dışında ilgili devletlerde bütün uluslararası havaalanlarına giriş.
• Üçüncü, dördüncü, beşinci trafik hakları ve kabotaj hakkının sınırsız kullanımı
• Yabancı cihazlarının serbest kullanımı
• Bütün iş birliği şekilleri ve bileşimlerinde tarifeli hava hizmetlerinin ortak operasyonu
• Frekans (sıklık) ve kapasite konusunda serbest karar
• Serbest fiyat uygulaması. Kalkış noktasında reddetme hakkı vardır.
• Acil durumlarda sınırlamaların ortak tanımlarıyla ilgili danışma süreci.
Soru 36
Türkiye'nin yabancı ülkelerle akdettiği bazı ikili hava ulaştırma anlaşmalarında ise birden fazla hava yolu şirketinin sefer yapmasına izin verilmesine rağmen birçoğunda ..........., frekans ve uçak tipi kısıtlaması bulunması ve bu kapasitenin hâlen THY tarafından kullanılıyor olması nedeni ile özel hava yolu şirketlerinin piyasaya girmesi mümkün olamamıştır. Bu yasal pazar erişim kısıtlamaları, Türk Hava Yolları’nın yararına, bu anlaşmaların kapsadığı yurtdışı noktalara uçması engellenen diğer bütün özel hava yolu şirketlerinin zararına olmaktadır.
Boşluğa uygun gelen ifade aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Boşluğa uygun gelen ifade aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
bütçe
B
personel
C
kapasite
D
filo
E
rota
Açıklama:
Türkiye'nin yabancı ülkelerle akdettiği bazı ikili hava ulaştırma anlaşmalarında ise birden fazla hava yolu şirketinin sefer yapmasına izin verilmesine rağmen birçoğunda kapasite frekans ve uçak tipi kısıtlaması bulunması ve bu kapasitenin hâlen THY tarafından kullanılıyor olması nedeni ile özel hava yolu şirketlerinin piyasaya girmesi mümkün olamamıştır. Bu yasal pazar erişim kısıtlamaları, Türk Hava Yolları’nın yararına, bu anlaşmaların kapsadığı yurtdışı noktalara uçması engellenen diğer bütün özel hava yolu şirketlerinin zararına olmaktadır.
Soru 37
Dünya çapında hava taşımacılığında liberalizasyon hakkındaki çalışmalar aşağıdakilerden hangisi tarafından başlatılmıştır?
Seçenekler
A
TCAA
B
SHGM
C
IATA
D
ICAO
E
GATT
Açıklama:
Çok taraflı yerine ikili havacılık sisteminin eleştirilmesine rağmen, ikili anlaşmalar sistemi hala yürürlüktedir. Son dönemde hava yolu şirketlerine getirilen sınırlamaların minimum seviyeye indirilmesi için çalışmalar yapılmaktadır. Uluslararası eğilim hava yolu sektörünün giderek daha serbestleşmesi yönündedir. Bu dönemde ikili anlaşmaların etkisi sürmekle birlikte bütün dünyada genel eğilim, ekonomik birlikler çerçevesinde açık hava ulaştırma anlaşmaları yapılması yönündedir. ICAO, uluslararası hava taşımacılığı alanında düzenleme yapma yetkisine sahip teşkilat olarak, dünya çapında hava taşımacılığında liberalizasyon hakkında çalışmaları başlatmıştır.
Soru 38
Havacılık endüstrisini kazadan dolayı kayıp ve hasarlara karşı korumanın esaslı bir aracı olan havacılık sigortaları ile hava aracının imalatçısı, ........., kiralayanı, işleticisi, bakımını yapanlarla ilişkili riskler sigortalanmaktadır.
Seçenekler
A
yolcusu
B
mülkiyet sahibi
C
personeli
D
kapasitesi
E
uçuş menzili
Açıklama:
Havacılık sigortaları ile hava aracının imalatçısı, mülkiyet sahibi, kiralayanı, işleticisi, bakımını yapanlarla ilişkili riskler sigortalanmaktadır. Havacılık sigortası havacılık endüstrisini kazadan dolayı kayıp ve hasarlara karşı korumanın esaslı bir aracıdır, aynı zamanda hava aracının finansmanı ya da kiralanmasında finansörün ve kiralayanın haklarını korumayı sağlayan önemli bir araçtır.
Soru 39
27 Temmuz 2017 tarih ve 30136 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası Hakkında Yönetmeliğe göre bir hava aracının havada veya yerde, hareket halinde veya hareketsiz olması fark etmeksizin, bir uçuşun doğrudan amaçlarına yönelik olarak faaliyete geçirilmesi, hava aracının .......... şeklinde kabul edilir.
Cümlede yer alan boşluğa uygun gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Cümlede yer alan boşluğa uygun gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
uçurulması
B
bulundurulması
C
değerlendirilmesi
D
işletilmesi
E
kullanılması
Açıklama:
Bir hava aracının havada veya yerde, hareket halinde veya hareketsiz olması fark etmeksizin, bir uçuşun doğrudan amaçlarına yönelik olarak faaliyete geçirilmesi, hava aracının işletilmesi şeklinde kabul edilir.
Soru 40
İkili hava ulaştırma anlaşmaları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İkili anlaşmalar devletler arasında yapılmaktadır.
B
İkili anlaşmalar ICAO tarafından saklanmaktadır.
C
İkili anlaşmalar sadece tarifeli hava hizmetleri için yapılmaktadır.
D
Birden fazla türde ikili anlaşma vardır.
E
İkili anlaşmalar, Montreal'de saklanmaktadır.
Açıklama:
İkili anlaşmalarda sadece tarifeli hava hizmetleri değil, tarifesiz hava hizmetleri ve kabotaj hava hizmetleri konusunda da anlaşma yapılması mümkündür. Ancak ikili anlaşmaların çoğu tarifeli hizmetlerle sınırlı kalmaktadır, bir kısmı tarifesiz hizmetlere de yer vermektedir. Sadece birkaç tane anlaşma tamamen tarifesiz hizmetleri düzenlemektedir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi ikili hava ulaştırma anlaşmalarının türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şikago Tipi İkili Anlaşmalar
B
Bermuda I Tipi İkili Anlaşmalar
C
Bermuda II Tipi İkili Anlaşmalar
D
Montreal Tipi İkili Anlaşmalar
E
Liberal Tip İkili Anlaşmalar
Açıklama:
İkili hava hizmetleri anlaşmalarının bazıları diğerlerine model oluşturmaktadır. Bu anlaşmalardan Şikago’da önerilen model anlaşmaya göre yapılanlar Şikago tipi olarak geçmektedir. Daha sonra Bermuda I ve Bermuda II Anlaşmaları, Bermuda I ve Bermuda II tipini oluşturmaktadır. Son zamanlarda yapılan anlaşmalar ise Liberal tip anlaşmalar olarak geçmektedir.
Soru 42
1992 yılında yapılan Açık Gökler Anlaşması (open skies) hangi iki ülke arasındadır?
Seçenekler
A
ABD- İngiltere
B
ABD- İtalya
C
İngiltere- İsviçre
D
ABD- Hollanda
E
İngiltere- Hollanda
Açıklama:
Açık Gökler İkili Anlaşması ABD ile Hollanda arasında yapılmıştır.
Soru 43
İkili hava ulaştırma anlaşmalarının genel yapısı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İkili anlaşmalar kolaylıkla değiştirilemez.
B
İkili anlaşmalar karmaşık ve teknik metinlerdir.
C
İkili anlaşmaların benzer yapıları vardır.
D
Bütün anlaşmaların giriş paragrafı taraf devletleri tanımlar ve anlaşmanın veya tarafların amacını tanımlar.
E
İkili antlaşmalar yıllarca devam eden anlaşmalardır.
Açıklama:
İkili antlaşmalar kolayca değiştirilebilir veya mutabakat zaptı ile sürdürülebilirler. Bu nedenle yıllarca devam ettirilebilen anlaşmalardır.
Soru 44
İkili hava ulaştırma anlaşmalarının genel yapısı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hava hizmetleri anlaşmalarının hemen hepsinde mülkiyet maddesi vardır.
B
Her anlaşma tarife veya fiyatlama maddesi içerir.
C
Bütün anlaşmaların giriş paragrafı taraf devletleri tanımlar.
D
Anlaşmanın önemli maddesi taraf devletlerin karşılıklı olarak birbirlerine verdikleri trafik haklarının tanımlanmasıdır.
E
İkili anlaşmaların rekabeti en çok kısıtlayan hükümleri tarife ve fiyatlamaya ilişkindir.
Açıklama:
İkili anlaşmaların rekabeti en çok kısıtlayan hükümleri mülkiyet, etkili kontrol ve kabotaj hükümleridir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi ikili anlaşmalarda yumuşak haklar arasında geçmez?
Seçenekler
A
Tarife ve fiyatlama
B
Karşı ülkede ofislerin açılması
C
Kendi personelini çalıştırma
D
Bilet satışları
E
Kendi yer hizmetlerini verme
Açıklama:
İkili anlaşmalarda taraflar karşılıklı olarak zorlu haklar (özellikle trafik hakları) dışında yumuşak haklar da verebilirler. Bu haklar, iş yapma (karşı ülkede ofislerin açılması, kendi personelini çalıştırma vb. gibi), bilet satışları, kendi yer hizmetleri fırsatı, bilgisayar rezervasyon sistemini çalıştırma, havaalanlarında slotların tahsisi vb. gibi haklardır.
Soru 46
Dünya çapında hava taşımacılığında liberalizasyon hakkında çalışmaları başlatan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
IATA
B
ICAO
C
EASA
D
THY
E
IMF
Açıklama:
ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), uluslararası hava taşımacılığı alanında düzenleme yapma yetkisine sahip teşkilat olarak, dünya çapında hava taşımacılığında liberalizasyon hakkında çalışmaları başlatmıştır.
Soru 47
Sigorta şirketlerinin üstlerindeki riskleri tekrar sigortalatarak kendilerini güvence altına almasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Garanti
B
Koasürans
C
Risk
D
Reasürans
E
Yenileme
Açıklama:
Sigorta şirketlerinin üstlerindeki riskleri tekrar sigortalatarak kendilerini güvence altına almasına reasürans denir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi havacılık sigortalarının türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yolcu sorumluluk sigortaları
B
Pilotlar için lisans kaybı sigortası
C
Savaş ve kaçırma siski sigortası
D
Hava olayları sigortası
E
Havaalanı işleticisi sorumluluk sigortaları
Açıklama:
Havacılık sigortaları, hava araçları gövde sigortaları, hava araçları üçüncü kişilere karşı sorumluluk sigortaları, yolcu sorumluluk sigortaları, yük ve posta sorumluluk sigortası, yolcu ve uçuş ekibi koltuk ferdi kaza sigortaları, pilotlar için lisans kaybı sigortası, havaalanı işleticisi sorumluluk sigortaları, ürün sorumluluğu sigortaları, savaş ve kaçırma riski sigortaları gibi türlerden oluşmaktadır.
Soru 49
Türk Sivil Havacılık Kanunu'na ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
TSHK düzenlemelerine göre, Türkiye’de hava araçları üçüncü kişilere karşı sorumluluk sigortaları ile yolcu, bagaj, yük ve posta sorumluluk sigortası zorunludur.
B
Hiçbir koşulda Ulaştırma Bakanlığı'nın uçuştan men etme hakkı yoktur.
C
Türk hava sahasında uçuş yapacak Türk ve yabancı sivil hava araçları için; üçüncü şahıslara verilecek zararın teminatı olarak işleten tarafından mali mesuliyet sigortası yaptırılması zorunludur.
D
Uluslararası hatlarda işletilecek Türk sivil hava araçlarını gerektiğinde tabi olacakları ek sigorta veya teminat şartlarını saptamaya Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar uyarınca Ulaştırma Bakanlığı yetkilidir.
E
Yurt içi veya yurt dışı taşıma yapan taşıyıcıların yaptıracakları sigorta ve teminat şartları; uluslararası standartları göz önünde bulundurularak ve Ulaştırma Bakanlığının görüşü de alınarak Ticaret Bakanlığınca onaylanır.
Açıklama:
138. madde üçüncü şahıslara verilecek zarara karşı sigorta yükümlülüğünü düzenlemektedir. Türk hava sahasında uçuş yapacak Türk ve yabancı sivil hava araçları için; üçüncü şahıslara verilecek zararın teminatı olarak işleten tarafından mali mesuliyet sigortası yaptırılması zorunludur. Bu maddede belirtilen sigorta yükümlülüğü yerine getirilmeyen hava taşıt araçları Ulaştırma Bakanlığınca uçuştan men edilir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Şikago modelinde yapılan düzenlemelerden biridir?
Seçenekler
A
Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
B
Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
C
Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri
hükmü
hükmü
D
Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama
E
Tarifeli hatlarda belirlenen rotalar ve varış, kalkış ve ara noktalarda trafik haklarının kullanımı ve ilave olarak rota değişikliği ve aktarma durumunda prosedür
Açıklama:
Şikago modelinde temel olarak aşağıdaki düzenlemeler yapılır:
• Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
• Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
• Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması
• Diğertaraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlariçindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü
• Uyuşmazlıkların çözümlenmesi
• Anlaşmanın sona ermesi
• Kalkış noktaları, ara noktalar ve planlanan varış noktalarını tanımlayan rota tarifesi
• Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
• Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
• Uçuşa elverişlilik sertifikalarının ve uçuş lisanlarının karşılıklı olarak tanınması
• Diğertaraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlariçindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü
• Uyuşmazlıkların çözümlenmesi
• Anlaşmanın sona ermesi
• Kalkış noktaları, ara noktalar ve planlanan varış noktalarını tanımlayan rota tarifesi
Soru 51
İkili hava ulaştırma anlaşmaları kaç türe ayrılır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
3
D
2
E
6
Açıklama:
Bermuda I ve Bermuda II Anlaşmaları, Bermuda I ve Bermuda II tipini oluşturmaktadır. Son zamanlarda yapılan anlaşmalar ise Liberal tip anlaşmalar olarak geçmektedir.
İkili hava ulaştırma anlaşmaları dört türe ayrılır. Şikago tipi, Bermuda I tipi, Bermuda II tipi ve Liberal tip Anlaşmalar
İkili hava ulaştırma anlaşmaları dört türe ayrılır. Şikago tipi, Bermuda I tipi, Bermuda II tipi ve Liberal tip Anlaşmalar
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Şikago tipi anlaşmaların ikinci kısmında yer alır?
Seçenekler
A
Hava meydanları ücretleri
B
İniş yerleri ve kurulacak servislere tanınan seyrüsefer serbestileri
C
Belirli şeylerin vergiden muafiyeti
D
Uçuşa elverişlilik ve hava personeli ehliyet belgelerinin karşılıklı olarak tanınması
E
Yolcu, uçuş ekibi ve yükün ülkeye giriş ve çıkışları hakkında yerel mevzuatın tatbikine ilişkin kurallar
Açıklama:
Bu model anlaşmaya uygun olarak yapılan ikili anlaşmalar iki kısımdan oluşmaktadır.
Birinci kısım şu konularda Şikago Konvansiyonu’na uygun hükümleri içermektedir: hava
meydanları ücretleri, belirli şeylerin (benzin, yağ, yedek parçalar, teçhizat, yer stokları)
vergiden muafiyeti, uçuşa elverişlilik ve hava personeli ehliyet belgelerinin karşılıklı olarak tanınması, yolcu, uçuş ekibi ve yükün ülkeye giriş ve çıkışları hakkında yerel mevzuatın tatbikine ilişkin kurallar, ihtilaflarin halledilmesi usulü, anlaşmanın değiştirilmesi veya
feshine dair hükümler vb. gibi. İkinci kısım hava yolları, iniş yerleri ve kurulacak servislere tanınan seyrüsefer serbestileri hakkında hükümleri içeren bir annex=ek ten ibarettir.
Anlaşmanın asıl önemli kısmı budur.
Birinci kısım şu konularda Şikago Konvansiyonu’na uygun hükümleri içermektedir: hava
meydanları ücretleri, belirli şeylerin (benzin, yağ, yedek parçalar, teçhizat, yer stokları)
vergiden muafiyeti, uçuşa elverişlilik ve hava personeli ehliyet belgelerinin karşılıklı olarak tanınması, yolcu, uçuş ekibi ve yükün ülkeye giriş ve çıkışları hakkında yerel mevzuatın tatbikine ilişkin kurallar, ihtilaflarin halledilmesi usulü, anlaşmanın değiştirilmesi veya
feshine dair hükümler vb. gibi. İkinci kısım hava yolları, iniş yerleri ve kurulacak servislere tanınan seyrüsefer serbestileri hakkında hükümleri içeren bir annex=ek ten ibarettir.
Anlaşmanın asıl önemli kısmı budur.
Soru 53
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında Bermuda adalarında 11 Şubat 1946 tarihinde ikili hava taşımacılığı anlaşmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bermuda I
B
Bermuda II
C
Amerika I
D
Amerika II
E
Bermuda III
Açıklama:
ingiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında Bermuda adalarında 11 Şubat 1946 tarihinde ikili hava taşımacılığı anlaşması yapılmıştır. Bermuda Anlaşması ABD’nin sınırsız ve tam bir hava seyrüsefer serbestisi isteği ile İngiltere’nin tarifeli hizmetlerin ekonomik olarak planlanması isteğinin bir karışımıdır
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Bermuda I modelinde yapılan düzenlemelerden biridir?
Seçenekler
A
Taraf ülkelerin hava taşıyıcılarının atanması ve uçuş yetkilerinin verilmesi ve iptali
B
Havaalanı kullanım ücretleriyle ilgili ulusal hava taşıyıcıları ile eşit muamele
C
Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri
hükmü
hükmü
D
Diğer taraf ülkeye giriş ve çıkışlarda ve sınırlariçindeki hava trafiğinde yolcu, uçuş personeli ve yük bırakma ve alma durumunda ulusal düzenlemelere uyma yükümlülüğü
E
Kalkış noktaları, ara noktalar ve planlanan varış noktalarını tanımlayan rota tarifesi
Açıklama:
Bermuda I anlaşması temel olarak aşağıdaki düzenlemeleri içermektedir:
• Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel
prensipler
• Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
• Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri
hükmü
• Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama
• Tarifeli hatlarda belirlenen rotalar ve varış, kalkış ve ara noktalarda trafik haklarının kullanımı ve ilave olarak rota değişikliği ve aktarma durumunda prosedür
• Çoklu atama ve trafik haklarını uygulamakla yetkili hava taşıyıcılarının işletme
yetkisi, mülkiyet düzenlemesi
• IATA yoluya fiyat belirleme işlemi
• Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel
prensipler
• Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği
• Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri
hükmü
• Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama
• Tarifeli hatlarda belirlenen rotalar ve varış, kalkış ve ara noktalarda trafik haklarının kullanımı ve ilave olarak rota değişikliği ve aktarma durumunda prosedür
• Çoklu atama ve trafik haklarını uygulamakla yetkili hava taşıyıcılarının işletme
yetkisi, mülkiyet düzenlemesi
• IATA yoluya fiyat belirleme işlemi
Soru 55
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında Bermuda adalarında ikili hava taşımacılığı anlaşması hangi tarihte yapılmıştır?
Seçenekler
A
1 Ocak 1938
B
5 Temmuz 1940
C
7 Kasım 1942
D
11 Şubat 1946
E
17 Mart 1953
Açıklama:
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında Bermuda adalarında 11 Şubat
1946 tarihinde ikili hava taşımacılığı anlaşması yapılmıştır.
1946 tarihinde ikili hava taşımacılığı anlaşması yapılmıştır.
Soru 56
Bermuda II anlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
21 Şubat 1942
B
1 Mart 1960
C
10 Ocak 1965
D
23 Nisan 1970
E
23 Haziran 1977
Açıklama:
23 Haziran 1977 tarihinde İngiltere ve ABD, yine Bermuda’ da yeni bir hava hizmetleri anlaşması imzalamışlardır.
Bu anlaşma Bermuda II anlaşması olarak adlandırılır.
Bu anlaşma Bermuda II anlaşması olarak adlandırılır.
Soru 57
Karşılıklı anlaşma ve uluslararası trafik hariç tarifeli ücretlere hükümetin karışmaması prensiplerini somutlaştıran ilk anlaşma hangi ülkeler arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
ABD - Hollanda
B
ABD - İngiltere
C
İngiltere - İsrail
D
ABD - Jamaika
E
ABD - Çin
Açıklama:
Anlamı karşılıklı anlaşma ve uluslararası trafik hariç tarifeli ücretlere hükümetin karışmamasıdır. Bu prensipleri somutlaştıran ilk anlaşma 1957 tarihli ABD-Hollanda Hava Ulaştırma Anlaşması ile ilgili Protokol’dür. 31 Mart 1978 tarihinde Washington’da imzalanmıştır
Soru 58
ABD ve Avrupa Birliği arasında açık gökler anlaşması kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2009
B
2008
C
2007
D
2006
E
2005
Açıklama:
ABD ve Avrupa Birliği arasında açık gökler anlaşması 25 Nisan 2007 tarihinde
Brüksel’de ve 30 Nisan 2007 tarihinde Washington’ da imzalanmıştır. Bu anlaşma 30 Mart
2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Brüksel’de ve 30 Nisan 2007 tarihinde Washington’ da imzalanmıştır. Bu anlaşma 30 Mart
2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Bermuda I Anlaşmasının içerdiği düzenlemelerden değildir?
Seçenekler
A
Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel prensipler
B
Yüksek fiyatlandırmalı hava trafiği
C
Çoklu atama ve trafik haklarını uygulamakla yetkili hava taşıyıcılarının işletme yetkisi, mülkiyet düzenlemesi
D
Tarifeli hatlarda belirlenen rotalar
E
İki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri
hükmü
hükmü
Açıklama:
Bermuda I anlaşması temel olarak aşağıdaki düzenlemeleri içermektedir: • Tarifeli hava trafiğinde her iki devletin hava taşıyıcıları tarafından uyulacak genel prensipler • Ekonomik olarak en düşük kabul edilebilir fiyatlarla hava trafiği • Taleple birlikte iki devlet arasındaki trafik hacmine uyarlanmış hava hizmetleri hükmü • Eşit fırsatlar, ortak düşünce, ayrımcı ve dezavantajlı olmayan uygulama • Tarifeli hatlarda belirlenen rotalar ve varış, kalkış ve ara noktalarda trafik haklarının kullanımı ve ilave olarak rota değişikliği ve aktarma durumunda prosedür • Çoklu atama ve trafik haklarını uygulamakla yetkili hava taşıyıcılarının işletme yetkisi, mülkiyet düzenlemesi • IATA yoluya fiyat belirleme işlemi
Soru 60
1992 yılında ABD ve Hollanda arasında yapılan, iki ülke arasında herhangi bir rotaya serbest giriş hakkı sağlayan anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bermuda I
B
Bermuda II
C
Açık Gökler
D
Liberal
E
Şikago
Açıklama:
1992 yılında ABD ve Hollanda arasında yapılan ikili anlaşma açık gökler (open skies) anlaşması olarak adlandırılan yeni bir modelin başlamasına sebep olmuştur. Açık gökler anlaşması, iki ülke arasında herhangi bir rotaya serbest giriş hakkı sağlamaktadır, her iki tarafta atanan taşıyıcıların sayısında bir sınırlama yoktur. Kapasite ve uçuş sıklığı sınırlaması yoktur, fiyat pazar güçleri tarafından (her iki taraf hükümetinin onayı olmaksızın) serbestçe belirlenmektedir. Anlaşma aynı zamanda kargo taşımacılığında 7.trafik hakkının kullanılmasına izin verir. Buna göre, hava yolunun kendi ülkesi ile bağlantılı uçuşu olmaksızın başka ülke ve üçüncü ülke arasında bütün kargo uçuşları yapılabilmektedir
Soru 61
Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
FAO
B
ILO
C
ICAO
D
NATO
E
UNESCO
Açıklama:
SHGM’nün ikili havacılık anlaşmalarına yönelik hedefinde, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO)’na üye 191 ülkenin tümüyle ikili havacılık anlaşması imzalamak yer almaktadır.
Soru 62
GATS Anlaşması ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ikili hava taşımacılığı anlaşmaları sistemine alternatif olarak ilk çok taraflı, uluslararası bir çabadır
B
GATS Hava Taşıma Eki sadece iki hava taşıma faaliyetini kapsamaktadır
C
Hava Taşıma Eki, trafik hakları, hava trafik haklarının uygulanması ile ilgili hizmetlerin verilmesini GATS kapsamı dışında tutmaktadır
D
hava aracı tamir ve muhafaza hizmetlerini kapsamaktadır
E
hava taşıma hizmetlerinin satışı ve pazarlanmasını içermektedir
Açıklama:
GATS Hava Taşıma Eki sadece üç hava taşıma faaliyetini kapsamaktadır. Havada ticari serbestlik ilkesi ile bu faaliyetler şunlardır:• Hava aracı tamir ve muhafaza hizmetleri. • Hava taşıma hizmetlerinin satışı ve pazarlanması. İlgili hava taşıyıcıları için hava taşıma hizmetlerinin serbestçe satılması ve pazarlanması için fırsatlar, pazarlamanın bütün yönleri, araştırma, reklam ve dağıtım gibi. Bu faaliyetlere hava taşıma hizmetlerinin fiyatlanması ya da koşulların uygulanması dahil değildir. • Bilgisayar rezervasyon sistemleri hizmetleri. Hava taşıyıcıları tarifeleri, mevcudiyet, ücretler ve ücret kuralları, hakkında bilgi içeren bilgisayar sistemi tarafından sağlanan hizmetler. Bu hizmetlerin sağlanması rezervasyon yoluyla ya da biletin çıkarılması ile olabilir.
Soru 63
Uruguay Görüşme Turu Sonuç Belgesi kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1942
B
1947
C
1974
D
1994
E
2006
Açıklama:
15 Nisan 1994 tarihinde Marakeş’te imzalanan Uruguay Görüşme Turu Sonuç
Belgesi kapsamında GATT’a ilave edilen Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS) uluslar
arası hizmet ticaretine ilişkin temel kavram, kural ve ilkeleri ortaya koyan ilk çok taraflı
anlaşmadır.
Belgesi kapsamında GATT’a ilave edilen Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS) uluslar
arası hizmet ticaretine ilişkin temel kavram, kural ve ilkeleri ortaya koyan ilk çok taraflı
anlaşmadır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi reasüransın tanımıdır?
Seçenekler
A
Bir işin yapımını sağlamak için mali destek veren, finansman desteği sağlayan kişidir.
B
Yabancı yatırımcılara yerliler ile aynı, eşit hakların uygulanmasıdır.
C
Bir ülkenin çeşitli ekonomik, siyasi ya da kültürel ortaklıklar dolayısıyla farklı bir ülkeye tanıdığı yatırım ve ticaret ayrıcalıklarını aynen bütün GATS üyesi ülkelere de tanımak zorunda olmasıdır.
D
Hava aracının işletme el kitabında ve tip sertifikasında kalkmasına yetki verilen yakıt ve her türlü yükü ihtiva eden azami ağırlığıdır.
E
Sigorta şirketlerinin üstlerindeki riskleri tekrar sigortalatarak kendilerini güvence altına almasıdır.
Açıklama:
Reasürans: Sigorta şirketlerinin üstlerindeki riskleri tekrar sigortalatarak kendilerini güvence altına almasıdır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi 2003 yılında yapılan Konferansta tanınan genel prensiplere göre ve anlaşmaya üye ülkeler, hava taşımacılığı sektöründekiler ve sivil havacılıktaki diğer paydaşlar tarafından yapılması gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
Emniyet ve güvenlik düzeyini yükseltmeyi ve geliştirmeyi sağlamalıdır
B
Uluslararası hava taşımacılığında, egemenlik, fırsat eşitliği ile ilgili etkili ve sürdürülebilir katılım teşvik edilmelidir.
C
Çevresel etkileri sınırlamak için çaba gösterilmelidir.
D
Taraflar rekabetten kaçınmalıdır.
E
Kaynak sağlama özellikle gelişmekte olan ülkeler için kolaylaştırılmalıdır.
Açıklama:
1994 yılında yapılan Dördüncü Dünya Hava Taşıma Konferansı’nda olduğu gibi, 2003 yılında yapılan Konferansta da 1944 tarihli Şikago Konferansı’nda oluşturulan egemenliğin temel ilkeleri, dürüst ve eşit fırsat, ayrımcılık yapmama, dayanışma, uyum, iş birliği teyit edilmiştir. ICAO ve anlaşmaya üye ülkeler, hava taşımacılığı sektöründekiler ve sivil havacılıktaki diğer paydaşlar, tanınan genel prensiplere göre: • Emniyet ve güvenlik düzeyini yükseltmeyi ve geliştirmeyi sağlamalıdır. • Uluslararası hava taşımacılığında, egemenlik, fırsat eşitliği ile ilgili etkili ve sürdürülebilir katılım teşvik edilmelidir. • Çevresel etkileri sınırlamak için çaba gösterilmelidir. • Dürüst rekabet yeterli ve etkili olarak korunmalıdır. • Kaynak sağlama özellikle gelişmekte olan ülkeler için kolaylaştırılmalıdır
Soru 66
Havacılık sigortalarının tarihçesi ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Havacılık sigortaları Birinci Dünya Savaşı’ndan hemen önce başlamış fakat gelişimi Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra olmuştur.
B
Londra Lloyd’da bulunan sigortacılar havacılık sigortalarının öncülerini oluşturmaktadır.
C
İngiltere, Almanya, İspanya, Fransa’da havacılık konsorsiyumları kurulmuştur.
D
Sigortacıların uluslararası hakları 1934 yılında Uluslararası Havacılık Sigortaları Birliği’nin yaratılmasına yol açmıştır.
E
Uluslararası Havacılık Sigortaları Birliği'ne bir sigorta şirketinin üye olarak kabul edilebilmesi için ulusal pazarda büyük bir paya sahip olması gerekmez, açık kapı ilkesi geçerlidir.
Açıklama:
Sigortacıların uluslararası hakları 1934 yılında Uluslararası Havacılık Sigortaları Birliği’nin yaratılmasına yol açmıştır. Bu organizasyon hava hukuku alanında uluslararası konvansiyonların tasarı aşamasında danışma niteliğinde rol oynamaktadır. Politik olmayan bir birliktir ve dünyanın her yerinden kayıtlı sigorta şirketlerine açıktır. Amaçları; havacılık sigortaları adına konuşmak ve görüşmeler yapmak, üyeler arasında bilgi sirkülasyonu için merkezî bir büro kurmak, havacılık sigortalarının uygulanması ve daha iyi düzenlenmesi için iş birliği yapmak ve genellikle havacılık sigortalarının uygulanması ve gelişimine faydalı olabilecek herhangi bir şeyi yapmaktır. Organizasyon bir kartel değildir. Bir sigorta şirketinin üyeliğe kabul edilebilmesi için ulusal pazarda büyük bir paya sahip olduğunu göstermesi zorunludur. Prim miktarları Birlik’te asla tartışılmaz.
Soru 67
İlk açık gökler anlaşması hangi iki devlet arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
ABD-Hollanda
B
ABD-İngiltere
C
Fransa-ABD
D
ABD-Almanya
E
Danimarka-ABD
Açıklama:
ABD-Hollanda
Soru 68
Uluslar Arası Para Fonu tarafından kullanılan kaydi para birimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özel Çekme Hakkı
B
Azami Kalkış Ağırlığı
C
Kapsama Alanı
D
Azami Tırmanma Yüksekliği
E
Üçüncü Şahıs Mali Yükümlülüğü
Açıklama:
Özel Çekme Hakkı (SDR): Uluslar Arası Para Fonu tarafından kullanılan kaydi para birimini ifade eder. Özel Çekme Hakkının diğer para birimlerine dönüştürülmesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından Resmi Gazetede ilan edilen kurlar esas alınır.
Soru 69
Hava aracının işletme el kitabında ve tip sertifikasında kalkmasına yetki verilen yakıt ve her türlü yükü ihtiva eden azami ağırlığı ifade eden kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Azami Kalkış Ağırlığı
B
Özel Çekme Hakkı
C
Kapsamlı İltişim Hakkı
D
Uzun Yükseliş Sistemi
E
Asgari Kalkış Ağırlığı
Açıklama:
Hava aracının işletme el kitabında ve tip sertifikasında kalkmasına yetki verilen yakıt ve her türlü yükü ihtiva eden azami ağırlığı ifade etmektedir.
Soru 70
Havacılık sigortasının tarihçesi bakımından havacılık sigortaları ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
İkinci dünya savaşından sonra
B
Birinci dünya savaşından önce
C
1944 Şikago Konferansından sonra
D
İkinci dünya savaşından önce
E
1950'lerin başında
Açıklama:
Havacılık sigortaları Birinci Dünya Savaşı’ndan hemen önce başlamış fakat gelişimi Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra olmuştur. Londra Lloyd’da bulunan sigortacılar havacılık sigortalarının öncülerini oluşturmaktadır.
Soru 71
11 Şubat 1946 tarihinde İngiltere ve ABD arasında yapılan anlaşma hangi tip anlaşmadır?
Seçenekler
A
Şikago tipi anlaşma
B
Bermuda I tipi anlaşma
C
Bermuda II tipi anlaşma
D
Liberal tip ikili anlaşma
E
Açık gökler anlaşması
Açıklama:
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında Bermuda adalarında 11 Şubat 1946 tarihinde ikili hava taşımacılığı anlaşması yapılmıştır. Bermuda Anlaşması ABD’nin sınırsız ve tam bir hava seyrüsefer serbestisi isteği ile İngiltere’nin tarifeli hizmetlerin ekonomik olarak planlanması isteğinin bir karışımıdır.
Soru 72
İngiltere hangi tarihte Bermuda I anlaşmasına son vermiştir?
Seçenekler
A
1948
B
1956
C
1975
D
1988
E
1992
Açıklama:
1970’li yıllarda petrol krizi ve ekonomik durgunluk da hava taşımacılığını önemli
ölçüde etkilemiştir. Bu gelişmeler üzerine İngiltere, 1975 yılında Bermuda Anlaşması’na daha kısıtlayıcı uygulamalara dönüştürmek üzere son vermiştir.
ölçüde etkilemiştir. Bu gelişmeler üzerine İngiltere, 1975 yılında Bermuda Anlaşması’na daha kısıtlayıcı uygulamalara dönüştürmek üzere son vermiştir.
Soru 73
ABD ve AB arasında yapılan Açık Gökler Anlaşması hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
25 Nisan 2007
B
30 Nisan 2007
C
30 Mart 2008
D
25 Nisan 2008
E
30 Mart 2007
Açıklama:
ABD ve Avrupa Birliği arasında açık gökler anlaşması 25 Nisan 2007 tarihinde
Brüksel’de ve 30 Nisan 2007 tarihinde Washington’ da imzalanmıştır. Bu anlaşma 30 Mart 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Brüksel’de ve 30 Nisan 2007 tarihinde Washington’ da imzalanmıştır. Bu anlaşma 30 Mart 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 74
Yabancı yatırımcılara yerliler ile aynı, eşit hakların uygulanması ilkesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Eşit işlem ilkesi
B
Ulusal Muamele İlkesi
C
Payların eşitliği ilkesi
D
Orantılılık ilkesi
E
Ölçülülük ilkesi
Açıklama:
Ulusal Muamele İlkesi: Yabancı yatırımcılara yerliler ile aynı, eşit hakların uygulanması
Soru 75
Bir ülkenin çeşitli ekonomik, siyasi ya da kültürel ortaklıklar dolayısıyla farklı bir ülkeye tanıdığı yatırım ve ticaret ayrıcalıklarını aynen bütün GATS üyesi ülkelere de tanımak zorunda olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ölçülülük İlkesi
B
Uluslararası İşbirliği İlkesi
C
Uluslararası Değişim İlkesi
D
En Çok Kayrılan Ülke Kuralı
E
Ülkeler arası eşitlik ilkesi
Açıklama:
En Çok Kayrılan Ülke Kuralı: Bir ülkenin çeşitli ekonomik, siyasi ya da kültürel ortaklıklar dolayısıyla farklı bir ülkeye tanıdığı yatırım ve ticaret ayrıcalıklarını aynen bütün GATS üyesi ülkelere de tanımak zorunda olması.
Soru 76
Ticari uçuşlarda bagajla ilgili olarak asgari sigorta yükümlülüğü yolcu başına kaç SDR'dir?
Seçenekler
A
1.131
B
2.502
C
2.711
D
1.323
E
5.278
Açıklama:
Ticari uçuşlarda, kayıp, zarar ve gecikme riskleri için; bagajla ilgili olarak asgari
sigorta yükümlülüğü yolcu başına 1.131 SDR' dir.
sigorta yükümlülüğü yolcu başına 1.131 SDR' dir.
Soru 77
Sigorta sözleşmesinin bir tarafı olarak, teminat kapsamındaki tehlikelerden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda, meydana gelen hasarın tazmini talebinde bulunmaya yasal yetkili olarak yetkili kişiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sigorta sözleşmesi
B
Sigorta şirketi
C
Sigorta ettiren
D
Sigortalı
E
Riziko
Açıklama:
Sigortalı; sigorta şirketinin bir tarafı olarak, teminat kapsamındaki tehlikelerden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda, meydana gelen hasarın tazmini talebinde bulunmaya yasal yetkili olan kişidir.
Soru 78
Sigorta primi ne şekilde ödenir?
Seçenekler
A
Mislen
B
Nakden
C
Altın ile
D
Döviz ile
E
Prim ödeme zorunluluğu yoktur.
Açıklama:
Sigorta primi nakden ödenir. Sigorta primi, sigorta ettirenin, sözleşmede gösterilen adresinde ödenir. (TTK m.1432)
Soru 79
Kazanın zarar doğurma ihtimaline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çifte sigorta
B
Lehine sigorta sözleşmesi yapılan kişi
C
Menfaat
D
Kredi
E
Riziko
Açıklama:
Kazanın zarar doğurma ihtimaline tehlike veya riziko adı verilir. Zarar doğurma olasılığı bulunan olaylar riziko olarak kabul edilir ve sigorta edilebilir. Bir olayın sigorta açısından riziko niteliği taşıyabilmesi için meydana gelip gelmeyeceğinin belirsiz olması veya ne zaman meydana geleceğinin bilinmemesi gerekir.
Soru 80
Sigorta sözleşmesinde öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sigorta ettiren
B
Sigortacı
C
Sigortalı
D
Zarara uğrayan
E
Haksız fiili gerçekleştiren
Açıklama:
Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir (TTK m.1409). Prim sigorta ettiren tarafından sigorta şirketine belirli dönemler halinde ödenen paradır. Riziko, yani zarar olasılığı %100’e yakınsa ödenecek prim tutarı da yüksek olacaktır. Riziko oranı düştükçe prim miktarı da o oranda azalacaktır.
Soru 81
Rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödeneceği öngörülen paraya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sigorta bedeli
B
Riziko
C
Sigorta tazminatı
D
Sigorta değeri
E
Sigorta zararı
Açıklama:
Sigorta tazminatı rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödeneceği öngörülen paradır.
Soru 82
Sigorta şirketlerinin üstlerindeki riskleri tekrar sigortalatarak kendilerini güvence altına almasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hayat sigortası
B
Kredi lombard sigortası
C
Alacak sigortası
D
Reasürans
E
Zarar sigortası
Açıklama:
Reasürans: Sigorta şirketlerinin üstlerindeki riskleri tekrar sigortalatarak kendilerini güvence altına almasıdır.
Soru 83
I. Sigorta ettiren
II. Zarara yol açan
III. Sigorta sözleşmesi
IV. Sigorta şirketi
Bir sigorta organizasyonu hangisi vaya hangilerinden oluşur?
II. Zarara yol açan
III. Sigorta sözleşmesi
IV. Sigorta şirketi
Bir sigorta organizasyonu hangisi vaya hangilerinden oluşur?
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Sigorta organizasyonu, “sigorta şirketi”, “sigorta ettiren” ve “bir sigorta
sözleşmesi”den oluşur
sözleşmesi”den oluşur
Soru 84
Hava aracının işletme el kitabında ve tip sertifikasında kalkmasına yetki verilen yakıt ve her türlü yükü ihtiva eden azami ağırlığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Azami varış ağırlığı
B
Azami kalkış ağırlığı
C
Azami oluş ağırlığı
D
Azami sürüş ağırlığı
E
Azami dönüş ağırlığı
Açıklama:
Azami kalkış ağırlığı: Hava aracının işletme el kitabında ve tip sertifikasında kalkmasına yetki verilen yakıt ve her türlü yükü ihtiva eden azami ağırlığı ifade etmektedir.
Soru 85
Uluslar Arası Para Fonu tarafından kullanılan kaydi para birimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özel Çekme Hakkı
B
Özle İtme Hakkı
C
Özel Varma Hakkı
D
Özel Gitme Hakkı
E
Özel Yolcu Hakkı
Açıklama:
Özel Çekme Hakkı (SDR): Uluslar Arası Para Fonu tarafından kullanılan kaydi para birimini ifade eder. Özel Çekme Hakkının diğer para birimlerine dönüştürülmesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından Resmi Gazetede ilan edilen kurlar esas alınır.
Soru 86
Sigorta kavramına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sigortalı, teminat kapsamındaki tehlikelerden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda, meydana gelen hasarın tazmini talebinde bulunmaya yasal yetkili olan kişidir.
B
Sigorta ettiren, sözleşmeyle kararlaştırılan primi ödemekle yükümlüdür.
C
Sigorta primi taksitle ödenebilir.
D
Sigorta primi, sigorta ettirenin, sözleşmede gösterilen adresinde ödenir.
E
Sigorta ettiren ile sigortalı aynı kişi olmakla birlikte, farklı da olabilir.
Açıklama:
Sigorta primi nakden ödenir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Havacılık Sigorta Birliğinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Havacılık sigortaları adına konuşmak ve görüşmeler yapmak
B
Üyeler arasında bilgi sirkülasyonu için merkezî bir büro kurmak
C
Havacılık sigortalarının uygulanması için iş birliği yapmak
D
Havacılık sigortalarının daha iyi düzenlenmesi için iş birliği yapmak
E
Havacılık sektörünün gelişmesini sağlamak
Açıklama:
Uluslararası Havacılık Sigorta Birliğinin Amaçları; havacılık sigortaları adına konuşmak ve görüşmeler yapmak, üyeler arasında bilgi sirkülasyonu için merkezî bir büro kurmak, havacılık sigortalarının uygulanması ve daha iyi düzenlenmesi için iş birliği yapmak ve genellikle havacılık sigortalarının uygulanması ve gelişimine faydalı olabilecek herhangi bir şeyi yapmaktır.
Havacılık sektörünün gelişmesini sağlamak organizasyonun amaçları arasında değildir.
Havacılık sektörünün gelişmesini sağlamak organizasyonun amaçları arasında değildir.
Soru 88
Bir hava yolu şirketinin tüm riskler sigorta poliçesi aşağıdakilerden hangisini içermez?
Seçenekler
A
Kaza nedeniyle yolcunun ölümü ve yaralanması
B
Yolcunun gecikmesi, bagaj ya da kargo kaybı, hasarı ya da gecikmesinden doğan yasal sorumluluk
C
Yeryüzünde üçüncü kişilerin malvarlığının hasara uğraması nedeniyle yasal sorumluluk
D
Yeryüzünde üçüncü kişilerin ölümü veya yaralanması
E
Hava aracı pilotunun işsiz kalması halinde uğrayacağı maddi kayıp
Açıklama:
Bir hava yolu şirketinin tüm riskler sigorta poliçesi aşağıdakileri kapsayacak şekilde yapılacaktır:
• Kaza nedeniyle yolcunun ölümü, yaralanması ya da yolcunun gecikmesi, bagaj ya
da kargo kaybı, hasarı ya da gecikmesinden doğan yasal sorumluluk
• Hava aracı gövdesinin fiziksel zararı ya da toplam kaybı
• Yeryüzünde üçüncü kişilerin ölümü yaralanması ya da malvarlığının hasara uğraması nedeniyle yasal sorumluluk
• Kaza nedeniyle yolcunun ölümü, yaralanması ya da yolcunun gecikmesi, bagaj ya
da kargo kaybı, hasarı ya da gecikmesinden doğan yasal sorumluluk
• Hava aracı gövdesinin fiziksel zararı ya da toplam kaybı
• Yeryüzünde üçüncü kişilerin ölümü yaralanması ya da malvarlığının hasara uğraması nedeniyle yasal sorumluluk
Soru 89
Açık Gökler Anlaşmasının tarafları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD ve Kanada
B
Almanya ve Brüksel
C
ABD ve AB
D
Türkiye ve Rusya
E
AB ve Kuzey Afrika ülkeleri
Açıklama:
ABD ve Avrupa Birliği (AB) ülkeleri arasında 1993 yılına kadar 800’den fazla ikili havacılık anlaşması yapılmıştır. Özellikle 1992 yılından sonra ABD, AB ülkelerinin bazıları ile ayrı liberal ikili anlaşmalar yapmıştır. ABD’nin çeşitli Avrupa ülkeleri ile yaptığı ikili anlaşmaların çoğu açık gökler (open skies) tipi anlaşmalardır.
Ünite 8
Soru 1
Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oligopol
B
Rekabet
C
Anti tröst
D
Monopol
E
Deregülasyon
Açıklama:
Rekabet: Mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik
kararlar verilebilmesini sağlayan yarıştır.Anti tröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma,tekelleşmenin karşıtı.Oligopol: Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu
piyasadır.Monopol: Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır. Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması
durumudur.
kararlar verilebilmesini sağlayan yarıştır.Anti tröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma,tekelleşmenin karşıtı.Oligopol: Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu
piyasadır.Monopol: Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır. Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması
durumudur.
Soru 2
Kıta Avrupa'sında rekabete ilişkin düzenlemeler aşağıdaki hangi anlaşma ile yürürlüğe girmesiyle oluşmuştur?
Seçenekler
A
Lizbon Antlaşması
B
Roma Antlaşması
C
AKÇT antlaşması
D
Alman Kartel Kanunu
E
Sherman Act
Açıklama:
18 Nisan 1951 tarihinde imzalanan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Antlaşması’nın başlattığı süreçte Avrupa Ekonomik Topluluğu’nu (AET) kuran Roma Antlaşması’nın 1 Ocak 1958 tarihinde yürürlüğe girmesidir. Özellikle kömür ve çelik sektörlerine yönelik olan AKÇT Antlaşması rekabet düzenlemeleri bakımından iki önemli madde (65 ve 66 ncı maddeler) içermektedir. Söz konusu maddeler, hükümleri Roma Antlaşması’nda öngörülen rekabet sistemine de öncülük etmiştir
Soru 3
Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması
durumu aşağıdakilerden hangisidir?
durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rekabet
B
Anti tröst
C
Oligopol
D
Monopol
E
Deregülasyon
Açıklama:
Rekabet: Mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik
kararlar verilebilmesini sağlayan yarıştır.Anti tröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma,tekelleşmenin karşıtı.Oligopol: Bir malın birkaçsatıcısının mevcut olduğu
piyasadır.Monopol: Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır. Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması
durumudur.
kararlar verilebilmesini sağlayan yarıştır.Anti tröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma,tekelleşmenin karşıtı.Oligopol: Bir malın birkaçsatıcısının mevcut olduğu
piyasadır.Monopol: Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır. Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması
durumudur.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi komisyon grup muafiyetlerinden değildir?
Seçenekler
A
Hava yolu işletmelerinin uçuş tarifelerinin ortak planlaması ve koordinasyonu.
B
Tarifeli hava yolu taşımacılığı hizmetlerinde yolcu, bagaj ve yük taşımacılığının fiyat tarifeleri hakkında danışma.
C
Yeni açılmış ve yoğunluğu düşük, tarifeli hava yolu taşımacılığı hatlarında ortak uçuş faaliyetlerinin düzenlenmesi.
D
Havaalanlarında ve havaalanı planlamasında slot tahsisi.
E
Hava taşımacılığı kapsamında faaliyet gösteren işletmelerin, uçuş tarifelerinin aracı şirket tarafından belirlenmesi.
Açıklama:
Komisyon özellikle aşağıdaki konularla ilgili anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere yönelik grup muafiyetlerini kabul edebilir: Hava yolu işletmelerinin uçuş tarifelerinin ortak planlaması ve koordinasyonu. Tarifeli hava yolu taşımacılığı hizmetlerinde yolcu, bagaj ve yük taşımacılığının fiyat tarifeleri hakkında danışma. Yeni açılmış ve yoğunluğu düşük, tarifeli hava yolu taşımacılığı hatlarında ortak uçuş faaliyetlerinin düzenlenmesi. Havaalanlarında ve havaalanı planlamasında (programlamada) slot tahsisi.Hava taşımacılığı kapsamında faaliyet gösteren işletmelerin, uçuş tarifelerinin
belirlenmesi, rezervasyon ve biletleme işlemlerine ilişkin bilgisayarlı rezervasyon
sistemlerinin ortak satın alımı, geliştirilmesi ve işletilmesi.
belirlenmesi, rezervasyon ve biletleme işlemlerine ilişkin bilgisayarlı rezervasyon
sistemlerinin ortak satın alımı, geliştirilmesi ve işletilmesi.
Soru 5
Hava yolu taşımacılığı sektörü ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
- Uçuş tarifelerinin ortak planlanması ve koordinasyonu, ortak uçuş faaliyetleri ve
gelir paylaşımı, slot tahsisi ve uçuş tarifeleri hakkında danışma ile ilgili işletmeler
arası anlaşmalar, kararlar ve uyumlu davranışlar. - Bilgisayarlı rezervasyon sistemleriyle ilgili işletmeler arası anlaşma kategorileri.
- Yer destek hizmetleriyle ilgili belirli kategorideki anlaşmalardır
- Yer destek hizmetleriyle ilgili tüm anlaşmalardır.
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,IV
C
I,III,IV
D
I,II,III
E
II,III,IV
Açıklama:
Topluluk havaalanları arasındaki hava yolu taşımacılığı hizmetleri için slot tahsisi ve
uçuş tarifeleri hakkında danışma ile ilgili belli anlaşmalar, kararlar ve uyumlu eylemlere
Antlaşmanın 81(1). maddesi uygulanmıyordu. İlgili Komisyon Tüzüğü’ne göre hava yolu
taşımacılığı sektörü ile ilgili olarak üç ayrı grup muafiyeti çıkarılmıştır. Bunlar:
Uçuş tarifelerinin ortak planlanması ve koordinasyonu, ortak uçuş faaliyetleri ve
gelir paylaşımı, slot tahsisi ve uçuş tarifeleri hakkında danışma ile ilgili işletmeler
arası anlaşmalar, kararlar ve uyumlu davranışlar.
Bilgisayarlı rezervasyon sistemleriyle ilgili işletmeler arası anlaşma kategorileri;
Yer destek hizmetleriyle ilgili belirli kategorideki anlaşmalardır
uçuş tarifeleri hakkında danışma ile ilgili belli anlaşmalar, kararlar ve uyumlu eylemlere
Antlaşmanın 81(1). maddesi uygulanmıyordu. İlgili Komisyon Tüzüğü’ne göre hava yolu
taşımacılığı sektörü ile ilgili olarak üç ayrı grup muafiyeti çıkarılmıştır. Bunlar:
Uçuş tarifelerinin ortak planlanması ve koordinasyonu, ortak uçuş faaliyetleri ve
gelir paylaşımı, slot tahsisi ve uçuş tarifeleri hakkında danışma ile ilgili işletmeler
arası anlaşmalar, kararlar ve uyumlu davranışlar.
Bilgisayarlı rezervasyon sistemleriyle ilgili işletmeler arası anlaşma kategorileri;
Yer destek hizmetleriyle ilgili belirli kategorideki anlaşmalardır
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliğinde devlet yardımlarının düzenlediği Roma antlaşmasının iç pazarla bağdaşdığı desteklerden değildir?
Seçenekler
A
Yaşam standardının anormal ölçüde düşük olduğu veya ciddi boyutta eksik istihdamın var olduğu bölgeler ile yapısal, ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alınarak, bölgelerin sosyolojik gelişmesini teşvik etmeye yönelik destekler.
B
Avrupa’nın ortak çıkarını ilgilendiren önemli bir projenin gerçekleştirilmesinin teşvik edilmesine veya bir üye devlet ekonomisinde ortaya çıkan ciddi bir bozulmanın düzeltilmesine yönelik destekler.
C
Ticaret koşulları ortak çıkarlara zarar verecek ölçüde olumsuz şekilde etkilemedikçe, belirli ekonomik faaliyetlerin veya belirli ekonomik bölgelerin gelişmesini kolaylaştırmaya yönelik destekler.
D
Ticaret koşullarını ve Birlik içindeki rekabeti ortak çıkarlara aykırılık teşkil edecek
ölçüde etkilememesi kaydıyla, kültürün ve kültürel mirasın korunmasını teşvik etmeye yönelik destekler
ölçüde etkilememesi kaydıyla, kültürün ve kültürel mirasın korunmasını teşvik etmeye yönelik destekler
E
Konsey’in, Komisyon’un önerisi üzerine bir kararla belirleyeceği diğer destek kategorileri.
Açıklama:
Roma Antlaşmasının 107. maddesinin 3. fıkrasına göre aşağıdaki desteklerin iç pazarla bağdaştığı kabul edilmektedir:1. Yaşam standardının anormal ölçüde düşük olduğu veya ciddi boyutta eksik istihdamın var olduğu bölgeler ile yapısal, ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alınarak, bölgelerin ekonomik gelişmesini teşvik etmeye yönelik destekler.2. Avrupa’nın ortak çıkarını ilgilendiren önemli bir projenin gerçekleştirilmesinin teşvik edilmesine veya bir üye devlet ekonomisinde ortaya çıkan ciddi bir bozulmanın düzeltilmesine yönelik destekler.3. Ticaret koşulları ortak çıkarlara zarar verecek ölçüde olumsuz şekilde etkilemedikçe, belirli ekonomik faaliyetlerin veya belirli ekonomik bölgelerin gelişmesini kolaylaştırmaya yönelik destekler.
4. Ticaret koşullarını ve Birlik içindeki rekabeti ortak çıkarlara aykırılık teşkil edecek
ölçüde etkilememesi kaydıyla, kültürün ve kültürel mirasın korunmasını teşvik etmeye yönelik destekler.5. Konsey’in, Komisyon’un önerisi üzerine bir kararla belirleyeceği diğer destek kategorileri.
4. Ticaret koşullarını ve Birlik içindeki rekabeti ortak çıkarlara aykırılık teşkil edecek
ölçüde etkilememesi kaydıyla, kültürün ve kültürel mirasın korunmasını teşvik etmeye yönelik destekler.5. Konsey’in, Komisyon’un önerisi üzerine bir kararla belirleyeceği diğer destek kategorileri.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangileri devlet yardımının komisyon tarafından onaylandığında tabi tutulan koşullardandır?
- Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre
için yapılmalıdır. - Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca yada gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir.
- Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
- Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir.
- Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamalıdır.
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Devlet yardımı Komisyon tarafından onaylandığında şu koşullara tabi tutulmaktaydı:
Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre
için yapılmalıdır. Örneğin, finansal sağlık ve gelecekteki ticari canlılığını güvence
etmede teşebbüsü yenilemek için yapılmalıdır. Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca yada gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir.Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir. Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır. Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır.
Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre
için yapılmalıdır. Örneğin, finansal sağlık ve gelecekteki ticari canlılığını güvence
etmede teşebbüsü yenilemek için yapılmalıdır. Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca yada gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir.Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir. Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır. Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır.
Soru 8
Türkiye'de havayolu taşımacılığında serbestleşme ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
2002
B
2003
C
2001
D
2000
E
1999
Açıklama:
Hava yolu taşımacılığında 2003 yılında başlayan serbestleşme ile birlikte çok sayıda
özel hava yolu şirketi faaliyet başlamış ve rekabet artmıştır. Mevcut hava yolu şirketleri
arasında Türk Havayolları A.Ş. pazar lideri konumundadır ve Rekabet Kurulu kararlarına
göre pazarda hâkim durumdadır.
özel hava yolu şirketi faaliyet başlamış ve rekabet artmıştır. Mevcut hava yolu şirketleri
arasında Türk Havayolları A.Ş. pazar lideri konumundadır ve Rekabet Kurulu kararlarına
göre pazarda hâkim durumdadır.
Soru 9
RHKİ'nin 5. maddesine göre muafiyetin verilebilmesi için aranan şartlar aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması.
B
Tüketicinin yarar sağlaması.
C
Rekabetin belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu olanlardan fazla sınırlanmaması.
D
İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması.
E
Tüketicinin zarar sağlaması.
Açıklama:
RKHK’nun 5.maddesine göre muafiyetin verilebilmesi için aranan şartlar şunlardır:
Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması. Tüketicinin bundan yarar sağlaması.İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması.
Rekabetin belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu olanlardan fazla sınırlanmaması.
Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması. Tüketicinin bundan yarar sağlaması.İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması.
Rekabetin belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu olanlardan fazla sınırlanmaması.
Soru 10
Türkiye de slot uygulaması 2010 yılından itibaren hangi kuruma verilmiştir?
Seçenekler
A
THY
B
SHGM
C
DHMİ
D
Slot koordinasyon merkezi
E
özelleştirme idaresi başkanlığı
Açıklama:
Türkiye’de slot uygulaması 2005 yılı Ağustos ayına kadar Türk Hava Yolları (THY), bu tarihten 2010 yılında gerçekleştirilen değişikliğe kadar ise Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) bünyesinde bulunan Slot Koordinasyon Merkezî tarafından yürütülmüştür. 2010 yılında yapılan değişiklikle slot koordinasyonunu sağlama görevi SHGM’den alınarak Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne (DHMİ) verilmiştir.
Soru 11
Bir mal ya da hizmetin birkaç satıcısının olduğu ve bu nedenden ötürü fiyat ve kaliteyi sadece bu az sayıda satıcının belirlediği piyasalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
oligapol
B
monopol
C
liberal
D
dominant
E
rekabetçi
Açıklama:
Ekonomi hukuku açısından bakıldığında, rekabet kanunlarının ya da ekonomideki ifadesiyle anti tröst kanunlarının amaçlarının, oligopolcü teşebbüslerin kartel oluşturmalarının ya da birleşerek (tröst) monopol gücü elde etmelerinin veya elde etmeye çalışmalarının engellenmesi olduğu belirtilmektedir.
Soru 12
Rekabete ilişkin ilk yasal düzenleme fikri XIX. yüzyılın ortalarında hangi ülkede tartışılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
ABD
B
Fransa
C
Almanya
D
İtalya
E
İngiltere
Açıklama:
Rekabete ilişkin ilk yasal düzenleme fikri XIX. yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nde ticari hayatta tröstleşme eğilimlerinin artması üzerine tartışılmaya başlanmıştır.
Soru 13
Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deregülasyon
B
Stagflasyon
C
Develüasyon
D
Regülasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur.
Soru 14
"..... ortak hava taşıma pazarına serbest rekabeti getirmiş ve rekabet hukukunun hava taşıma sektörüne uygulanmasını sağlamıştır."
Boşluğa hangi kavram getirilmelidir?
Boşluğa hangi kavram getirilmelidir?
Seçenekler
A
Liberalleşme
B
Küreselleşme
C
Dinamikleşme
D
Kurumsallaşma
E
Anonimleşme
Açıklama:
Liberalleşme ortak hava taşıma pazarına serbest rekabeti getirmiş ve rekabet hukukunun hava taşıma sektörüne uygulanmasını sağlamıştır.
Soru 15
Rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan anlaşma ve uyumlu eylemler, belirli koşulları taşımaları halinde yasaklama dışında bırakılmaktadır. Bu duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
muafiyet
B
dispolibite
C
dışsallaştırma
D
durumsallaşma
E
içselleştirme
Açıklama:
Rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan anlaşma ve uyumlu eylemler, belirli koşulları taşımaları halinde yasaklama dışında bırakılmaktadır: Bu durum muafiyet olarak adlandırılır.
Soru 16
Hava yolu taşımacılığı sektöründe coğrafik olarak eşiklerin belirlenmesi için "biletlerin satıldığı ülkeye tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro" yu kullanan yönteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Satış noktası yöntemi
B
Varış noktası yöntemi
C
50-50 yöntemi
D
Kurumsal yöntem
E
İçsel yöntem
Açıklama:
Satış noktası yöntemi: Biletlerin satıldığı ülkeye tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro.
Soru 17
ABD ve AB rekabet otoriteleri arasında rekabeti bozan durumlar için büyük ölçüde iş birliği içinde hareket edilmesine rağmen arada sırada anlaşmazlıklar da olmaktadır. Bunun en çarpıcı ve en dikkat çekici örneği nedir?
Seçenekler
A
GE/Honeywell davası
B
Air France/Sabena davası
C
Delta Air Lines/Pan AM davası
D
British Airways/TAT davası
E
KLM/Alitalia davası
Açıklama:
ABD ve AB rekabet otoriteleri arasında rekabeti bozan durumlar için büyük ölçüde iş birliği içinde hareket edilmesine rağmen arada sırada anlaşmazlıklar da olmaktadır. Bunun en çarpıcı ve en dikkat çekici örneği GE/Honeywell davasıdır.
Soru 18
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK)’un amacı nedir?
Seçenekler
A
Mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasını sağlamaktır.
B
Küresel firmaların rekabetini önleyici teşvikleri planlamaktır
C
Firmaların büyümesini teşvik ederek istihdam ve vergi gelirlerinin artmasını sağlamaktır.
D
Firmaların halka açılmasını teşvik ederek sermayenin tabana yayılmasını ve firmaların ucuz finansman kaynaklarına erişmesini sağlamaktır.
E
Kamu maliyesinin en önemli kaynağı olan vergi gelirlerinin sürekliliğini sağlayarak aynı zamanda istihdamı ve katma değeri yüksek mal ve hizmet üretimini teşvik etmektir.
Açıklama:
RKHK’un amacı, mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasını sağlamaktır.
Soru 19
Piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teşebbüs
B
Vakıf
C
Anonim ortaklık
D
Küresel girişim
E
Halka açık girişim
Açıklama:
RKHK’nun 3. maddesinde “Teşebbüs; piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler” olarak tanımlanmıştır.
Soru 20
Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hakim Durum
B
Anonim ortaklık
C
Küresel Piyasa
D
Dinamik Piyasa
E
Eşgüdümlü Yapı
Açıklama:
Hakim Durum: Belirli bir piyasadaki bir veya birden
fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü
fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü
Soru 21
Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasaya ne denir?
Seçenekler
A
Anti tröst
B
Oligopol
C
Monopol
D
Rekabet
E
Rekabet hukuku
Açıklama:
Oligopol: Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır
Soru 22
Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rekabet hukuku
B
Oligopol
C
Anti tröst
D
Monopol
E
Rekabet
Açıklama:
Monopol: Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır.
Soru 23
Devletin serbest rekabeti kurma ve koruma amacıyla kullandığı ekonomiye müdahale araçlarına ne denir?
Seçenekler
A
Rekabet yarışı
B
Oligopol
C
Rekabet
D
Monopol
E
Rekabet kanunları
Açıklama:
Rekabet kanunları ise, devletin serbest rekabeti kurma ve koruma amacıyla kullandığı ekonomiye müdahale araçlarıdır. Rekabet kanunlarında işletmelerin anlaşmalarla, birleşme ve devirlerle veya pazar gücünü kötüye kullanmak suretiyle rekabeti sınırlamaları yasaklanır.
Soru 24
Rekabet hukukunun ilk doğduğu yer neresidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Rusya
C
Fransa
D
İtalya
E
Japonya
Açıklama:
Rekabet hukukunun ilk doğduğu yer olan ABD, daha sonra geliştiği ve tam üyelik için uyum sürecinde olduğumuz Avrupa Birliği ve ülkemizdeki tarihsel gelişimine bakılacaktır.
Soru 25
Rekabete ilişkin ilk yasal düzenleme fikri hangi yüzyılda ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
XV. yüzyılın ortalarında
B
XVI. yüzyılın ortalarında
C
XVII. yüzyılın ortalarında
D
XVIII. yüzyılın ortalarında
E
XIX. yüzyılın ortalarında
Açıklama:
Rekabete ilişkin ilk yasal düzenleme fikri XIX. yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nde ticari hayatta tröstleşme eğilimlerinin artması üzerine tartışılmaya başlanmıştır
Soru 26
ABD’nin ilk federal rekabet yasası hangi yıl yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1890
B
1891
C
1892
D
1893
E
1894
Açıklama:
Hazırlayan Senatörün adıyla anılan Sherman Act 1890 yılında Kongre’de kabul
edilmiş ve ABD’nin ilk federal rekabet yasası yürürlüğe girmiştir
edilmiş ve ABD’nin ilk federal rekabet yasası yürürlüğe girmiştir
Soru 27
Rekabet Hukuku ABD’de de nasıl görülmektedir?
I. Bir çeşit ekonomi anayasası
II. Bireylerin özgürlüğünü koruma aracı
III. Serbest rekabete dayalı ekonomi politikasını güçlendirmenin bir aracı
I. Bir çeşit ekonomi anayasası
II. Bireylerin özgürlüğünü koruma aracı
III. Serbest rekabete dayalı ekonomi politikasını güçlendirmenin bir aracı
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
I,II ve III
E
II ve III
Açıklama:
Rekabet Hukuku ABD’de bireylerin özgürlüğünü koruma aracı olarak görülmesinin yanı sıra, serbest rekabete dayalı ekonomi politikasını güçlendirmenin bir aracı olarak da değerlendirilmektedir.
Soru 28
Gümrük birliği kararı ile Türkiye hangileri bakımından AB hukukuna uygun davranacağını da taahhüt etmiştir?
I. rekabet kanunu çıkarmayı
II. yasa
III. ikincil mevzuat
IV. içtihat
V. ilkeler
I. rekabet kanunu çıkarmayı
II. yasa
III. ikincil mevzuat
IV. içtihat
V. ilkeler
Seçenekler
A
I,II ve III
B
I,II,III,IV ve V
C
IV ve V
D
III ve IV
E
I ve II
Açıklama:
Gümrük birliği kararı ile Türkiye sadece bir rekabet kanunu
çıkarmayı taahhüt etmekle kalmamış, yasa, ikincil mevzuat ve içtihat ve ilkeler bakımından da AB hukukuna uygun davranacağını da taahhüt etmiştir. Bu nedenle Türk rekabet hukuku mevzuatı AB rekabet hukuku mevzuatına uygundur.
çıkarmayı taahhüt etmekle kalmamış, yasa, ikincil mevzuat ve içtihat ve ilkeler bakımından da AB hukukuna uygun davranacağını da taahhüt etmiştir. Bu nedenle Türk rekabet hukuku mevzuatı AB rekabet hukuku mevzuatına uygundur.
Soru 29
Avrupa Birliği’nde Rekabet politikası alanında yetkili kurumlar hangileridir?
I. Avrupa Birliği Komisyonu
II. İlk Derece Mahkemesi
III. Avrupa Toplulukları Adalet Divanı
I. Avrupa Birliği Komisyonu
II. İlk Derece Mahkemesi
III. Avrupa Toplulukları Adalet Divanı
Seçenekler
A
Sadece I
B
I ve II
C
I,II ve III
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde Rekabet politikası alanında yetkili kurumlar: Avrupa Birliği Komisyonu, Komisyonca alınan kararların yargısal denetimini yapan İlk Derece Mahkemesi ve Avrupa Toplulukları Adalet Divanı’dır.
Soru 30
Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
Liberalleşme
B
Muafiyet
C
Deregülasyon
D
Ciro
E
Oligopol
Açıklama:
Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması
ya da tamamen kaldırılması durumudur.Amerika Birleşik Devletleri’ndeki hava taşımacılığına yönelik deregülasyondan etkilenen Avrupa Birliği, topluluk içinde tek bir hava taşımacılığı pazarı yaratabilmek ve hava taşımacılığı sektöründe daha liberal bir uygulamayı geliştirebilmek için 1987 yılında harekete
geçmiştir
ya da tamamen kaldırılması durumudur.Amerika Birleşik Devletleri’ndeki hava taşımacılığına yönelik deregülasyondan etkilenen Avrupa Birliği, topluluk içinde tek bir hava taşımacılığı pazarı yaratabilmek ve hava taşımacılığı sektöründe daha liberal bir uygulamayı geliştirebilmek için 1987 yılında harekete
geçmiştir
Soru 31
Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasa kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oligopol
B
Monopol
C
Anti tröst
D
Rekabet
E
Deregülasyon
Açıklama:
Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasa kavramı Oligopol olarak tanımlanır. Cevap A'dır.
Soru 32
Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oligopol
B
Monopol
C
Anti tröst
D
Rekabet
E
Liberalleşme
Açıklama:
Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasa Monopol'dür. Cevap B'dir.
Soru 33
ABD’nin ilk federal rekabet yasası ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1914
B
1950
C
1890
D
1960
E
1915
Açıklama:
Sherman Act 1890 yılında Kongre’de kabul edilmiş ve ABD’nin ilk federal rekabet yasası yürürlüğe girmiştir. Cevap C'dir.
Soru 34
Türkiye'de Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK)'nun yürürlüğe girdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1956
B
1980
C
1928
D
1994
E
2001
Açıklama:
1970’li yıllardan itibaren Türkiye’de rekabet hukuku ile ilgili çalışmalar yapılmasına karşın, “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK)”, 07.12.1994 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Cevap D'dir.
Soru 35
Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oligopol
B
Monopol
C
Anti tröst
D
Liberalleşme
E
Deregülasyon
Açıklama:
Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur. Cevap E'dir.
Soru 36
İhracatçı firmanın malını dış piyasada, iç piyasada sattığından daha düşük fiyatla satması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Damping
B
Monopol
C
Liberalleşme
D
Ciro
E
Muafiyet
Açıklama:
İhracatçı firmanın malını dış piyasada, iç piyasada sattığından daha düşük fiyatla satması durumu damping olarak tanımlanır. Cevap A'dır.
Soru 37
İki ya da daha fazla teşebbüsün aralarında yazılı veya sözlü bir anlaşma bulunmaksızın, bilinçli olarak ekonomik ve rasyonel gerekçelere dayanmayan paralel davranışlarda bulunmaları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liberalleşme
B
Uyumlu eylem
C
Monopol
D
Ciro
E
Damping
Açıklama:
İki ya da daha fazla teşebbüsün aralarında yazılı veya sözlü bir anlaşma bulunmaksızın, bilinçli olarak ekonomik ve rasyonel gerekçelere dayanmayan paralel davranışlarda bulunmaları uyumlu eylem olarak tanımlanır. Cevap B'dir.
Soru 38
Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyumlu Eylem
B
Monopol
C
Hakim Durum
D
Ciro
E
Liberalleşme
Açıklama:
Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü hakim Durum'dur. Cevap C'dir.
Soru 39
Havaalanında belirli bir gün ve saatte iniş veya kalkış amacıyla alt yapının tamamını kullanmak üzere verilen izin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ciro
B
Uyumlu Eylem
C
Liberalleşme
D
Slot
E
Monopol
Açıklama:
Slot; Havaalanında belirli bir gün ve saatte iniş veya kalkış amacıyla alt yapının tamamını kullanmak üzere verilen izindir.
Soru 40
Ekonomide tekelleşmeye engel olma kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ciro
B
Monopol
C
Oligopol
D
Slot
E
Anti Tröst
Açıklama:
Ekonomide tekelleşmeye engel olma kavramı anti trösttür. Cevap E'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Anti tröst'ün tanımıdır?
Seçenekler
A
Ekonomide tekelleşmeye engel olma, tekelleşmenin karşıtı.
B
Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır.
C
Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır.
D
Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılmasıdır.
E
Firmanın malını dış piyasada, iç piyasada sattığından daha düşük fiyata satmasıdır.
Açıklama:
Anti tröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma, tekelleşmenin karşıtı.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Rekabete ilişkin ilk yasal düzenlemedir?
Seçenekler
A
Clayton Act
B
Federal Trade Commission Act
C
Sherman Act
D
Robinson Act
E
Patman Act
Açıklama:
Rekabete ilişkin ilk yasal düzenleme fikri XIX. yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nde ticari hayatta tröstleşme eğilimlerinin artması üzerine tartışılmaya başlanmıştır. Hazırlayan Senatörün adıyla anılan Sherman Act 1890 yılında Kongre’de kabul edilmiş ve ABD’nin ilk federal rekabet yasası yürürlüğe girmiştir. Rekabetin yatay veya dikey anlaşmalar ve uygulamalar yoluyla kısıtlanmasına ve tekelleşmenin yasaklanmasına yönelik düzenlemeler içeren Sherman Act’ın, XX. yüzyılın başında görülmeye başlayan birleşme/devralma dalgası karşısında yetersiz kalması üzerine, 1914 yılında Clayton Act ve Federal Trade Commission Act kabul edilmiştir. 1936 yılında Robinson-Patman Act ile fiyat ayrımcılığı konusunda yeni bir düzenleme yapılmış, 1950 ve 1960 yıllarında ise, yasama alanında yapılan diğer düzenlemelerle rekabet hukuku ve özellikle birleşmeler alanındaki mevzuat takviye edilmiştir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Roma Antlaşması’nda yer alan rekabet kurallarını ulusal rekabet kanunlarından ayıran önemli özelliklerdendir?
I) Demokratik düzeni benimsemiş olması.
II) Rekabete ilişkin uluslar üstü bir düzenleme olması.
III) Rekabetin hüküm sürmesi yönündeki ödün vermeyen yaklaşımının olması.
IV) Temel amacının, üye ülkeleri içeren ortak bir pazar yaratılması olması.
V) Para, sermaye ve hizmet piyasalarının düzenli işlemelerini sağlayıcı olması.
I) Demokratik düzeni benimsemiş olması.
II) Rekabete ilişkin uluslar üstü bir düzenleme olması.
III) Rekabetin hüküm sürmesi yönündeki ödün vermeyen yaklaşımının olması.
IV) Temel amacının, üye ülkeleri içeren ortak bir pazar yaratılması olması.
V) Para, sermaye ve hizmet piyasalarının düzenli işlemelerini sağlayıcı olması.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve IV
C
I ve III
D
II, III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Roma Antlaşması’nda yer alan rekabet kurallarını ulusal rekabet kanunlarından ayıran önemli iki özellik; ilk kez rekabete ilişkin uluslar üstü bir düzenleme olması ve temel amacının, üye ülkeleri içeren ortak bir pazar yaratılmasıdır.
Soru 44
Avrupa Birliği rekabet hukukunun temellerini Avrupa Topluluğu Kuruluş Antlaşması’nın 81, 82, 86. maddeleri ile 88 ve 90 arası maddeleri ve AB Birleşmelerin Kontrolü Tüzüğü oluşturmaktadır. Kuruluş Antlaşması Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma olarak değişirken rekabet hukuku ile ilgili madde numaraları da değişmiştir. 81, 81, 86. Maddeler 101, 102 ve 106 olarak değişirken 88-90 arası maddeler 107-109 olarak değişmiştir.
Yukarıda verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi 102. maddenin açıklamasıdır?
Yukarıda verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi 102. maddenin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Rekabeti engellemeye ve kısıtlamaya sebep olan Ülkeler için ayrıca yasa getirerek kısıtlamaları ortadan kaldırır.
B
Rekabeti engelleyen, kısıtlayan veya bozan tüm teşebbüsler arası anlaşmaları, teşebbüs birlikleri kararlarını ve uyumlu eylemleri yasaklar.
C
Rekabeti bozan veya bozma tehlikesi yaratan her türlü devlet desteği üye devletler arasındaki ticareti etkilediği ölçüde yasaktır.
D
Üye devletler antlaşmalarda yer alan kurallara aykırı hiçbir tedbir alamaz ve var olanları da yürürlükte tutamaz.
E
Bir veya birden fazla teşebbüsün hâkim durumunu kötüye kullanmasını yasaklar.
Açıklama:
81, 81, 86. Maddeler 101, 102 ve 106 olarak değişirken 88-90 arası maddeler 107-109 olarak değişmiştir.
101. madde rekabeti engellemeyi, kısıtlamayı veya bozmayı yasaklar, rekabeti engelleyen, kısıtlayan veya bozan tüm teşebbüsler arası anlaşmaları, teşebbüs birlikleri kararlarını ve uyumlu eylemleri yasaklar. 102. madde, bir veya birden fazla teşebbüsün hâkim durumunu kötüye kullanmasını yasaklar. 106. maddeye göre üye devletler, kamu teşebbüslerine ve özel veya tekelci haklar tanıdıkları teşebbüslere ilişkin olarak, Antlaşmalarda yer alan kurallara aykırı hiçbir tedbir alamaz ve var olanları da yürürlükte tutamaz. 107 ile 109.maddeler arası devlet desteklerini düzenler. Buna göre rekabeti bozan veya bozma tehlikesi yaratan her türlü devlet desteği üye devletler arasındaki ticareti etkilediği ölçüde yasaktır.
101. madde rekabeti engellemeyi, kısıtlamayı veya bozmayı yasaklar, rekabeti engelleyen, kısıtlayan veya bozan tüm teşebbüsler arası anlaşmaları, teşebbüs birlikleri kararlarını ve uyumlu eylemleri yasaklar. 102. madde, bir veya birden fazla teşebbüsün hâkim durumunu kötüye kullanmasını yasaklar. 106. maddeye göre üye devletler, kamu teşebbüslerine ve özel veya tekelci haklar tanıdıkları teşebbüslere ilişkin olarak, Antlaşmalarda yer alan kurallara aykırı hiçbir tedbir alamaz ve var olanları da yürürlükte tutamaz. 107 ile 109.maddeler arası devlet desteklerini düzenler. Buna göre rekabeti bozan veya bozma tehlikesi yaratan her türlü devlet desteği üye devletler arasındaki ticareti etkilediği ölçüde yasaktır.
Soru 45
I) Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur.
II) Liberalleşme: Serbest bir duruma gelmek.
III) Anti tröst: Satıştan elde edilen gelirlerin tümü
IV) Oligopol: Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır.
V) Damping: Ayrıcalıklı olma durumu, ayrı tutma.
Yukarıdaki açıklamalardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
II) Liberalleşme: Serbest bir duruma gelmek.
III) Anti tröst: Satıştan elde edilen gelirlerin tümü
IV) Oligopol: Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır.
V) Damping: Ayrıcalıklı olma durumu, ayrı tutma.
Yukarıdaki açıklamalardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
III ve V
D
I, II ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
I) Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur.
II) Liberalleşme: Serbest bir duruma gelmek.
III) Anti tröst: Anti tröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma, tekelleşmenin karşıtı.
IV) Oligopol: Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır.
V) Damping: Damping: İhracatçı firmanın malını dış piyasada, iç piyasada sattığından daha düşük fiyatla satmasıdır.
II) Liberalleşme: Serbest bir duruma gelmek.
III) Anti tröst: Anti tröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma, tekelleşmenin karşıtı.
IV) Oligopol: Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır.
V) Damping: Damping: İhracatçı firmanın malını dış piyasada, iç piyasada sattığından daha düşük fiyatla satmasıdır.
Soru 46
Avrupa Birliğinde Hava Yolu Taşımacılığı Sektörünün Liberalleşmesine ilişkin olarak, "Tek havacılık pazarının yaratılması ve hava yolu taşımacılığının liberalleşmesi üç aşamada gerçekleşmiştir. 1987 yılında başlayan liberalleşme hareketi 1990 yılında ikinci aşamasına, 1992 yılında da üçüncü aşamasına geçmiştir".
Yukarıdaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi 1992 liberalleşme hareketinin açıklamasıdır?
Yukarıdaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi 1992 liberalleşme hareketinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Liberalizasyon önlemleri paketiyle, ücretler, kapasite paylaşımı ve pazara giriş kurallarında esneklik getirilmiştir.
B
İşletim lisansı, pazara giriş özgürlüğü, ücret tarifelerinin oluşturulması konularında önemli değişiklikler getirilmiştir.
C
AB sınırları içinde gerçekleşen sivil havacılık meselelerine topluluk kontrolü prensibi getirilmiştir.
D
Tüzükler daha rekabetçi bir çevre yaratmayı amaçlamaktadır.
E
Kapasite paylaşımı, rota ve slot tahsisi ve fiyatlamada daha fazla esneklik
getirmiştir.
getirmiştir.
Açıklama:
Üçüncü paket 1992 de kabul edilmiş ve bu paketle işletim lisansı, pazara giriş özgürlüğü (topluluk lisansını elinde tutan herhangi bir taşıyıcının topluluk içindeki bütün uluslararası rotalara girmesi), ücret tarifelerinin oluşturulması (üye ülkeler tarafından ücretler üzerindeki kontrolün kaldırılması) konularında önemli değişiklikler getirilmiştir.
Soru 47
487/2009 sayılı Tüzüğe göre, Komisyon Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 101(1) (eski madde numarası 81(1)) maddesine göre yasaktan muaf olan belli anlaşma, karar ve uyumlu eylemlerle ilgili tüzük kabul edebilir. Komisyonun özellikle kabul ettiği grup muafiyetleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalkış ve varış noktalarındaki ülkelere 50-50 temeline göre tahsis edilen her bir hava yolu pazarı üzerinde meydana getirilen ciro.
B
Hava yolu işletmelerinin uçuş tarifelerinin ortak planlaması ve koordinasyonu.
C
Varış noktasına göre tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan devir.
D
Hava yolu işletmelerinin malları üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması.
E
Hava yolu İşletmelerinin İç Hatlar Pazarında Ortak Fiyat Anlaşmaları.
Açıklama:
487/2009 sayılı Tüzüğe göre, Komisyon Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 101(1) (eski madde numarası 81(1)) maddesine göre yasaktan muaf olan belli anlaşma, karar ve uyumlu eylemlerle ilgili tüzük kabul edebilir. Komisyon özellikle aşağıdaki konularla ilgili anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere yönelik grup muafiyetlerini kabul edebilir:
• Hava yolu işletmelerinin uçuş tarifelerinin ortak planlaması ve koordinasyonu.
• Tarifeli hava yolu taşımacılığı hizmetlerinde yolcu, bagaj ve yük taşımacılığının fiyat tarifeleri hakkında danışma.
• Yeni açılmış ve yoğunluğu düşük, tarifeli hava yolu taşımacılığı hatlarında (Pazara erişimin ve/veya pazara girişin tüm hava yolu işletmeleri için yeni olduğu hava yolu pazarlarında) ortak uçuş faaliyetlerinin düzenlenmesi.
• Hava yolu işletmelerinin uçuş tarifelerinin ortak planlaması ve koordinasyonu.
• Tarifeli hava yolu taşımacılığı hizmetlerinde yolcu, bagaj ve yük taşımacılığının fiyat tarifeleri hakkında danışma.
• Yeni açılmış ve yoğunluğu düşük, tarifeli hava yolu taşımacılığı hatlarında (Pazara erişimin ve/veya pazara girişin tüm hava yolu işletmeleri için yeni olduğu hava yolu pazarlarında) ortak uçuş faaliyetlerinin düzenlenmesi.
Soru 48
Avrupa Birliği’nde devlet yardımları, Roma Antlaşması’nın 87. maddesinde düzenlenmişken Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 107-109. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Antlaşmanın 107. maddesinin 3. fıkrasına göre aşağıdaki desteklerin hangisi iç pazarla bağdaşmaz?
Antlaşmanın 107. maddesinin 3. fıkrasına göre aşağıdaki desteklerin hangisi iç pazarla bağdaşmaz?
Seçenekler
A
Yaşam standardının anormal ölçüde düşük olduğu veya ciddi boyutta eksik istihdamın var olduğu bölgeler ile yapısal, ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alınarak, bölgelerin ekonomik gelişmesini teşvik etmeye yönelik destekler.
B
Avrupa’nın ortak çıkarını ilgilendiren önemli bir projenin gerçekleştirilmesinin teşvik edilmesine veya bir üye devlet ekonomisinde ortaya çıkan ciddi bir bozulmanın düzeltilmesine yönelik destekler.
C
Ticaret koşulları ortak çıkarlara zarar verecek ölçüde olumsuz şekilde etkilemedikçe, belirli ekonomik faaliyetlerin veya belirli ekonomik bölgelerin gelişmesini kolaylaştırmaya yönelik destekler.
D
Ticaret koşullarını ve Birlik içindeki rekabeti ortak çıkarlara aykırılık teşkil edecek ölçüde etkilememesi kaydıyla, kültürün ve kültürel mirasın korunmasını teşvik etmeye yönelik destekler.
E
Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasitenin artırılmasına yönelik destekler.
Açıklama:
Devlet yardımı Komisyon tarafından onaylandığında şu koşullara tabi tutulmaktaydı:
Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
Soru 49
I) Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
II) Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır.
III) Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır.
Yukarıdaki verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisine aittir?
II) Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır.
III) Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır.
Yukarıdaki verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hava yolu işletmelerinin uçuş tarifelerinin ortak planlaması ve koordinasyonu.
B
107. maddesinin 3. fıkrasına göre aşağıdaki desteklerin iç pazarla bağdaştığı maddeler.
C
Coğrafi olarak ciro eşiklerini belirlemek için Komisyonun yararlandığı yöntemler.
D
Devlet yardımı Komisyon tarafından onaylandığında tabi tutulduğu koşullar.
E
487/2009 sayılı Tüzüğe göre, Komisyon Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 101 numaralı maddesine göre yasaktan muaf olan maddeler.
Açıklama:
Devlet yardımı Komisyon tarafından onaylandığında şu koşullara tabi tutulmaktaydı:
• Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre için yapılmalıdır. Örneğin, finansal sağlık ve gelecekteki ticari canlılığını güvence etmede teşebbüsü yenilemek için yapılmalıdır.
• Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca ya da gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir. Yardım bu yüzden bir kez, son kez prensibinde bir kerelik olmalıdır.
• Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
• Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır.
• Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır.
• Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre için yapılmalıdır. Örneğin, finansal sağlık ve gelecekteki ticari canlılığını güvence etmede teşebbüsü yenilemek için yapılmalıdır.
• Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca ya da gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir. Yardım bu yüzden bir kez, son kez prensibinde bir kerelik olmalıdır.
• Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
• Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır.
• Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır.
Soru 50
Türkiye’de Hava Yolu Taşımacılığı Sektöründe Rekabet Hukukunun Uygulanmasına ilişkin, RKHK’nun 5.maddesine göre muafiyetin verilebilmesi için aranan şartlar aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması.
B
Tüketicinin bundan yarar sağlaması.
C
Devletler arası hava taşımacılığı anlaşmalarına göre, diğer ülkelerle yaptığı ikili hava taşımacılığı anlaşmalarınca, ilgili ülkelere tarifeli taşımacılık için taşıyıcıların sağlanması.
D
İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması.
E
Rekabetin belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu olanlardan fazla sınırlanmaması.
Açıklama:
RKHK’nun 5.maddesine göre muafiyetin verilebilmesi için aranan şartlar şunlardır:
• Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması.
• Tüketicinin bundan yarar sağlaması.
• İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması.
• Rekabetin belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu olanlardan fazla sınırlanmaması.
• Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması.
• Tüketicinin bundan yarar sağlaması.
• İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması.
• Rekabetin belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu olanlardan fazla sınırlanmaması.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Roma Antlaşması’nda yer alan rekabet kurallarını ulusal rekabet kanunlarından ayıran en önemli özelliktir?
Seçenekler
A
İlk kez rekabete ilişkin uluslar üstü bir düzenleme olması
B
Avrupa Ekonomik Topluluğu’nu kurması
C
AB’de rekabeti düzenleyen temel hükümleri belirlemesi
D
Toplu taşımacılığa olan ilgiyi artırması
E
Bireysel muafiyetleri sona erdirmesi
Açıklama:
Roma Antlaşması’nda yer alan rekabet kurallarını ulusal rekabet kanunlarından ayıran önemli iki özellik; ilk kez rekabete ilişkin uluslar üstü bir düzenleme olması ve temel amacının, üye ülkeleri içeren ortak bir pazar yaratılmasıdır. Roma Antlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra birçok üye ülke Roma Antlaşması’nda ve ikincil mevzuatta öngörülen düzenlemelere paralel olarak kendi ulusal rekabet kanunlarını çıkarmış ya da değiştirmişlerdir.
Soru 52
Roma Antlaşması ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1890
B
1921
C
1945
D
1951
E
1958
Açıklama:
1958 yılında Roma Antlaşması yürürlüğe girmiştir.
Soru 53
Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği kurma kararı ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1990
B
1993
C
1995
D
1996
E
1998
Açıklama:
Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasındaki Ortaklık Anlaşması çerçevesinde oluşturulan Ortaklık Konseyi’nin 6 Mart 1995 tarih ve 1/95 sayılı kararı ile bir Gümrük Birliği kurulmuştur. Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği kuran bu karar 01.06.1996 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 54
Aşağıdaki kurumlardan hangisi Avrupa Birliği’nde Rekabet politikası alanında yetkilidir?
Seçenekler
A
Avrupa Sayıştayı
B
Avrupa Toplulukları Adalet Divanı
C
Avrupa Merkez Bankası
D
Avrupa Birliği Zirvesi
E
Avrupa Parlamentosu
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde Rekabet politikası alanında yetkili kurumlar: Avrupa Birliği Komisyonu, Komisyonca alınan kararların yargısal denetimini yapan İlk Derece Mahkemesi ve Avrupa Toplulukları Adalet Divanı’dır.
Soru 55
Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Liberalleşme
B
Uyumlu Eylem
C
Deregülasyon
D
Serbest Rekabet
E
Oligopol
Açıklama:
Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur.
Soru 56
Devlet yardımlarının iç pazarla uyumlu olmadığı veya desteğin kötüye kullanıldığı tespit edilirse komisyonun belirlediği süre içinde ilgili devletin bu desteği kaldırmasına veya değiştirmesine karar verilir. Bu karara uyulmaması halinde komisyon veya ilgili diğer üye devletlerin nereye başvurmaları gerekmektedir?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği İnsan Hakları Komisyonu’na
B
Avrupa Birliği Parlementosu’na
C
Kendi ülkelerinin Adalet Bakanlığı’na
D
Avrupa Birliği Sayıştay’ına
E
Avrupa Birliği Adalet Divanı’na
Açıklama:
Devlet yardımlarının iç pazarla uyumlu olup olmadığını izleme görevi Komisyona verilmiştir. Komisyon ilgili yardımın iç pazarla bağdaşmadığını veya desteğin kötüye kullanıldığını tespit ederse belirleyeceği süre içinde ilgili devletin bu desteği kaldırmasına veya değiştirmesine karar verir. Karara uyulmaması halinde komisyon veya ilgili diğer üye devletler Avrupa Birliği Adalet Divanı’na başvurabilir.
Soru 57
Türk Rekabet Kurumu ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
1978
B
1981
C
1994
D
1997
E
1999
Açıklama:
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK), 07.12.1994 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir (Resmî Gazete Tarih:13.12.1994, Sayı: 22140). RKHK’nun uygulanmasını gözetecek makam Türk Rekabet Kurumu’dur ve 1997 yılında kurulmuştur.
Soru 58
Rekabet Kurumu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Rekabet Kurumu, Rekabet Kurulu, Başkanlık ve Hizmet birimlerinden oluşur.
B
Rekabet Kurumunun ana organı Rekabet Kuruludur.
C
Rekabet Kurulu yedi üyeden oluşmaktadır.
D
Kurul çeşitli yasaklar getirebilmekte, emirler ve para cezaları verebilmektedir.
E
Kurul kararları yargı denetiminden muaftır.
Açıklama:
Rekabet Kurumu, Rekabet Kurulu, Başkanlık ve Hizmet birimlerinden oluşur. Rekabet Kurumunun ana organı Rekabet Kuruludur. RKHK’nun uygulanması görevi esas olarak ve genel bir hükümle Rekabet Kurumuna verildiğinden RKHK’da aksi belirtilmediği sürece bu görevleri Rekabet Kurulu yürütecektir. Rekabet Kurulu yedi üyeden oluşmaktadır. Kurul çeşitli yasaklar getirebilmekte, emirler ve para cezaları verebilmektedir. Kurul kararları yargı denetimine tabidir.
Soru 59
Rekabet Kurulunun soruşturmayı açma kararını vermesinin ardından tarafların ilk yazılı savunmalarını kaç gün içinde göndermeleri istenir?
Seçenekler
A
7
B
15
C
21
D
30
E
60
Açıklama:
Rekabet Kurulu’nun soruşturma açılması kararının alınması halinde 6 aylık soruşturma süreci başlamış olur. Soruşturma açılması kararı, verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde taraflara bildirilir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermeleri istenir.
Soru 60
Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücüne ne denir?
Seçenekler
A
Hâkim Durum
B
Uyumlu Eylem
C
Slot
D
Oligopol
E
Grup Muafiyeti
Açıklama:
Hâkim Durum: Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü
Soru 61
Mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik kararlar verilebilmesini sağlayan yarış kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Rekabet
B
Oligopol
C
Monopol
D
Anti tröst
E
Deregülasyon
Açıklama:
Rekabet: Mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik kararlar verilebilmesini sağlayan yarıştır.
Soru 62
Monopol kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasa
B
Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasa
C
Ekonomide tekelleşmeye engel olma, tekelleşmenin karşıt
D
Mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik kararlar verilebilmesini sağlayan yarış
E
Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması
Açıklama:
Monopol: Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır.
Soru 63
Rekabet hukukunun ilk doğduğu yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Amerika Birleşik Devletleri
D
Fransa
E
Rusya
Açıklama:
Rekabet hukukunun ilk doğduğu yer olan ABD'dir
Soru 64
Deregülasyon kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest bir duruma gelme
B
Ekonomide tekelleşmeye engel olma
C
Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasa
D
Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumu
E
Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasa
Açıklama:
Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur
Soru 65
Avrupa Topluluğu Kuruluş Antlaşması’nın rekabet maddelerinin hava yolu taşımacılığına
tamamıyla uygulanmasının uzun zaman almasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
tamamıyla uygulanmasının uzun zaman almasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Topluluk içinde tek ve liberalleşmiş hava taşıma pazarı yaratılması
B
Rota ve slot tahsisi ve fiyatlamada daha fazla esneklik getireceğinin düşünülmesi
C
Sivil havacılık meselelerine topluluk kontrolü prensibi getirilmesi
D
Pazarda faaliyette bulunanların fiyat anlaşmaları yapmalarına izin verilmemesi
E
Topluluk hava taşımacılığı sektörü liberalleşmeden rekabet kurallarının etkisiz olacağının düşünülmesi
Açıklama:
Avrupa Topluluğu Kuruluş Antlaşması’nın rekabet maddelerinin hava yolu taşımacılığına
tamamıyla uygulanması uzun zaman almıştır. Bunun sebeplerinden biri Topluluk hava
taşımacılığı sektörü liberalleşmeden rekabet kurallarının etkisiz olacağı görüşüydü.
tamamıyla uygulanması uzun zaman almıştır. Bunun sebeplerinden biri Topluluk hava
taşımacılığı sektörü liberalleşmeden rekabet kurallarının etkisiz olacağı görüşüydü.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Komisyon Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 101(1) maddesine göre yasaktan muaf olan belli anlaşma, karar ve uyumlu eylemlerle ilgili tüzük kabul ettiği ve komisyon özellikle ilgili anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere yönelik grup muafiyetlerini kabul edebildiği durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni açılmış ve yoğunluğu düşük, tarifeli hava yolu taşımacılığı hatlarında ortak uçuş faaliyetlerinin düzenlenmemesi
B
Hava yolu işletmelerinin uçuş tarifelerinin ortak planlaması ve koordinasyonu
C
Hava alanlarında ve hava alanı planlamasında (programlamada) slot tahsisi alınması
D
Hava taşımacılığı kapsamında faaliyet gösteren işletmelerin, uçuş tarifelerinin belirlenmesi, rezervasyon ve biletleme işlemlerine ilişkin bilgisayarlı rezervasyon sistemlerinin ortak satın alımı, geliştirilmesi ve işletilmesi
E
Tarifeli hava yolu taşımacılığı hizmetlerinde yolcu, bagaj ve yük taşımacılığının fiyat tarifeleri hakkında danışma
Açıklama:
487/2009 sayılı Tüzüğe göre, Komisyon Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 101(1) (eski madde numarası 81(1)) maddesine göre yasaktan muaf olan belli anlaşma, karar ve uyumlu eylemlerle ilgili tüzük kabul edebilir. Komisyon özellikle
aşağıdaki konularla ilgili anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere yönelik grup muafiyetlerini kabul edebilir:
• Hava yolu işletmelerinin uçuş tarifelerinin ortak planlaması ve koordinasyonu.
• Tarifeli hava yolu taşımacılığı hizmetlerinde yolcu, bagaj ve yük taşımacılığının fiyat tarifeleri hakkında danışma.
• Yeni açılmış ve yoğunluğu düşük, tarifeli hava yolu taşımacılığı hatlarında (Pazara erişimin ve/veya pazara girişin tüm hava yolu işletmeleri için yeni olduğu hava yolu pazarlarında) ortak uçuş faaliyetlerinin düzenlenmesi.
• Havaalanlarında ve havaalanı planlamasında (programlamada) slot tahsisi; Komisyon 18 Ocak 1993 ve 95/93 sayılı topluluk havaalanlarında slot tahsisi için ortak kurallar hakkında Konsey Tüzüğü ile uyumlu olmaya dikkat etmelidir.
• Hava taşımacılığı kapsamında faaliyet gösteren işletmelerin, uçuş tarifelerinin belirlenmesi, rezervasyon ve biletleme işlemlerine ilişkin bilgisayarlı rezervasyon sistemlerinin ortak satın alımı, geliştirilmesi ve işletilmesi; komisyon 24 Temmuz 1989 tarih ve 2299/89 sayılı bilgisayarlı rezervasyon sistemleri için davranış kodu hakkında Konsey Tüzüğü ile uyumlu olmaya dikkat etmelidir
aşağıdaki konularla ilgili anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere yönelik grup muafiyetlerini kabul edebilir:
• Hava yolu işletmelerinin uçuş tarifelerinin ortak planlaması ve koordinasyonu.
• Tarifeli hava yolu taşımacılığı hizmetlerinde yolcu, bagaj ve yük taşımacılığının fiyat tarifeleri hakkında danışma.
• Yeni açılmış ve yoğunluğu düşük, tarifeli hava yolu taşımacılığı hatlarında (Pazara erişimin ve/veya pazara girişin tüm hava yolu işletmeleri için yeni olduğu hava yolu pazarlarında) ortak uçuş faaliyetlerinin düzenlenmesi.
• Havaalanlarında ve havaalanı planlamasında (programlamada) slot tahsisi; Komisyon 18 Ocak 1993 ve 95/93 sayılı topluluk havaalanlarında slot tahsisi için ortak kurallar hakkında Konsey Tüzüğü ile uyumlu olmaya dikkat etmelidir.
• Hava taşımacılığı kapsamında faaliyet gösteren işletmelerin, uçuş tarifelerinin belirlenmesi, rezervasyon ve biletleme işlemlerine ilişkin bilgisayarlı rezervasyon sistemlerinin ortak satın alımı, geliştirilmesi ve işletilmesi; komisyon 24 Temmuz 1989 tarih ve 2299/89 sayılı bilgisayarlı rezervasyon sistemleri için davranış kodu hakkında Konsey Tüzüğü ile uyumlu olmaya dikkat etmelidir
Soru 67
Satıştan elde edilen gelirlerin tümü aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Deregülasyon
B
Ciro
C
Muafiyet
D
Liberalleşme
E
Oligopol
Açıklama:
Ciro: Satıştan elde edilen gelirlerin tümü
Soru 68
Avrupa Birliği’nde devlet yardımları, Roma Antlaşması’nın 87. maddesinde düzenlenmişken Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 107-109. maddeleri arasında düzenlenmiştir ve Antlaşmanın 107. maddesinin 3. fıkrasına göre aşağıdakilerden hangisi iç pazarla bağdaşan desteklerden değildir?
Seçenekler
A
Yaşam standardının anormal ölçüde düşük olduğu veya ciddi boyutta eksik istihdamın var olduğu bölgeler ile yapısal, ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alınarak, bölgelerin ekonomik gelişmesini teşvik etmeye yönelik destekler
B
Avrupa’nın ortak çıkarını ilgilendiren önemli bir projenin gerçekleştirilmesinin teşvik edilmesine veya bir üye devlet ekonomisinde ortaya çıkan ciddi bir bozulmanın düzeltilmesine yönelik destekler
C
Komisyon üye devletlerden bildirim aldığında kriterleri uygular ve soruşturmayı yapar
D
Ticaret koşullarını ve Birlik içindeki rekabeti ortak çıkarlara aykırılık teşkil edecek ölçüde etkilememesi kaydıyla, kültürün ve kültürel mirasın korunmasını teşvik etmeye yönelik destekler
E
Ticaret koşulları ortak çıkarlara zarar verecek ölçüde olumsuz şekilde etkilemedikçe, belirli ekonomik faaliyetlerin veya belirli ekonomik bölgelerin gelişmesini kolaylaştırmaya yönelik destekler.
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde devlet yardımları, Roma Antlaşması’nın 87. maddesinde düzenlenmişken Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 107-109. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Antlaşmanın 107. maddesinin 3. fıkrasına göre aşağıdaki desteklerin iç pazarla bağdaştığı kabul edilmektedir:
1. Yaşam standardının anormal ölçüde düşük olduğu veya ciddi boyutta eksik istihdamın var olduğu bölgeler ile yapısal, ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alınarak, bölgelerin ekonomik gelişmesini teşvik etmeye yönelik destekler.
2. Avrupa’nın ortak çıkarını ilgilendiren önemli bir projenin gerçekleştirilmesinin teşvik edilmesine veya bir üye devlet ekonomisinde ortaya çıkan ciddi bir bozulmanın düzeltilmesine yönelik destekler.
3. Ticaret koşulları ortak çıkarlara zarar verecek ölçüde olumsuz şekilde etkilemedikçe, belirli ekonomik faaliyetlerin veya belirli ekonomik bölgelerin gelişmesini kolaylaştırmaya yönelik destekler.
4. Ticaret koşullarını ve Birlik içindeki rekabeti ortak çıkarlara aykırılık teşkil edecek ölçüde etkilememesi kaydıyla, kültürün ve kültürel mirasın korunmasını teşvik etmeye yönelik destekler.
5. Konsey’in, Komisyon’un önerisi üzerine bir kararla belirleyeceği diğer destek kategorileri.
1. Yaşam standardının anormal ölçüde düşük olduğu veya ciddi boyutta eksik istihdamın var olduğu bölgeler ile yapısal, ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alınarak, bölgelerin ekonomik gelişmesini teşvik etmeye yönelik destekler.
2. Avrupa’nın ortak çıkarını ilgilendiren önemli bir projenin gerçekleştirilmesinin teşvik edilmesine veya bir üye devlet ekonomisinde ortaya çıkan ciddi bir bozulmanın düzeltilmesine yönelik destekler.
3. Ticaret koşulları ortak çıkarlara zarar verecek ölçüde olumsuz şekilde etkilemedikçe, belirli ekonomik faaliyetlerin veya belirli ekonomik bölgelerin gelişmesini kolaylaştırmaya yönelik destekler.
4. Ticaret koşullarını ve Birlik içindeki rekabeti ortak çıkarlara aykırılık teşkil edecek ölçüde etkilememesi kaydıyla, kültürün ve kültürel mirasın korunmasını teşvik etmeye yönelik destekler.
5. Konsey’in, Komisyon’un önerisi üzerine bir kararla belirleyeceği diğer destek kategorileri.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Devlet yardımı Avrupa Komisyon tarafından onaylanalarak tabi tutulan koşullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre için yapılmalı
B
Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca ya da gelecekte daha fazla yardım istenmemeli
C
Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmeli
D
Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamalı
E
Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalı
Açıklama:
Devlet yardımı Komisyon tarafından onaylandığında şu koşullara tabi tutulmaktaydı:
• Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre için yapılmalıdır. Örneğin, finansal sağlık ve gelecekteki ticari canlılığını güvence etmede teşebbüsü yenilemek için yapılmalıdır
• Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca ya da gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir. Yardım bu yüzden bir kez, son kez prensibinde bir kerelik olmalıdır.
• Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
• Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır.
• Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır.
• Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre için yapılmalıdır. Örneğin, finansal sağlık ve gelecekteki ticari canlılığını güvence etmede teşebbüsü yenilemek için yapılmalıdır
• Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca ya da gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir. Yardım bu yüzden bir kez, son kez prensibinde bir kerelik olmalıdır.
• Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
• Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır.
• Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır.
Soru 70
Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyumlu eylem
B
Rekabet
C
Damping
D
Ciro
E
Hâkim durum
Açıklama:
Hâkim Durum: Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve
müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü
müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü
Soru 71
Komisyon Birleşmelerin Kontrolü Tüzüğü’nde yer alan yeni Birleşme Tüzüğü hangi tarihde yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
26 Şubat 2004
B
14 Aralık 1987
C
6 Mart 1995
D
1 Mayıs 2004
E
1 Kasım 1993
Açıklama:
Komisyon Birleşmelerin Kontrolü Tüzüğü’nde yer alan yeni Birleşme Tüzüğü 1 Mayıs 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
1 Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Birliği Antlaşması’yla Avrupa Ekonomik Topluluğunu Kuran Antlaşma’nın adı Avrupa Topluluğunu Kuran Antlaşma olarak değişmiştir.
Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasındaki Ortaklık Anlaşması çerçevesinde oluşturulan Ortaklık Konseyi’nin 6 Mart 1995 tarih ve 1/95 sayılı kararı ile bir Gümrük Birliği kurulmuştur.
14 Aralık 1987 tarihinde kabul edilen ilk liberalizasyon önlemleri paketiyle, ücretler, kapasite paylaşımı ve pazara giriş kurallarında esneklik getirilmiştir. Ayrıca AB sınırları içinde gerçekleşen sivil havacılık meselelerine topluluk kontrolü prensibi getirilmiştir.
26 Şubat 2004 tarih ve 411/2004 sayılı Konsey Tüzüğü, AB ve üçüncü ülkeler arasındaki hava yolu taşımacılığına rekabet kurallarının uygulanmasıyla ilgili 3975/87 sayılı Konsey Tüzüğünü yürürlükten kaldırırken, 3976/87 sayılı Konsey Tüzüğü ile 1/2003 sayılı Konsey Tüzüğünde değişiklik yapmıştır.
1 Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Birliği Antlaşması’yla Avrupa Ekonomik Topluluğunu Kuran Antlaşma’nın adı Avrupa Topluluğunu Kuran Antlaşma olarak değişmiştir.
Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasındaki Ortaklık Anlaşması çerçevesinde oluşturulan Ortaklık Konseyi’nin 6 Mart 1995 tarih ve 1/95 sayılı kararı ile bir Gümrük Birliği kurulmuştur.
14 Aralık 1987 tarihinde kabul edilen ilk liberalizasyon önlemleri paketiyle, ücretler, kapasite paylaşımı ve pazara giriş kurallarında esneklik getirilmiştir. Ayrıca AB sınırları içinde gerçekleşen sivil havacılık meselelerine topluluk kontrolü prensibi getirilmiştir.
26 Şubat 2004 tarih ve 411/2004 sayılı Konsey Tüzüğü, AB ve üçüncü ülkeler arasındaki hava yolu taşımacılığına rekabet kurallarının uygulanmasıyla ilgili 3975/87 sayılı Konsey Tüzüğünü yürürlükten kaldırırken, 3976/87 sayılı Konsey Tüzüğü ile 1/2003 sayılı Konsey Tüzüğünde değişiklik yapmıştır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan anlaşma ve uyumlu eylemler, belirli koşulları taşımaları halinde yasaklama dışında bırakılmasıdır?
Seçenekler
A
Monopol
B
Anti tröst
C
Muafiyet
D
Deregülasyon
E
Liberalleşme
Açıklama:
Rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan anlaşma ve uyumlu eylemler, belirli koşulları taşımaları halinde yasaklama dışında bırakılmaktadır: Bu durum muafiyet olarak adlandırılır.
Muafiyet, bireysel muafiyet ve grup muafiyeti olmak üzere ikiye ayrılır. Grup muafiyeti, muafiyet şartlarının gerçekleşmesi halinde Komisyonun belirli konulardaki anlaşma türlerine çıkartacağı tüzükler ile toplu olarak muafiyet tanımasıdır. Örneğin, araştırma geliştirme anlaşmalarına grup muafiyeti tanınması. Bireysel muafiyet ise grup muafiyeti tebliği kapsamı dışında kalan durumlarda muafiyet şartlarının gerçekleşmesi halinde Komisyon tarafından verilen muafiyettir.
Muafiyet, bireysel muafiyet ve grup muafiyeti olmak üzere ikiye ayrılır. Grup muafiyeti, muafiyet şartlarının gerçekleşmesi halinde Komisyonun belirli konulardaki anlaşma türlerine çıkartacağı tüzükler ile toplu olarak muafiyet tanımasıdır. Örneğin, araştırma geliştirme anlaşmalarına grup muafiyeti tanınması. Bireysel muafiyet ise grup muafiyeti tebliği kapsamı dışında kalan durumlarda muafiyet şartlarının gerçekleşmesi halinde Komisyon tarafından verilen muafiyettir.
Soru 73
Ekonomi hukuku açısından bakıldığında, amaçlarının, oligopolcü teşebbüslerin kartel oluşturmalarının ya da birleşerek monopol gücü elde etmelerinin veya elde etmeye çalışmalarının engellenmesi olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anti tröst
B
Deregülasyon
C
Liberalleşme
D
Muafiyet
E
Slot tahsisi
Açıklama:
Rekabet kanunları bir çeşit ekonomi anayasası olarak görülebilir. Serbest rekabetçi sistemleri benimseyen tüm ekonomilerde, bu sistemi koruyucu nitelikli rekabet kanunlarına gerek duyulmaktadır. Ekonomi hukuku açısından bakıldığında, rekabet kanunlarının ya da ekonomideki ifadesiyle anti tröst kanunlarının amaçlarının, oligopolcü teşebbüslerin kartel oluşturmalarının ya da birleşerek (tröst) monopol gücü elde etmelerinin veya elde etmeye çalışmalarının engellenmesi olduğu belirtilmektedir. Rekabetin ortadan kalkması sonucu ortaya çıkacak sorunların bertaraf edilmesi, ekonomik sistemin bir rekabet kanunu ile desteklenmesi ve bu kanunu uygulayacak etkin bir rekabet otoritesinin tesis edilmesi ile mümkün olabilecektir. Türkiye’de de Rekabet Kurumu ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile bu sağlanmaya çalışılmaktadır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi 25 Haziran 1993 tarihinde 1617/93 sayılı Komisyon Tüzüğü ile hava yolu taşımacılığı sektöründeki bazı anlaşma, karar ve uyumlu eylemlerin düzenlenmesi için çıkarılmış tüzük kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Tarifeli hava yolu taşımacılığında uçuş tarifelerinin ortaklaşa planlanması
B
Ortaklaşa koordinasyonunun sağlanması
C
Ortak uçuş faaliyetleri
D
Yolcu ve kargo fiyat tarifeleri
E
Hava yolu taşıması kullanıcılarının bundan fayda sağlaması
Açıklama:
3976/87 sayılı Konsey Tüzüğüne dayanılarak, hava yolu taşımacılığı sektöründeki bazı anlaşma, karar ve uyumlu eylemlerin Roma Antlaşması’nın 81 ve 82’nci maddelerinin uygulanmasından muaf tutulmasına ilişkin olarak, 25 Haziran 1993 tarihinde 1617/93 sayılı Komisyon Tüzüğü” çıkarılmıştır. Bu tüzüğün adı “tarifeli hava yolu taşımacılığında uçuş tarifelerinin ortaklaşa planlanması ve koordinasyonu, ortak uçuş faaliyetleri, yolcu ve kargo fiyat tarifeleri hakkında danışma ve havaalanlarında slot tahsisi ile ilgili konularda yapılan anlaşma ve uyumlu eylemlere Roma Antlaşması’nın 81(3) maddesinin uygulanması ile ilgili 1617/93 sayılı Komisyon Tüzüğü”dür.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Hava yolu taşımacılığı sektöründe coğrafik olarak eşiklerin belirlenmesinde Komisyonun yararlandığı yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Son varış noktası yöntemi
B
Bütün pazarlara genişlemesi
C
Hatların Ortak Pazara etkisi
D
Farklı rekabet otoriteleri arasında etkili iletişim
E
Hava yolu taşımacılığı sektöründe birleşmelerin artması
Açıklama:
Birleşmelerin Kontrolü Tüzüğü Komisyona Topluluk boyutundaki bütün birleşmeleri inceleme yetkisi verir. Tüzükte yer almamasına rağmen, belirlenen ciro eşiklerini aşıyorsa Komisyon AB dışında meydana gelen bir birleşmeye de Tüzüğü uygulayabilecektir. Böylece bir birleşme topluluk boyutunda ise birleşen taraflar AB ülkeleri vatandaşları olmasa bile Birleşmelerin Kontrolü Tüzüğü uygulanabilecektir. Tüzüğün bulunduğu ülkenin kanunları dışında uygulanmasında, uluslararası hukuk prensipleri temel olarak alınmıştır.
Hava yolu taşımacılığı sektöründe coğrafik olarak eşiklerin belirlenmesi karışıktır bu nedenle özel kurallar uygulanır. Coğrafi olarak ciro eşiklerini belirlemek için Komisyon üç farklı yöntemden yararlanmaktadır:
• “50-50” yöntemi: Kalkış ve varış noktalarındaki ülkelere 50-50 temeline göre tahsis edilen her bir hava yolu pazarı üzerinde meydana getirilen ciro/devir.
• Satış noktası yöntemi: Biletlerin satıldığı ülkeye tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro.
• Son varış noktası yöntemi: Varış noktasına göre tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro.
Kararlarında Komisyon bu yöntemlerden hangisinin kabul edilmesi gerektiğini hiçbir zaman belirtmemiştir ve bu yöntemlerden birini diğerine tercih etmediğini açıkça ifade etmiştir
Hava yolu taşımacılığı sektöründe coğrafik olarak eşiklerin belirlenmesi karışıktır bu nedenle özel kurallar uygulanır. Coğrafi olarak ciro eşiklerini belirlemek için Komisyon üç farklı yöntemden yararlanmaktadır:
• “50-50” yöntemi: Kalkış ve varış noktalarındaki ülkelere 50-50 temeline göre tahsis edilen her bir hava yolu pazarı üzerinde meydana getirilen ciro/devir.
• Satış noktası yöntemi: Biletlerin satıldığı ülkeye tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro.
• Son varış noktası yöntemi: Varış noktasına göre tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro.
Kararlarında Komisyon bu yöntemlerden hangisinin kabul edilmesi gerektiğini hiçbir zaman belirtmemiştir ve bu yöntemlerden birini diğerine tercih etmediğini açıkça ifade etmiştir
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi ABD ve AB rekabet otoriteleri arasında rekabeti bozan durumlar için büyük ölçüde iş birliği içinde hareket edilmesine rağmen General Electric ve Honeywell şirketleri arasındaki birleşme kararının onaylanmamasının nedeni değildir?
Seçenekler
A
AB Komisyonu tarafından AB Rekabet Hukuku ile uyumsuz olduğu gerekçe gösterilmiştir
B
Birleşme kararı, lider uçak motoru üreticisi GE’nin lider havacılık ürünleri üreticisi Honeywell’i devralmasını içermekteydi
C
Honeywell’in, GE’nin finansal gücünden faydalanarak haksız rekabet yaratarak dengelerin bozulmasına neden olacaktır.
D
GE’nin havaaracı satın alma, finanse etme ve leasing hizmetleri yoluyla ve indirimli ürün zincirleri yoluyla dikey birleşmeler için potansiyel oluşturacağı kanaatine varmıştır.
E
AB’nin aykırı birleşmelere yaklaşımı, ABD rekabet politikasının temel ilkeleri ile çelişmektedir. ABD rekabet hukuku rakipleri değil rekabeti korumaktadır.
Açıklama:
ABD ve AB rekabet otoriteleri arasında rekabeti bozan durumlar için büyük ölçüde iş birliği içinde hareket edilmesine rağmen arada sırada anlaşmazlıklar da olmaktadır.
Bunun en çarpıcı ve en dikkat çekici örneği GE/Honeywell davasıdır. General Electric ve Honeywell şirketleri arasındaki birleşme kararı, ABD rekabet otoriteleri tarafından onaylanırken AB Komisyonu tarafından AB Rekabet Hukuku ile uyumsuz olduğu gerekçesiyle onaylanmamıştır. Birleşme kararı, lider uçak motoru üreticisi GE’nin lider havacılık ürünleri üreticisi Honeywell’i devralmasını içermekteydi. Komisyon önerilen devralmanın GE’nin büyük jet motoru pazarındaki hakim durumunu güçlendireceği ve havacılık ürünleri pazarında hakim durum yaratacağı sonucuna varmıştır.
Komisyon özellikle Honeywell’in, GE’nin finansal gücünden faydalanacağı (GE sermayesi yoluyla), GE’nin havaaracı satın alma, finanse etme ve leasing hizmetleri yoluyla ve indirimli ürün zincirleri yoluyla dikey birleşmeler için potansiyel oluşturacağı kanaatine varmıştır. Komisyonun kararı ABD rekabet otoriteleri tarafından eleştirilmiştir. Onlara göre; GE zaten büyük jet motoru pazarında hakim durumdadır ve birleşme ne bu hakim durumu güçlendirir ne de havacılık ürünleri pazarında hakim durum yaratır. Honeywell’in rakipleri finansal olarak sağlam yapıdadır, karşı strateji izleyebilirler. Honeywell’in ana müşterileri olan Boeing ve Airbus şirketleri de pazarda yoğun bir rekabet içindedirler.
GE/Honeywell işlemi sonucunda ABD rekabet otoriteleri tarafından yapılan açıklamalara göre, ABD ve AB arasında aykırı birleşmeler ve bunların etkileri üzerine büyük bir fikir ayrılığı ortaya çıkmıştır. AB’nin aykırı birleşmelere yaklaşımı, ABD rekabet politikasının temel ilkeleri ile çelişmektedir. ABD rekabet hukuku rakipleri değil rekabeti korumaktadır.
Bunun en çarpıcı ve en dikkat çekici örneği GE/Honeywell davasıdır. General Electric ve Honeywell şirketleri arasındaki birleşme kararı, ABD rekabet otoriteleri tarafından onaylanırken AB Komisyonu tarafından AB Rekabet Hukuku ile uyumsuz olduğu gerekçesiyle onaylanmamıştır. Birleşme kararı, lider uçak motoru üreticisi GE’nin lider havacılık ürünleri üreticisi Honeywell’i devralmasını içermekteydi. Komisyon önerilen devralmanın GE’nin büyük jet motoru pazarındaki hakim durumunu güçlendireceği ve havacılık ürünleri pazarında hakim durum yaratacağı sonucuna varmıştır.
Komisyon özellikle Honeywell’in, GE’nin finansal gücünden faydalanacağı (GE sermayesi yoluyla), GE’nin havaaracı satın alma, finanse etme ve leasing hizmetleri yoluyla ve indirimli ürün zincirleri yoluyla dikey birleşmeler için potansiyel oluşturacağı kanaatine varmıştır. Komisyonun kararı ABD rekabet otoriteleri tarafından eleştirilmiştir. Onlara göre; GE zaten büyük jet motoru pazarında hakim durumdadır ve birleşme ne bu hakim durumu güçlendirir ne de havacılık ürünleri pazarında hakim durum yaratır. Honeywell’in rakipleri finansal olarak sağlam yapıdadır, karşı strateji izleyebilirler. Honeywell’in ana müşterileri olan Boeing ve Airbus şirketleri de pazarda yoğun bir rekabet içindedirler.
GE/Honeywell işlemi sonucunda ABD rekabet otoriteleri tarafından yapılan açıklamalara göre, ABD ve AB arasında aykırı birleşmeler ve bunların etkileri üzerine büyük bir fikir ayrılığı ortaya çıkmıştır. AB’nin aykırı birleşmelere yaklaşımı, ABD rekabet politikasının temel ilkeleri ile çelişmektedir. ABD rekabet hukuku rakipleri değil rekabeti korumaktadır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliğinde Hava Yolu Taşımacığı Sektöründe devlet yardımları Komisyon tarafından onaylandığında tabi olan koşullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre için yapılmalıdır
B
Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca ya da gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir
C
Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir
D
Ticaret koşulları ortak çıkarlara zarar vermeyecek şekilde, belirli ekonomik bölgelerin gelişmesini
kolaylaştırmaya yönelik desteklerde bulunabilir
kolaylaştırmaya yönelik desteklerde bulunabilir
E
Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır
Açıklama:
Devlet yardımı Komisyon tarafından onaylandığında şu koşullara tabi tutulmaktaydı:
• Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre için yapılmalıdır. Örneğin, finansal sağlık ve gelecekteki ticari canlılığını güvence etmede teşebbüsü yenilemek için yapılmalıdır
• Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca ya da gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir. Yardım bu yüzden bir kez, son kez prensibinde bir kerelik olmalıdır.
• Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
• Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır.
• Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır. Kılavuza ek olarak 659/1999 sayılı ve 22 Mart 1999 tarihli Konsey Tüzüğü de Antlaşmanın 88. maddesinin (eski 93.madde) uygulanmasında detaylı kuralları içermektedir.
Kılavuza ve Tüzüğe göre Komisyon, tek pazarın liberalleştirilmesini tamamlama görüşüyle, ilgili hava yolu şirketlerinin yeniden yapılanmasına yardım etmek üzere yetkilendirilmiştir. Yeniden yapılanma ihtiyacı olan hava yolu şirketlerinin çoğuna yardım edilmiş ve artık devlet yardımının gerekli olmadığı düşünülmeye başlanmıştır.
• Yardım yeniden yapılanma programının bir kısmını oluşturmalı ve sınırlı bir süre için yapılmalıdır. Örneğin, finansal sağlık ve gelecekteki ticari canlılığını güvence etmede teşebbüsü yenilemek için yapılmalıdır
• Yeniden yapılanma programı müstakil olmalı, yani programın süresi boyunca ya da gelecekte daha fazla yardım istenmemelidir. Yardım bu yüzden bir kez, son kez prensibinde bir kerelik olmalıdır.
• Finansal ve ticari canlılığın tekrar kazanılması için gerekliyse yeniden yapılanma programı kapasiteyi kesmelidir.
• Program herhangi bir genişlemeyi öngörmemelidir örneğin, hava aracı sayısında ya da koltuk sayısında artışa sebep olmamalıdır.
• Hükûmet hava yolu şirketinin yönetiminde rol oynamamalıdır. Kılavuza ek olarak 659/1999 sayılı ve 22 Mart 1999 tarihli Konsey Tüzüğü de Antlaşmanın 88. maddesinin (eski 93.madde) uygulanmasında detaylı kuralları içermektedir.
Kılavuza ve Tüzüğe göre Komisyon, tek pazarın liberalleştirilmesini tamamlama görüşüyle, ilgili hava yolu şirketlerinin yeniden yapılanmasına yardım etmek üzere yetkilendirilmiştir. Yeniden yapılanma ihtiyacı olan hava yolu şirketlerinin çoğuna yardım edilmiş ve artık devlet yardımının gerekli olmadığı düşünülmeye başlanmıştır.
Soru 78
Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Damping
B
Hâkim Durum
C
Uyumlu Eylem
D
Anti tröst
E
Deregülasyon
Açıklama:
Damping: İhracatçı firmanın malını dış piyasada, iç piyasada sattığından daha düşük fiyatla satmasıdır.
Hâkim Durum: Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü
Uyumlu Eylem: İki ya da daha fazla teşebbüsün aralarında yazılı veya sözlü bir anlaşma bulunmaksızın, bilinçli olarak ekonomik ve rasyonel gerekçelere dayanmayan paralel davranışlarda bulunmaları
Slot: Havaalanında belirli bir gün ve saatte iniş veya kalkış amacıyla alt yapının tamamını kullanmak üzere verilen izindir.
Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur.
Anti tröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma, tekelleşmenin karşıtı.
Hâkim Durum: Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü
Uyumlu Eylem: İki ya da daha fazla teşebbüsün aralarında yazılı veya sözlü bir anlaşma bulunmaksızın, bilinçli olarak ekonomik ve rasyonel gerekçelere dayanmayan paralel davranışlarda bulunmaları
Slot: Havaalanında belirli bir gün ve saatte iniş veya kalkış amacıyla alt yapının tamamını kullanmak üzere verilen izindir.
Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur.
Anti tröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma, tekelleşmenin karşıtı.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de hava yolu taşımacılığında devlet yardımı olarak görülebilecek uygulamalardan biridir?
Seçenekler
A
Hizmetin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmeler sağlaması
B
İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması
C
Hava yolu şirketlerine yakıt alımlarında sağlanan özel tüketim vergisi muafiyeti
D
Rekabetin belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu olanlardan fazla sınırlanmaması gerekmektedir
E
Tüketicinin yapılan iyileşmelerden yarar sağlaması
Açıklama:
Türkiye’de hava yolu taşımacılığında devlet yardımı olarak görülebilecek uygulamalar şunlardır: hava yolu şirketlerine yakıt alımlarında sağlanan özel tüketim vergisi muafiyeti, THY’ye verilen geçmiş hazine garantileri
Rekabet Kurumunun muafiyet verebilmesi için yapılan anlaşmanın hizmetin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmeler sağlaması, tüketicinin bundan yarar sağlaması, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, rekabetin belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu
olanlardan fazla sınırlanmaması gerekmektedir. Eğer anlaşma bu dört koşulu sağlamıyorsa muafiyet verilmeyecektir.
Ayrıca anlaşma rekabeti sınırlandırıyor veya ortadan kaldırıyorsa Rekabet Kurumu tarafından yaptırım uygulanacaktır.
Rekabet Kurumunun muafiyet verebilmesi için yapılan anlaşmanın hizmetin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmeler sağlaması, tüketicinin bundan yarar sağlaması, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, rekabetin belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu
olanlardan fazla sınırlanmaması gerekmektedir. Eğer anlaşma bu dört koşulu sağlamıyorsa muafiyet verilmeyecektir.
Ayrıca anlaşma rekabeti sınırlandırıyor veya ortadan kaldırıyorsa Rekabet Kurumu tarafından yaptırım uygulanacaktır.
Soru 80
Türkiye’de hava yolu taşımalacılığı sektöründe liberalleşme hangi yılda başlamıştır?
Seçenekler
A
1994
B
1997
C
2001
D
2003
E
2010
Açıklama:
Türkiye’de hava yolu taşımalacılığı sektöründe liberalleşme 2003 yılında başlamıştır. 2003 yılının sonlarına doğru Ulaştırma Bakanlığı tarafından özel hava yolu işletmelerinin iç hat pazarına girmelerinin önündeki engeller kaldırılmış böylece rekabet ortamının oluşması için zemin hazırlanmıştır.
Soru 81
Liberal ekonomik sistemin temeli ............ Liberal ekonomik düzeni ve bunun için gerekli olan .......... savunanlar bu sayede, kaynakların etkin ve verimli bir biçimde kullanılabileceğini, fiyatların düşebileceğini, maliyetleri düşürmek için tasarruf yapılacağını, yaratıcılığın gelişeceğini, yeni teknolojilerin bulunacağını ve bunların üretimde kullanılabileceğini iddia etmektedirler.
Boşluğa hangi kavram getirilmelidir?
Boşluğa hangi kavram getirilmelidir?
Seçenekler
A
Serbest Rekabet
B
Serbest Ekonomi
C
Rekabet Hukuku
D
Mal ve Hizmet Piyasası
E
Rekabet Kanunu
Açıklama:
Liberal ekonomik sistemin temeli serbest rekabettir. Liberal ekonomik düzeni ve bunun için gerekli olan serbest rekabeti savunanlar bu sayede, kaynakların etkin ve verimli bir biçimde kullanılabileceğini, fiyatların düşebileceğini, maliyetleri düşürmek için tasarruf yapılacağını, yaratıcılığın gelişeceğini, yeni teknolojilerin bulunacağını ve bunların üretimde kullanılabileceğini iddia etmektedirler.
Soru 82
I. Ekonomide tekelleşmeye engel olma, tekelleşmenin karşıtı.
II. Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır.
III. Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır.
Yukarıda tanımları verilen kavramlar hangi şıkta doğru sıra ile verilmiştir.
II. Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır.
III. Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır.
Yukarıda tanımları verilen kavramlar hangi şıkta doğru sıra ile verilmiştir.
Seçenekler
A
Oligopol
Monopol
Antitröst
Monopol
Antitröst
B
Oligopol
Antitröst
Monopol
Antitröst
Monopol
C
Antitröst
Oligopol
Monopol
Oligopol
Monopol
D
Monopol
Oligopol
Antitröst
Oligopol
Antitröst
E
Oligopol
Monopol
Antitröst
Monopol
Antitröst
Açıklama:
Antitröst: Ekonomide tekelleşmeye engel olma, tekelleşmenin karşıtı.
Oligopol: Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır.
Monopol: Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır.
Oligopol: Bir malın birkaç satıcısının mevcut olduğu piyasadır.
Monopol: Bir malın tek bir satıcısının bulunduğu piyasadır.
Soru 83
Rekabete ilişkin ilk yasal düzenleme fikri .... yüzyılın ortalarında ....... ticari hayatta tröstleşme eğilimlerinin artması üzerine tartışılmaya başlanmıştır.
Boşluklara hangi kavramlar getirilmelidir?
Boşluklara hangi kavramlar getirilmelidir?
Seçenekler
A
21-ABD'de
B
20-Rusya'da
C
21-İngiltere'de
D
20- İngiltere
E
19- ABD'de
Açıklama:
Rekabete ilişkin ilk yasal düzenleme fikri 19. yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nde ticari hayatta tröstleşme eğilimlerinin artması üzerine tartışılmaya başlanmıştır.
Soru 84
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşmasının önemi hangi şıkta doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Serbest Ekonominin öncüsü olması
B
Roma Anlaşmasına öncülük etmesi
C
Piyasalarda dengenin sağlanması
D
Ortak bir pazar yaratması
E
Avrupa Ekonomik Topluluğunu kuran anlaşma olması
Açıklama:
18 Nisan 1951 tarihinde imzalanan Avrupa Kömür ve Çelik
Topluluğu (AKÇT) Antlaşması’nın başlattığı süreçte Avrupa Ekonomik Topluluğu’nu (AET) kuran Roma Antlaşması’nın Ocak 1958 tarihinde yürürlüğe girmesidir. Özellikle kömür ve çelik sektörlerine yönelik olan AKÇT Antlaşması rekabet düzenlemeleri bakımından iki önemli madde (65 ve 66 ncı maddeler) içermektedir. Söz konusu maddeler, hükümleri Roma Antlaşması’nda öngörülen rekabet sistemine de öncülük etmiştir
Topluluğu (AKÇT) Antlaşması’nın başlattığı süreçte Avrupa Ekonomik Topluluğu’nu (AET) kuran Roma Antlaşması’nın Ocak 1958 tarihinde yürürlüğe girmesidir. Özellikle kömür ve çelik sektörlerine yönelik olan AKÇT Antlaşması rekabet düzenlemeleri bakımından iki önemli madde (65 ve 66 ncı maddeler) içermektedir. Söz konusu maddeler, hükümleri Roma Antlaşması’nda öngörülen rekabet sistemine de öncülük etmiştir
Soru 85
I. Roma Antlaşması’nda Rekabet Politikası başlığı altında ayrı bir bölüme yer verilmiştir.
II. Teşebbüsler arasında gerçekleşen ve hâkim durum yaratma ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirme yoluyla rekabeti önemli ölçüde kısıtlayan birleşme ya da devralmalara ilişkin bir düzenlemeden yoksun kalmıştır.
III. İlk kez rekabete ilişkin uluslar üstü bir düzenleme olması Roma Anlaşmasını ulusal rekabet kanunlarından ayıran bir özelliğidir.
IV. Roma Anlaşmasının temel amacı üye ülkeleri içeren ortak pazarın kaldırılmasıdır.
Hangileri Roma Anlaşmasının özelliklerindendir?
II. Teşebbüsler arasında gerçekleşen ve hâkim durum yaratma ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirme yoluyla rekabeti önemli ölçüde kısıtlayan birleşme ya da devralmalara ilişkin bir düzenlemeden yoksun kalmıştır.
III. İlk kez rekabete ilişkin uluslar üstü bir düzenleme olması Roma Anlaşmasını ulusal rekabet kanunlarından ayıran bir özelliğidir.
IV. Roma Anlaşmasının temel amacı üye ülkeleri içeren ortak pazarın kaldırılmasıdır.
Hangileri Roma Anlaşmasının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
I-IV
C
II-III-IV
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Roma Antlaşması’nın 2. maddesinde, temel amaç “üye ülkeler arasında bir ortak pazarın yaratılması” olarak belirlenmiş ve 3. maddenin (g) bendinde ifadesini bulan “iç pazar dahilinde rekabetin bozulmamasını sağlayacak bir sistemin kurulması” bu amaca yönelik önemli araçlardan birisi olarak kabul edilmiştir. Bu çerçevede, Roma Antlaşması’nda Rekabet Politikası başlığı altında ayrı bir bölüme yer verilmiştir. Bu bölümde yer alan ve teşebbüsler arası rekabeti kısıtlayıcı uygulamaları düzenleyen ve hâkim durumdaki teşebbüslerin bu hâkim durumlarını kötüye kullanmalarını yasaklayan maddelerle teşebbüslere uygulanacak rekabet kuralları düzenlenmiştir. Ancak, Roma Antlaşması, imzalandığı dönemin şartları nedeniyle, teşebbüsler arasında gerçekleşen ve hâkim durum yaratma ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirme yoluyla rekabeti önemli ölçüde kısıtlayan birleşme ya da devralmalara ilişkin bir düzenlemeden yoksun kalmıştır. Bu eksiklik, uzun çabalar sonucunda üzerinde anlaşmaya varılan
4064/89 Sayılı Birleşme Tüzüğü’nün 1990 yılında yürürlüğe girmesi ile giderilmiştir. 2004 yılında ilgili tüzüğü yürürlükten kaldıran 20 Ocak 2004 tarih ve 139/2004 sayılı Birleşme Tüzüğü yürürlüğe girmiştir (Rekabet Kurumu Faaliyet Raporu, 2006). Roma Antlaşması’nda yer alan rekabet kurallarını ulusal rekabet kanunlarından ayıran önemli iki özellik; ilk kez rekabete ilişkin uluslar üstü bir düzenleme olması ve temel amacının, üye ülkeleri içeren ortak bir pazar yaratılmasıdır. Roma Antlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra birçok üye ülke Roma Antlaşması’nda ve ikincil mevzuatta öngörülen düzenlemelere paralel olarak kendi ulusal rekabet kanunlarını çıkarmış ya da değiştirmişlerdir.
4064/89 Sayılı Birleşme Tüzüğü’nün 1990 yılında yürürlüğe girmesi ile giderilmiştir. 2004 yılında ilgili tüzüğü yürürlükten kaldıran 20 Ocak 2004 tarih ve 139/2004 sayılı Birleşme Tüzüğü yürürlüğe girmiştir (Rekabet Kurumu Faaliyet Raporu, 2006). Roma Antlaşması’nda yer alan rekabet kurallarını ulusal rekabet kanunlarından ayıran önemli iki özellik; ilk kez rekabete ilişkin uluslar üstü bir düzenleme olması ve temel amacının, üye ülkeleri içeren ortak bir pazar yaratılmasıdır. Roma Antlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra birçok üye ülke Roma Antlaşması’nda ve ikincil mevzuatta öngörülen düzenlemelere paralel olarak kendi ulusal rekabet kanunlarını çıkarmış ya da değiştirmişlerdir.
Soru 86
1970’li yıllardan itibaren Türkiye’de rekabet hukuku ile ilgili çalışmalar yapılmasına karşın, “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK)”, .......... yılında kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.
Boşluğa hangisi gelmelidir?
Boşluğa hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
2013
B
1980
C
2003
D
1999
E
1994
Açıklama:
1970’li yıllardan itibaren Türkiye’de rekabet hukuku ile ilgili çalışmalar yapılmasına karşın, “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK)”, 07.12.1994 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.
Soru 87
I- Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur.
II- Serbest bir duruma gelmek
Yukarıda tanımları verilen kavramlar hangisinde doğru verilmiştir?
II- Serbest bir duruma gelmek
Yukarıda tanımları verilen kavramlar hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Deregülasyon- Liberalleşme
B
Anti tröst- Liberalleşme
C
Anti tröst- Oligopol
D
Liberalleşme- Monopol
E
Deregülasyon- Oligopol
Açıklama:
Deregülasyon: Belli bir alanda devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılması durumudur.
Liberalleşme: Serbest bir duruma gelmek
Liberalleşme: Serbest bir duruma gelmek
Soru 88
Muafiyet, bireysel muafiyet ve grup muafiyeti olmak üzere ikiye ayrılır. .........., muafiyet şartlarının gerçekleşmesi halinde Komisyonun belirli konulardaki anlaşma türlerine çıkartacağı tüzükler ile toplu olarak muafiyet tanımasıdır. ........ muafiyet ise grup muafiyeti tebliği kapsamı dışında kalan durumlarda muafiyet şartlarının gerçekleşmesi halinde Komisyon tarafından verilen muafiyettir.
Boşluklara sırasıyla hangi kavramlar gelmelidir?
Boşluklara sırasıyla hangi kavramlar gelmelidir?
Seçenekler
A
Toplumsal-Örgütsel
B
Grup-Bireysel
C
Kişisel-Bireysel
D
Toplumsal-Kişisel
E
Grup- Toplumsal
Açıklama:
Rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan anlaşma ve uyumlu eylemler, belirli koşulları taşımaları halinde yasaklama dışında bırakılmaktadır: Bu durum muafiyet olarak adlandırılır. Muafiyet, bireysel muafiyet ve grup muafiyeti olmak üzere ikiye ayrılır. Grup muafiyeti, muafiyet şartlarının gerçekleşmesi halinde Komisyonun belirli konulardaki anlaşma türlerine çıkartacağı tüzükler ile toplu olarak muafiyet tanımasıdır. Örneğin, araştırma geliştirme anlaşmalarına grup muafiyeti tanınması. Bireysel muafiyet ise grup muafiyeti tebliği kapsamı dışında kalan durumlarda muafiyet şartlarının gerçekleşmesi halinde Komisyon tarafından verilen muafiyettir.
Soru 89
I. 50-50 Yöntemi
II. Satış Yöntemi
III. Son Varış Noktası Yöntemi
IV. Kontrol Tüzüğü
Hava yolu taşımacılığı sektöründe coğrafik olarak eşiklerin belirlenmesi karışıktır bu nedenle özel kurallar uygulanır. Yukarıda verilenlerden hangileri bu yöntemlerdendir?
II. Satış Yöntemi
III. Son Varış Noktası Yöntemi
IV. Kontrol Tüzüğü
Hava yolu taşımacılığı sektöründe coğrafik olarak eşiklerin belirlenmesi karışıktır bu nedenle özel kurallar uygulanır. Yukarıda verilenlerden hangileri bu yöntemlerdendir?
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
II-III
E
I-IV
Açıklama:
Hava yolu taşımacılığı sektöründe coğrafik olarak eşiklerin belirlenmesi karışıktır bu nedenle özel kurallar uygulanır. Coğrafi olarak ciro eşiklerini belirlemek için Komisyon üç farklı yöntemden yararlanmaktadır:
• “50-50” yöntemi: Kalkış ve varış noktalarındaki ülkelere 50-50 temeline göre tahsis edilen her bir hava yolu pazarı üzerinde meydana getirilen ciro/devir.
• Satış noktası yöntemi: Biletlerin satıldığı ülkeye tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro.
• Son varış noktası yöntemi: Varış noktasına göre tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro.
• “50-50” yöntemi: Kalkış ve varış noktalarındaki ülkelere 50-50 temeline göre tahsis edilen her bir hava yolu pazarı üzerinde meydana getirilen ciro/devir.
• Satış noktası yöntemi: Biletlerin satıldığı ülkeye tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro.
• Son varış noktası yöntemi: Varış noktasına göre tahsis edilen hava yolu taşımacılığı hizmetlerinden ortaya çıkan ciro.
Soru 90
I. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar
II. Piyasada hâkim durumda olan teşebbüslerin bu güçlerini kötüye kullanması.
III. Hâkim durum yaratmaya veya var olan bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik ve bunun sonucu olarak rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri rekabet kapsamında yasaklanan faaliyetleri içermektedir?
II. Piyasada hâkim durumda olan teşebbüslerin bu güçlerini kötüye kullanması.
III. Hâkim durum yaratmaya veya var olan bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik ve bunun sonucu olarak rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri rekabet kapsamında yasaklanan faaliyetleri içermektedir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-III
C
I-II-III
D
I-II
E
Yalnız II
Açıklama:
RKHK kapsamında yasaklanan faaliyetleri üç ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar aşağıda sıralanmıştır:
• Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar (RKHK m.4).
• Piyasada hâkim durumda olan teşebbüslerin bu güçlerini kötüye kullanması (RKHK m.6).
• Hâkim durum yaratmaya veya var olan bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik ve bunun sonucu olarak rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar. (RKHK m.7).
• Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar (RKHK m.4).
• Piyasada hâkim durumda olan teşebbüslerin bu güçlerini kötüye kullanması (RKHK m.6).
• Hâkim durum yaratmaya veya var olan bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik ve bunun sonucu olarak rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar. (RKHK m.7).