Davranış Bilimleri II - Havacılık Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji bilimi ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Psikoloji yalnızca insan davranışlarını anlamaya çalıştığından insan duyguları ve zihinsel süreçlere odaklanmaz.

Psikoloji insan davranışlarını içinde bulundukları sosyal ve kültürel çevre içinde inceler.

Psikoloji bilimsel bir alandır.

Psikoloji insan davranışıyla olduğu kadar zihinsel süreçlerle de ilgilenir

Psikoloji biliminde insan davranışlarını anlayabilmek için bilimsel çalışmalarda daha fazla kontrol edebildikleri hayvanlarla çalışma tercih edilebilmektedir.

Açıklama:

Psikoloji bilimi insan davranışlarını anlamaya çalışırken duygular ve aynı zamanda düşünceler ve zihnin işleyişine yönelik olarak zihinsel süreçlerle de ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi davranışı ve davranışın altında yatan fizyolojik ve zihinsel süreçleri inceleyen bilim dalıdır?

Psikoloji

Fizyoloji

Davranış analizi

Eğitim bilimi

Eğitim psikolojisi

Açıklama:

Davranışı ve davranışın altında yatan fizyolojik ve zihinsel süreçleri inceleyen bilim dalına psikoloji denir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdaki alanlardan hangisi psikoloji alanının bir bilim dalı olarak gelişmesinde öncülük rolüne sahip bilim alandır?

Refleksiyoloji

Fizik tedavi ve rehabilitasyon

Davranış analizi

Fizyoloji

Antropoloji

Açıklama:

Psikoloji alanının bir bilim dalı olarak gelişmesinde fizyoloji alanı öncü rolünü göstermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi ilk psikoloji laboratuvarını kuran bilim insanıdır?

Wilhelm Wundt

William James

Ernst Weber

Gustav Fechner

Max Wertheimer

Açıklama:

İlk psikoloji laboratuvarı William Wundt tarafından kurulmuştu

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi “insan davranışlarının bireyin kontrol edemediği bilinçdışı süreçler ve geçmiş yaşantılar tarafından belirlendiği” görüşünü savunan bakış açısıdır?

Hümanistik bakış açısı

Davranışçı bakış açısı

Psikodinamik bakış açısı

Biyolojik bakış açısı

Bilişsel bakış açısı

Açıklama:

İnsan davranışlarının bireyin kontrol edemediği bilinçdışı süreçler ve geçmiş yaşantılar tarafından belirlendiğini savunan psikoloji bakış açısı psikodinamik bakış açısıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi insan davranışlarını açıklarken yalnızca doğrudan gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlara odaklanarak davranışları açıklamayı hedefleyen bakış açısıdır?

Davranışçı bakış açısı

Psikodinamik bakış açısı

Sosyo-kültürel bakış açısı

Biyolojik bakış açısı

Hümanistik bakış açısı

Açıklama:

Davranışçı bakış açısı insan davranışlarını açıklarken yalnızca doğrudan gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlara odaklanarak davranışları açıklamayı hedefleyen bakış açısıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi duygu, algı, duyum, öğrenme, motivasyon gibi süreçleri incelemek için laboratuvar ortamında genellikle insan olmayan deneklerle çalışılan psikoloji uzmanlık alanlarından biridir?

Sosyal psikoloji

Fizyolojik psikoloji

Gelişim psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Deneysel psikoloji

Açıklama:

Duygu, algı, duyum, öğrenme, motivasyon gibi süreçleri incelemek için laboratuvar ortamında genellikle insan olmayan deneklerle çalışılan psikoloji uzmanlık alanı deneysel psikolojidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel süreçleri inceleyen psikoloji uzmanlık alanlarından biridir

Örgütsel psikoloji

Gelişim psikolojisi

Fizyolojik psikoloji

Bilişsel psikoloji

Deneysel psikoloji

Açıklama:

Bilişsel psikoloji zihinsel süreçleri inceleyen psikoloji uzmanlık alanıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Okul öncesi dönem çocuklarının dil gelişimini incelemek üzere annelerle yapılan bir araştırmada annelere çocuklarının dil gelişim düzeylerinin sorularak çocukların dil gelişim becerilerini irdeleyerek var olan durumu ortaya koymayı hedefleyen bir çalışma hangi bilimsel araştırma yöntemi ile tasarlanabilir?

Betimsel yöntem

Bağıntısal yöntem

Deneysel yöntem

Gelişimsel yöntem

Nedensel-karşılaştırmalı yöntem

Açıklama:

Bir değişkene ilişkin var olan durumu ortaya koyan araştırmalara betimsel yöntem araştırmaları denir. Bu örnekte de çocukların dil gelişiminin halihazırdaki durumu irdelenmek istendiği için betimsel yöntem kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi bir araştırmada değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkisini ortaya koymak üzere tasarlanan bilimsel araştırma yöntemidir?

Eylem araştırması

Bağıntısal araştırma

Betimsel araştırma

Nedensel-karşılaştırmalı araştırma

Deneysel araştırma

Açıklama:

Değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkisini ortaya koymak üzere tasarlanan bilimsel araştırmalara deneysel araştırmalar denir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji biliminin konusu olan zihinsel süreçlere verilebilecek bir örnektir?

Yemek yeme

Gülümseme

Ağlama

Akıl yürütme

Koşma

Açıklama:

Daha ayrıntılı bilgi için Psikoloji Bilimi nedir? başlıklı bölüme bakınız.
Psikoloji davranışın yanısıra ilişkili zihinsel süreçlere de odaklanmaktadır. Zira birçok psikolog
davranışın, ancak zihinsel süreçlerin ve zihnin nasıl çalıştığının anlaşılması ile açıklanmasının mümkün olabileceğine inanmaktadırlar. Bu kapsamda zihinsel süreçler düşünceler, duygular, arzular, hayal
etme, planlama, akıl yürütme, hafıza gibi birçok zihinsel etkinlikleri kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

İlaçların davranışları nasıl etkilediğini incleyen psikolojinin alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Psikofarmakoloji

Spor Psikolojisi

Evrimsel Psikoloji

Gelişim Psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Açıklama:

Fizyolojik psikoloji beyin ile sinir ve endokrin sistemin işleyişinin davranışlar üzerindeki etkilerini
belirlemeye odaklanan bir alandır. Bu alanda yapılan çalışmalardan elde edilen bilgiler bu alanın bir
alt dalı olarak psikofarmakolojiyi ortaya çıkarmıştır. Psikofarmakoloji ise ilaçların, davranışları nasıl
etkilediğini incelemektedir.
Psikofarmakoloji ise ilaçların, davranışları nasıl etkilediğini incelemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Son yıllardaki gelişmelere bağlı olarak psikoloji davranışı ve altında yatan fizyolojik ve zihinsel süreçleri inceleyen bir bilim dalı olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımdan hareketle, aşağıda söylenenlerden hangisi yanlıştır?

Psikoloji insan davranılarını içinde bulundukları sosyal ve kültürel çevre çerçevesinde incelemektedir.

Psikoloji genetik kodların davranışlar üzerinde etkili olabileceğini reddeder.

Psikoloji bir bilimsel alandır.

Psikoloji hem davranışa hem de ilişkili zihinsel süreçlere odaklanır.

Psikoloji davranışın altında yatan fizyolojik süreçlerle ilgilenmektedir.

Açıklama:

Daha ayrıntılı bilgi için psikoloji nedir başlığına gidiniz.
Psikoloji davranışın altında yatan fizyolojik süreçlerle ilgilenmektedir. Bu kapsamda psikologlar
beyin, sinir ve endokrin sistemin işleyişi ve genetik kodların davranışlar üzerindeki etkilerini de incelemektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisinin ilk psikoloji laboratuarını kurması, psikoloji biliminin başlangıcı olarak kabul edilmektedir?

Wundt

Helmholtz

Aristo

Weber

Fechner

Açıklama:

Daha fazla bilgi için ikinci başlığa gidiniz.
Psikolojinin bir bağımsız bilim dalı olarak ortaya çıkmasında Wilhelm Wundt
(1832-1920) araştırmaları öncü bir rol oynamıştır. Wundt, diğer çalışma alanlarında kullanılan teknikler
ile de zihinsel süreçlerin araştırılabileceğinden hareketle Almanya’da ilk psikoloji laboratuvarını 1879
yılında kurmuştur. Dolayısıyla, psikoloji biliminin tarihsel sürecinde Wundt’un ilk psikoloji laboratuvarını
kurması psikoloji biliminin başlangıcı olarak düşünülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

............ olarak bilinen Wundt ve onu izleyen diğer araştırmacıların bakış açısı; zihinsel yapıların ve aktivitelerin temel zihinsel bileşenlerini ortaya çıkarmaya çalışır.
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için en anlamlı seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

İşlevselcilik

İçebakış

Yapısalcılık

Gestalt Psikolojisi

Psikodinamik

Açıklama:

Daha fazla bilgi için psikoloji biliminin tarihsel süreci başlığına gidiniz.
Yapısalcılık olarak bilinen Wundt ve onu izleyen diğer araştırmacıların bakış açısı; zihinsel yapıların ve aktivitelerin temel zihinsel bileşenlerini ortaya çıkarmaya çalışır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji biliminin gelişimine katkı sağlayan işlevselci isimlere bir örnektir?

Tichener

Wundt

Wertheimer

Gestalt

James

Açıklama:

Daha fazla bilgi için psikolojinin tarihsel süreçleri başlığına gidiniz.
Psikolojinin tarihsel süreci içerisinde William James (1842-1910) “Psikolojinin Prensipleri” isimli
kitabı ile psikoloji alanını etkilemiş ve böylece insanların alışkanlıkları, duyguları ve bilinç gibi konulardaki
işlevselci bakış açısını ortaya koymuştur (Wortman, Loftus ve Weaver, 1999). Dolayısıyla James’in
işlevselcilik olarak nitelendirilen bu bakış açısı, zihinsel yapının bileşenlerinden (duyum ve düşünce)
daha çok zihinsel aktivitelerin işlevleri (öğrenme ve algılama) üzerine odaklanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Algı ve düşünmeye tek tek parçalardan ziyade bütüncül yaklaşım içerisinde odaklanan psikoloji bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Psikodinamik

Gestalt psikolojisi

Hümanistik

Bilişsel

Biyolojik

Açıklama:

Daha fazla bilgi için psikoloji biliminin tarihsel süreçlerini anlatan başlığa göz atınız.
Gestalt psikolojisi, algı ve düşünmeye tek tek parçalardan ziyade bütüncül yaklaşım içerisinde odaklanan psikoloji bakış açısıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Kadın ve erkek cinsiyet rolleri, aile ilişkileri, komşuluk, dil, şiddet gibi konularda günümüze kadar geçirilen psikolojik adaptasyonların nasıl işlediğini araştıran bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyo-kültürel bakış açısı

Biyolojik bakış açısı

Evrimsel bakış açısı

Psikodinamik bakış açısı

Bilişsel bakış açısı

Açıklama:

Daha fazla bilgi için psikoloji biliminde bakış açıları başlığına gidiniz.
Evrimsel psikologlar, kadın ve erkek cinsiyet rolleri, eş seçimi, aile ilişkileri, komşuluk, dil kullanımı,
şiddet, çocuk yetiştirmede, günümüze kadar geçirilen psikolojik adaptasyonların nasıl çalıştığını araştırmaktadırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 19

İnsan davranışlarının diğer insanlardan nasıl etkilendiğini inceleyen uzmanlık alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Çevre psikolojisi

Klinik psikoloji

Gelişim psikolojisi

Sosyal psikoloji

Sağlık psikolojisi

Açıklama:

Daha fazla bilgi için psikolojide uzmanlık alanları konusunu gözden geçiriniz.
Sosyal psikoloji insan davranışlarının diğer insanlar tarafından nasıl etkilendiğini
incelemektedirler. Sosyal psikologlar, önyargı, akran baskısı, değerler, saldırganlık, hoşlanma, ikna etme, boyun eğme süreçlerini açıklamaya çalışmaktadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Psikolojide mevcutta var olan durumun incelenmesini amaçlayan araştırma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Görüşme

Anket

Standart testler

Gözlem

Betimsel yöntem

Açıklama:

Daha fazla bilgi için psikolojide araştırma yöntemleri konusunu gözden geçiriniz.
Betimsel araştırma yöntemleri, incelenecek değişkenlerin mevcut varolan durumunu belirlemeye çalışırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi davranışı ve davranışın altında yatan fizyolojik ve zihinsel süreçleri inceleyen bilim dalıdır?

Astroloji

Antropoloji

Psikoloji

Sosyoloji

Biyoloji

Açıklama:

Psikoloji, davranışı ve davranışın altında yatan fizyolojik ve zihinsel süreçleri inceleyen bilim dalıdır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdaki örneklerden hangisi davranışçı bakış açısı ile psikoloji bilimine göre davranış olarak tanımlanabilir?

Bilme

Yazma

İnanma

Öğrenme

Düşünce

Açıklama:

Davranış̧, açık ve gözlenebilir bir tepki olup, organizma tarafından yapılan bir etkinliktir. Bu açıdan davranış̧ doğrudan gözlenebilen konuşma, yürüme, ağlama, gülümseme, yemek yeme, okuma, vurma ve koşma gibi eylemlerdir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

İlk psikoloji laboratuvarını kuran kişi kimdir?

James

Wertheimer

Freud

Wundt

Gestalt

Açıklama:

Bu çerçevede psikolojinin bir bağımsız bilim dalı olarak ortaya çıkmasında Wilhelm Wundt (1832-1920) araştırmaları öncü bir rol oynamıştır. Wundt, diğer çalışma alanlarında kullanılan teknikler ile de zihinsel süreçlerin araştırılabileceğinden hareketle Almanya’da ilk psikoloji laboratuvarını 1879 yılında kurmuştur. Dolayısıyla, psikoloji biliminin tarihsel sürecinde Wundt’un ilk psikoloji laboratuvarını kurması psikoloji biliminin başlangıcı olarak düşünülmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel aktivitelerin işlevleri üzerinde odaklaşan yaklaşımdır?

İşlevselcilik yaklaşımı

Psikoanalitik yaklaşım

Yapısalcılık yaklaşım

Gestalt yaklaşımı

Bağlamsal yaklaşım

Açıklama:

James, zihinsel aktivitelerin işlevleri üzerinde odaklaşan ve işlevselcilik olarak bilinen bir yaklaşım ileri sürmüştür. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

İnsanların doğuştan kendini gerçekleştirmeye yönelik bir potansiyelleri olduğunu ve bu potansiyeli gerçekleştirebilmek için de hiyerarşik olarak dizilmiş olan ihtiyaçların karşılanması gerektiğini savunan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Watson

Pavlov

Skinner

Freud

Maslow

Açıklama:

Maslow, kendini gerçekleştirme kavramını ileri sürmüş̧ ve bireylerin var olan tüm kapasitelerini kullanmaya odaklı olduklarını ve bu arzu engellendiğinde güçlükler yaşayacağını belirtmiştir. Ayrıca, Maslow insanların doğuştan kendini gerçekleştirmeye yönelik bir potansiyelleri olduğunu ve bu potansiyeli gerçekleştirebilmek için de hiyerarşik olarak dizilmiş̧ olan ihtiyaçların karşılanması gerektiğini belirtmektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Davranışı etkileyen düşünme yolları ve bilgi işleme süreçleri üzerinde odaklaşan bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Biyolojik bakış açısı

Hümanistik bakış açısı

Evrimsel bakış açısı

Davranışçı bakış açısı

Bilişsel bakış açısı

Açıklama:

Bilişsel bakış açısı, davranışı etkileyen düşünme yolları ve bilgi işleme süreçleri üzerinde odaklaşmaktadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Bir bilim insanı beyin ile endokrin sistemin işleyişinin davranışlar üzerindeki etkilerini belirlemeye çalışıyorsa psikoloji biliminin hangi uzmanlık alanında çalışıyordur?

Deneysel psikoloji

Fizyolojik psikoloji

Gelişim psikolojisi

Sosyal psikoloji

Adli psikoloji

Açıklama:

Fizyolojik psikoloji ise beyin ile sinir ve endokrin sistemin isleyişinin davranışlar üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanan bir alandır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Okul yöneticilerinin psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine ilişkin görüşlerinin belirlendiği bir araştırmada hangi araştırma yöntemi kullanılmıştır?

Deneysel yöntem

Boylamsal yöntem

Betimsel yöntemler

Gelişimsel yöntemler

Kesitsel yöntem

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 29

Birey hakkında tüm bilgi toplama araçları kullanılarak bilgi toplanmasını ve bu bilgiler çerçevesinde detaylı bir biçimde derinlemesine inceleyen araştırma türü hangisidir?

Görüşme

Gözlem

Anket

Olay incelemesi

Standart testler

Açıklama:

Olay incelemesi veya vak’a incelemesi, bir birey veya küçük bir grup hakkında tüm bilgi toplama araçları kullanılarak bilgi toplanmasını ve bu bilgiler çerçevesinde detaylı bir biçimde derinliğine incelenmesini amaçlar. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Araştırmacı deney grubu ve kontrol grupları kullanarak bir araştırma planlıyorsa hangi araştırma yöntemini kullanacaktır?

Deneysel yöntem

Olay incelemesi

Gözlem

Görüşme ve anket

Gelişimsel yöntemler

Açıklama:

Deneysel yöntemde, genellikle deney grubu ve kontrol grupları kullanılarak deneysel işlemin etkililiği belirlenmeye çalışılır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

...…...….....diğer çalışma alanlarında kullanılan teknikler ile de zihinsel süreçlerin araştırılabileceğinden hareketle Almanya’da ilk psikoloji laboratuvarını 1879 yılında kurmuştur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Wundt

Freud

Adler

Jung

Erikson

Açıklama:

Wundt, diğer çalışma alanlarında kullanılan teknikler ile de zihinsel süreçlerin araştırılabileceğinden hareketle Almanya’da ilk psikoloji laboratuvarını 1879 yılında kurmuştur. Dolayısıyla, psikoloji biliminin tarihsel sürecinde Wundt’un ilk psikoloji laboratuvarını kurması psikoloji biliminin başlangıcı olarak düşünülmektedir. Böylece, ilk psikolog olarak kabul edilen Wundt’un deneysel psikoloji çalışmaları psikoloji biliminin başlangıcını oluşturmuş ve onun çalışmalarının sonraki yıllarda psikoloji alanındaki çalışmalara önemli etkileri olmuştur.
Yanıt Wundt

Doğru Cevap: A

Soru 32

…………….. algı ve düşünmeye tek tek parçalardan ziyade bütüncül yaklaşım içerisinde odaklanan psikoloji bakış açısıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Psikodinamik

Yapısalcılık

Gestalt

Davranışcı

İşlevselcilik

Açıklama:

Psikodinamik bakış açısı, insan davranışlarının bireyin kontrol edemediği bilinçdışı süreçler ve geçmiş yaşantılar tarafından belirlendiği görüşünü savunmaktadır. James, zihinsel aktivitelerin işlevleri üzerinde odaklaşan ve işlevselcilik olarak bilinen bir yaklaşım ileri sürmüştür. Psikoloji alanında izleyen süreçte Wundt gibi diğer araştırmacılarda insan zihninin yapısını ve işleyişini incelemişlerdir. Araştırmacılar duyum ve düşünce gibi bilincin temel bileşenlerini incelemişler ve bilincin temel bileşenlerinin zihnin yapısını biçimlendirmede birleştiklerini ileri sürmüşlerdir. Zihinsel yapı üzerine yapılan bu açıklamalar doğrultusunda, bu bakış açısı “yapısalcılık” olarak nitelendirilmiştir.
Gestalt psikolojisi, algı ve düşünmeye tek tek parçalardan ziyade bütüncül yaklaşım içerisinde odaklanan psikoloji bakış açısıdır. Davranışçı bakış açısı, insan davranışını açıklamak için sadece doğrudan gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlarla çalışılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangi yöntem bir bireyin veya bireylerin tüm yönleri ile derinlemesine inceler?

Betimsel yöntem

Görüşme

Deneysel yöntem

Olay incelemesi

Gelişimsel yöntem

Açıklama:

Betimsel yöntem incelenmesi hedeflenen değişken/değişkenlere ilişkin verilerin toplanarak, bu değişken/değişkenlerin mevcut var olan durumunun belirlenmesini, ortaya konmasını amaçlar. Görüşme, bireylerin kendisinden veya onun hakkında bilgi verebilecek kişilerden belirlenmiş bir amaç doğrultusunda önceden hazırlanmış sorular veya o anda amaca uygun yöneltilen sorular yardımı ile sözlü olarak bilgi elde edilmesini içerir. Olay incelemesi bir bireyin veya bireylerin tüm yönleri ile derinlemesine inceler. Deneysel yöntem, genellikle deney grubu ve kontrol grupları kullanılarak deneysel işlemin etkililiği belirlenmeye çalışılır. Gelişimsel yöntem, kesitsel yöntem, boylamsal yöntem ve her ikisinin birleşimi olan kesitsel-boylamsal yöntem biçiminde planlanarak bireyin özelliğinin yaşa bağlı değişimini ortaya koymaya çalışırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi bireyin düşünme yollarının ve bilgi işleme süreçlerinin davranışlarını nasıl etkilediğini açıklamaya çalışmaktadırlar?

Bilişsel bakış açısına psikologlar

Davranış bakış açısına sahip psikologlar

Biyolojik bakış açısına sahip psikologlar

Hümanistik bakış açısına sahip psikologlar

Evrimsel bakış açısına sahip psikologlar

Açıklama:

Hümanistik bakış açısına göre insanlar kendi seçimlerini yapabilme, potansiyellerini geliştirebilme ve davranışlarını kontrol edebilme kapasitesine doğuştan sahiptirler. Davranışçılar bu bakış açıları ile insanın çevresini kontrol ederek istenilen davranışların kazandırılabileceğine inanmaktadırlar ve davranışı anlamak için organizmanın çevresindeki her durumun kontrol edilmesi gerektiğini savunmaktadırlar. Evrimsel bakış açısı zihinsel becerilerin modern evrimsel bakış açısıyla incelenmesini içermektedir. Biyolojik bakış açısına sahip psikologlar beynin, sinir sisteminin, endokrin siteminin ve genlerin işleyişinin davranış üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanmaktadır. Bilişsel açısına sahip psikologlar ise bireyin düşünme yollarının ve bilgi işleme süreçlerinin davranışlarını nasıl etkilediğini açıklamaya çalışmışlardır.
Bilişsel bakış açısına psikologlar

Doğru Cevap: A

Soru 35

………………….beyin ile sinir ve endokrin sistemin işleyişinin davranışlar üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanan bir alandır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Deneysel psikoloji

Fizyolojik psikoloji

Gelişim psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Kişilik psikoloji

Açıklama:

Deneysel psikoloji, çevresel koşulların davranışı nasıl ve ne kadar belirlediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Fizyolojik psikoloji, beyin ile sinir ve endokrin sistemin işleyişinin davranışlar üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanan bir alandır. Gelişim psikolojisi insanlarda döllenmeden itibaren fiziksel, bilişsel ve psikososyal gelişim alanlarında yaşla birlikte ortaya çıkan değişimleri ve bu değişimlerde kalıtımsal ve çevresel faktörlerin rollerini belirlemeye odaklanmaktadır. Bilişsel psikoloji ise zihinsel süreçleri incelemektedir. Bilişsel psikologlar, algı, hatırlama, düşünme, dil kullanımı, problem çözme, karar verme süreçlerinin nasıl gerçekleştiğini açıklamaya çalışmaktadırlar. Kişilik psikoloji ise kişiliğin nasıl geliştiğini ve bu süreçte kalıtım ve çevresel faktörlerin etkilerini ortaya koymaya odaklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi insanların kendilerini tanımaları, var olan potansiyellerini ortaya koyabilmeleri, kendilerini geliştirebilmeleri, günlük yaşam stresleri ile baş etmede problem çözme ve karar verme becerilerini kullanabilmelerine nasıl yardım edilebileceğine yönelik konularda çalışır?

Sosyal psikoloji

Gelişim psikolojisi

Eğitim Psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Danışma psikolojisi

Açıklama:

Danışma psikolojisi insanların kendilerini tanımaları, var olan potansiyellerini ortaya koyabilmeleri, kendilerini geliştirebilmeleri, günlük yaşam stresleri ile baş etmede problem çözme ve karar verme becerilerini kullanabilmelerine nasıl yardım edilebileceğine yönelik konular üzerinde çalışmaktadırlar . Eğitim psikolojisi öğrenme ve öğrenme yetersizliklerinde psikolojik süreçler ile psikolojik bilgilerin eğitim ortamlarına uygulanmasını incelemektedir. Sosyal psikoloji insan davranışlarının diğer insanlar tarafından nasıl etkilendiğini incelemektedirler. Bilişsel psikoloji ise zihinsel süreçleri incelemektedir. Bilişsel psikologlar, algı, hatırlama, düşünme, dil kullanımı, problem çözme, karar verme süreçlerinin nasıl gerçekleştiğini açıklamaya çalışmaktadırlar. Gelişim psikolojisi insanlarda döllenmeden itibaren fiziksel, bilişsel ve psikososyal gelişim alanlarında yaşla birlikte ortaya çıkan değişimleri ve bu değişimlerde kalıtımsal ve çevresel faktörlerin rollerini belirlemeye odaklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdaki hangi psikolog önyargı, akran baskısı, değerler, saldırganlık, hoşlanma ile ilgilidir?

Danışma psikoloğu

Gelişim psikoloğu

Kişilik psikoloğu

Klinik psikoloğu

Sosyal psikolog

Açıklama:

Danışma psikolojisi insanların kendilerini tanımaları, var olan potansiyellerini ortaya koyabilmeleri, kendilerini geliştirebilmeleri, günlük yaşam stresleri ile baş etmede problem çözme ve karar verme becerilerini kullanabilmelerine nasıl yardım edilebileceğine yönelik konular üzerinde çalışmaktadırlar.. Kişilik psikolojisi kişiliğin nasıl geliştiğini ve bu süreçte kalıtım ve çevresel faktörlerin etkilerini ortaya koymaya odaklanmaktadır. Klinik psikologlar, psikolojik bozuklukların nedenlerine yönelik farklı bakış açılarının açıklamaları çerçevesinde farklı tedavi yöntemlerini belirlemeye yönelik araştırmalar gerçekleştirmektedirler. . Sosyal psikologlar, önyargı, akran baskısı, değerler, saldırganlık, hoşlanma, ikna etme, boyun eğme süreçlerini açıklamaya çalışmaktadırlar. Gelişim psikologları, kalıtım ve çevre faktörlerinin insan davranışlarında bireysel farklılıkları nasıl ortaya çıkardığını da incelemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

………………… yöntemde, genellikle deney grubu ve kontrol grupları kullanılarak deneysel işlemin etkililiği belirlenmeye çalışılır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Gelişimsel

Betimsel

Deneysel

Kesitsel

Bilimsel

Açıklama:

Psikoloji biliminde bilimsel yöntem kullanılarak gerçekleştirilen araştırmalar insan davranışını ve nedenlerini anlamak, açıklamak, tahmin etmek ve kontrol altına almak için çok farklı bilimsel yollar veya yöntemler izleyebilmektedirler. Psikoloji alanında sıklıkla kullanılmakta olan bilimsel araştırma yöntemleri betimsel, deneysel ve gelişimsel olmak üzere üç genel başlık çerçevesinde kısaca betimlenmektedir. Betimsel araştırma yöntemleri, incelenmesi hedeflenen değişken/değişkenlere ilişkin verilerin toplanarak, bu değişken/değişkenlerin mevcut var olan durumunun belirlenmesini, ortaya konmasını amaçlar. Deneysel yöntemde, genellikle deney grubu ve kontrol grupları kullanılarak deneysel işlemin etkililiği belirlenmeye çalışılır. Yaşa bağlı değişimi inceleyen ve gelişimsel araştırmalar olarak adlandırılan bu yöntemler ise kesitsel yöntem, boylamsal yöntem ve her ikisinin birleşimi olan kesitsel-boylamsal yöntemden oluşur.

Doğru Cevap: C

Soru 39

……………… bilişsel gelişim kuramı açıklamasında yaptığı doğal gözlemlerin önemli bir rolü yer almakta olup, çocukların düşünme ve kavram gelişimine önemli bulgular sağlamıştır .
Yukarıdaki cümlede getirilebilecek en uygun bilim adamı kimdir?

Skinner

Watson

Piaget

Pavlov

Maslow

Açıklama:

Pavlov açıklamalarını bütün davranışların çevredeki bazı uyarıcılar karşısında gösterilen tepkiler olduğu düşüncesi üzerine temellendirmiştir. Bu temel çerçevesinde klasik koşullanma olarak adlandırdığı öğrenme yöntemi üzerinde çalışmalarını yoğunlaştırmıştır. Maslow, kendini gerçekleştirme kavramını ileri sürmüş ve bireylerin var olan tüm kapasitelerini kullanmaya odaklı olduklarını ve bu arzu engellendiğinde güçlükler yaşayacağını belirtmiştir. Watson insan davranışlarında çevrenin tamamen kontrolünün mümkün olmadığından hareketle çoğunlukla laboratuvar ortamlarında hayvanlar ile çalışmışlardır. Skinner ,tüm davranışların uyarıcı ve tepki arasındaki ilişkilerin çalışılması ile anlaşılabileceğini savunmuş ve davranışların sonuçlarını analiz ederek bu bakış açısını genişletmiştir. Piaget, bilişsel gelişim kuramı açıklamasında yaptığı doğal gözlemlerin önemli bir rolü yer almakta olup, çocukların düşünme ve kavram gelişimine önemli bulgular sağlamıştır .

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangi psikoloji alanı fiziksel çevrenin, insanların davranışlarını nasıl farklılaştırdığını araştırmaktadır?

Spor psikolojisi

Adli psikoloji

Trafik psikolojisi

Çevre psikolojisi

Sosyal psikoloji

Açıklama:

Spor psikolojisi psikolojik prensiplerin spor aktiviteleri ve egzersizlere uygulanmasını araştıran bir alandır. Trafik psikolojisi ise insanların trafik ortamlarındaki davranışlarını tüm yönleriyle ele alan kuramsal ve uygulamalı bir alandır. Adli psikolojisi suç ve suçla ilgili davranışlarının doğasını anlamak için psikolojik bilgilerin uygulanmasını çalışmaktadır. Çevre psikolojisi insan ve fiziksel çevre arasındaki ilişkileri incelemektedir. Sosyal psikoloji insan davranışlarının diğer insanlar tarafından nasıl etkilendiğini incelemektedirler.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Davranışı ve davranışın altında yatan fizyolojik ve zihinsel süreçleri inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyoloji

Fizyoloji

Psikoloji

Olay incelemesi

Psikofizik

Açıklama:

Psikoloji, davranışı ve davranışın altında yatan fizyolojik ve zihinsel süreçleri inceleyen bir bilim dalıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi ilk psikoloji laboratuvarını kurmuştur?

Watson

Wundt

Pavlov

Skinner

James

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 43

Davranışın çevresel güçler tarafından belirlendiğini ve sadece gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlarla çalışılması gerektiğini savunan psikoloji bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışçı Bakış Açısı

Hümanistik Bakış Açısı

Psikodinamik Bakış Açısı

Biyolojik Bakış Açısı

Bilişsel Bakış Açısı

Açıklama:

Davranışçı yaklaşım davranışın çevresel güçler tarafından belirlendiğini ve sadece gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlarla çalışılması gerektiğini savunurlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

"1950’lilerde ............. bakış açısı ile birlikte ..............bakış açısı da davranışçı bakış açısına bir tepki olarak ortaya çıkmıştır." cümlesinde boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?

Bilişsel - Psikodinamik

Bilişsel-Biyolojik

Biyolojik-Sosyo-Kültürel

Hümanistik-Bilişsel

Hümanistik- Psikodinamik

Açıklama:

1950’lilerde hümanistik bakış açısı ile birlikte bilişsel bakış açısı da davranışçı bakış açısına bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

I-Psikolojinin bir bilim alanı olarak ortaya çıkışı bilimsel araştırmalar ile olmuştur
II-Psikoloji biliminde insan davranışını açıklamak için çok farklı bilimsel araştırma yöntemlerinden yararlanılabilmektedir
III-Doğal gözlem, psikolojide insan davranışını anlamak ve açıklamak için kullanılan bir yöntemdir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I-II ve III

Açıklama:

I-Psikolojinin bir bilim alanı olarak ortaya çıkışı bilimsel araştırmalar ile olmuştur.
II-Psikoloji biliminde insan davranışını açıklamak için çok farklı bilimsel araştırma yöntemlerinden yararlanılabilmektedir.
III-Doğal gözlem, psikolojide insan davranışını anlamak ve açıklamak için kullanılan bir yöntemdir.
Verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Çevresel koşulların davranışı nasıl ve ne kadar belirlediğini ortaya koymayı amaçlayan psikolojik alan aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel psikoloji

Gelişim psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Sosyal psikoloji

Kişilik psikolojisi

Açıklama:

Deneysel psikoloji, çevresel koşulların davranışı nasıl ve ne kadar belirlediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

İlaçların davranışları nasıl etkilediğini inceleyen Psikofarmakoloji aşağıdaki alanların hangisinin alt dalı olarak ortaya çıkmıştır?

Deneysel psikoloji

Fizyolojik psikoloji

Gelişim psikolojisi

Klinik psikolojisi

Çevre psikolojisi

Açıklama:

Fizyolojik psikoloji ise beyin ile sinir ve endokrin sistemin işleyişinin davranışlar üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanan bir alandır. Bu alanda yapılan çalışmalardan elde edilen bilgiler bu alanın bir alt dalı olarak psikofarmakolojiyi ortaya çıkarmıştır. Psikofarmakoloji ise ilaçların, davranışları nasıl etkilediğini incelemektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

"....................., bireylerin kendisinden veya onun hakkında bilgi verebilecek kişilerden belirlenmiş bir amaç doğrultusunda önceden hazırlanmış sorular veya o anda amaca uygun yöneltilen sorular yardımı ile sözlü olarak bilgi elde edilmesini içerir."
Yukarıda yer alan cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Görüşme

Anket

Standart Testler

Olay İncelemesi

Deney

Açıklama:

Görüşme, bireylerin kendisinden veya onun hakkında bilgi verebilecek kişilerden belirlenmiş bir amaç doğrultusunda önceden hazırlanmış sorular veya o anda amaca uygun yöneltilen sorular yardımı ile sözlü olarak bilgi elde edilmesini içerir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Psikoloji alanında bireylerin davranışı ve bu davranışa yol açan etmenlerin ortaya konulması veya bilgi elde edilmesi için hangi yöntemden de yararlanılmaktadır?

Deneysel yöntem

Doğal gözlem

Betimsel Yöntemler

Standart testler

Gelişimsel Yöntemler

Açıklama:

Psikoloji alanında bireylerin davranışı ve bu davranışa yol açan etmenlerin ortaya konulması veya bilgi elde edilmesi için deneysel yöntemden de yararlanılmaktadır. Doğru cevap A'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Belirli bir yaş grubundaki bireylerin belirlenerek, bu bireylerin incelenmek istenen özellik açısından gelişimlerinin belirli zaman süresince incelenmesini içeren gelişimsel yöntem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel

Boylamsal

Kesitsel

Kesitsel-boylamsa

Doğal gözlem

Açıklama:

Bir diğer gelişimsel yöntem ise boylamsal yöntemdir. Bu yöntemde ise belirli bir yaş grubundaki bireylerin belirlenerek, bu bireylerin incelenmek istenen özellik açısından gelişimlerinin belirli zaman süresince incelenmesini içerir. Doğru cevap B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 51

I. Psikoloji hem dışsal gözlenebilen hem de içsel gözlenemeyen davranışları inceleyen bir bilim dalı olarak tanımlanabilir. II. Psikoloji bilimi davranışları yöneten temel mekanizmaları ortaya koymaya çalışmaktadır. III. Psikoloji, davranışın yanısıra sadece ilişkili zihinsel süreçlere odaklanmaktadır. Psikoloji bilimi ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Psikoloji, davranışın yanısıra ilişkili zihinsel ve fizyolojik süreçlere odaklanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi William James'in öne sürdüğü görüşlerden değildir?

Zihinsel yapının bileşenlerinden (duyum ve düşünce) daha çok zihinsel aktivitelerin işlevleri (öğrenme ve algılama) üzerine odaklanmıştır.

Zihinsel yapıyı oluşturan her bir bileşenin bir işlevi bulunmaktadır.

Zihinsel süreçlerin doğasının içebakış yöntemi ile çözümlenir ise bireyin içsel yaşamı da anlaşılabilir.

İnsan zihni çevreden gelen yeni bilgilere sürekli olarak uyum sağlamaktadır.

İnsanın çevresine uyum sağlamasına ilişkin zihinsel süreçler incelenmelidir.

Açıklama:

Bilincin temel bileşenlerinin, zihnin yapısını biçimlendirmek için bir araya gelmiş temel duyumlar ve duygular olduğunu, bilincin duyumlardan oluştuğunu ve zihinsel süreçlerin doğasının içebakış yöntemi ile çözümlenir ise bireyin içsel yaşamının da anlaşılabileceği görüşü William James'e değil Edward Tichener'e aittir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Hümanistik bakış açısının özelliklerindendir?

Beynin, sinir sisteminin, endokrin siteminin ve genlerin işleyişinin davranış üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanmaktadır.

İnsan davranışlarının bireyin kontrol edemediği bilinçdışı süreçler ve geçmiş yaşantılar tarafından belirlendiği görüşünü savunmaktadır.

Davranışın çevresel güçler tarafından belirlendiğini ve sadece gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlarla çalışılması gerektiğini savunmaktadır.

Bilincin önemini vurgulayarak insanların yaşamları hakkında karar verebilme ve kendi davranışlarını kontrol edebilecekleri bir kapasiteye doğuştan sahip olduklarını savunmaktadır.

Zihinsel becerilerin milyonlarca yıl içerisinde belli uyum sağlayıcı (adaptif) amaçlara göre evrimleştiğini savunmaktadır.

Açıklama:

Hümanistik bakış açısı bilincin önemini vurgulayarak insanların yaşamları hakkında karar verebilme ve kendi davranışlarını kontrol edebilecekleri bir kapasiteye doğuştan sahip olduklarını savunmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Zihinsel süreçlerin ne tür adaptasyonlar geçirdiğini belirlemeye çalışan bir psikoloğun aşağıdakilerden hangisi olduğu söylenebilir?

Evrimsel psikolog

Bilişsel psikolog

Davranışçı psikolog

Hümanistik bakış açısına sahip psikolog

Sosyo-kültürel bakış açısına sahip psikolog

Açıklama:

Evrimsel psikologlar, kadın ve erkek cinsiyet rolleri, eş seçimi, aile ilişkileri, komşuluk, dil kullanımı, şiddet, çocuk yetiştirmede, günümüze kadar geçirilen psikolojik adaptasyonların nasıl çalıştığını araştırmaktadırlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Psikoloji alanında araştırma yapan bir bilim insanı, bir çocuğun oyun bağımlılığını incelemek için onu tüm yönleri ile derinlemesine inceliyorsa aşağıdaki araştırma yöntemlerinden hangisini kullanmaktadır?

Gözlem

Görüşme

Standart test

Olay incelemesi

Anket

Açıklama:

Olay incelemesi, bir bireyin veya bireylerin tüm yönleri ile derinlemesine incelenmesini gerektirir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Kendi içinde birbiri ile tutarlı veya çelişkisiz bilgiler bütünü olarak tanımlanabilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Araştırma

Gözlem

Kuram

Algılama

Deney

Açıklama:

Kuram, kendi içinde birbiri ile tutarlı veya çelişkisiz bilgiler bütünüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 57

İncelenmesi hedeflenen değişkenlere ilişkin verilerin toplanarak, bunların mevcut durumunun belirlenmesini, ortaya konmasını amaçlar.

İncelenen değişkenlere ilişkin betimleyici veriler, gözlem, anket, görüşme veya test/ölçek gibi bilgi toplama yolları veya teknikleri ile elde edilir.

Geçmişten günümüze sistemli bir biçimde doğal gözlemler yoluyla elde edilen bilgiler psikoloji alanında pek çok özelliğin gelişiminin, davranışın nedenlerinin açıklanmasına katkı sağlamıştır.

Betimsel araştırma yöntemleri ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Maddelerin tamamı doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

İnsanlarda döllenmeden itibaren fiziksel, bilişsel ve psikososyal gelişim alanlarında yaşla birlikte ortaya çıkan değişimleri ve bu değişimlerde kalıtımsal ve çevresel faktörlerin rollerini belirlemeye odaklanan psikoloji uzmanlık alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel psikoloji

Fizyolojik psikoloji

Gelişim psikolojisi

Sosyal psikoloji

Bilişsel psikoloji

Açıklama:

Bahsedilen uzmanlık alanı Gelişim psikolojisidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

I. Anlama
II. Açıklama
III. Kontrol
Psikoloji, bilimin yukarıdaki hangi temel işlevleri çerçevesinde insan davranışına ilişkin bilgi elde etmek için bilimsel yöntemi kullanmaktadır?

Yalnız III

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

I ve III

Açıklama:

Psikoloji, bilimin anlama, açıklama ve kontrol temel işlevleri (Karasar, 2000) çerçevesinde insan davranışına ilişkin bilgi elde etmek için bilimsel yöntemi kullanır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Eğitim psikolojisi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Psikolojik bozuklukların teşhis ve tedavisine yöneliktir.

Öğrenme ve öğrenme yetersizliklerinde psikolojik süreçleri incelemektedir.

Üretimde verimlilik ve çalışanlar arası uyuşmazlık gibi konular üzerinde çalışmaktadır.

Psikolojik prensiplerin spor aktiviteleri ve egzersizlere uygulanmasını araştıran bir alandır.

İnsan ve fiziksel çevre arasındaki ilişkileri incelemektedir.

Açıklama:

Eğitim psikolojisi öğrenme ve öğrenme yetersizliklerinde psikolojik süreçler ile psikolojik bilgilerin eğitim ortamlarına uygulanmasını incelemektedir (Westen, 1996). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Psikolojinin bir bilim dalı olarak gelişmesinde, aşağıdaki hangi alanda çalışmalar öncü olup, önemli bir role sahiptir?

Optik

Nöroloji

Dermatoloji

Fizyoloji

Ortopedi

Açıklama:

Psikolojinin bir bilim dalı olarak gelişmesinde, fizyoloji alanındaki çalışmalar öncü olup, önemli bir role sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Psikolojik bozuklukların nedenlerine yönelik farklı bakış açılarının açıklamaları çerçevesinde farklı tedavi yöntemlerini belirlemeye yönelik araştırmalar gerçekleştiren bir psikolog hangi alanda uzmanlık çalışması yapmıştır?

Klinik psikolojisi

Danışma psikolojisi

Eğitim psikolojisi

Adli psikolojisi

Çevre psikolojisi

Açıklama:

Klinik psikolojisi psikolojik bozuklukların teşhis ve tedavisine yöneliktir. Klinik psikologlar, psikolojik bozuklukların nedenlerine yönelik farklı bakış açılarının açıklamaları çerçevesinde farklı tedavi yöntemlerini belirlemeye yönelik araştırmalar gerçekleştirmektedirler (Wortman, Loftus ve Weaver, 1999). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Psikologlar insan davranışını anlamak ve açıklamak için farklı bakış açılarının açıklamalarını göz önünde bulundurabilmektedirler. Aşağıdakilerden hangisi bu bakış açılarından biri değildir?

Psikodinamik Bakış Açısı

Davranışçı Bakış Açısı

Hümanistik Bakış Açısı

Evrimsel Bakış Açısı

Feminist Bakış Açısı

Açıklama:

Feminist bakış açısı psikologların insan davranışını anlamak ve açıklamak için göz önünde bulundurdukları bir yönelim değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

______ bakış açısı, beynin, sinir sisteminin, endokrin siteminin ve genlerin işleyişinin davranış üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğu uygun bir şekilde doldurunuz.

Bilişsel

Davranışsal

Biyolojik

Hümanistik

Sosyo-kültürel

Açıklama:

Biyolojik bakış açısı, beynin, sinir sisteminin, endokrin siteminin ve genlerin işleyişinin davranış üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdaki hangi bakış açısına göre her davranışın, genellikle bilinç düzeyinde ortaya konan mantıksal bir açıklama sonucunda değil, bilinçdışı bir güdüden kaynaklan bir nedeni bulunmaktadır?

Psikodinamik Bakış Açısı

Hümanistik Bakış Açısı

Davranışçı Bakış Açısı

Bilişsel Bakış Açısı

Biyolojik Bakış Açısı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdaki bakış açılarından hangisi her davranış beynin, sinir sisteminin, endokrin sisteminin ve genlerin bir etkinliği sonucu oluştuğu ilkesi üzerine temellendirilmiştir?

Bilişsel Bakış Açısı

Biyolojik Bakış Açısı

Evrimsel Bakış Açısı

Sosyo-Kültürel Bakış Açısı

Davranışçı Bakış Açısı

Açıklama:

Biyolojik bakış açısı, her davranış beynin, sinir sisteminin, endokrin sisteminin ve genlerin bir etkinliği sonucu oluştuğu ilkesi üzerine temellendirilmiştir. Bu nedenle biyolojik bakış açısına sahip psikologlar, psikolojik ve sosyal konuların anlaşılmasının biyokimyasal süreçlerin bilinmesi ile mümkün olabileceğini belirtmektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 67

I. Görüşme ve Anket
II. Standart Testler
III. Gözlem
IV. Olay İncelemesi
Psikoloji alanında sıklıkla kullanılmakta olan bilimsel araştırma yöntemleri betimsel, deneysel ve gelişimsel olmak üzere üç genel başlık çerçevesinde tanımlanmaktadır. Yukarıdaki yöntemlerden hangileri betimsel araştırma yöntemleri başlığında değerlendirilmektedir?

I, II ve III

II, III ve IV

I ve IV

I, II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Betimsel araştırma yöntemleri, incelenmesi hedeflenen değişken/değişkenlere ilişkin verilerin toplanarak, bu değişken/değişkenlerin mevcut var olan durumunun belirlenmesini, ortaya konmasını amaçlar. Bu çerçevede, incelenen değişken/değişkenlere ilişkin betimleyici veriler, gözlem, anket, görüşme veya test/ölçek gibi bilgi toplama yolları veya teknikleri ile elde edilir

Doğru Cevap: D

Soru 68

Belli bir özelliğin zaman içerisinde veya yaşa bağlı değişimini ortaya koymak için farklı yaş gruplarını temsil eden bireylerin belirlenmesini ve bu belirlenen yaş gruplarındaki bireyler incelen özellik açısından aynı zamanda karşılaştırılmasını gerektiren gelişimsel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Boylamsal Yöntem

Deneysel Yöntem

Kesitsel Yöntem

Betimsel Yöntem

Kesitsel-Boylamsal yöntem

Açıklama:

Kesitsel yöntem, belli bir özelliğin zaman içerisinde veya yaşa bağlı değişimini ortaya koymak için farklı yaş gruplarını temsil eden bireylerin belirlenmesini ve bu belirlenen yaş gruplarındaki bireyler incelen özellik açısından aynı zamanda karşılaştırılmasını gerektirir

Doğru Cevap: C

Soru 69

İnsan ve fiziksel çevre arasındaki ilişkileri inceleyen, fiziksel çevrenin, insanların davranışlarını nasıl farklılaştırdığını araştıran psikoloji dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Spor Psikolojisi

Adli Psikoloji

Çevre Psikolojisi

Trafik Psikolojisi

Sağlık Psikolojisi

Açıklama:

Çevre psikolojisi insan ve fiziksel çevre arasındaki ilişkileri incelemektedir. Çevre psikologları, fiziksel çevrenin, insanların davranışlarını nasıl farklılaştırdığını araştırmaktadırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Gelişim Psikolojisi

Bilişsel Psikoloji

Sosyal Psikoloji

Kişilik Psikolojisi

Klinik Psikolojisi

Açıklama:

Gelişim psikolojisi insanlarda döllenmeden itibaren fiziksel, bilişsel ve psikososyal gelişim alanlarında yaşla birlikte ortaya çıkan değişimleri ve bu değişimlerde kalıtımsal ve çevresel faktörlerin rollerini belirlemeye odaklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Psikoloji tarihinde ilk psikolog kimdir?

Skinner

Wilhelm Wundt

Gustav Fechner

William James

Max Wertheimer

Açıklama:

lk psikolog olarak kabul edilen Wundt’un deneysel psikoloji çalışmaları psikoloji biliminin başlangıcını oluşturmuş ve onun çalışmalarının sonraki yıllarda psikoloji alanındaki çalışmalara önemli etkileri olmuştur.
Wilhelm Wundt

Doğru Cevap: B

Soru 72

Algının nasıl düzenlendiğini inceleyen ve "bütün onu oluşturan parçaların toplamından daha farklıdır" görüşünü ileri süren psikoloji bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Gestalt bakış açısı

Evrimsel bakış açısı

Yapısalcı bakış açısı

Psikodinamanik bakış açısı

Davranışçı bakış açısı

Açıklama:

Gestalt psikolojisi, algı ve düşünmeye tek tek parçalardan ziyade bütüncül yaklaşım içerisinde odaklanan psikoloji bakış açısıdır.
Gestalt bakış açısı

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdaki Psikoloji biliminde bakış açılarından hangisi, insan davranışlarının bireyin kontrol edemediği bilinçdışı süreçler ve geçmiş yaşantıları tarafından belirlendiği görüşünü savunmaktadır?

Davranışçı Bakış Açısı

Hümanistik Bakış Açısı

Bilişsel Bakış Açısı

Psikodinamik Bakış Açısı

Evrimsel Bakış Açısı

Açıklama:

Psikodinamik bakış açısı, insan davranışlarının bireyin kontrol edemediği bilinçdışı süreçler ve geçmiş yaşantılar tarafından belirlendiği görüşünü savunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi bilincin önemini vurgulayarak insanların yaşamları hakkında karar verebilme ve kendi davranışlarını kontrol edebilecekleri bir kapasiteye doğuştan sahip olduklarını savunan bakış açısıdır?

Psikodinamik

Hümanistik

Davranışçı

Evrimsel

Bilişsel

Açıklama:

Hümanistik bakış açısı, bilincin önemini vurgulayarak insanların yaşamları hakkında karar verebilme ve kendi davranışlarını kontrol edebilecekleri bir kapasiteye doğuştan sahip olduklarını savunmaktadır. Aynı zamanda bu bakış açısında insanların seçimleri, tecrübeleri, yaratıcılığı vurgulanmakta ve insanın temelde iyi olduğuna ve insan doğasının bütünlüğüne inanılmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdaki psikoloji bilimindeki bakış açılarından hangisi, davranışı etkileyen düşünme yolları ve bilgi işleme süreçleri üzerinde odaklanmaktadır?

Davranışçı Bakış Açısı

Hümanistik Bakış Açısı

Bilişsel Bakış Açısı

Psikodinamik Bakış Açısı

Evrimsel Bakış Açısı

Açıklama:

Bilişsel bakış açısı, davranışı etkileyen düşünme yolları ve bilgi işleme süreçleri üzerinde odaklaşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 76

İnsan davranışlarının çoğunun insanın atalarının hayatta kalma ve üreme ile ilgili karşı karşıya kaldıkları sorunların çözümü için kullandıkları zihinsel mekanizmaların ve adaptasyonların sonucunda oluştuğunu iddia eden bakış açısı hangisidir?

Davranışçı Bakış Açısı

Hümanistik Bakış Açısı

Bilişsel Bakış Açısı

Psikodinamik Bakış Açısı

Evrimsel Bakış Açısı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 77

Temel çalışma konusu "bireylerin kendilerini tanımalarına ve potansiyellerini geliştirmelerine yardım etmek olan" uzmanlık alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Spor psikolojisi

Adli psikoloji

Çevre psikolojisi

Sağlık psikolojisi

Danışma psikolojisi

Açıklama:

Danışma psikolojisi insanların kendilerini tanımaları, var olan potansiyellerini ortaya koyabilmeleri, kendilerini geliştirebilmeleri, günlük yaşam stresleri ile baş etmede problem çözme ve karar verme becerilerini kullanabilmelerine nasıl yardım edilebileceğine yönelik konular üzerinde çalışmaktadırlar.
Danışma psikolojisi

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi psikolojide betimsel araştırma yöntemlerinden değildir?

Gözlem

Görüşme ve Anket

Olay incelemesi

Standart Testler

Deneysel

Açıklama:

Betimsel Araştırma Yöntemleri
Gözlem

Görüşme ve Anket

Olay incelemesi

Standart Testler

Deneysel

Doğru Cevap: E

Soru 79

Bir birey veya küçük bir grup hakkında tüm bilgi toplama araçları kullanılarak bilgi toplanmasını ve bu bilgiler çerçevesinde detaylı bir biçimde derinliğine incelenmesini amaçlayan betimsel araştırma yöntemi hangisidir?

Gözlem

Görüşme ve Anket

Olay incelemesi

Standart Testler

Deneysel

Açıklama:

Olay incelemesi veya vak’a incelemesi, bir birey veya küçük bir grup hakkında tüm bilgi toplama araçları kullanılarak bilgi toplanmasını ve bu bilgiler çerçevesinde detaylı bir biçimde derinliğine incelenmesini amaçlar. Bu çerçevede, bu yöntemi kullanan bir araştırmacı araştırdığı bireylerin davranışının nedenlerini ortaya koymaya çalışır Psikoloji alanında geçmişten günümüze pek çok bilgi, olay incelemesi yoluyla elde edilmiş ve edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi psikolojide gelişimsel araştırma yöntemlerindendir?

Kesitsel-boylamsal

Deneysel

Görüşme ve Anket

Standart Testler

Betimsel

Açıklama:

Gelişimsel Yöntemler

Kesitsel yöntem,

Boylamsal yöntem

Kesitsel-boylamsal yöntem

Doğru Cevap: A

Soru 81

İnsanların neden belli bir yönde davrandıklarını, diğer bir ifade ile davranışları yöneten temel mekanizmaları ortaya koymaya çalışan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Psikoloji

Sosyoloji

Anatomi

Felsefe

Etik

Açıklama:

Psikoloji bilimi, insanların neden belli bir yönde davrandıklarını, diğer bir ifade ile davranışları yöneten temel mekanizmaları ortaya koymaya çalışmaktadır. Bu kapsamda psikoloji bilimi “davranışı” incelemektedir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Kuramın tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilginin topolojisi

Kendi içinde birbiri ile tutarlı veya çelişkisiz bilgiler bütünü

Sistematik yolla veri toplama

Toplanan bilgilerin analizi

Bilginin niteliksel göstergeleri

Açıklama:

Kuram, kendi içinde birbiri ile tutarlı veya çelişkisiz bilgiler bütünüdür.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Psikolojinin bir bilim dalı olarak gelişmesinde, aşağıdakilerden hangisinin önemli bir etkisi bulunmaktadır?

Sosyoloji

Felsefe

Fizyoloji

Biyoloji

Anatomi

Açıklama:

Psikolojinin bir bilim dalı olarak gelişmesinde, fizyoloji alanındaki çalışmalar öncü olup, önemli bir role sahiptir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi psikolojinin bağımsız bir disiplin olarak ortaya çıkmasına öncü olmuştur?

Alfred Adler

William James

Sigmund Freud

Wilhelm Wundt

Ivar Lovaas

Açıklama:

Psikolojinin bir bağımsız bilim dalı olarak ortaya çıkmasında Wilhelm Wundt (1832-1920) araştırmaları öncü bir rol oynamıştır.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi insan davranışını açıklamak için sadece doğrudan gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlarla çalışılması gerektiğini vurgulayan psikoloji disiplinidir?

Biyolojik

Bilişselcilik

Hümanizm

Evrimsellik

Davranışçılık

Açıklama:

Davranışçı yaklaşım davranışın çevresel güçler tarafından belirlendiğini ve sadece gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlarla çalışılması gerektiğini savunurlar.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Davranışların neden ve sonuçlarında kültürlerarası farklılıkların varolduğunu savunan psikoloji bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyo-Kültürel Bakış Açısı

Evrimsel Bakış Açısı

Biyolojik Bakış Açısı

Bilişsel Bakış Açısı

Hümanistik Bakış Açısı

Açıklama:

Sosyo-kültürel bakış açısı, kültürlerarasında davranışın neden ve sonuçları arasındaki farklılıklara odaklanmaktadır.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Evrimsel bakış açısının zihinsel becerilerin temeline ilişkin olarak hangi etmeni temel almaktadır?

Erken çocukluk

Uyum sağlama(adaptif)

Gözlenebilirlik

Kültürel özellikler

Bilgi süreçleri

Açıklama:

Evrimsel bakış açısı, zihinsel becerilerin milyonlarca yıl içerisinde belli uyum sağlayıcı (adaptif ) amaçlara göre evrimleştiğini savunmaktadır.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi deneysel yöntemin temel noktasıdır?

Bağıntılar

Görüşler

Neden-sonuç

Paradigmalar

Olaylar

Açıklama:

Deneysel yöntem, değişkenler arasındaki ilişkiyi sebep-sonuç ilişkisi bağlamında ortaya koyar.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Bireylerin kendisinden veya onun hakkında bilgi verebilecek kişilerden belirlenmiş bir amaç doğrultusunda önceden hazırlanmış sorular veya o anda amaca uygun yöneltilen sorular yardımı ile sözlü olarak bilgi elde edilmesini içeren araştıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Doğa gözlem

Anket

Standart testler

Görüşme

Olay inceleme

Açıklama:

G.rüşme, bireylerin kendisinden veya onun hakkında bilgi verebilecek kişilerden belirlenmiş bir amaç doğrultusunda önceden hazırlanmış sorular veya o anda amaca uygun yöneltilen sorular yardımı ile sözlü olarak bilgi elde edilmesini içerir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Belli bir özelliğin zaman içerisinde veya yaşa bağlı değişimini ortaya koymak için farklı yaş gruplarını temsil eden bireylerin belirlenmesini ve bu belirlenen yaş gruplarındaki bireyler incelen özellik açısından aynı zamanda karşılaştırılması temeline dayanan araştırma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Betimsel Yöntem

Görüşme ve Anket

Deneysel Yöntem

Olay İncelemesi

Kesitsel Yöntem

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 91

I. Davranış
II. Zihinsel Süreç
III. Nörolojik süreç
IV. Fizyolojik süreç
Yukarıdakilerden hangileri psikolojinin modern tanımında ön plana çıkan kavramlardır?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Psikoloji bilimindeki gelişmelere bağlı olarak son yıllarda ise psikoloji “davranışı ve altında yatan fizyolojik ve zihinsel süreçleri inceleyen bir bilim dalı” olarak tanımlanmaktadır (Weiten, Hammer ve Dunn, 2016, s.10). Psikolojinin günümüzdeki bu tanımında davranış, zihinsel süreç, fizyolojik süreç ve bilimsellik kavramlarının yer aldığı dikkati çekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji biliminin yanıt aradığı sorular arasında gösterilemez?

İnsan kişiliği nasıl gelişiyor?

Çocuğun kişilik gelişiminde anne-babaların ve yakın çevrenin rolü nedir?

Gençlerin sigara, alkol ve madde kullanımlarında ailenin rolü nedir?

Toplumsal etik kurallarını araştırmada hangi bilimsel yöntemler daha etkilidir?

Depresyon tedavisinde egzersiz etkili midir?

Açıklama:

Psikoloji, bilimin anlama, açıklama ve kontrol temel işlevleri (Karasar, 2000) çerçevesinde insan davranışına ilişkin bilgi elde etmek için bilimsel yöntemi kullanır. Örneğin, insan kişiliği nasıl gelişiyor? Çocuğun kişilik gelişiminde anne-babaların ve yakın çevrenin rolü nedir? Çocuğun sağlıklı kişilik gelişimi için ona nasıl davranılmalı ve uygun ortamlar oluşturulmalı? Çocukların bazı olumsuzluk davranışlarını ortadan kaldırmak için neler yapılmalı, neler yapılabilir? Ya da “insanların ruh sağlığını korumada affetme önemli midir?”, “depresyon tedavisinde egzersiz etkili midir?”, “gençlerin sigara, alkol ve madde kullanımlarında ailenin rolü nedir?” gibi sorulara yanıt vermek için psikoloji bilimi bilimsel yöntemleri kullanır ve bilimsel araştırmalar gerçekleştirir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Almanya’da ilk psikoloji laboratuvarını 1879 yılında kuran ve psikolojinin bir bağımsız bilim dalı olarak ortaya çıkmasında etkili olan biliminsanı aşağıdakilerden hangisidir?

Hermann von Helmholtz

Ernst Weber

Wilhelm Wundt

Gustav Fechner

William James

Açıklama:

Psikolojinin bir bağımsız bilim dalı olarak ortaya çıkmasında Wilhelm Wundt (1832-1920) araştırmaları öncü bir rol oynamıştır. Wundt, diğer çalışma alanlarında kullanılan teknikler ile de zihinsel süreçlerin araştırılabileceğinden hareketle Almanya’da ilk psikoloji laboratuvarını 1879 yılında kurmuştur. Dolayısıyla, psikoloji biliminin tarihsel sürecinde Wundt’un ilk psikoloji laboratuvarını kurması psikoloji biliminin başlangıcı olarak düşünülmektedir. Böylece, ilk psikolog olarak kabul edilen Wundt’un deneysel psikoloji çalışmaları psikoloji biliminin başlangıcını oluşturmuş ve onun çalışmalarının sonraki yıllarda psikoloji alanındaki çalışmalara önemli etkileri olmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 94

"Bütün, onu oluşturan parçaların toplamından farklıdır” görüşünü savunan ve algı ve düşünmeye tek tek parçalardan ziyade bütüncül yaklaşım içerisinde odaklanan psikolojik bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısalcılık

Gestalt

Psikodinomik

Davranışçı

Hümanistik

Açıklama:

Yapısalcılığın zihinsel yapıların, parçaların toplamı olduğu görüşüne alternatif olarak önemli tepkilerden biri de, 1990’ların başında Gestalt psikolojinin gelişmesi olmuştur. Max Wertheimer (1883-1943) zihnin farklı gestaltlerine, organize olmuş bütünlüklerine odaklanarak zihnin bu tür deneyimleri nasıl yaşadığını incelemiştir. Bu çerçevede, Gestalt psikoloji algının nasıl düzenlendiğini incelemiş ve “bütün, onu oluşturan parçaların toplamından farklıdır” görüşünü ileri sürmüştür (McGraw Hill, 2015; Gerrig ve Zimbardo, 2012).

Doğru Cevap: B

Soru 95

Psikodinamik bakış açısına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Organizma çatışmaları arttırmayı ve böylelikle kendini topluma kabul ettirmeyi amaçlamaktadır.

Davranışlar kişinin ihtiyaçları ile toplumsal gereklilikler arasındaki çatışmalardan kaynaklanır.

Davranış üzerinde bireyin kontrolü ve farkındalığının çok azdır.

Geçmiş deneyimler ve çocukluk yıllarındaki yaşantılar davranış üzerinde yaşam boyunca etkilerini sürdürmektedir.

Her davranış bilinçdışı bir güdüden kaynaklanmaktadır.

Açıklama:

Psikodinamik bakış açısına göre her davranışın nedeni bulunmaktadır. Ancak bu neden genellikle bilinç düzeyinde ortaya konan mantıksal bir açıklama sonucunda değil, bilinçdışı bir güdüden kaynaklanmaktadır. Bilinçdışı süreçlerin yanısıra geçmiş deneyimler özellikle çocukluk yıllarındaki yaşantılar davranış üzerinde yaşam boyunca etkilerini sürdürmektedir. Bu nedenle, davranış üzerinde bireyin kontrolü ve farkındalığının çok az olduğu savunulmaktadır. Aynı zamanda davranışların, kişinin ihtiyaçları ile toplumsal gereklilikler arasındaki çatışmalar ve bu çatışmaları çözme girişimleri ile biyolojik dürtü ve içgüdülerden kaynaklandığı düşüncesine dayanan bir bakış açısı söz konusudur. Freud’un geliştirdiği bakış açısına göre, organizma çatışmaları azaltmaya ve ihtiyaçlarını doyuma ulaştırmaya çalışmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

I. Doğrudan gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlara odaklanır.
II. Tüm organizmaların davranış prensipleri birbirinden farklıdır.
III. Watson tarafından kurulmuştur.
IV. Pavlov tarafından klasik koşullanma, Skinner tarafından pekiştirme kavramları geliştirilmiştir.
Yukarıda davranışçı bakış açısı ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Davranışçı bakış açısı, insan davranışını açıklamak için sadece doğrudan gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlarla çalışılması gerektiğini vurgulamaktadır. Davranışçılar, bütün organizmaların benzer psikolojik prensiplere göre hareket ettiğini savunmakta ve evrensel “davranış yasalarını” belirlemeye çalışmaktadırlar. Davranışçı bakış açısı, Amerikalı psikolog John B. Watson (1878-1958) tarafından 1920’li yıllarda ortaya konulmuştur. Pavlov açıklamalarını bütün davranışların çevredeki bazı uyarıcılar karşısında gösterilen tepkiler olduğu düşüncesi üzerine temellendirmiştir. Bu temel çerçevesinde klasik koşullanma olarak adlandırdığı öğrenme yöntemi üzerinde çalışmalarını yoğunlaştırmıştır. Böylece Skinner davranışçılık repertuarına yeni bir kavram olan pekiştirme kavramını kazandırmış ve istenilen davranışı kazandırmak için ödül/pekiştirme olması gerektiğini belirtmiştir

Doğru Cevap: D

Soru 97

İnsanlar kendi seçimlerini yapabilme, potansiyellerini geliştirebilme ve davranışlarını kontrol edebilme kapasitesine doğuştan sahip olduğunu savunan bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyo-kültürel

Evrimsel

Biyolojik

Bilişsel

Hümanistik

Açıklama:

Hümanistik bakış açısına göre insanlar kendi seçimlerini yapabilme, potansiyellerini geliştirebilme ve davranışlarını kontrol edebilme kapasitesine doğuştan sahiptirler.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Kadın ve erkek cinsiyet rolleri, eş seçimi ve aile ilişkileri gibi alanlarda günümüze kadar geçirilen psikolojik adaptasyonların nasıl çalıştığını araştıran psikolojik bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Hümanistik

Sosyo-kültürel

Evrimsel

Bilişsel

Biyolojik

Açıklama:

Evrimsel psikologlar, insan davranışlarının çoğunun insanın atalarının hayatta kalma ve üreme ile ilgili karşı karşıya kaldıkları sorunların çözümü için kullandıkları zihinsel mekanizmaların ve adaptasyonların sonucunda oluştuğunu iddia etmektedirler. Evrimsel psikologlar, kadın ve erkek cinsiyet rolleri, eş seçimi, aile ilişkileri, komşuluk, dil kullanımı, şiddet, çocuk yetiştirmede, günümüze kadar geçirilen psikolojik adaptasyonların nasıl çalıştığını araştırmaktadırlar

Doğru Cevap: C

Soru 99

Çevresel koşulların davranışı nasıl ve ne kadar belirlediğini ortaya koymayı amaçlayan psikolojik alan aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel psikoloji

Fizyolojik psikoloji

Gelişim psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Klinik psikoloji

Açıklama:

Psikoloji biliminin bir bilim alanı olarak ortaya çıkması deneysel psikoloji ile olmuştur. Deneysel psikoloji, çevresel koşulların davranışı nasıl ve ne kadar belirlediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda deneysel psikologlar, duyu, algı, duyum, öğrenme, motivasyon gibi süreçleri incelemek için laboratuvar ortamında genellikle insan olmayan deneklerle çalışmaktadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Psikolojide sebep-sonuç ilişkisini ortaya koyacak biçimde değişkenler arası ilişkileri inceleyen araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kesitsel yöntem

Deneysel yöntem

Gözlem ve görüşme ya da anket

Standart testler

Olay incelemesi

Açıklama:

Psikoloji alanında bireylerin davranışı ve bu davranışa yol açan etmenlerin ortaya konulması veya bilgi elde edilmesi için deneysel yöntemden de yararlanılmaktadır. Bu çerçevede, deneysel yöntemde araştırmacı sebep-sonuç ilişkisini ortaya koyacak biçimde değişkenler arası ilişkileri inceler (Karasar, 2000).

Doğru Cevap: B

Soru 101

İnsan davranışlarının bireyin kontrol edemediği bilinçdışı süreçler ve geçmiş yaşantılar tarafından belirlendiği görüşünü savunan yaklaşım aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Davranışçı Bakış Açısı

Hümanistik Bakış Açısı

Psikodinamik Bakış Açısı

Biyolojik Bakış Açısı

Bilişsel Bakış Açısı

Açıklama:

Psikodinamik bakış açısı, insan davranışlarının bireyin kontrol edemediği bilinçdışı süreçler ve geçmiş yaşantılar tarafından belirlendiği görüşünü savunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Davranışın çevresel güçler tarafından belirlendiğini ve sadece gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlarla çalışılması gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Davranışçı Bakış Açısı

Psikanalitik Bakış Açısı

Hümanistik Bakış Açısı

Biyolojik Bakış Açısı

Evrimsel Bakış Açısı

Açıklama:

Davranışçı yaklaşım davranışın çevresel güçler tarafından belirlendiğini ve sadece gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlarla çalışılması gerektiğini savunurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Davranışı etkileyen düşünme yolları ve bilgi işleme süreçleri üzerinde odaklaşan bakış açısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Hümanist bakış açısı

Davranışçı bakış açısı

Psikodinamik bakış açısı

Bilişsel bakış açısı

Evrimsel bakış açısı

Açıklama:

Bilişsel bakış açısı, davranışı etkileyen düşünme yolları ve bilgi işleme süreçleri üzerinde odaklaşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Beynin, sinir sisteminin, endokrin siteminin ve genlerin işleyişinin davranış üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanan bakış açısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Biyolojik bakış açısı

Hümanist bakış açısı

Bilişsel bakış açısı

Davranışsal bakış açısı

Sosyo-kültürel bakış açısı

Açıklama:

Biyolojik bakış açısı, beynin, sinir sisteminin, endokrin siteminin ve genlerin
işleyişinin davranış üzerindeki etkilerini belirlemeye odaklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Kültürlerarasında davranışın neden ve sonuçları arasındaki farklılıklara odaklanan bakış açısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Davranışsal bakış açısı

Bilişsel bakış açısı

Sosyo-kültürel bakış açısı

Hümanist bakış açısı

Evrimsel bakış açısı

Açıklama:

Sosyo-kültürel bakış açısı, kültürlerarasında davranışın neden ve sonuçları arasındaki farklılıklara odaklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Beyin ile sinir ve endokrin sistemin işleyişinin davranışlar üzerindeki etkilerini
belirlemeye odaklanan uzmanlık alanı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Klinik psikolojisi

Danışma psikolojisi

Eğitim psikolojisi

Fizyolojik psikoloji

Gelişim psikolojisi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 107

İşyerindeki insan davranışları ve iş doyumu, üretimde verimlilik ve çalışanlar arası uyuşmazlık gibi konular üzerinde çalışmakta olan uzmanlık alanı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Eğitim psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Klinik psikolojisi

Danışma psikolojisi

Endüstri ve örgüt psikolojisi

Açıklama:

Endüstri ve örgüt psikolojisi işyerindeki insan davranışları ve iş doyumu, üretimde verimlilik ve çalışanlar arası uyuşmazlık gibi konular üzerinde çalışmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 108

I. Gözlem
II. Kesitsel yöntem
III. Anket
IV. Boylamsal yöntem
V. Görüşme
Yukarıda verilenlerden hangileri betimsel yöntem teknikleridir?

I, II, III

I, II, IV

I, IV, V

I, II, V

I, III, V

Açıklama:

Betimsel Yöntemler
Betimsel araştırma yöntemleri, incelenmesi hedeflenen değişken/değişkenlere ilişkin verilerin toplanarak, bu değişken/değişkenlerin mevcut var olan durumunun belirlenmesini, ortaya konmasını amaçlar. Bu çerçevede, incelenen değişken/değişkenlere ilişkin betimleyici veriler, gözlem, anket, görüşme veya test/ölçek gibi bilgi toplama yolları veya teknikleri ile elde edilir (Gay,1987; McGraw Hill, 2015). Bu bilgi toplama araçlarının psikolojide betimsel yöntemler çerçevesinde kullanımına ilişkin açıklamalar aşağıdaki gibidir.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Belirli bir yaş grubundaki bireylerin belirlenerek, bu bireylerin incelenmek istenen özellik açısından gelişimlerinin belirli zaman süresince incelenmesini içeren yöntem aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Gözlem

Anket

Görüşme

Standart Testler

Boylamsal Yöntem

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 110

Gözlem

Anket

Olay incelemesi

Kesitsel yöntem

Görüşme

Açıklama:

Olay İncelemesi
Olay incelemesi veya vak’a incelemesi, bir birey veya küçük bir grup hakkında tüm bilgi toplama araçları kullanılarak bilgi toplanmasını ve bu bilgiler çerçevesinde detaylı bir biçimde derinliğine incelenmesini amaçlar (Onur, 1995; McGraw Hill, 2015; Özgüven, 1998).. Bu çerçevede, bu yöntemi kullanan bir araştırmacı araştırdığı bireylerin davranışının nedenlerini ortaya koymaya çalışır Psikoloji alanında geçmişten günümüze pek çok bilgi, olay incelemesi yoluyla elde edilmiş ve edilmektedir.13

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Algının tanımına ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Algı nesneldir.

Algı bilişsel bir süreçtir.

Algı kültür, deneyim, beklenti ve güdülerden etkilenir.

Algının hammaddesi duyumlardır.

Algı öğrenmeye dayalı bir süreçtir.

Açıklama:

Algı, duyusal girdilerin yorumlanması süreci olduğu için, bu yorum her zaman bağlamsal faktörlerden etkilenir. Bu da algının öznel doğasına işaret eder. Yani algı; kültürden, deneyimlerden, beklenti ve güdülerden etkilenen bir süreçtir. Bu nedenle insanlar aynı uyarıcıyı farklı şekilde algılayabilirler.
Algı nesnel değil öznel bir süreçtir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi algılamada gruplamanın ilkelerinden biri değildir?

Süreklilik ilkesi

Benzerlik ilkesi

Şekil zemin ilkesi

Yakınlık ilkesi

Tamamlama ilkesi

Açıklama:

Algıda iki temel örgütlenme ilkesi vardır: İlki şekil-zemin ilişkisi ve diğeri nesneleri belirli özelliklerine göre gruplandırmadır.
Şekil zemin ilişkisi gruplama ilkelerinden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanmasına ne ad verilir?

Stroboskopik hareket

Otokinetik etki

Gerçek hareket

Fi fenomeni

Örtüşme

Açıklama:

Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket
ediyormuş gibi algılanır. Otokinetik etki olarak adlandırılan
bu olgu, psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde
uyarıcı olarak kullanılmıştır.
Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket
ediyormuş gibi algılanmasına otokinetik etki adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

En küçük görünen arabanın en uzakta, en büyük görüneninse en yakında olduğunu algılamamıza yarayan uzaklık algısı kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Örtüşme

Görsel alanda yükseklik

Doğrusal perspektif

Dokum gradyanı ve netlik

Göreli büyüklük

Açıklama:

En büyük görünen araba en yakında, en küçük görünen araba en uzak mesafede algılanır. Arabaların gerçekte aynı büyüklükte olduğunu bildiğimiz için, arabaların küçük ya da büyük algılanması uzaklığı tahmin etmemize yarar.
Eğer iki nesne aynı büyüklükteyse, büyük görünen nesne gözlemciye daha yakın olarak değerlendirilir. Buna göreli büyüklük adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Derinliği algılamada iki gözün iş birliği yapmasına izin veren mesafeye ne ad verilir?

Retina ayrıklığı

Algısal değişmezlik

Kavuşma derecesi

Doğrusal perspektif

Görsel Yükseklik

Açıklama:

Retinal ayrıklık nedeniyle bir nesneye bakıldığında, iki göz nesneye ait birbirinden biraz farklı
olan iki imge görür. Sağ göz, nesnenin sağ yanı, sol göz de nesnenin sol yanı hakkında daha fazla bilgi alır. Birbirinden biraz farklı olan bu iki imge beyinde örtüştürülür ve nesnenin üç boyutlu algılaması gerçekleşir.
Sadece insan ve aslan, kaplan gibi avcı hayvanların anatomik yapıları derinliği algılamada iki
gözün iş birliği yapmasına izin verir. Bu canlılarda gözler kafanın önündedir ve aralarında mesafe vardır. İnsanda 6 cm. olan bu mesafeye retinal ayrıklık denir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdaki filozoflardan hangisi algısal yeteneğin deneyimler yoluyla şekillendiğini ileri sürmüştür?

Descartes

Kant

Hume

Locke

Uba

Açıklama:

Berkeley ve Locke gibi filozoflar, algısal yeteneğin deneyimler yoluyla öğrenildiğini iddia etmişlerdir.
Locke algısal yeteneğin deneyim yoluyla öğrenildiğini iddia etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Yaşamı boyunca yağmur ormanlarında çıkmadığı için derinlik algısı oluşmamış ve buna bağlı olarak büyüklük değişmezliği deneyimini mümkün kılacak uzaklık yargıları olmayan pigmelerle yapılan deneylerde çalışılan olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Algıda bağlamın etkisi

Algıda çevre ve kültürün önemi

Dikkat

Kişisel özellikler

Algıda gruplama ilkesi

Açıklama:

Uzaklık ipuçlarını kullanma açısından kültürel farklılıklara bir örnek olarak Zaire’de yağmur ormanlarında yaşayan Mbuti pigmelerin deneyimleri
verilebilir. Yaşamları boyunca yağmur ormanlarından
çıkmayan bu insanlar, uzakta nesne görme deneyimine
sahip değillerdir ve buna bağlı olarak büyüklük
değişmezliği deneyimini mümkün kılacak
uzaklık yargıları yoktur. Bu yüzden, bir pigme, antropolog
eşliğinde yağmur ormanlarından düz araziye
çıktığında uzakta gördüğü küçük siyah noktaların
sığır olduğuna inanmamıştır. Siyah noktalar
yaklaştığında onların sığır olduğunu gören pigme,
bu kez de onların bir büyüyle büyütüldüğüne inanmıştır.
Çeşitli algısal olgular açısından yapılan kültürler arası karşılaştırmalar, algıyı biçimlendirmede,
içinde yaşanılan çevre ve kültürün önemini gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi algıyı etkileyen kişisel özelliklerden biri değildir?

Kişinin bireysel ihtiyaçları

Dikkat

Deneyim

Beklentiler

İlgiler

Açıklama:

Güdülerle birlikte beklenti, değer ve ilgiler
gibi diğer kişisel özellikler, kişinin algısını seçici
bir biçimde düzenler.
Deneyim kişisel özelliklerden değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Pek çok ses arasında bir annenin kendi çocuğunun sesini ayırt etmesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Tutumlar

Bireysel ihtiyaçlar

Algıda geçici ilgi

Dikkatin kişisel beklentiler ve ilgiler tarafından yönlendirilmesi

Uyarıcının yarattığı kontrast

Açıklama:

Kalabalık bir ortamda, pek çok sesin arasında çocuğunun sesini
kolayca ayırt eden bir annenin durumu kişisel
ilgiye örnek olarak gösterilebilir
Bir annenin çocuğunun sesini pek çok ses arasından ayırt etmesi beklenti ve ilgileriyle dikkatinin yönlendirilmesiyle ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Susuz kalmış bir insanın yorumladığı resimlerdeki nesneleri içeceğe benzetmesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Beklentilerin algıyı yönlendirmesi

tutumların algıyı yönlendirmesi

İlgilerin algıyı yönlendirmesi

Deneyimlerin algıyı yönlendirmesi

İhtiyaçların algıyı yönlendirmesi

Açıklama:

Algıyı etkileyen kişisel özelliklerden biri, algılayıcının
bireysel ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların
yarattığı güdülenme durumudur. Aç olan bir insanın
aç olmayan bir insana göre belirsiz resimleri
yorumlarken yiyeceğe daha çok benzetmesi algıda
güdülenmenin önemini çok açık bir şekilde ortaya
koyar. Aynı şekilde susuz kalmış bir insanın da
benzer bir tepki göstermesi kuvvetle muhtemeldir.
Bu tür örnekler, algılayıcının, ihtiyaçlarını doyuracak
şeyleri algılama olasılığının daha yüksek olduğunu
gösterir.
Susuzluktan dolayı içecek algılanması ihtiyacın algıyı yönlendirmesine örnek olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi algı ve duyum kavramlarına ilişkin yanlış bir ifadedir?

Algı ve duyum eşanlamlı kavramlardır

Duyum olmadan algı gerçekleşmez

Duyum daha genelken algı bireyseldir

Algı daha yüksek zihinsel süreçlere bağlı olarak görülür

Algının hammaddesi duyumdur

Açıklama:

Algı ve duyum eşanlamlı kavramlar olmayıp farklı tanım ve özelliklere sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi algı ile ilgili doğru bir kavramdır?

Algı hızlı işleyen bilişsel bir süreçtir.

Algı sürecinde algılayıcı gördüğü uyarıcının anlamını bulmak için düşünür.

Algı duyum olmadan da gelişebilir.

Algının öznel bir doğası yoktur.

Algı otomatik olarak uyarıcının yorumlandığı bir süreçtir.

Açıklama:

Algı hızlı işleyen zihinsel bir süreçtir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıda yer alan psikoloji yaklaşımlarının hangisinde algının örgütlenme ilkesi ortaya konmuştur?

Varoluşçu psikoloji

Davranıiçı psikoloji

Psikoanaliz

Gestalt psikolojisi

Humanistik (insancıl) psikoloji

Açıklama:

Algının örgütlenme ilişkisi Gestalt psikologları tarafından ileri sürülmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 14

İnsanların çeşitli açılardan nesneleri bir grup olarak algılamaları algının hangi ilkesiyle açıklanabilir?

Benzerlik ilkesi

Süreklilik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Tamamlama ilkesi

Ortak kader ilkesi

Açıklama:

İnsanların çeşitli açılardan benzer nesneleri bir grup olarak algılamaları algının benzerlik ilkesi ile açıklanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

İnsanların nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılamaları algının hangi ilkesiyle açıklanabilir?

Benzerlik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Süreklilik ilkesi

Tamamlama ilkesi

Ortak kader ilkesi

Açıklama:

İnsanların nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılamaları algının süreklilik ilkesiyle açıklanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi arka arkaya gelen resim ya da ışık noktalarının bir birim olarak algılanması sonucu hareket hissi yaşanmasına hareket algısın verilen addır?

Fi fenomeni

Otokinetik hareket

Gerçek hareket

Stroboskopik hareket

Derinlik algısı

Açıklama:

Arka arkaya gelen resim ya da ışık noktalarının bir birim olarak algılanması sonucu hareket hissi yaşanmasına fi fenomeni denir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi sabit ışık kaynağına sürekli bakıldığında, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığının algılandığı duruma denir?

Stroboskopik hareket

Uzaklık algısı

Derinlik algısı

Fi fenomeni

Otokinetik etki

Açıklama:

Sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu halde hareket ediyormuş gibi algılanır. Bu duruma otokinetik etki denir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi nedeniyle bir nesneye bakıldığında iki göz nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görülür?

Kavuşma derecesi

Örtüşme

Göreli büyüklük

Retinal ayrıklık

Doğrusal perspektif

Açıklama:

Retinal ayrıklık nedeniyle bir nesneye bakıldığında iki göz nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görülür. Bu imgeler beyinde örtüşür ve nesnelerin üç boyutlu olarak algılanması gerçekleşir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi bir nesneye farklı mesafelerden bakıldığında nesnenin retinal imgesinin de farklı büyüklüklerde olduğunu ifade eden algısal değişmezlik kavramıdır?

Büyüklük değişmezliği

Renk değişmezliği

Şekil değişmezliği

Kavuşma derecesi

Dokum gradyanı

Açıklama:

Bir nesneye farklı mesafelerden bakıldığında nesnenin retinal imgesinin de farklı büyüklüklerde olduğunu ifade eden algısal değişmezlik kavramına büyüklük değişmezliği denir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi algıda psikososyal faktörlerle ilgili yanlış bir ifadedir?

Kültürel açıdan farklı olan grupların algıya ilişkin deneyimleri de farklı olabilir

Algıyı biçimlendirmede içinde yaşanan kültür önemlidir

Bağlamın algı üzerinde etkisi vardır

Dikkat insanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasına yardımcı olur

Kültürel farklılıklar algılamada farklılık yaratmaz

Açıklama:

Kültürel farklılıklar algılamada farklılık yaratır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Bu ilke, uyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır.
Yukarıda tanımlanmış gruplama ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Ortak kader

Süreklilik

Benzerlik

Yakınlık

Tamamlama

Açıklama:

Tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır. Şekil 2.5’te eğri bir çizgi değil, bir daire algılanır. Aradaki boşluk algısal sistem tarafından tamamlanır. Şekil 2.6’da, tamamlama ilkesi gereğince üç daireyi kesen beyaz bir üçgen algılanır. Oysa şekilde tam daireler değil, birer parçaları alınmış daireler vardır. Ve bu dairelerin belirli bir biçimde biraraya getirilmesi nedeniyle beyaz bir üçgen algılanır. Daireleri ve üçgenin sınırlarını insanın zihni tamamlar.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Bu ilke, harekete dayanır. Aynı yönde hareket eden nesneler bir grup olarak algılanır.
Yukarda tanımlanan gruplama ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Yakınlık

Benzerlik

Süreklilik

Tamamlama

Ortak kader

Açıklama:

Ortak kader ilkesi harekete dayanır. Aynı yönde hareket eden nesneler bir grup olarak algılanır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Bu ilkeye göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.
Yukarıda açıklanmış gruplama ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Yakınlık

Benzerlik

Ortak kader

Tamamlama

Süreklilik

Açıklama:

Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır.
Yukarıda açıklanan olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Örtüşme

Gerçek hareket

Fi Fenomeni

Stroboskopik Hareket

Otokinetik etki

Açıklama:

Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Otokinetik etki olarak adlandırılan bu olgu, psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde uyarıcı olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Görünürde hareket türlerinden biridir. Psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde uyarıcı olarak kullanılmıştır. Sabit ışık kaynağının, hareket ediyormuş gibi algılanmasıdır. Yukarıda açıklanmış olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrusal perspektif

Örtüşme

Fi Fenomeni

Stroboskopik Hareket

Otokinetik etki

Açıklama:

Otokinetik Etki: Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Otokinetik etki olarak adlandırılan bu olgu, psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde uyarıcı olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Duyum olmadan algı gerçekleşmez.
Duyum, daha genellenebilirken, algı, bireye özgüdür.
Duyumsal deneyimler algının gerçekleşmesi için yeterlidir.
Algı; kültürden, deneyimlerden, beklenti ve güdülerden etkilenen bir süreçtir.

Algı ve duyumla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Algının hem duyuma hem de uyarıcının yorumuna dayanmaktadır. Sadece duyum ya da sadece uyarıcının yorumu algının gerçekleşmesi için yeterli değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdaki şekil ve zemin ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Şekil, belirli biçimi olan ve uzayda yer kaplayan bir nesnedir.

Zemin, herhangi bir biçime sahip değildir.

Zemin, önünde gördüğümüz şeklin yerini belirlememize yardım eder.

Bir nesnenin şekil ya da zemin olma hâli nesnenin sabit bir özelliğidir.

Şekil-zemin ayrımı yapıldığında şeklin önemli, zeminin görece önemsiz olduğuna karar verilmiş olur.

Açıklama:

Bir nesnenin şekil ya da zemin olma hâli nesnenin sabit bir özelliği değildir, algılayıcının uyarıcıya verdiği bir tepkidir. Dolayısıyla birisi için zemin olan, diğer bir kişi için şekil olabilir. Ya da aynı kişi için şekil ve zemin zaman içinde yer değiştirebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi nesneleri gruplandırma ilkelerinden biri değildir?

Yakınlık

Otokinetik etki

Tamamlama

Süreklilik

Ortak kader

Açıklama:

Nesneleri gruplandırma ilkeleri yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader ilkesidir. Otokinetik etki, hareket algısının görünürde hareket grubuna dahildir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdaki şekilde hangi Gestalt gruplandırma ilkesi geçerlidir?

Tamamlama

Renk benzerliği

Şekil benzerliği

Süreklilik

Yakınlık

Açıklama:

Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler. Bu şekilde algılayıcı, noktalardan bazılarını düzgün bir eğri oluşturacak biçimde gruplandırarak algılar.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi sinemanın temelini oluşturan hareket olgusudur?

Stroboskopik hareket

Otokinetik etki

Fi fenomeni

Dokum gradyanı

Gerçek hareket

Açıklama:

Stroboskopik hareket, resimleri hareketlendirmeyi mümkün hâle getirir. Hareket, sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla yaratılır. Sinemanın temeli olan bu hareket, gerçekte, izleyiciye saniyede 16 ile 22 resmin ya da çerçevenin gösterilmesidir. Her resim ya da çerçeve bir öncekinden biraz farklıdır. Saniyede en az 16 resmin gösterilmesi, filmin pürüzsüz ve doğal görünmesini sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi derinlik ve uzaklık algısının gerçekleştirildiği çift göze bağlı ipuçlarından biridir?

Doğrusal perspektif

Görsel alanda yükseklik

Retinal ayrıklık

Göreli büyüklük

Dokum gradyanı

Açıklama:

Derinlik ve uzaklık algısını çalışan psikologlar, derinlik ve uzaklık algısının iki tür ipucuna bağlı olarak gerçekleştirildiğini ileri sürerler: Tek göze bağlı ipuçları ve çift göze bağlı ipuçları. Retinal ayrıklık, çift göze bağlı ipucudur ve bunun dışındakiler tek göze bağlı ipuçlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdaki şekilde hangi derinlik ve uzaklık ipucu gösterilmektedir?

Görsel alanda yükseklik

Örtüşme

Kavuşma derecesi

Göreli büyüklük

Doğrusal perspektif

Açıklama:

Görsel alandaki iki nesne örtüşmüşse, kısmen örtülmüş olan nesne daha uzakta, diğer nesneyi örten nesne ise önde ve daha yakında algılanır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Algısal değişmezlik, nesnel dünyadan kaynaklanan bir olgudur.
Algısal değişmezlik uyarıcıların şekil, büyüklük ve renkleri için geçerlidir.
Algısal değişmezlik olgusuna sahip olmamak, hafızamızın olmamasına benzetilebilir.
Dünyanın algılayıcı için tanıdık bir yer olması algısal değişmezlik sayesinde mümkün olur.

Algısal değişmezlik ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Algısal değişmezlik, nesnel dünyadan değil, algılayıcıdan kaynaklanan bir olgudur.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Kültür
Bağlam
Derinlik
Kişisel özellikler

Yukarıdakilerden hangileri algıyı etkileyen psikososyal faktörlerdir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Algıyı etkileyen deneyimler çeşitli psikososyal faktörlerden oluşmaktadır. Bunlar, kültür, bağlam, ve kişisel özelliklerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

I. Güdüler
II. Beklentiler
III. İlgiler
IV. Kültürler
Yukarıdakilerden hangileri algıyı etkileyen kişisel özelliklerdir?

Yalnız III

I ve II

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Beklentiler, ilgiler ve tutumlar gibi kişisel özellikler algıyı güçlü biçimde etkiler. Kültür psikososyal bir faktördür. Kişisel bir özellik değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Bu olaya ne denir?

Otokinetik

Stroboskopik hareket

Fi Fenomeni

Örtüşme

Göreli büyüklük

Açıklama:

Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Otokinetik etki olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Resimleri hareketlendirmeyi mümkün hale getiren etki aşağıdakilerden hangisidir?

Otokinetik etki

Stroboskopik Hareket

Hareket algısı

Fi fenomeni

Gerçek hareket

Açıklama:

Stroboskopik hareket, resimleri hareketlendirmeyi mümkün hâle getirir. H

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Fi fenomenine örnektir?

Lambalar

Reklam panoları

araba lambaları

Korna sesi

Fener

Açıklama:

Binalardaki reklam panoları ya
da stadyumlardaki skor panoları günlük yaşamda
fi fenomenini gösteren örneklerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçlarından biridir?

Göreli büyüklük,

Doğrusal perspektif,

görsel alanda yükseklik,

örtüşme ve görsel alanın dokum gradyanı ve netliği.

Hepsi

Açıklama:

Uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçları şunlardır:
Göreli büyüklük, doğrusal perspektif, görsel alanda
yükseklik, örtüşme ve görsel alanın dokum gradyanı ve netliği.

Doğru Cevap: E

Soru 40

'..........., uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Tamamlama

Yakınlık ilkesi

Süreklilik

Ortak kader

Gruplama ilkeleri

Açıklama:

Yakınlık ilkesi, uzayda birbirlerine yakın olan
nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade
eder.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi gruplama ilkelerinden biridir?

Tamamlama

Yakınlık ilkesi

Benzerlik

Ortak kader

Hepsi

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu
ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader.

Doğru Cevap: E

Soru 42

'............., insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Yakınlık ilkesi

Tamamlama

Benzerlik ilkesi

Süreklilik

Ortak kader

Açıklama:

Benzerlik ilkesine göre, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır

Doğru Cevap: C

Soru 43

'..........., insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Süreklilik ilkesi

Benzerlik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Tamamlama ilkesi

Ortak kader ilkesi

Açıklama:

Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz
bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler

Doğru Cevap: A

Soru 44

'............., duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Ortak kader ilkesi

Tamamlama ilkesi

Süreklilik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Benzerlik ilkesi

Açıklama:

Tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa
bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır. Ş

Doğru Cevap: B

Soru 45

'........, duyumsal deneyimlerin aksine daha yüksek zihinsel süreçlere bağlı görünmektedir.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Yakınlık algısı

Benzerlik ilkesi

Örtüşme

Süreklilik ilkesi

Algı

Açıklama:

Algı, duyumsal deneyimlerin aksine daha yüksek zihinsel süreçlere bağlı görünmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Şekil, belirli biçimi olan ve uzayda yer kaplayan bir nesnedir.
Bir nesnenin şekil ya da zemin olma hâli algılayıcının uyarıcıya verdiği bir tepkidir.
Aynı kişi için şekil ve zemin zaman içinde yer değiştirebilir.

Şekil-zemin ilişkisi ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Gördüğümüz nesnelerin çoğu şekil ya da zemin olarak sınıflandırılabilir. Şekil, belirli biçimi olan ve uzayda yer kaplayan bir nesnedir. Zemin, herhangi bir biçime sahip değildir. Bir nesnenin şekil ya da zemin olma hâli nesnenin sabit bir özelliği değildir, algılayıcının uyarıcıya verdiği bir tepkidir. Dolayısıyla birisi için zemin olan, diğer bir kişi için şekil olabilir. Ya da aynı kişi için şekil ve zemin zaman içinde yer değiştirebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Çevrede hareket eden uyarıcının varlığında gerçek hareket olarak deneyimlenir.
Algılayıcı, çevrede hareket eden bir uyarıcı olmaksızın da hareket algısı deneyimleyebilir.
İki tür hareket algısından söz etmek mümkündür: Gerçek hareket ve Görünürde hareket.

Hareket algısı ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hareket algısı, çevrede hareket eden uyarıcının varlığında gerçek hareket olarak deneyimlenir. Ancak algılayıcı, çevrede hareket eden bir uyarıcı olmaksızın da hareket algısı deneyimleyebilir. Dolayısıyla iki tür hareket algısından söz etmek mümkündür: Gerçek hareket ve Görünürde hareket.

Doğru Cevap: E

Soru 48

I. Duyumsal deneyimlerin aksine daha yüksek zihinsel süreçlere bağlı görünmektedir. II. Algılayıcının ne algıladığı sadece duyumladığı uyarıcılara değil, bu uyarıcılara ait yorumlarına da bağlıdır. III. Algının ham maddesi duyumlardır. Algı ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Algı, (I) duyumsal deneyimlerin aksine daha yüksek zihinsel süreçlere bağlı görünmektedir. (II) Algılayıcının ne algıladığı sadece duyumladığı uyarıcılara değil, bu uyarıcılara ait yorumlarına da bağlıdır. (III) Algının ham maddesi duyumlardır. Duyum olmadan algının gerçekleşmesi mümkün değildir. Ama diğer yandan algı, duyumsal süreçlere indirgenemez. Örneğin bir şarkı dinlerken, algılayıcının duyduğu şey, kulağına gelen ses dalgaları değil, ses dalgalarının belirli bir biçimde bir araya gelmiş hâli, yani melodidir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Algı, çok hızlı işleyen bilişsel bir süreçtir.
Algılayıcı, gördüğü şeyin anlamını bulmak için durup düşünmez.
Algı, kültürden, deneyimlerden, beklenti ve güdülerden etkilenen bir süreçtir.

Algı ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Algı, kültürden, deneyimlerden, beklenti ve güdülerden etkilenen bir süreçtir. Bu nedenle insanlar aynı uyarıcıyı farklı şekilde algılayabilirler. Algı, çok hızlı işleyen bilişsel bir süreçtir. Bu süreçte algılayıcı, gördüğü (duyduğu, dokunduğu vb.) şeyin anlamını bulmak için durup düşünmez. Ancak bu, algının otomatik olarak uyarıcıyı yorumladığı bir süreç olduğu anlamına gelmemelidir. Algı, algılayıcının aktif olarak uyarıcıyı inşa ettiği bir süreçtir. Diğer bir deyişle uyarıcıyla karşılaştığında, algılayıcı o uyarıcıdan aldığı duyumsal mesajları en mantıklı biçimde nasıl yorumlanacağına karar vermek zorundadır. Bilişsel psikologlar, analiz-sentez kuramı çerçevesinde bu süreci hipotez test etme olarak adlandırırlar. Bu kuram, uyarıcıyla karşılaşan algılayıcının bağlamsal faktörler ışığında uyarıcıya dair bir hipotez geliştirdiğini ve daha sonra bu hipotezi belleğinde sakladığı şemalarla karşılaştırdığını ileri sürer. Kurama göre, hipotez ile şema örtüştüğünde algısal süreç başarıyla tamamlanmış demektir. Özetle algısal süreç, gerçekliğe ait olabilecek en iyi tahminin oluşturulması ve bunun test edilmesini içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Fi fenomeni stroboskopik hareketin basit hâlidir.
Arka arkaya gelen resim ya da ışık noktalarının bir birim olarak algılanması sonucu hareket hissi yaşanmasıdır.
Binalardaki reklam panoları ya da stadyumlardaki skor panoları günlük yaşamda fi fenomenini gösteren örneklerdir.

Fi fenomeni ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Aslında fi fenomeni stroboskopik hareketten ayrı bir hareket türü değil, stroboskopik hareketin basit hâlidir. Her ikisi de süreklilik ilkesinden ortaya çıkarlar. Yani, arka arkaya gelen resim ya da ışık noktalarının bir birim olarak algılanması sonucu hareket hissi yaşanır (Rathus, 2008). Fi fenomeni, laboratuvarda şöyle gösterilir: Kapkaranlık bir odada aralarına mesafe konarak yerleştirilmiş iki ışık kaynağı ya da Şekil 2.10’daki gibi yerleştirilen ışık kaynakları olduğunu düşünün. Bu ışık kaynaklarından biri yakılır, sonra o söndürülür söndürülmez diğeri yakılır ve bu böyle sürekli devam eder. Bir süre sonra siz artık tek tek yanıp sönen ışık kaynakları değil, hareket eden bir ışık çizgisi ya da dönen bir ışık çemberi algılamaya başlarsınız (Bunu görebilmek için şeklin verildiği internet sitesini ziyaret ediniz.). Burada hareket algısını yaratan, ışık kaynaklarının art arda yakılıp söndürülme hızıdır (Atkinson, Atkinson ve Hilgard, 1995: 190). Binalardaki reklam panoları ya da stadyumlardaki skor panoları günlük yaşamda fi fenomenini gösteren örneklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Algının doğasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Algı, duyumsal deneyimlerin aksine daha yüksek zihinsel süreçlere bağlı görünmektedir.

Algılayıcının ne algıladığı sadece duyumladığı uyarıcılara bağlıdır.

Duyum olmadan algının gerçekleşmesi mümkündür.

Algı, kültürden etkilenen bir süreç değildir.

Algı, algılayıcının pasif olarak uyarıcıyı inşa ettiği bir süreçtir.

Açıklama:

Algı, duyumsal deneyimlerin aksine daha yüksek zihinsel süreçlere bağlı görünmektedir. Algılayıcının ne algıladığı sadece duyumladığı uyarıcılara değil, bu uyarıcılara ait yorumlarına da bağlıdır. Algının ham maddesi duyumlardır. Duyum olmadan algının gerçekleşmesi mümkün değildir. Ama diğer yandan algı, duyumsal süreçlere indirgenemez. Örneğin bir şarkı dinlerken, algılayıcının
duyduğu şey, kulağına gelen ses dalgaları değil, ses dalgalarının belirli bir biçimde bir araya gelmiş hâli, yani melodidir (Gray, 1999). Ayrıca algı, duyusal girdilerin yorumlanması süreci olduğu için, bu yorum her zaman bağlamsal faktörlerden etkilenir. Bu da algının öznel doğasına işaret eder. Yani algı; kültürden, deneyimlerden, beklenti ve güdülerden etkilenen bir süreçtir. Bu nedenle insanlar aynı uyarıcıyı farklı şekilde algılayabilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Getsalt psikologlarının algıyı gruplandırdıkları ilkelerden biri değildir?

Yakınlık

Tamamlama

Benzerlik

Süreklilik

Netlik

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu
ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader.
E şıkkındaki netlik, derinlik ve uzaklık algısı ile alakalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Gestalt gruplandırma ilkelerine göre aynı hız ve yönde hareket eden nesneleri bir grup (bütün) olarak algılama eğiliminin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Süreklilik

Ortak kader

Benzerlik

Tamamlama

Yakınlık

Açıklama:

Aynı hız ve yönde hareket eden nesneleri bir grup (bütün) olarak görme eğilimi ise ortak
kader ilkesi olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

"Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. " şeklindeki ifade aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilendirilir?

Örtüşme

Fi Fenomeni

Stroboskopik Hareket

Otokinetik Etki

Doğrusal Perspektif

Açıklama:

Otokinetik Etki
Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Otokinetik etki olarak adlandırılan bu olgu, psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde uyarıcı olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

"Yol gitgide daralır ve ufuk çizgisinde yolun konturları (kenarları) birleşir. Yolu oluşturan iki çizgi ne kadar birbirine yakınlaşırsa, mesafeyi o kadar uzak algılarız." şeklindeki ifade aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Dokum Gradyanı ve Netlik

Doğrusal Perspektif

Görsel Alanda Yükseklik

Göreli Büyüklük

Örtüşme

Açıklama:

Doğrusal Perspektif
Doğrusal perspektif, doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış gibi görünmesidir. Şekil 2.12’deki yol gitgide daralır ve ufuk çizgisinde
yolun konturları (kenarları) birleşir. Yolu oluşturan iki çizgi ne kadar birbirine yakınlaşırsa, mesafeyi o kadar uzak algılarız.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi stadyumlardaki skor panolarında kullanılan hareket tekniğini ifade eder?

Fi fenomeni

Gerçek hareket

Stereoskopik görme

Otokinetik etki

Stroboskopik hareket

Açıklama:

Fi Fenomeni
Aslında fi fenomeni stroboskopik hareketten
ayrı bir hareket türü değil, stroboskopik hareketin basit hâlidir. Her ikisi de süreklilik ilkesinden
ortaya çıkarlar. Yani, arka arkaya gelen resim ya
da ışık noktalarının bir birim olarak algılanması
sonucu hareket hissi yaşanır (Rathus, 2008). Fi
fenomeni, laboratuvarda şöyle gösterilir: Kapkaranlık bir odada aralarına mesafe konarak yerleştirilmiş iki ışık kaynağı ya da Şekil 2.10’daki gibi
yerleştirilen ışık kaynakları olduğunu düşünün.
Bu ışık kaynaklarından biri yakılır, sonra o söndürülür söndürülmez diğeri yakılır ve bu böyle
sürekli devam eder. Bir süre sonra siz artık tek tek
yanıp sönen ışık kaynakları değil, hareket eden bir
ışık çizgisi ya da dönen bir ışık çemberi algılamaya
başlarsınız (Bunu görebilmek için şeklin verildiği
internet sitesini ziyaret ediniz.). Burada hareket
algısını yaratan, ışık kaynaklarının art arda yakılıp
söndürülme hızıdır (Atkinson, Atkinson ve Hilgard, 1995: 190). Binalardaki reklam panoları ya
da stadyumlardaki skor panoları günlük yaşamda
fi fenomenini gösteren örneklerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

"İnsanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler" şeklindeki ifade aşağıdakilerden hangisi ile eşleşir?

Yakınlık ilkesi

Benzerlik ilkesi

Tamamlama ilkesi

Süreklilik ilkesi

Ortak kader ilkesi

Açıklama:

Süreklilik İlkesi
Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz
bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler. Şekil
2.7’de algılayıcı, noktalardan bazılarını düzgün bir
eğri oluşturacak biçimde gruplandırarak algılar.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçlarından değildir?

Göreli büyüklük

Doğrusal perspektif

Görsel alanda yükseklik

Örtüşme

Kavuşma derecesi

Açıklama:

Çift Göze Bağlı İpuçları
Derinlik ve mesafeyi algılamak için çift göze
bağlı iki ipucu kullanılmaktadır: Retinal ayrıklık ve
kavuşma Derecesi.

Doğru Cevap: E

Soru 59

"Gerçekte aynı nesnenin farklı açılardan görülmesi, retinaya farklı şekillerdeki imgelerin düşmesine yol açar. Ancak buna rağmen nesneye aşinalık yüzünden algısal sistem onu aynı nesne olarak algılayacaktır." şeklindeki ifade aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Kavuşma derecesi

Şekil değişmezliği

Büyüklük değişmezliği

Renk değişmezliği

Örtüşme

Açıklama:

Şekil Değişmezliği
Tanıdık olan bir nesneye bakıldığında, hangi
açıdan bakılırsa bakılsın, insan zihni onu hep aynı
nesne olarak görmeye devam edecektir. Gerçekte
aynı nesnenin farklı açılardan görülmesi, retinaya
farklı şekillerdeki imgelerin düşmesine yol açar.
Ancak buna rağmen nesneye aşinalık yüzünden
algısal sistem onu aynı nesne olarak algılayacaktır.
Şekil 2.15’in üst kısmında yer alan kapıların her
birinde retinaya farklı kapı şekilleri yansır. Ama her
birinde algılayıcı bunu aynı kapı olarak algılamaya
devam eder.

Doğru Cevap: B

Soru 60

"Görsel alanda tüm ayrıntılarının görülebildiği nesneler daha yakında algılanırken, ayrıntıları kaybolan, sıklaşan ve silikleşen nesnelerin uzak olarak algılanma eğilimi vardır." şeklindeki ifade aşağıdakilerden hangisi ile eşleşir?

Görsel Alanda Yükseklik

Doğrusal Perspektif

Dokum Gradyanı ve Netlik

Göreli Büyüklük

Örtüşme

Açıklama:

Dokum Gradyanı ve Netlik
Görsel alandaki nesnelerin dokum gradyanı (sıklığı) ya da netliği de uzaklık algısını yaratan ipuçlarından biridir. Görsel alanda tüm ayrıntılarının
görülebildiği nesneler daha yakında algılanırken,
ayrıntıları kaybolan, sıklaşan ve silikleşen nesnelerin
uzak olarak algılanma eğilimi vardır. Şekil 2.14’te de
nilüfer yapraklarının çok net seçilebildiği alan yakın,
nilüfer yapraklarının sıklaştığı, birbirinden ayırt edilemez hâlde olduğu alanlar uzak olarak algılanır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

I. Yakınlık
II. Benzerlik
III. Ortak kader
IV. Uzaklık
Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri belli ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar.
Yukarıdakilerden hangisi bu ilkelerden değildir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

II, III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader ilkeleri doğrultusunda gruplandırarak algılar. Uzaklık bu ilkelerden değildir.
Bu sebeple, doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri belli ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar. Bunlardan biri olan ............ ilkesi harekete dayanır. Buna göre, aynı yönde hareket eden nesneler bir grup olarak algılanır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Tamamlama

Ortak kader

Süreklilik

Yakınlık

Benzerlik

Açıklama:

Tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır.
Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.
Benzerlik ilkesine göre, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır.
Yakınlık ilkesi, uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder.
Ortak kader ilkesi ise, harekete dayanır. Bu ilkeye göre, aynı yönde hareket eden nesneler bir grup olarak algılanır.
Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri belli ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar. Bunlardan biri olan ............ ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Süreklilik

Ortak kader

Yakınlık

Benzerlik

Tamamlama

Açıklama:

Tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır.
Benzerlik ilkesine göre, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır.
Yakınlık ilkesi, uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder.
Ortak kader ilkesi ise, harekete dayanır. Bu ilkeye göre, aynı yönde hareket eden nesneler bir grup olarak algılanır.
Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.
Bu sebeple, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri belli ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar. ......... ilkesi, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimiyken; .......... ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır.
Yukarıdaki cümlede numaralandırılmış yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Tamamlama/benzerlik

Benzerlik/süreklilik

Ortak kader/tamamlama

Benzerlik/tamamlama

Ortak kader/benzerlik

Açıklama:

Benzerlik ilkesi, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimiyken; tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır.
Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.
Ortak kader ilkesi ise, harekete dayanır. Bu ilkeye göre, aynı yönde hareket eden nesneler bir grup olarak algılanır.
Dolayısıyla, doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

I. Otokinetik etki
II. Fi fenomeni
III. Dokum gradyanı
IV. Göreli büyüklük
Görünürde hareket üçe ayrılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi bunlar arasında gösterilebilir?

Yalnız I

I ve II

II, III ve IV

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Otokinetik etki, stroboskopik hareket ve fi fenomeni olmak üzere üç tür görünürde hareket vardır.
Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

I. Göreli büyüklük
II. Örtüşme
III. Retinal ayrıklık
IV. Kavuşma derecesi
Derinlik ve uzaklık algısını çalışan psikologlar, derinlik ve uzaklık algısının, tek göze bağlı ipuçları ve çift göze bağlı ipuçları olmak üzere iki şekilde gerçekleştirildiğini ileri sürerler.
Yukarıdakilerden hangisi, uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçlarındandır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçları; göreli büyüklük, doğrusal perspektif, görsel alanda yükseklik, örtüşme ve görsel alanın dokum gradyanı ve netliğidir.
Retinal ayrıklık ve kavuşma derecesi ise derinlik ve mesafeyi algılamakta kullanılan çift göze bağlı ipuçlarıdır.
Bu sebeple, doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

............ nedeniyle bir nesneye bakıldığında, iki göz nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görür. Sağ göz, nesnenin sağ yanı, sol göz de nesnenin sol yanı hakkında daha fazla bilgi alır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Kavuşma derecesi

Doğrusal perspektif

Retinal ayrıklık

Görsel alanda yükseklik

Örtüşme

Açıklama:

Doğrusal perspektif, görsel alanda yükseklik ve örtüşme uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçlarıdır.
Retinal ayrıklık ise, bir nesneye bakıldığında, her iki gözün, nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görmesini sağlar. Böylece sağ göz, nesnenin sağ yanı, sol göz de nesnenin sol yanı hakkında daha fazla bilgi alır.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

.............. olgusu olmasa, fiziksel dünyada gerçekleşen sürekli değişimler nedeniyle dünya sabit olarak algılanamazdı ve bu da dünyayı, insan açısından çok kaotik bir yer hâline getirirdi.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Kavuşma derecesi

Dokum gradyanı

Göreli büyüklük

Doğrusal perspektif

Algısal değişmezlik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 69

Zaire’de yağmur ormanlarında yaşayan Mbuti pigmeler, uzakta nesne görme deneyimine sahip değillerdir ve buna bağlı olarak büyüklük değişmezliği deneyimini mümkün kılacak uzaklık yargıları yoktur. Bu yüzden, bir pigme, antropolog eşliğinde yağmur ormanlarından düz araziye çıktığında uzakta gördüğü küçük siyah noktaların sığır olduğuna inanmamıştır.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin algı üzerindeki etkisine işaret etmektedir?

Kültürün etkisi

Kişisel özelliklerin etkisi

Bağlamın etkisi

Ortak kader ilkesi

Otokinetik etki

Açıklama:

Kültürel açıdan farklı olan grupların algısal deneyimlerinin de farklılık gösterdiği ifade edilir. Bu soruda verilen olgu da, kültürel farklılıkların etkisine işaret etmektedir.
Bu sebeple, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Algılayıcının bireysel ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların yarattığı güdülenme durumu, aşağıdakilerden hangisinin algı üzerindeki etkisini gösterir?

Kişisel özelliklerin etkisi

Fi fenomeni

Bağlamın etkisi

Stroboskopik hareket

Kültürün etkisi

Açıklama:

Aç olan bir insanın aç olmayan bir insana göre belirsiz resimleri yorumlarken yiyeceğe daha çok benzetmesi algıda güdülenmenin önemini çok açık bir şekilde ortaya koyar. Aynı şekilde susuz kalmış bir insanın da benzer bir tepki göstermesi kuvvetle muhtemeldir. Bu, algılayıcının bireysel ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların yarattığı güdülenme durumuyla, yani algılayıcının kişisel özellikleriyle ilgilidir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Kalabalık bir tren garında beklerken diğer insanların konuşmaları devam ederken anons yapılmıştır.
Yukarıdaki örnekte insan ve anons seslerinin algılanması psikolojide hangi biçim algısı olarak adlandırılmaktadır?

Yakınlık ilkesi

Hiyerarşi ilkesi

Şekil-zemin ilkesi

Benzerlik ilkesi

Tamamlama ilkesi

Açıklama:

Gördüğümüz nesnelerin çoğu şekil ya da zemin olarak sınıflandırılabilir. Şekil, belirli biçimi olan ve uzayda yer kaplayan bir nesnedir. Zemin, herhangi bir biçime sahip değildir. Zemin, önünde gördüğümüz şeklin yerini belirlememize yardım eder. Bir nesnenin şekil ya da zemin olma hâli nesnenin sabit bir özelliği değildir, algılayıcının uyarıcıya verdiği bir tepkidir. Şekil-zemin ilişkisi görsel algıda çok belirgindir. Ancak diğer duyularda da şekil ve zemin ayırt edilebilir. Örneğin, bir bahçede diğer bütün sesler zemin iken, kuşların cıvıltıları şekil olarak algılanabilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdaki örneklerden hangisi gruplama ilkeleri arasında yer almaz?

Ortak kader ilkesi

Şekil zemin ilkesi

Tamamlama ilkesi

Benzerlik ilkesi

Süreklilik ilkesi

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

İnsanların nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerine yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimine psikolojide ne ad verilir?

Tamamlama ilkesi

Ortak kader ilkesi

Yakınlık ilkesi

Süreklilik ilkesi

Benzerlik ilkesi

Açıklama:

Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Resimleri hareketlendirmeyi mümkün kılan ve sinemanın da temeli olan algı aşağıdakilerden hangisidir?

Stroboskopik hareket

Otokinetik etki

Gerçek hareket

Fi fenomeni

Örtüşme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aynı büyüklükteki toplardan gözlemciye daha yakın olanı büyük uzak olanıda küçük olarak değerlendirmesi psikolojide nasıl değerlendirilir?

Görsel alanda yükseklik

Dokum gradyanı

Örtüşme

Doğrusal perspektif

Göreli büyüklük

Açıklama:

Eğer iki nesne aynı büyüklükteyse, büyük görünen nesne gözlemciye daha yakın olarak değerlendirilir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Görsel alanda tüm ayrıntıların görülebildiği nesneler daha yakın algılanırken, ayrıntıları kaybolan nesneleri uzak olarak algılama eğilimi aşağıdakilerden hangisidir?

Görsel alanda yükseklik

Hümanistik bakış açısı

Örtüşme

Göreli büyüklük

Dokum gradyanı

Açıklama:

Görsel alandaki nesnelerin dokum gradyanı (sıklığı) ya da netliği de uzaklık algısını yaratan ipuçlarından biridir. Görsel alanda tüm ayrıntılarının görülebildiği nesneler daha yakında algılanırken, ayrıntıları kaybolan, sıklaşan ve silikleşen nesnelerin uzak olarak algılanma eğilimi vardır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi bir nesneyi üç boyutlu algılamamızı sağlayan durumdur?

Algısal değişmezlik

Retinal ayrıklık

Şekil-zemin ilişkisi

Kavuşma derecesi

Doğrusal perspektif

Açıklama:

Sadece insan ve aslan, kaplan gibi avcı hayvanların anatomik yapıları derinliği algılamada iki gözün iş birliği yapmasına izin verir. Bu canlılarda gözler kafanın önündedir ve aralarında mesafe vardır. İnsanda 6 cm. olan bu mesafeye retinal ayrıklık denir. Retinal ayrıklık nedeniyle bir nesneye bakıldığında, iki göz nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görür. Sağ göz, nesnenin sağ yanı, sol göz de nesnenin sol yanı hakkında daha fazla bilgi alır. Birbirinden biraz farklı olan bu iki imge beyinde örtüştürülür ve nesnenin üç boyutlu algılaması gerçekleşir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Tanıdık nesneleri ne kadar farklı koşullar altında olursa olsun aynı nesne olarak algılamaya devam edilmesine ne ad verilir?

Retinal ayrıklık

Göreli büyüklük

Algısal değişmezlik

Fi fenomeni

Örtüşme

Açıklama:

Farklı ışık, farklı perspektif ve farklı uzaklık koşullarında nesneden göze gelen retinal imge de farklı olacağı için, insan, aynı nesneyi her seferinde yeniden ve yeniden tanımak zorunda kalırdı. Oysa algısal sistem, tanıdık nesnelerin ne kadar farklı koşullar altında olursa olsun aynı nesne olarak algılamaya devam eder. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Yaşamları boyunca yağmur ormanlarından çıkmayan insanların uzakta nesne görme deneyimine ve buna bağlı olarak büyüklük değişmezliği deneyimine sahip olamamaları psikolojide nasıl açıklanmaktadır?

Algıda bağlamın etkisi

Algıda değişmezlik

Algıda kişisel özelliklerin etkisi

Algıda kültürün etkisi

Hareket algısı

Açıklama:

Kültürel açıdan farklı olan grupların deneyimleri de farklılık gösterir. Bu yüzden de algıda deneyimin rolü bu farklılıkların algıyı nasıl etkilediğine bakılarak anlaşılabilir. Çeşitli algısal olgular açısından yapılan kültürler arası karşılaştırmalar, algıyı biçimlendirmede, içinde yaşanılan çevre ve kültürün önemini gösterir. Uzaklık ipuçlarını kullanma açısından kültürel farklılıklara bir örnek olarak Zaire’de yağmur ormanlarında yaşayan Mbuti pigmelerin deneyimleri verilebilir. Yaşamları boyunca yağmur ormanlarından çıkmayan bu insanlar, uzakta nesne görme deneyimine sahip değillerdir ve buna bağlı olarak büyüklük değişmezliği deneyimini mümkün kılacak uzaklık yargıları yoktur. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Sağlık hakkında güçlü tutumlara sahip olan bir kişinin gazete okurken sağlıkla ilgili haberlere daha çok dikkat etmesi psikolojide nasıl açıklanmaktadır?

Algıda kişisel özelliklerin etkisi

Algıda bağlamın etkisi

Algıda kültürün etkisi

Algısal değişmezlik

Biçim algısı

Açıklama:

Algıyı etkileyen kişisel özelliklerden biri, algılayıcının bireysel ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların yarattığı güdülenme durumudur. Aç̧ olan bir insanın aç olmayan bir insana göre belirsiz resimleri yorumlarken yiyeceğe daha çok benzetmesi algıda güdülenmenin önemini çok açık bir şekilde ortaya koyar. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, algının doğasına ilişkin değildir?

Algının hammaddesi duyumlardır

Algı yüksek süreçlere bağlıdır

Algı algılayıcının aktif olarak uyarıcıyı inşa ettiği bir süreçtir

Algı çok hızlı işleyen duygusal süreçtir

Algı bağlamsal faktörlerden etkilenir.

Açıklama:

Burada yanlış yanıt, algı çok hızlı işleyen duygusal süreçtir. Burada doğru olan duygusal değil bilişsel bir süreçtir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

…………………………ilkesi uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Yakınlık

Benzerlik

Ortak kader

Tamamlama

Süreklilik

Açıklama:

Yakınlık ilkesi uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder. Benzerlik ilkesine göre, insanların çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimidir. Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri bir düz çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler. Tamamlama ilkesine göre, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır. Ortak kader harekete dayanır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

. …………………ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Benzerlik

Süreklilik

Ortak kader

Tamamlama

Yakınlık

Açıklama:

Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler. Benzerlik ilkesine göre, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır. Ortak kader ilkesi harekete dayanır. Aynı yönde hareket eden nesneler bir grup olarak algılanır. Tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır. Yakınlık ilkesi, uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 84

…………………….resimleri hareketlendirmeyi mümkün hâle getirir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Otokinetik etki

Fi fenomeni

Stroboskopik hareket

Gerçek hareket

Hareket algısı

Açıklama:

Otokinetik etki gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır . Fi fenomeni stroboskopik hareketten ayrı bir hareket türü değil, stroboskopik hareketin basit hâlidir. Her ikisi de süreklilik ilkesinden ortaya çıkarlar. Gerçek hareketin nasıl algılandığının basit bir cevabı yoktur. Çünkü hem hareket eden hem de hareket etmeyen nesneler retinada hareket imgesi yaratabilir. Hareket algısı, çevrede hareket eden uyarıcının varlığında gerçek hareket olarak deneyimlenir. Ancak algılayıcı, çevrede hareket eden bir uyarıcı olmaksızın da hareket algısı deneyimleyebilir

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdakilerden hangi bilim adamı algısal yeteneklerin doğuştan var olduğunu iddia eder?

Berkeley

Locke

Müller

Descartes

Jung

Açıklama:

Descartes ve Kant gibi filozoflar, algısal yeteneklerin doğuştan var olduğunu iddia ederken, Berkeley ve Locke gibi filozoflar, algısal yeteneğin deneyimler yoluyla öğrenildiğini iddia etmişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi algıyı etkileyen psikososyal faktörleriden biridir?

Dikkat

Kültür

Beklentiler

Değerler

Tutumlar

Açıklama:

Dikkat, insanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan bir süreçtir. Dikkat; önemli ölçüde kişisel beklentiler, değerler, ilgiler ve tutumlar tarafından yönlendirilir. Algıyı etkileyen psikososyal faktörler ise, kültür, bağlam ve kişisel özelliklerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

İnsanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimine ad verilir?

Yakınlık ilkesi

Benzerlik İlkesi

Süreklilik İlkesi

Tamamlama İlkesi

Ortak Kader İlkesi

Açıklama:

Burada doğru yanıt benzerlik ilkesidir. Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler Tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır. Ortak kader ilkesi harekete dayanır. Aynı yönde hareket eden nesneler bir grup olarak algılanır. Yakınlık ilkesi, uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 88

İnsanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimine ad verilir?

Yakınlık ilkesi

Benzerlik İlkesi

Tamamlama İlkesi

Ortak Kader İlkesi

Süreklilik İlkesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi, uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçlarından biri değildir ?

Göreli büyüklük

Doğrusal perspektif

Görsel alanda yükseklik

Örtüşme

Boylamsal alan

Açıklama:

Burada yanlış olan boylamsal alandır. Doğrusal perspektif, doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış gibi görünmesidir. Görsel alanda yükseklik, nesnelerin birbirlerine göre yukarıda ya da aşağıda durmaları uzaklığı algılamak için kullanılan diğer bir ipucudur. Örtüşme, görsel alandaki iki nesne örtüşmüşse, kısmen örtülmüş olan nesne daha uzakta, diğer nesneyi örten nesne ise önde ve daha yakında algılanır. Görsel alanın dökum gradyanı ve netliği , Görsel alandaki nesnelerin dokum gradyanı (sıklığı) ya da netliği de uzaklık algısını yaratan ipuçlarından biridir. Görsel alanda tüm ayrıntılarının görülebildiği nesneler daha yakında algılanırken, ayrıntıları kaybolan, sıklaşan ve silikleşen nesnelerin uzak olarak algılanma eğilimi vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

İnsanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan sürece ne ad verilir?

Uyum

Tutum değişimi

Dikkat

Kültür

Beklenti

Açıklama:

İnsanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan sürece dikkat denir. Dikkat; önemli ölçüde kişisel beklentiler, değerler, ilgiler ve tutumlar tarafından yönlendirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Gestalt psikologlarına göre şekilde sadece tamamlanmamış daireler olmasına rağmen beyaz bir üçgen algılanmasını hangi ilke ile açıklayabiliriz?

Yakınlık

Benzerlik

Tamamlama

Süreklilik

Ortak Kader

Açıklama:

Tamamlama ilkesi gereğince üç daireyi kesen beyaz bir üçgen algılanır. Oysa şekilde tam daireler değil, birer parçaları alınmış daireler vardır. Ve bu dairelerin belirli bir biçimde bir araya getirilmesi nedeniyle beyaz bir üçgen algılanır. Daireleri ve üçgenin sınırlarını insanın zihni tamamlar.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu halde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Bu olay aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Otokinetik Etki

Stroboskopik Hareket

Fi Fenomeni

Derinlik ve uzaklık ilkesi

Gerçek Hareket

Açıklama:

Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu halde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Oto-kinetik etki olarak adlandırılan bu olgu, psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde uyarıcı olarak kullanılmıştır
Otokinetik Etki

Doğru Cevap: A

Soru 93

Yukarıdaki şekil hangi biçim algısı ile açıklanır?

Şekil-Zemin İlişkisi

Yakınlık İlkesi

Benzerlik İlkesi

Tamamlama İlkesi

Süreklilik İlkesi

Açıklama:

Birisi için zemin olan, diğer bir kişi için şekil olabilir. Ya da aynı kişi için şekil ve zemin zaman içinde yer değiştirebilir. Algılayıcı, şekil-zemin ayrımı yaptığında şeklin önemli olduğuna, zeminin görece önemsiz olduğuna karar vermiş olur. Siyah zemin üzerinde beyaz bir vazo ya da beyaz zemin üzerinde profilden siyah iki yüz algılanır.
Şekil-Zemin İlişkisi

Doğru Cevap: A

Soru 94

Bir odada şekildeki gibi yerleştirilen ışık kaynakları olduğunu düşünün. Bu ışık kaynaklarından biri yakılır, sonra o söndürülür söndürülmez diğeri yakılır ve bu böyle sürekli devam eder. Bir süre sonra siz artık tek tek yanıp sönen ışık kaynakları değil, hareket eden bir ışık çizgisi ya da dönen bir ışık çemberi algılamaya başlarsınız. Laboratuvar ortamında yapılan bu deney hangi hareket algısı ile açıklanır?

Gerçek Hareket

Otokinetik Etki

Stroboskopik Hareket

Fi Fenomeni

Süreklilik İlkesi

Açıklama:

Fi fenomeni, laboratuvarda şöyle gösterilir: Kapkaranlık bir odada aralarına mesafe konarak yerleştirilmiş iki ışık kaynağı ya da şekildeki gibi yerleştirilen ışık kaynakları olduğunu düşünün. Bu ışık kaynaklarından biri yakılır, sonra o söndürülür söndürülmez diğeri yakılır ve bu böyle sürekli devam eder. Bir süre sonra siz artık tek tek yanıp sönen ışık kaynakları değil, hareket eden bir ışık çizgisi ya da dönen bir ışık çemberi algılamaya başlarsınız Burada hareket algısını yaratan, ışık kaynaklarının art arda yakılıp söndürülme hızıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Yukarıdaki şekil hangi derinlik ve uzaklık ipucunu göstermektedir?

Doğrusal perspektif

Görsel alanda yükseklik

Kavuşma derecesi

Dokum gradyanı

Örtüşme

Açıklama:

Görsel alandaki iki nesne örtüşmüşse, kısmen örtülmüş olan nesne daha uzakta, diğer nesneyi örten nesne ise önde ve daha yakında algılanır
Örtüşme

Doğru Cevap: E

Soru 96

Doğrusal Perspektif

Kavuşma Derecesi

Retinal Ayrıklık

Büyüklük Değişmezliği

Dokum Gradyanı ve Netlik

Açıklama:

Sadece insan ve aslan, kaplan gibi avcı hayvanların anatomik yapıları derinliği algılamada iki gözün iş birliği yapmasına izin verir. Bu canlılarda gözler kafanın önündedir ve aralarında mesafe vardır. İnsanda 6 cm. olan bu mesafeye retinal ayrıklık denir. Retinal ayrıklık nedeniyle bir nesneye bakıldığında, iki göz nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görür. Sağ göz, nesnenin sağ yanı, sol göz de nesnenin sol yanı hakkında daha fazla bilgi alır. Birbirinden biraz farklı olan bu iki imge beyinde örtüştürülür ve nesnenin üç boyutlu algılaması gerçekleşir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Tanıdık olan bir nesneye bakıldığında, hangi açıdan bakılırsa bakılsın, insan zihni onu hep aynı nesne olarak görmeye devam edecektir. Gerçekte aynı nesnenin farklı açılardan görülmesi, retinaya farklı şekillerdeki imgelerin düşmesine yol açar. Ancak buna rağmen nesneye aşinalık yüzünden algısal sistem onu aynı nesne olarak algılayacaktır. Bu durum Algısal Değişmezlik olgularından hangisi ile açıklanabilir?

Büyüklük Değişmezliği

Şekil Değişmezliği

Renk Değişmezliği

Retinal Ayrıklık

Kavuşma Derecesi

Açıklama:

Şekil değişkenliğinde tanıdık olan bir nesneye bakıldığında, hangi açıdan bakılırsa bakılsın, insan zihni onu hep aynı nesne olarak görmeye devam edecektir. Gerçekte aynı nesnenin farklı açılardan görülmesi, retinaya farklı şekillerdeki imgelerin düşmesine yol açar. Ancak buna rağmen nesneye aşinalık yüzünden algısal sistem onu aynı nesne olarak algılayacaktır.
Şekil Değişmezliği

Doğru Cevap: B

Soru 98

Mbuti pigmeleri Zaire’de yağmur ormanlarında yaşar, yaşamları boyunca yağmur ormanlarından çıkmamış bu insanlar, uzakta nesne görme deneyimine sahip değillerdir ve buna bağlı olarak büyüklük değişmezliği deneyimini mümkün kılacak uzaklık yargıları yoktur. Bu yüzden, bir pigme, antropolog eşliğinde yağmur ormanlarından düz araziye çıktığında uzakta gördüğü küçük siyah noktaların sığır olduğuna inanmamıştır. Siyah noktalar yaklaştığında onların sığır olduğunu gören pigme, bu kez de onların bir büyüyle büyütüldüğüne inanmıştır (Morris, 2002).
Bu hikaye de ki pigmelerin algısı aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Algıda Bağlamın Etkisi

Algıda Kişisel Özelliklerin Etkisi

Süreklilik İlkesi

Algıda Kültürün Etkisi

Ortak Kader İlkesi

Açıklama:

Kültürel açıdan farklı olan grupların deneyimleri de farklılık gösterir. Bu yüzden de algıda deneyimin rolü, bu farklılıkların algıyı nasıl etkilediğine bakılarak anlaşılabilir.Çeşitli algısal olgular açısından yapılan kültürler arası karşılaştırmalar, algıyı biçimlendirmede, içinde yaşanılan çevre ve kültürün önemini gösterir. Uzaklık ipuçlarını kullanma açısından kültürel farklılıklara bir örnek olarak Zaire’de yağmur ormanlarında yaşayan Mbuti pigmelerin deneyimleri verilebilir
Algıda Kültürün Etkisi

Doğru Cevap: D

Soru 99

Şekillerin ortasındaki dairelere odaklanıldığında pek çok kişi sağdaki dairenin soldakinden daha büyük olduğunu söyleyecektir. Gerçekte iki daire birbirine eşit büyüklüktedir. Bu algı aşağıdakilerin hangisi ile açıklanır?

Büyüklük Değişmezliği

Şekil Değişmezliği

Doğrusal Perspektif

Kültürün Etkisi

Bağlamın Etkisi

Açıklama:

Gerçekte iki daire birbirine eşit büyüklüktedir. Ama çevresindeki dairelerin büyüklükleri nedeniyle yaratılan bağlam hemen herkesin sağdaki daireyi diğerinden daha büyük algılamasına yol açar.
Bağlamın Etkisi

Doğru Cevap: E

Soru 100

Dikkat ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İnsanın, dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan bir süreçtir.

Dikkat edilmeyen uyarıcılar bilişsel sistemden hemen çıkar.

Kısmen psikososyal faktörlerin etkisi altında iş görür.

Önemli ölçüde kişisel beklentiler, değerler, ilgiler ve tutumlar tarafından yönlendirilir

Erkeklere ait bir kahvehaneye bir kadının girmesi, dikkatleri ona yöneltecektir.

Açıklama:

Bilişsel psikologlar, dikkat edilmeyen uyarıcıların bilişsel sistemden öylece çıkıp gitmediğini, onların da işlemden geçirildiğini, ama dikkat edilen uyarıcılara göre işlemden geçme sürelerinin çok daha kısa olduğunu göstermişlerdir.
Dikkat edilmeyen uyarıcılar bilişsel sistemden hemen çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Aşağıdaki algı ve duyum ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Duyum olmadan algının gerçekleşmesi mümkün değildir.

Algı, duyumdan önce gerçekleşen bir süreçtir.

Algı, öğrenmeye dayalıyken duyum, doğuştan getirilen fizyolojik mekanizmalara bağlıdır.

Algı; kültürden, deneyimlerden, beklenti ve güdülerden etkilenen bir süreçtir.

Duyum ve algı arasında kesin bir sınır çizmek zordur.

Açıklama:

Algıyı tanımlayabilecek ve algının doğasını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Net olmayan bir resme baktığında insanlar birbirlerinden farklı şeyler gördüklerini söyleyebilirler. Bu durum biçim algısında kullanılan örgütleme ilkelerinden hangisi ile açıklanabilir?

Yakınlık

Benzerlik

Tamamlama

Süreklilik

Şekil-zemin

Açıklama:

Biçim algısının örgütlenme ilkelerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Gestalt psikologlarına göre insanlar nesneleri belirli ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar. Aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerden biri değildir?

Yakınlık

Ortak kader

Benzerlik

Tamamlama

Farklılık

Açıklama:

Algıyı tanımlayabilecek ve algının doğasını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 104

İnsanların çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır. Bu durum Gestalt’ın gruplama ilkelerinden hangisiyle açıklanabilir?

Yakınlık

Ortak kader

Benzerlik

Tamamlama

Süreklilik

Açıklama:

Algıyı tanımlayabilecek ve algının doğasını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 105

İnsanlar bir nesnenin bazı kısımları eksik bile olsa onu bütün olarak algılama eğilimindedirler. Bu durum Gestalt’ın gruplama ilkelerinden hangisiyle açıklanabilir?

Yakınlık

Ortak kader

Benzerlik

Tamamlama

Süreklilik

Açıklama:

Biçim algısının örgütlenme ilkelerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi çift göze bağlı ipuçlarından biridir?

Dokum gradyanı ve netlik

Retinal Ayrıklık

Doğrusal perspektif

Görsel alanda yükseklik

Örtüşme

Açıklama:

Biçim algısının örgütlenme ilkelerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Tanıdık olan bir nesneye bakıldığında, hangi açıdan bakılırsa bakılsın, insan zihni onu hep aynı nesne olarak görmeye devam edecektir. Bu durum aşağıdaki algısal değişmezlik türlerinden hangisi ile açıklanabilir?

Şekil Değişmezliği

Uzaklık Değişmezliği

Büyüklük Değişmezliği

Yakınlık Değişmezliği

Renk Değişmezliği

Açıklama:

Biçim algısının örgütlenme ilkelerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Çok yüksek bir apartmanın çatısından aşağıya baktığımızda nesneler çok küçük görünür. Ancak biz onları gerçek boyutunda algılamaya devam ederiz. Bu durum aşağıdaki algısal değişmezlik türlerinden hangisi ile açıklanabilir?

Şekil Değişmezliği

Uzaklık değişmezliği

Büyüklük Değişmezliği

Yakınlık değişmezliği

Renk Değişmezliği

Açıklama:

Algısal değişmezlik olgusunun önemi ve türlerini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçlarından birisi değildir?

Göreli büyüklük

Doğrusal perspektif

Görsel alanda yükseklik

Örtüşme ve görsel alanın dokum gradyanı ve netliği

Stroboskopik hareket

Açıklama:

Derinlik ve uzaklık algısının nasıl gerçekleştiğini açıklayabileceksiniz.
Uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçları şunlardır: Göreli büyüklük, doğrusal perspektif, görsel alanda yükseklik, örtüşme ve görsel alanın dokum gradyanı ve netliği.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Kavuşma derecesi algısı

Retinal ayrıklık

Algısal değişmezlik olgusu

Çift göze bağlı değşizmezlik

Büyüklük değişmezliği algısı

Açıklama:

Derinlik ve uzaklık algısının nasıl gerçekleştiğini açıklayabileceksiniz.
Sadece insan ve aslan, kaplan gibi avcı hayvanların anatomik yapıları derinliği algılamada iki gözün iş birliği yapmasına izin verir. Bu canlılarda gözler kafanın önündedir ve aralarında mesafe vardır. İnsanda 6 cm. olan bu mesafeye retinal ayrıklık denir. Retinal ayrıklık nedeniyle bir nesneye bakıldığında, iki göz nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görür.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Gece deniz kenarında oturan Zehra, uzaktaki sabit duran deniz fenerinin ışığına uzun süre baktıktan sonra ışığın hareket ettiği hissine kapılmaktadır. Zehra'nın bu algısı aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Otokinetik etki

Stroboskopik hareket

Fi fenomeni

Dokum gradyanı ve netlik algısı

Derinlik ve uzaklık algısı

Açıklama:

Hareket algısının nasıl gerçekleştiğini açıklayabileceksiniz.
Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Otokinetik etki olarak adlandırılan bu olgu, psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde uyarıcı olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Resim dersinde caddede arka arkaya giden arabaları çizen Mehmet yolu oluşturan çizgileri gittikçe birbirinden uzaklaştırarak çizmiştir. bu resmi gören resim öğretmen ne yapmalıdır?

Mehmet'e doğrusal perspektifi anlatmalıdır?

Mehmet'e görsel alanda yüksekliği anlatmalıdır

Mehmet'e örtüşme ve algılamayı anlatmalıdır

Mehmet'e dokum gradyanı ve netliği anlatmalıdır

Mehmet'e derinlik ve uzaklık algısını anlatmalıdır

Açıklama:

Derinlik ve uzaklık algısının nasıl gerçekleştiğini açıklayabileceksiniz.
Doğrusal perspektif, doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış gibi görünmesidir. Örneğin yol gitgide daralır ve ufuk çizgisinde yolun konturları (kenarları) birleşir. Yolu oluşturan iki çizgine kadar birbirine yakınlaşırsa, mesafeyi o kadar uzak algılarız.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Annesi evde oyuncakları ile oynayan Ayşe'ye iki farklı sepet getirerek oyuncaklarını bu sepetlere toplamasını istemiştir. Ayşe de renkleri ve büyüklükleri farklı olsa bile legolarını bir sepete oyuncak arabalarını da bir sepete toplamıştır. Buna göre Ayşe'nin oyuncaklarını hangi ilkeye göre bir araya getirdiği söylenebilir?

Ortak kader ilkesi

Süreklilik ilkesi

Tamamlama ilkesi

Yakınlık ilkesi

Benzerlik ilkesi

Açıklama:

Biçim algısının örgütlenme ilkelerini betimleyebileceksiniz.
Benzerlik ilkesine göre, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır. Nesneler şekilleri, büyüklükleri ya da renkleri açısından benzer algılanabilir

Doğru Cevap: E

Soru 114

Üniversite öğrencisi olan Mahmut otobüsle memleketine giderken yolun kenarındaki ağaçları ve evleri izlemektedir. Mahmut bir süre sonra kendisinin sabit durduğu evlerin ve ağaçların hareket ettiği algısına kapılmıştır. Otobüs mola verdiğinde yine otobüsün içerisinde bekleyen Mahmut yanlarından geçen arabalara bakmış ve yine kendisinin sabit olduğu diğer arabaların hareket ettiğini algılamıştır. Mahmut'un yol boyunca algıladıkları ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?

Mahmut gerçekte hangi nesnelerin hareket ettiğini yanlış algılamaktadır.

Mahmut hareketli olduğunu bildiği nesneye odaklanmalıdır.

Mahmut sabit bir nesneye odaklanarak hangisinin hareketli olduğunu bulabilir.

Mahmut başını ve gözlerini hareket ettirerek bu sorunun önüne geçebilir.

Mahmut algı problemi yaşamaktadır.

Açıklama:

Hareket algısının nasıl gerçekleştiğini açıklayabileceksiniz.
Kırmızı ışıkta arabanın içinde otururken yanınızdaki araba geriye doğru gittiğinde, bir an onun mu geriye, sizin mi ileriye gittiğini algılayamazsınız. Bu durumda, sadece binalar ya da ağaçlar gibi hareket etmeyen nesnelere bakarak (referans çerçevesi oluşturarak), hangi arabanın hareket ettiğinden emin olabilirsiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 115

Derinlik ve uzaklık algısında kullanılan çift göze bağlı ipuçları aşağıdakilerden hangileridir?

Dokum gradyanı ve kavuşma derecesi

Göreli büyüklük ve retinal ayrıklık

Kavuşma derecesi ve örtüşme

Doğrusal perspektif ve görsel alanda yükseklik

Retinal ayrıklık ve kavuşma derecesi

Açıklama:

Derinlik ve uzaklık algısının nasıl gerçekleştiğini açıklayabileceksiniz.
Derinlik ve mesafeyi algılamak için çift göze bağlı iki ipucu kullanılmaktadır: Retinal ayrıklık ve kavuşma derecesi.

Doğru Cevap: E

Soru 116

Algının doğasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Nesnel bir süreçtir.

Uyarıcı olmadan da gerçekleşebilir.

Duyum ve öznel yoruma dayalıdır.

Sadece uyarıcının yorumuna dayalıdır.

Duyum sürecinin diğer bir adıdır.

Açıklama:

Algıyı tanımlayabilecek ve algının doğasını kavrayabileceksiniz.
Algı bireye özgüdür ve duyum olmadan gerçekleşemez.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

Psikologlar nesnelerin rengi, parlaklığı, tadı gibi temel özelliklerinin farkına vardığımız duyum ile uyarıcıların daha karmaşık özelliklerinin farkına vardığımız algıyı birbirinden ayırt ederler.

Duyum ve algı arasındaki ayrımın eskiden psikolojide önemli
bir kuramsal yeri vardı.

Günümüzde duyumsal ve algısal deneyimleri birbirinden ayırmak yerine bu deneyimleri bir süreklilik içinde görmenin
daha anlamlı olduğu düşünülmektedir

Algı ve duyum, birbirinden farklı kavramlardır; duyum olmadan algı gerçekleşmez. Duyum, daha genellenebilirken,
algı, bireye özgüdür.

Duyumsal deneyimler daha yüksek zihinsel süreçlere bağlıdır

Açıklama:

İnsan deneyiminin temel bileşenlerinden biri
algı, diğeri de duyumdur. Psikologlar nesnelerin
rengi, parlaklığı, tadı gibi temel özelliklerinin farkına vardığımız duyum ile uyarıcıların daha karmaşık özelliklerinin farkına vardığımız algıyı birbirinden ayırt ederler. Ayrıca, algının öğrenmeye dayalı
olmasına karşın duyumun doğuştan getirilen fizyolojik mekanizmalara bağlı olduğuna inanırlar. Bütün bunlara rağmen, duyum ve algı arasında kesin
bir sınır çizmek zordur (Carlson, 1990). Duyum ve
algı arasındaki ayrımın eskiden psikolojide önemli
bir kuramsal yeri vardı. Ancak günümüzde duyumsal ve algısal deneyimleri birbirinden ayırmak yerine bu deneyimleri bir süreklilik içinde görmenin
daha anlamlı olduğu düşünülmektedir (Atkinson,
Atkinson ve Hilgard 1995).
Algı ve duyum, birbirinden farklı kavramlardır; duyum olmadan algı gerçekleşmez. Duyum, daha genellenebilirken,
algı, bireye özgüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Kişi bir uyarıcıyla karşılaştığında, algılayıcı o uyarıcıdan aldığı duyumsal mesajları en mantıklı biçimde nasıl yorumlanacağına karar vermek zorundadır. Bilişsel psikologlar, analiz-sentez kuramı çerçevesinde bu süreci .... olarak adlandırırlar.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Algı

Uyarıcı

hipotez test etme

Duyumsal deneyim

Gestalt

Açıklama:

Algı, çok hızlı işleyen bilişsel bir süreçtir. Bu
süreçte algılayıcı, gördüğü (duyduğu, dokunduğu
vb.) şeyin anlamını bulmak için durup düşünmez
(Carlson, 1990). Ancak bu, algının otomatik olarak uyarıcıyı yorumladığı bir süreç olduğu anlamına gelmemelidir. Algı, algılayıcının aktif olarak
uyarıcıyı inşa ettiği bir süreçtir. Diğer bir deyişle
uyarıcıyla karşılaştığında, algılayıcı o uyarıcıdan aldığı duyumsal mesajları en mantıklı biçimde nasıl
yorumlanacağına karar vermek zorundadır. Bilişsel
psikologlar, analiz-sentez kuramı çerçevesinde bu
süreci hipotez test etme olarak adlandırırlar

Doğru Cevap: C

Soru 119

Gestalt psikologlarına göre algılayıcının nesneleri algılarken bazı ilkeler doğrultusunda algılar. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Yakınlık

Benzerlik

Tamamlama

Süreklilik

şekil-zemin

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu
ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader.

Doğru Cevap: E

Soru 120

... göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Yakınlık ilkesi

Süreklilik İlkesi

Benzerlil ilkesi

Tamamlama ilkesi

Ortak kader ilkesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 121

... göre, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır. Nesneler şekilleri, büyüklükleri ya da renkleri açısından benzer algılanabilir. Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Ortak kader ilkesi

Tamamlama ilkesi

Yakınlık İlkesi

Süreklilik ilkesi

Benzerlik İlkesi

Açıklama:

Benzerlik İlkesi
Benzerlik ilkesine göre, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır. Nesneler şekilleri, büyüklükleri ya da renkleri açısından benzer algılanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 122

"............, algılayıcının aktif olarak uyarıcıyı inşa ettiği bir süreçtir."
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Algı

Yorum

Duyum

Pratik

His

Açıklama:

Algı, algılayıcının aktif olarak uyarıcıyı inşa ettiği bir süreçtir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Belirli biçimi olan ve uzayda yer kaplayan bir nesne olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Biçim

Şekil

Farkındalık

Algı

Süreç

Açıklama:

Şekil, belirli biçimi olan ve uzayda yer kaplayan bir nesnedir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Algılayıcının nesneleri , yakınlık,benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader ilkeleri doğrultusunda gruplandırarak algıladığını savunan psikoloji yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışçı psikoloji

Psika-analiz

Gestalt psikoloji

Bilişsel Psikoloji

Klinik psikoloji

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 125

İnsanların nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimi aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanabilmektedir?

Ortak kader ilkesi

Benzerlik ilkesi

Tamamlama ilkesi

Süreklilik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Açıklama:

Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 126

Sinemanın temeli olan hareket çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçek hareket

Otokinetik etki

Uzaysal farkındalık

Fi fenımeni

Stroboskobik hareket

Açıklama:

Stroboskopik hareket, resimleri hareketlendirmeyi mümkün hâle getirir. Hareket, sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla yaratılır. Sinemanın temeli olan bu hareket, gerçekte, izleyiciye saniyede 16 ile 22 resmin ya da çerçevenin gösterilmesidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi tek göze bağlı ipuçlarına örnek gösterilebilir?

Göreli büyüklük

Retinal ayrıklık

Bakış keskinliği

Kavuşma derecesi

Şekil değişmezliği

Açıklama:

Uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçları şunlardır: Göreli büyüklük, doğrusal perspektif, görsel alanda yükseklik, örtüşme ve görsel alanın dokum gradyanı ve netliği.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi çift göze bağlı ipuçlarına örnek gösterilebilir?

Doğrusal Perspektif

Kavuşma Derecesi

Dokum Gradyanı ve Netlik

Örtüşme

Görsel Alanda Yükseklik

Açıklama:

Derinlik ve mesafeyi algılamak için çift göze bağlı iki ipucu kullanılmaktadır: Retinal ayrıklık ve kavuşma Derecesi.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi insanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan bir süreç olarak tanımlanan kavramdır?

Koordinasyon

Algı

Dikkat

Bakış

Bilgi

Açıklama:

Dikkat, insanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan bir süreçtir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 130

Modern dünyada yaşanılan ama diğer bazı toplumlarda yaşanmadığı gösterilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Higgs bozonu

Karşıtlık algısı

Skinner kutusu

Müller-Lyer Yanılsaması

Pavlov koşulları

Açıklama:

Kültürün algının doğasını nasıl etkilediğine dair başka bir çarpıcı örnek, modern dünyada yaşanılan ama diğer bazı toplumlarda yaşanmadığı gösterilen Müller-Lyer Yanılsaması olabilir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 131

Farklı ışık koşullarında bir nesneyi aynı renk ve parlaklıkta algılamaya devam etmesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Retinal Ayrıklık

Büyüklük Değişmezliği

Şekil Değişmezliği

Kavuşma Derecesi

Renk Değişmezliği

Açıklama:

Renk değişmezliği farklı ışık koşullarında bir nesneyi aynı renk ve parlaklıkta algılamaya devam etmektir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 132

Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür.
Bu duruma ne ad verilir?

Örtüşme

Görsel Alanda Yükseklik

Fi Fenomeni

Stroboskopik Hareket

Otokinetik etki

Açıklama:

Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce
oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli
bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket
ediyormuş gibi algılanır. Otokinetik etki olarak adlandırılan bu olgu, psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde uyarıcı olarak kullanılmıştır

Doğru Cevap: E

Soru 133

... resimleri hareketlendirmeyi mümkün hâle getirir. Hareket, sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla
yaratılır. Sinemanın temeli olan bu hareket, gerçekte, izleyiciye saniyede 16 ile 22 resmin ya da çerçevenin gösterilmesidir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Otokinetik Etki

Stroboskopik Hareket

Fi Fenomeni

Göreli Büyüklük

Doğrusal Perspektif

Açıklama:

Stroboskopik hareket, resimleri hareketlendirmeyi mümkün hâle getirir. Hareket, sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla
yaratılır. Sinemanın temeli olan bu hareket, gerçekte, izleyiciye saniyede 16 ile 22 resmin ya da çerçevenin gösterilmesidir. Her resim ya da çerçeve bir
öncekinden biraz farklıdır (bkz. Şekil: 2.9). Saniyede en az 16 resmin gösterilmesi, filmin pürüzsüz
ve doğal görünmesini sağlar. Eğer saniyede 16’dan
az resim sunulursa, hareket kesik kesik görünür ve
doğal olmaz (Rathus, 2008).

Doğru Cevap: B

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Uyarıcının aktif inşası rastgele ya da keyfi bir biçimde gerçekleşen bir süreç değildir

Güdülerle, beklenti, değer ve ilgiler gibi diğer kişisel özellikler, kişinin algısını etkilemez

Algılayıcı, söz konusu bir uyarıcıyı öyle tercih ettiği için ya da canı öyle istediği için belirli bir biçimde algılamaz

Algıyı etkileyen kişisel özelliklerden biri, algılayıcının bireysel ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların yarattığı güdülenme durumudur

Aç olan bir insanın aç olmayan bir insana göre belirsiz resimleri yorumlarken yiyeceğe daha çok benzetmesi algıda güdülenmenin önemini çok açık bir şekilde ortaya koyar

Açıklama:

Kültürün ve bağlamın algı üzerindeki etkisi, algının basit bir biçimde gözlerin ve kulakların beyne
çevre hakkında bir şeyler söylemesi olmadığı, tersine çevrenin algılayıcı tarafından aktif bir biçimde
inşa edildiğini açıkça gösterir. Fakat uyarıcının aktif inşası rastgele ya da keyfi bir biçimde gerçekleşen bir süreç değildir. Diğer bir deyişle algılayıcı,
söz konusu bir uyarıcıyı öyle tercih ettiği için ya
da canı öyle istediği için belirli bir biçimde algılamaz. Tersine algısal sistem yukarıda görüldüğü gibi
kültürün, bağlamın ve deneyimin diğer unsurları
ile belirli eğilimler kazanır
Algıyı etkileyen kişisel özelliklerden biri, algılayıcının bireysel ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların
yarattığı güdülenme durumudur. Aç olan bir insanın aç olmayan bir insana göre belirsiz resimleri
yorumlarken yiyeceğe daha çok benzetmesi algıda
güdülenmenin önemini çok açık bir şekilde ortaya koyar. Aynı şekilde susuz kalmış bir insanın da
benzer bir tepki göstermesi kuvvetle muhtemeldir.
Bu tür örnekler, algılayıcının, ihtiyaçlarını doyuracak şeyleri algılama olasılığının daha yüksek olduğunu gösterir

Doğru Cevap: B

Soru 135

Arka arkaya gelen resim ya da ışık noktalarının bir birim olarak algılanması sonucu hareket hissinin yaşanması durumuna ne ad verilir?

Gerçek Hareket

Stroboskopik Hareket

Fi Fenomeni

Otokinetik Etki

Göreli Büyüklük

Açıklama:

Aslında fi fenomeni stroboskopik hareketten
ayrı bir hareket türü değil, stroboskopik hareketin basit hâlidir. Her ikisi de süreklilik ilkesinden
ortaya çıkarlar. Yani, arka arkaya gelen resim ya
da ışık noktalarının bir birim olarak algılanması
sonucu hareket hissi yaşanır (Rathus, 2008). Fi
fenomeni, laboratuvarda şöyle gösterilir: Kapkaranlık bir odada aralarına mesafe konarak yerleştirilmiş iki ışık kaynağı ya da Şekil 2.10’daki gibi
yerleştirilen ışık kaynakları olduğunu düşünün.
Bu ışık kaynaklarından biri yakılır, sonra o söndürülür söndürülmez diğeri yakılır ve bu böyle
sürekli devam eder. Bir süre sonra siz artık tek tek
yanıp sönen ışık kaynakları değil, hareket eden bir
ışık çizgisi ya da dönen bir ışık çemberi algılamaya
başlarsınız (Bunu görebilmek için şeklin verildiği
internet sitesini ziyaret ediniz.). Burada hareket
algısını yaratan, ışık kaynaklarının art arda yakılıp
söndürülme hızıdır (Atkinson, Atkinson ve Hilgard, 1995: 190). Binalardaki reklam panoları ya
da stadyumlardaki skor panoları günlük yaşamda
fi fenomenini gösteren örneklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 136

Doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış gibi görünmesine ne ad verilir?

Görsel Alanda Yükseklik

Retinal Ayrıklık

Göreli Büyüklük

Doğrusal perspektif

Dokum Gradyanı ve Netlik

Açıklama:

Doğrusal perspektif, doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış gibi görünmesidir.
Şekil 2.12’deki yol gitgide daralır ve ufuk çizgisinde
yolun konturları (kenarları) birleşir. Yolu oluşturan
iki çizgi ne kadar birbirine yakınlaşırsa, mesafeyi o
kadar uzak algılarız.

Doğru Cevap: D

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi gruplama ilkelerinden biri değildir?

Yakınlık

Benzerlik

Şekil-Zemin

Süreklilik İlkesi

Tamamlama İlkesi

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader.

Doğru Cevap: C

Soru 138

İnsanların nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimi aşağıdakilerden hangisidir?

Benzerlik İlkesi

Süreklilik İlkesi

Tamamlama İlkesi

Ortak Kader İlkesi

Yakınlık İlkesi

Açıklama:

Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 139

Sinemanın temeli olan hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçek Hareket

Otokinetik Etki

Fi Fenomeni

Stroboskopik Hareket

Şekil-Zemin İlişkisi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 140

Binalardaki reklam panoları ya da stadyumlardaki skor panoları aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?

Fi Fenomeni

Örtüşme

Göreli Büyüklük

Doğrusal Perspektif

Otokinetik Etki

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 141

Aşağıdakilerden hangisi tek göze bağlı ipuçlarından biri değildir?

Görsel Alanda Yükseklik

Dokum Gradyanı ve Netlik

Örtüşme

Tamamlama

Göreli Büyüklük

Açıklama:

Uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçları şunlardır: Göreli büyüklük, doğrusal perspektif, görsel alanda yükseklik, örtüşme ve görsel alanın dokum gradyanı ve netliği.

Doğru Cevap: D

Soru 142

"Tanıdık olan bir nesneye bakıldığında, hangi açıdan bakılırsa bakılsın, insan zihni onu hep aynı nesne olarak görmeye devam edecektir." Bu açıklama aşağıdakilerden hangisine aittir?

Kavuşma Derecesi

Retinal Ayrıklık

Şekil Değişmezliği

Büyüklük Değişmezliği

Renk Değişmezliği

Açıklama:

Şekil Değişmezliği:
Tanıdık olan bir nesneye bakıldığında, hangi açıdan bakılırsa bakılsın, insan zihni onu hep aynı nesne olarak görmeye devam edecektir. Gerçekte aynı nesnenin farklı açılardan görülmesi, retinaya farklı şekillerdeki imgelerin düşmesine yol açar. Ancak buna rağmen nesneye aşinalık yüzünden algısal sistem onu aynı nesne olarak algılayacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 143

Duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimi aşağıdakilerden hangisidir?

Tamamlama İlkesi

Ortak Kader İlkesi

Benzerlik İlkesi

Süreklilik İlkesi

Yakınlık İlkesi

Açıklama:

Tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır.

Doğru Cevap: A

Soru 144

Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanması aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçek Hareket

Otokinetik Etki

Stroboskopik Hareket

Fi Fenomeni

Örtüşme

Açıklama:

Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Otokinetik etki olarak adlandırılan bu olgu, psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde uyarıcı olarak kullanılmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 145

Aşağıdakilerden hangisi derinlik ve uzaklık algısında çift göze bağlı ipuçlarındandır?

Görsel Alanda Yükseklik

Göreli Büyüklük

Dokum Gradyanı ve Netlik

Doğrusal Perspektif

Retinal Ayrıklık

Açıklama:

Derinlik ve mesafeyi algılamak için çift göze bağlı iki ipucu kullanılmaktadır: Retinal ayrıklık ve kavuşma Derecesi.

Doğru Cevap: E

Soru 146

Algısal sistemin tanıdık nesneleri ne kadar farklı koşullar altında olursa olsun aynı nesne olarak algılamaya devam etmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kavuşma Derecesi

Tek Göze Bağlı İpuçları

Çift Göze Bağlı İpuçları

Algısal Değişmezlik

Algıda Bağlamın Etkisi

Açıklama:

Fiziksel dünyada gerçekleşen sürekli değişimler sonucu algılayıcının duyumlarında da sürekli bir değişim vardır. Bir uyarıcıyı farklı koşullarda görmek,
aynı uyarıcıya ait her defasında değişik görsel duyum alınması anlamına gelir. Algısal değişmezlik olgusu olmasa, görsel duyumlarda hiç durmaksızın
devam eden bu değişme nedeniyle dünya sabit olarak algılanamazdı ve bu da dünyayı, insan açısından çok kaotik bir yer hâline getirirdi. Farklı ışık, farklı
perspektif ve farklı uzaklık koşullarında nesneden göze gelen retinal imge de farklı olacağı için, insan, aynı nesneyi her seferinde yeniden ve yeniden tanımak zorunda kalırdı. Oysa algısal sistem, tanıdık nesnelerin ne kadar farklı koşullar altında olursa olsun aynı nesne olarak algılamaya devam eder. Algısal değişmezlik olgusu şekil değişmezliği, büyüklük değişmezliği ve renk değişmezliğini kapsar.

Doğru Cevap: D

Soru 147

Karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanması hangi hareketi ifade eder?

Stroboskopik Hareket

Otokinetik Etki

Göreli hareket

Fi Fenomeni

Gerçek Hareket

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 148

Sinemanın temeli olan hareket aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Otokinetik Etki

Gerçek Hareket

Stroboskopik Hareket

Göreli Hareket

Fi Fenomeni

Açıklama:

Stroboskopik Hareket
Stroboskopik hareket, resimleri hareketlendirmeyi mümkün hâle getirir. Hareket, sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla yaratılır. Sinemanın temeli olan bu hareket, gerçekte, izleyiciye saniyede 16 ile 22 resmin ya da çerçevenin gösterilmesidir. Her resim ya da çerçeve bir öncekinden biraz farklıdır (bkz. Şekil: 2.9). Saniyede en az 16 resmin gösterilmesi, filmin pürüzsüz
ve doğal görünmesini sağlar. Eğer saniyede 16’dan az resim sunulursa, hareket kesik kesik görünür ve doğal olmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 149

Görsel alandaki nesnelerin dokum sıklığı ya da netliği de uzaklık algısını yaratan ipuçlarından biri olarak açıklanan ipucu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Göreli Büyüklük

Örtüşme

Çift Göze Bağlı İpuçları

Doğrusal Perspektif

Dokum Gradyanı ve Netlik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 150

Nesnelerin birbirlerine göre yukarıda ya da aşağıda durmaları uzaklığı algılamak için kullanılan bir ipucu olarak açıklanan ipucu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Göreli Büyüklük

Görsel Alanda Yükseklik

Örtüşme

Dokum Gradyanı ve Netlik

Doğrusal Perspektif

Açıklama:

Görsel Alanda Yükseklik
Görsel alandaki nesnelerin birbirlerine göre yukarıda ya da aşağıda durmaları uzaklığı algılamak için kullanılan diğer bir ipucudur.

Doğru Cevap: B

Soru 151

Bir elmadan sabah parlak güneş ışığı altında, bir mum ışığında ya da akşam üzeri güneşi altında farklı ışık dalgaları göze gelse bile, elma hâlâ kırmızı olarak algılanması hangi algısal değişmezliğe örnek olarak verilir?

Büyüklük Değişmezliği

Süreklilik değişmezliği

Renk Değişmezliği

Zemin değişmezliği

Şekil Değişmezliği

Açıklama:

Renk Değişmezliği
Renk değişmezliği farklı ışık koşullarında bir nesneyi aynı renk ve
parlaklıkta algılamaya devam etmektir. Gerçekte aynı nesneden günün
değişik saatlerinde farklı açılarla gelen güneş ışığı altında nesnenin rengi farklı görünür. Benzer şekilde nesneler, mum ışığı ya da lamba gibi
yapay ışık altında da göze gelen ışık dalgaları nedeniyle farklı renkte
görülür. Ancak algısal sistem, bu farklı duyusal girdilere rağmen nesneyi aynı renkte algılamayı sürdürür. Örneğin bir elmadan sabah parlak
güneş ışığı altında, bir mum ışığında ya da akşam üzeri güneşi altında
farklı ışık dalgaları göze gelse bile, elma hâlâ kırmızı olarak algılanır. Ya
da kırmızı bir elmanın bir kısmı güneşte, bir kısmı gölgede kaldığında
elmanın tümünün kırmızı olarak algılanması da renk değişmezliğinin
bir sonucudur.

Doğru Cevap: C

Soru 152

Büyüklük değişmezliği ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Duyusal girdide mesafeye bağlı bu değişime rağmen, zihin nesneyi aynı büyüklükte algılamaya devam eder.

Söz konusu mesafe azaldıkça nesnenin retinadaki imgesi büyür.

Duyusal girdide mesafeye bağlı bu değişime rağmen, zihin nesneyi aynı renkte algılamaya devam eder

Nesne ile algılayıcı arasındaki mesafe arttıkça nesnenin retinaya düşen imgesi büyür.

Bir nesneye farklı mesafelerden bakıldığında nesnenin retinal imgesi de farklı büyüklüklerde olur.

Açıklama:

Büyüklük Değişmezliği
Bir nesneye farklı mesafelerden bakıldığında nesnenin retinal imgesi de farklı büyüklüklerde olur. Nesne ile algılayıcı arasındaki mesafe arttıkça nesnenin retinaya düşen imgesi küçülür ya da tersinden, söz
konusu mesafe azaldıkça nesnenin retinadaki imgesi büyür. Duyusal girdide mesafeye bağlı bu değişime
rağmen, zihin nesneyi aynı büyüklükte algılamaya devam eder. Bu kısmen nesneye aşina olmanın, kısmen
de uzaklık ipuçlarını kullanmanın sonucudur.

Doğru Cevap: D

Soru 153

Binalardaki reklam panoları ya da stadyumlardaki skor panoları günlük yaşamda
aşağıdaki seçeneklerden hangisinne örnek olarak verilebilir?

Fi Fenomeni

Göreli hareket

Gerçek Hareket

Otokinetik Etki

Stroboskopik Hareket

Açıklama:

Fi Fenomeni
Aslında fi fenomeni stroboskopik hareketten ayrı bir hareket türü değil, stroboskopik hareketin basit hâlidir. Her ikisi de süreklilik ilkesinden ortaya çıkarlar. Yani, arka arkaya gelen resim ya da ışık noktalarının bir birim olarak algılanması sonucu hareket hissi yaşanır (Rathus, 2008). Fi fenomeni, laboratuvarda şöyle gösterilir: Kapkaranlık bir odada aralarına mesafe konarak yerleştirilmiş iki ışık kaynağı ya da Şekil 2.10’daki gibi yerleştirilen ışık kaynakları olduğunu düşünün. Bu ışık kaynaklarından biri yakılır, sonra o söndürülür söndürülmez diğeri yakılır ve bu böyle sürekli devam eder. Bir süre sonra siz artık tek tek yanıp sönen ışık kaynakları değil, hareket eden bir ışık çizgisi ya da dönen bir ışık çemberi algılamaya başlarsınız (Bunu görebilmek için şeklin verildiği internet sitesini ziyaret ediniz.). Burada hareket algısını yaratan, ışık kaynaklarının art arda yakılıp söndürülme hızıdır (Atkinson, Atkinson ve Hilgard, 1995: 190). Binalardaki reklam panoları ya da stadyumlardaki skor panoları günlük yaşamda fi fenomenini gösteren örneklerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 154

I. Görsel Alanda Yükseklik
II. Retinal Ayrıklık
III. Görsel alanın dokum gradyanı ve netliği.
IV. Doğrusal Perspektif
V. Kavuşma Derecesi
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri tek göze bağlı ip uçlarıdır?

I, II, III

I, III, V

I, II, V

I, III, IV

I, II, IV

Açıklama:

Tek Göze Bağlı İpuçları
Görsel alandaki derinliği yakalamak için bazı durumlarda tek göze bağlı ipuçları kullanılır. Tek göze bağlı ipuçlarının büyük çoğunluğu bir çizim ya da resimde gösterilebilir. Gerçekte bu ipuçları ressamlar tarafından keşfedilmiş, daha sonraları psikologlar tarafından çalışılmıştır. Uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçları şunlardır: Göreli büyüklük, doğrusal perspektif, görsel alanda
yükseklik, örtüşme ve görsel alanın dokum gradyanı ve netliği.

Doğru Cevap: D

Soru 155

Retinal ayrıklık ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

Sadece insan ve aslan, kaplan gibi avcı hayvanların anatomik yapıları derinliği algılamada iki gözün iş birliği yapmasına izin verir.

İnsanda retinal ayrıklık mesafesi 4 cm.dir.

Retinal ayrıklık nedeniyle bir nesneye bakıldığında, iki göz nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görür.

Sağ göz, nesnenin sağ yanı, sol göz de nesnenin sol yanı hakkında daha fazla bilgi alır.

Birbirinden biraz farklı olan bu iki imge beyinde örtüştürülür ve nesnenin üç boyutlu algılaması gerçekleşir.

Açıklama:

Retinal Ayrıklık
Sadece insan ve aslan, kaplan gibi avcı hayvanların anatomik yapıları derinliği algılamada iki gözün iş birliği yapmasına izin verir. Bu canlılarda gözler kafanın önündedir ve aralarında mesafe vardır. İnsanda 6 cm. olan bu mesafeye retinal ayrıklık denir. Retinal ayrıklık nedeniyle bir nesneye bakıldığında, iki göz nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görür. Sağ göz, nesnenin sağ yanı, sol göz de nesnenin sol yanı hakkında daha fazla bilgi alır. Birbirinden biraz farklı olan bu iki imge beyinde örtüştürülür ve nesnenin üç boyutlu algılaması gerçekleşir. Stereoskopik görme olarak da adlandırılan bu görme biçimi at, geyik gibi avcı olmayan hayvanlarda gerçekleşemez. Çünkü bu hayvanların gözleri başlarının iki yanındadır ve iki gözün gördüğü alan birbiriyle örtüşmez. Ayrıca, tek gözü kör olan insanlar da stereoskopik görme yapamazlar. Ancak iki gözü görenler kadar keskin ve net olmasa da onlar da derinliği algılayabilirler

Doğru Cevap: B

Soru 156

Dikkat ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

Dikkat adı da verilen seçici algı, kısmen psikososyal faktörlerin etkisi altında iş görür.

Dikkat; önemli ölçüde kişisel beklentiler, değerler, ilgiler ve tutumlar tarafından yönlendirilir.

Dikkat edilmeyen uyarıcılar bilişsel işlemden geçirilmez.

Dikkat, insanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan bir süreçtir.

Bazı durumlarda algılayıcıdan değil, uyarıcıdan kaynaklanan bazı özellikler
dikkati düzenleyebilir.

Açıklama:

Dikkat adı da verilen seçici algı, kısmen psikososyal faktörlerin etkisi altında iş görür. Son derece karmaşık bir dünyada uyarıcı bombardımanına tutulmuş gibi görünen algılayıcı, gerçekte bir karışıklık yaşamadan çoğu kez bu psikososyal faktörlerin rehberliğinde hangi uyarıcıları algısal sisteme dahil edeceğine, hangilerini göz ardı edeceğine veya bir uyarıcıya ne kadar vakit ayıracağına kolayca karar verebilir. Dikkat, insanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan bir süreçtir. Yukarıda da ifade edildiği üzere dikkat; önemli ölçüde kişisel beklentiler, değerler, ilgiler ve tutumlar tarafından yönlendirilir. Sözü edilen bu psikososyal faktörler dikkatten büyük ölçüde sorumludur, ancak gene de bazı durumlarda algılayıcıdan değil, uyarıcıdan kaynaklanan bazı özellikler
dikkati düzenleyebilir. Uyarıcının şiddeti, büyüklüğü, çevre ile yarattığı kontrast ve uyarıcının hareketi uyarıcıya ait özelliklerdir.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

İçgüdü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Doğuştan getirilir.

İhtiyaçlara dayanır.

Çevresel kaynaklıdır.

Dürtü kavramı ile eş anlamlıdır.

Bilinçli olarak üretilir.

Açıklama:

İçgüdü, tanımı gereği bir türün tüm üyeleri tarafından kalıtımla aktarılan katı
bir davranış örüntüsüdür.
İçgüdüler doğuştan kalıtımsal olarak getirilen davranışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi dürtüye örnek olarak verilebilir?

Açlık

Susuzluk

Üşüme

Sıcağa maruz kalma

Kan şekeri düşmesi sonucu öfkelenme

Açıklama:

İhtiyaç, fiziksel bir yoksunluk durumudur; dürtü ise bu durumun ortaya çıkardığı psikolojik sonuçtur.
Dürtü fizyolojik ihiyaç değil onun doğurduğu psikolojik sonuçtur.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Dürtü azalması kuramını ortaya atan psikolog aşağıdakilerden hangisidir?

Freud

Lange

Hull

Maslow

Darwin

Açıklama:

Dürtü yaklaşımını temsil eden en önemli kuram dürtü azalması kuramıdır ve 1930 ve 1940’larda ABD’nin en etkili psikoloğu olarak görülen
Hull tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Schachter ve
Singer’ın iki faktörlü duygu kuramına aittir?

Fizyolojik değişiklikler, doğrudan duyguları ortaya çıkarır

Fizyolojik değişiklikler yorumlanarak duyguları
ortaya çıkarır.

Fizyolojik değişiklikler ve duygu aynı anda ortaya çıkar.

Duygu, çevresel ipuçlarını değerlendirme sonucu ortaya çıkar.

Duygu, kendine özgü fizyolojik tepki örüntüsüyle ortaya çıkar.

Açıklama:

Bilişsel kuramlardan ilki, Schachter ve Singer’ın
iki faktörlü duygu kuramıdır. Kuramcılar, JamesLange kuramı gibi fizyolojik uyarılmanın duygudan önce geldiğini varsayarlar. Ancak, bu kuramdan farklı olarak fizyolojik uyarılmanın doğrudan
duyguya yol açmadığını, insanların fizyolojik uyarılmayı bağlam içinde değerlendirerek, bir anlam
yüklediklerini iddia ederler.
Fizyolojik değişiklikler yorumlanarak duyguları
ortaya çıkarır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Duyguların en iyi ifade edilme yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Açıkça söylenmesi

Ses tonu

Konuşma tarzı

Yüz ifadesi

Jest ve mimikler

Açıklama:

Sözlü iletişim,duyguları anlayabilmek için yeterli değildir. Bu yüzden psikologlar, duyguların ifade edilme biçimi olarak sözsüz iletişime, özellikle de yüz
ifadelerine odaklanmışlardır.
Yüz ifadesi en iyi ifade yoludur.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi birincil duygulardan değildir?

Öfke

Şaşırma

Korku

Onay

Üzüntü

Açıklama:

Plutchik, sekiz tane birincil duygu saptamıştır: Öfke, iğrenme, üzüntü, şaşırma, korku, güven, neşe ve beklenti. Pluthick’in psikoevrimsel duygu kuramına göre, birincil duygular temel duygulardır ve bunlar evrenseldir.
Onay ikincil duygu sınıfına girmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisinde prestij ve başarı elde etmek aşağıdaki ihtiyaçlardan hangisine aittir?

Fizyolojik ihtiyaçlar

Kendini gerçekleştirme

Değer

Ait olma

Güvenlik

Açıklama:

Maslow’a göre insan başkaları tarafından değer verildiğini bilmeye, başarılı olmaya ve takdir görmeye ihtiyaç duyacaktır. Değer ihtiyaçları adı
verilen bu kategori, insanın yaşadığı toplum içinde değerli bir konuma sahip olmasını ifade eder.
Prestij, başarı değer ihtiyaçları sınıfında kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kendisini gerçekleştirmiş insanın özelliklerindendir?

Ailesinin güvenliği

Büyüklerine saygı

Çocuğuna iyi örnek olmak

Kendini olduğu gibi kabul etmesi

Geleneklerine sahip çıkması

Açıklama:

Kendini gerçekleştiren insan, kendini kabul etmiş, yaratıcı, derin bir espri anlayışına sahip, empati kurabilen, kültürel etkilere karşı çıkabilen, demokratik bir kişilik yapısına sahip insan olarak betimlenir.
Kendini olduğu gibi kabul etmesi kendini gerçekleştirme ihtiyacı altında sınıflandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel değerlendirme kuramının tanımıdır?

İnsanlar, sadece nasıl davranacaklarını değil nasıl hissedeceklerini bilmek için sürekli çevrelerinde ipuçları ararlar.

İnsanlar ne hissettiklerini açıklamak için çevrelerinde ipucu ararlar.

Özgül bir çevresel uyarıcı daima aynı duygusal tepkiyi doğuracaktır.

İnsan karmaşık varlıktır, aynı anda zıt duygular
yaşayabilir.

Duygular, yoğunluklarına göre sınıflandırılabilirler

Açıklama:

Bilişsel yaklaşımlardan biri, Lazarus tarafından geliştirilen bilişsel değerlendirme kuramıdır. Yukarıda, duygunun bilişsel bileşeni açıklamasında da ifade edildiği üzere, Lazarus’a göre insanlar, sadece nasıl davranacaklarını değil nasıl hissedeceklerini bilmek için sürekli çevrelerinde ipuçları ararlar. Bu kurama göre bilişsel değerlendirme, bilgi toplamaktan ibaret bir süreç değildir;
bir yargıya varma sürecini de içerir.
İnsanlar, sadece nasıl davranacaklarını değil nasıl hissedeceklerini bilmek için sürekli çevrelerinde ipuçları ararlar.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Cannon-Bard kuramının James-Lange kuramından temel farkı aşağıdakilerden hangisinde ifade edilmiştir?

Bu kuramda fizyolojik değişmeler duygulara eşlik eder, James-Lange kuramında olduğu gibi onları üretmezler.

Duygunun, olayın kendisinden değil, olay hakkındaki yorumlarımızdan
ortaya çıktığını iddia etmiştir.

Fizyolojik uyarılmanın duygudan önce geldiğini varsayar.

İnsanlar, sadece nasıl davranacaklarını değil nasıl hissedeceklerini bilmek için sürekli çevrelerinde ipuçları ararlar.

Duygusal tepkilerin hemen ortaya çıktığını, fizyolojik tepkilerin ise bazen görece yavaş geliştiğini iddia etmiştir.

Açıklama:

James-Lange kuramını eleştiren Cannon, meslektaşı Philip Bard ile farklı bir duygu kuramıgeliştirdi. Cannon-Bard kuramı olarak bilinen bu
kuram, temel olarak duygusal hislerin ve otonom
sinir sistemine bağlı uyarılmanın aynı zamanda
gerçekleştiği iddiasına dayanır. Bu kurama göre,
beynin talamus adı verilen kısmı duygunun ortaya
çıkmasında anahtar rolü oynar. Uyarıcıdan gelen
duyumlar, düzenleyici bir durak olarak talamusa
geçer. Talamus bilgiyi iki beden kısmına aynı anda
gönderir. Bu iki kısım, öznel duygusal yaşantıyı
oluşturan serebral korteks ve otonom sinir sistemi
yoluyla duyguya ait fizyolojik tepkileri üreten beden iç organlarıdır. Böylece, bu kuramda fizyolojik
değişmeler duygulara eşlik eder, James-Lange kuramında olduğu gibi onları üretmezler.
Bu kuramda fizyolojik değişmeler duygulara eşlik eder, James-Lange kuramında olduğu gibi onları üretmezler

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi güdülenme kavramının üç bileşeninden biridir?

Davranışın yönü

Davranışın yarattığı sonuç

Davranışın kim tarafından yapıldığı

Davranışın geleneklerle olan ilişkisi

Çevre

Açıklama:

Güdülenme kavramının üç bileşeni vardır. Bunlar davranışın yönü, davranışın yoğunluğu ve davranışa devam etme ısrarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi davranış için harcanan çaba ve odaklanma düzeyi anlamına gelir?

Davranışın yoğunluğu

Davranışa devam etme ısrarı

Davranışın yönü

Davranış çevre arasındaki ilişki

Davranışın doğruluğu

Açıklama:

Davranış için harcanan çaba ve odaklanma düzeyi davranışın yoğunluğunu ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi güdülenme kuramlarından biri değildir?

İçgüdü kuramları

Dürtü yaklaşımları

Optimal uyarılma kuramı

Gestalt kuramı

İhtiyaçlar hiyerarşisi kuramı

Açıklama:

Gestalt kuramı içgüdü kuramları arasında yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 14

“Yalnızlık duyan bir kimsenin bazı gruplara üye olarak arkadaş edinmeye çalışması ................ ilkesinin psikolojiye yansımış halidir” ifadesinde ........ aşağıdakilerden hangisidir?

Homeostaz

İd

Ego

Superego

Güdülenme

Açıklama:

Yalnızlık duyan bir kimsenin bazı gruplara üye olarak arkadaş edinmeye çalışması homeostaz ilkesinin psikolojiye yansımış halidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdaki kuramlardan hangisi insan gereksinimlerini temel gereksinimlerden başlayıp daha karmaşık psikolojik gereksinimlere doğru yükselen bir hiyerarşi içinde bir sıraya koyar?

Güdülenme kuramı

Optimal uyarılma kuramı

Gereksinimler hiyerarşisi kuramı

Dürtü yaklaşımı

İçgüdü kuramları

Açıklama:

Gereksinimler hiyerarşisi kuramı insan gereksinimlerini temel gereksinimlerden başlayıp daha karmaşık psikolojik gereksinimlere doğru yükselen bir hiyerarşi içinde bir sıraya koyar.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi insanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri sürer?

Optimal uyarılma kuramı

İhtiyaçlar hiyerarşisi kuramı

Dürtü yaklaşımları

İçgüdü kuramları

Güdülenme kuramları

Açıklama:

İnsanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri süren kuram optimal uyarılma kuramıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi psikolojide ele alınan duygunun üç bileşeninden biridir?

İd

Superego

Ego

Homeostaz

Duygunun fizyolojik bileşeni

Açıklama:

Duygunun üç bileşeni duygunun fizyolojik bileşeni (biyolojik uyarılma), zihinsel değerlendirme ya da bilişsel bileşen ve davranışsal dışavurumlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi duygunun dışavurumu ya da çeşitli yollarla ifade edildiği duygu bileşenidir?

Duygunun fizyolojik bileşeni

Duygunun bilişsel bileşeni

Güdülenme

Duygunun davranışsal bileşeni

Kendini gerçekleştirme

Açıklama:

Duygunun davranışsal bileşeni duygunun dışavurumu ya da çeşitli yollarla ifade edildiği duygu bileşendir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi organizmanın hayatta kalmayı sağlayan davranışlarının tetikleyicisi olan duygulara verilen addır?

Birincil duygular

Duygunun bilişsel bileşeni

Duygunun fizyolojik bileşeni

İkincil duygular

Duygunun davranışsal bileşeni

Açıklama:

Organizmanın hayatta kalmayı sağlayan davranışlarının tetikleycisi olan duygulara birincil duygular denir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi psiokolojide duyguyu açıklayan kuramlardan biridir?

İhtiyaçlar hiyerarşisi kuramı

Geştalt kuramı

Güdülenme kuramı

Optimal uyarılma kuramı

James-Lange kuramı

Açıklama:

James-Lange Kuramı duyguyu açıklayan kuramlardan biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri güdülenme kavramının bileşenlerindendir?
I. Davranışın yönü
II. Davranışın yoğunluğu
III. Davranışa devam etme ısrarı

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Güdülenme kavramının üç bileşeni vardır: Davranışın yönü, davranışın yoğunluğu ve davranışa devam etme ısrarı. Bu üç bileşenin varlığı, güdülerin insanı sadece bir amaca yöneltmekle kalmayıp, o amaç için ne kadar çaba göstereceğini ve bu çabada ne kadar ısrarcı olduğunu da gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi güdülenme kuramlarından biri değildir?

İçgüdü yaklaşımı

Bilişsel yaklaşım

Dürtü azalması kuramı

Optimal uyarılma yaklaşımı

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramı

Açıklama:

Tarihsel süreçte güdülenme konusunda farklı kuramsal yaklaşımlar geliştirilmiştir. Bu yaklaşımlar içgüdü yaklaşımı, dürtü azalması kuramı, optimal uyarılma yaklaşımı ve Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

İçinde merak, girişkenlik, kavgacılık gibi içgüdülerin olduğu toplam on iki içgüdüden oluşan bir liste oluşturan psikolog aşağıdakilerden hangisidir?

Wortman

Loftus

William McDougal

William James

Weaver

Açıklama:

İçgüdü kuramının en güçlü savunucularından olan McDougall, içinde merak, girişkenlik, kavgacılık gibi içgüdülerin olduğu toplam on iki içgüdüden oluşan bir liste oluşturmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 24

İki temel içgüdü olarak yaşam ve ölüm içgüdüsü üzerinde duran psikolog aşağıdakilerden hangisidir?

Sigmund Freud

William James

William McDougall

Konrad Lorenz

John Bowlby

Açıklama:

İçgüdülerin bilinçdışı oluştuğunu ifade eden Freud, iki temel içgüdü olarak yaşam ve ölüm içgüdüsü üzerinde durur.

Doğru Cevap: A

Soru 25

İnsanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Dürtü Yaklaşımı

Dürtü azalması kuramı

Optimal Uyarılma Kuramı

İçgüdü Kuramları

Açıklama:

Optimal uyarılma kuramı, insanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri sürer. Bu uyarılmışlık düzeyi kişiden kişiye ve aynı kişide zamana göre değişebilir. Birinin optimal uyarılmışlık düzeyi, diğerine optimalin altı (örneğin can sıkıntısı) gelebilir ya da tersi. Ne olursa olsun, belirli bir zamanda belirli bir kişi optimal uyarılmışlık düzeyinin altında bir uyarılma hâli içindeyse uyarılmayı arttıracak davranışlar yapacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisinde daha önceki dürtü yaklaşımlarının içermediği güdüsel faktörler aşağıdakilerden hangisidir?

Açlık

Acı

Ölüm İçgüdüsü

Değer ve kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Yaşam içgüdüsü

Açıklama:

Maslow’un kuramı, daha önceki dürtü yaklaşımlarının içermediği güdüsel faktörleri (değer ve kendini gerçekleştirme ihtiyaçları) içerdiği için daha kapsamlı bir kuramdır. İnsancıl bir kuramcı olarak Maslow, daha önceki kuramcıların (örneğin, Freud) tersine insanın daha olumlu, onu geliştirecek güdüsel yönlerine daha fazla vurgu yapmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

İlk geliştirildiğinde biyolojik ihtiyaçlara odaklanan ve Hull tarafından geliştirilen kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Dürtü azalması kuramı

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Optimal Uyarılma Kuramı

Bilişsel Kuramlar

James-Lange Kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 28

Duyguların dışavurumu ya da çeşitli yollarla ifade edilmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Duygunun Fizyolojik Bileşeni

Duygunun Bilişsel Bileşeni

Duygunun Davranışsal Bileşeni

Bilişsel Kuramlar

Dürtü Yaklaşımı

Açıklama:

Duygunun davranışsal bileşeni dendiğinde, duyguların dışavurumu ya da çeşitli yollarla ifade edilmesi anlaşılır. Duyguların dışavurumu sözlü ya da sözsüz iletişimle gerçekleşebilir. Aslında insanların duygularını öğrenmenin en iyi yolunun, bunu onlara sormak olduğu düşünülebilir. Ancak bu her zaman verimli bir yol değildir. Duygular pek çok nedenle sözel olarak ifade edilmeyebilir veya edilmek istenmeyebilir.Dolayısıyla sözlü iletişim, duyguları anlayabilmek için yeterli değildir . Bu yüzden psikologlar, duyguların ifade edilme biçimi olarak sözsüz iletişime, özellikle de yüz ifadelerine odaklanmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi temel olarak duygusal hislerin ve otonom sinir sistemine bağlı uyarılmanın aynı zamanda gerçekleştiği iddiasına dayanır?

James-Lange kuramı

Cannon-Bard kuramı

Uyarılmanın bilişsel yorumu

İki faktörlü duygu kuramı

Bilişsel değerlendirme kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 30

Bedende gerçekleşen fizyolojik değişikliklerin tüm duygusal durumlarda aynı olduğunu iddia eden aşağıdakilerden hangisidir?

Carl Lang

William James

Philip Bard

Walter Cannon

James Lange

Açıklama:

Cannon, bedende gerçekleşen fizyolojik değişikliklerin tüm duygusal durumlarda aynı olduğunu iddia ediyordu. Oysa eğer James-Lange kuramı doğru ise yani duygular bedensel duyumların yorumundan ibaret ise her bir duygunun farklı fizyolojik değişiklik dizisi ile tanımlanması gerekirdi. Vurgulamak gerekir ki Cannon fizyolojik uyarılmanın duygudaki rolünü inkâr etmiyordu, sadece fizyolojik uyarılmanın duyguları ayırt edemeyecek denli genel ve bedene yayılmış olduğunu ileri sürüyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 31

İnsan davranışlarının nedenlerini anlamak için psikolojinin vazgeçilmez kavramlarından birisi aşağıdakilerden hangisidir?

Dürtü Yaklaşımı

İçgüdü

Güdülenme

Homeostaz

Optimal Uyarılma

Açıklama:

Güdülenme, insan davranışlarının nedenlerini anlamak için psikolojinin vazgeçilmez kavramlarından biridir. Bu kavram, insanın yaşamında peşine düşeceği amaçlar seçmesine, bu amaçlara ulaşıp ulaşamamasına, amaca ulaşmak için ne kadar uğraştığını anlamasına imkân verir Amaca ulaşıp ulaşmama insanın ruh sağlığıyla çok ilişkilidir. Amacına ulaşan, yani başarı kazanan bir insan kendini mutlu, doyum bulmuş hisseder ve kendinden memnundur. Diğer yandan amaca ulaşamama, yani başarısızlık hayal kırıklığına ve cesaretin kırılmasına yol açabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

İnsanlar herhangi belirgin bir duygu hissetmedikleri durumda, bedenleri, enerji depolamak, besinleri sindirmek ve atıkları ayırmak yoluyla sürdürdükleri olay aşağıdakilerden hangisidir?

İhtiyaç

Homeostaz

Dürtü

Güdülenme

İçgüdü

Açıklama:

Duygusal yaşantının temel bileşeni olan biyolojik uyarılma, duyguların güdüler gibi insanı nasıl harekete geçirdiğini çok iyi gösterir. İnsanlar herhangi belirgin bir duygu hissetmedikleri durumda, bedenleri, enerji depolamak, besinleri sindirmek ve atıkları ayırmak yoluyla homeostazı sürdürür. Ancak belirli bir duygusal yaşantıda, özellikle de korku gibi hoş olmayan duygusal yaşantıda bu homeostaz bozulur ve beden biyolojik olarak uyarılır. Bu uyarılma sırasında gerçekleşen fizyolojik değişikliklerden otonom sinir sisteminin sempatik bölümü sorumludur.

Doğru Cevap: B

Soru 33

İnsanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri süren kavram hangisidir?

Optimal Uyarılma Kuramı

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Dürtü Kuramı

İçgüdü Kuramı

Evrim Kuramı

Açıklama:

Optimal uyarılma kuramı, insanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri sürer. Bu uyarılmışlık düzeyi kişiden kişiye ve aynı kişide zamana göre değişebilir. Birinin optimal uyarılmışlık düzeyi, diğerine optimalin altı (örneğin can sıkıntısı) gelebilir ya da tersi. Ne olursa olsun, belirli bir zamanda belirli bir kişi optimal uyarılmışlık düzeyinin altında bir uyarılma hâli içindeyse uyarılmayı arttıracak davranışlar yapacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Psikolojide genel olarak üç bileşenden oluşan bir deneyim olarak görülen tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Optimal Uyarılma

Duygu

İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Dürtü Yaklaşımı

İçgüdü

Açıklama:

Duygu, psikoloji- de genel olarak üç bileşenden oluşan bir deneyim olarak görülür: 1- Biyolojik uyarılma 2- Zihinsel değerlendirme ya da bilişsel bileşen 3- Davranışsal dışavurumlar. Bir duygu ne kadar yoğunsa, bu üç bileşen arasındaki koordinasyonun da daha fazla olması beklenir. Örneğin, kişinin memnuniyet hissettiği bir durumda yaşayacağı biyolojik uyarılma, coşkun bir sevinç hissettiği duruma göre daha az olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

İçgüdülerin bilinçdışı oluştuğunu ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Hull

Freud

Carlson

Maslow

Pluthick

Açıklama:

Freud’a göre, insanı hayatta tutan yaşam içgüdüsü ile kendini yok eden saldırganlığa yönelten ölüm içgüdüsü arasında bir çatışma vardır ve genellikle bu çatışma insanın kendini yok etme içgüdüsünü başkalarına yönelterek çözülür ve insanın rekabet etme, galip gelme ve öldürme eğilimini açıklar. İçgüdülerin bilinçdışı oluştuğunu ifade eden Freud, iki temel içgüdü olarak yaşam ve ölüm içgüdüsü üzerinde durur.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Öfke, iğrenme, üzüntü, şaşırma, korku, güven, neşe ve beklenti gibi duyguları saptayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Hull

Plutchik

Freud

Maslow

Schachter

Açıklama:

Kaç duygu olduğunu ve bunların arasındaki ilişkinin doğasını araştıran psikologlardan Plutchik, aynen renkler gibi duyguların da birincil duygular ve ikincil duygular olmak üzere ikiye ayrılabileceğini ileri sürer. Plutchik, sekiz tane birincil duygu saptamıştır: Öfke, iğrenme, üzüntü, şaşırma, korku, güven, neşe ve beklenti. Pluthick’in psikoevrimsel duygu kuramına göre, birincil duygular temel duygulardır ve bunlar evrenseldir. Bu kuram, birincil duyguların biyolojik olarak ilkel duygular olduğunu ve organizmanın üreme uygunluğunu arttırmak için evrimleştiğini öngörür. Plutchik’e göre, bu duyguların birincilliği, organizmanın hayatta kal- mayı sağlayan davranışlarının tetikleyicisi olduğu gösterilerek anlaşılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

1980’de renk çemberi fikrinden esinlenerek duygu çemberi modelini geliştirmiştir olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Hull

Pluthick

Freud

William James

Carlson

Açıklama:

Pluthick önceleri duyguları üç boyutlu bir model üzerinde göstermiş, 1980’de renk çemberi fikrinden esinlenerek duygu çemberi modelini geliştirmiştir. Pluthick’in bu modeli duygulara ait dört özelliği temel alır

Doğru Cevap: B

Soru 38

1880’lerin ortasında birbirinden habersiz olarak duygusal yaşantının nasıl ortaya çıktığına dair benzer iddialar öne sürmesinden dolayı ortaya çıkan kuram hangisidir?

Cannon-Bard Kuramı

James-Lange Kuramı

Optimal Uyarılma Kuramı

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

İçgüdü Kuramları

Açıklama:

1880’lerin ortasında Amerikalı psikolog William James ve Danimarkalı psikolog Carl Lang’in birbirinden habersiz olarak duygusal yaşantının nasıl ortaya çıktığına dair benzer iddialar öne sürmesinden dolayı, bu duygu kuramı James-Lange kuramı olarak bilinir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

James-Lange kuramına yapılan eleştirilerden en güçlüsü kim tarafından yapılmıştır?

Maslow

Plutchik

Walter Cannon

Carlson

Hull

Açıklama:

James-Lange kuramına pek çok eleştiri yöneltildi. Bu eleştirilerden en güçlüsü 1920’lerin sonunda Walter Cannon’dan geldi. Cannon, bedende gerçekleşen fizyolojik değişikliklerin tüm duygusal durumlarda aynı olduğunu iddia ediyordu. Oysa eğer James-Lange kuramı doğru ise yani duygular bedensel duyumların yorumundan ibaret ise her bir duygunun farklı fizyolojik değişiklik dizisi ile tanımlanması gerekirdi. Vurgulamak gerekir ki Cannon fizyolojik uyarılmanın duygudaki rolünü inkâr etmiyordu, sadece fizyolojik uyarılmanın duyguları ayırt edemeyecek denli genel ve bedene yayılmış olduğunu ileri sürüyordu

Doğru Cevap: C

Soru 40

Psikologlara göre duyguların en iyi ifade edebilmesi biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Jestler

Yüz ifadesi

Konuşma tarzı

Ses tonu

Hissedilenlerin açıkça söylenmesi

Açıklama:

Duygular pek çok nedenle sözel olarak ifade edilmeyebilir veya edilmek istenmeyebilir. Hatta kimi durumlarda duygular ifade edilmek istense bile, kişiler duygularının farkında olmayabilirler ya da özellikle olumsuz duygular söz konusu olduğunda bu duygular inkâr edilebilir. Dolayısıyla sözlü iletişim, duyguları anlayabilmek için yeterli değildir. Bu yüzden psikologlar, duyguların ifade edilme biçimi olarak sözsüz iletişime, özellikle de yüz ifadelerine odaklanmışlardır. Yüz ifadelerinin psikolojik anlamı konusunda çok sayıda psikolojik çalışma yapılmış ve bu çalışmaların çoğu Amerikalı psikolog Paul Ekman tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu alandaki çalışmalar sonucunda, 1972’de, yüz ifadelerinden az sayıda duygunun ayırt edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

William James
Abraham Maslow
William McDougall
Walter Cannon
Sigmund Freud

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri içgüdü kuramının savunucularındandır?

Yalnız II

Yalnız IV

I ve IV

II ve V

I, III ve V

Açıklama:

William James ve William McDougall, insanların hayatta kalmalarını sağlayan ve sosyal davranışlarını teşvik eden içgüdüleri olması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. İçgüdü kuramının en güçlü savunucularından olan McDougall, içinde merak, girişkenlik, kavgacılık gibi içgüdülerin olduğu toplam on iki içgüdüden oluşan bir liste oluşturmuştur. Diğer yandan William James’in listesinde sevgi, sempati ve alçakgönüllülük gibi içgüdüler vardı. 1920’lerden itibaren ABD’de davranışçılık akımı yaygınlaşırken, Avrupa’da Sigmund Freud, insan davranışını içgüdülerle açıklamaya çalışıyordu. Freud’un diğerlerinden biraz daha farklı olan içgüdü yaklaşımında, içgüdüler bilinçdışı olarak güdülenmiş dürtülerdir. Yine her davranış için ayrı bir içgüdü tanımlayan diğer kuramcıların aksine Freud, insan davranışının altında yatan iki temel içgüdü olduğunu ve bu temel güdülerin onları oluşturan içgüdülere indirgenemeyeceğini ileri sürmüştür. Bu iki temel içgüdü, yaşam ve ölüm içgüdüsüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Dürtü azalması kuramı kim tarafından geliştirilmiştir?

Hull

Freud

Cannon

Maslow

McDougall

Açıklama:

Dürtü yaklaşımını temsil eden en önemli kuram dürtü azalması kuramıdır ve 1930 ve 1940’larda ABD’nin en etkili psikoloğu olarak görülen Hull tarafından geliştirilmiştir. Kuram ilk geliştirildiğinde biyolojik ihtiyaçlara odaklanmıştı. Kurama göre, hayatı devam ettiren gerekliliklerin yoksunluğu biyolojik ihtiyaca yol açar ve bu da organizmada gerilimli ve hoş olmayan bir durum yaratır. Kuram, açlığın bir dürtü görevi gördüğünü ve organizmanın davranışını yönlendirdiğini ileri sürer. Harekete geçen organizma, geçmişte kendini yiyeceğe ulaştıran aynı davranışı sergiler (Carlson, 1990).

Doğru Cevap: A

Soru 43

İnsanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri süren güdülenme kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

James-Lange kuramı

İki faktörlü duygu kuramı

Optimal uyarılma kuramı

Bilişsel değerlendirme kuramı

İhtiyaçlar hiyerarşisi kuramı

Açıklama:

Optimal uyarılma kuramı, insanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri sürer.

Doğru Cevap: C

Soru 44

İhtiyaçlar hiyerarşisi kuramını ortaya atan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Pluthick

Maslow

Cannon

Lazarus

Schachter

Açıklama:

Abraham Maslow’a göre insan davranışı mekanik bir biçimde anlaşılamaz. Dolayısıyla davranış, sadece hayatta kalmaya ve gerilimi azaltma amacına yönelik değildir (Rathus, 2008). Ona göre, güdülenme kuramlarının çoğu açlık, susuzluk ya da kaygıdan kaçınma gibi temel fizyolojik ihtiyaçları açıklayan sınırlı kuramlardır. Bu nedenle Maslow, bu kuramların dışarıda bıraktıkları davranışları açıklamak üzere ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramını geliştirmiştir. Hümanist (insancıl) bir yaklaşımla geliştirilen bu kuramda, sadece fizyolojik ihtiyaçlar değil, kişisel gelişimle ilgili ihtiyaçlar da önemli bir yer tutar. Bu ihtiyaçlardan en önemli olanı kendini gerçekleştirmedir ve Maslow, insanı hayvandan ayıranın, insanın kendini gerçekleştirme kapasitesi olduğuna inanır (Eysenck, 2004; Rathus, 2008).

Doğru Cevap: B

Soru 45

Değer ihtiyaçları
Güvenlik ihtiyaçları
Kendini gerçekleştirme ihtiyaçları
Fizyolojik ihtiyaçları
Ait olma ve sevgi ihtiyaçları

Aşağıdaki şıklardan hangisinde ihtiyaçlar hiyerarşisinde yer alan basamaklar alt düzeydeki ihtiyaçlardan üst düzey ihtiyaçlara doğru sırasıyla yer verilmiştir?

I-III-V-II-IV

II-V-III-IV-I

III-I-IV-II-V

IV-II-V-I-III

V-III-I-IV-II

Açıklama:

Maslow, insanın ihtiyaçlarını temel ihtiyaçlardan başlayıp daha karmaşık psikolojik ihtiyaçlara doğru yükselen bir hiyerarşi içinde sıraya koymuştur. Nefes alma, yemek, su ve uyku gibi fizyolojik ihtiyaçlar hiyeraşinin en altında yer alan en temel ihtiyaçlardır. Fizyolojik ihtiyaçların üstünde güvenlik ihtiyaçları yer alır. Bu ihtiyaçlar insanın hem kendisini hem de yakınlarını tehlikeden uzakta tutan ihtiyaçlardır. Fizyolojik ihtiyaçlar giderilip her defasında tekrar ortaya çıkan ihtiyaçlardır (İnsanlar sabah doyduklarında, akşam ne yiyeceklerini planlar). Bu ihtiyaçları sürekli karşılamayı garanti altına almak, insanı kötü hava koşullarından ve tehlikelerden koruyacak barınma ihtiyacı güvenlik ihtiyaçları içinde görülebilir. Maslow’un kuramına göre, insan fizyolojik ihtiyaçlarını ve güvenlik ihtiyaçlarını giderdiğinde, daha üst düzeyde ihtiyaçlar ortaya çıkacaktır. Bu ihtiyaçlar fizyolojik temelli değil insanı diğer canlılardan ayıran kişisel gelişimle ilgili ihtiyaçlardır. Bunların ilki sevgi ve ait olma ihtiyacıdır. Bu kategori, insanın başkaları tarafından sevilmeye ve bir gruba ait olduğunu hissetmeye ihtiyaç duyduğunu ifade eder. Bu ihtiyacın doyurulmasında örneğin aile önemli bir yer tutar. İnsan bu ihtiyacını karşıladıktan sonra, Maslow’a göre başkaları tarafından değer verildiğini bilmeye, başarılı olmaya ve takdir görmeye ihtiyaç duyacaktır. Değer ihtiyaçları adı verilen bu kategori, insanın yaşadığı toplum içinde değerli bir konuma sahip olmasını ifade eder. Hiyerarşinin en tepesinde kendini gerçekleştirme ihtiyaçları yer alır. Kendini gerçekleştirme çeşitli özellikleri kapsayan bir psikolojik konum olarak düşünülebilir. Kendini gerçekleştiren insan, kendini kabul etmiş, yaratıcı, derin bir espri anlayışına sahip, empati kurabilen, kültürel etkilere karşı çıkabilen, demokratik bir kişilik yapısına sahip insan olarak betimlenir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Duygu çemberi modelini geliştiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Pluthick

Maslow

Cannon

Lazarus

Schachter

Açıklama:

Pluthick önceleri duyguları üç boyutlu bir model üzerinde göstermiş, 1980’de renk çemberi fikrinden esinlenerek duygu çemberi modelini geliştirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Duygunun her zaman fizyolojik değişmelerden kaynaklandığını iddia eden kuram aşağıdakilerden hangisidir?

James-Lange kuramı

Duygu çemberi modeli

Cannon-Bard kuramı

İki faktörlü duygu kuramı

Bilişsel değerlendirme kuramı

Açıklama:

James-Lange kuramına göre, insanlar öyle hissettikleri için öyle davranmazlar; öyle davrandıkları için öyle hissederler. Örneğin, kurama göre üzüldüğümüz için ağlamayız; ağladığımız için üzüntü hissederiz ya da aynı şekilde korktuğumuz için titremeyiz; tersine titrediğimiz için korku duygusu hissederiz. Atı arabanın önüne değil, arabayı atın önüne koyan bu yaklaşıma göre, duygusal uyarılma yaratan bir uyarıcının (örneğin karşıdan karşıya geçerken bir arabanın hızla üzerinize doğru gelmesi) algılanması, bedensel bir uyarılmaya yol açar. Bu bedensel uyarılma beyne gönderilir ve beynin geri bildirimiyle duygusal yaşantı deneyimlenir. Bu kuramın duygunun fizyolojik değişmelerden kaynaklandığını iddia etmesinin temelinde, her duygunun kendine özgü fizyolojik bir tepki örüntüsü olduğu varsayımı yatar. Yukarıda da belirtildiği gibi, bu kuramın geliştirildiği zamanlarda değil ama bugün duygulara özgü fizyolojik uyarılma örüntülerinin varlığını gösteren araştırma sonuçları vardır ama gene de bazı duyguların fizyolojik olarak birbirinden ayrılabilmesinin, her duygu nüansının farklı fizyolojik tepkiler ürettiği anlamına gelmeyeceğini iddia edenler vardır (Eysenck, 2004; Wortman, Loftus ve Weaver, 1999).

Doğru Cevap: A

Soru 48

Duygusal hislerin ve otonom sinir sistemine bağlı uyarılmanın aynı zamanda gerçekleştiğini iddia eden kuram aşağıdakilerden hangisidir?

James-Lange kuramı

Duygu çemberi modeli

Cannon-Bard kuramı

İki faktörlü duygu kuramı

Bilişsel değerlendirme kuramı

Açıklama:

Cannon-Bard kuramı olarak bilinen bu kuram, temel olarak duygusal hislerin ve otonom sinir sistemine bağlı uyarılmanın aynı zamanda gerçekleştiği iddiasına dayanır. Bu kurama göre, beynin talamus adı verilen kısmı duygunun ortaya çıkmasında anahtar rolü oynar. Uyarıcıdan gelen duyumlar, düzenleyici bir durak olarak talamusa geçer. Talamus bilgiyi iki beden kısmına aynı anda gönderir. Bu iki kısım, öznel duygusal yaşantıyı oluşturan serebral korteks ve otonom sinir sistemi yoluyla duyguya ait fizyolojik tepkileri üreten beden iç organlarıdır. Böylece, bu kuramda fizyolojik değişmeler duygulara eşlik eder, James-Lange kuramında olduğu gibi onları üretmezler (Wortman, Loftus ve Weaver, 1999).

Doğru Cevap: C

Soru 49

İki faktörlü duygu kuramını ortaya atan psikologlar aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

James-Lange

Hull-Carlson

Cannon-Bard

Schachter-Singer

James-McDougall

Açıklama:

Bilişsel kuramlardan ilki, Schachter ve Singer’ın iki faktörlü duygu kuramıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Bilişsel değerlendirme kuramını ortaya atan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Pluthick

Maslow

Cannon

Lazarus

Schachter

Açıklama:

Daha sonra ortaya çıkan bilişsel yaklaşımlardan biri, Lazarus tarafından geliştirilen bilişsel değerlendirme kuramıdır. Yukarıda, duygunun bilişsel bileşeni açıklamasında da ifade edildiği üzere, Lazarus’a göre insanlar, sadece nasıl davranacaklarını değil nasıl hissedeceklerini bilmek için sürekli çevrelerinde ipuçları ararlar. Bu kurama göre bilişsel değerlendirme, bilgi toplamaktan ibaret bir süreç değildir; bir yargıya varma sürecini de içerir (Wortman, Loftus ve Weaver, 1999).

Doğru Cevap: D

Soru 51

İnsanın yaşamında peşine düşeceği amaçlar seçmesine, bu amaçlara ulaşıp ulaşamamasına, amaca ulaşmak için ne kadar uğraştığını anlamasına imkân veren, insan davranışlarının nedenlerini anlamak için psikolojide vazgeçilmez olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Duygulanma

Güdülenme

Yoğunlaşma

Yönlendirme

Uzaklaşma

Açıklama:

Güdülenme, insan davranışlarının nedenlerini anlamak için psikolojinin vazgeçilmez kavramlarından biridir. Bu kavram, insanın yaşamında peşine düşeceği amaçlar seçmesine, bu amaçlara ulaşıp ulaşamamasına, amaca ulaşmak için ne kadar uğraştığını anlamasına imkân verir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

I. Davranışın Yönü
II. Davranışın Yoğunluğu
III. Davranışa devam etme
Yukarıdakilerden hangileri güdülenme kavramının bileşenlerindendir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Güdülenme kavramının üç bileşeni vardır: Davranışın yönü, davranışın yoğunluğu ve davranışa devam etme ısrarı. Bu üç bileşenin varlığı, güdülerin insanı sadece bir amaca yöneltmekle kalmayıp, o amaç için ne kadar çaba göstereceğini ve bu çabada ne kadar ısrarcı olduğunu da gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

I. Merak
II. Girişkenlik
III. Sevgi
IV. Sempati
V. Kavgacılık
William James ve William McDougall, insanların hayatta kalmalarını sağlayan ve sosyal davranışlarını teşvik eden içgüdüleri olması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Yukarıdaki içgüdülerin hangileri McDougall'ın içgüdü listesinde yer almaktadır?

I, III ve V

II, III ve IV

II ve IV

I, II ve V

III ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 54

1930 ve 1940’larda ABD’nin en etkili psikoloğu olarak görülen Hull tarafından geliştirilen dürtü yaklaşımını temsil eden en önemli kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşam İçgüdüsü Kuramı

Ölüm İçgüdüsü Kuramı

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Optimal Uyarılma Kuramı

Dürtü azalması kuramı

Açıklama:

Dürtü yaklaşımını temsil eden en önemli kuram dürtü azalması kuramıdır ve 1930 ve 1940’larda ABD’nin en etkili psikoloğu olarak görülen Hull tarafından geliştirilmiştir. Kuram ilk geliştirildiğinde biyolojik ihtiyaçlara odaklanmıştı. Kurama göre, hayatı devam ettiren gerekliliklerin yoksunluğu biyolojik ihtiyaca yol açar ve bu da organizmada gerilimli ve hoş olmayan bir durum yaratır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Hümanist (insancıl) bir yaklaşımla Abraham Maslow tarafından geliştirilen hangi kuramda, sadece fizyolojik ihtiyaçlar değil, kişisel gelişimle ilgili ihtiyaçlar da önemli bir yer tutar?

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Optimal Uyarılma Kuramı

Dürtü Azalması Kuramı

Homeostaz

Dodson-Yerkes Yasası

Açıklama:

Abraham Maslow’a göre insan davranışı mekanik bir biçimde anlaşılamaz. Dolayısıyla davranış, sadece hayatta kalmaya ve gerilimi azaltma amacına yönelik değildir. Hümanist (insancıl) bir yaklaşımla geliştirilen bu kuramda, sadece fizyolojik ihtiyaçlar değil, kişisel gelişimle ilgili ihtiyaçlar da önemli bir yer tutar. Bu ihtiyaçlardan en önemli olanı kendini gerçekleştirmedir ve Maslow, insanı hayvandan ayıranın, insanın kendini gerçekleştirme kapasitesi olduğuna inanır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Maslow'a göre, insan fizyolojik ihtiyaçlarını ve güvenlik ihtiyaçlarını giderdiğinde, daha üst düzeyde ihtiyaçlar ortaya çıkacaktır. Bu ihtiyaçların ilki aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel başarı

Kişisel tatmin

Prestij ve başarı

Başkalarınca benimsenip, tanınmak

Sevgi ve Ait olma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 57

Biyolojik uyarılma
Zihinsel değerlendirme ya da bilişsel bileşen
Davranışsal dışavurumlar

Psikolojide genel olarak yukarıdaki bileşenlerden oluşan deneyim aşağıdakilerden hangisidir?

İçgüdü

Duygu

Rüya

Hayal

İstek

Açıklama:

Duygu, psikolojide genel olarak üç bileşenden oluşan bir deneyim olarak görülür: 1- Biyolojik uyarılma 2- Zihinsel değerlendirme ya da bilişsel bileşen 3- Davranışsal dışavurumlar. Bir duygu ne kadar yoğunsa, bu üç bileşen arasındaki koordinasyonun da daha fazla olması beklenir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Pluthick tarafından geliştirilen 'duygu çemberi modeli'ne göre neşe aşağıdaki duyguların hangisine diğerlerinden uzak konumlanmaktadır?

Beklenti

Güven

Onay

İğrenme

İlgi

Açıklama:

Duygular, duygu çemberine rastgele yerleştirilmemiştir. Birbirine benzer duygular birbirine yakın, birbirine zıt duygular birbirinden uzak ve birbirlerine karşı yerleştirilmiştir. Örneğin neşe, beklenti ve güvene yakındır ama korku ve iğrenmeye uzaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Pluthick tarafından geliştirilen 'duygu çemberi modeli'ne göre 'yas' duygusunun en az yoğun hali aşağıdakilerden hangisidir?

Üzüntü

Dalgınlık

Korku

Endişe

Dikkat Dağılması

Açıklama:

Yas, temel bir duygudur. Yasın daha az yoğun hâli üzüntü, en az yoğun hâli dalgınlıktır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Pluthick'in duygu çemberi modeline göre onay ve endişe duyguları birleşince aşağıdaki duygulardan hangisi meydana gelmektedir?

Üzüntü

Pişmanlık

İyimserlik

İtaat

Huşu

Açıklama:

Renklerde olduğu gibi, iki duygu bir araya gelerek başka bir duyguyu oluşturabilir. Duygu çemberinde en dışta (Bkz. Şekil 3.4), temel duyguların arasında gösterilen duygular, böyle elde edilen ikincil duygulardır. Örneğin onay, endişe ile bir araya gelince itaat duygusu oluşmakta, diğer yandan onay, huzur ile birleşince sevgi duygusu ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi güdülenme kavramının üç bileşeninden biridir?

Davranışın yönü

Davranışın azlığı

Davranışı sonlandırma isteği

Davranışı eğitme

Davranışı cezalandırma

Açıklama:

Güdülenme kavramının üç bileşeni vardır: Davranışın yönü, davranışın yoğunluğu ve davranışa devam etme ısrarı. Bu üç bileşenin varlığı, güdülerin insanı sadece bir amaca yöneltmekle kalmayıp, o amaç için ne kadar çaba göstereceğini ve bu çabada ne kadar ısrarcı olduğunu da gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangi bilim adamı İçgüdülerin bilinçdışı oluştuğunu ifade eder?

Darwin

Freud

Lorenz

Bowlby

Maslow

Açıklama:

İçgüdülerin bilinçdışı oluştuğunu ifade eden Freud, iki temel içgüdü olarak yaşam ve ölüm içgüdüsü üzerinde durur. John Bowlby’nin bağlanma kuramını modern bir içgüdü kuramı örneği olarak görürler. Bowlby’nin kuramına göre, bebeklerin kendilerine bakan yetişkine bağlanmaya yönelik içsel bir eğilimleri vardır. Bu eğilimin bebeklerin ebeveyne yakın olması ve böylece ebeveyn tarafından korunabilmesi için ortaya çıktığı düşünülür. Etoloji alanında çalışan Konrad Lorenz, yavru ördeklerin anneleri yerine kendini izlediğini göstermiştir. Çünkü yavru ördekler, türe özgü bir davranış olarak yumurtadan çıkar çıkmaz gördükleri ilk hareketli nesnenin peşinden giderler. Maslow’un kuramına göre, insan fizyolojik ihtiyaçlarını ve güvenlik ihtiyaçlarını giderdiğinde, daha üst düzeyde ihtiyaçlar ortaya çıkacağını söyler.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Hull’ın Dürtü Azalması Kuramınına göre birincil dürtülere bir örnektir?

Para kazanma

Sosyal ilişki

Acı

Başkalarını takdir etmek

Sosyal onay

Açıklama:

Hull, güdüleri, birincil dürtüler ve ikincil (öğrenilmiş) dürtüler olarak ikiye ayırmıştır. Birincil dürtüler açlık, susuzluk, acı gibi durumlarda organizmada gerilim yaratırlar ve davranışı harekete geçirirler. İkincil dürtüler deneyimle kazanılmış, yani öğrenilmiştir. Örneğin insanlardaki para kazanma dürtüsü, öğrenilmiş bir dürtüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Maslow’un fizyolojik ihtiyaçlarından biri değildir?

Nefes alma

Yemek yeme

Uyuma

Cinsellik

Başarı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 65

Maslow’un gereksinimler hiyerarşisinde piramidin en üst noktasında yer alan gereksinim aşağıdakilerden hangisidir?

Güvenlik

Bağlanma

Sevgi

Kendini gerçekleştirme

Dürtü

Açıklama:

Hiyerarşinin en tepesinde kendini gerçekleştirme ihtiyaçları yer alır. Kendini gerçekleştirme çeşitli özellikleri kapsayan bir psikolojik konum olarak düşünülebilir. Kendini gerçekleştiren insan, kendini kabul etmiş, yaratıcı, derin bir espri anlayışına sahip, empati kurabilen, kültürel etkilere karşı çıkabilen, demokratik bir kişilik yapısına sahip insan olarak betimlenir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi duygunun bilişsel bileşenden biri değildir?

Bilişsel bileşen, bir uyarıcı ya da durumun zihinsel bir değerlendirmesini içerir

Zihinsel değerlendirmeler. çoğu kez öyle hızlı ve otomatik gerçekleşir

Bilişsel bileşen de duyguların güdüler gibi insanı nasıl harekete geçirdiğini çok iyi gösterir

Kişi, uyarıcıyla karşılaştığında ilk yaptığı değerlendirme, o uyarıcının kendisiyle ne kadar ilişkili olup olmadığını saptamaktır

Duygusal yaşantılar, uyarıcıya ve duruma ilişkin yapılan zihinsel değerlendirmenin sonucunda ortaya çıkarlar .

Açıklama:

Burada yanlış olan bilişsel bileşen de duyguların güdüler gibi insanı nasıl harekete geçirdiğini çok iyi gösterir şıkkıdır. Duygunun Fizyolojik Bileşeni (Biyolojik Uyarılma) ile ilgilidir.
Bilişsel bileşen de duyguların güdüler gibi insanı nasıl harekete geçirdiğini çok iyi gösterir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

. Duygunun ………………………..bileşeni dendiğinde, duyguların dışavurumu ya da çeşitli yollarla ifade edilmesi anlaşılır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Davranışsal

Bilişsel

Fizyolojik

Biyolojik

Psikolojik

Açıklama:

Burada doğru yanıt a şıkkıdır. . Duygunun davranışsal bileşeni dendiğinde, duyguların dışavurumu ya da çeşitli yollarla ifade edilmesi anlaşılır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Plutchik’in birincil duygularından biri değildir?

İğrenme

Üzüntü

Güven

Şaşırma

Çatışma

Açıklama:

Plutchik, sekiz tane birincil duygu saptamıştır: Öfke, iğrenme, üzüntü, şaşırma, korku, güven, neşe ve beklentidir Burada yanlış olan d şıkkıdır.
Çatışma

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Pluthick’in duygu çemberi modeli ile ilgili ifadelerden biri değildir?

Duygular, duygu çemberine rastgele yerleştirilmemiştir.

Sekiz temel duygunun iki uçlu bir yapı sergilediğini, bir uçtaki dört olumlu duygunun her birine, diğer uçta dört olumsuz duygunun karşılık geldiğini ileri sürer.

Duygu çemberinde en dışta temel duyyguların arasında gösterilen, duygular, böyle edilen birincil duygulardır.

Renklerde olduğu gibi, iki duygu bir araya gelerek başka bir duyguyu oluşturabilir.

Üç boyutlu modelde, modelin altından yukarıya doğru gidildikçe her duyguya ait renk tonu koyulaşmaktadır ya da tersi.

Açıklama:

Burada yanlış olan C şıkkıdır. Çünkü duygu çemberinde en dışta temel duyguların arasında gösterilen duygular, böyle elde edilen ikincil duygulardır.
Duygu çemberinde en dışta temel duyyguların arasında gösterilen, duygular, böyle edilen birincil dugulardır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

……………………………..kuramı olarak bilinen bu kuram, temel olarak duygusal hislerin ve otonom sinir sistemine bağlı uyarılmanın aynı zamanda gerçekleştiği iddiasına dayanır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

James-Lange

Cannon-Bard

Bilişsel değerlendirme

İki faktörlü duygu

Dürtü azalması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 71

"Fizyolojik uyarılma doğrudan duyguya yol açmaz, insanlar fizyolojik uyarılmayı bağlam içinde değerlendirerek, ona bir anlam yükler". Yukarıda verilen önerme hangi duygu kuramına aittir?

İki faktörlü duygu kuramı

James-Lange kuramı

Cannon-Bard kuramı

Bilişsel değerlendirme kuramı

Philip Bard kuramı

Açıklama:

Güdülenme kuramlarını karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Cannon-Bard Kuramı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Temel olarak duygusal hislerin ve otonom sinir sistemine bağlı uyarılmanın ayn› zamanda gerçekleştiği iddiasına dayanır.

Fizyolojik değişimler duyguları oluşturur.

Duygular olayın kendisinden değil, olay hakkındaki yorumlarımızdan ortaya çıkar.

Mevcut çevresel ipuçlarına bağlı olarak, insanlar, aynı fizyolojik uyarılmanın neşe, aşk, kıskançlık hatta nefret olduğuna karar verebilirler.

Duygular, sürece bilinçli bir müdahale yapılmadan da ortaya çıkabilir.

Açıklama:

Duygunun nasıl tanımlandığını ve sınıflandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Pluthick’in duygu çemberi modeli için söylenemez?

Birbirine benzer duygular birbirine yakın, birbirine zıt duygular birbirinden uzak ve birbirlerine karşı yerleştirilmiştir.

Duygu çemberinde birbirine yakın olan duygular, zıt duygulardır.

Renklerde olduğu gibi, iki duygu bir araya gelerek başka bir duyguyu oluşturabilir.

En içten en dışa, koyu renkten açık renge doğru duyguların yoğunluğu azalır.

Birincil duyguların kombinasyonundan ikincil duygular ortaya çıkar.

Açıklama:

Duygunun nasıl tanımlandığını ve sınıflandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Hull güdüleri birincil ve ikincil dürtüler olmak üzere ikiye ayırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi ikincil dürtülerden değildir?

Sosyal onay

Acıdan kaçma

Para kazanma

Statü elde etme

Kabul edilme

Açıklama:

Güdülenmenin tanımını ve doğasını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi duygu kuramlarından değildir?

James-Lange Kuramı

Cannon-Bard Kuramı

İki Faktörlü Duygu Kuramı

Bilgiyi İşleme Kuramı

Bilişsel Değerlendirme Kuramı

Açıklama:

Duygunun nasıl tanımlandığını ve sınıflandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Optimal Uyarılma Kuramının güdülenmeyle ilgili temel görüşü aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanların dürtülerini azaltacak değil, arttıracak uyarılar davranışlar için güdüleyicidir.

Davranışı harekete geçiren asıl uyarıcılar özendirici uyarıcılardır.

Hayatı devam ettiren gerekliliklerin yoksunluğu biyolojik ihtiyaca yol açar ve bu da organizmada gerilimli ve hoş olmayan bir durum yaratır ve organizmayı harekete geçirir.

Bir takım fizyolojik ve psikolojik ihtiyaçlar insan davranışlarını yönlendirir.

İnsanlar, kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülenirler.

Açıklama:

Güdülenmenin tanımını ve doğasını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Güdülenme kavramının üç bileşeni vardır. Aşağıdakilerden hangisinde bu üç bileşen doğru olarak verilmiştir?

Davranışın türü - davranışın yoğunluğu - davranışın kararlılığı

Davranışın yönü - davranışın türü - davranışın kararlılığı

Davranışın yönü - davranışın yoğunluğu - davranışa devam etme ısrarı

Davranışın türü - davranışa devam etme ısrarı - davranışın yoğunluğu

Davranışın yoğunluğu - davranışın şekli - davranışın türü

Açıklama:

Güdülenmenin tanımını ve doğasını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Bilişsel Kuramların duygularla ilgili görüşlerini en iyi ifade eder?

Aynı uyarıcılar bireylerde aynı duygulara neden olur.

Duygu, olayın kendisinden değil, olay hakkındaki yorumlarımızdan ortaya çıkar.

Duygular bireysel farklardan etkilenmez.

Beynin talamus adı verilen kısmı duygunun ortaya çıkmasında anahtar rolü oynar.

Bir duyguyu deneyimlemek için fizyolojik uyarılma yeterlidir.

Açıklama:

Duyguların nasıl ortaya çıktığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Hull tarafından geliştirilen ve Dürtü Yaklaşımını temsil eden güdülenme kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Dürtü azalması kuramı

Dürtü ve ihtiyaç kuramı

Optimal uyarılma kuramı

Bağlanma kuramı

İçgüdü kuramı

Açıklama:

Güdülenme kuramlarını karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramına göre kendini gerçekleştirmiş bir bireyin bir takım özellikleri vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden biri değildir?

Hiçbir sorunu olmayan

Kendini kabul etmiş

Espri anlayışına sahip

Empati kurabilen

Demokratik bir kişilik özelliğine sahip

Açıklama:

Duygunun nasıl tanımlandığını ve sınıflandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi güdülenme kuramlarından değildir?

İçgüdü kuramı

Klasik koşullanma kuramı

Dürtü azalması kuramı

Optimal uyarılma yaklaşımı

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramı

Açıklama:

Güdülenme kuramlarını karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Hull güdüleri birincil ve ikincil dürtüler olmak üzere ikiye ayırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi birincil dürtülerden değildir?

Açlık

Susuzluk

Acı

Para Kazanma

Ağrı

Açıklama:

Güdülenme kuramlarını karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Duygu kuramlarından biri olan James-Lange Kuramıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bu kurama göre çevredeki uyarıcılar bedensel bir uyarılmaya yol açar. Bu bedensel uyarılma beyne gönderilir ve beynin geri bildirimiyle duygusal yaşantı deneyimlenir.

William James ve Carl Lang tarafından geliştirilmiştir.

Bu kurama göre fizyolojik değişmeler duygulardan kaynaklanır.

Bu kurama göre duygular fizyolojik değişmelerden kaynaklanır.

Bu kurama göre üzüldüğümüz için ağlamayız; ağladığımız için üzüntü hissederiz

Açıklama:

Duygunun nasıl tanımlandığını ve sınıflandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerin hangisinde güdülenme kavramının bileşenleri doğru olarak verilmiştir?

Davranışın yönü-davranışın yoğunluğu-davranışa devam etme ısrarı

Davranışın yönü-davranışın ortaya çıkışı-davranışın şekli

Davranışın yönü-davranışın gelişimi-davranışın tekrarı

Davranışın yönü-davranışın şekli-davranışın yoğunluğu

Davranışın tekrarı-davranışın ortaya çıkışı-davranışın doğası

Açıklama:

Güdülenmenin tanımını ve doğasını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi güdülenme kuramlarından değildir?

Dürtü Yaklaşımı

İçgüdü Kuramları

Optimal Uyarılma Kuramı

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Çoklu Zeka Kuramı

Açıklama:

Güdülenme kuramlarını karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdaki davranışlardan hangisi içgüdü kuramıyla açıklanabilir?

Basımlama Davranışı

Ders çalışma davranışı

Sınav kaygısı

İstihdam arayışı

Mesleki gelişim çabaları

Açıklama:

Güdülenme kuramlarını karşılaştırabileceksiniz.
Evrimci görüşe göre pek çok hayvan belirli durumlarda belirli biçimde tepki vermek üzere sinir sistemleri önceden programlanmış eğilimlerle doğarlar. İçgüdü olarak adlandırılan bu eğilimler türe özgüdür ve genetik olarak bir kuşaktan diğerine aktarılır. Türe özgü davranış söz konusu olduğunda şüphesiz en popüler örnek kaz ya da ördek yavrularının sergilediği basımlama davranışıdır. Etoloji alanında çalışan Konrad Lorenz, Şekil 3.1’de (sayfa 50= görüldüğü üzere, yavru ördeklerin anneleri yerine kendini izlediğini göstermiştir. Çünkü yavru ördekler, türe özgü bir davranış olarak yumurtadan çıkar çıkmaz gördükleri ilk hareketli nesnenin peşinden giderler. O halde sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

İçgüdülerin bilinçdışı oluştuğunu ifade eden Freud'ın üzerinde durduğu iki temel içgüdü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cinsellik-Sosyalleşme

Açlık-Susuzluk

Cinsellik-Açlık

Başarı-Saldırganlık

Yaşam-Ölüm

Açıklama:

Güdülenme kuramlarını karşılaştırabileceksiniz.
1920’lerden itibaren ABD’de davranışçılık akımı yaygınlaşırken, Avrupa’da Sigmund Freud, insan davranışını içgüdülerle açıklamaya çalışıyordu. Freud’un diğerlerinden biraz daha farklı olan içgüdü yaklaşımında, içgüdüler bilinçdışı olarak güdülenmiş dürtülerdir. Yine her davranış için ayrı bir içgüdü tanımlayan diğer kuramcıların aksine Freud, insan davranışının altında yatan iki temel içgüdü olduğunu ve bu temel güdülerin onları oluşturan içgüdülere indirgenemeyeceğini ileri sürmüştür. Bu iki temel içgüdü, yaşam ve ölüm içgüdüsüdür. Yaşam içgüdüsü, yaşamı sürdürmek için gerekli tüm içgüdüleri, ama en önemlisi cinsellik içgüdüsünü içerir. Ölüm içgüdüsü ise ölüm ve insanın kendisini yıkıma götüren içgüdüleri içerir. Freud’a göre, insanı hayatta tutan yaşam içgüdüsü ile kendini yok eden saldırganlığa yönelten ölüm içgüdüsü arasında bir çatışma vardır ve genellikle bu çatışma insanın kendini yok etme içgüdüsünü başkalarına yönelterek çözülür ve insanın rekabet etme, galip gelme ve öldürme eğilimini açıklar. O halde sorunun doğru yanıtının E seçeneği olduğu görüleblir. Soru ile iglili sayfa numarası: 54

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdaki durumlardan hangisi tıptaki homeostaz ilkesine benzer şekilde açıklanabilen psikolojik süreçlerle ilişkili bir davranıştır?

Stres duyan bireyin stresi azaltıcı davranışlara yönelmesi.

Kaygı duyan kişinin kaygıyı azaltıcı davranışlar sergilemesi

Vücut ısısının düşmesi sonucunda organizmanın titremeye başlayarak ısı üretmesi

Yalnız kalmaktan korkan bireyin sürekli insanlarla birlikte olmaya çalışması

Ödev yapmayı sevmeyen çocuğun bahaneler üreterek ödev yapmaktan kaçması

Açıklama:

Güdülenme kuramlarını karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Maslow'un kuramı bireyselci toplumlara uygulanabilen bir kuramdır. Bunun nedeni aşağıdaki şıklardan hangisi ile açıklanabilir?

Kuram için önemli olan benlik saygısı ve kişisel başarıdır

Kuram içerisinde sosyalleşme yoktur.

Kuram içinde başka insanlara yer yoktur.

Kuram toplum yararını ele almıştır.

Kuram için önmeli olan birincil ihtiyaçlardır

Açıklama:

Güdülenme kuramlarını karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 90

AÖF sınavlarını geçemediğini öğrenen kişinin yüzünün asılması duyguların hangi bileşeni ile açıklanabilir?

Duygunun Biyolojik Bileşeni

Duygunun Fizyolojik Bileşeni

Duygunun Kimyasal Bileşeni

Duygunun Davranışsal Bileşeni

Duygunun Bilişsel Bileşeni

Açıklama:

Duygunun nasıl tanımlandığını ve sınıflandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Duyguyu oluşturan üç bileşen aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Duygunun Temeli-Duygunun Değişimi-Davranışlar

Duygusal uyarılma- Fiziksel Aktiviteler- Duygunun Temeli

Biyolojik Uyarılma-Zihinsel Değerlendirme-Davranışsal Dışavurumlar

Duygunun Temeli-Zihinsel Uyarılma- Fiziksel Aktiviteler

Davranışsal Dışavurum- Duygunun Yoğunluğu-Duygusal Uyarılma

Açıklama:

Duygunun nasıl tanımlandığını ve sınıflandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Duyguların nereden ve nasıl ortaya çıktığını açıklamaya çalışan kuramlar duygu kuramları olarak bilinmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu kuramlardan değildir?

James-Lange Kuramı

Cannon-Bard Kuramı

İki Faktörlü Duygu Kuramı

Bilişsel Değerlendirme Kuramı

Tek Faktörlü Duygu Kuramı

Açıklama:

Duyguların nasıl ortaya çıktığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 93

'İnsanlar öyle hissettikleri için öyle davranmazlar, öyle davrandıkları için öyle hissederler' ifadesi hangi kuramı açıklar niteliktedir?

James-Lange Kuramı

Cannon-Bard Kuramı

İki Faktörlü Duygu Kuramı

Tek Faktörlü Duygu Kuramı

Bilişsel Değerlendirme Kuramı

Açıklama:

Duyguların nasıl ortaya çıktığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Darwin’den etkilenen psikologlar hangi güdülenme kuramı üzerinde çalışmışlardır?

Dürtü yaklaşımı

Optimal uyarılma kuramı

İçgüdü kuramı

İhtiyaçlar hiyerarşisi kuramı

Cannon-Bard kuramı

Açıklama:

Yirminci yüzyılın başında Darwin’in evrim kuramının popülerleşmesiyle birlikte insanların da hayvanlar gibi içgüdüleri olup olmadığı merak edilmeye başlanmıştır. Darwin’den etkilenen psikologlar, insana ait içgüdüleri tanımlamaya ve insanın kaç tane içgüdüsü olduğunu saptamaya çalışmışlardır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Freud’a göre insan davranışlarının altında yatan iki temel içgüdü aşağıdakilerden hangisidir?

Bilme ve inanma

Yaşam ve ölüm

Yemek ve içmek

Merak ve girişkenlik

Sevgi ve aşk

Açıklama:

Freud, insan davranışının altında yatan iki temel içgüdü olduğunu ve bu temel güdülerin onları oluşturan içgüdülere indirgenemeyeceğini ileri sürmüştür. Bu iki temel içgüdü, yaşam ve ölüm içgüdüsüdür. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi Hull’a göre birincil dürtüler arasında yer almaktadır?

Ders çalışmak

Rekabet etmek

Para kazanmak

Susuzluk

Tatile gitmek

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Maslow’un piramidinde (hiyerarşisinde) en tepede yer alan ihtiyaçtır?

Değer ve kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Cinsellik ihtiyaçları

Fizyolojik ihtiyaçlar

Ait olma ve sevgi ihtiyaçları

Güvenlik ihtiyaçları

Açıklama:

Maslow, ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramını geliştirmiştir. Hümanist (insancıl) bir yaklaşımla geliştirilen bu kuramda hiyerarşinin (piramidin) en altında (temelde) fizyolojik ihtiyaçlar yer almaktadır. Daha sonra sırasıyla piramidin yukarısına doğru güvenlik, ait olma ve sevgi, değer ve kendini gerçekleştirme ihtiyaçları yer almaktadır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi duygunun davranışsal bileşenini ifade etmektedir?

Biyolojik uyarılma

Durumun zihinsel değerlendirmesi

Fizyolojik değişiklikler

Uyarıcının zihinsel değerlendirmesi

Duyguların dışa vurumu

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 99

Plutchik'e göre hangisi birincil duygular arasında yer almaz?

İğrenme

Üzüntü

Öfke

Şaşırma

Kıskançlık

Açıklama:

Plutchik, sekiz tane birincil duygu saptamıştır. Bunlar: Öfke, iğrenme, üzüntü, şaşırma, korku,
güven, neşe ve beklenti.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Plutchik’e göre aynı anda yaşanamayacak iki zıt duygu ikilisinden biri değildir?

Neşeye karşı üzüntü

Mutluluğa karşı hor görme

Öfkeye karşı korku

Güvene karşı iğrenme

Şaşırmaya karşı beklenti

Açıklama:

Plutchik, sekiz temel duygunun iki uçlu bir yapı sergilediğini, bir uçtaki dört olumlu duygunun her birine, diğer uçta dört olumsuz duygunun karşılık geldiğini ileri sürer. Bu, karşı uçlarda yer alan iki zıt duygunun aynı anda yaşanamayacağı anlamına gelir. Sekiz duygu arasındaki ikili uçlar şunlardır: Neşeye karşılık üzüntü, öfkeye karşı korku, güvene karşı iğrenme ve şaşırmaya karşı beklenti. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi Plutchik’in duygu çemberi modeline göre en yoğun duygular arasında yer almaktadır?

İlgi

Onay

Nefret

Endişe

Can sıkıntısı

Açıklama:

Plutchik’in üç boyutlu duygu çemberi modelinde, modelin altından yukarıya doğru gidildikçe her duyguya ait renk tonu koyulaşmaktadır ya da tersi. Bu, aynı duygunun en hafif hâlinden en şiddetli hâline doğru geçişi simgeler. Ortadaki en koyu renklerle gösterilen halka, duyguların en yoğun biçimlerini (hiddet, ihtiyat, coşkunluk, hayranlık, dehşet, hayret, yas, nefret) gösterir. En içten en dışa, koyu renkten açık renge doğru duyguların yoğunluğu azalır ya da tersi. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Aşağıdaki örneklerden hangisi James-Lange kuramının savunucularının kuramına uygun bir duygu örneğidir?

Korktuğumuz için titreriz

Mutlu olduğumuz için güleriz

Kızdığımız için kaş çatarız

Ağladığımız için üzülürüz

Korktuğumuz için bağırırız

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi duyguları açıklayan kuramlardan biri olan bilişsel kuramı savunanlar arasında yer almaktadır?

Schachter ve Singer

James-Lange

Philip Bard

Cannon-Bard

Paul Ekman

Açıklama:

Duyguları açıklamaya çalışan bilişsel kuramcılar arasında Schachter ve Singer yer almaktadır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Yavru ördekler, türe özgü bir davranış olarak yumurtadan çıkar çıkmaz gördükleri ilk hareketli nesnenin peşinden giderler. Bu örneği türe özgü davranışa göre aşağıdaki kavramlardan hangisi açıklar?

Basımlama

Dürtü

Kendini gerçekleştirme

Optimal uyarılma

Homeostaz

Açıklama:

Türe özgü davranış söz konusu olduğunda şüphesiz en popüler örnek kaz ya da ördek yavrularının sergilediği basımlama davranışıdır. Etoloji alanında çalışan Konrad Lorenz, yavru ördeklerin anneleri yerine kendini izlediğini göstermiştir. Çünkü yavru ördekler, türe özgü bir davranış olarak yumurtadan çıkar çıkmaz gördükleri ilk hareketli nesnenin peşinden giderler.

Doğru Cevap: A

Soru 105

İçgüdülerin bilinçdışı oluştuğunu ifade eden Freud, iki temel içgüdü üzerinde durur. Bunlar aşağıdakilerden hangisidir?

Girişkenlik ve merak

Yaşam ve ölüm

Kavgacılık ve sevgi

Sempati ve alçak gönüllülük

Tırnak yemek ve parmak emmek

Açıklama:

İçgüdülerin bilinç-dışı oluştuğunu ifade eden Freud, iki temel içgüdü olarak yaşam ve ölüm içgüdüsü üzerinde durur. Yaşam içgüdüsü, yaşamı sürdürmek için gerekli tüm içgüdüleri, ama en önemlisi cinsellik içgüdüsünü içerir. Ölüm içgüdüsü ise ölüm ve insanın kendisini yıkıma götüren içgüdüleri içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Hayatı devam ettiren gerekliliklerin yoksunluğu biyolojik ihtiyaca yol açar ve bu da organizmada gerilimli ve hoş olmayan bir durum yaratır. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Optimal uyarılma

Özendiriciler

Öğrenilmiş dürtüler

Birincil dürtüler

Dürtü azalması

Açıklama:

Dürtü azalması kurama göre, hayatı devam ettiren gerekliliklerin yoksunluğu biyolojik ihtiyaca yol açar ve bu da organizmada gerilimli ve hoş olmayan bir durum yaratır. Örneğin saatlerce yemek yememeye bağlantılı olan fizyolojik değişimler açlık adı verilen nahoş bir durum yaratır. Kuram, açlığın bir dürtü görevi gördüğünü ve organizmanın davranışını yönlendirdiğini ileri sürer. Harekete geçen organizma, geçmişte kendini yiyeceğe ulaştıran aynı davranışı sergiler
Dürtü azalması

Doğru Cevap: E

Soru 107

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramına göre aşağıdakilerden hangisi fizyolojik ihtiyaçlardan biri değildir?

Nefes alma

Açlık

Susuzluk

Güvenlik

Cinsellik

Açıklama:

Nefes alma, yemek, su ve uyku gibi fizyolojik ihtiyaçlar hiyerarşinin en altında yer alan en temel ihtiyaçlardır. Fizyolojik ihtiyaçların üstünde güvenlik ihtiyaçları yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi güdülenme ile ilgili insancıl bir yaklaşıma sahiptir?

İçgüdü yaklaşımı

Dürtü azalması kuramı

İhtiyaçlar Hiyerarşisi kuramı

Özendiriciler yaklaşımı

Optimal uyarılma kuramı

Açıklama:

Maslow’un kuramı, daha önceki dürtü yaklaşımlarının içermediği güdüsel faktörleri (değer ve kendini gerçekleştirme ihtiyaçları) içerdiği için daha kapsamlı bir kuramdır. İnsancıl bir kuramcı olarak Maslow, daha önceki kuramcıların tersine insanın daha olumlu, onu geliştirecek güdüsel yönlerine daha fazla vurgu yapmıştır
İhtiyaçlar Hiyerarşisi kuramı

Doğru Cevap: C

Soru 109

Aşağıdaki davranışlardan hangisi hem fizyolojik güdülenmeyi hem de bu güdülenmeye eşlik eden bir duygu birarada barındırmaktadır?

Öfkelenmek

Mutlu olmak

Cinsel istek duymak

Sevinmek

Üzüntü duymak

Açıklama:

Duygular güdüler gibi işlev görmekle kalmaz, bazen güdülere eşlik de edebilirler. Örneğin cinsellik hem güdüyü hem zevk içermesi bakımından duyguyu da içeren bir davranıştır.
Cinsel istek duymak

Doğru Cevap: C

Soru 110

Hem öfke hem de korku kalp atım hızının artmasına yol açar. Ancak öfke beden ısısının yükselmesine neden olurken, korku beden ısısının düşmesine neden olur. Bu tespitler aşağıdakilerin hangisi ile açıklanabilir?

Duygunun Fizyolojik Bileşeni

Duygunun Bilişsel Bileşeni

Duygunun Davranışsal Bileşeni

James-Lange Kuramı

Cannon-Bard Kuramı

Açıklama:

Duyguların fizyolojik bileşeni ile ilgili olarak 1980’lerden beri araştırılan önemli bir konu, birincil duyguların kendilerine özgü bir uyarılma örüntüsü gösterip göstermedikleridir. Örneğin hem öfke hem de korku kalp atım hızının artmasına yol açar. Ancak öfke beden ısısının yükselmesine neden olurken, korku beden ısısının düşmesine neden olur
Duygunun Fizyolojik Bileşeni

Doğru Cevap: A

Soru 111

Şekildeki Duygu Çemberinde en dışta, temel duyguların arasında gösterilen duygular, iki duygu bir araya gelerek elde edilen ikincil duygulardır. Örneğin onay, endişe ile bir araya gelince itaat duygusu oluşmakta bu örneğe göre rahatsız olmak, ilgi ile bir araya gelince hangi duygu oluşur?

İyimserlik

Agresiflik

Pişmanlık

Huşu

Sevgi

Açıklama:

İlgi, huzur ile bir araya gelince İyimserlik
Rahatsız olmak, ilgi ile bir araya gelince Agresiflik
Dalgınlık, can sıkıntısı ile bir araya gelince Pişmanlık
Endişe, dikkat dağılması ile bir araya gelince Huşu
Huzur, onay ile bir araya gelince Sevgi duyguları ortaya çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi Plutchik’in saptadığı birincil duygulardan değildir?

Öfke

Üzüntü

Şaşırma

Neşe

İlgi

Açıklama:

Plutchik, sekiz tane birincil duygu saptamıştır: Öfke, öğrenme, üzüntü, şaşırma, korku, güven, neşe ve beklenti. Pluthick’in psikoevrimsel duygu kuramına göre, birincil duygular temel duygulardır ve bunlar evrenseldir. Bu kuram, birincil duyguların biyolojik olarak ilkel duygular olduğunu ve organizmanın üreme uygunluğunu arttırmak için evrimleştiğini öngörür.
İlgi

Doğru Cevap: E

Soru 113

“İnsanlar fizyolojik deneyimlerini anlamlandırdıktan sonra duygular ortaya çıkar.” önermesi hangi duygu kuramına aittir?

James-Lange kuramı

Cannon-Bard kuramı

İki faktörlü duygu kuramı

Bilişsel değerlendirme kuramı

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Açıklama:

Schachter ve Singer’ın iki faktörlü duygu kuramı. Kuramcılar, James- Lange kuramı gibi fizyolojik uyarılmanın duygudan önce geldiğini varsayarlar. Ancak, bu kuramdan farklı olarak fizyolojik uyarılmanın doğrudan duyguya yol açmadığını, insanların fizyolojik uyarılmayı bağlam içinde değerlendirerek, bir anlam yüklediklerini iddia ederler.
İki faktörlü duygu kuramı

Doğru Cevap: C

Soru 114

İçinde merak, girişkenlik, kavgacılık gibi içgüdülerin olduğu toplam on iki içgüdüden oluşan bir liste oluşturan, içgüdü kuramının en güçlü savunucuların biri olan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

McDougall

William James

Darwin

Freud

Wortman

Açıklama:

McDougall

Doğru Cevap: A

Soru 115

"Bebeklerin kendilerine bakan yetişkine bağlanmaya yönelik içsel bir eğilimleri vardır.
Bu eğilimin bebeklerin ebeveyne yakın olması ve böylece ebeveyn tarafından korunabilmesi için ortaya çıktığı düşünülür. Ancak insan içgüdülerinin diğer türlerin içgüdüleri kadar katı ve otomatik olmadığı, farklı öğrenme deneyimlerine bağlı olduğu için daha değişkendir."
Yukarıda tanımlanan bağlanma kuramının yaratıcısı aşağıdakilerden hangisidir?

Konrad Lorenz

John Bowlby

William James

William McDougall

Maslow

Açıklama:

John Bowlby

Doğru Cevap: B

Soru 116

İnsan davranışının altında yatan iki temel içgüdü olduğunu ve bu temel güdülerin onları oluşturan içgüdülere indirgenemeyeceğini ileri süren, bu iki temel içgüdünün, yaşam ve ölüm içgüdüsü olduğunu savunan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Maslow

Darwin

Freud

McDougall

Bowlby

Açıklama:

Freud

Doğru Cevap: C

Soru 117

Davranışın ölçümü güç ya da imkânsız olan doğuştan ya da bilinçdışı eğilimlerle açıklanmasını reddeden, bunun yerine, davranışın çevredeki gözlenebilir etkilerden kaynaklandığına vurgu yapan yaklaşım aşağıdakilerden hangi kavramı esas almaktadır?

güdü

iç güdü

ego

dürtü

süper ego

Açıklama:

dürtü

Doğru Cevap: D

Soru 118

Dürtü yaklaşımı, bu hâliyle insanı bu davranışlara güdülendirenin ne olduğu sorusuna cevap veremez.Bu eksikliği gidermek için güdüleri, birincil dürtüler ve ikincil (öğrenilmiş) dürtüler olarak ikiye ayıran kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Lorenz

Carlson

Freud

Maslow

Hull

Açıklama:

Hull

Doğru Cevap: E

Soru 119

İnsanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Optimal uyarılma kuramı

İhtiyaçlar hiyerarşisi kuramı

Dürtü yaklaşımı

Dürtü azalması kuramı

Bağlanma kuramı

Açıklama:

Optimal uyarılma kuramı

Doğru Cevap: A

Soru 120

Bağlanma Kuramı

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Dürtü Azalması Kuramı

Optimal Uyarılma Kuramı

Dürtü Yaklaşımı

Açıklama:

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Doğru Cevap: B

Soru 121

Renkler gibi duyguların da birincil duygular ve ikincil duygular olmak üzere ikiye ayrılabileceğini ileri süren; öfke, iğrenme, üzüntü, şaşırma, korku, güven, neşe ve beklenti olarak sekiz tane birincil duygu saptayan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Paul Ekman

Maslow

Plutchik

Carlson

Spence

Açıklama:

Plutchik

Doğru Cevap: C

Soru 122

Temel olarak duygusal hislerin ve otonom sinir sistemine bağlı uyarılmanın aynı zamanda gerçekleştiği iddiasına dayanan duygu kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

James-Lange Kuramı

İki faktörlü duygu kuramı

Bilişsel değerlendirme kuramı

Dürtü azalması kuramı

Cannon-Bard kuramı

Açıklama:

Cannon-Bard kuramı

Doğru Cevap: E

Soru 123

Örümceklerin ağ örme davranışları, arıların diğer arılara yiyeceğin yerini göstermek için yaptıkları “dans” bunun örnekleridir.
1920’lere gelindiğinde insanın iki bin beş yüz tane içgüdüsü olduğu iddia edilmekteydi.
İnsan içgüdülerinin diğer türlerin içgüdüleri kadar katı ve otomatik olmadığı, farklı öğrenme deneyimlerine bağlı olduğu için daha değişken olduğu ileri sürülmektedir.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İçgüdü Kuramları ile ilgili doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Maddelerin tamamı doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi Dürtü Yaklaşımı ile ilgili doğru değildir?

Davranışın çevredeki gözlenebilir etkilerden kaynaklandığına vurgu yapar.

İnsan davranışının altında yatan iki temel içgüdü olduğunu ve bu temel güdülerin onları oluşturan içgüdülere indirgenemeyeceğini ileri sürer.

Bu anlayışa göre, saldırgan davranan biri, bu davranışı içgüdüsel olarak değil, geçmişte bu davranışı ödüllendirildiği için yapıyordur.

Güdülenmenin organizmanın ihtiyacı sonucu ortaya çıkan dürtülerle gerçekleştiğini ileri sürer.

Davranışın içgüdü gibi ölçümü güç ya da imkânsız olan doğuştan ya da bilinçdışı eğilimlerle açıklanmasını reddeder.

Açıklama:

B seçeneği Dürtü Yaklaşımı ile ilgili doğru değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 125

_____________ insanların kendilerini rahat hissettikleri uyarılma düzeyini sürdürmek için güdülendiklerini ileri sürer.
Cümledeki boşluğu uygun terim ile doldurunuz.

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

Optimal Uyarılma Kuramı

Dürtü Yaklaşımı

Bağlanma Kuramı

İçgüdü Kuramı

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı'na göre prestij, başarı, yeterli olmak ve başkalarınca benimsenip tanınmak hangi basamağa aittir?

Fizyolojik ihtiyaçları

Güvenlik ihtiyaçları

Ait olma ve sevgi ihtiyaçları

Değer ihtiyaçları

Kendini gerçekleştirme ihtiyaçları

Açıklama:

Değer ihtiyaçları adı verilen kategori, insanın yaşadığı toplum içinde değerli bir konuma sahip olmasını ifade eder. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 127

Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı'na göre kabul edilmek ve bir yere ait olmak hangi basamağa aittir?

Değer ihtiyaçları

Kendini gerçekleştirme ihtiyaçları

Ait olma ve sevgi ihtiyaçları

Güvenlik ihtiyaçları

Fizyolojik ihtiyaçları

Açıklama:

Maslow’un kuramına göre, insan fizyolojik ihtiyaçlarını ve güvenlik ihtiyaçlarını giderdiğinde, daha üst düzeyde ihtiyaçlar ortaya çıkacaktır. Bu ihtiyaçlar fizyolojik temelli değil insanı diğer canlılardan ayıran kişisel gelişimle ilgili ihtiyaçlardır. Bunların ilki sevgi ve ait olma ihtiyacıdır. Bu kategori, insanın başkaları tarafından sevilmeye ve bir gruba ait olduğunu hissetmeye ihtiyaç duyduğunu ifade eder. Bu ihtiyacın doyurulmasında örneğin aile önemli bir yer tutar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 128

Birbirine benzer duygular birbirine yakın, birbirine zıt duygular birbirinden uzak ve birbirlerine karşı yerleştirilmiştir.
Plutchik, sekiz temel duygunun iki uçlu bir yapı sergilediğini, bir uçtaki dört olumlu duygunun her birine, diğer uçta dört olumsuz duygunun karşılık geldiğini ileri sürer.
Üç boyutlu modelde, modelin altından yukarıya doğru gidildikçe her duyguya ait renk tonu koyulaşmaktadır ya da tersi. Bu, aynı duygunun en hafif hâlinden en şiddetli hâline doğru geçişi simgeler.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Pluthick’in Psikoevrimsel Duygu Kuramı'na göre geliştirdiği duygu çemberi modeli ile ilgili doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Maddelerin tamamı doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 129

Bu kuramcılar fizyolojik uyarılmanın duygudan önce geldiğini varsayarlar. Ancak, fizyolojik uyarılmanın doğrudan duyguya yol açmadığını, insanların fizyolojik uyarılmayı bağlam içinde değerlendirerek, bir anlam yüklediklerini iddia ederler.
Yukarıda bahsedilen kuram aşağıdakilerden hangisidir?

İki faktörlü duygu kuramı

Bilişsel değerlendirme kuramı

James-Lange kuramı

Cannon-Bard kuramı

Optimal uyarılma kuramı

Açıklama:

Kişi örneğin fiziksel egzersiz yaptığında fizyolojik uyarılma yaşar (kalp atım hızı artar, solunum sıklaşır vb.) ama korku, öfke ya da başka bir duygu hissetmez. O hâlde bir duyguyu deneyimlemek için fizyolojik uyarılmadan daha fazlası gereklidir
Bilişsel kuramlardan ilki, Schachter ve Singer’ın iki faktörlü duygu kuramıdır. Kuramcılar, James Lange kuramı gibi fizyolojik uyarılmanın duygudan önce geldiğini varsayarlar. Ancak, bu kuramdan farklı olarak fizyolojik uyarılmanın doğrudan duyguya yol açmadığını, insanların fizyolojik uyarılmayı bağlam içinde değerlendirerek, bir anlam yüklediklerini iddia ederler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi Cannon-Bard kuramı ile ilgili değildir?

Temel olarak duygusal hislerin ve otonom sinir sistemine bağlı uyarılmanın aynı zamanda gerçekleştiği iddiasına dayanır.

Bu kurama göre, beynin talamus adı verilen kısmı duygunun ortaya çıkmasında anahtar rolü oynar.

Talamus bilgiyi iki beden kısmına aynı anda gönderir. Bu iki kısım, öznel duygusal yaşantıyı oluşturan serebral korteks ve otonom sinir sistemi yoluyla duyguya ait fizyolojik tepkileri üreten beden iç organlarıdır.

Bu kuramda fizyolojik değişmeler duygulara eşlik eder, onları üretmez.

Bu kurama göre, insanlar öyle hissettikleri için öyle davranmazlar; öyle davrandıkları için öyle hissederler.

Açıklama:

E seçeneği James-Lange kuramının özelliğidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 131

Biyolojik uyarılma
Zihinsel değerlendirme ya da bilişsel bileşen
Davranışsal dışavurumlar.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri duyguyu oluşturan bileşenlerdendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Duygu, psikolojide genel olarak üç bileşenden oluşan bir deneyim olarak görülür: 1- Biyolojik uyarılma 2- Zihinsel değerlendirme ya da bilişsel bileşen 3- Davranışsal dışavurumlar. Bir duygu ne kadar yoğunsa, bu üç bileşen arasındaki koordinasyonun da daha fazla olması beklenir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi Plutchik'in saptadığı birincil duygulardan değildir?

Öfke

Üzüntü

İtaat

Korku

Güven

Açıklama:

İtaat, Plutchik'in saptadığı birincil duygulardan değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 133

Davranış için harcanan çaba ve odaklanma düzeyi güdülenmenin hangi bileşenini tanımlar?

Davranışın yönü

Davranışın yoğunluğu

Davranışa devam etme ısrarı

Basımlama davranışı

Davranış örüntüsü

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 134

Karnı aç bir kişinin yiyecek aramaya yönelmesi, bunun için çaba harcaması ve yiyecek bulana kadar yiyeceği aramaya devam etmesi, güdülenmenin hangi boyutunu örneklemektedir?

Davranışa devam etme ısrarı

Davranışın yoğunluğu

Davranışın yönü

Basımlama davranışı

Yaşam içgüdüsü

Açıklama:

Güdülenme kavramının üç bileşeni vardır:
Davranışın yönü, davranışın yoğunluğu ve davranışa devam etme ısrarı. Bu üç bileşenin varlığı, güdülerin insanı sadece bir amaca yöneltmekle kalmayıp, o amaç için ne kadar çaba göstereceğini ve bu çabada ne kadar ısrarcı olduğunu da gösterir. Davranışın yönü, izlenen amaç ya da amaçlara işaret eder. Davranışın yoğunluğu, davranış için harcanan çaba ve odaklanma düzeyi anlamına gelir. Davranışa devam etme ısrarı, amaca ulaşmak için kişinin gösterdiği sebat (ısrar etme) derecesini gösterir. Örneğin kişi, açsa yiyecek aramaya yönelmesi, bunun için çaba harcaması ve yiyecek bulana kadar yiyeceği araması beklenir.

Doğru Cevap: A

Soru 135

Bir türün tüm üyeleri tarafından kalıtımla aktarılan katı davranış örüntüsüne ne ad verilir?

Bağlanma

Basımlama

Duygu

Dürtü

İçgüdü

Açıklama:

Çünkü içgüdü, tanımı gereği bir türün tüm üyeleri tarafından kalıtımla aktarılan katı bir davranış örüntüsüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Fiziksel bir yoksunluk durumunun ortaya çıkardığı psikolojik sonuca ne ad verilir?

Basımlama

Dürtü

Duygu

İçgüdü

İhtiyaç

Açıklama:

İhtiyaç ve dürtü arasındaki bu sıkı ilişkiden dolayı bazıları ihtiyaç ve dürtü terimlerini aynı anlama gelecek şekilde kullanabilmektedir. Ancak bu iki terim birbirinden farklıdır. İhtiyaç, fiziksel bir yoksunluk durumudur; dürtü ise bu durumun ortaya çıkardığı psikolojik sonuçtur.

Doğru Cevap: B

Soru 137

Seçeneklerden hangisi Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramına göre kendini gerçekleştiren insanın özelliği değildir?

Demokratik bir kişilik yapısına sahip

Derin bir espri anlayışına sahip

Empati kurabilen

Kendini kabul etmiş

Dışsal uyarıcılar tarafından da harekete geçirilen

Açıklama:

Kendini gerçekleştiren insan, kendini kabul etmiş, yaratıcı, derin bir espri anlayışına sahip, empati kurabilen, kültürel etkilere karşı çıkabilen, demokratik bir kişilik yapısına sahip insan olarak betimlenir. Maslow örneğin Abraham Lincoln ve Albert Einstein’ı kendini gerçekleştirmiş insanlar olarak görür.

Doğru Cevap: E

Soru 138

'Başkaları ile ilişki kurmak ve kabul edilmek' Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramında hangi ihtiyaçlar içindedir?

Ait olma ve sevgi ihtiyaçları

Değer ihtiyaçları

Fizyolojik ihtiyaçları

Güvenlik ihtiyaçları

Kendini gerçekleştirme ihtiyaçları

Açıklama:

Ait olma ve sevgi ihtiyaçları: Başkaları ile ilişki kurmak, kabul edilmek ve bir yere ait olmak.

Doğru Cevap: A

Soru 139

Maslow'a göre dünyanın olduğu gibi bir bütün olarak deneyimlendiği, yoğun mutluluk, şaşkınlık gibi duyguların hissedildiği an olarak betimlenen durum nedir?

Ait olma ve sevgi ihtiyaçları

Birincil dürtüler

Değer ihtiyaçları

Optimal uyarılma kuramı

Zirve deneyimi

Açıklama:

Kendini gerçekleştirme eğilimi ölçülemeyen bir olgudur ancak Maslow kendini gerçekleştirmiş insanların daha fazla zirve deneyimi yaşadığını ileri sürer. Zirve deneyimi dünyanın olduğu gibi bir bütün olarak deneyimlendiği, yoğun mutluluk, şaşkınlık gibi duyguların hissedildiği an olarak betimlenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 140

1- Biyolojik uyarılma
2- Zihinsel değerlendirme ya da bilişsel bileşen
3- Davranışsal dışavurumlar.
Yukarıdaki üç bileşenden oluşan deneyimin psikolojideki adı nedir?

Duygu

Dürtü

Güdü

İçgüdü

İhtiyaç

Açıklama:

Duygu, psikolojide genel olarak üç bileşenden oluşan bir deneyim olarak görülür: 1- Biyolojik uyarılma 2- Zihinsel değerlendirme ya da bilişsel bileşen 3- Davranışsal dışavurumlar.

Doğru Cevap: A

Soru 141

Darwin’e göre dişleri sıkmak evrensel olarak hangi duygunun dışa vurumudur?

Hor görme

Korku

Öfke

Tiksinti

Üzüntü

Açıklama:

Duyguların dışavurumu, kişinin diğerlerine ne hissettiğini ve nasıl davranacağını gösteren ipuçlarıdır. Örneğin dişleri sıkmak, Darwin’e göre evrensel olarak öfkenin dışa vurumudur.

Doğru Cevap: C

Soru 142

İnsan davranışını harekete geçiren öğrenilmiş güdülenme kaynaklarına ne ad verilir?

Duygu

Dürtü

Güdü

İçgüdü

Özendirici

Açıklama:

İnsan davranışının içsel dürtüler tarafından harekete itildiği kadar dışsal uyarıcılar tarafından da harekete geçirildiği düşünülmekteydi. Bu düşünceden hareketle Spence özendirici kavramını Hull’ın kuramına ekleyerek, kuramı genişletti. Özendiriciler, dışsal uyarıcılardır ve Spence’e göre, özendiriciler de dürtü gibi davranışı harekete geçirirler. Ancak dürtüden farklı olarak, özendiriciler, öğrenilmiş güdülenme kaynaklarıdır.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel psikolojiyle ilgili yanlış bir bilgidir?

Bilişsel psikoloji içe bakış yöntemiyle kavramlarını oluşturmuştur

Bilişlerin tümüne ulaşmak zordur

Bilişsel psikoloji bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanır

Bilişsel psikolojiye göre içebakış bakış yöntemi bilimsel bir yöntem değildir

Bilişsel psikolojide algı, öğrenme ve bellek gözlenebilir ve ölçülebilir olarak ele alınır

Açıklama:

Bilişsel psikoloji içe bakış yöntemi bilimsel bir yöntem olarak ele almadığı için kavramlarını oluştururken içe bakış yönteminden yararlanmamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel psikoloji ile ilgili doğru bir ifadedir?

Bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar

Bilişsel süreçleri keşfetmek için içe bakış yöntemini kullanırlar

Bilişsel süreçleri keşfetmek için çocuğun erken gelişim dönemlerine odaklanırlar

Bilişsel süreçleri keşfetmek için anne-çocuk etkileşimine odaklanırlar

Bilişsel süreçleri keşfetmek için kültürel arketipleri incelerler

Açıklama:

Bilişsel psikoloji bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar

Doğru Cevap: A

Soru 3

“Bir nesne bir kavram altına yerleştirildiğinde .................... olur.” ................ yerine aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Eşleme

Sıralama

Kavram haritası çıkarma

Kategorikleştirme

Etiketleme

Açıklama:

Bir nesne bir kavram altına yerleştirildiğinde kategorikleştirme olur

Doğru Cevap: D

Soru 4

Kavramların işlevleriyle ilişkili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kavramların belirli bir durumda insan davranışlarının seçeneklerini belirleme işlevi yoktur

Kavramlar bir durumda öğrenileni diğer duruma aktarmaya olanak verirler

Kavramlar sayesinde insan için dünya anlaşılabilecek ve başa çıkabilecek hale gelir

Kavramlar sayesinde çok sayıda bilgi başa çıkılabilecek birimlere bölünebilir

Bir kavramı bilmek o kavrama ait olan nesne, canlı ya da olayların ortak özelliklerinin bilinmesine hizmet eder

Açıklama:

Kavramlar belirli bir durumda insan davranışlarının seçeneklerini belirleme işlevine sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi kavram oluşturma modellerinden biridir?

Psikodinamik model

Güdülenme modeli

Özellikler modeli

Davranışsal model

İçgüdü modeli

Açıklama:

Özellikler modeli kavram oluşturma modellerinden biridir

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi problem çözümünde kullanılan kestirme yollarından biridir?

Uzmanlık

Mental kurulum

Algoritmalar

İşleve takılma

Alt amaç analizi

Açıklama:

Alt amaç analizi problem çözümünde kullanılan kestirme yollarından biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi dil ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Dil insan iletişiminin temelidir ancak yalnızca iletişim aracı olarak görülmemelidir

Dil anlamlıdır; diğer bir deyişle sesler ve işaretlerin bir anlamı vardır

Dil semboliktir; insandan insana ve kültürden kültüre geçer

Tüm insanlar dili öğrenirler

Ciddi nörolojik bozukluğu olan insanlar dışında tümü dili öğrenir

Açıklama:

Tüm insanlar dili öğrenememektedir; ciddi nörolojik bozuklukları olan bireyler dili öğrenemeyebilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi zeka açısından görülen farklılıkları açıklayan iki faktördür?

Kalıtım ve çevre

Coğrafya ve din

Dil ve coğrafya

Kalıtım ve dil

Çevre ve dil

Açıklama:

Kalıtım ve çevre zeka açısından görülen farklılıkları açıklamakta yaygın olarak kullanılan iki faktördür.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yaşın kronolojik yaşa oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilen kavrama verilen addır?

Zeka düzeyi

Zihinsel performans

Bilişsel performans

Çoklu zeka puanı

Zeka indeksi (IQ)

Açıklama:

Zihinsel yaşın kronolojik yaşa oranının 100 ile çarpılmasıyla elde edilen kavrama zeka indeksi (IQ) denir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Bilişsel faaliyetleri gözlenebilir ve ölçülebilir kılmak için kullanılan araçlar aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Kavramların kullanımı, problem çözme ve dil

İçe bakış yöntemi

Zihinsel performans

Bilişsel yaklaşım

Öğrenme ve bellek

Açıklama:

Bilişsel yaklaşım, zihinsel süreçlerle ilgilendiğinden temel zihinsel faaliyetler olan
kavramların kullanımı, problem çözme ve dil bu yaklaşımın içinde ele alınmaktadır.
Bilişselci psikologlar, bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar. Bunlar kavramların kullanımı, problem çözme ve dildir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Kavramla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kavramlar insan zihninin dünyayı yapılandırılmış hiyerarşiler hâlinde temsil etmelerine izin verir.

Kavramlar yeni yaşantıları anlamlandırmaya olanak verir.

Kavramlar insanların birbirlerini anlamalarını sağlar.

Kavramların temsil ettiği özellikler her zaman kesin ve nettir.

Kavramlar sayesinde dünya anlamsal olarak başa çıkılabilecek hale gelir.

Açıklama:

Örneğin, kuş kavramına ait olsa da penguen gibi uçamayan kuşlar
vardır.
Kavramların temsil ettiği özellikler her zaman bu kadar kesin ve net olmayabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi kavramın insan davranışını şekillendirmesine bir örnektir?

İnsan zihninin su bardağını bardak kategorisinde ve mutfak eşyaları kategorisinde yerleştirmesi

Vahşi hayvan gördüğümüzde kaçmamız

Kuş denince devekuşu değil serçeyi düşünmemiz

Kavramları onlarla gerçek hayatta karşılaşınca öğrenmemiz

Yeni yaşantılarla birlikte kavramların da değişmesi

Açıklama:

Örneğin “vahşi hayvan” kavramı bilgilerinden dolayı insanlar, hırlayan bir hayvan karşısında yapılacak en akıllıca hareketin sessizce oradan uzaklaşmak olduğunu düşünebilirler.
Kavramların belirli bir durumda insanın davranış seçeneklerini belirleme işlevi de vardır

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi kavram oluşturma modellerinden biridir?

Algoritma

Problem çözme

Prototip modeli

Kestirmeler

Uzmanlık

Açıklama:

Araştırmacılar, kavramların nasıl oluşturulduğu sorusuna birkaç farklı yanıt verirler. Bu yanıtları özellikler modeli, prototip modeli, iyi örnek modeli içerisinde incelemek mümkündür.
Kavram oluşturma modellerinden olan seçenek Prototip modelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

İnsanların soyut bir şekilde değil de kavramların örneklerini gerçek hayatta görerek ve deneyimleyerek öğrendiklerini söyleyen kavram oluşturma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Prototip modeli

Algoritma

Problem çözme

Kestirme

İyi örnekler modeli

Açıklama:

Çocuğa köpeği göstererek, “bu köpek” derseniz, çocuk köpek kavramının olumlu
bir örneğini öğrenmiş olacaktır.
Bazı psikologlar insanların, kavramları prototip gibi soyut yapılarla değil, gerçek yaşantıda o kavrama dair pek çok örneği görmekle geliştirdiklerine inanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Matematikteki formüller problem çözme becerilerinden hangisine örnek gösterilebilir?

Algoritma

Kestirme

Prototip

İyi örnekler

Özellikler

Açıklama:

Matematikteki Pisagor formülü algoritmalara bir örnek olarak gösterilebilir.
Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır. Algoritma, eğer doğru kullanılırsa problemin çözümüne ulaşmamak imkânsızdır. Kestirme geriye doğru matematiksel problemin çözümünün sağlamasının yapılmasında kullanılır ama formülle çözmede algoritma geçerlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi dilsel görecelilik hipoteziyle ilgili doğru bir ifade değildir?

Dil, insanların dünyayı nasıl algıladığını belirler

Dünyayı algılama biçimi, farklı dili konuşan kültürlere göre değişkenlik gösterir.

Her kültür, geliştirdiği dil dolayısıyla, kendine özgü
bir dünya anlayışı üretir

Bazı kültürler renkleri iki sözcükle anlatsalar da,
tüm renkleri algılarlar

Diğer kültürlere kıyasla eskimolar kar için daha fazla
sözcük türetmiştir.

Açıklama:

Whorf’un dilin düşünceyi böyle etkilediği fikri dilsel görececilik hipotezi olarak bilinir.
Dilsel görecelilik hipotezine göre dil düşünceyi de etkiler.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi grup zeka ölçeklerinin özelliklerinden biridir?

Bireyi yakından gözleme olanağı vermesi

Grup ve emek maliyetinin daha düşük olması

Sadece uzman tarafından değerlendirilebilmesi

Performans ölçmeleri

Kağıt kalem testi içermemeleri

Açıklama:

Zaman ve emek maliyeti grup zeka testlerinde düşüktür.

Doğru Cevap: B

Soru 18

İnsanların doktor, çiftçi, dansçı vb. gibi çok farklı roller
almasını sağlayan çoklu zekalar olduğunu söyleyen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Gardner

Sternberg

Spearman

Thurstone

Whorf

Açıklama:

Gardner’a göre, bir kişinin mesela müzikle ilgili istisnai derecede yüksek zekâsı varken uzamsal zekâsı çok düşük olabilir.
Gardner’a göre, tüm zihinsel kapasitenin altında yatan bir g faktörü yoktur; çeşitli kombinasyonlarla çalışan çeşitli zekâlar vardır. İnsanların doktor, çiftçi, dansçı vb. gibi çok farklı roller almasını sağlayan bu çoklu zekâlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi 'Problem çözme' ile ilgili yanlıştır?

Problem çözme, düşünme denilen zihinsel faaliyetin en üst düzeyde gerçekleştiği alan olarak görülebilir.

Problem çözmede problemden kastedilen yalnızca bir kimya veya matematik problemidir.

Problem çözmede ilk aşama; problemin zihinsel olarak temsil edilmesi, yani anlaşılmasıdır.

Problem çözmede ikinci aşama, amacı belirlemektir.

Problem çözmede son aşama; alt amaçlara ulaşmaya dönük problem çözme stratejilerini seçmek ve uygulamaktır.

Açıklama:

Problemden kastedilen bir kimya problemi olabileceği gibi kişiler arası bir iletişim problemi de olabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Dilin düşünceyi ya da bilişi şekillendirdiği düşüncesinin en önde gelen savunucularından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Whorf

Wortman

Wittgenstein

Loftus

Weaver

Açıklama:

Dilin düşünceyi ya da aynı anlama gelmek üzere bilişi şekillendirdiği düşüncesinin en önde gelen savunucularından biri Whorf’tur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Psikolojide biliş olarak adlandırılan çalışma alanı ne zaman başlamıştır?

1500'lü yılların başında

1600'lü yılların sonunda

1800'lü Yılların sonunda

1700'lü yılların başında

1960'lardan sonra

Açıklama:

Psikolojide biliş olarak adlandırılan çalışma alanı 1960’lardan sonra başlamıştır. Ancak bilişsel yetenek ya da daha bilinen adıyla zekâ çalışmaları 1800’lerin sonuna kadar geriye gider. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Zihinsel süreçlerle ilgili temel zihinsel faaliyetler olan kavramların kullanımı, problem çözme ve dil aşağıdakilerden hangi yaklaşımın içinde yer alır?

Bilişsel Yaklaşım

Bilimsel Veri

Teorik Yaklaşım

Bilimsel Yaklaşım

Postmodern Yaklaşım

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 23

Bireyler arasındaki zihinsel farklılıklara değil, genel/evrensel düzeyde insanın bilişsel/düşünme süreçlerine odaklan psikoloji tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel Pisikoloji

Bilişsel Psikoloji

Sosyoloji

Sosyolojik Yaklaşım

Ferdi Yaklaşım

Açıklama:

Bilişsel psikoloji, bireyler arasındaki zihinsel farklılıklara değil, genel/evrensel düzeyde insanın bilişsel/düşünme süreçlerine odaklanır. Bilişsel psikologlar, çeşitli zihinsel performansların nasıl ortaya çıktığını detaylı bir biçimde açıklamaya çalışırlar. Çalışma konuları çakışsa da bu iki alanın birbirlerinden beslendiklerini söylemek zordur. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Bilişselci psikologlar, bilişsel süreçleri keşfetmek için aşağıda belirtilen hangi faaliyetlere yoğunlaşır?

Gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere

Zihinsel faaliyetlere

Bilişsel faaliyetlere

Psikolojik faaliyetlere

Gözlemlere

Açıklama:

Bilişselci psikologlar, bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

"Dört ayağı olması, et yemesi, miyavlaması ve kızdığında tırnaklarını çıkarması kediyi oluşturan ögelerdir. Ve bu ögeler tüm kedileri temsil eder". Buna göre aşağıdakilerden hangi kavram oluşmuş olmalıdır?

Psikolojik Kavram

Kedi Kavramı

Hayvan Kavramı

İnsan Kavramı

Uzay Kavramı

Açıklama:

Bilişsel sistemin önemli yapı taşlarından biri olan kavramlar; tüm nesne, canlı ve olayları gruplandırarak, devasa bir dünyayı zihinde temsil etme olanağı verir. Örneğin “kedi” bir kavramdır. Dört ayağı olması, et yemesi, miyavlaması ve kızdığında tırnaklarını çıkarması kedi kavramını oluşturan ögelerdir. Ve bu ögeler tüm kedileri temsil eder. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi kavram oluşturma modelleri arasında yer alır?

İyi Örnek Modeli

Örnekleme Metodu

Sunma Metodu

Değişim Metodu

Anlama Metodu

Açıklama:

A seçeneğinde gösterilen İyi Örnek Modeli kavram oluşturma modelleri arasında yer alır. Diğer modeller ise Özellikler Modeli ve Prototip Modelidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

"İnsan ne zaman bilmediği bir şeyle karşılaşıp “bu nedir?” sorusunu sorsa, bilmediği şeyi anlamlandırabileceği bir kavram ya da kavramlar dizisi arıyor demektir". Metinde insan zihninin oluşturduğu bu süreç aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

İlgi Modeli ile

Örnekleme Modeli ile

Kelime Modeli ile

Süreç Modeli ile

Kavram Oluşturma Modelleri ile

Açıklama:

nsan ne zaman bilmediği bir şeyle karşılaşıp “bu nedir?” sorusunu sorsa, bilmediği şeyi anlamlandırabileceği bir kavram ya da kavramlar dizisi arıyor demektir. Bu yeni şeyi anlamak için kişi, belleğindeki kavramlarla karşılaştırma yapar ve onlardan birine uyup uymadığına bakar. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Problem Çözümünü Etkileyen Faktörler arasında yer alır?

Bilişsel Beceri

Uzmanlık

Bakış Açısı

Belgeleme

Sonuca Varma

Açıklama:

Problem çözümünü kolaylaştıran ya da zorlaştıran faktörler şunlardır: Uzmanlık, zihinsel kurulum ve işleve takılma. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

En genel düzeyde, bireyler arasında zekâ açısından görülen farklılıkların temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Eğitim

Aile

Çevre

Kalıtım ve çevre

Sosyal Yaşam

Açıklama:

Neden bazı bireyler (çocuklar ve yetişkinler) diğerlerinden daha zekidir? En genel düzeyde, bireyler arasında zekâ açısından görülen farklılıklardan iki faktör sorumlu tutulabilir: Kalıtım ve çevre. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi zeka ölçekleri arasında yer almaz?

Binet-Simon Zekâ Ölçeği

Wechsler Zekâ Ölçekleri

Stanford-Binet Zekâ Ölçeği

Grup Zekâ Ölçekleri

Türk Zeka ölçeği

Açıklama:

E şıkkı zeka ölçekleri arasında yer almaz. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

1950’lerde, dilin dünyanın algılanış biçimini yapılandırdığını iddia eden yani dünyayı anlamak için kullandığımız kategori ve ilişkiler dilden türetilmiştir görüşünü savunan aşağıdakilerden hangisidir?

Wittgenstein

Wortman

Whorf

Loftus

Weaver

Açıklama:

1950’lerde Whorf, dilin dünyanın algılanış biçimini yapılandırdığını iddia etmiştir. Diğer bir deyişle, Whorf’a göre, dünyayı anlamak için kullandığımız kategori ve ilişkiler dilden türetilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

"Her bireyin g faktörü olarak adlandırılan genel bir zekâ faktörüne sahip olduğunu ileri süren, g faktörü kendini her alanda gösterir yani zeki insan tüm konularda zekiliğini gösterir" görüşüne sahip olan aşağıdakilerden hangisidir?

Gardner

Burt

Thurstone

Spearman

Cattell

Açıklama:

Spearman, her bireyin g faktörü olarak adlandırılan genel bir zekâ faktörüne sahip olduğunu ileri sürmüştür. Spearman’a göre, g faktörü kendini her alanda gösterir. Yani zeki insan tüm konularda zekiliğini gösterir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Zekâyı yedi faktörün oluşturduğunu ileri süren ve bu yedi faktörü içeren Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği adını verdiği bir ölçek oluşturan aşağıdakilerden hangisidir?

Spearman

Gardner

Cattell

Sternberg

Thurstone

Açıklama:

Thurstone, zekâyı yedi faktörün oluşturduğunu ileri sürmüş ve bu yedi faktörü içeren Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği adını verdiği bir ölçek oluşturmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Uzamsal yetenek
Sayısal yetenek
Sözel yetenek
Dil yeteneği
Kelime bilgisi

Yukarıdakilerden hangileri Thurstone'un geliştirdiği Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği faktörlerindendir?

I, II ve IV

III, IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Thurstone, zekâyı yedi faktörün oluşturduğunu ileri sürmüş ve bu yedi faktörü içeren Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği adını verdiği bir ölçek oluşturmuştur. Bu faktörler uzamsal yetenek, algısal hız, sayısal yetenek, sözel yetenek, bellek, kelime bilgisi ve akıl yürütmedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Faktör analizinden elde edilen kanıtları kullanarak akıcı zekâ ve kristalleşmiş zekâ türlerini saptayan aşağıdakilerden hangisidir?

Cattell

Thurstone

Gardner

Spearman

Sternberg

Açıklama:

Cattell faktör analizinden elde edilen kanıtları kullanarak iki tür zekâ saptamıştır: Akıcı zekâ ve kristalleşmiş zekâ. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

"Dille ilgili zekâ, müzik zekâsı, mantıksal matematiksel zekâ, uzamsal zekâ, kişiler arası zekâ, beden-kinestetikle ilgili zekâ ve içsel zekâ" olarak yedi farklı zekâ olduğunu savunan hatta daha kaç tane zekânın var olduğunu belirlemenin güç olduğunu düşünen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Thurstone

Spearman

Burt

Cattell

Gardner

Açıklama:

Zekânın pek çok bağımsız yetenekten oluştuğuna inanan Gardner, kaç tane zekâ olduğunu belirlemenin güç olduğunu söylese de yedi farklı zekâ ayırt etmiştir: Dille ilgili zekâ, müzik zekâsı, mantıksalmatematiksel zekâ, uzamsal zekâ, kişiler arası zekâ, beden-kinestetikle ilgili zekâ ve içsel zekâ. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Üçlü zekâ kuramı adı verilen yaklaşımında analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç zekâ türünü belirleyen aşağıdakilerden hangisidir?

Thurstone

Sternberg

Gardner

Spearman

Cattell

Açıklama:

Robert Sternberg, üçlü zekâ kuramı adı verilen yaklaşımında analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç zekâ türü belirlemiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Stanford-Binet Zekâ Ölçeği'nin son versiyonunda ölçümü yapılan alanlardan birisi değildir?

Sözel akıl yürütme

Soyut/görsel akıl yürütme

Dil performansı

Sayısal akıl yürütme

Kısa süreli bellek

Açıklama:

Stanford-Binet Zekâ Ölçeği 1986’da gözden geçirilen son versiyonunda ölçek, daha modern ardılları gibi farklı yeteneklerin birleşiminden oluşmaktadır. Bu ölçeğin son versiyonunda ölçümü yapılan dört alan vardır: Sözel akıl yürütme, soyut/görsel akıl yürütme, sayısal akıl yürütme ve kısa süreli bellek. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Bireylerin genel/evrensel düzeydeki düşünme süreçlerine odaklanan psikoloji çalışmaları aşağıdakilerden hangisidir?

Yeteneksel

Bilişsel

Zekasal

Davranışsal

Psikanaliz

Açıklama:

Bilişsel psikoloji, bireyler arasındaki zihinsel farklılıklara değil, genel/evrensel düzeyde insanın bilişsel/düşünme süreçlerine odaklanır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi kuş kavramıyla ilgili olasılık içeren bir kavramdır?

Leylek

Karga

Serçe

Penguen

Baykuş

Açıklama:

Atkinson ve meslektaşları kavramları klasik kavramlar ve olasılık içeren kavramlar olarak ikiye ayırır. Klasik kavramlar, üyelerinin ortak özelliklerini temsil eden kavramlardır. Olasılık içeren kavramlarsa üyelerinin tüm ortak özelliklerini temsil edemeyebilirler. Örneğin, kuş kavramına ait olsa da penguen gibi uçamayan kuşlar vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak kuş kavramının prototip modelidir ?

Serçe

Devekuşu

Penguen

Ördek

Pelikan

Açıklama:

Prototip modeli, o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır. Prototip bir tür idealize edilmiş kavram biçimidir. Bu yüzden bazı örneklerin diğerlerinden daha fazla kavramı temsil etme gücüne sahiptirler. Kuş kavramına bir örnek istendiğinde kaç kişi “devekuşu” der? Kuş dendiğinde ilk akla gelenlerin serçe, bülbül vb. olması tesadüf değildir. Bu kuşlar, kuş kavramının ptototipine devekuşundan ya da mesela pelikandan daha yakındırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi zekâ çalışmaları ve bilişsel psikoloji arasında köprü kurulmaya çalışıldığından bahseden bilişsel psikologtur?

Hilgard

Rathus

Rosch

Eysenck

Wortman

Açıklama:

Eysenck, son zamanlarda zekâ çalışmaları ve bilişsel psikoloji arasında köprü kurulmaya çalışıldığından bahsetmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

"Bilişsel sistemin önemli yapı taşlarından biri olan .............; tüm nesne, canlı ve olayları gruplandırarak, devasa bir dünyayı zihinde temsil etme olanağı verir."
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi ile tamamladığımızda doğru bir tanım elde edilebilmektedir?

Kavramlar

Prototipler

Kestirmeler

Kategoriler

Algoritmalar

Açıklama:

Bilişsel sistemin önemli yapı taşlarından biri olan kavramlar; tüm nesne, canlı ve olayları gruplandırarak, devasa bir dünyayı zihinde temsil etme olanağı vermektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

"Bazı psikologlar insanların, kavramları prototip gibi soyut yapılarla değil, gerçek yaşantıda o kavrama dair pek çok örneği görmekle geliştirdiklerine inanmaktadır" cümlesi aşağıdaki modellerden hangisi için söylenmektedir?

Kestirme Modeli

Prototip Modeli

İyi Örnek Modeli

Algoritma Modeli

Özellikler Modeli

Açıklama:

İyi örnek modelinde, bazı psikologlar insanların, kavramları prototip gibi soyut yapılarla değil, gerçek yaşantıda o kavrama dair pek çok örneği görmekle geliştirdiklerine inanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kavramların prototipler aracılığıyla oluşturulduğunu iddia eden psikologtur?

Wortman

Rosch

Eysenck

Gray

Rathus

Açıklama:

Rosch, en doğal görünen kavramların bile bellekte bir özellikler listesi hâlinde saklanmadığını öne sürmüş ve bunun yerine kavramların prototipler aracılığıyla oluşturulduğunu iddia etmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi bir sözcükteki harflerin karıştırılmasına verilen addır?

Anagram

Algoritma

Faktör

Hipotez

Prototip

Açıklama:

Anagram, bir sözcükteki harflerin karıştırılmasıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Algoritmaya dayalı problem çözme yöntemine örnek verilebilir?

Satranç ustalarının oyunu kazanmak için alt amaçlara yönelmeleri.

Arabanın aküsünün bitmesi ve araba tamircisine gidilmesi.

Ev ile okul arasındaki mesafeyi hangi yollarla ortadan kaldırılabilmesi

“Sheryie” gibi bir sözcükten kaç tane sözcük türetilebileceği olasılığı.

Matematik problemlerinde varılan çözümlerin kanıtlanması

Açıklama:

Algoritmalar, bir problemin olası tüm çözümlerinin gözönüne alındığı sistematik bir yaklaşımı temsil eder. Algoritmaların kullanımına başka bir örnek anagramlar olabilir. Anagram, bir sözcükteki harflerin karıştırılmasıdır. Örneğin, “ugdyu”, “duygu” sözcüğünün anagramıdır. Bazı anagram problemlerinde, anagramdan kaç tane sözcük türetilebileceği sorulur. Örneğin “şheryie” gibi bir anagramdan kaç sözcük türetileceğini bulmak için sistematik olarak tüm olasılıkları deneyebilirsiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi problemi en etkili çözme stratejileri olmayıp, işe yaradıklarında ise diğer stratejilerden daha hızlı çözüm üretilmesini sağlayan problem çözme stratejisidir?

Prototipler

Kavramlar

Hipotezler

Algoritmalar

Kestirmeler

Açıklama:

Kestirmeler, problemi en etkili çözme stratejileri değildir. Ama işe yaradıklarında diğer stratejilerden daha hızlı çözüm üretilmesini sağlamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Basit düzeyde İngilizce bilen Türk öğrencilerine biri Türkçe (“LASME”) ve diğeri İngilizce (“IASYD”) anagram verildiğinde ilkinin “SELAM”, ikincisinin “ DAISY (PAPATYA)” yazması aşağıdaki hangi problem çözme faktörüne dayanmaktadır?

Geriye doğru çalışma

Zihinsel kurulum

Uzmanlık

İşleve takılma

Mental kurulum

Açıklama:

Uzmanlığın problem çözümünü nasıl kolaylaştırdığını görebilmek için şöyle bir anagram problemi kullanılabilir. Basit düzeyde İngilizce bilen Türk öğrencilerine biri Türkçe (“LASME”) ve diğeri İngilizce (“IASYD”) anagram verdiğinizi varsayın. Hangisini daha hızlı çözerler? İlki “SELAM”, ikincisi “ DAISY (PAPATYA)”dır. Herkes kendi anadilinde uzman olduğu için, Türk öğrencilerin tümü Türkçe anagramı diğerinden daha hızlı ve kolay çözecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarına ne ad verilmektedir?

Kestirmeler

Prototipler

Algoritmalar

Kavramlar

Hipotezler

Açıklama:

Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi diğer dillerin aksine, Hopi dilini konuşurken geçmiş, gelecek ya da şimdiki zamanın ayırt edilmediğini ifade eden ve buna zamansız dil adını veren psikologtur?

Gray

Rathus

Wortman

Whorf

Eysenck

Açıklama:

Whorf, Hopi yerlilerinin diline “zamansız dil “ adını vermiştir çünkü diğer dillerin aksine, bu dilde konuşurken geçmiş, gelecek ya da şimdiki zamanın ayırt edilmediğini ifade etmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Zekaya ilişkin faktör kuramlarından faktör analizi tekniğini de geliştiren kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Eysenck

Spearman

Rathus

Loftus

Weaver

Açıklama:

Zekaya ilişkin faktör kuramlarından ilki, faktör analizi tekniğini de geliştiren Spearman tarafından ortaya konulmuştur. Spearman, her bireyin g faktörü olarak adlandırılan genel bir zekâ faktörüne sahip olduğunu ileri sürmüştür. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi algısal yeterliliklerden ziyade, akıl yürütme ve problem çözme becerilerini içeren zeka ölçeğidir?

Ordu Beta Ölçekleri

Binet-Simon Zeka Ölçeği

Ordu Alfa Ölçekleri

Stanford-Binet Zeka Ölçeği

Wechsler Zeka Ölçekleri

Açıklama:

Bu zeka ölçeği Fransız Psikolog Alfred Binet tarafından 19. yüzyılın sonlarında geliştirilmiştir. Binet meslektaşı Simon ile birlikte 1905’te bir zeka ölçeği geliştirmiştir. Binet-Simon Zeka Ölçeği 1908 ve 1911’de yeniden gözden geçirilmiştir. Binet, zeka ölçeğinin algısal yeterliliklerden ziyade, akıl yürütme ve problem çözme becerilerini içermesi gerektiğini varsaymıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Dilin düşünceyi ya da bilişi şekillendirdiği düşüncesini savunan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Roland Barthes

Ferdinand de Saussure

Benjamin Lee Whorf

Spencer A. Rathus

Ludwig Wittgenstein

Açıklama:

Dilin düşünceyi ya da aynı anlama gelmek üzere bilişi şekillendirdiği düşüncesinin en önde gelen
savunucularından biri Whorf ’tur. 1950’lerde Whorf, dilin dünyanın algılanış biçimini yapılandırdığını iddia etmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdaki düşüncelerden hangisi Spearman'a aittir?

Akıcı zekâ ve kristalleşmiş zekâ olarak iki tür zeka türü vardır.

Bireyin zekâsı çok sayıda birincil yeteneğe ayrılır.

Her birey g faktörü olarak adlandırılan genel bir zekâ faktörüne sahiptir.

Tüm zihinsel kapasitenin altında yatan çeşitli zekâlar vardır.

Zekâ, insanın çeşitli biçimlerde düşünmesine izin veren bir potansiyeldir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Gardner'ın çoklu zeka alanlarından biri değildir?

Akıcı zekâ

İçsel zekâ

Mantıksal-matematiksel zekâ

Uzamsal zekâ

Kişiler arası zekâ

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 57

Thurstone'a göre zekâ kaç faktörden oluşmaktadır?

Açıklama:

Thurstone, zekâyı yedi faktörün oluşturduğunu ileri sürmektedir.Bu faktörler uzamsal yetenek, algısal hız, sayısal yetenek, sözel yetenek, bellek, kelime bilgisi ve akıl yürütmedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Akıcı zekâ ve kristalleşmiş zekâ olmak üzere iki tür zekâ saptayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Cattell

Thurstone

Spearman

Sternberg

Gardner

Açıklama:

Cattell, Thurstone tarafından gerçekleştirilen faktör analizinden elde edilen kanıtları kullanarak akıcı zeka ve kristalleşmiş zeka olmak üzere iki tür zekâ saptamıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Akıcı zekaya ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yeni durum ya da problemlerle uğraşılırken kullanılan zeka türüdür.

Deneyim ve eğitimden çok az etkilenir.

Kristalleşmiş zekâya bağımlıdır.

Akıcı yetenek olarak da tanımalanabilir.

Kabaca sözel olmayan akıl yürütme biçimine karşılık gelir.

Açıklama:

Akıcı yetenek ya da akıcı zekâ, yeni durum ya da problemlerle uğraşılırken kullanılan zekâ türüdür. Kabaca sözel olmayan akıl yürütme biçimine karşılık gelir. Bu zekâ türü deneyim ve eğitimden çok az etkilenirler. Bunun tersine kristalleşmiş zekâ, daha önceden kazanılmış bilgiye ve düşünülme biçimlerine dayanılan zekâ türüdür ve sözel zekâya karşılık gelir. Genel olarak, kristalleşmiş zekânın akıcı zekâya bağımlı olduğunu söylemek mümkündür ama tersi mümkün değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Wechsler zekâ ölçeklerine ait bilgiyi içermektedir?

Yaşa göre zorlaşan ölçek soruları hazırlamıştır.

Biri sözel ve diğeri performans olmak üzere iki alt ölçekten oluşmaktadır.

Akıl yürütme ve problem çözme becerileri önceliklidir.

Daha yavaş öğrenen çocukların ayırt edilmesi amacıyla geliştirilmiştir.

Sözel yeteneğe dayanmaktadır.

Açıklama:

Wechsler Yetişkin Zekâ Ölçeği (WYZÖ) 1955 ve 1981’de tekrar gözden geçirilmiştir. Bu ölçek biri sözel ve diğeri performans olmak üzere iki alt ölçekten oluşur. Sözel bölüm bilgi sorularını, basit aritmetik sorularını ve yargı sorularını kapsar. Performans bölümü ise birkaç resmin öykü oluşturacak biçimde dizilmesi, resimdeki eksik parçanın bulunması gibi problemleri kapsar.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangileri Gardner'ın ayırt ettiği yedi zeka türü arasında yer almaktadır?

Dille ilgili zekâ
Akıcı Zeka
Müzik zekâsı
Kristalleşmiş Zeka
Uzamsal zekâ
Kişiler arası zekâ

I-II-III-V-VI

I-III-V-VI

II-III-V-VI

II-III-IV-VI

I-IV-V-VI

Açıklama:

Gardner yedi farklı zekâ ayırt etmiştir. Bunlar; (1) dille ilgili zekâ, (2) müzik zekâsı, (3) mantıksal-matematiksel zekâ, (4) uzamsal zekâ, (5) kişiler arası zekâ, (6) beden-kinestetikle ilgili zekâ ve (7) içsel zekâdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi grup zeka ölçeğinin dezavantajlarından biri değildir?

Ölçeği dolduran kişilerin yorgunluğu saptanamaz.

Uygulamanın zaman ve emek maliyetleri çok daha fazladır.

Kişisel faktörler gözlenemez.

Yönergenin anlaşıldığından emin olunamaz.

Ölçeğe aşina olmayan bireylerin performansları daha düşük çıkabilir.

Açıklama:

Grup zekâ ölçeklerinin zaman ve emek maliyetleri bireysel zekâ ölçeklerine göre çok daha azdır ama bu ölçeklerin de birtakım dezavantajları vardır. Grup zekâ ölçeğini uygulayan uzman, ölçeği dolduran kişilerin yorgunluk ve başka kişisel faktörleri gözleyemeyebilir ve ayrıca verdiği yönergelerin ne kadar anlaşıldığından emin olmayabilir. Bireysel uygulamaya göre, grup uygulamalarında, ölçeğe aşina olmayan bireylerin performanslarının daha düşük çıkma ihtimali vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Sternberg’in üçlü zeka kuramına göre bir işin gerekliliklerine adapte olmakla ilişkili olan zeka türüdür?

Analitik zeka

Yaratıcı zeka

Kişiler arası zeka

Pratik zeka

Akıcı zeka

Açıklama:

Sternberg, üçlü zekâ kuramı adı verilen yaklaşımında analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç zekâ türü belirlemiştir. Analitik zekâ, daha çok akademik yetenek olarak bilinen özelliğe işaret ederken; yaratıcı zekâ, deneyime dayanan, yeni durumlarla başa çıkmayı sağlayan ve problemlere çeşitli olası çözümler üretme yeteneğini içeren bir zekâ türüdür. Pratik zekâ türü ise diğer insanlara, çevrenin gereklerine adapte olmayı sağlayan zekâ türüdür. Bir işin gerekliliklerine adapte olmak bu tür zekâya işaret etmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Bir kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanan model aşağıdakilerden hangisidir?

Prototip Modeli

Kavram Oluşturma Modeli

Özellikler Modeli

İyi Örnek Modeli

Klasik Kavram Modeli

Açıklama:

Kavram oluşturma modelleri özellikler modeli, prototip modeli, iyi örnek modeli olarak sıralanabilir. Prototip modeli, o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Prototip Modeli

İyi Örnek Modeli

Klasik Kavramlar

Olasılık İçeren Kavramlar

Özellikler Modeli

Açıklama:

“Kuş” kavramının kanatların olması, uçabilmesi gibi birkaç özelliği barındırması gerektiği düşünülürse; bir hayvanın “kuş” olarak tanımlanabilmesi için bu özelliklere sahip olması gerekir. Bu durumda özellikler modeline göre uçamadıkları için “devekuşu”, “tavuk” ya da "penguen" kuş olarak tanımlanamaz. Çünkü özellikler modeline göre bir nesnenin, bir canlının, bir kişinin, bir olayın ya da bir niteliğin kavramın içine girmesi için belirli birtakım özellikleri taşıması gerekir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

En sık kullanılan problem çözme stratejilerinden ikisi algoritmalar ve kestirme yollarıdır.

Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır.

Algoritma, eğer doğru kullanılırsa algoritma ile problemin çözümüne ulaşmamak imkansızdır.

Algoritmalar, bir problemin olası tüm çözümleri göz önüne alındığında sistematik bir yaklaşımı temsil etmektedir ve bu her zaman bir problemin çözümünde en etkili yoldur.

Algoritmalara ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I-II

I-III

I-II-IV

I-II-III

I-III-IV

Açıklama:

En sık kullanılan problem çözme stratejilerinden ikisi algoritmalar ve kestirme yollardır (heuristics). Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır. Algoritma, eğer doğru kullanılırsa problemin çözümüne ulaşmamak imkânsızdır. Matematikteki Pisagor formülü algoritmalara bir örnek olarak gösterilebilir. Eğer doğru formül uygulanırsa kesinlikle doğru çözümler üretilecektir. Ancak, algoritmalar, bir problemin olası tüm çözümlerinin göz önüne alındığı sistematik bir yaklaşımı temsil etse de bu her zaman bir problemin çözümünde en etkili yol olmayabilir. Buna göre algoritmalara ilişkin I-II-III'de yer alan ifadeler doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdaki faktörlerden hangisi ya da hangilerinin problem çözümünüde hem kolaylaştırıcı hem de zorlaştırıcı role sahip olabilmektedir?

Uzmanlık
Zihinsel Kurulum
İşleve Takılma

I-II

I-III

III

Açıklama:

Problem çözerken öğrenme sürecinin bir parçası olarak çözüme dair birtakım stratejiler geliştirilir. Öğrenilen bu stratejiler, daha sonra benzer problemle karşılaşıldığında tekrar devreye girer ve problem çözme sürecini kolaylaştırır. Böylece belirli tip problemlere ilişkin bir mental kurulum (zihinsel) edinilmiş olur. Dolayısıyla mental kurulumların problem çözme sürecini kolaylaştıran bir faktör olarak ele almak gerektiği düşünülebilir. Ancak kolaylaştıran zihinsel kurulumlar bazen probleme sadece tek bakış açısıyla bakmaya neden oldukları için, doğru çözüme gidecek başka bakış açılarının geliştirilmesine engel olurlar. Bu durumda, zihinsel kurulumlar problem çözümünü zorlaştıran ya da engelleyen bir faktör hâline gelir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Dilsel görececilik hipotezi kime aittir?

Whorf

Wittgenstein

Eysenck

Burt

Thurstone

Açıklama:

Dilin düşünceyi ya da aynı anlama gelmek üzere bilişi şekillendirdiği düşüncesinin en önde gelen savunucularından biri Whorf’tur. Diğer bir deyişle, Whorf’a göre, dünyayı anlamak için kullandığımız kategori ve ilişkiler dilden türetilmiştir. Whorf’un dilin düşünceyi etkilediği fikri dilsel görececilik hipotezi olarak bilinir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Gardner’ın oluşturduğu çoklu zeka kuramında yer alan zeka türlerinden biri değildir?

Dille ilgili zeka

Müzik zekası

İçsel zeka

Uzamsal zeka

Yaratıcı zeka

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.
Gardner geliştirmiş olduğu yaklaşımında, yedi farklı zekâ ayırt etmiştir. Bunlar: Dille ilgili zekâ, müzik zekâsı, mantıksalmatematiksel zekâ, uzamsal zekâ, kişiler arası zekâ, beden-kinestetikle ilgili zekâ ve içsel zekâdır. Sternberg ise, üçlü zekâ kuramı adı verilen yaklaşımında analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç zekâ türü belirlemiştir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Gardner’a göre, arkadaşları ile grup halinde çalışarak ve kavramları, tanımları formülleştirerek sınavlara hazırlanan Polat’ın hangi zeka türü yüksektir ?

Müzik-Dille ilgili zeka

Kişiler arası-mantıksal/matematiksel zeka

İçsel- Uzamsal zeka

Beden/kinestetikle ilgili- Kişiler arası

Mantıksal/matematiksel-Uzamsal

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Cattell’in saptadığı zeka türlerinden biri olan, deneyim ve eğitimden çok az etkilenen ve sözel olmayan akıl yürütme biçimine karşılık gelen zeka türü hangisidir ?

İçsel zeka

Kristalleşmiş zeka

Akıcı zeka

Uzamsal zeka

Matematiksel zeka

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Thurstone’nun oluşturduğu "Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği"nde yer alan faktörlerden biri değildir?

Uzamsal yetenek

Algısal hız

Sayısal yetenek

Sözel yetenek

Duyuşsal yetenek

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Evde oyun oynarken, mikrofon işlevi görmesi için annesinin saç fırçasını kullanan Ömer, problem çözümünde hangi engeli aşmıştır?

Zihinsel kurulum

Kestirme

İşleve takılma

Tek yönlü düşünme

Esnek olmama

Açıklama:

Problem çözümünde kullanılan stratejileri ve engelleri saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Hangisi Binet-Simon Zeka Ölçeğinin özelliklerinden değildir?

Bugünkülere benzer ilk zekâ ölçeğidir.

Alfred Binet tarafından 17.yüzyılın sonlarında geliştirilmiştir.

1908 ve 1911’de yeniden gözden geçirilmiştir.

Akıl yürütme ve problem çözme becerilerini içerir.

zihinsel yaş kavramı önemli bir yere sahiptir.

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Bir nesnenin, bir canlının, bir kişinin, bir olayın ya da bir niteliğin
kavramın içine girmesi için belirli birtakım özellikleri
taşıması gerektiğini savunan kavram oluşturma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Prototif Model

Gruplama Modeli

Özellikler Modeli

İyi örnek modeli

Birleştirme Modeli

Açıklama:

Kavramların doğasını, işlevlerini ve oluşumunu açıklayabileceksiniz.
Özellikler modeline göre bir nesnenin, bir canlının, bir kişinin, bir olayın ya da bir niteliğin
kavramın içine girmesi için belirli birtakım özellikleri taşıması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Kedi gördüğünde, kedinin ne olduğunu öğrenen bir çocuk hayvan kavramlarını aşağıdakilerden hangisiyle oluşturmaktadır?

Prototip modeli

Özellikler listesi

Amaç-araçlar analizi

Alt amaç analizi

İyi örnek modeli

Açıklama:

Kavramların doğasını, işlevlerini ve oluşumunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Matematik sınavında bir formülü yanlış hatırladığı için sınavdan düşük not alan bir öğrenci, hangi problem çözüm stratejisini başarılı bir şekilde kullanamamıştır?

Kestirmeler

Alt amaç analizi

Algoritmalar

Amaç-araçlar analizi

zihinsel kurulum

Açıklama:

Problem çözümünde kullanılan stratejileri ve engelleri saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi algoritmalarla ilgili yanlış bir ifadedir?

Algoritmalar problem çözme aşamalarından birisidir.

Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş problem çözme yollarıdır.

Algoritma, eğer doğru kullanılırsa problemin çözümüne ulaşmamak imkânsızdır.

Algoritmalar, bir problemin olası tüm çözümlerinin göz önüne alındığı sistematik bir yaklaşımı temsil eder.

Problem çözümünde algoritma stratejisinden faydalanılması zaman alan ama aynı zamanda işe yarayan bir çözümdür.

Açıklama:

Problem çözümünde kullanılan stratejileri ve engelleri saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Problem çözüm süreci belli aşamaları içerir. Aşağıdakilerden hangisi bu aşamalardan değildir?

Problemin zihinsel olarak temsil edilmesi.

Amaç belirlemek

Amacın ulaşılabilirliğini bir uzmana danışmak

Amacı alt amaçlara bölmek

Alt amaçlara ulaşmayı sağlayacak problem çözme stratejilerini seçmek ve uygulamak

Açıklama:

Problem çözümünde kullanılan stratejileri ve engelleri saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Bu analiz, amaca ulaşmayı engelleyen en önemli faktörü saptamayı ve onu ortadan kaldırmak için gerekli araçları bulmayı içerir. Açıklaması yapılan bu problem çözme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Alt amaç analizi

Araçlar ve amaç analizi

Etkili problem çözme

Algoritma

Amaçlı problem çözme

Açıklama:

Problem çözümünde kullanılan stratejileri ve engelleri saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Bilişsel Psikoloji ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bilişsel psikoloji genel düzeyde insanın bilişsel süreçlerine odaklanır.

Bilişsel psikologlar, bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar.

Bilişsel psikologlar, çeşitli zihinsel performansların nasıl ortaya çıktığını detaylı bir biçimde açıklamaya çalışırlar.

Bilişsel Psikoloji insanların bilinçaltında bastırmış oldukları olumsuz yaşantılarla ilgilenir.

Kavramlar, dil ve problem çözme Bilişsel Psikolojinin ilgi alanı içindedir.

Açıklama:

Bilişsel psikolojinin doğasını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Hangi zeka ölçeği yeteneklerin yaşla birlikte artması gerekti¤ini varsaydığı için, yaşa göre zorlaşan ölçek soruları hazırlamış, zihinsel yaşı, çocukların ölçekte verdikleri doğru cevap sayısıyla belirleyerek çocuğun kronolojik yaşı ile karşılaştırmıştır?

Binet-Simon Zekâ Ölçeği

Prototip model Ölçeği

Stanford-Binet Zekâ Ölçeği

Wechsler Zekâ Ölçekler

Grup Zekâ Ölçekleri

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Bilişsel psikoloji için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bilişselci psikologlar, bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar.

Toplumsal hayatın pratik gereklerinden ortayaçıkmıştır.

Başlıca çalışma konusu zekadır.

Yalnızca bireysel farklılıkların araştırıldığı bir alandır.

Biliş ya da düşüncenin psikolojide çalışma konusu hâline gelmesi ancak 20.yy. da gerçekleşmişitir.

Açıklama:

Dil ve biliş arasındaki ilişkiyi değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Bir kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanan kavram oluşturma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

iyi örnek modeli

prototip modeli

özellikler modeli

Stanford-Binet modeli

Wechsler modeli

Açıklama:

Kavramların doğasını, işlevlerini ve oluşumunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Matematik dersinde çözdüğü problemin doğruluğunu sınamak için sondan başlama noktasına geri dönerek işlemlerinin sağlamasını yapan bir öğrenci hangi problem çözümü stratejisini kullanmıştır?

Alogoritmalar

Kestirmeler

İşleve takılma

Zihinsel kurulum

Uzmanlık

Açıklama:

Problem çözümünde kullanılan stratejileri ve engelleri saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Ders çalışırken saçlarını toplamak için toka bulamayan Seda kalemliğinden aldığı bir kalemin yardımıyla saçlarını topuz yaparak topladı. Seda'nın bu davranışı, problem çözümünde hangi engeli ortadan kaldırmıştır?

İşleve takılma

Problemi tek bakış açısından görme

Zihinsel kurulum

Algoritma

Kestirme

Açıklama:

Kavramların doğasını, işlevlerini ve oluşumunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Bireysel zeka ölçeklerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Stanford-Binet ve Weschler ölçekleri bireysel zekâ ölçekleridir.

Bireysel zeka ölçekleri bir zaman biriminde sadece bir kişiye ve bu konuda özel olarak yetişmiş bir uzman tarafından uygulanabilirler.

Bireysel zeka ölçekleri ölçeği uygulayan uzmana verilen standart yönlendirme sınırları içinde ölçeği alan kişinin performansına yardımcı olma ve onu yakından gözleme olanağı verir.

Bireysel zeka ölçeklerini uygulayan uzmanlar, dille ilişkili problemler, hastalık ya da iyi aydınlatılmamış veya gürültülü bir test odası gibi performansı bozan faktörleri anında tespit edip, ölçeğin uygulandığı koşulları iyileştirme imkanına sahip olurlar

Aynı anda çok sayıda insana bir uzman tarafından uygulanabilir.

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Robert Sternberg' e göre deneyime dayanan, yeni durumlarla başa çıkmayı sağlayan ve problemlere çeşitli olası çözümler üretme yeteneğini içeren zekâ türü hangisidir?

Yaratıcı zeka

Pratik zeka

Akademik zeka

Mantıksal zeka

Uzamsal zeka

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Dilin düşünceyi ya da aynı anlama gelmek üzere bilişi şekillendirdiği düşüncesininen önde gelen savunucularından Whorf’un bu fikirine göre her anadilin dünyayı kavramsallaştırma biçiminin farklı olduğu beklenir bu durum nasıl adlandırılır?

Dilin anlamlılığı

Zamansız dil

Düşünce etkisi

Sonsuz yaratıcılık

Dilsel görececilik hipotezi

Açıklama:

Dil ve biliş arasındaki ilişkiyi değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Çocuk köpek gördüğünde ona "bu köpek" denilmesiyle köpeğin ne olduğunu öğrenen bir çocuk, hayvan kavramlarını aşağıdaki yollardan hangisiyle oluşturmaktadır?

Prototip modeli ile

Özellikler listesi yolu ile

Amaç-araçlar analizi yoluyla

Alt amaç analizi yoluyla

İyi örnek modeli ile

Açıklama:

Kavramların doğasını, işlevlerini ve oluşumunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 91

“Kuş” kavramının birkaç niteliği barındırması gerektiği düşünülebilir: Kanatlarının olması, uçabilmesi gibi. Yani, bir hayvanın “kuş” olarak tanımlanabilmesi için bu niteliklere sahip olması gerekir. Ancak, bu durumda, aşağıdaki hangi kavram oluşturma modeline göre, uçamadıkları için “devekuşu” ya da “tavuk” kuş olarak tanımlanamayacaktır?

İyi örnek modeli

Özellikler modeli

Prototip modeli

Zihinsel kurulum

Kestirme

Açıklama:

Kavramların doğasını, işlevlerini ve oluşumunu açıklayabileceksiniz.
Özellikler modeline göre bir nesnenin, bir canlının, bir kişinin, bir olayın ya da bir niteliğin
kavramın içine girmesi için belirli birtakım özellikleri taşıması gerekir. Bazı araştırmacılar, kavramların, bellekte muğlak olmayan bir özellikler dizisi hâlinde saklandığına inanmaktadır. Örneğin “kuş” kavramının birkaç özelliği barındırması gerektiği düşünülebilir: Kanatlarının olması, uçabilmesi gibi. Yani, bir hayvanın “kuş” olarak tanımlanabilmesi için bu özelliklere sahip olması gerekir. Ancak, bu durumda, özellikler modeline göre, uçamadıkları için “devekuşu” ya da “tavuk” kuş olarak
tanımlanamayacaktır

Doğru Cevap: B

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi dili hayvanların iletişim sisteminden ayıran özelliklerden değildir?

Dilin anlamlılığı

Dilin sonsuz yaratıcılık özelliğinin olması

Dilin olağanüstü bir esnekliğe sahip olması

Dil, bulunulan yere bağlı olarak gerçekleşen bir bilişsel süreçtir.

Dil, olağanüstü karmaşık bir bilişsel süreç olmasına rağmen insanların dili kullanmaları için özel olarak eğitim almaları gerekmez.

Açıklama:

Dil ve biliş arasındaki ilişkiyi değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi kavramlarla ilgili yanlış bir ifadedir?

Kavramlar bir durumda öğrenileni diğer durumlara aktarmaya olanak verdikleri için dünyayı basitleştirir.

İnsan zihni karşılaştığı her bir nesne için yeni bir kavram oluşturur. Bu şekilde sayısız kavram oluşmuş olur.

Kavramlar insanların birbirlerini anlamalarını, dolayısıyla iletişim kurmalarını sağlar.

Kavramlar sayesinde, dünya insan tarafından anlaşılabilecek ve başa çıkılabilecek hâle gelir.

Yeni yaşantıların her birinde tekrar tekrar kavram oluşturmaktansa yeni yaşantılar var olan kavramlar içinde anlamlandırılmaya çalışılır.

Açıklama:

Kavramların doğasını, işlevlerini ve oluşumunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Gardner'ın Çoklu Zeka Kuramında yer alan zeka türlerinden değildir?

Dille ilgili zekâ

Müzik zekâsı

Mantıksal-matematiksel zekâ

Uzamsal zekâ

Aritmetik zeka

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisinde kavram oluşturma modelleri doğru verilmiştir?

Özellikler modeli, prototip modeli, benzerlikler modeli

Özellikler modeli, prototip modeli, farklılıklar modeli

Benzerlikler modeli, prototip modeli, farklılıklar modeli

Özellikler modeli, benzerlikler modeli, farklılıklar modeli

Özellikler modeli, prototip modeli, iyi örnek modeli

Açıklama:

Kavramların doğasını, işlevlerini ve oluşumunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Bugünkülere benzer ilk bireysel zekâ ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Binet-Simon Zekâ Ölçeği

Stanford-Binet Zekâ Ölçeği

Wechsler Zekâ Ölçekleri

Ordu Alfa ölçeği

Ordu Beta ölçeği

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 97

İngilizcede (Türkçede de) karı ifade etmek için bir sözcük varken, Eskimolarda karı ifade eden pek çok sözcük vardır. Eskimoların bu hava olayıyla ilgili deneyimleri fazla olduğu için, karın her değişik durumu için farklı sözcük türettikleri düşünülebilir.Bu durum aşağıdakilerden hangisini örnekler?

Dilin yapılandırmacılığı

Dilin anlamlılığı

Dilin sembolikliği

Dilsel görecelik hipotezi

Yaratıcılık hipotezi

Açıklama:

Dil ve biliş arasındaki ilişkiyi değerlendirebileceksiniz.
Dilin düşünceyi ya da aynı anlama gelmek üzere bilişi şekillendirdiği düşüncesinin en önde gelen savunucularından biri Whorf’tur. 1950’lerde Whorf, dilin dünyanın algılanış biçimini yapılandırdığını iddia etmiştir. Diğer bir deyişle, Whorf’a göre, dünyayı anlamak için kullandığımız kategori ve ilişkiler dilden türetilmiştir. Eğer böyleyse, her anadilin dünyayı kavramlaştırma biçiminin farklı olmasını beklemek gerekecektir. Örneğin İngilizcede (Türkçede de) karı ifade etmek için bir sözcük varken, Eskimolarda karı ifade eden pek çok sözcük vardır. Eskimoların bu hava olayıyla ilgili deneyimleri fazla olduğu için, karın her değişik durumu için farklı sözcük türettikleri düşünülebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Kuram, Spearman tarafından ortaya konulmuştur. Spearman, her bireyin g faktörü olarak adlandırılan genel bir zekâ faktörüne sahip olduğunu ileri sürmüştür. Spearman’a göre, g faktörü kendini her alanda gösterir. Yani zeki insan tüm konularda zekiliğini gösterir. Bireylerin zekâ ölçeklerinden aldıkları puanlardan da g faktörü sorumludur. Spearman, g faktörüne ek olarak özel faktörlerden söz etmiştir. Bu özel faktörlerin her biri belirli bir yeteneğe karşılık gelir. Özellikleri verilen zeka kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Çoklu zeka kuramı

Üçlü zeka kuramı

Faktör analizi

Spearman faktör kuramı

Cattell faktör kuramı

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.
Zekâya ilişkin faktör kuramlarından ilki, faktör analizi tekniğini de geliştiren Spearman tarafından ortaya konulmuştur. Spearman, her bireyin g faktörü olarak adlandırılan genel bir zekâ faktörüne sahip olduğunu ileri sürmüştür. Spearman’a göre, g faktörü kendini her alanda gösterir. Yani zeki insan tüm konularda zekiliğini gösterir. Bireylerin zekâ ölçeklerinden aldıkları puanlardan da g faktörü sorumludur. Spearman, g faktörüne ek olarak özel faktörlerden söz etmiştir. Bu özel faktörlerin her biri belirli bir yeteneğe karşılık gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Bireysel zeka ölçeği uygulayan bir uzman aşağıda verilen dezavantajlardan hangisini yaşamaz?

Ölçeği uygularken çok zaman harcar.

Ölçeği değerlendirirken çok zaman harcar.

Yalnızca tek bir kişiye uygulayabilir.

Devlet okulları veya ordu gibi kurumlarda uygulayamaz.

Ölçeği dolduran kişilerin yorgunluk ve başka kişisel faktörleri gözleyemeyebilir.

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.
Bir grup zeka testi uygulayacısı ölçeği dolduran kişilerin yorgunluk ve başka kişisel faktörleri gözleyemeyebilir ve ayrıca verdiği yönergelerin ne kadar anlaşıldığından emin olmayabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Sınıfınızda gitar çalmayı kendi kendi öğrenebilen ve tüm telli müzik aletlerini çalabilen bir öğrenciniz olduğunu keşfettiğinizde, öğrencinizi Çoklu Zeka Kuramının hangi zeka bölümüne göre değerlendirirsiniz?

Görsel-uzamsal zeka

Müzikal zeka

İçsel zeka

Kişiler arası zeka

Dilsel zeka

Açıklama:

Zekâ kuramlarını ve zekâ ölçümü çalışmalarını açıklayabileceksiniz.
Zekânın pek çok bağımsız yetenekten oluştuğuna inanan Gardner, kaç tane zekâ olduğunu belirlemenin güç olduğunu söylese de yedi farklı zekâ ayırt etmiştir. Verilen örnekteki öğrenci yedi farklı zeka bölümünden müzikal zekaya göre değerlendirilir.

Doğru Cevap: B

Soru 101

……………………yaklaşım, zihinsel süreçlerle ilgilendiğinden temel zihinsel faaliyetler olan kavramların kullanımı, problem çözme, ve dil bu yaklaşımın içinde ele alınmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Bilişsel

Davranışsal

Duygusal

Psikodinamik

İşlevsel

Açıklama:

Bilişsel yaklaşım, zihinsel süreçlerle ilgilendiğinden temel zihinsel faaliyetler olan kavramların kullanımı, problem çözme ve dil bu yaklaşımın içinde ele alınmaktadır. Bilişsel psikoloji, bireyler arasındaki zihinsel farklılıklara değil, genel/evrensel düzeyde insanın bilişsel/düşünme süreçlerine odaklanır. Bilişsel psikologlar, çeşitli zihinsel performansların nasıl ortaya çıktığını detaylı bir biçimde açıklamaya çalışırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi kavramların İşlevlerinden biri değildir?

Kavramlar sayesinde, dünya insan tarafından anlaşılabilecek ve başa çıkılabilecek hâle gelir.

Kavramlar, yeni yaşantıları anlamlandırmaya olanak verir.

Kavramlar insanların birbirlerini anlamalarını, dolayısıyla iletişim kurmalarını sağlar.

Kavramların belirli bir durumda insanın davranış seçeneklerini belirlemeyi sağlar.

Kavramlar uyarıcıları yorumlayarak onların tepki vermemesini sağlar .

Açıklama:

Kavramların dünyayı basitleştirme, yeni deneyimleri anlamlandırma, iletişim sağlama gibi çok önemli işlevleri vardır. Kavramlar sadece bu tür zihinsel faaliyetleri değil, uyarıcıları yorumlayarak onlara tepki vermeyi de belirler. Bir durumda insanın nasıl davranacağı, büyük ölçüde kişinin, olaya ve duruma ait kavramlaştırmaları tarafından belirlenir.
Kavramlar uyarıcıları yorumlayarak onların tepki vermemesini sağlar .

Doğru Cevap: E

Soru 103

“Kuş” kavramının birkaç özelliği barındırması gerektiği düşünülmesi, kanatlarının olması, uçabilmesi gibi. Yani, bir hayvanın “kuş” olarak tanımlanabilmesi aşağıdaki yollardan hangisine bir örnektir?

Prototip modeli yolu ile

Özellikler modeli yolu ile

Amaç-araçlar analizi yoluyla

Alt amaç analizi yoluyla

İyi örnek modeli yolu ile

Açıklama:

Özellikler modeline göre bir nesnenin, bir canlının, bir kişinin, bir olayın ya da bir niteliğin kavramın içine girmesi için belirli birtakım özellikleri taşıması gerekir. Bazı araştırmacılar, kavramların, bellekte muğlak olmayan bir özellikler dizisi hâlinde saklandığına inanmaktadır. Örneğin “kuş” kavramının birkaç özelliği barındırması gerektiği düşünülebilir: Kanatlarının olması, uçabilmesi gibi. Yani, bir hayvanın “kuş” olarak tanımlanabilmesi için bu özelliklere sahip olması gerekir. Ancak, bu durumda, özellikler modeline göre, uçamadıkları için “devekuşu” ya da “tavuk” kuş olarak tanımlanamayacaktır.
Özellikler modeli ile

Doğru Cevap: B

Soru 104

Zekâya ilişkin faktör kuramlarından ilki, faktör analizi tekniğini de geliştiren…………………….tarafından ortaya konulmuştur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Eysenck

Cattell

Spearman

Terman

Binet

Açıklama:

Zekâya ilişkin faktör kuramlarında Eysenck’in belirttiği üzere zekâ, diğer tüm psikoloji alanlarındaki tartışmalardan daha fazla tartışma içeren bir çalışma alanıdır. faktör analizi tekniğini de geliştiren Spearman tarafından ortaya konulmuştur. Spearman, her bireyin g faktörü olarak adlandırılan genel bir zekâ faktörüne sahip olduğunu ileri sürmüştür. Cattell de faktör analizinden elde edilen kanıtları kullanarak iki tür zekâ saptamıştır: Akıcı zekâ ve kristalleşmiş zekâ. Binet tarafından geliştirilen zekâ ölçeği ABD’de Stanford Üniversitesinde Lewis Terman tarafından Amerikan okul çocuklarına uygulanmak üzere adapte edilmiştir. Binlerce çocuğa uygulanarak ölçek standardize edilmiş ve yaş normları geliştirilmiştir. İlk zekâ ölçeği Fransız Psikolog Alfred Binet tarafından 19. yüzyılın sonlarında geliştirilmiştir. 1881’de Fransız hükûmeti, eğitimi tüm çocuklar için zorunlu hâle getirince, öğretmenlerin sınıflardaki geniş bireysel farklılıklarla başa çıkmasının zor olacağı fark edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 105

……………………zeka daha çok akademik yetenek olarak bilinen özelliğe işaret eder,
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Pratik

Duygusal

Mantık

Analitik

Standart

Açıklama:

Yaratıcı zekâ kuramı psikolog Robert Sternberg tarafından geliştirilmiştir. Sternberg, üçlü zekâ kuramı adı verilen yaklaşımında analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç zekâ türü belirlemiştir. Analitik zekâ, daha çok akademik yetenek olarak bilinen özelliğe işaret eder. Standart zekâ ölçekleriyle en iyi ölçülen bu zekâ türü, insanın problemleri çözmesini ve yeni bilgi edinmesini mümkün kılar. Diğer yandan yaratıcı zekâ, deneyime dayanan, yeni durumlarla başa çıkmayı sağlayan ve problemlere çeşitli olası çözümler üretme yeteneğini içeren bir zekâ türüdür. Genel olarak psikologlar daha çok akademik yetenek olarak anladıkları zekâ ile yaratıcılığı birbirinden ayırırlar. Sternberg için ise yaratıcılık temel bir zekâ türüdür. Sternberg’in üçüncü zekâ türü pratik zekâdır. Bu zekâ türü diğer insanlara, çevrenin gereklerine adapte olmayı sağlayan zekâ türüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir zeka testin Özelliklerinden biri değildir?

Testin kişiye göre standart normları saptanmış olmalı

Testin güvenilirliği (ölçmek istediği niteliğe uygunluk derecesi) yüksek olmalı

Testin geçerliliği (ölçeceği niteliği ölçmesi) yüksek olmalı

Test, yönergesine göre uygulanmalı

Test, uzman kişilerce uygulanmalı ve değerlendirilmelidir.

Açıklama:

Zekânın ve diğer özelliklerin ölçülmesinde doğru ve güvenilir sonuçlar elde edebilmek bazı koşullara bağlıdır. Öncelikle kullanılan test iyi bir test olmalıdır, iyi bir testin özellikleri; Testin, norm grubuna göre standart normları saptanmış olmalı, Testin güvenilirliği (ölçmek istediği niteliğe uygunluk derecesi) yüksek olmalı, Testin geçerliliği (ölçeceği niteliği ölçmesi) yüksek olmalı, Test, farklı kültürde üretilmişse, kültürel standardizanyonu yapılmış olmalı, Test, yönergesine göre uygulanmalı, Test, uzman kişilerce uygulanmalı ve değerlendirilmelidir.
Testin kişiye göre standart normları saptanmış olmalı

Doğru Cevap: A

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi bireysel zeka ölçeklerinin avantajlarından biri değildir?

Kişinin performansına yardımcı olma

Zaman ve mekan açısından maliyetli

Kişiyi yakından gözlemleme

Dil ile ilişkili problemleri saptama

Çevre problemlerini anında tespit etme

Açıklama:

Ölçeğin bireysel olması, ölçeği uygulayan uzmana verilen standart yönlendirme sınırları içinde ölçeği alan kişinin performansına yardımcı olma ve onu yakından gözleme olanağı verir. Böylece, ölçeği uygulayan uzmanlar, dille ilişkili problemler, hastalık ya da iyi aydınlatılmamış veya gürültülü bir test odası gibi performansı bozan faktörleri anında tespit edip, ölçeğin uygulandığı koşulları iyileştirme imkânına sahip olurlar . Bu tür avantajları olan bireysel zekâ ölçeklerinin bazı önemli dezavantajları da vardır. Bir uzmanın bir ölçeği uygulaması 30 ile 90 dakika arasında bir zaman alır. Ayrıca ölçeğin değerlendirilmesi de bir saatlik bir zaman tutar. Dolayısıyla bireysel zekâ ölçeklerinin uygulanması zaman ve emek açısından çok maliyetlidir.
Zaman ve mekan açısından maliyetli

Doğru Cevap: B

Soru 108

Aşağıdakilerden hangi test sözel bölüm bilgi sorularını, basit aritmetik sorularını ve yargı sorularını kapsar?

Binet-Simon Zekâ Ölçeği

Stanford-Binet Zekâ Ölçeği

Grup zeka ölçeği

Wechsler Zekâ Ölçekleri

Ordu Alfa ve Ordu Beta ölçekleri

Açıklama:

Wechsler Yetişkin Zekâ Ölçeği (WYZÖ). Bu ölçek biri sözel ve diğeri performans olmak üzere iki alt ölçekten oluşur. Sözel bölüm bilgi sorularını, basit aritmetik sorularını ve yargı sorularını kapsar. Performans bölümü ise birkaç resmin öykü oluşturacak biçimde dizilmesi, resimdeki eksik parçanın bulunması gibi problemleri kapsar.
Wechsler Zekâ Ölçekleri

Doğru Cevap: D

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Stanford-Binet zeka ölçeğin son versiyonunda ölçümü yapılan dört alandan biri değildir?

Sözel akıl yürütme

Soyut akıl yürütme

Sayısal akıl yürütme

Kısa süreli bellek

Duygusal akıl yürütme

Açıklama:

1986’da gözden geçirilen son versiyonunda ölçek, daha modern ardılları gibi farklı yeteneklerin birleşiminden oluşmaktadır. Bu ölçeğin son versiyonunda ölçümü yapılan dört alan vardır: Sözel akıl yürütme, soyut/görsel akıl yürütme, sayısal akıl yürütme ve kısa süreli bellektir.
Duygusal akıl yürütme*

Doğru Cevap: E

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi, Thurstonun, zekânin oluşturduğu yedi faktörden biri değildir?

Uzamsal yetenek

Algısal hız

Sayısal yetenek

Görsel yetenek

Akıl yürütme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 111

Psikolojinin hangi çalışma alanı gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanmaktadır?

Davranışçı psikoloji

Gelişim psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Sosyal psikoloji

Örgüt psikolojisi

Açıklama:

Bilişselci psikologlar, bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi bir kavramsal hiyerarşi örneği değildir?

Canlı-bitki-gül

Giysi-kışlık giysi-odun

Taşıt-kara taşıtı-otomobil

Evren-Samanyolu galaksisi-yıldızlar

Hayvan-kanatlı hayvan-tavuk

Açıklama:

İnsanlar sadece nesne, canlı ya da olayların özelliklerini bilmekle kalmaz, bunlar arasındaki ilişkileri de bilirler. Zira, kavramlar insan zihninin dünyayı yapılandırılmış hiyerarşiler hâlinde temsil etmelerine izin verir. Örneğin “mutfak sandalyesi”ni kavramsal hiyerarşinin içine yerleştirmek gerekirse en genel kavram “mobilya” olacaktır. Mobilya kavramının altında “masa”, “sandalye”, gardırop”, “koltuk” vb. daha az genel olan kavramlar yer alacaktır. Bir sonraki düzeyde genel “sandalye” kavramı kendi içinde çeşitlenecek, “mutfak sandalyesi”, “yemek masası sandalyesi”, “çalışma odası sandalyesi” gibi alt düzey kavramlar ortaya çıkacaktır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi olasılık içeren kavram arasında yer almaktadır?

Muhabbet kuşu

Güvercin

Leylek

Deve kuşu

Karga

Açıklama:

Bir kavramı bilmek, o kavrama ait olan nesne, canlı ya da olayların ortak özelliklerini bilmek demek olduğundan, bir kavram kullanıldığında bu ortak özelliklerin hepsi birden ifade edilmiş olur. Böylece, kavramlar insanların birbirlerini anlamalarını, dolayısıyla iletişim kurmalarını sağlar. Elbette kavramların temsil ettiği özellikler her zaman bu kadar kesin ve net olmayabilir. Örneğin, kuş kavramına ait olsa da penguen gibi uçamayan kuşlar vardır. Atkinson ve meslektaşları (1995) bu yüzden kavramları klasik kavramlar ve olasılık içeren kavramlar olarak ikiye ayırır. Klasik kavramlar, üyelerinin ortak özelliklerini temsil eden kavramlardır. Olasılık içeren kavramlarsa üyelerinin tüm ortak özelliklerini temsil edemeyebilirler. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

İnsanların kavramları gerçek yaşantıda o kavrama dair pek çok örneğini görmesi ile geliştirdiğini savunan kavram oluşturma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

İyi örnek modeli

Özellikler modeli

Prototip modeli

Kötü örnek modeli

Simge modeli

Açıklama:

Bazı psikologlar insanların, kavramları prototip gibi soyut yapılarla değil, gerçek yaşantıda o kavrama dair pek çok örneği görmekle geliştirdiklerine inanmaktadır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 115

I- Amacı alt amaçlara bölmek
II- Problemin zihinsel olarak temsil edilmesi
III- Amacı belirlemek
IV- Alt amaçlara ulaşmaya dönük problem çözme stratejilerini seçmek
Yukarıda verilen problem çözüm sürecine yönelik aşamalar sıralandığında aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?

I-II-III-IV

II-I-III-IV

IV-III-I-II

III-I-IV-II

II-III-I-IV

Açıklama:

Ne tür problem olursa olsun, problem çözüm süreci belli aşamaları içerir. İlk aşama problemin zihinsel olarak temsil edilmesi, yani anlaşılmasıdır. İkinci aşama, amacı belirlemek; üçüncü aşama ise amacı alt amaçlara bölmektir. Son aşama alt amaçlara ulaşmaya dönük problem çözme stratejilerini seçmek ve uygulamaktır. Burada problemin zihinde temsil edilmesine ve problem çözümünde kullanılan stratejilere odaklanılmıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 116

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Covid-19 ile savaşmak için diğer ülkelerden farklı ve özgül problem çözme stratejileri oluşturmuştur. Problem çözme stratejileri arasında yer alan bu stratejiye ne ad verilmektedir?

İşleve takılma

Uzmanlık

Kestirmeler

Zihinsel kurulum

Algoritmalar

Açıklama:

Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır. Algoritma, eğer doğru kullanılırsa problemin çözümüne ulaşmamak imkânsızdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 117

Dil ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir dildeki ses ya da işaretlerin anlamı vardır.

Dil basit bir bilişsel süreçtir.

Dil bulunulan yere bağlı olarak gerçekleşen bir bilişsel süreç değildir.

Ciddi bir nörolojik bozukluk olmadığı sürece tüm insanlar dili öğrenir.

Dilin sembolik olması bilgiyi bir kuşaktan diğerine aktarmayı sağlar.

Açıklama:

Dilin, onu evrim basamağının daha altında yer alan hayvanların iletişim sistemlerinden ayıran pek çok yanı vardır. Birincisi dilin anlamlılığıdır. Bu, dildeki ses ya da işaretlerin bir anlamı olduğuna işaret eder. Sözcükler eylemler, nesneler ve fikirler için sembol olarak işlev görürler. İkincisi dilin sonsuz yaratıcılık özelliğinin olması ya da olağanüstü bir esnekliğe sahip olmasıdır. Sözcükler çok değişik biçimlerde kombine edilebilir. Dille ifade edebileceklerimiz neredeyse sınırsızdır. Üçüncüsü dil, bulunulan yere bağlı olarak gerçekleşen bir bilişsel süreç değildir. İnsanların başka zaman ve yere ilişkin olay ve nesneler hakkındaki bilgiyi birbirlerine iletme kapasiteleri vardır. Dilin sembolik olmasına dayanan bu kapasite, bilgiyi bir insandan diğerine, bir kuşaktan diğerine aktarmayı mümkün kılar. Böylece, insanlığa ait bilgi birikir. Son olarak dil olağanüstü karmaşık bir bilişsel süreçtir ama insanların dili kullanmaları için özel olarak eğitim almaları gerekmez. Ciddi bir nörolojik bozukluk olmadığı sürece, tüm insanlar dili öğrenirler. Bazı. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

20. Yüzyılın ilk yarısında zekanın temel bileşenlerini bir istatistik tekniğini kullanarak belirlemeye çalışan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Modern zekâ kuramı

Çoklu zekâ kuramı

Faktör kuramları

Triarşik zekâ kuramı

Üç boyutlu zekâ kuramı

Açıklama:

20. yüzyılın ilk yarısında Spearman, Thurstone ve Burt gibi kuramcılar zekânın temel bileşenlerini faktör analizi olarak bilinen bir istatistik tekniğini kullanarak belirlemeye çalıştılar. Bu ve diğer araştırmacılar, zekâyı birden fazla faktörün oluşturduğunu iddia etmişlerdir. Zekâyı oluşturan kaç zihinsel yeteneğin, diğer bir deyişle kaç faktörün olduğu kuramdan kurama değişir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Akademik yetenek olarak bilinen özelliğe işaret eden zeka türü aşağıdakilerden hangisidir?

Müzik zekâsı

Kişiler arası zekâ

Yaratıcı zekâ

Analitik zekâ

Pratik zekâ

Açıklama:

Diğer bir çoklu zekâ kuramı psikolog Robert Sternberg tarafından geliştirilmiştir. Sternberg, üçlü zekâ kuramı adı verilen yaklaşımında analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç zekâ türü belirlemiştir. Analitik zekâ, daha çok akademik yetenek olarak bilinen özelliğe işaret eder. Standart zekâ ölçekleriyle en iyi ölçülen bu zekâ türü, insanın problemleri çözmesini ve yeni bilgi edinmesini mümkün kılar. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi geliştirilen ilk zekâ ölçeğidir?

Binet-Simon Zekâ Ölçeği

Anadolu Sak Zekâ Ölçeği

Wechsler Zekâ ölçekleri

Stanford-Binet Zekâ Ölçeği

Leither Zekâ Ölçeği

Açıklama:

Bugünkülere benzer ilk zekâ ölçeği Fransız Psikolog Alfred Binet tarafından 19. yüzyılın sonlarında geliştirilmiştir. 1881’de Fransız hükûmeti, eğitimi tüm çocuklar için zorunlu hâle getirince, öğretmenlerin sınıflardaki geniş bireysel farklılıklarla başa çıkmasının zor olacağı fark edilmiştir. Hükûmet Binet’den diğerlerine göre daha yavaş öğrenen çocukları ayırt etmesini isteyince, Binet meslektaşı Simon ile 1905’te bir zekâ ölçeği geliştirmiştir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 121

Aşağıda verilmiş olan "Bilişsel Psikolojinin"doğasına yönelik yargılardan hangisi doğrudur?

Bu alandaki çalışmalar, zihinsel geriliği olan çocukların ayırt edilmesi içindir.

Bireylerin entelektüel yeteneklerinin olabildiğince kesin bir biçimde betimlemek amacındadır.

Bireylerin zihinsel yetenekleri açısından farklılaştığı düşünüldüğü için, bu farklılıkların ölçümüne odaklanır.

Çeşitli zihinsel performansların nasıl ortaya çıktığını detaylı bir biçimde açıklamaya çalışırlar.

Bilişsel psikoloji ve zeka çalışmaları birbirlerinden beslenir.

Açıklama:

Zeka çalışmaları, bireysel farklılıklar psikolojisinin bir parçasıdır. Bireylerin zihinsel yetenekleri açısından farklılaştığı düşünüldüğü için, bu farklılıkların ölçümüne ve bu farklılıkların nasıl ortaya çıktığına odaklanılmıştır. Bu alandaki çalışmalar, zihinsel geriliği olan çocukların ayırt edilmesi, personel seçimi gibi pratik nedenlerden dolayı bireylerin entelektüel yeteneklerinin olabildiğince kesin bir biçimde betimlemek amacıyla başlamıştır. Oysa bilişsel psikoloji, bireyler arasındaki zihinsel farklılıklara değil, genel/evrensel düzeyde insanın bilişsel/düşünme süreçlerine odaklanır. Bilişsel psikologlar, çeşitli zihinsel performansların nasıl ortaya çıktığını detaylı bir biçimde açıklamaya çalışırlar. Çalışma konuları çakışsa da bu iki alanın birbirlerinden beslendiklerini söylemek zordur

Doğru Cevap: D

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi kavramların işleyişine dair yanlış bir yargıdır?

Kavramlar, yeni yaşantıları anlamlandırmaya olanak verir.

Kavramlar, insanların iletişim kurmalarını sağlar.

Kavramların belirli bir durumda insanın davranış seçeneklerini belirleme işlevi de vardır.

Kavramlar, uyarıcıları yorumlayarak onlara tepki vermeyi de belirler

Kavramlar bir durumda öğrenileni diğer durumlara aktarmaya olanak veremedikleri için dünyayı zorlaştırır.

Açıklama:

Kavramlar bir durumda öğrenileni diğer durumlara aktarmaya olanak verdikleri için dünyayı basitleştirir.

Doğru Cevap: E

Soru 123

Hangi kavram oluşturma modeli o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır?

Özellikler modeli

İyi örnek modeli

Prototip modeli

Olasılık modeli

Klasik kavramlar

Açıklama:

Prototip modeli, o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır.

Doğru Cevap: C

Soru 124

Bir problemi çözüme olasılığı ve problem çözümünün hızını etkileyen en önemli faktör nedir?

Probleme ilişkin bir bakış açısı geliştirmek, problemi anlamaktır.

Probleme ait zihinsel temsilin parçalarının birbirine anlamlı şekilde bağlı olmasıdır

Problemin zihinsel temsiline ilişkin ögelerin, dış dünyadaki problemin ögelerine
denk düşmesidir

Probleme uygulanacak ardalan bilgilerinin edinilmiş olmasıdır

Problem çözme stratejilerini seçmek ve uygulamaktır

Açıklama:

Probleme çözüm bulma olasılığını ve problem çözümünün hızını etkileyen en önemli faktör problemi anlamaktır. Problemi anlamak, büyük ölçüde probleme ilişkin bir bakış açısı geliştirmek anlamına gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Amaca ulaşmayı engelleyen en önemli faktörü saptamayı ve onu ortadan kaldırmak için gerekli araçları bulmayı içeren problem çözme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Araçlar ve amaçlar analizi

Geriye doğru çalışma

Alt amaç analizi

Anagram

Algoritmalar

Açıklama:

Araçlar ve amaç analizi adı verilen bu analiz, amaca ulaşmayı engelleyen en önemli faktörü saptamayı ve onu ortadan kaldırmak için gerekli araçları bulmayı içerir

Doğru Cevap: A

Soru 126

Nesneleri adları ya da tanıdık işlevleri dışında başka bir bağlamda düşünememe eğilimi problem çözümünü etkileyen hangi faktördür?

Zihinsel kurulum

İşleve takılma

Uzmanlık

Kestirmeler

Algoritmalar

Açıklama:

İşleve takılma, problem çözümünü olumsuz engelleyen faktörlerden biridir.nesneleri adları ya da tanıdık işlevleri dışında başka bir bağlamda düşünememe eğilimini ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 127

Zekayı yedi faktörün oluşturduğunu ileri sürmüş ve bu yedi faktörü içeren Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği adını verdiği bir ölçek oluşturmuş olan kimdir?

Spearman

Burt

Cattell

Thurstone

Whorf

Açıklama:

Thurstone, zekayı yedi faktörün oluşturduğunu ileri sürmüş ve bu yedi faktörü içeren Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği adını verdiği bir ölçek oluşturmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi Robert Sternberg'in üçlü zeka kuramı adı verilen yaklaşımına göre "analitik zeka"nın tanımıdır?

Deneyime dayanan, yeni durumlarla başa çıkmayı sağlayan ve problemlere çeşitli olası çözümler üretme yeteneğini içeren bir zekâ türüdür

Çevrenin gereklerine adapte olmayı sağlayan zekâ türüdür.

Standart zekâ ölçekleriyle en iyi ölçülen, insanın problemleri çözmesini ve yeni bilgi edinmesini mümkün kılan zekâ türüdür.

Bu zeka türü, insanın çeşitli biçimlerde düşünmesine izin veren bir potansiyeldir

Mantıksal akıl yürütme kapasitesidir.

Açıklama:

Sternberg, üçlü zekâ kuramı adı verilen yaklaşımında analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç zekâ türü belirlemiştir. Analitik zekâ, daha çok akademik yetenek olarak bilinen özelliğe işaret eder. Standart zekâ ölçekleriyle en iyi ölçülen bu zekâ türü, insanın problemleri çözmesini ve yeni bilgi edinmesini mümkün kılar. Diğer yandan yaratıcı zekâ, deneyime dayanan, yeni durumlarla başa çıkmayı sağlayan ve problemlere çeşitli olası çözümler üretme yeteneğini içeren bir zekâ türüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 129

1986'da gözden geçirilen, son versiyonunda farklı yeteneklerin birleşiminden oluşan ve sözel akıl yürütme, soyut / görsel akıl yürütme sayısal akıl yürütme ve kısa süreli bellek gibi ölçümü yapılan dört alanı kapsayan zeka ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Binet - Simon Zeka ölçeği

Stanford - Binet Zeka ölçeği

Wechsler Yetişkin Zeka ölçeği

Wechsler Çocuklar için zeka ölçeği

Stern'in zeka indeksi

Açıklama:

1986’da gözden geçirilen son versiyonunda ölçek, daha modern ardılları gibi
farklı yeteneklerin birleşiminden oluşmaktadır. Bu ölçeğin son versiyonunda ölçümü yapılan dört alan vardır: Sözel akıl yürütme, soyut/görsel akıl yürütme,
sayısal akıl yürütme ve kısa süreli bellek

Doğru Cevap: B

Soru 130

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi "Grup Zeka Ölçeklerinin" uygulanmasının dezavantajlarından biri değildir?

Testi uygulayan uzman ölçeği dolduran kişinin özel durumu varsa gözle -yemeyebilir

Testi uygulayan kişi verdiği yönergenin ne kadar anlaşıldığından emin olamayabilir

Teste aşina olmayan bireylerin performanslarının daha düşük çıkma ihtimali vardır.

Grup zeka ölçeklerinin sonucu, bir çocuğun özel yetenek ve becerilerini yansıtamayabilir

Grup zeka ölçeklerinin zaman ve emek maliyeti düşüktür

Açıklama:

Grup zekâ ölçeklerinin zaman ve emek maliyetleri bireysel zekâ ölçeklerine göre çok daha azdır ama bu ölçeklerin de birtakım dezavantajları vardır. Grup zekâ ölçeğini uygulayan uzman, ölçeği dolduran kişilerin yorgunluk ve başka kişisel faktörleri gözle yemeyebilir ve ayrıca verdiği yönergelerin ne kadar anlaşıldığından emin olmayabilir. Bireysel uygulamaya göre, grup uygulamalarında, ölçeğe aşina olmayan bireylerin performanslarının daha düşük çıkma ihtimali vardır (Morris, 2002).
En iyi durumda, zekâ ölçeği bir çocuğun zihinsel yetenekleri açısından bilgi alınabilecek sadece bir kaynaktır. IQ gibi sayılar çocuğun özel yetenek ve becerilerini yeterince yansıtamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 131

Zihinsel süreçlerle ilgilendiğinden temel zihinsel faaliyetler olan kavramların kullanımı, problem çözme ve dil kavramları yer alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Bilişsel yaklaşım

Psikodinamik yaklaşım

Psikososyal yaklaşım

Davranışcı yaklaşım

Gestalt yaklaşımı

Açıklama:

Bilişsel yaklaşım, zihinsel süreçlerle ilgi- lendiğinden temel zihinsel faaliyetler olan kavramların kullanımı, problem çözme ve dil bu yaklaşımın içinde ele alınmaktadır.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Bir nesnenin bir kavramın altına yerleştirilmesine ne ad verilmektedir?

Hiyerarşi

Kategorileşme

Tabakalama

Şema

Uyumsama

Açıklama:

Kategorileştirme kavramla yakından ilişkilidir. Bir nesne, bir kavram altına yerleştirildiğinde kategorileştirilmiş olur.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayandığı modeldir?

Özellikler modeli

İyi örnek modeli

Prototip modeli

Deneme modeli

Katarsis modeli

Açıklama:

Prototip modeli, o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır. Prototip bir tür idealize edilmiş kavram biçimidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 134

Probleme ait zihinsel temsilin parçalarının birbirine anlamlı şekilde bağlı olması
Problemin zihinsel temsiline ilişkin ögelerin, dış dünyadaki problemin ögelerine denk düşmesi
Probleme uygulanacak ardalan bilgilerinin edinilmiş olması

Yukarıda sıralanan basamaklar problem çözmenin hangi aşamasıyla ilişkilidir?

Kestirme

Algoritma

Uzmanlık

Problemin zihinsel temsili

Problem çözümünü etkileyen faktörler

Açıklama:

Probleme çözüm bulma olasılığını ve problem çözümünün hızını etkileyen en önemli faktör problemi anlamaktır. Problemi anlamak, büyük ölçüde probleme ilişkin bir bakış açısı geliştirmek anlamına gelir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 135

Belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yolları olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kestirme

Uzmanlık

Zihinsel kurulum

İşleve takılma

Algoritma

Açıklama:

Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Bir dilin o dildeki ses ya da işaretlerin bir anlamı olduğuna işaret eden özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Dilin anlamlılığı

Semantik

Sonsuz yaratıcılık

Dilin sembolik yapısı

Morfoloji

Açıklama:

Dilin anlamlılığı dildeki ses ya da işaretlerin bir anlamı olduğuna işaret eder. Sözcükler eylemler, nesneler ve fikirler için sembol olarak işlev görürler.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 137

Spearman, Thurstone ve Burt gibi kuramcıların savunduğu zeka kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Yapı kuramları

Faktör kuramları

Modern zeka kuramları

Teolojik zeka kuramları

Pratik zeka kuramları

Açıklama:

20. yüzyılın ilk yarısında Spearman, Thurstone ve Burt gibi kuramcılar zekânın temel bileşenlerini faktör analizi olarak bilinen bir istatistik tekniğini kullanarak belirlemeye çalıştılar. Bu ve diğer araştırmacılar, zekâyı birden fazla faktörün oluşturduğunu iddia etmişlerdir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 138

Kalıtım ve çevrenin zekâ üzerinde birbirinden bağımsız etki yapmadığını ileri süren araşatırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Weschler

Binet

Eysenck

Green

Bandura

Açıklama:

Eysenck (2004), kalıtım ve çevrenin zekâ üzerinde birbirinden bağımsız etki yapmadığını ileri sürer. Ona göre, bu iki faktör farklı biçimlerde birlikte etki gösterirler.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi grup zeka testlerine örnek olarak gösterilebilir?

Stanford-Binet

Weschler

Alfred-binet

Ordu Alfa

ASİS

Açıklama:

1. Dünya Savaşı sırasında Robert Yerkes’in başkanlığını yaptığı kırk kişilik bir psikologlar grubu, grup zekâ ölçeği geliştirmek için çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar sonucunda Ordu Alfa ve Ordu Beta ölçekleri ortaya çıkmıştır.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 140

Stanford-Binet zeka testine göre normal IQ kaç puandır?

100

Açıklama:

Stanford-Binet zeka testine göre normal şartlarda zihinsel yaş kronolojik yaşa eşitse IQ 100 olacaktır.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 141

Aşağıdakilerden hangisi kavramsal hiyerarşinin içinde genel kavramdır?

Tatlı kaşığı

Yemek sandalyesi

Yemek masası

Su bardağı

Mutfak eşyası

Açıklama:

Kavramlar insan zihninin dünyayı yapılandırılmış hiyerarşiler halinde temsil etmelerine izin verir. “Su bardağı”, daha genel bardak kavramının bir üyesidir. “Bardak”, diğer kavramlarla (tabak, çatal-kaşık gibi) birlikte “mutfak eşyaları” genel kavramının bir üyesidir
Mutfak eşyası

Doğru Cevap: E

Soru 142

Özellikler modeline göre aşağıdakilerden hangisi kuş olarak tanımlanmaz?

Serçe

Kartal

Tavuk

Atmaca

Martı

Açıklama:

“Kuş” kavramının birkaç özelliği barındırması gerektiği düşünülebilir: Kanatlarının olması, uçabilmesi gibi. Yani, bir hayvanın “kuş” olarak tanımlanabilmesi için bu özelliklere sahip olması gerekir. Ancak, bu durumda, özellikler modeline göre, uçamadıkları için “devekuşu” ya da “tavuk” kuş olarak tanımlanamayacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 143

Çocuğa köpeği göstererek, “bu köpek” denildiğinde , çocuk köpek kavramını öğrenir, kediyi gösterip “bu köpek” diyen çocuğa, “Hayır, bu köpek değil. Bu bir kedi” cevabı verildiğinde kedi kavramını öğrenen bir çocuk, hayvan kavramlarını aşağıdaki yollardan hangisiyle oluşturmuştur?

Prototip modeli ile

Özellikler listesi yolu ile

Amaç-araçlar analizi yoluyla

Alt amaç analizi yoluyla

İyi örnek modeli ile

Açıklama:

Rathus’un (2008) belirttiği gibi çocuğa köpeği göstererek, “bu köpek” derseniz, çocuk köpek kavramının olumlu bir örneğini öğrenmiş olacaktır. Bir dahaki sefere kediyi gösterip “bu köpek” diyen çocuğa, “Hayır, bu köpek değil. Bu bir kedi” cevabı verildiğinde hem köpek kavramını olumsuzlamış hem de başka bir kavramın olumlu örneği verilmiş olur. Bu iyi örnek modeli için güzel bir örnektir.
İyi örnek modeli ile

Doğru Cevap: E

Soru 144

Tolgaya sınavda bir dairenin çevresinin ölçüsü verilmiş ve bu dairenin çapı sorulmuştur. Tolga pi sayısının bir dairenin çevresinin çapına bölümün verdiğini bildiği için bu problemi doğru çözmüştür. Tolga hangi problem çözme stratejisini kullanmıştır?

Kestirmeler

Alt amaç analizi

Algoritmalar

Amaç-araçlar analizi

Zihinsel kurulum

Açıklama:

Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır. Algoritma, eğer doğru kullanılırsa problemin çözümüne ulaşmamak imkansızdır. Matematikteki Pisagor formülü algoritmalara bir örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 145

Ceren sınava girmiştir. Sınavda saçlarını toplamak istemiştir ama yanında toka olmadığı için bir kalem yardımıyla saçlarını toplamıştır. Ceren’in bu davranışı, problem çözümünde hangi engeli ortadan kaldırmıştır?

İşleve takılma

Problemi tek bakış açısından görme

Zihinsel kurulum

Algoritma

Kestirme

Açıklama:

İşleve takılma da nesneleri adları ya da tanıdık işlevleri dışında başka bir bağlamda düşünememe eğilimini ifade eder. Bu eğilim, zihinsel kurulum gibi nesneleri değişik şekillerde kullanarak problem çözmeyi engeller.

Doğru Cevap: A

Soru 146

Whorf ’un dilin düşünceyi etkilediği fikri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Zihinsel yeteneğin zekayı oluşturduğu

Dilin anlamlılığı

Etkili iletişim

Dilsel görececilik hipotezi

Sonsuz yaratıcılık özelliği

Açıklama:

Hopi yerlilerinin uçan nesneler için sadece iki sözcükleri vardır: biri kuşlar için ve diğeri havada uçan her şey için. Tüm renkleri sadece iki ya da üç sözcükle ifade eden toplumlar vardır. Whorf, Hopi yerlilerinin diline “zamansız dil “adını vermiştir çünkü diğer dillerin aksine, bu dilde konuşurken geçmiş, gelecek ya da şimdiki zamanın ayırt edilmediğini ifade etmiştir. Whorf ’un dilin düşünceyi böyle etkilediği fikri dilsel görececilik hipotezi olarak bilinir
Dilsel görececilik hipotezi

Doğru Cevap: D

Soru 147

Zekaya ilişkin faktör kuramlarından ilki, faktör analizi tekniğini ortaya koyan bilim adamı kimdir?

Spearman

Thurstone

Cattell

Gardner

Terman

Açıklama:

Zekâya ilişkin faktör kuramlarından ilki, faktör analizi tekniğini de geliştiren Spearman tarafından ortaya konulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 148

Aşağıdakilerden hangisi Binet-Simon Zeka Ölçeği ile ilgili doğrudur?

Amerikan okul çocuklarına uygulanmak üzere uyarlanmıştır.

Bugünkülere benzer ilk zeka ölçeğidir.

Zeka indeksi, zihinsel yaşın kronolojik yaşa oranının 100 ile çarpılması sonucunda elde edilir.

Bu ölçek biri sözel ve diğeri performans olmak üzere iki alt ölçekten oluşur.

Çocuklar için ayrı ölçek geliştirmiştir

Açıklama:

Bugünkülere benzer ilk zeka ölçeği Fransız Psikolog Alfred Binet tarafından 19. yüzyılın sonlarında geliştirilmiştir.
Bugünkülere benzer ilk zeka ölçeğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 149

Stanford-Binet Zeka Ölçeğinin son versiyonunda aşağıdakilerden hangisi ölçülmez?

Sözel akıl yürütme,

Soyut/görsel akıl yürütme

Sayısal akıl yürütme

Performans

Kısa süreli bellek

Açıklama:

Stanford-Binet Zekâ Ölçeğinin son versiyonunda ölçümü yapılan dört alan vardır:
Sözel akıl yürütme,
Soyut/görsel akıl yürütme,
Sayısal akıl yürütme,
Kısa süreli bellek
Performans

Doğru Cevap: D

Soru 150

Aşağıdakilerden hangisi Wechsler Zeka Ölçekleri ile ilgili yanlış bilgi içerir?

Performans bölümü birkaç resmin öykü oluşturacak biçimde dizilmesini içerir.

Bu ölçek fazlaca sözel yetenek soruları içerir.

Performans bölümü resimdeki eksik parçanın bulunmasını içerir.

Sözel bölüm basit aritmetik sorularını içerir.

Sözel bölüm yargı sorularını içerir.

Açıklama:

1939’da David Wechsler yeni bir zekâ ölçeği geliştirdi. Çünkü Stanford-Binet ölçeğinin fazlaca sözel yeteneğe dayandığını ve bunun yetişkinler için uygun olmadığını düşünüyordu.
Bu ölçek biri sözel ve diğeri performans olmak üzere iki alt ölçekten oluşur. Sözel bölüm bilgi sorularını, basit aritmetik sorularını ve yargı sorularını kapsar. Performans bölümü ise birkaç resmin öykü oluşturacak biçimde dizilmesi, resimdeki eksik parçanın bulunması gibi problemleri kapsar
Bu ölçek fazlaca sözel yetenek soruları içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 151

'.......... .......... o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır.' İfadeyi tamamlayan seçenek hangisidir?

Bilişsel yaklaşım

İyi Örnek Modeli

Özellikler Modeli

Prototip modeli

Zihinsel Kurulum

Açıklama:

Rosch, en doğal görünen kavramların bile bellekte bir özellikler listesi hâlinde saklanmadığını öne sürmüş ve bunun yerine kavramların prototipler aracılığıyla oluşturulduğunu iddia etmiştir. Prototip modeli, o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır. Prototip bir tür idealize edilmiş kavram biçimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 152

'............... belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır.' İfadeyi tamamlayan seçenek hangisidir?

Algoritmalar

Anagramlar

Kestirmeler

Kavramlar

Uzmanlıklar

Açıklama:

Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır. Algoritma, eğer doğru kullanılırsa problemin çözümüne ulaşmamak imkânsızdır. Matematikteki Pisagor formülü algoritmalara bir örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 153

Nesneleri adları ya da tanıdık işlevleri dışında başka bir bağlamda düşünememe eğilimine ne denir?

Algoritmalar

Bellek

Duncker mum problemi

İşleve takılma

Uzamsal yetenek

Açıklama:

İşleve takılma, problem çözümünü olumsuz engelleyen faktörlerden biridir. Elinizde bir kıskaç olduğunu düşünün. Sizce bu kıskaç nesneleri tutmaya yarayan bir alet mi, kâğıtların üstüne konan ağırlık mı, yoksa bir silah mı? Kıskaç bunların hepsi olabilir ama hemen herkes deneyimlerinden ötürü nesneleri tutmaya yarayan alet olduğunu düşünmeye eğilimlidir. İşleve takılma da örnekte görüldüğü gibi nesneleri adları ya da tanıdık işlevleri dışında başka bir bağlamda düşünememe eğilimini ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 154

Wittgenstein’ın “Benim dilimin sınırları, benim dünyamın sınırlarıdır.” sözü, dilin hangi psikolojik çalışma alanı ile ilişkisini vurgulamaktadır?

Algoritmalar

Biliş

Kategori

Problem çözme

Zekâ

Açıklama:

Psikologlar çok uzun süreden beri dil ve biliş arasında nasıl bir ilişki olduğunu tartışmaktadır. Bazı psikologlar dilin, insanların ne düşündüğünü ve nasıl düşündüğünü belirlediğini iddia ederler. Aynen ünlü filozof Wittgenstein’ın dediği gibi “Benim dilimin sınırları, benim dünyamın sınırlarıdır.”.

Doğru Cevap: B

Soru 155

Aynı testin veya eşdeğerinin aynı grup üzerine yeniden uygulandığında yaklaşık aynı değeri vermesine ne denir?

Testin geçerliliği

Testin güvenilirliği

Testin norma dayalı olması

Testin kültürel standardizasyonunun yapılmış olması

Testin yönergeye göre uygulanması

Açıklama:

İyi bir testin ikinci özelliği güvenilir olmasıdır. Testin güvenilirliği, aynı testin veya eşdeğerinin aynı grup üzerine yeniden uygulandığında yaklaşık aynı değeri vermesi demektir. İki uygulama arasında aynı sonucu almak, yani % 100 lük bir güvenilirlik yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 156

Testin neyi ölçmek amacıyla hazırlanmışsa o niteliği ölçmesine ne ad verilir?

Testin geçerliliği

Testin güvenilirliği

Testin standardizasyonu

Testin norm grubuna dayalı olması

Testin, yönergesine göre uygulanması

Açıklama:

Geçerlilik; testin, neyi ölçmek amacıyla hazırlanmışsa o niteliği ölçmesidir. Test, zekâ testi olarak hazırlanmışsa zekâyı, kişilik testi olarak hazırlanmışsa kişiliği ölçmelidir. Psikolojik nitelikleri ölçmek üzere hazırlanan testler, % 100 bir geçerlilikle ölçmek istediği niteliği ölçemez.

Doğru Cevap: A

Soru 157

Kuş kavramı prototipine en uygun örnek seçeneklerden hangisidir?

Devekuşu

Ördek

Pelikan

Penguen

Serçe

Açıklama:

Prototip modeli, o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır. Prototip bir tür idealize edilmiş kavram biçimidir. Prototip kavramı bunun yanı sıra, tanımı gereği o kavramı oluşturan diğer örneklerin prototip kadar özellik göstermeyebileceğini ama, hâlâ onların da aynı kavram içinde düşünülmesi gerektiğini ima eder. Bu da neden bazı örneklerin diğerlerinden daha fazla kavramı temsil etme gücüne sahip olduğunu açıklar. Kuş kavramına bir örnek istendiğinde kaç kişi “devekuşu” der? Kuş dendiğinde ilk akla gelenlerin serçe, bülbül vb. olması tesadüf değildir. Bu kuşlar, kuş kavramının ptototipine devekuşundan ya da mesela pelikandan daha yakındırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 158

Kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulmasına yani bir tür idealize edilmiş kavram biçimine ne ad verilir?

Algoritma

Analitik

Bellek

Kestirme

Prototip

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 159

Çocukların meyve, sebze, renk ve pek çok hayvan kavramını hangi kavram oluşturma modeliyle öğrendiğini gözlemleyebiliriz?

İyi Örnek Modeli

Kavram Kazanımı Modeli

Mekanik Evren Modeli

Özellikler Modeli

Prototip Modeli

Açıklama:

Bazı psikologlar insanların, kavramları prototip gibi soyut yapılarla değil, gerçek yaşantıda o kavrama dair pek çok örneği görmekle geliştirdiklerine inanmaktadır. Çocukların meyve, sebze, renk ve pek çok hayvan kavramını bu yolla öğrendiği kolaylıkla gözlenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 160

Seçeneklerden hangisi problem çözmenin alt amaçlarından biri değildir?

Problemin zihinsel olarak temsil edilmesi

Amacı belirlemek

Amacı alt amaçlara bölmek

Alt amaçlara ulaşmaya dönük problem çözme stratejilerini seçmek ve uygulamak

Dilin düşünceyi şekillendirmesi

Açıklama:

Ne tür problem olursa olsun, problem çözüm süreci belli aşamaları içerir. İlk aşama problemin zihinsel olarak temsil edilmesi, yani anlaşılmasıdır. İkinci aşama, amacı belirlemek; üçüncü aşama ise amacı alt amaçlara bölmektir. Son aşama alt amaçlara ulaşmaya dönük problem çözme stratejilerini seçmek ve uygulamaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 161

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel psikoloji ile ilgili doğru bir ifadedir?

Bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar

Bilişsel süreçleri keşfetmek için içe bakış yöntemini kullanırlar

Bilişsel süreçleri keşfetmek için çocuğun erken gelişim dönemlerine odaklanırlar

Bilişsel süreçleri keşfetmek için anne-çocuk etkileşimine odaklanırlar

Bilişsel süreçleri keşfetmek için kültürel arketipleri incelerler

Açıklama:

Bilişsel psikoloji, bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar

Doğru Cevap: A

Soru 162

Aşağıdakilerden hangisi kavramların işlevleriyle ilgili yanlış bir ifadedir?

Kavramlar bir durumda öğrenileni diğer durumlara aktarmaya olanak verirler

Kavramlar kaotik bir dünyayla uğraşmak için çok sayıda bilgiyi başa çıkılabilir birimlere bölerek yaparlar.

Bir kavramı bilmek, o kavrama ait olan nesne, canlı ya da olayların ortak özelliklerini bilmek demektir.

Kavramların belirli bir durumda insanın davranış seçeneklerini belirleme işlevi vardır.

Bir kavramı bilmek o kavrama ilişkin nesne, canlı ya da olayların özelliklerini bilmeyi gerektirmez

Açıklama:

Bir kavramı bilmek ıo kavrama ilişkin, nesne, olay ya da canlıy ailişkin ortak özellikleri bilmeyi getirmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 163

Zekâ testlerinin değerlendirilmesinde, doğru ve güvenilir sonuçlar elde edebilmek için testin hangi özelliklere sahip olması gerekir?

Testin güvenilirliği yüksek olmalı, kültürel standardizasyon yapılmış olmalı ve test yönergesine göre uygulanmalı.

Testin, norm grubuna göre standart normları saptanmış olmalı, geçerliliği yüksek olmalı ve uzman kişilerce uygulanmalı.

Testin, geçerliliği yüksek olmalı, farklı kültürlerde üretilmişse kültürel standardizasyon yapılmalı ve güvenilirliği düşük olmalı.

Test, uzman kişilerce uygulanmalı, testin norm grubuna göre standart normları saptanmış olmalı ve yönergeye uygunluk sağlanmamalıdır.

Testin geçerliliği yüksek olmalı, kültürel standardizasyon yapılmış olmalı ve güvenilirliği düşük olmalıdır.

Açıklama:

Zekâ Testlerinin Değerlendirilmesi
Zekânın ve diğer özelliklerin ölçülmesinde
doğru ve güvenilir sonuçlar elde edebilmek bazı
koşullara bağlıdır. Öncelikle kullanılan test iyi bir
test olmalıdır, iyi bir testin özellikleri;
a. Testin, norm grubuna göre standart normları
saptanmış olmalı,
b. Testin güvenilirliği (ölçmek istediği niteliğe
uygunluk derecesi) yüksek olmalı,
c. Testin geçerliliği (ölçeceği niteliği ölçmesi)
yüksek olmalı,
d. Test, farklı kültürde üretilmişse, kültürel
standardizanyonu yapılmış olmalı,
e. Test, yönergesine göre uygulanmalı,
f. Test, uzman kişilerce uygulanmalı ve değerlendirilmelidir.

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecini betimleyen kavramdır?

Öğrenme

Öğretim

Eğitim

Yaşam boyu öğrenme

Davranış değişikliği

Açıklama:

Bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecine öğrenme denir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi öğrenme psikolojisinde öğrenmenin doğasını açıklamakta yer almayan bir açıklamadır?

Doğuştan gelen refleksler ve içgüdüler de öğrenme olarak kabul edilir.

Öğrenme yaşantı sonucu ortaya çıkan kalıcı değişikliktir.

Uyku durumu, yorgunluk sonucu gelişen davranışlar öğrenilmiş davranışlar değildir.

Öğrenmeye bağlı gelişen davranışlar bilinçli tepkiler olarak ele alınır.

Öğrenme sürecinde ele alınan öğrenme ve performans aynı şeyler değildir.

Açıklama:

Doğuştan gelen refleksler ve içgüdüler öğrenme olarak ele alınmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi öğrenilmiş bir davranıştır?

Üşüyünce vücut tüylerinin dikleşmesi

Aşırı bir ışık karşısında gözlerin kapanması

Acıktığında yiyecek arama

İstediği nesneyi elde etmek için rica ederek isteme

Aşırı sıcakta terleme

Açıklama:

Bireyin ulaşmak istediği nesneyi elde etmek için rica ederek istemesi öğrenilmiş bir davranışa örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi tüm davranışların koşullamalar yoluyla öğrenildiğini savunan öğrenme kuramıdır?

Davranışçı kuram

Psikodinamik kuram

Psikoanaliz kuramı

Gelişimsel kuram

Bilişsel öğrenme kuramı

Açıklama:

Tüm davranışların koşullamalar yoluyla öğrenildiğini savunan öğrenme kuramı davranışçı kuramıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi koşullu ve koşulsuz uyaranın birlikte sunulmasıyla gerçekleşen tepkidir?

Koşulsuz tepki

Otomatik tepki

Koşullu tepki

Öğrenilmemiş tepki

Nötr tepki

Açıklama:

Koşullu ve koşulsuz uyaranın birlikte sunulmasıyla gerçekleşen tepkiye koşullu tepki denir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi koşullu tepkinin ortadan kalkma sürecine verilen addır?

Sönme

Genelleme

Kalıcılık

Nötr tepki

Ayırt etme

Açıklama:

Koşullu tepkinin ortadan kalkma sürecine sönme denir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi sosyal öğrenme kuramında yer alan süreçlerden biri değildir?

Dikkat etme

Bilgiyi saklama

Davranış oluşturma

Güdülenme

Koşulsuz uyaran ve nötr uyaran arasında eşleştirme

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramında koşulsuz uyaran ve nötr uyaran arasında bir eşleştirme olmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi sosyal öğrenme kuramıyla ilgili yanlış bir ifadedir?

Modelin davranışlarının pekiştirilmiş olması bireyin bu davranışı tekrar etme olasılığını artırır.

Birey gözlediği davranışı sonradan kullanmak üzere kaydeder.

Birey gözlediği davranışa dikkatini yöneltmelidir.

Modelin özellikleri öğrenme sürecinde önemli değildir.

Öğrenilen bilgi bireyin psikomotor becerileri yeterli ise performansa dönüşür.

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramına göre öğrenmenin olabilmesi için gözlenen modelin özellikleri önemlidir. Modelin özelliklerinin gözleyen (öğrenen) kişinin özelliklerine benzemesi taklit davranışlarını arttırır. Hatta modelin özellikleri daha üst statüdeyse bu durumda gözleyen kişinin taklit eğilimi de artmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel yaklaşıma dayalı öğrenme kuramlarından biridir ?

Gizil öğrenme kuramı

Davranışçı kuram

Edimsel koşullama

Sosyal öğrenme kuramı

Klasik koşullama

Açıklama:

Gizil öğrenme kuramı bilişsel yaklaşım kuramlarından biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi çevreden bireye gelen uyarıcıların bireyin zihninde algılanarak anlamlı verilere dönüştürülerek bu bilgilere göre tepki verildiğini açıklayan öğrenme kuramıdır?

Klasik koşullama

İçgörüsel öğrenme

Edimsel koşullama

Gizil öğrenme

Bilgiyi işleme kuramı

Açıklama:

Çevreden bireye gelen uyarıcıların bireyin zihninde algılanarak anlamlı verilere dönüştürülerek bu bilgilere göre tepki verildiğini açıklayan öğrenme kuramı bilgiyi işleme kuramıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Öğrenmenin nasıl gerçekleştiğine ilişkin değişik bakış açılarından hangisi öğrenmenin grup içindeki etkileşimler yoluyla öğrenmesine odaklanır?

Bilişsel

Sosyal

Davranışsal

Performansa dayalı

Güdülenmeye dayalı

Açıklama:

Sosyal öğrenme yaklaşımı: İnsanların grup
etkileşimi içinde öğrendiğini ifade eder.
Grup içinde öğrenmeye odaklanan yaklaşım sosyal öğrenme yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Uyaranlara verilen tepki temelinde öğrenmeyi inceleyen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışçı

Sosyal

Bilişsel

Biçimlendirme

Performans

Açıklama:

Tüm davranışlar, çevredeki
uyaranlara verilen tepkilerden daha fazlası değildir
ve bu yaklaşımda öğrenme, bir uyaran ve bir tepki
arasındaki bağ yoluyla ortaya çıkan davranış değişikliği olarak tanımlanır.
Uyaranlara verilen tepki davranışçı kuramın temelini oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Guthrie'nin bitişiklik ilkesine göre bir davranışı öğrenmek için aşağıdakilerden hangisi etkisizdir?

Eşik ilkesi

Yorma

Zıt tepkiler

Tekrar

Pratik yapma

Açıklama:

Böylece uyaran-tepki bağı tek
denemede tam gücünü kazanır.
Guthrie’ye göre tekrarlar zaten kurulmuş olan
uyaran-tepki bağını ne zayıflatır ne de güçlendirir.
Tekrarlar öğrenmede etkisizdir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Guthrie'ye göre ödülle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Ödül öğrenmenin bozulmasına neden olur.

Ödül öğrenmeye pek fazla katkı sağlamaz.

Ödül öğrenmede mekanik bir düzen sağlar.

Ödül uyaran tepki bağının korunmasını sağlar.

Ödül uyarıcılara bağlı tepkilerin kalıcı olmasını sağlar.

Açıklama:

Ödül, sadece öğrenilenin bozulmasını engeller.
Ödül öğrenmenin bozulmasını engeller.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Thorndike'ın öğrenme kuramına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Darwin'in doğal ayıklama kuramından etkilenmiştir.

Öğrenmenin nöronlar arasında oluşan bağla ilişkisini incelemiştir.

Ödül ve cezanın eğitim sistemlerinde yaygın kullanımına etki etmiştir.

Okul kurduğu bağlarla zekayı geliştirebilir.

Bu kuram davranış terapisinin gelişmesine katkı sağlamıştır.

Açıklama:

İstenmeyen alışkanlıkların ortadan kaldırılmasıyla ilgili yöntemlerin okul psikolojisinde kullanılmasının yanısıra Guthrie’nin öğrenme ilkeleri aynı
zamanda davranış terapisine, özellikle sistematik
duyarsızlaşmaya temel oluşturmuştur. Bunlar aynı
zamanda başarılı davranış biçimlendirme programlarının gelişmesine yol açmıştır
Davranış terapisinin gelişmesine neden olan kuram Guthrie'nin öğrenme ilkeleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Skinner'in edimsel koşullanma kuramının klasik koşullanma kuramından temel farkı aşağıdakilerden hangisinde ifade edilmiştir?

Bir uyaran koşullu bir uyaranla yer değiştirmektedir.

Tepkinin sıklığı tepkiden sonra pekiştiricinin ortaya çıkma sıklığına bağlıdır.

Çevrede ortaya çıkan değişiklik tepkiye karar verecektir.

Öğrenen bu kuramda kendi öğrenmesi üzerinde daha etkin ve belirleyicidir.

Pekiştirici uyaranla değil tepkiyle bağ kurmuştur

Açıklama:

Bu durumda canlı klasik koşullanma
kuramında kabul edildiğinden daha etkin durumdadır. Klasik koşullanmada canlı, önce koşullu, ardından koşulsuz uyaranı bekler. Çevre üzerinde hiçbir
kontrole sahip değildir. Oysa edimsel koşullanmada
koşulsuz uyaran canlının ediminden sonra ortaya
çıkmaktadır
İstemli davranışlarla (edim) klasik koşullanmadaki davranışları ayırd ettiği için öğrenenin etkinliği temel farktır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi tepki ve pekiştirici arasında hiçbir nedensel ilişki olmadan ortaya çıkan öğrenmeye örnektir?

Dolaylı pekiştirme

Batıl davranışlar

Dolaylı ceza

Birincil pekiştirme

İkincil pekiştirme

Açıklama:

Skinner, bu deneyler sırasında batıl inançların
ortaya çıkışını da gözlemlemiştir. Tepki ve pekiştirici ararsında hiçbir nedensel ilişki olmadan ortaya
çıkan koşullanma, batıl davranıştır. Örneğin, ilkel
bir kabile yağmur duası yapıp dans ettiğinde tesadüfen yağmur yağabilir ve davranış değişken oran
aralıklı pekiştirildiği için tekrarlanır.
Batıl davranışlarda nedensellik bağı yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aynı uyaranın farklı bireylerde farklı tepkilere neden olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Farklı kişileri model almaları

Modelin davranışının pekiştirilmiş olması

Kişinin çevresini algılaması ve farklı biçimlerde yorumlaması

Davranışın farklı sıklıkta tekrar edilmesi

Beyin yapılarının farklı olması

Açıklama:

Bu nedenle aynı uyaran, bireyler
tarafından farklı biçimlerde değerlendirilir ve farklı
tepkilere neden olur.
Davranış, kişinin çevresini algılamasına ve amaçları doğrultusunda yorumlamasına bağlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

İnsan beynini gelişmiş bir bilgisayara benzeten kuram aşağıdakilerden hangisine aittir?

Pavlov

Skinner

Thorndike

Gagne

Guthrie

Açıklama:

Başta Gagne olmak üzere bu kuramı geliştirenler, çevreden bireye gelen uyarıcıların bireyin
zihninde algılanarak anlamlı verilere dönüştürüldüğü, bu bilgilere göre bir tepki verildiğini ya da
bilginin sonradan kullanılmak üzere saklandığını
öne sürmüşlerdir. Bu görüş klasik koşullanmanın
tam tersini savunmaktadır. İnsan beyni çok gelişmiş bir bilgisayar olarak gelen verileri işlemden
geçirir ve bu sürece göre tepki verir
Gagne'nin Bilgiyi işleme kuramı

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bilgisayar oyunlarındaki kahramanlardan fiziksel güç kullanarak başarı elde etmeyi öğrenen bir çocuğun öğrenmesi aşağı kuramlardan hangisiyle açıklanabilir?

Bitişiklik öğrenmesi

Model öğrenmesi

Gizil öğrenme

Klasik koşullanma

Edimsel koşullanma

Açıklama:

Model alma, öğrenmeyi iki yolla sağlar. Birincisi birey, diğerinin davranışlarını zihnine not ederek yeni tepkiler öğrenir. İkincisi gözlediği kişinin
(modelin) davranışlarının sonucunu gözleyerek
davranışını güçlendirebilir veya zayıflatabilir.
Oyun kahramanını model olarak öğrenmedir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Bir dış uyarıcı tarafından düzenli olarak başlatılan doğuştan gelmiş refleks aşağıdakilerden hangisidir?

Koşulsuz Uyaran

Koşulsuz Tepki

Koşullu Uyaran

Koşullu Tepki

Nötr Tepki

Açıklama:

Bir dış uyarıcı tarafından düzenli olarak başlatılan doğuştan gelmiş refleks koşulsuz tepkidir. Bu tepki çabuk ve otomatik olarak gerçekleşir. Et önüne konduğunda köpeğin ağzının sulanması böyle bir tepkidir. Koşulsuz uyaran koşulsuz tepkiyi otomatik olarak başlatan uyarana verilen isimdir. Koşullu uyaran ise koşulsuz uyaranla birlikte sunulan yeni uyarandır. Koşullu tepki yeni koşullu uyaran tarafından başlatılan öğrenilmiş tepkidir. Nötr tepki ise uyarana karşılık vermeme veya uyaranla ilişkisiz tepkide bulunma durumudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangileri koşullanmanın oluşmasında yer almaktadır?

Koşullu Uyaran
Koşulsuz Uyaran
Koşullu Tepki
Koşulsuz Tepki

I-II

I-III

II-IV

I-IV

I-II-III

Açıklama:

Koşullanma koşullu uyaran ile koşulsuz uyaranın tekrar edilen birlikteliği sonrasında koşullu tepkinin ortaya çıkmasıdır. Buna göre koşullanmanın ortaya çıkmasında koşullu uyaran, koşulsuz uyaran ve koşulluk tepkiden söz edilebilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Köpekten korkan bir çocuğun korku davranışını düzeltmek için çocuk sevdiği bir yemeği yerken bir köpeğin yaklaştırılması ve hayvan ve sevilen yiyecek arasında bir bağ kurulmasını sağlanması durumu aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Yorma Yöntemi

Eşik Yöntemi

Zıt Tepkiler Yöntemi

Etki Kanunu

Hazıroluşçuluk kanunu:

Açıklama:

Guthrie, kuramını Watson’un “en son ve en sık tepki öğrenilir” ilkesinin üzerine inşa etmiştir.Bitişiklik ilkesine göre önceleri bir tepkiye neden olmayan bir uyaran belki de kazara bir tepkiyle aynı anda gerçekleşirse bu uyaran- tepki bağı öğrenilir. Belli bir tepkinin izlediği uyaran veya uyaran grubu yeniden ortaya çıktığında aynı tepkiyi oluşturma eğilimindedir. Böylece uyaran-tepki bağı tek denemede tam gücünü kazanır. Guthrie, bitişiklik ilkesinin istenmeyen davranışları değiştirme amacıyla kullanılabileceği yordama, eşik ve zıt tepkiler olmak üzere üç yöntem önermiştir. Bunların her biri eski uyaranın varlığında yeni davranışların ortaya çıkmasını sağlamaktadır.Köpekten korkan bir çocuğun korku davranışını düzeltmek için çocuk sevdiği bir yemeği yerken bir köpeğin yaklaştırılması ve hayvan ve sevilen yiyecek arasında bir bağ kurulmasını sağlanması durumu zıt tepkiler yöntemi ile ilişkilidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Sürücünün emniyet kemeri ikaz sesi çalmaya başladığında eminiye kemerini takaması ve ikaz sessinin sona ermesi aşağıdakilerden hangisine örnek olabilir?

Pekiştirme

Olumsuz pekiştirme

Olumlu pekiştirme

Tip 1 Ceza

Tip 2 Ceza

Açıklama:

Olumsuz pekiştirmede davranışın sergilenmesi sonucunda ortamdaki olumsuz durum ortadan kalkar. Böylece davranışın tekrar olasılığı artar. Sürücünün emniyet kemeri ikaz sesi çalmaya başladığında emniyet kemerini takması ve ikaz sessinin sona ermesi ve sürücünün bunu ilerleyen zamanlarda tekrar etme olasılığını arttırması olumsuz pekiştirmeye örnek olarak verişebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

Guthrie - Bitişiklik İlkesi
Köhler - Gizil Öğrenme Kuramı
Tolman - İçgörüsel Öğrenme
Thorndike - Deneme Yanılma Yoluyla Öğrenme Kuramı

I-II

I-III

I-IV

II-III

II-IV

Açıklama:

Guthrie-bitişiklik ilkesi; Tolman - gizil öğrenme kuramı; Köhler - içgörüsel öğrenme ve Thorndike ise deneme yanılma yoluyla öğrenme kuramını temsil etmektedir. Buna göre I ve IV maddelerdeki eşleştirmeler doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Sınavdan en yüksek not alan öğrenciyi sinema bileti ile ödülendiren öğretmen aşağıdaki pekiştirme tarifelerinden hangisini uygulamaktadır?

Sabit oranlı pekiştirme

Değişken oran aralıklı pekiştirme

Değişken zaman aralıklı pekiştirme

Sabit zaman aralıklı pekiştirme

Sürekli pekiştirme

Açıklama:

Değişken oran aralıklı pekiştirmede kaç tane davranışa pekiştirme verileceği belli değildir. Sınavda en yüksek not olan öğrenci sinema bileti ile ödüllendirme örneği değişken oranlı aralıklı pekiştirme uygulanmaktadır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisinde içgörüsel öğrenmenin aşamaları doğru olarak sıralanmıştır.

Tereddüt, duraklama, yoğunlaşan dikkat.
Gelişigüzel değil, problemin temel noktalarına odaklanan araştırma ve inceleme.
Ansızın doğrudan ve açık biçimde problemin kritik noktasını kavrama ve problemi çözme, bir başka deyişle içgörü kazanma.
Başarılı olmayan bir çabanın ardından aniden bambaşka bir yol deneme, dikkati yoğunlaştırma, devam etme.
Akıllıca seçilmiş, tahmine dayalı birkaç deneme-yanılma davranışı.

I-IV-V-III-II

V-III-II-IV-I

I-II-III-IV-V

III-I-II-IV-V

II-I-V-IV-III

Açıklama:

İçgörüsel öğrenmenin aşamaları sırasıyla; (1) gelişigüzel değil, problemin temel noktalarına odaklanan araştırma ve inceleme, (2)tereddüt, duraklama, yoğunlaşan dikkat, (3) akıllıca seçilmiş, tahmine dayalı birkaç deneme-yanılma davranışı, (4) başarılı olmayan bir çabanın ardından aniden bambaşka bir yol deneme, dikkati yoğunlaştırma, devam etme ve (5) ansızın doğrudan ve açık biçimde problemin kritik noktasını kavrama ve problemi çözme, bir başka deyişle içgörü kazanmadır. Buna göre aşamaların doğru olarak sıralanışı II-I-V-IV-III şeklindedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Duyusal kayıt sürecine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çevreden gelen uyarıcılar ilk olarak bireyin duyu organlarına gelir.

Duyu sinirleri gelen mesajı beyne iletir.

Beynin duyusal kayıt kapasitesi sınırsızdır.

Duyu sinirleri tarafından iletilen mesaj beyinde çok kısa süre kalır.

Duyu sinirleri tarafından beyine iletilen mesaj "duyusal kayıt” adı verilen bir işleme girer ve saklanır.

Açıklama:

Çevreden gelen uyarıcılar ilk olarak bireyin duyu organlarına gelir ve duyu sinirleri gelen mesajı beyne iletir. Bilgi burada çok kısa süre kalarak “duyusal kayıt” adı verilen bir işleme girer ve hemen silinir. Beynin duyusal kayıt kapasitesi ise sınırsızdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Bireyin haberdar olduğu bilgi kısa süreli bellekte ne kadar süre kalır?

20-30 saniye

15-20 saniye

10-15 saniye

5-10 saniye

4-5 saniye

Açıklama:

Dikkat çeken ya da bireyin ilgi ve ihtiyacına cevap veren uyarıcı işleme alınır ve kısa süreli belleğe aktarılır. Bu aşamada, bilgi birey tarafından anlamlı hâle getirilir. Bir başka deyişle algı gerçekleşir. Bireyin haberdar olduğu bilgi burada 20-30 saniye kadar kalır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Bilgi uzun süreli bellekte hangi biçim ya da biçimlerde depolanabilmektedir?

Anısal Bilgi
Anlamsal Bilgi
İşlemsel Bilgi

I-III

II-III

I-II-III

III

Açıklama:

Bilgi, uzun süreli bellekte anısal, anlamsal ve işlemsel bilgi olarak depolanır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim süreci ne olarak tanımlanmaktadır?

Öğrenme

Eğitim

Öğretim

Kazanım

İçgüdüsel davranış

Açıklama:

Üzerinde tam olarak uzlaşılmış tek bir tanımı olmamakla birlikte öğrenme, bir organizmanın davranış ya da yetenek- lerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Soğuk bir havada titremeye başlamış veya tüylerimizin dikleşmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?

Öğrenme

Yaşantı

İçgüdü

Refleks

Dürtü

Açıklama:

Öğrenmeden farklı olarak istemli ve bilinçli olarak değil de otomatik olarak gerçekleştirilen davranışlar refleksleri oluşturmaktadır. İç organların çalışması ve refleksler aracılığıyla ihtiyaçların karşılanması ve böylece yaşamın sürmesi amacına hizmet ederler. Örneğin soğuk bir havada titremeye başlarız ve tüylerimiz dikleşir. Kaslardaki bu hareket doğuştan bize yüklenmiş otomatik bir tepkidir ve amacı derimizin dış yüzeyini azaltarak ısı kaybını en aza indirerek iç dengenin (homeostasis) bozulmasını engellemektir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

"Öğrenmeyi davranış kazanma olarak tanımlarsak, bizi davranışa iten nedenin de ............ olduğunu söyleyebiliriz. Organizmada eksikliği olan herhangi bir şey ihtiyaç adını alır. İhtiyacın düzeyi arttığında varlığını bize hissettirir ve ............ adını alır."
Yukarıdaki boşluğa sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileri gelmelidir?

İçgüdü-dürtü

Güdü-dürtü

Dürtü-güdü

İçgüdü-refleks

Güdü-Öğrenme

Açıklama:

Öğrenme ve güdülenme birbirinden ayrılması güç karmaşık yollarla etkileşirler.
Öğrenmeyi davranış kazanma olarak tanımlarsak, bizi davranışa iten nedenin de güdüler olduğunu söyleyebiliriz. Organizmada eksikliği olan herhangi bir şey ihtiyaç adını alır. İhtiyacın düzeyi arttığında varlığını bize hissettirir ve dürtü adını alır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Genel olarak insanların grup etkileşimi içinde öğrendiğini ifade eden öğrenmeye ilişkin yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışçı öğrenme yaklaşımı

Bilişsel öğrenme yaklaşımı

Sosyal öğrenme yaklaşımı

Bilgi işleme kuramı

Biyolojik öğrenme yaklaşımı

Açıklama:

Öğrenmenin nasıl gerçekleştiğine ilişkin çalışmalar da bu konuya değişik bakış açılarından yaklaşırlar. Bu yaklaşımlar temel olarak üç grupta ele alınabilir:

Davranışçı öğrenme yaklaşımı: Gözlenen davranış üzerine odaklanır.
Sosyal öğrenme yaklaşımı: İnsanların grup etkileşimi içinde öğrendiğini ifade eder.
Bilişsel öğrenme yaklaşımı: Öğrenmenin bilişsel/ nörolojik bir süreç olduğunu savunur.

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Düşünme, hissetme veya bilme ile değil nesnel ve gözlenebilen somut şeyler ile ilgilenen ve öğrenme sürecini açıklamak için “uyaran-tepki” mekanizmasının değişik versiyonlarını kullanan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Bilişsel yaklaşım

Sosyal öğrenme yaklaşımı

Bilgi işleme kuramı

Nörobiyolojik yaklaşım

Davranışçı yaklaşım

Açıklama:

Davranışçılık, düşünme, hissetme veya bilme ile değil nesnel ve gözlenebilen davranış ile ilgilenir. Tüm davranışçı kuramlar, öğrenme sürecini açıklamak için “uyaran-tepki” mekanizmasının değişik versiyonlarını kullanırlar.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

"Et tozunun, köpeğin tükürük salgısı vermesine neden olan doğal bir uyarıcı olması" klasik koşullanma yaklaşımına göre aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanmaktadır?

Koşullu uyaran

Koşulsuz uyaran

Koşullu tepki

Koşulsuz tepki

Nötr uyaran

Açıklama:

Hiçbir öğrenmeye gerek olmadan doğal olarak koşulsuz tepkiyi harekete geçiren uyaran koşulsuz uyarandır. Örneğin et tozu, köpeğin tükürük salgısı vermesine neden olan doğal bir uyarıcıdır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

"Eğer bir organizma, belli bir konuda tepki vermeye hazırsa öğrenme kolay olacaktır. Ancak bu tepkiye hazır olmayan bir organizma öğrenmeye zorlanırsa sorun çıkacaktır."
Yukarıda açıklanan ilke Thorndike'ın geliştirdiği kurama göre nasıl tanımlanmaktadır?

Etki kanunu

Tekrar kanunu

Hazıroluşçuluk kanunu

Bitişiklik ilkesi

Zıt tepkiler yöntemi

Açıklama:

Thorndike çalışmaları sonunda üç temel kanunun olduğunu öne sürmüştür:
1. Hazıroluşçuluk kanunu: Eğer bir organizma, belli bir konuda tepki vermeye hazırsa öğrenme kolay olacaktır. Ancak bu tepkiye hazır olmayan bir organizma öğrenmeye zorlanırsa sorun çıkacaktır.
2. Tekrar kanunu: Elde edilen uyaran-tepki bağlarının kalıcı olması bunların kullanılmasına bağlıdır. Ancak tekrar kanunu, etki kanunu ile birlikte anlam kazanır.
3. Etki kanunu: Etki kanununa göre, eğer bir davranışı tatmin edici bir sonuç (ödül) izliyorsa o davranış öğrenilir ve güçlenir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

"Sınıf içerisinde izin almadan konuştuğu için öğretmeni tarafından uyarılan bir arkadaşını gözleyen çocuğun, mümkün olduğunca söz almadan konuşmamaya çalışması" öğrenme ile ilgili aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi ile açıklanabilir?

Bilişsel yaklaşım

Davranışçı yaklaşım

Bilgi işleme kuramı

Sosyal öğrenme yaklaşımı

Bilişsel-davranışçı yaklaşım

Açıklama:

İnsanların grup ortamında sosyal etkileşim içerisinde öğrendiğini ifade eden yaklaşım, sosyal öğrenme yaklaşımıdır. Bu yaklaşımın temsilcilerinden Albert Bandura insanların diğerlerini gözleyerek ve diğer insanların davranışlarının sonucuna göre taklit edilerek öğrenildiğini savunmaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi model alma yoluyla öğrenme yaklaşımının süreçlerinden biri değildir?

Dikkat etme

Bilgiyi saklama

Davranış oluşturma

Güdülenme veya pekiştirme

Ortamın özellikleri

Açıklama:

Model alma yoluyla öğrenme kuramında şu süreçler yürürlüktedir:

Dikkat etme: Birey gözlediği kişinin, yani modelin davranışlarına ve sonuçlarına dikkat eder.
Bilgiyi saklama: Birey sonradan gerektiğinde kullanmak üzere bunları zihnine kaydeder ve saklar.
Davranış oluşturma: Öğrenilen bilgi gerektiğinde performansa dönüşür.
Güdülenme veya pekiştirme: Modelin davranışının pekiştirilmiş olması bireyin bu davranışı tekrar etme olasılığını arttıracaktır.
Modelin özellikleri: Davranışının sonucunun yanı sıra modelin özellikleri de gözlem ve taklit yoluyla öğrenmeyi etkilemektedir. Modelin özelliklerinin bireyin özelliklerine benzemesi taklit davranışını arttırmaktadır.

Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Öğrenildiği hâlde bireyin davranışlarında görülmeyen ancak teşvik edici bir ortamda ortaya çıkan davranışlar aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanmaktadır?

İçgüdüsel davranış

Gizil öğrenme

Bilişsel öğrenme

Refleks

Taklit ve deneme yoluyla öğrenme

Açıklama:

Öğrenildiği hâlde bireyin davranışlarında görülmeyen ancak teşvik edici bir ortamda ortaya çıkan davranışlar "gizil öğrenme" olarak tanımlanmaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecine ne ad verilmektedir?

Dürtü

Güdülenme

İhtiyaç

Öğrenme

Koşullanma

Açıklama:

Bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecine öğrenme adı verilmekteir. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

(I)…………: Gözlenen davranış üzerine odaklanır.
(II)………..: İnsanların grup etkileşimi içinde öğrendiğini ifade eder.
(III)……….: Öğrenmenin nörolojik bir süreç olduğunu savunur.
Yukarıdaki öğrenme yaklaşımları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

(I) Bilişsel, (II) Davranışçı, (III)Sosyal

(I) Davranışçı, (II) Sosyal, (III) Bilişsel

(I) Sosyal, (II) Davranışçı, (III) Bilişsel

(I) Sosyal, (II) Bilişsel, (III) Davranışçı

(I) Bilişsel, (II) Sosyal, (III) Davranışçı

Açıklama:

Davranışçı öğrenme yaklaşımı: Gözlenen davranış üzerine odaklanır. Sosyal öğrenme yaklaşımı, İnsanların grup etkileşimi içinde öğrendiğini ifade eder. Bilişsel öğrenme yaklaşımı ise öğrenmenin bilişsel/ nörolojik bir süreç olduğunu savunur. Yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Klasik koşullanma deneyinde koşullu ve koşulsuz uyaranın birlikte verilmesi hangi kavramla ifade edilmektedir?

Öğrenme

Koşullanma

Tepki

Ayırt etme

Pekiştirme

Açıklama:

Koşullu ve koşulsuz uyaranın birlikte verilmesine pekiştirme denir. Koşullu uyaran- koşullu tepki bağını kurmak için koşullu ve koşulsuz uyaran arasındaki bağı canlı tutmak gerekir. Bir başka ifadeyle koşullu uyarandan (zil) sonra koşulsuz uyaranın (et tozu) verilmesi zaman zaman yinelenmelidir. Öğrenmeyi sağlayan da budur. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Farklı tonlardaki zillere koşullu tepki veren köpeğin bir süre sonra sadece ardından et tozu gelen zil sesine tepki vermesi hangi kavrama karşılık gelmektedir?

Nötr Tepki

Genelleme

Sönme

Ayırt Etme

Kendiliğinden geri gelme

Açıklama:

İlgili uyaranlar arasındaki farkları algılamaya ayırt etme denir. Farklı tonlardaki zillere koşullu tepki veren köpeğin bir süre sonra sadece ardından et tozu gelen zil sesine tepki vermesi ayırt etmedir. Köpek, bu ses tonunun diğerlerinden farkını anlayıp yalnızca bu uyarana tepki vermeye başlamıştır. Bir tepki önce genellenir ancak daha sonra ayırt etme gerekli hâle gelebilir.Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Gutherie Bitişiklik İlkesi’ne göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Watson’ın en son ve en sık tepki öğrenilir ilkesi üzerine inşa edilmiştir.

Öğrenmenin gerçekleşmesi için birden fazla deneme gerekmektedir.

Temel ilkesi zaman olarak yakın uyarıcılar öğrenildiğidir.

Öğrenme için uyaran ve tepkinin yan yana gelmesi yeterlidir.

Ödül öğrenmeye mekanik bir düzen dışında hiçbir katkıda bulunmaz.

Açıklama:

Edvin Ray Guthrie kuramını Watson’un “en son ve en sık tepki öğrenilir” ilkesinin üzerine inşa etmiştir. Ancak Guthrie’nin kuramına göre öğrenme, “tek deneme”de tamamlanır. Bu kuramın temel ilkesi zaman olarak yakın uyarıcıların öğrenildiği biçimindedir. Aristoteles’ten bu yana iki olay zaman ve zemin içinde birbirine yakın bir şekilde gerçekleşirse aralarında bir ilişki olduğu düşünülür. Bir uyaran ve tepkinin yan yana gelmesi öğrenme için yeterlidir. Guthrie’ye göre ödül, öğrenmeye mekanik bir düzen dışında hiçbir katkıda bulunmaz. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Pekiştirme ve uyum mekanizmaları arasındaki ilişkiyi keşfeden ve etki kanununun yaratıcısı olan psikolog aşağıdakilerden hangisidir?

Edward L.Thorndike

Edvin Ray Guthrie

Ivan Petroviç Pavlov

John Locke

Burrhus Frederic Skinner

Açıklama:

Edward L.Thorndike (1874-1949), pekiştirme ve uyum mekanizmaları arasındaki ilişkiyi keşfeden ilk psikologtur ve ünlü etki kanununun yaratıcısıdır. Hayvanlarda da insanlarda da öğrenmenin “deneme-yanılma” ya da sonradan verdiği isimle “seçme-birleştirme” süreciyle gerçekleştiğini söylemiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Dikiş dikmek, resim yapmak, caddenin karşısına geçmek gibi belli bir uyaran tarafından başlatılmayan tepkilere/istemli davranışlara Skinner ne ad vermektedir?

Güdülenme

Edim

Gizil Öğrenme

İç Görü

Bilişsel Öğrenme

Açıklama:

Belli bir uyaran tarafından başlatılmayan tepkiler de vardır: Dikiş dikmek, resim yapmak, caddenin karşısına geçmek gibi... Bunlar istemli davranışlardır. Bu davranışların sıklık ve gücü, onları takip eden olaya göre değişiklik gösterir. Skinner, bu tepkilere “edim” adını vermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Çocukların ebeveynlerinin söylediklerini değil yaptıklarını yapması hangi öğrenme türüne örnektir?

Edimsel koşullanmayla öğrenme

Klasik koşullanmayla öğrenme

Model alma yoluyla öğrenme

İçgörüsel öğrenme

Gizil öğrenme

Açıklama:

Model alma yoluyla öğrenme, çocuğun yaşamının tüm alanlarında güçlü bir etkiye sahiptir. Onun yaşamında anne-baba kuşkusuz en önemli yere sahiptir. İnsanlar da model almanın gücünü sezgisel olarak bilirler ve çocuklarına “yaptığımı değil, söylediğimi yap” derler. Gene de gerçek şudur ki çocuklar anne-babalarının söylediklerini değil, yaptıklarını yaparlar. Örneğin, çocuğuna sigara içmenin kötülüğünü anlatan bir anne-babanın çocuğu büyük olasılıkla yetişkinliğinde sigara içecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Bütünün parçaların toplamından fazlası olduğunu öne süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Gizil Öğrenme Kuramı

Davranışçı Kuram

Sosyal Öğrenme Kuramı

Gestalt Kuramı

Edimsel Koşullanma Kuramı

Açıklama:

Wertheimer davranışın birimlerini ayrı ayrı incelemenin insan davranışını anlamada yetersiz olduğunu fark etti. Görüşünü en iyi ifade eden Almanca bir kelimeydi: “Gestalt”. Gestalt “organize bir bütün” anlamına geliyordu. Wertheimer ve ondan sonra gelen Gestalt psikologları, duyu organlarının beyne bilgi parçaları getirdiğini, beynin bunları toplayıp düzenleyerek bir anlam yüklediğini savundular. Bir başka ifadeyle bütün, daima parçalarından daha fazlasını ifade ediyordu. Yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

En basit öğrenme bile karmaşık değişkenlerin bir araya gelmesinin sonucu olduğunu öne süren ve gizil öğrenme çalışmasıyla tanınan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Wolfgang Köhler

Albert Bandura

Edward Tolman

Burrhus Frederic Skinner

Edward L.Thorndike

Açıklama:

En basit öğrenme bile karmaşık değişkenlerin bir araya gelmesinin sonucu olduğunu öne süren ve gizil öğrenme çalışmasıyla tanınan bilim insanı Edward Tolman'dır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi davranışçı öğrenme yaklaşımı için söylenemez?

İlk davranışçı John Locke'dur.

Tüm davranışların koşullanmalar yoluyla elde edildiğini öne süren bir kuramsal yaklaşımdır.

Koşullanma, çevre ile etkileşim sonucu ortaya çıkar.

Davranışçılar, çevredeki uyaranlara yönelik tepkilerimizin davranışlarımızı biçimlendirdiğine inanır.

Tüm davranışlar amaçlıdır. Davranış, kişinin çevresini algılamasına ve amaçları doğrultusunda yorumlamasına bağlıdır.

Açıklama:

İlk davranışçının John Locke (1632-1704) olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Davranışçılık Tüm davranışların koşullanmalar yoluyla elde edildiğini öne süren bir kuramsal yaklaşımdır. Koşullanma, çevre ile etkileşim sonucu ortaya çıkar. Davranışçılar, çevredeki uyaranlara yönelik tepkilerimizin davranışlarımızı biçimlendirdiğine inanır. Biliş kuramcılarına göre tüm davranışlar amaçlıdır. Davranış, kişinin çevresini algılamasına ve amaçları doğrultusunda yorumlamasına bağlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Köpeklerin sadece önlerine et tozu konulduğunda değil, eti getiren görevlinin ayak seslerini duyduklarında da tükürük salgısı verdiklerini farkederek dikkatini yiyeceklere verilen tükürük salgısını ölçmek gibi bir uğraştan öğrenme gibi karmaşık bir olguya çeviren bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

John Locke

Ivan Petroviç Pavlov

Edward L.Thorndike

Watson

Edvin Ray Guthrie

Açıklama:

Ivan Petroviç Pavlov (1849-1936), Rus bir hekim ve fizyologdur. Sindirim sistemi salgılarını incelemek üzere başladığı çalışmalarında 1904 yılında Nobel Fizyoloji ve Tıp Ödülü’nü almıştır. Bu çalışma sırasında köpeklere et tozu verildiğinde mide ve
tükürük bezlerine kesi yapılarak konulmuş tüplere akan sindirim salgılarını ölçmüş, ancak bir gün köpeklerin sadece önlerine et tozu konulduğunda
değil, eti getiren görevlinin ayak seslerini duyduklarında da tükürük salgısı verdiklerini farketmiştir. Böylece Pavlov, yeni bir şeyle karşı karşıya olduğunu anlamış ve bu yeni durumla o kadar ilgilenmiştir ki dikkatini yiyeceklere verilen tükürük salgısını ölçmek gibi bir uğraştan öğrenme gibi karmaşık bir olguya çevirmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıda verilen hangi kuram ve kuramı yapılandıran bilim insanı yanlış eşleştirilmiştir?

Pavlov-Klasik Koşullanma

Guthrie-Bitişiklik İlkesi

Thorndike-Deneme Yanılma Yoluyla Öğrenme

Bandura-Deneme Yanılma Yoluyla Öğrenme

Skinner- Bilimsel Koşullanma Kuramı

Açıklama:

Pavlov-Klasik Koşullanma,Guthrie-Bitişiklik İlkesi,Skinner- Bilimsel Koşullanma Kuramı, Thorndike-Deneme Yanılma Yoluyla Öğrenme doğruyken Bandura- Gözlem ve taklit yoluyla öğrenme kuramını savunmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

"İlk denemelerde köpek, zile hiç tepki vermedi fakat et tozunu ağzına aldığında tükürük salgısı doğal bir tepki olarak artıyordu. Sonraki denemelerde ise tükürük salgısı zilsesinin ilk iki saniyesinde başladı" bu örnekte yer alan "et tozu" aşağıda verilen hangi terime karşılık gelmektedir?

Koşulsuz uyaran

Koşulsuz tepki

Koşullu Tepki

Koşullanma

Pekiştirme

Açıklama:

Koşulsuz uyaran: Hiçbir öğrenmeye gerek olmadan doğal olarak koşulsuz tepkiyi harekete geçiren uyarandır. Örneğin et tozu, köpeğin tükürük salgısı vermesine neden olan doğal bir uyarıcıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Edvin Ray Guthrie, kuramını Watson’un hangi ilkesi üzerine inşa etmiştir?

İlgili uyaranlar arasındaki farkları algılamaya yani ayırdetmeye dayanmaktadır.

En son ve en sık tepki öğrenilmektedir.

Koşullu tepkinin ortadan kalkması yani sönmenin olmasıdır.

Sönmüş davranışın tekrar ortaya çıkmasıdır, yani kendiliğinden geri gelmesidir.

Nesnel, işlevsel ve deneysel bir yöntem geliştirmiştir.

Açıklama:

Edvin Ray Guthrie (1886-1959), kuramını Watson’un “en son ve en sık tepki öğrenilir” ilkesinin üzerine inşa etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Organizmanın biyolojik ihtiyaçları için doğrudan kullanabileceği su ve yiyecek gibi pekiştirmelere ne ad verilir?

Dolaylı Pekiştirme

Birincil Pekiştirme

İkincil Pekiştirme

Doğrudan Pekiştirme

Sabit Oranlı Pekiştirme

Açıklama:

Organizmanın biyolojik ihtiyaçları için doğrudan kullanabileceği pekiştirmeler (su ve
yiyecek gibi...) “Birincil Pekiştirme” olarak
adlandırılırken bunlara dolaylı olarak bağlantılanmış olanlar (para gibi...) “İkincil Pekiştirme” adını alırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Notla değerlendirilmeyen bir konuyu öğrenci büyük olasılıkla pek çok kez okusa da çabucak unutması,Thorndike 'in öğrenmede öne sürdüğü hangi temel kanunu ile ilişkilidir.

Etki kanunu

Hazıroluşçuluk kanunu

Tekrar kanunu

Zıt tepkiler yöntemi

Yorma yöntemi

Açıklama:

Thorndike çalışmaları sonunda üç temel kanunun olduğunu öne sürmüştür bunlardan biri olan Tekrar kanunu, elde edilen uyaran-tepki bağlarının kalıcı olması bunların kullanılmasına bağlıdır. Ancak tekrar kanunu, etki kanunu ile birlikte anlam kazanır. Bir başka ifadeyle öğrenmeyi güçlendirecek olan uyaran-tepki bağının basitçe tekrarı değil, tepkiden sonra ödülün alınmasıdır. Sonunda ödül alınmayan tepki ne denli tekrarlanırsa
tekrarlansın öğrenme gerçekleşmeyecektir. Örneğin, notla değerlendirilmeyen bir konuyu öğrenci büyük olasılıkla pek çok kez okusa da çabucak unutacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Çivi çakmak, yemek yemek, çorap giymek, resim yapmak, çamaşır yıkamak gibi sayısız davranışı bize kimsenin özel olarak öğretmediğini, bunların sadece çevreye bakarak öğrenildiğini savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir.

Bitişiklik ilkesi

Deneme yanılma yoluyla öğrenme kuramı

Edimsel koşullanma Kuramı

Gözlem ve taklit yoluyla öğrenme

Klasik koşullanma

Açıklama:

Albert Bandura (1925-....); çivi çakmak, yemek yemek, çorap giymek, resim yapmak, çamaşır yıkamak gibi sayısız davranışı bize kimsenin özel olarak öğretmediğini, bunların sadece çevreyi gözleyerek ve diğer insanların davranışlarının sonucuna göre taklit edilerek öğrenildiğini savunmaktadır. Bu öğrenme kuramı klasik ve edimsel
koşullanmadan farklıdır. Bu kuramların her ikisinde de gözlenen davranışın çevredeki uyaran ya da sonuçlarla ilişkisi üzerinde durulur. Organizmanın içinde olup bitenler dikkate alınmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıda verilenlerden hangisi Gözlem ve Taklit yoluyla öğrenme süreci içinde yer almaz?

Dikkat etme

Sabit oranlı pekiştirme

Davranış oluşturma

Modelin özellikleri

Güdülenme veya pekiştirme

Açıklama:

Bu öğrenme kuramında şu süreçler yürürlüktedir: Dikkat etme: Birey gözlediği kişinin, yani modelin davranışlarına ve sonuçlarına dikkat eder. Bu öğrenmeyi başlatan en önemli basamaktır.Davranış oluşturma: Öğrenilen bilgi gerektiğinde performansa dönüşür. Ancak bireyin kimi psikomotor becerileri yeterli değilse davranış ortaya çıkmaz.Modelin özellikleri: Davranışının sonucunun yanı sıra modelin özellikleri de gözlem ve taklit yoluyla öğrenmeyi etkilemektedir. Güdülenme veya pekiştirme: Modelin davranışının pekiştirilmiş olması bireyin bu davranışı tekrar etme olasılığını arttıracaktır. Sabit oranlı pekiştirme ise Skinner’a göre davranış, pekiştirme biçimleri
kullanılarak öngörülebilinir

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi davranışçı öğrenme yaklaşımı için söylenebilir?

Wertheimer bu yaklaşımın öncüsüdür

Öğrenmenin bilme, anlama, kavrama, yargılama gibi iç etkenlerin kontrolünde
gerçekleştiğini söylerler

Öğrenmede dış etkenlerin (bitişiklik, pekiştirme gibi) önemi üzerinde dururlar

Davranışın birimlerini ayrı ayrı incelemenin insan davranışını anlamada
yetersiz olduğu farkedilmiştir

Tüm davranışların amaçlı olduğu savunulur

Açıklama:

Doğru cevap C'dir. Diğer şıklar bilişsel öğrenme yaklaşımının savunduğu düşüncelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

“Ağzınıza bir parça limon sıktığınızda ağzınızda bir ekşime olur. Limon sözcüğünü duyduğunuzda da ağzınızda ekşime oluşur.” Yukarıdaki duruma göre koşullu tepki aşağıdakilerden hangisidir?

Limon

Ağızda bulunan limon parçası

Ağızda limon varken ağzın sulanma

Limon sözcüğünü duyunca ağızdaki ekşime

Limon sözcüğü

Açıklama:

Davranışın kaynaklarını ve öğrenmeye etki eden değişkenleri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Davranışçı öğrenme yaklaşımının odağı nasıl ele alınmaktadır?

Gözlenen davranışın çevredeki uyaran ya da sonuçlarla ilişkisi üzerinde durulur. Organizmanın içinde olup bitenler dikkate alınmaz.

Çevreden bireye gelen uyarıcıların bireyin zihninde algılanarak anlamlı verilere dönüştürüldüğü, bu bilgilere göre bir tepki verildiğini ya da bilginin sonradan kullanılmak üzere saklanır.

Gözlenen davranış üzerine odaklanır.

Korku gibi karmaşık bir insan duygusuna odaklanır.

Aşk, nefret gibi duygusal yönlere odaklanır.

Açıklama:

Davranışın kaynaklarını ve öğrenmeye etki eden değişkenleri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Sosyal öğrenme yaklaşımı en sade anlamda nasıl açıklanabilir?

İnsanların grup etkileşimi içinde öğrendiğini ifade eder.

Gözlenen davranış üzerine odaklanır.

Öğrenmenin bilişsel/ nörolojik bir süreç olduğunu savunur.

Çevredeki uyaranlara yönelik tepkilerimizin davranışlarımızı biçimlendirdiğine inanır.

Öğrenme sürecini açıklamak için “uyaran-tepki” mekanizmasının değişik versiyonlarını kullanılır.

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Bilişsel öğrenme yaklaşımında kilit süreç olarak ne savunulmaktadır?

Eğer bir davranışı tatmin edici bir sonuç (ödül) izliyorsa o davranış öğrenilir ve güçlenir.

Belli bir tepkinin izlediği uyaran veya uyaran grubu yeniden ortaya çıktığında aynı tepkiyi oluşturma eğilimindedir.

Gözlenen davranış üzerine odaklanma ile öğrenme gerçekleşeceği savunulur.

İnsanların grup etkileşimi içinde öğrendiğini savunur.

Öğrenmenin bilişsel/ nörolojik bir süreç olduğunu savunur.

Açıklama:

Bilişsel öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Kısa süreli belleğin kapasitesi kaç birim ile sınırlıdır?

5±5

7±0

7±2

8±4

9±9

Açıklama:

Bilişsel öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıda verilen Davranışçı Öğrenme Yaklaşımı ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Davranışçılık, düşünme, hissetme veya bilme ile değil nesnel ve gözlenebilen davranış ile ilgilenir.

Davranışçı kuramlar insanların doğum öncesinde birçok şeyi öğrenerek dünyaya geldiklerini savunurlar.

Tüm davranışçı kuramlar, öğrenme sürecini açıklamak için "uyaran-tepki" mekanizmasının değişik versiyonlarını kullanırlar.

Davranışçılık, tüm davranışların koşullanmalar yoluyla elde edildiğini öne süren bir kuramsal yaklaşımdır.

Davranışçılar, çevredeki uyaranlara yönelik tepkilerimizin davranışlarımızı biçimlendirdiğine inanır.

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi öğrenilmiş bir davranış değildir?

Çocuğun acıkınca biberonunu araması.

Erik görünce ağzın sulanması.

Çocuğun yüzüne top geldiğini gördüğünde gözlerini kapatması.

Yemek yapmak.

Çocuğun bilgisayarı açmak için düğmesine basması.

Açıklama:

Öğrenme psikolojisine ilişkin temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Limon yediğimiz zaman ağzımız sulanır. Klasik koşullanma kuramına göre limon nedir?

Koşulsuz uyaran

Koşulsuz tepki

Koşullu uyaran

Koşullu tepki

Pekiştireç

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap A şıkkıdır. limon ve ağız sulanması arasındaki bağ doğal bir bağdır. Klasik koşullama bu doğal bağ kullanılarak gerçekleştirilir. Bu bağ koşulsuz uyaran ile koşulsuz tepki arasında gerçekleşir. Dolayısıyla bu bağda ağız sulanmasını yaratan uyaran limondur ve koşulsuzdur.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Limon yediğimiz zaman ağzımız sulanır. Klasik koşullanma kuramına göre ağzın sulanması nedir?

Koşulsuz uyaran

Koşulsuz tepki

Koşullu uyaran

Koşullu tepki

Pekiştireç

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Guthrie, bitişiklik ilkesinin istenmeyen davranışları değiştirmek için kullanılabileceği üç yöntem önermiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu yöntemlerden birirdir?

Yorma Yöntemi

Sistematik Duyarsızlaştırma

Kademeli Yaklaşma

Maruz Bırakma

Kendiliğinden Geri Gelme

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Kısa süreli belleğin bilgiyi tutma süresi ne kadardır?

2-4 saat

1-2 saat

40-60 dakika

20 -30 saniye

10-20 saniye

Açıklama:

Bilişsel öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Duyusal kayıtta bilginin tutulma süresi ne kadardır?

1-2 saat

0-60 dakika

20-30 saniye

10-20 saniye

0.5 - 4 saniye

Açıklama:

Bilişsel öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Sosyal öğrenme kuramının ana kurucusu olan bilim insanı kimdir?

Bandura

Pavlov

Skinner

Thorndike

Watson

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Sönmeye en dirençli pekiştirme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sürekli pekiştirme

Sabit oran aralıklı pekiştirme

Sabit zaman aralıklı pekiştirme

Değişken zaman aralıklı pekiştirme

Değişken oran aralıklı pekiştirme

Açıklama:

Öğrenme psikolojisine ilişkin temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Bu bellekte bilgiler kodlanmış olarak bulunur ve bilgisayardaki dosya sistemine benzeyen bu süreçte bir dosya adıyla kodlanarak depolanan bilgi gerek duyulduğunda geri çağrılır ve tepki vermede kullanılmaktadır. Bu bellek aşağıdakilerden hangisidir?

Duyusal Bellek

Bilişsel Bellek

Duyuşsal Bellek

Kısa Süreli Bellek

Uzun Süreli Bellek

Açıklama:

Bilişsel öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Davranışçılık, düşünme, hissetme veya bilme ile değil nesnel ve gözlenebilen davranış ile ilgilenir. Tüm davranışçı kuramlar, öğrenme sürecini açıklamak içintemel aldıkları kavram nedir?

Uyaran-tepki mekanizması

Boş levha (tabula rasa)

Uyarıcı

Pekiştireç

Koşullu tepki

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Davranışçı kuramda çevre etkisi ilk davranışçı kuramcı tarafından nasıl açıklanmıştır?

tabula rasa (boş levha)

bitişiklik ilkesi

bağlaşımcılık

hazıroluşçuluk

kendiliğinden geri gelme

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Pavlov deneyinde köpeklere et tozu verildiğinde mide ve tükürük bezlerine kesi yapılarak konulmuş tüplere akan sindirim salgılarını ölçmüş, ancak bir gün köpeklerin sadece önlerine et tozu konulduğunda değil, eti getiren görevlinin ayak seslerini duyduklarında da tükürük salgısı verdiklerini fark etmiştir. Bu durumda klasik koşullanmaya göre ayak sesi nasıl açıklanabilir?

Koşullu uyaran

Koşullu tepki

Koşulsuz uyaran

Koşulsuz tepki

Pekiştireç

Açıklama:

Öğrenme psikolojisine ilişkin temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Davranışçı yaklaşıma göre davranışta sönmenin gerçekleşmesinden bir süresonra, yeni bir koşullu uyaran uygulamasında eski tepkinin daha az güçlü olarak geridönmesi nasıl adlandırılır?

tamamen sönme

geri gelme

ayırt etme

genelleme

pekiştirme

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Watson, 11 aylık Albert’a bir köpek, maymun, tavşan ve beyaz fare göstermiş ve bebeğin hiç korku tepkisi göstermediğini gözlemiştir. İkinci aşamada beyaz fareyi gösterirken çelik bir yüzeye vurarak yüksek ses çıkartan Watson, bebeğin ağlamaya başladığını saptamıştır. Albert, giderek genelleme yoluyla benzer uyaranlara örneğin, beyaz kürklü bir kadın, tavşan, noel babanın sakalı, köpek, maymun, tavşan gibi başlangıçta hiç korkmadığı objelere de korku tepkisi vermeye başlamıştır. Watson'ın bu deneyi hangi öğrenme yaklaşımını açıklar?

İçgörüsel öğrenme

Bağlaşımcılık

Bitişiklik

Edimsel koşullanma

Klasik koşullanma

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Öğrenildiği halde bireyin davranışlarında görülmeyen ancak teşvik edici bir ortamda ortaya çıkan davranışlar hangi öğrenme kuramı ile açıklanabilir?

Gizil öğrenme

İçgörüsel öğrenme

Deneysel öğrenme

Gözlem yoluyla öğrenme

Klasik koşullanma

Açıklama:

Bilişsel öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Matematik öğretmeni Ali'yi derse geç kaldığı için azarlamıştır. Ali ile aynı sınıfta olan Ayşe matematik dersine geç kalmaktan daima kaçınmıştır. Bu durumda öğretmenin azarlama davranışı gözlem yoluyla öğrenme kuramında hangi kavramla açıklanır?

Dolaylı pekişitirme

Dolaylı ceza

Olumlu pekiştirme

Olumsuz pekiştirme

İkinci tip ceza

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Kaç istenen davranışa pekiştirme verileceğinin belli olmadığı, her ay daha çok satış yapan elemanı ödüllendiren “ayın elemanı” uygulamasının veya oynayanın bir türlü bırakamadığı kumar makinelerinin örnek verilebileceği pekiştirme tarifesi hangisidir?

Sabit zaman aralıklı pekiştirme

Değişken zaman aralıklı pekiştirme

Sabit oranlı pekiştirme

Değişken oran aralıklı pekiştirme

Dolaylı pekiştirme

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Davranış potansiyelinde yaşantı sonucu ortaya çıkan kalıcı davranış değişikliğine ne isim verilir?

Öğrenme

Tecrübe

Yaşantı

Davranım

Özümseme

Açıklama:

Öğrenme psikolojisine ilişkin temel kavramları tanımlayabileceksiniz.
Davranış potansiyelinde yaşantı sonucu ortaya çıkan kalıcı davranış değişikliğine Öğrenme adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Tüm davranışların koşullanmalar yoluyla elde edildiğini öne süren kuramsal yaklaşım hangisidir?

Davraşçı yaklaşım

Bilişsel Yaklaşım

Yapısalcı Yaklaşım

Sosyal Öğrenme Yaklışımı

Çoklu Zeka Yaklaşımı

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Tüm davranışların koşullanmalar yoluyla elde edildiğini öne süren kuramsal yaklaşım Davranışçı Öğrenme Yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi içten gelen bir davranıştır?

Yanan sobaya dokunmaktan kaçınmak.

Üzerimize doğru gelen arabadan kaçmak

Soğuk havada titremek

Yalan söylemek

Çocuklarla oynamak

Açıklama:

Davranışın kaynaklarını ve öğrenmeye etki eden değişkenleri açıklayabileceksiniz.
Soğuk havada titremek içten gelen bir davranıştır. Doğuştan bizde olan bir davranış şeklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

''Bir dış uyarıcı tarafından düzenli olarak başlatılan doğuştan gelmiş reflekstir. ''şeklinde tanımlanan öğrenmeyle ilişkili terim aşağıdakilerden hangisidir?

Koşullu Uyaran

Koşulsuz Uyaran

Koşullu Tepki

Koşulsuz Tepki

Koşullanma

Açıklama:

Davranışın kaynaklarını ve öğrenmeye etki eden değişkenleri açıklayabileceksiniz.
Bir dış uyarıcı tarafından düzenli olarak başlatılan doğuştan gelmiş refleks koşulsuz tepki olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Edimsel koşullanma sürecinde davranışın olası sonuçları vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan değildir?

Olumlu Pekiştirme

Olumsuz Pekiştirme

I.tip ceza

II.tip ceza

Uyaran

Açıklama:

Öğrenmede davranışsal yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Bir davranış, canlı üzerindeki etkisine bağlı olarak işlem görmektedir. Bu doğrultuda davranışın dört olası sonucu Olumlu Pekiştirme, Olumsuz Pekiştirme, I.tip ceza ve II.tip cezadır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Bireyin sonradan gerektiğinde kullanmak üzere bilgileri zihninekaydetmesi ve orada tutması model olma sürecindeki basamaklardan hangisidir?

Dikkat Etme

Bilgiyi Saklama

Davranış Oluşturma

Güdülenme veya Pekiştirme

Modelin Özellikleri

Açıklama:

Bilişsel öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.
Bireyin sonradan gerektiğinde kullanmak üzere bilgileri zihnine kaydederek ve saklaması model olma sürecindeki bilgiyi saklama basamağıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Bu kuramcılara göre tüm davranışlar amaçlıdır. Davranış, kişinin çevresini algılamasına ve amaçları doğrultusunda yorumlamasına bağlıdır. Bu nedenle ayn› uyaran, bireyler tarafından farklı biçimlerde değerlendirilir ve farklı tepkilere neden olur. Yukarıda bahsedilen kuramcıların savunduğu yaklaşım hangisidir?

Bilişsel Yaklaşım

Davranışçı Yaklaşım

Sosyal Öğrenme Yaklaşımı

Bütüncül Yaklaşım

Gözlem yoluyla Öğrenme Yaklaşımı

Açıklama:

Bilişsel öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.
Soruda bahsedilen yaklaşım Bilişsel yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi İçgörüsel Öğrenmenin aşamalarından değildir?

Tereddüt, duraklama, yoğunlaşan dikkat.

Akıllıca seçilmiş, tahmine dayalı birkaç deneme-yanılma davranışı

Gelişigüzel değil, problemin temel noktalar›na odaklanan araştırma ve inceleme

Ansızın doğrudan ve açık biçimde problemin kritik noktasını kavrama ve problemi çözme

Başarısız bir yol denedikten sonra tekrar aynı yoldan sorunu-problemi çözmeye çalışma

Açıklama:

Bilişsel öğrenme kuramlarını açıklayabileceksiniz.
Başarısız olunduğunda aniden başka bir yol denemek İçgörüsel öğrenmenin aşamalarından birisidir. Dolayısıyla E şıkkı yanlıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi temel öğrenme yaklaşımlarından birisidir?

Davranışçı yaklaşım.

Asosyal yaklaşım.

Postmodern yaklaşım.

Liberal Yaklaşım.

Homojen yaklaşım.

Açıklama:

Öğrenmenin nasıl gerçekleştiğine ilişkinçalışmalar da bu konuya değişik bakış açılarından yaklaşırlar. Bu yaklaşımlar temel olarak üç grupta ele alınabilir:
1. Davranışçı öğrenme yaklaşımı: Gözlenen davranış üzerine odaklanır.
2. Sosyal öğrenme yaklaşımı: İnsanların grup etkileşimi içinde öğrendiğini ifade eder.
3. Bilişsel öğrenme yaklaşımı: Öğrenmenin bilişsel/ nörolojik bir süreç olduğunu savunur

Doğru Cevap: A

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi John Locke' a göre doğrudur?

İnsan dünyaya boş bir levha gibi gelmiştir.

İnsan davranışları doğuştan öğrenilmiştir.

İnsan çevresinden bağımsız şekilde öğrenir.

Davranışın öğrenilmesinde uyaran olması gerekmez.

Davranışda tepki bağlantısı aranmaz.

Açıklama:

İlk davranışçının John Locke (1632-1704) olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Locke, insanın dünyaya boş bir levha (Tabula rasa) gibi geldiğini ve çevre tarafından üzerine ne yazılırsa o olduğunu söylemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi davranışçı öğrenme yaklaşımını geliştiren kuramlardan biri değildir?

Klasik Koşullanma.

Bitişiklik İlkesi.

Deneme Yanılma Yoluyla Öğrenme Kuramı.

Edimsel Koşullanma Kuramı.

Gizil Öğrenme Kuramı.

Açıklama:

Tolman: Gizil Öğrenme Kuramı Edward Tolman (1886-1959), fareler ve labirentler kullanarak yaptığı deneyler nedeniyle davranışçılara yakın görülmekle birlikte, yorumları açısından bilişsel kuramcıdır. Tolman’a göre farenin labirentte yolunu bulması basit zincirleme uyaran tepki bağlantıları kurmakla değil, bilişsel süreçleryoluyla gerçekleşir. Fare, labirentin alan haritasını geliştirir, davranışı ile amacı arasında bir bağ kurar, uyarıcıların anlamını kavrar, beklentiler doğrultusunda hipotezler geliştirir. Bu işaret uyarıcıları sayesinde fare, labirentin “bilişsel harita”sını zihninde oluşturur. Tolman’a göre en basit öğrenme bile karmaşık değişkenlerin bir araya gelmesinin sonucudur. Değişkenlerden biri de bireysel farklılıklardır. Kalıtım, yaş, geçmiş öğrenmeler ve bireyin o andaki fizyolojik koşulları öğrenmeyi önemli ölçüde etkiler.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Bandura'nın öğrenme kuramında yürürlükte olan süreçlerden biridir?

Dikkat etme.

Bilgiyi paylaşma.

Davranış esirgeme.

Güdüleme.

Pekiştirmeme.

Açıklama:

1. Dikkat etme: Birey gözlediği kişinin, yani modelin davranışlarına ve sonuçlarına dikkat eder. Bu öğrenmeyi başlatan en önemli basamaktır.
2. Bilgiyi saklama: Birey sonradan gerektiğinde kullanmak üzere bunları zihnine kaydeder ve saklar.
3. Davranış oluşturma: Öğrenilen bilgi gerektiğinde performansa dönüşür. Ancak bireyin kimi psikomotor becerileri yeterli değilse davranış ortaya çıkmaz.
4. Güdülenme veya pekiştirme: Modelin davranışının pekiştirilmiş olması bireyin bu davranışı tekrar etme olasılığını arttıracaktır (Smith ve Lusterman, 1979).
5. Modelin özellikleri: Davranışının sonucunun yanı sıra modelin özellikleri de gözlem ve taklit yoluyla öğrenmeyi etkilemektedir. Modelin özelliklerinin bireyin özelliklerine benzemesi taklit davranışını arttırmaktadır. Ancak bireyin pozisyonundan daha yüksek statüde ve daha güçlü modelin taklit edilme olasılığı çok daha yüksektir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi içgörüsel öğrenmenin aşamalarından biridir?

Dikkat etme.

Bilgiyi saklama.

Davranış oluşturma.

Güdülenme veya pekiştirme.

Araştırma ve inceleme.

Açıklama:

Bu öğrenmenin aşamaları şu şekilde ifade edilebilir:
1. Gelişigüzel değil, problemin temel noktalarına odaklanan araştırma ve inceleme.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdaki bilim insanlarından hangisi sosyal öğrenme yaklaşımının en önemli temsilcisidir?

Edward Tolman

Wolfgang Köhler

Burrhus Frederic Skinner

Edward L.Thorndike

Albert Bandura

Açıklama:

Köklerini geleneksel davranışçı yaklaşımdan almakla birlikte sosyal öğrenme kuramı doğrudan pekiştirmenin tüm öğrenmeleri açıklayamayacağı görüşündedir. Bu yaklaşımın en önemli temsilcisi olan Bandura, gözlem ve taklit yoluyla davranışların öğrenildiğini savunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi Thorndike'ye göre etki kanunu açıklar?

Eğer bir davranışı tatmin edici bir sonuç izliyorsa, o davranış öğrenilir.

Eğer bir organizma, belli bir konuda tepki vermeye hazırsa öğrenme kolay olacaktır.

Elde edilen uyaran-tepki bağlarının kalıcı olması bunların kullanılmasına bağlıdır.

Davranışın sonuçları tarafından belirlendiği öğrenme biçimidir.

İstenen davranış her ortaya çıktığında pekiştirme alınmasıdır.

Açıklama:

Belli bir durumda tatmin edici bir sonucun izlediği tepki yinelenir

Doğru Cevap: A

Soru 99

Skinner'a göre aşağıdakilerden hangisi bir davranışın olası sonuçlarından biridir?

Olumlu pekiştirme yapılması.

Olumsuz koşullandırma denenmesi.

Nötr uyaranın etkisizliği.

Uyaran - tepki kopukluğu.

Koşullu uyaran etkisi.

Açıklama:

Bir davranış, canlı üzerindeki etkisine bağlı olarak işlem görmektedir. Bu doğrultuda davranışın dört olası sonucu olabilir:
1. Olumlu pekiştirme: Davranış yapılır, ortaya olumlu bir durum çıkar. Bu davranışın tekrar olasılığını arttırır. Çocuğun harçlığının arttırılması olumlu pekiştirmedir. Bu sonucu getiren davranış yine yapılacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Skinner' a göre pekiştirme tarifeleri kaça ayrılır?

III

Açıklama:

Pekiştirme tarifeleri ikiye ayrılır:
1. Sürekli pekiştirme: İstenen davranış her ortaya çıktığında pekiştirme alınmasıdır. Bu tarifede canlı, davranışı pekiştirme aldığı sürece gerçekleştirecek ve pekiştirme kesildiğinde çok kısa sürede sönme ortaya çıkacaktır.
2. Aralıklı pekiştirme: Aralıklı pekiştirmeyle elde edilen davranışlar sönmeye daha dirençlidir. Aralıklı pekiştirme oran ve zaman aralıklı olmak üzere sabit ve değişken bazda uygulanabilir. Böylece aralıklı pekiştirme dörde ayrılır:

Doğru Cevap: B

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi Skinner' a göre aralıklı pekiştirme türlerinden biri değildir?

Sabit zaman aralıklı pekiştirme.

Değişken zaman aralıklı pekiştirme.

Sabit oranlı pekiştirme.

Değişken oran aralıklı pekiştirme.

Süreksiz pekiştirme.

Açıklama:

Aralıklı pekiştirme:
Aralıklı pekiştirmeyle elde edilen davranışlar sönmeye daha dirençlidir.
Aralıklı pekiştirme oran ve zaman aralıklı olmak üzere sabit ve değişken bazda uygulanabilir. Böylece aralıklı pekiştirme dörde ayrılır:
-Sabit zaman aralıklı pekiştirme
-Değişken zaman aralıklı pekiştirme
-Sabit oranlı pekiştirme
-Değişken oran aralıklı pekiştirme

Doğru Cevap: E

Soru 102

"Davranış potansiyelinde yaşantı sonucu ortaya çıkan görece kalıcı
değişikliğe verilen isim." tanımı hangi kavrama aittir ?

Güdülenme

Davranışçılık

Öğrenme

Koşullanma

Tepki

Açıklama:

Üzerinde tam olarak uzlaşılmış tek bir tanımı olmamakla birlikte öğrenme, davranış potansiyelinde yaşantı sonucu ortaya çıkan görece kalıcı değişikliğe verilen isimdir. Davranış ile kastedilen insanın her türlü etkinlikleridir. Ancak doğuştan gelen refleksler, içgüdüsel tepkiler, uyku durumu, yorgunluk, koma durumu, kimi ilaçlar ve içkilerin etkisi altındaki davranış değişiklikleri öğrenme olarak kabul edilmez.

Doğru Cevap: C

Soru 103

I. Koşullu tepki, yeni koşullu uyaran tarafından başlatılan öğrenilmiş tepkidir
II. Koşulsuz uyaran, koşulsuz tepkiyi otomatik olarak başlatan uyarana verilen isimdir.
III. Koşulsuz tepki, koşulsuz uyaranla birlikte sunulan yeni uyarandır.
Yukarıdaki tanımlardan hangisi ya da hangileri doğrudur ?

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Koşulsuz Tepki; Bir dış uyarıcı tarafından düzenli olarak başlatılan doğuştan gelmiş reflekstir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Pekiştirme ve uyum mekanizmaları arasındaki ilişkiyi keşfeden ilk psikolog kimdir?

Edward L.Thorndike

Ivan Petroviç Pavlov

Edvin Ray Guthrie

John B. Watson

Burrhus Frederic Skinner

Açıklama:

Edward L.Thorndike (1874-1949), pekiştirme ve uyum mekanizmaları arasındaki ilişkiyi keşfeden ilk psikologtur ve ünlü etki kanununun yaratıcısıdır. Hayvanlarda da insanlarda da öğrenmenin “deneme-yanılma” ya da sonradan verdiği isimle
“seçme-birleştirme” süreciyle gerçekleştiğini söylemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Bütün davranışların koşullanmalar yoluyla elde edildiğini öne sürer.
Koşullanma, çevre ile etkileşim sonucu ortaya çıkar.
Davranışçılar, çevredeki uyaranlara yönelik tepkilerimizin davranışlarımızı biçimlendirdiğine inanır.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri davranışçı öğrenme biçimi ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tüm davranışların koşullanmalar yoluyla elde edildiğini öne süren bir kuramsal yaklaşımdır. Koşullanma, çevre ile etkileşim sonucu ortaya çıkar. Davranışçılar, çevredeki uyaranlara yönelik tepkilerimizin davranışlarımızı biçimlendirdiğine inanır.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Kalıtım bizim fiziksel yapımızı, iç organlarımızın çalışmasını belirler, geri kalanı öğrenilmiştir.
İnsan davranışını kontrol etmek kolaydır.
Çevredeki uyaranlara yönelik tepkilerimiz davranışlarımızı biçimlendirir.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri davranışçı öğrenme biçimi ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Davranışçılara göre kalıtım bizim fiziksel yapımızı, iç organlarımızın çalışmasını belirler, ancak geri kalanı öğrenilmiştir. Bu varsayımla tutarlı olarak davranışlarımızdan sorumlu olmadığımız söylenebilir. Yanlış da olsa uyaranlara öğrendiğimiz biçimde tepki veririz. Bu bağlamda davranışçılık, insan davranışını kontrol etmenin güç olmadığını öne sürer. Sadece anlama, öngörme ve kontrol etme değil aynı zamanda davranışı “biçimlendirmenin” de olası olduğunu savunur.

Doğru Cevap: E

Soru 107

"Öğrenilen bilgi gerektiğinde performansa dönüşür. Ancak bireyin kimi psikomotor becerileri yeterli değilse davranış ortaya çıkmaz." tanımı hangi kavrama aittir ?

Dikkat etme

Bilgiyi saklama

Güdülenme

Pekiştirme

Davranış oluşturma

Açıklama:

Davranış oluşturma: Öğrenilen bilgi gerektiğinde performansa dönüşür. Ancak
bireyin kimi psikomotor becerileri yeterli değilse davranış ortaya çıkmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Yorma
Eşik
Zıt tepkiler

Yukarıda verilen yöntemlerde hangisi ya da hangileri Guthrie'nin öne sürdüğü, bitişiklik ilkesinin istenmeyen davranışları değiştirme amacıyla kullanılabileceği yöntemler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Guthrie, bitişiklik ilkesinin istenmeyen davranışları değiştirme amacıyla kullanılabileceği üç yöntem önermiştir. Bunların her biri eski uyaranın varlığında yeni davranışların ortaya çıkmasını sağlar:
1. Yorma yöntemi: Bir uyaran, yorgunluk tepkisi ile bitişirse bu uyaranı bir kez daha gördüğünde aklına bu yorgunluk gelecek ve uyaran- tepki bağı kopacaktır. Guthrie, buna atın ehlileştirilmesiyle ilgili bir örnek verir. Doğal olarak bir atın üzerine ağırlık konunca ağırlığı atar. Kovboy, atın üzerine eğer koyduğunda da at bunu atacaktır. Ancak at bu ağırlığı her atışında yeniden sırtına konursa at yorulacak ve sırtında ağırlıkla yürümeye başlayacaktır. Bir daha üzerine ağırlık konduğunda son defasında öğrendiği gibi üzerinde ağırlıkla yürüyecek veya koşacaktır.
2. Eşik yöntemi: Guthrie’nin ikinci yöntemi, yeni uyaranı eskisinin varlığında eklemek ve tepkiyi korumaktır. Ehlileşmiş bir atın sırtına ilkin elle dokunulur, sonra hafif bir örtü atılır, hafif bir battaniye, ardından küçük bir ağırlık konur. Sonunda at üzerinde biniciyle dolaşır hâle gelecektir. Bu tekniğin temel ilkesi ağırlıkların atın tepki eşiğini aşmayacak şekilde derece derece eklenmesidir.
3. Zıt tepkiler yöntemi: Uyaran eski tepkiyle yarışan yeni bir tepkinin varlığında sunulduğunda uyaran, eski tepki yerine yeni tepkiyle bağlanır. Bu yöntem için verilen örnek vaka, köpekten korkan bir çocuktan söz etmektedir. Çocuğun korku davranışını düzeltmek için sevdiği bir yemeği yerken köpek yaklaştırılırsa hayvan ve sevilen yiyecek arasında bir bağ kurulacaktır. Böylece çocuk köpeği de sevecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Bir davranışın sıklığını azaltmak için hoş olmayan bir uyarıcının verilmesine ne denir ?

Sürekli pekiştirme

II. Tip ceza

Olumsuz pekiştirme

Olumlu pekiştirme

I. Tip ceza

Açıklama:

I. Tip ceza: Davranış yapılır, olumsuz durum ortaya çıkar, davranışın tekrar olasılığı azalır. Çocuğun yanlış bir davranışı için
odasına hapsedilmesi böyle bir durumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi resim yapmak, çamaşır yıkamak gibi sayısız davranışın bize kimsenin özel olarak öğretilmediğini, bunların sadece çevreyi gözleyerek ve diğer insanların davranışlarının sonucuna göre taklit edilerek öğrenildiğini savunmaktadır?

Guthrie

Thorndike

Pavlov

Skinner

Bandura

Açıklama:

Albert Bandura; çivi çakmak, yemek yemek, çorap giymek, resim yapmak, çamaşır yıkamak gibi sayısız davranışı bize kimsenin özel olarak öğretmediğini, bunların sadece çevreyi gözleyerek ve diğer insanların davranışlarının sonucuna göre taklit edilerek öğrenildiğini savunmaktadır. Bu öğrenme kuramı klasik ve edimsel koşullanmadan farklıdır. Bu kuramların her ikisinde de gözlenen davranışın çevredeki uyaran ya da sonuçlarla ilişkisi üzerinde durulur. Organizmanın içinde olup bitenler dikkate alınmaz. Bandura ise bitişiklik ve pekiştirmenin önemini kabul etmekle beraber canlının çevresindeki uyaranlara dikkat etme, bilgiyi saklama ve gerektiğinde ortaya çıkarma gibi kimi iç süreçler aracılığıyla tepki verdiğini söylemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi bilgiyi işleme kuramının temel görüşlerinden birisi değildir ?

İnsanlar öğrenme sürecine aktif olarak katılırlar.

İnsanlar diğer canlılardan daha üst düzeyde öğrenirler.

Öğrenmeyi anlamak için incelenmesi gereken
bilişsel süreçlerdir.

Öğrenme davranış aracılığıyla gözleniyorsa gerçekleşmiştir.

Bilgi organize biçimde saklanır.

Açıklama:

İnsanlar öğrenme sürecine aktif olarak katılmayabilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Tolman’ın en önemli çalışması ............ olarak ifade edilir. Bu deneyde iki kontrol ve bir deney grubu oluşturan fareler, değişik pekiştirme durumlarında gözlenmiştir. Bu açıklamada yer alan boşluğa gelecek doğru kavram aşağıdakilerden hangisidir ?

İçgörüsel Öğrenme

Gizil öğrenme

Davranış oluşturma

Bilişsel harita

Güdüleme

Açıklama:

Tolman’ın en önemli çalışması gizil öğrenme olarak ifade edilir. Bu deneyde iki kontrol ve bir deney grubu oluşturan fareler, değişik pekiştirme durumlarında gözlenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi içgörüsel öğrenmenin aşamalarından biri değildir ?

Gelişigüzel değil, problemin temel noktalarına odaklanan araştırma ve inceleme.

Tereddüt, duraklama, yoğunlaşan dikkat.

Başarılı olmayan bir çabanın ardından aniden bambaşka bir yol deneme, dikkati yoğunlaştırma, devam etme.

Üstü kapalı bir şekilde problemin kritik noktasını kavrama ve problemi çözme.

Akıllıca seçilmiş, tahmine dayalı birkaç deneme-yanılma davranışı.

Açıklama:

Bu öğrenmenin aşamaları şu şekilde ifade edilebilir:
1. Gelişigüzel değil, problemin temel noktalarına odaklanan araştırma ve inceleme.
2. Tereddüt, duraklama, yoğunlaşan dikkat.Ansızın doğrudan ve açık biçimde problemin kritik noktasını kavrama ve problemi çözme, bir başka deyişle içgörü kazanma.
3. Akıllıca seçilmiş, tahmine dayalı birkaç deneme-yanılma davranışı.
4. Başarılı olmayan bir çabanın ardından aniden bambaşka bir yol deneme, dikkati yoğunlaştırma, devam etme.
5. Ansızın doğrudan ve açık biçimde problemin kritik noktasını kavrama ve problemi
çözme, bir başka deyişle içgörü kazanma.
İçgörü, çizgi roman ve karikatürlerde kafada bir ampulün yanması, öğrenciler arasında “jetonun düşmesi” veya günlük dilde “hah buldum” olarak ifade edilir ya da
Arşimed’in dediği gibi “Eureka”...

Doğru Cevap: D

Soru 114

Davranışlar, çevreyi gözleyerek ve diğer insanların davranışlarının sonucuna göre taklit edilerek öğrenilir.
Bandura davranışçı ve bilişsel kuramlar arasında bir geçiş oluşturur.
Canlı, çevresindeki uyaranlara dikkat etme, bilgi saklama ve gerektiğinde ortaya çıkarma gibi kimi iç süreçler aracılığıyla tepki verir.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Bandura'nın öğrenme modeli ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi gözlem ve taklit yoluyla öğrenme kuramının süreçlerinden biri değildir ?

Dikkat etme

Bilgiyi saklama

Genelleme

Davranış oluşturma

Güdülenme

Açıklama:

1. Dikkat etme: Birey gözlediği kişinin, yani modelin davranışlarına ve sonuçlarına dikkat eder. Bu öğrenmeyi başlatan en önemli basamaktır.
2. Bilgiyi saklama: Birey sonradan gerektiğinde kullanmak üzere bunları zihnine kaydeder ve saklar.
3. Davranış oluşturma: Öğrenilen bilgi gerektiğinde performansa dönüşür. Ancak
bireyin kimi psikomotor becerileri yeterli değilse davranış ortaya çıkmaz.
4. Güdülenme veya pekiştirme: Modelin davranışının pekiştirilmiş olması bireyin bu davranışı tekrar etme olasılığını arttıracaktır
5. Modelin özellikleri: Davranışının sonucunun yanı sıra modelin özellikleri de gözlem ve taklit yoluyla öğrenmeyi etkilemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Açıklama:

a. Sabit zaman aralıklı pekiştirme: Pekiştirmenin ne zaman geleceği belliyse canlı, tepkiyi pekiştirmenin verileceği zamana doğru vermeye başlar. Bu pekiştirme uygulamasıyla elde edilen davranış sönmeye sürekli pekiştirmeden daha fazla dayanmakla birlikte çok dirençli değildir.
b. Değişken zaman aralıklı pekiştirme: Pekiştirmenin ne zaman verileceği belli
değilse canlı istenen davranışı tekrarlamaya devam eder çünkü her tepkide düşük ama sabit bir pekiştirme olasılığı vardır.
Bu tepkilerin çoğu pekiştirme almayacaktır fakat ortalama tepki sıklığı düşmez.
Sönmeden önceki tepki sayısı sürekli pekiştirmeye göre çok daha fazladır.
c. Sabit oranlı pekiştirme: Pekiştirme, tepki sayısına göre elde edildiğinde sabit
oranlı pekiştirmeden söz edilir. Pekiştirmeyi alan canlı bunu bir süre almayacağını bildiğinden kısa bir depresyon yaşar ve performansı düşer.
d.Değişken oran aralıklı pekiştirme: Bu tarifede kaç istenen davranışa pekiştirme verileceği belli değildir. Her ay daha çok satış yapan elemanı ödüllendiren
“ayın elemanı” uygulamasının, oynayanın bir türlü bırakamadığı kumar makinelerinin temeli budur.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Davranışı, sonuçları tarafından belirlendiği öğrenme biçimi olarak tanımlar.
Klasik koşullanmayı kabul etmiş ancak kendi geliştirdiği modeli ondan farklı bir öğrenme biçimi olarak sunmuştur.
Çevre üzerinde değişiklik yapan tepkileri edim olarak tanımlar.

Yukarıda açıklanan davranışçı hangi seçenekte verilmiştir?

Guthrie

Thorndike

Pavlov

Bandura

Skinner

Açıklama:

Thorndike, öğrenmenin bitişiklik ve etkinin sonucu olarak ortaya çıktığını söylemişti. Bu görüşün en etkili uzantısı Burrhus Frederic Skinner (1904- 1990) ile gerçekleşmiştir. Skinner, klasik koşullanmayı kabul etmiş ancak kendi geliştirdiği modeli ondan farklı bir öğrenme biçimi olarak sunmuştur. Klasik koşullanmada iyi bilinen ve doğal olarak tepki oluşturan bir uyaran, yeni bir uyaranla, yani koşullu uyaranla yer değiştirmektedir. Oysa belli bir uyaran tarafından başlatılmayan tepkiler de vardır: Dikiş dikmek, resim yapmak, caddenin karşısına geçmek gibi... Bunlar istemli davranışlardır. Bu davranışların sıklık ve gücü, onları takip eden olaya göre değişiklik gösterir. Skinner, bu tepkilere “edim” adını vermektedir. Edim, çevre üzerinde değişiklik yapan bir tepkidir. Çevrede ortaya çıkan değişiklik, bu tepkinin tekrarlanıp tekrarlanmayacağına karar verecektir. Pekiştirici, klasik koşullanmanın aksine uyaranla değil tepkiyle bağ kurmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Hazıroluşçuluk
Tekrar
Etki

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Thorndike'ın çalışmaları sonunda öne sürdüğü kanunlar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Thorndike çalışmaları sonunda üç temel kanunun olduğunu öne sürmüştür:
1. Hazıroluşçuluk kanunu: Eğer bir organizma, belli bir konuda tepki vermeye hazırsa öğrenme kolay olacaktır. Ancak bu tepkiye hazır olmayan bir organizma öğrenmeye zorlanırsa sorun çıkacaktır.
2. Tekrar kanunu: Elde edilen uyaran-tepki bağlarının kalıcı olması bunların kullanılmasına bağlıdır. Ancak tekrar kanunu, etki kanunu ile birlikte anlam kazanır. Bir başka ifadeyle öğrenmeyi güçlendirecek olan uyaran-tepki bağının basitçe tekrarı değil, tepkiden sonra ödülün alınmasıdır. Sonunda ödül alınmayan tepki ne denli tekrarlanırsa tekrarlansın öğrenme gerçekleşmeyecektir. Örneğin, notla değerlendirilmeyen bir konuyu öğrenci büyük olasılıkla pek çok kez okusa da çabucak unutacaktır.
3. Etki kanunu: Etki kanununa göre, eğer bir davranışı tatmin edici bir sonuç (ödül) izliyorsa o davranış öğrenilir ve güçlenir. Eğer rahatsız edici bir durum, davranışı izlerse (ceza) o davranış zayıflar ve tekrar edilmez. Thorndike’in tatmin edici veya rahatsız edici sonuçlarla anlatmak istediği oldukça esnektir. Tatmin edici sonuç, canlının kaçınmadığı ve elde etmek için çaba gösterdiği şeydir. Rahatsız edici sonuç ise canlının elde etmek ve korumak için bir davranış yapmadığı veya kaçındığı şeylerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Ehlileşmiş bir atın sırtına ilkin elle dokunulur, sonra hafif bir örtü atılır, hafif bir battaniye, ardından küçük bir ağırlık konur. Sonunda at üzerinde biniciyle dolaşır hâle gelecektir.
Yukarıda örneklenen yöntem hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Olumlu pekiştirme

Olumsuz pekiştirme

Yorma

Zıt tepklier

Eşik

Açıklama:

Eşik yöntemi: Guthrie’nin ikinci yöntemi, yeni uyaranı eskisinin varlığında eklemek ve tepkiyi korumaktır. Ehlileşmiş bir atın sırtına ilkin elle dokunulur, sonra hafif bir örtü atılır, hafif bir battaniye, ardından küçük bir ağırlık konur. Sonunda at üzerinde biniciyle dolaşır hâle gelecektir. Bu tekniğin temel ilkesi ağırlıkların atın tepki eşiğini aşmayacak şekilde derece derece eklenmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Pavlov'un klasik koşullanma kuramını tamamen benimsemiştir.
Bilişsel ve duyuşsal süreçlere ağırlık veren kuramlara bir tepki olarak nesnel, işlevsel ve deneysel bir yöntem geliştirmeyi amaçlamıştır.
İnsan davranışını anlamanın tek yolunun onu gözlemek olduğunu öne sürmüştür.

Yukarıda fikirleri açıklanan davranışçı aşağıdakilerden hangisidir?

Bandura

Guthrie

Thorndike

Skinner

Watson

Açıklama:

Watson, başta psikoanalitik yaklaşım olmak üzere bilişsel ve duyuşsal süreçlere ağırlık veren kuramlara bir tepki olarak nesnel, işlevsel ve deneysel bir yöntem geliştirmeyi amaçlamıştır. Watson, insan davranışını anlamanın tek yolunun onu gözlemek olduğunu söylemiş ve çevreyi “İnsan ne öğrenmişse odur.” diyecek kadar önemli görmüştür. Watson, Pavlov’un klasik koşullanma kuramını tamamen benimsemiştir. Özgün bir öğrenme kuramı geliştirmemiş ancak duygular da içinde olmak üzere tüm insan davranışlarının koşullanma yoluyla kazanıldığını savunmuş ve bu konuda çocuklarla deney yapmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Pavlov'un klasik koşullanma kuramını tamamen benimsemiştir.
Bilişsel ve duyuşsal süreçlere ağırlık veren kuramlara bir tepki olarak nesnel, işlevsel ve deneysel bir yöntem geliştirmeyi amaçlamıştır.
Özgün bir öğrenme kuramı geliştirmemiş ancak duygular da içinde olmak üzere tüm insan davranışlarının koşullanma yoluyla kazanıldığını savunmuştur.

Yukarıda fikirleri açıklanan davranışçı aşağıdakilerden hangisidir?

Guthrie

Bandura

Thorndike

Skinner

Watson

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 122

Organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecine ne ad verilmektedir?

Gelişim

Refleks

Öğrenme

İçgüdü

Dürtü

Açıklama:

Bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecidir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi klasik koşullanma kuramının öncüsüdür?

Thorndike

Pavlov

Skinner

Bandura

Tolman

Açıklama:

Ivan Petroviç Pavlov (1849-1936), Rus bir hekim ve fizyologdur. Pavlov klasik koşullanmanın öncüsüdür. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Koşullu uyaran ile koşulsuz uyaranın tekrar edilen birlikteliğinin sonrasında koşullu tepkinin ortaya çıkmasına ne ad verilmektedir?

Nötr uyaran

Sönme

Koşulsuz tepki

Koşullanma

Ayırtetme

Açıklama:

Koşullanma, daha önce sadece koşulsuz uyarana verilen tepkinin koşullu uyarana verilmesidir. Bunu sağlayan, koşullu uyaranın koşulsuz uyaranla birlikte sunulmasıdır. Bir başka ifadeyle Koşullu uyaran ile koşulsuz uyaranın tekrar edilen birlikteliği sonrasında koşullu tepkinin ortaya çıkmasıdır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 125

Kediden korkan birine sırasıyla kedi resminin çizimi, renkli kedi fotoğrafı, kedi oyuncağı, kedi maketi ve gerçek kedinin gösterilmesi Guthrie’nin hangi ilkesine örnektir?

Eşik yöntemi

Klasik koşullanma

Yorma yöntemi

Etki kanunu

Zıt tepkiler yöntemi

Açıklama:

Guthrie, bitişiklik ilkesinin istenmeyen davranışları değiştirme amacıyla kullanılabileceği üç yöntem önermiştir. Bunların her biri eski uyaranın varlığında yeni davranışların ortaya çıkmasını sağlar. Guthrie’nin eşik yöntemi, yeni uyaranı eskisinin varlığında eklemek ve tepkiyi korumaktır. Ehlileşmiş bir atın sırtına ilkin elle dokunulur, sonra hafif bir örtü atılır, hafif bir battaniye, ardından küçük bir ağırlık konur. Sonunda at üzerinde biniciyle dolaşır hâle gelecektir. Bu tekniğin temel ilkesi ağırlıkların atın tepki eşiğini aşmayacak şekilde derece derece eklenmesidir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 126

Ödevini yaptığı için çizgi film izleyebilen bir çocuğa aşağıdakilerden hangisi uygulanmış olur?

Olumsuz pekiştirme

I. Tip ceza

Sönme

II. Tip ceza

Olumlu pekiştirme

Açıklama:

Davranış yapılır, ortaya olumlu bir durum çıkar. Bu davranışın tekrar olasılığını arttırır. Çocuğun harçlığının arttırılması olumlu pekiştirmedir. Bu sonucu getiren davranış yine yapılacaktır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 127

Arabaya bindiğimizde emniyet kemerinin takılmadığı durumlarda arabanın sesli uyarı vermesi ve bu sesli uyarıdan rahatsız olarak emniyet kemerimizi takmamız aşağıdakilerden hangisidir?

Olumlu pekiştirme

II. Tip ceza

I. Tip ceza

Sönme

Olumsuz pekiştirme

Açıklama:

Davranış yapılır, olumsuz durum ortadan kalkar. Böylece davranışın tekrar olasılığı artar. Diş çektiren kişi olumsuz durumdan kurtulur. Dişi ağrıdığında yine dişçiye gider. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 128

Önündeki araca kırmızı ışıkta geçtiği için ceza kesildiğini gören sürücünün kırmızı ışıkta durması aşağıdaki ifadelerden hangisine örnektir?

Sabit oranlı pekiştirme

Dolaylı pekiştirme, dolaylı ceza

II. Tip ceza

Sürekli pekiştirme

Gizil öğrenme kuramı

Açıklama:

Gözlem yoluyla öğrenme ile taklit yoluyla öğrenme birbirinden farklı şeylerdir. Gözlem yoluyla öğrenmede taklit olabilir veya olmayabilir. Örneğin; çok konuştuğu için azarlanan arkadaşını gözleyen çocuk, taklit kullanmaz. Gözleminden çıkardığı sonuca göre istenen davranışı yapar ve susar. Bunlara “Dolaylı Pekiştirme” ve “Dolaylı Ceza” adı verilir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 129

Öğrenildiği halde bireyin davranışlarında görülmeyen ancak teşvik edici bir ortamda ortaya çıkan davranışlar ne tür bir öğrenme kuramıyla gerçekleşmiştir?

İçgörüsel öğrenme kuramı

Klasik koşullanma kuramı

Gizil öğrenme kuramı

Edimsel koşullanma kuramı

Bilgiyi işleme kuramı

Açıklama:

Gizil öğrenme, öğrenildiği hâlde bireyin davranışlarında görülmeyen ancak teşvik edici bir ortamda ortaya çıkan davranışlardır. Bir başka ifadeyle, Gizil öğrenme, performansa dönüştürülmemiş bir öğrenmedir. Birey, çevreyi amaç ve beklentileri doğrultusunda değerlendirir ve gerekiyorsa bir davranış gerçekleşir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi bir bölgenin mekânsal düzenine ilişkin zihinsel temsilidir?

İçgörüsel öğrenme

Model öğrenme

Güdülenme

Bilişsel harita

Bilgiyi işleme kuramı

Açıklama:

Edward Tolman (1886-1959), fareler ve labirentler kullanarak yaptığı deneyler nedeniyle davranışçılara yakın görülmekle birlikte, yorumları açısından bilişsel kuramcıdır. Tolman’a göre farenin labirentte yolunu bulması basit zincirleme uyaran tepki bağlantıları kurmakla değil, bilişsel süreçler yoluyla gerçekleşir. Fare, labirentin alan haritasını geliştirir, davranışı ile amacı arasında bir bağ kurar, uyarıcıların anlamını kavrar, beklentiler doğrultusunda hipotezler geliştirir. Bu işaret uyarıcıları sayesinde fare, labirentin “bilişsel harita”sını zihninde oluşturur. Bir başka ifadeyle bilişsel harita, Bir bölgenin mekânsal düzenine ilişkin zihinsel temsildir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi bilgiyi işleme modeline göre belleğin üç aşamasıdır?

Duyusal kayıt- Kısa süreli bellek- Uzun süreli bellek

Kısa süreli bellek- Duyusal kayıt-Uzun süreli bellek

Uzun süreli bellek- Kısa süreli bellek- Duyusal kayıt

Duyusal kayıt-Uzun süreli bellek- Kısa süreli bellek

Kısa süreli bellek- Uzun süreli bellek- Duyusal kayıt

Açıklama:

Çevreden gelen uyarıcılar ilk olarak bireyin duyu organlarına gelir. Duyu sinirleri gelen mesajı beyne iletir. Bilgi burada çok kısa süre -yarım saniye ile 4 saniye arasında- kalarak “duyusal kayıt” adı verilen bir işleme girer ve hemen silinir. Dikkat çeken ya da bireyin ilgi ve ihtiyacına cevap veren uyarıcı işleme alınır ve kısa süreli belleğe aktarılır. Bir başka deyişle algı gerçekleşir. Bireyin haberdar olduğu bilgi burada 20-30 saniye kadar kalır. Kısa süreli bellekte anlamlandırılan bilgi, algının seçiciliği doğrultusunda gerek görülürse uzun süreli belleğe alınır. Bilginin burada kalış süresi belirsizdir ve kapasitesi sınırsızdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 132

…………………………bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Öğrenme

Uyum

Eğitim

Tepki

Davranış

Açıklama:

Burada doğru yanıt öğrenmedir. Öğrenme bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecidir. Öğrenme, organizmanın neler yapabileceğine kısmen karar veren hipotetik bir sınırdır. Performans ise organizmanın gerçekte ne yaptığıdır. Güdülenme ile ilgili değişkenler, performansın potansiyelin altında kalmasına neden olabilir. Performans, öğrenme ve güdülenmenin bir fonksiyonu olarak düşünülebilir. Öğrenme ve güdülenme birbirinden ayrılması güç karmaşık yollarla etkileşirler.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Aşağıdakilerden hangi yaklaşım öğrenmenin bilişsel/ nörolojik bir süreç olduğunu savunur?

Davranışçı yaklaşım

Sosyal öğrenme yaklaşım

Bilişsel öğrenme yaklaşım

Uyaran -tepki yaklaşım

Sosyal -davranış yaklaşım

Açıklama:

Davranışçı öğrenme yaklaşımı: Gözlenen davranış üzerine odaklanır. Sosyal öğrenme yaklaşımı: İnsanların grup etkileşimi içinde öğrendiğini ifade eder. Bilişsel öğrenme yaklaşımı: Öğrenmenin bilişsel/ nörolojik bir süreç olduğunu savunur.

Doğru Cevap: C

Soru 134

Aşağıdakilerden hangi bilim adamı insanın dünyaya boş bir levha (Tabula rasa) gibi geldiğini ve çevre tarafından üzerine ne yazılırsa o olduğunu söylemiştir?

Pavlov

Locke

Watson

Guthrie

Thorndike

Açıklama:

Burada doğru yanıt locke dir. Locke, insanın dünyaya boş bir levha (Tabula rasa) gibi geldiğini ve çevre tarafından üzerine ne yazılırsa o olduğunu söylemiştir. Ivan Petroviç Pavlov , Rus bir hekim ve fizyologdur. Sindirim sistemi salgılarını incelemek üzere başladığı çalışmalarında 1904 yılında Nobel Fizyoloji ve Tıp Ödülü’nü almıştır. Bu çalışma sırasında köpeklere et tozu verildiğinde mide ve tükürük bezlerine kesi yapılarak konulmuş tüplere akan sindirim salgılarını ölçmüş, ancak bir gün köpeklerin sadece önlerine et tozu konulduğunda değil, eti getiren görevlinin ayak seslerini duyduklarında da tükürük salgısı verdiklerini farketmiştir. Watson, başta psikoanalitik yaklaşım olmak üzere bilişsel ve duyuşsal süreçlere ağırlık veren kuramlara bir tepki olarak nesnel, işlevsel ve deneysel bir yöntem geliştirmeyi amaçlamıştır. Guthrie, kuramını Watson’un “en son ve en sık tepki öğrenilir” ilkesinin üzerine inşa etmiştir. Ancak Guthrie’nin kuramına göre öğrenme, “tek deneme”de tamamlanır. Edward L.Thorndike

Doğru Cevap: B

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi koşullu tepkiye bir örnektir?

Et tozu, köpeğin tükürük salgısı vermesine neden olan doğal bir uyarıcıdır.

Et önüne konduğunda köpeğin ağzının sulanması böyle bir tepkidir.

Zilin başlattığı tükürük salgısı, etin kendisine verilen salgıdan daha azdır sesine tepki vermesi

Farklı tonlardaki zillere koşullu tepki veren köpeğin bir süre sonra sadece ardından et tozu gelen zil.

Köpeğin zil sesinin farklı tonlarına tükürük salgısı vermesi.

Açıklama:

Burada doğru olan D şıkkıdır. Zilin başlattığı tükürük salgısı, etin kendisine verilen salgıdan daha azdır. Hiçbir öğrenmeye gerek olmadan doğal olarak koşulsuz tepkiyi harekete geçiren uyarandır. Örneğin et tozu, köpeğin tükürük salgısı vermesine neden olan doğal bir uyarıcıdır.
Farklı tonlardaki zillere koşullu tepki veren köpeğin bir süre sonra sadece ardından et tozu gelen zil sesine tepki vermesi ayırdetmedir. Köpek, bu ses tonunun diğerlerinden farkını anlayıp yalnızca bu uyarana tepki vermeye başlamıştır. Bir tepki önce genellenir ancak daha sonra ayırdetme gerekli hâle gelebilir. Köpeğin zil sesinin farklı tonlarına tükürük salgısı vermesi genellemeye bir örnektir. Bir kural olarak koşullu uyarana verilen koşullu tepki kalıcı değildir. Bir süre sonra zil sesini et tozu izlemezse tükürük salgısı ortadan kalkar. Koşullu uyaranın gücünün azalmasına sönme denir.
Zilin başlattığı tükürük salgısı, etin kendisine verilen salgıdan daha azdır sesine tepki vermesi.

Doğru Cevap: C

Soru 136

Aşağıdakilerden hangi bilim adamı ,insan davranışını anlamanın tek yolunun onu gözlemek olduğunu söylemiş ve çevreyi “İnsan ne öğrenmişse odur.” diyecek kadar önemli görmüştür?

Locke

Pavlov

Guthrie

Watson

Thorndike

Açıklama:

Burada doğru yanıt E şıkkıdır. Guthrie’nin kuramına göre öğrenme, “tek deneme”de tamamlanır. Bu kuramın temel ilkesi zaman olarak yakın uyarıcıların öğrenildiği biçimindedir. Locke, insanın dünyaya boş bir levha (Tabula rasa) gibi geldiğini ve çevre tarafından üzerine ne yazılırsa o olduğunu söylemiştir. Davranış, çevreden öğrenilmiş uyaran-tepki bağlantılarından ibarettir ve davranışı anlamak için bu ilişkinin kurallarını ortaya çıkarmak yeterlidir. Rus bir hekim ve fizyologdur. Sindirim sistemi salgılarını incelemek üzere başladığı çalışmalarında 1904 yılında Nobel Fizyoloji ve Tıp Ödülü’nü almıştır. Bu çalışma sırasında köpeklere et tozu verildiğinde mide ve tükürük bezlerine kesi yapılarak konulmuş tüplere akan sindirim salgılarını ölçmüş, ancak bir gün köpeklerin sadece önlerine et tozu konulduğunda değil, eti getiren görevlinin ayak seslerini duyduklarında da tükürük salgısı verdiklerini farketmiştir. Edward L.Thorndike (1874-1949), pekiştirme ve uyum mekanizmaları arasındaki ilişkiyi keşfeden ilk ps
Watson

Doğru Cevap: D

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi Edimsel koşullanma üzerinde çalışmiştir?

Skinner

Watson

Thorndike

Pavlov

Locke

Açıklama:

Edimse koşullanma kuramını çalışan kişi Skinner dir. Thorndike: Deneme Yanılma Yoluyla Öğrenme Kuramı üzerinde çalışmıştır. Watson ve pavlov klasik kuramını tamamen benimsemiştir. Guthrie bitişiklik ilkesi üzerinde çalışmalar yapmıştır.
Skinnner

Doğru Cevap: A

Soru 138

Aşağıdakilerden hangi bilim adamı Darwin’in doğal ayıklama kuramıyla öğrenme psikolojisi arasında bir köprü kurması açısından büyük önem taşıdığını vurgular?

Skinner

Watson

Thorndike

Pavlov

Locke

Açıklama:

Thorndike’in çalışması, Darwin’in doğal ayıklama kuramıyla öğrenme psikolojisi arasında bir köprü kurması açısından büyük önem taşır. Nasıl ki çevreye uyan canlı yaşamını sürdürüyor, ihtiyacını gideren canlı evrim sürecine devam ediyorsa, çevreye uyum sağlayan, ihtiyacı ortadan kaldıran davranış da öğrenilecek ve yaşayacaktır demiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi Skinner’in sabit zaman aralıklı pekiştirmeyi anlatır?

İstenen davranış her ortaya çıktığında pekiştirme alınmasıdır.

Pekiştirmeyle elde edilen davranışlar sönmeye daha dirençlidir.

Pekiştirmenin ne zaman geleceği belliyse canlı, tepkiyi pekiştirmenin verileceği zamana doğru vermeye başlar?

Pekiştirmenin ne zaman verileceği belli değilse canlı istenen davranışı tekrarlamaya devam eder.

Pekiştirme, tepki sayısına göre elde edildiğinde sabit oranlı pekiştirmeden söz edilir.

Açıklama:

Sürekli pekiştirme: İstenen davranış her ortaya çıktığında pekiştirme alınmasıdır. Aralıklı pekiştirme: Aralıklı pekiştirmeyle elde edilen davranışlar sönmeye daha dirençlidir. Sabit zaman aralıklı pekiştirme: Pekiştirmenin ne zaman geleceği belliyse canlı, tepkiyi pekiştirmenin verileceği zamana doğru vermeye başlar. Değişken zaman aralıklı pekiştirme: Pekiştirmenin ne zaman verileceği belli değilse canlı istenen davranışı tekrarlamaya devam eder çünkü her tepkide düşük ama sabit bir pekiştirme olasılığı vardır. Sabit oranlı pekiştirme: Pekiştirme, tepki sayısına göre elde edildiğinde sabit oranlı pekiştirmeden söz edilir

Doğru Cevap: C

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi Bandura’nın öğrenme kuramındaki süreçlerden biri değildir?

Dikkat etme

Bilgi saklama

Davranış oluşturma

Güdülenme ve pekiştirme

Modelin zekası

Açıklama:

Burada yanlış yanıt modelin zekası dır. Doğru yanıt Modelin özellikleridir.Bandura öğrenme kuramında belirli süreçleri izler. Bunlarda: Dikkat etme, Bilgi saklama, Davranış oluşturma, Güdülenme ve pekiştirme ve modelin özellikleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 141

Tolman’ın en önemli çalışması…………………….. olarak ifade edilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?

Gizli öğrenme

Taklit yoluyla öğrenme

İç göresel öğrenme

Deneme yanılma ile öğrenme

Bilgiyi işleme

Açıklama:

Tolman’ın en önemli çalışması gizil öğrenme olarak ifade edilir. Bu deneyde iki kontrol ve bir deney grubu oluşturan fareler, değişik pekiştirme durumlarında gözlenmiştir. Bandura taklit yolu ile öğrenme üzerinde çalişmiştir. Köhler içgöresel öğrenme üzerinde çalişmiştir. Gagne bilgiyi işleme üzerinde durmuştur.
Gizli öğrenme

Doğru Cevap: A

Soru 142

Dürtü yükseldiğinde ...... adını alır ve bizi eyleme geçirerek o ihtiyacı ortadan kaldırmamızı sağlamaya çalışır.
Yukarıdaki ifadede noktalı yere gelmesi gereken ifade nedir?

Öğrenme

İçsel tepki

Güdü

Dışsal tepki

Eksiklik

Açıklama:

İhtiyacın düzeyi arttığında varlığını bize hissettirir ve dürtü adını alır. Dürtü ise yükseldiğinde güdü adını alır ve bizi eyleme geçirerek o ihtiyacı ortadan kaldırmamızı sağlamaya çalışır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 143

Koşulsuz ve koşullu uyaranların birlikte sunulmasına ne denir?

Pekiştirme

Genelleme

Ayırdetme

Koşullu tepki

Koşulsuz tepki

Açıklama:

Koşullu ve koşulsuz uyaranın birlikte verilmesine pekiştirme denir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 144

Geçirdiği hastalık sebebiyle her gün iğne vurulan bir bebek bir süre sonra hemşire gördüğü an ağlamaya başlamaktadır. Buna göre bebek için hangisi koşullu uyarandır?

İğne vurulması

Hasta olması

Ağlaması

Hastaneden eve dönmesi

Hemşire görmesi

Açıklama:

Koşullu uyaran, başlangıçta özel bir etkisi olmayan ancak koşulsuz bir uyarıcıyla eşleştirilmesi sonucu koşulsuz uyaranın tetiklediği koşullu tepkiyi ortaya çıkaran öğrenilmiş bir uyarıcıdır. Verilen örnekte hemşire ilk başta bebeğe bir anlam ifade etmezken bir süre sonra onu görünce iğne vurulacağını anlayıp ağlamaya başlamaktadır. Buradaki koşullu uyaran bebeğin hemşire görmesidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 145

Pekiştirme olmadan da öğrenmenin gerçekleşebileceğini savunup en son ve en sık tepki ilkesini ileri süren, davranışçı öğrenme yaklaşımının hangi savunucusudur?

İvan Pavlov

John B. Watson

Edvin Ray Guthrie

Edward L. Thorndike

Burrhus Frederic Skinner

Açıklama:

Pavlov’un öğrenmeyi sağlayan tek koşulun pekiştirme olduğunu öne sürmesine karşın Watson, pekiştirme olmadan da öğrenmenin gerçekleşeceğini söylemiştir. Ona göre bir uyarıcıya en son ve en sık verilen tepki öğrenilir. Buna “en son ve en sık tepki ilkesi” adı verilmektedir ve bu durum “alışkanlık” adını almaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 146

Geçirdiği hastalık sebebiyle her gün iğne vurulan bir bebek bir süre sonra hemşireyi gördüğü an ağlamaya başlamaktadır. Bu bebeğin hemşire gibi beyaz önlük giyen doktoru gördüğünde de aynı şekilde ağlaması hangi terime örnektir?

Pekiştirme

Sönme

Kendiliğinden geri gelme

Genelleme

Ayırdetme

Açıklama:

Genelleme koşullu tepki yaratan koşullu uyarana benzeyen başka bir uyarıcıya da benzer tepki vermedir. Bebek beyaz önlüğü genelleyip ona hiç iğne yapmayan doktora da aynı tepkiyi vermektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 147

Beril ödevlerini yapmak istemeyip ağlamaktadır. Ailesi bu davranıştan kurtulmak için ona en sevdiği yiyecek olan dondurma alıp dondurmayı yerken ödevlerini yapmasını istemiştir. Buna göre Beril'in ailesinin kullandığı yaklaşım hangi temel ilkeye aittir?

Bitişiklik ilkesi

Deneme yanılma yoluyla öğrenme ilkesi

En son ve en sık tepki ilkesi

Edimsel koşullanma ilkesi

Klasik koşullanma ilkesi

Açıklama:

Guthrie, bitişiklik ilkesinin istenmeyen davranışları değiştirme amacıyla kullanılabileceği üç yöntem önermiştir. Bunlardan birisi de zıt tepkiler yöntemidir. Uyaran eski tepkiyle yarışan yeni bir tepkinin varlığında sunulduğunda uyaran, eski tepki yerine yeni tepkiyle bağlanır. Verilen örnek bu yönteme örnektir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 148

Etki kanunu
Eşik kanunu
Zıt tepkiler kanunu
Hazıroluşçuluk kanunu
Tekrar kanunu

Yukarıda verilen hangileri Thorndike tarafından ileri sürülen kanunlardır?

I, II ve III

I, II ve IV

I, IV ve V

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Thorndike çalışmaları sonunda üç temel kanunun olduğunu öne sürmüştür. Bunlar; hazıroluşçuluk kanunu, tekrar kanunu ve etki kanunudur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 149

Bir matematik öğretmeni öğrencilere doğru çözdüğü her beş problem için bir yıldız vermektedir. Bu öğretmenin kullandığı pekiştirme sistemi nedir?

Sürekli pekiştirme

Değişken zaman aralıklı pekiştirme

Sabit zaman aralıklı pekiştirme

Değişken oran aralıklı pekiştirme

Sabit oranlı pekiştirme

Açıklama:

Pekiştirme, tepki sayısına göre elde edildiğinde sabit oranlı pekiştirmeden söz edilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 150

Sosyal öğrenme kuramıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çevreyi gözleyerek ve diğer insanların davranışlarını sonucuna göre taklit ederek öğrenmeyi savunur.

Klasik ve edimsel koşullanmanın temel ilkelerini benimser.

Tepkinin sadece uyarana bağlı olmadığını, farklı süreçlerin de işin içinde olduğunu belirtir.

Dolaylı pekiştirme ve dolaylı ceza kavramlarını kullanır.

Albert Bandura bu kuramla ilgili yaptığı çalışmalarla ünlüdür.

Açıklama:

Bu kuram çevreyi gözleyerek ve diğer insanların davranışlarının sonucuna göre taklit edilerek öğrenildiğini savunmaktadır. Bu öğrenme kuramı klasik ve edimsel koşullanmadan farklıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 151

Bilişsel öğrenme kuramına göre hangisi söylenemez?

Öğrenmenin anlama, kavrama, yargılama gibi iç etkenlerin kontrolünde gerçekleştiğini söylerler.

Temelinde Gestalt yaklaşımı bulunmaktadır.

Tolman, çevrenin “bilişsel harita”sını zihninde oluşturarak öğrenmenin gerçekleştiğini savunur.

Ödülün öğrenme üzerinde hiç bir etkisi olmadığını belirtip ödül kullanımını reddeder.

Aynı uyaran, bireyler tarafından farklı biçimlerde değerlendirilir ve farklı tepkilere neden olur.

Açıklama:

Ödül, öğrenme üzerinde doğrudan etkili değildir. Sadece öğrenilmiş davranışın hızını ve sıklığını etkiler. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 152

Aşağıdakilerden hangisi öğrenilmiş bir davranışa örnek olarak gösterilemez?

Bisiklete binmek

Yazı yazmak

Kazak örmek

Telefonda mesaj yazmak

Soğuk havada titremek

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Öğrenmenin Doğası konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Öğrenme, davranış potansiyelinde yaşantı sonucu ortaya çıkan görece kalıcı değişikliğe verilen isimdir. Davranış ile kastedilen insanın her türlü etkinlikleridir. Ancak doğuştan gelen refleksler, içgüdüsel tepkiler, uyku durumu, yorgunluk, koma durumu, kimi ilaçlar ve içkilerin etkisi altındaki davranış değişiklikleri öğrenme olarak kabul edilmez. Örneğin soğuk bir havada titremeye başlarız ve tüylerimiz dikleşir. Kaslardaki bu hareket doğuştan bize yüklenmiş otomatik bir tepkidir sonradan yaşantılar sürecinde öğrenilmiş bir davranış değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 153

Daha önce uçak yolculuğu korkusu olmayan bir kişi, uçak seyahati sırasında uçağın hava boşluğuna girmesi, boşlukta düşme hissi ile birlikte uçak yolculuğuna karşı bir korku geliştirmiştir. Bu deneyimden sonra uçak yolculuğu yapması gerektiğinde tarih yaklaştıkça o seyahat sırasında hissettiği korkuyu yeniden duymaktadır.
Yukarıdaki örnekte korku geliştikten sonraki süreçte yapılan uçak yolculuğu Klasik Koşullanma Kuramına göre aşağıdakilerden hangisine örnek olarak gösterilebilir?

Koşullu uyaran

Koşulsuz uyaran

Koşullu tepki

Nötr uyaran

Koşulsuz tepki

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Davranışçı Öğrenme Yaklaşımı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Sorudaki örnekte kişinin korkutucu deneyimi yaşadıktan sonraki uçak yolculuğu koşullu uyarandır. Koşullu uyaran, başlangıçta özel bir etkisi olmayan ancak koşulsuz bir uyarıcıyla eşleştirilmesi sonucu koşulsuz uyaranın tetiklediği koşullu tepkiyi ortaya çıkaran öğrenilmiş bir uyarıcıdır. Örnekte de başlangıçta uçak seyahatine karşı herhangi bir korku beslemeyen kişinin olumsuz bir deneyim sonucunda böyle bir korku geliştirmesi söz konusudur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 154

Bitişiklik kuramına göre çarpma işlemini en etkili şekilde öğrenme aşağıdakilerden hangisiyle gerçekleşir?

Sadece kitaptan çarpım tablosuyla ilgili bol bol soru çözerek

Çarpma işlemini günlük hayat içinde farklı ortamlarda sık sık kullanarak

Sınıfta öğretmenin tekrarlarıyla birlikte ezberleyerek

Öğrenciye çarpma işlemiyle ilgili her doğru cevabında ödül vererek

Öğrenciye çarpma işlemiyle ilgili her hatalı cevabında ceza vererek.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Guntherie: Bitişiklik İlkesi konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bitişiklik kuramının en önemli doğurguları arasında öğrencilerin öğrenmede aktif kılınmasına dikkat çekmesi gelmektedir. Guthrie’ye göre uyaran-tepki bitişikliği bulunduğu ortam içinde gerçekleşir ve öğrenci yaptığı şeyi öğrenir. Örneğin, tahtada iki kere ikinin dört olduğunu hesaplayan öğrenci bu işlemi defterine yapamayacaktır, çünkü bu bitişiklik tahtada ortaya çıkmıştır. Bu bilgiyi yaşamda kullanmak için öğrencinin bu işlemi bakkaldaki alışverişte, elmalarla, köpeklerle vs. tekrarlaması gerekmektedir. Guthrie’ye göre ödül, öğrenmeye mekanik bir düzen dışında hiçbir katkıda bulunmaz. Bu düzen için de bir tepkiyi izleyen ödül, organizmayı kendisinden önceki uyarıcılardan uzaklaştırarak, ardından ödül gelen uyarıcılara bağlar ve bu uyarıcılara bağlı tepkilerin kalıcı olmasını sağlar. Ödül, ilişkili olduğu uyaran-tepki bağının korunmasını sağlar ancak öğrenmeyi sağlayan gene de bitişikliktir. Ödül, sadece öğrenilenin bozulmasını engeller. Ceza ise canlının kaçınma davranışını öğrenmesini sağlar. Sıcak sobaya dokunan çocuk dokunmamayı öğrenir. Ceza, duygusal etkiden ziyade çağrışımsal bağla etkisini ortaya koyar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 155

Bir deneyde kafese kapatılan bir şempanzenin kafesin içindeki mekanizmada kitlenen sevdiği yiyeceğe ulaşması gözlemlenmektedir. Bunun yolu mekanizmadaki bir düğmeye basmasıdır. Mekanizmanın demirlerini çekerek, parmaklıklardan kolunu uzatarak yiyeceği almaya çalışan şempanze en sonunda düğmeye basarak buna ulaşmıştır. Tekrarlardan sonra şempanze rast gele davranışları terk ederek ödüle ulaşmak için düğmeye basma davranışını gerçekleştirmeye başlamıştır. Yukarıdaki örneği Thorndike aşağıdakilerden hangisi ile açıklar?

Hazır oluş kanunu

Zıt tepkiler yöntemi

Yorma yöntemi

Etki kanunu

Edimsel koşullanma

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Thorndike: Deneme Yanılma Yoluyla Öğrenme Kuramı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Thorndike çalışmaları sonucunda öğrenmede üç temel kanunun olduğunu öne sürmüştür. Hazıroluşçuluk kanunu, tekrar kanunu ve etki kanunu. Etki kanununa göre, eğer bir davranışı tatmin edici bir sonuç (ödül) izliyorsa o davranış öğrenilir ve güçlenir. Eğer rahatsız edici bir durum, davranışı izlerse (ceza) o davranış zayıflar ve tekrar edilmez. Thorndike’in tatmin edici veya rahatsız edici sonuçlarla anlatmak istediği oldukça esnektir. Tatmin edici sonuç, canlının kaçınmadığı ve elde etmek için çaba gösterdiği şeydir. Rahatsız edici sonuç ise canlının elde etmek ve korumak için bir davranış yapmadığı veya kaçındığı şeylerdir. Bu durumda örnekte şempanzenin öğrenme sürecini Thorndike Etki Kanunu ile açıklar. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 156

Bandura'ya göre, çocuğunun kitap okuma, düzenli diş fırçalama gibi alışkanlıkları edinmesini isteyen ebeveyn için aşağıdakilerden hangisi en etkili yöntemdir?

Çocukla vakit geçirdikleri zaman ebeveyn onun yanında kitap okumalı, dişlerini düzenli fırçalamalıdır.

Kendileri bu davranışları düzenli bir şekilde gerçekleştirmeseler de ebeveyn çocuğa sürekli bu konuda telkinde bulunmalılardır.

Çocuk bu davranışlardan kaçındığında ebeveyn tarafından cezalandırılmalıdır.

Çocuğun bu davranışları kendiliğinden benimsemesi için ebeveyn ısrarcı olmamalıdır.

Çocuk bu alışkanlıkları kazandığında ödüllendirilmelidir.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Bandura: Gözlem ve Taklit Yoluyla Öğrenme konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Bandura'nın öğrenme sürecinin model alma, taklit ve gözlem yolllarıyla gerçekleştiğini açıklamıştır. Model alma yoluyla öğrenme, çocuğun yaşamının tüm alanlarında güçlü bir etkiye sahiptir. Onun yaşamında anne-baba kuşkusuz en önemli yere sahiptir. Ancak kardeşler, öğretmenler ve arkadaşlar da çok önemlidir. İnsanlar da model almanın gücünü sezgisel olarak bilirler ve çocuklarına “yaptığımı değil, söylediğimi yap” derler. Gene de gerçek şudur ki çocuklar anne-babalarının söylediklerini değil, yaptıklarını yaparlar. Örneğin, çocuğuna sigara içmenin kötülüğünü anlatan bir anne-babanın çocuğu büyük olasılıkla yetişkinliğinde sigara içecektir. Bu nedenle anne-babalar ve öğretmenler, çocukların davranışlarına model oluşturan kişiler olarak çok önemli sorumluluklara sahiptir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 157

Bilişsel yaklaşımla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Davranış birimlerini ayrı ayrı incelemenin davranışı anlamada yetersiz olduğunu savunur.

Gestalt kavramına odaklanarak, bütün ve ilişkisellik içinde bilginin nasıl öğrenildiğini inceler.

Öğrenmede pekiştirme, bitişiklik, ceza gibi etkenlerin üzerinde durur.

Bu yaklaşıma göre tüm davranışların amacı vardır.

Öğrenme farklı iç etkenlerin kontrolünde gerçekleşir.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Bilişsel Yaklaşım konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Wertheimer (1880-1943), bilişsel yaklaşımın öncüsüdür. Bu bilim adamı önceleri davranışın birimlerini ayrı ayrı incelemenin insan davranışını anlamada yetersiz olduğunu farketti. Görüşünü en iyi ifade eden Almanca bir kelimeydi: “Gestalt”. Gestalt “organize bir bütün” anlamına geliyordu. Bir başka ifadeyle bütün, daima parçalarından daha fazlasını ifade ediyordu. Şu hâlde denilebilir ki “gestalt” nesne, olay ya da durumların özüdür ve gerçek elemanlardan değil, ilişkilerden oluşur. Öğrenmenin “biliş” kelimesinin ifade ettiği bilme, anlama, kavrama, yargılama gibi iç etkenlerin kontrolünde gerçekleştiğini söylerler. Biliş kuramcılarına göre tüm davranışlar amaçlıdır. Davranışçı yaklaşımcılar, öğrenmede dış etkenlerin (bitişiklik, pekiştirme gibi) önemi üzerinde dururlar. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 158

Tolman'ın farelerle yaptığı deney sonucunda aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Sonunda ödül varsa öğrenilmiş davranış daha hızlı bir şekilde sergilenir.

Fareler labirentin bilişsel haritasını oluşturmuşlardır

Öğrenmenin gerçekleşmesi için bilginin performansa dönüştürülmesi gerekir.

Ödül öğrenme üzerinde doğrudan etkili değildir.

Öğrenmeyle edinilen davranışlar teşvik edici bir ortamda ortaya çıkar.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Tolman: Gizil Öğrenme Kuramı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Tolman’ın en önemli çalışması gizil öğrenmedir. Bu deneyinde iki kontrol ve bir deney grubu oluşturan fareler, değişik pekiştirme durumlarında gözlenmiştir. Birinci kontrol grubu, labirentin çıkışına her ulaştığında yiyecek bulmuş, diğer kontrol grubu ise hiçbir zaman yiyecek bulmamıştır. Deney grubundakiler, 11 gün hiç yiyecek almadıkları hâlde 11. günde labirent çıkışında yiyecek bulmuşlardır. Bu aşamada çıkışa en hızlı ulaşanlar ödül alan birinci gruptur. Ancak 11. gün ödül alan deney grubunun, sonraki denemelerde hep ödül alan grupla aynı sürede çıkışa ulaştığı ve ortalama hata sayısının onlardan farklı olmadığı saptanmıştır. Şu hâlde fareler aslında labirentin bilişsel haritasını oluşturmuşlar, ama ödül almadıkları için davranışı sergilemede acele etmemişlerdir. Gizil olarak öğrenilen labirentin çıkış yolundan hatasız ve hızlı yürümek, ancak yiyeceğin güdülemesiyle performansa dönüştürülmüştür. Bu deneyden yola çıkarak, gizil öğrenmeğrenildiği hâlde bireyin davranışlarında görülmeyen ancak teşvik edici bir ortamda ortaya çıkan davranışlardır. Özetle ödül, öğrenme üzerinde doğrudan etkili değildir. Sadece öğrenilmiş davranışın hızını ve sıklığını etkiler. Gizil öğrenme, performansa dönüştürülmemiş bir öğrenmedir.

Doğru Cevap: C

Soru 159

Bir cümleyi okurken ya da bir konuşmayı dinlerken başını anımsamamızı sağlayan aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süreli bellek

Kısa süreli bellek

Edimsel koşullanma

Pekiştireç

Duyusal kayıt

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Bilgiyi İşleme Kuramı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Çevreden gelen uyarıcılar ilk olarak bireyin duyu organlarına gelir. Duyu sinirleri gelen mesajı beyne iletir. Bilgi burada çok kısa süre -yarım saniye ile 4 saniye arasında - kalarak “duyusal kayıt” adı verilen bir işleme girer ve hemen silinir. Beynin duyusal kayıt kapasitesi sınırsızdır. Duyusal kayıt, öğrenmede yaşamsal öneme sahiptir. Eğer o olmasaydı bir cümleyi okur ya da dinlerken başını anımsayamazdık

Doğru Cevap: E

Soru 160

Bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecine ne ad verilir?

Anlatma

Dinleme

Öğrenme

Duyarsızlaşma

Unutma

Açıklama:

Öğrenme
Bir organizmanın davranış ya da yeteneklerinde nispeten kalıcı değişim üreten deneyim sürecidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 161

I. Davranışçı öğrenme yaklaşımı
II. Sosyal öğrenme yaklaşımı
III. Kişisel öğrenme yaklaşımı
IV. Bilişsel öğrenme yaklaşımı
Yukarıdakilerden hangisi öğrenmenin nasıl gerçekleştiğine ilişkin yapılan çalışmalardaki yaklaşımlara örnek olarak gösterilebilir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Öğrenmenin nasıl gerçekleştiğine ilişkin çalışmalar da bu konuya değişik bakış açılarından yaklaşırlar. Bu yaklaşımlar temel olarak üç grupta ele alınabilir:

Davranışçı öğrenme yaklaşımı: Gözlenen davranış üzerine odaklanır.
Sosyal öğrenme yaklaşımı: İnsanların grup etkileşimi içinde öğrendiğini ifade eder.
Bilişsel öğrenme yaklaşımı: Öğrenmenin bilişsel/nörolojik bir süreç olduğunu savunur.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 162

Kimlik numarası, telefon numarası gibi birimleri üçerli dörderli gruplarla belleğimize almamızın sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süreli belleğin algının seçiciliği doğrultusunda işlemesi

Kısa süreli belleğin sınırlı kapasitesinin olması

Duyusal kayıtta bilginin 4 saniyeden uzun süre durmaması

Uzun süreli bellekte bilginin kodlanmış bir şekilde durması

Uzun süreli bellekte depolanan bilginin sonradan tekrar kullanılması

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Bilgiyi İşleme Kuramı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Kısa süreli belleğin kapasitesi sınırlı olarak 7±2 birimdir. Biz aslında bu sınırların farkında olduğumuz için bir telefon numarası alınca onu unutmamak için hemen kaydetmeye çalışırız. Ayrıca, kısa süreli belleğe alacağımız birimleri azaltmaya çalışırız. Diyelim 4589765 gibi telefon numarasını 7 birimden 458 97 65 gibi üç birime indirerek belleğe alırız.

Doğru Cevap: B

Soru 163

Sınavını geçen çocuğa istediği bilgisayar oyununun alınması ve çocuğun sınavlarında başarılı olmak için daha sıkı çalışması
Dişi ağrıyan kişinin dişini çektirdikten sonra ağrının geçmesi ve tekrar benzer bir durumda dişçiye gitmesi
Derse geç giren öğrencinin bütün sınıf önünde azarlanması ve bir daha geç kalmamak için çaba göstermesi
Çocuk televizyon izlerken ödevinin başına geçmekte direndiği için televizyonun kapatılması.

Yukarıdaki örnekler aşağıdakilerden hangisinde doğru bir şekilde eşleştirilmiştir?

I-Olumsuz Pekiştirme
II-Olumlu Pekiştirme
III-I. Tip Ceza
IV-II. Tip Ceza

I-I. Tip ceza
II- Olumlu Pekiştirme
III- Olumsuz Pekiştirme
IV- II. Tip Ceza

I-Olumlu Pekiştirme
II-II. Tip Ceza
III-I. Tip Ceza
IV- Olumsuz Pekiştirme

I-Olumlu Pekiştirme
II-Olumsuz Pekiştirme
III-I. Tip Ceza
IV- II. Tip Ceza

I- II. Tip Ceza
II- Olumlu Pekiştirme
III-Olumsuz Pekiştirme
IV-I. Tip Ceza

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Skinner: Edimsel Koşullanma Kuramı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Olumlu pekiştirme: Davranış yapılır, ortaya olumlu bir durum çıkar. Bu davranışın tekrar olasılığını arttırır. Örnek I
Olumsuz pekiştirme: Davranış yapılır, olumsuz durum ortadan kalkar. Böylece davranışın tekrar olasılığı artar. Örnek II
I. Tip ceza: Davranış yapılır, olumsuz durum ortaya çıkar, davranışın tekrar olasılığı azalır. Örnek III
II. Tip Ceza: Davranış yapılır, olumlu durum ortadan kalkar, davranışın tekrar olasılığı azalır. Örnek IV

Doğru Cevap: D

Soru 164

Tüm davranışların koşullanmalar yoluyla elde edildiğini öne süren kuramsal yaklaşıma ne denir?

Varoluşçuluk

Olguculuk

Davranışçılık

Deneycilik

Belirlenimcilik

Açıklama:

Davranışçılık
Tüm davranışların koşullanmalar yoluyla elde edildiğini öne süren bir kuramsal yaklaşımdır. Koşullanma, çevre ile etkileşim sonucu ortaya çıkar. Davranışçılar, çevredeki uyaranlara yönelik tepkilerimizin davranışlarımızı biçimlendirdiğine inanır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 165

Bir dış uyarıcı tarafından düzenli olarak başlatılan doğuştan gelmiş reflekse ne ad verilir?

Koşulsuz Tepki

Koşullanma

Koşullu Uyaran

Koşulsuz Uyaran

Koşullu Tepki

Açıklama:

Koşulsuz Tepki
Bir dış uyarıcı tarafından düzenli olarak başlatılan doğuştan gelmiş reflekstir.

Doğru Cevap: A

Soru 166

Koşullu tepkinin ortadan kalkmasına ne denir?

Pekiştirme

Sönme

Genelleme

Ayırdetme

Koşullanma

Açıklama:

Sönme
Koşullu tepkinin ortadan kalkmasıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 167

Davranışın sonuçları tarafından belirlendiği öğrenme biçimine ne ad verilir?

Dolaylı Pekiştirme

Olumlu pekiştirme

Edimsel Koşullanma

Yorma Yöntemi

Eşik Yöntemi

Açıklama:

Edimsel Koşullanma
Davranışın sonuçları tarafından belirlendiği öğrenme biçimidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 168

Aşağıdakilerden hangisi gözlem ve taklit yoluyla öğrenme kuramında yürütülen süreçler arasında yer almaz?

Dikkat etme

Bilgiyi saklama

Davranış oluşturma

Erteleme

Güdülenme veya pekiştirme

Açıklama:

Bu öğrenme kuramında şu süreçler yürürlüktedir (Senemoğlu, 2009):

Dikkat etme
Bilgiyi saklama
Davranış oluşturma
Güdülenme veya pekiştirme
Modelin özellikleri

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 169

Bir bölgenin mekânsal düzenine ilişkin zihinsel temsiline ne denir?

Gizil Öğrenme

Bilişsel Harita

Dolaylı Pekiştirme

Olumsuz Pekiştirme

Dolaylı Ceza

Açıklama:

Bilişsel Harita
Bir bölgenin mekânsal düzenine ilişkin zihinsel temsildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 170

Aşağıdakilerden hangisi içgörüsel öğrenmenin aşamaları arasında yer almaz?

Gelişigüzel değil, problemin temel noktalarına odaklanan araştırma ve inceleme.

Akıllıca seçilmiş, tahmine dayalı birkaç deneme yanılma davranışı.

Başarılı olmayan bir çabanın ardından aniden bambaşka bir yol deneme, dikkati yoğunlaştırma, devam etme.

Tereddüt, duraklama, yoğunlaşan dikkat.

Güdülenme veya pekiştirme.

Açıklama:

Bu öğrenme kuramında (içgörüsel öğrenme) şu süreçler yürürlüktedir (Senemoğlu, 2009):

Gelişigüzel değil, problemin temel noktala- rına odaklanan araştırma ve inceleme.
Tereddüt, duraklama, yoğunlaşan dikkat.
Akıllıca seçilmiş, tahmine dayalı birkaç de- neme-yanılma davranışı.
Başarılı olmayan bir çabanın ardından ani- den bambaşka bir yol deneme, dikkati yo- ğunlaştırma, devam etme.
Ansızın doğrudan ve açık biçimde proble- min kritik noktasını kavrama ve problemi çözme, bir başka deyişle içgörü kazanma. İçgörü, çizgi roman ve karikatürlerde ka- fada bir ampulün yanması, öğrenciler ara- sında “jetonun düşmesi” veya günlük dil- de “hah buldum” olarak ifade edilir ya da Arşimed’in dediği gibi “Eureka”...

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 171

Öğrenildiği hâlde bireyin davranışlarında görülmeyen ancak teşvik edici bir ortamda ortaya çıkan davranışlara ne denir?

Gözlem yoluyla öğrenme

Gizil öğrenme

Deneme yoluyla öğrenme

Taklit yoluyla öğrenme

Davranışçı öğrenme

Açıklama:

Gizil Öğrenme
Öğrenildiği hâlde bireyin davranışlarında görülmeyen ancak teşvik edici bir ortam- da ortaya çıkan davranışlardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 172

Aşağıda verilen hangi kuram ve kuramı yapılandıran bilim insanı yanlış eşleştirilmiştir?

Pavlov-Klasik Koşullanma

Guthrie-Bitişiklik İlkesi

Thorndike-Deneme Yanılma Yoluyla Öğrenme

Bandura-Deneme Yanılma Yoluyla Öğrenme

Skinner - Edimsel Koşullanam Yoluyla Öğrenme

Açıklama:

Bandura- Gözlem ve Taklit Yoluyla Öğrenme ya da Sosyal Öğrenme olmalıydı.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi farklı durumlar ve zamanlarda bireyin ayırt edici davranış düzenlerini etkileyen karmaşık ve psikolojik nitelikler bütünüdür?

Kişilik

Mizaç

Karakter

Özellik

Yapı

Açıklama:

Farklı durumlar ve zamanlarda bireyin ayırt edici davranış düzenlerini etkileyen karmaşık ve psikolojik nitelikler bütünüdür

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi bireyin kendine özgü duygusal doğaya sahip olma olgusunu betimleyen kavramdır?

Mizaç

Kişilik

Yapı

Karakter

Yetenek

Açıklama:

Mizaç bireyin kendine özgü duygusal doğaya sahip olma olgusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bir insanın yaşadığı çevresine, başka insanlara, içinde yaşadığı topluma ve genellikle yaşamın gereklerine karşı takındığı tavrı betimleyen kavramdır?

Yetenek

Kişilik

Mizaç

Karakter

Yapı

Açıklama:

Bir insanın yaşadığı çevresine, başka insanlara, içinde yaşadığı topluma ve genellikle yaşamın gereklerine karşı takındığı tavrı anlamamıza yarayan kavrama karakter denir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi kalıtım ve kişilik etkileşimine ilişkin yanlış bir ifadedir?

Genetik özellikler davranışların oluşmasında etkileyici güce sahip değildir.

İçgüdüler kişinin kendisini koruyabilmesi ve türün devamını sağlayabilmesi için sürekli bir takım eylemlerin tekrarlanmasını sağlar.

Kişinin genetik olarak getirdiği özellikler davranışlarının temel itici gücünü oluşturur.

Doğumla birlikte getirilen bireysel farklılıklar kişinin çevresiyle etkileşimini de etkiler.

Bireysel farklılıklar ve çevreyle etkileşim arasında bir ilişki vardır.

Açıklama:

Genetik özellikler davranışın oluşmasında etkileyici güce sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden aile ve kişilik etkileşimine ilişkin doğru ifadedir?

Kişiliğin biçimlendirilmesinde ailenin etkisi önemli bir çevresel etmen değildir.

Aile, özel davranışların kazanılmasında toplumsallaşma ortamında özel bir güce sahip değildir.

Aile kişiliğin biçimlenmesinde en önemli çevresel etmendir.

Arkadaşlar ve öğretmenler her zaman aileden daha fazla etkileme gücüne sahiptir.

Kişiliğin gelişmesinde aile sevgi ve ilgisi o kadar da önemli değildir.

Açıklama:

Aile kişiliğin biçimlenmesinde en önemli çevresel etmendir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi psikodinamik kurama göre organizmayı harekete geçiren enerjiyi sağlayan kişilik bölümüdür?

İd

Superego

Benlik

Üst benlik

Ego

Açıklama:

Psikodinamik kurama göre organizmayı harekete geçiren enerjiyi sağlayan kişilik bölümü id’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Freud’un kişilik kuramına yapılan eleştirilenden biri değildir?

Kuramı destekleyen deneysel bulgu yoktur.

Cinsiyet vurgusu abartılıdır.

Nörotik özelliklerdeki kişilerle çalışılarak geliştirilmiştir.

Her davranış ve kişilik özellikleri savunma mekanizmaları ve bastırmayla açıklanmaktadır.

Üzerinde çalışılan davranışların mutlaka gözlenebilir ve ölçülebilir davranışlar olmasını gerektirir.

Açıklama:

Psikodinamik kuramda davranışlar gözlenebilir ve ölçülebilir olarak ele alınmaz. Bu açıdan da sıklıkla bilim insanları tarafından eleştirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Carl Gustav Jung’ın ileri sürdüğü sekiz kişilik tipinden biri değildir?

Dışa dönüklük-Düşünme

Dışa dönüklük-Duygu

İçe dönüklük-Duyu

Dışa dönüklük-İçe Dönüklük

İçe dönüklük - Sezgi

Açıklama:

İçe dönüklük- dışa dönüklük Carl Gustov Jung’ın ileri sürdüğü sekiz kişilik tipinden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Eric Erikson’un kişilik kuramında ileri sürdüğü sekiz gelişim aşamasından bir değildir?

Fallik aşama

Güven aşaması

Özerklik aşaması

Girişkenlik aşaması

Kimlik kazanma aşaması

Açıklama:

Fallik aşama Erikson’un ileri sürdüğü gelişim aşamalarından biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi kişilik değerlendirmede kullanılabilen bir test değidlir?

Minesota çok yönlü kişilik testi

Tematik algı testi

Rorschach

Mürekkep testi

Zeka testi

Açıklama:

Zeka testi kişilik ölçümlemede kullanılan bir test değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Kişinin mizacı yaşamın hangi yılından itibaren gözlenmeye başlanabilir?

birinci

ikinci

üçüncü

dördüncü

beşinci

Açıklama:

Mizaçtaki bireysel farklılıklar, genellikle yaşamın birinci yılında gözlenebilir ve kişinin yaşamı boyunca aynı şekilde kalır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Kişiliğin gelişmesinde en önemli çevresel etken hangisidir?

yetenek

öğretmen

aile

arkadaşlar

sosyal medya

Açıklama:

Kişiliğin biçimlenmesinde en önemli çevresel etken ailedir. Aile, özel davranışların kazanılmasında toplumsallama ortamının başat kaynağıdır. Toplumsallaşma, çocuğun ailesi ve sosyal grubu tarafından kabul edilen standartlara, adetlere, beklentilere göre davranış örüntülerini geliştirme sürecidir. Sevgi ve ilgisiyle anne-babalar, çocuğun kendilik değerini yükseltirler ve kendine güvenmesini sağlarlar. Aile, ayrıca toplumsal cinsiyet rollerinin öğrenildiği yerdir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Freud, kişiliğin beş temel psikoseksüel aşamadan geçerek geliştiğini ileri sürmüştür. Bu aşamalar hangi seçenekte doğru sırada verilmiştir?

1- oral dönem
2- anal dönem
3- fallik dönem
4- latens dönem
5- genital dönem

1- anal dönem
2- oral dönem
3- latens dönem
4- genital dönem
5- fallik dönem

1- fallik dönem
2- anal dönem
3- oral dönem
4- genital dönem
5- latens dönem

1- genital dönem
2- fallik dönem
3- latens dönem
4- anal dönem
5- oral dönem

1- latens dönem
2- fallik dönem
3- oral dönem
4- anal dönem
5- genital dönem

Açıklama:

Freud, kişiliğin beş temel psikoseksüel aşamadan geçerek geliştiğini ileri sürmüştür. Bu aşamalar şu şekildedir:
• Oral dönem
• Anal dönem
• Fallik dönem
• Latens dönem
• Genital dönem
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Freud, kişilik gelişiminde hangi yılların özellikle belirleyici rol oynadığına inanmaktadır?

ilk bir yıl

ilk üç yıl

ilk beş yıl

ilk yedi yıl

ilk on yıl

Açıklama:

Freud, bu dönemler (oral, anal, fallik, latens, genital) itibariyle kişiliğin çeşitli aşamalardan geçerek oluştuğunu ifade eder. Özellikle ilk üç yılın kişiliğin gelişiminde önemine dikkat çeker. Biyolojik büyümenin ve dönemsel ilerlemenin, kişilik üzerindeki etkileri belirleyicidir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Kişilik gelişimini, üstün olma çabası, kişilik gelişiminde ebeveyn etkisi ve doğum sırasının önemi açısından ele alan kişilik kuramcısı kimdir?

Freud

Jung

Adler

Erikson

Fromm

Açıklama:

Adler’in kişilik gelişimine yaptığı katkıyı üstün olma çabası, kişilik gelişiminde ebeveyn etkisi ve doğum sırasının önemi başlıklarıyla incelemek mümkündür.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

İçe dönük ve dışa dönük kişilik kavramlarını ilk defa ortaya atan kuramcı kimdir?

Fromm

Adler

Erikson

Freud

Jung

Açıklama:

İçe dönük ve dışa dönük kavramlarını ilk kez ortaya atan Jung, içe dönük kimsenin iç dünyasına yöneldiğini ve başkalarıyla birlikte olmaktansa yalnız kalmayı tercih ettiğini ifade eder. Çekingendirler; dikkatlerini iç gözlem yapmaya ayırırlar. Dışa dönükler ise sürekli başkalarıyla birlikte olmak ister.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Kişilik gelişiminde ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinin de etkili olduğunu savunan kuramcı kimdir?

Freud

Jung

Adler

Erikson

Fromm

Açıklama:

Erikson’un kişilik kuramına yaptığı en önemli katkı benlik-kişilik ilişkisine getirdiği yaklaşım ve kişilik gelişiminin yaşam döngüsü içindeki yerine yaptığı vurgudur. Freud’dan farklı olarak kişilik gelişiminde ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinin de etkili olduğunu savunan Erikson, bu durumu şu cümlesiyle özetlemektedir: “Eğer her şey çocukluk dönemiyle açıklanırsa, o zaman her şey bir başkasının kusuru olarak değerlendirilir ve insanın kendi sorumluluğunu üstlenme gücüne duyulan güven de azalmış olur.”
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Kişisel sorumluluk, Şimdi ve Burada, Bireyin Fenomenolojisi, Kişisel Gelişim olmak üzere dört temel öğe üzerinde duran kişilik kuramı hangisidir?

Psikodinamik Kuram

Özellikler Kuramı

İnsancıl Kuram

Sosyal Öğrenme Kuramı

Bilişsel Kuram

Açıklama:

İnsancıl kuramlarda dört ana öğe karşımıza çıkmaktadır: 1- Kişisel Sorumluluk: Başımıza gelenlerin sorumlusu bizleriz. 2- Şimdi ve Burada: Geçmiş ya da gelecek üzerinde fazlaca düşünmek yerine hayatı dolu dolu yaşamak ve gerçek potansiyelimizi kullanabilmek için tek yol şimdi ve burada yaşamaktır. 3- Bireyin Fenomenolojisi: Kimse, bizi bizden daha iyi tanıyamaz. Kararlarımızda, tercihlerimizde, çözüm yollarımızda kendimizi iyi tanımalı ve nereden geldiğimizi iyi bilmeliyiz. 4- Kişisel Gelişim: İnsan gelişiminin doğal hali daha iyiye ulaşmaktır. Yaşam, bitmek bilmeyen bir kendiliğini keşfetme sürecidir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Kuramını -beklenti- üzerine kuran, insanların davranışlarını, o davranışların sonucunda alacakları ödülün varlığına inanmalarına bağlayan kuramcı kimdir?

Bandura

Rotter

Maslow

Rogers

Horney

Açıklama:

Öğrenme kavramıyla kişilik gelişimini açıklamaya çalışan Rotter, kuramını -beklenti- üzerine kurmuştur. İnsanların davranışları, o davranışların sonucunda alacakları ödülün varlığına inanmalarına bağlıdır. Örneğin sınava ne kadar çok çalışırsak, sınav sonucunda yüksek not alabileceğimize inan-mamız gibi.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi kişilik değerlendirmesinde kullanılan Nesnel Testlerin bir özelliği değildir?

Puanlaması kolay testlerdir.

İyi tanımlanmış kuralları vardır.

Tek bir özellik için tek bir puan verilebilir.

Farklı özellikler için bir dizi puanlama yapılabilir.

Evet - Hayır gibi önceden belirlenmiş cevapları yoktur.

Açıklama:

Nesnel ya da objektif testler, puanlaması ve uygulaması kolay testlerdir; iyi tanımlanmış kuralları sayesinde tek bir özellik için tek bir puan ya da farklı özellikler için bir dizi puanlama yapılabilir.
Nesnel testlerde bireylerin önceden belirlenmiş ifadelere “evet”, “hayır” gibi önceden belirlenmiş cevaplar vermeleri söz konusuyken, projektif testlerde önceden belirlenmiş cevaplar yoktur.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi, farklı durumlar ve zamanlarda bireyin ayırt edici davranış düzenlerini etkileyen karmaşık ve psikolojik nitelikler bütünüdür?

Karakter

Mizaç

Kişilik

Kalıtım

Davranış

Açıklama:

Kişilik, farklı durumlar ve zamanlarda bireyin ayırt edici davranış düzenlerini etkileyen karmaşık ve psikolojik nitelikler bütünüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin biçimlenmesinde en önemli çevresel etkendir?

Arkadaşlar

Aile

Öğretmenler

Gazete

Radyo

Açıklama:

Kişiliğin biçimlenmesinde en önemli çevresel etken ailedir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi, psikoanalitik yaklaşımın kurucusu olan ve psikiyatrik sorunlar ve bilinçdışı dürtülerle ilgili yaptığı öncü çalışmalarla, psikodinamik yaklaşımın gelişmesini sağlayan bilim insanıdır?

Carl Jung

Alfred Adler

Erik Erikson

Sigmund Freud

Erich Fromm

Açıklama:

Psikoanalitik yaklaşımın kurucusu Sigmund Freud’un 19.yy’da psikiyatrik sorunlar ve bilinçdışı dürtülerle ilgili yaptığı öncü çalışmalar, psikodinamik yaklaşımın gelişmesini sağlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Freud'un kişilik anlayışına göre, id’i dengeleyen, onu denetim altında tutmaya çalışan ve onun isteklerini karşılamak için uygun ortamların oluşmasına çabalayan kısım aşağıdakilerden hangisidir?

Ego

Altbenlik

Bilinç

Bilinçöncesi

Bilinçaltı

Açıklama:

Ego id’i dengeleyen, onu denetim altında tutmaya çalışan ve onun isteklerini karşılamak için uygun ortamların oluşmasına çabalayan kısımdır. Ego (benlik), id’in akıl hocası rolünü üstlenmiştir. İd, “hemen şimdi istiyorum” derken ego, “Koşullar uygunsa sana istediğini verebilirim” der.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Freud'a göre, çocuğun birçok dürtüsünü frenlemeyi ya da kontrol etmeyi öğrendiği, egonun gelişmesi ile önceden görülen çatışmaları kontrol altına aldığı ve cinsel dürtüsünün gizli olduğu psikoseksüel aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Latens dönem

Genital dönem

Açıklama:

Latens Dönemde (6-11 yaş), çocuk birçok dürtüsünü frenlemeyi ya da kontrol etmeyi öğrenir. Latens bir nevi bekleyiş anlamına gelir. Egonun gelişmesi ile önceden görülen çatışmalar kontrol altına alınır. Cinsel dürtüsü gizlidir ve cinsiyetle ilgili konulardan hoşlanmadığı için kendisini oyuna verir

Doğru Cevap: D

Soru 26

Freud’un kuramını destekleyen ya da kuramına karşı çıkan deneysel verilerin olmaması
Freud’un kişilik gelişimine temel olan cinsiyet vurgusu abartılı bulunması
Freud’un nörotik kişilerle çalışması nedeniyle psikanalitik kuramın tüm insanlar için geçerli olup olamayacağı şüphesi
Freud’un kuramının her davranışı, her kişilik özelliğini toplumsal ve kültürel etkiler ile açıklaması

Yukarıdakilerden hangileri Freud’un kişilik kuramına yapılan eleştiriler arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Freud’un kuramı her davranışı, her kişilik özelliğini savunma mekanizmaları ya da bastırma ile açıklayacak gücü sınırsız bir kuram olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Yeni-Freudcular olarak isimlendirilen teorisyenlerden biri değildir?

Gordon Allport

Alfred Adler

Carl Jung

Erik Erikson

Erich Fromm

Açıklama:

Adler, Jung, Erikson, Fromm gibi teorisyenler de kişilikle ilgili kuramlarıyla psikodinamik yaklaşımın farklı açılardan ele alınmasına katkıda bulunmuşlardır. Yeni-Freudcular olarak isimlendirebileceğimiz bu kişiler, bazı noktalarda Freud’un kişilik hakkındaki görüşlerine katılmamaktadırlar. G. Allport ise, özelliklerin kişiliği oluşturan temel yapı taşları ve birey olmanın kaynakları olduğunu düşünmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 28

“İnsan olmak kendini aşağı hissetmek demektir. Her psikolojik yaşamın başlangıcında derin bir aşağılık duygusu yer alır.” görüşüne sahip olan teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?

Carl Yung

Erik Erikson

Alfred Adler

Erich Fromm

Julian Rotter

Açıklama:

Adler'e göre “İnsan olmak kendini aşağı hissetmek demektir. Her psikolojik yaşamın başlangıcında derin bir aşağılık duygusu yer alır.” Her çocuk, yetişkinlerden oluşmuş bir çevre içinde büyümek zorunda olduğundan, kendini zayıf, küçük ve yalnız başına yaşayamayacak kadar güçsüz hissetme eğilimindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

"Bir çocuk tembel dünyaya gelmemiştir. Tembeldir, çünkü tembellik ona hayatı daha kolay bir hale getirecek en iyi araç olarak görünmektedir." cümlesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?

Karakter

Davranış

Mizaç

Huy

Bireysellik

Açıklama:

Karakter, bir insanın yaşadığı çevresine, başka insanlara, içinde yaşadığı topluma ve genellikle hayatın gereklerine karşı takındığı tavrı anlamamızı mümkün kılar. Karakter, doğuştan ya da kalıtımla geçen bir şey değildir; onları özel bir beden yapısını yaşatabilmek amacı ile kazanılmış özellikler olarak görmek gerekir. Örneğin, bir çocuk tembel dünyaya gelmemiştir. Tembeldir, çünkü tembellik ona hayatı daha kolay bir hale getirecek en iyi araç olarak görünmekte, aynı zamanda önemli bir kimse olduğu duygusunu sürdürebilmek imkanı da vermektedir. Karakterden farklı olarak mizacın(huy) genellikle kalıtımsal olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Örneğin bedeninde doğuştan eksiklik bulunan bireyin ileride daha mücadeleci bir kişilik yapısına sahip olması, onun aşağıdaki kişilik gelişiminden hangisinin etken olduğu söylenir?

Soy ve Kişilik Etkileşimi

Çevre ve Kişilik Etkileşimi

Kalıtım ve Kişilik Etkileşimi

Aile ve Kişilik Etkileşimi

Yetenek ve Kişilik Etkileşimi

Açıklama:

Genetik olarak getirdiğimiz özellikler, davranışlarımızın temel itici gücünü oluşturur. Doğumla birlikte meydana gelen bireysel farklılıklar, onun çevresiyle etkileşimini de etkiler. Örneğin doğuştan bedeninde eksiklik bulunan bireyin bu özelliği ileride onun daha mücadeleci bir kişilik özelliğine sahip olmasına neden olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

"İnsan olmak kendini aşağı hissetmek demektir. Her psikolojik yaşamın başlangıcında derin bir aşağılık duygusu yer alır.” sözü aşağıdaki hangi psikodinamik yaklaşımı benimseyen kişiye aittir?

Julian Rotter

Erich Fromm

Carl Jung

Erik Erikson

Alfred Adler

Açıklama:

Adler’in kişilik kuramına getirdiği bakış açısını incelemeye onun şu cümlesiyle başlayabiliriz: “İnsan olmak kendini aşağı hissetmek demektir. Her psikolojik yaşamın başlangıcında derin bir aşağılık duygusu yer alır.” Her çocuk, yetişkinlerden oluşmuş bir çevre içinde büyümek zorunda olduğundan, kendini zayıf, küçük ve yalnız başına yaşayamayacak kadar güçsüz hissetme eğilimindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Kollektif bilinçaltı kavramıyla nesiller boyunca aktarılan ortak deneyimlerin bizim şimdiki hayatımızdaki etkisini öne süren kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Erik Erikson

Erich Fromm

Carl Jung

Sigmund Freud

Alfred Adler

Açıklama:

Kolektif bilinçdışı kavramını geliştiren Carl Jung, nesiller boyunca aktarılan ortak deneyimlerin bizim şimdiki hayatımızdaki etkisine dikkat çekmiştir. Yeni doğan bebeğin annesiyle kurduğu bağ ya da
her çocuğun karanlıktan korkması gibi doğuştan sahip olduğumuz bilinçaltı psişik özellikler, çevremize belli şekillerde tepki vermemizi sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Mutluluk ve kendini gerçekleştirme için çabalayan ve sağlıklı kişilere odaklanan kişilik yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilişsel Kuram

Özellikler Kuramı

İnsancıl Kuram

Psikodinamik Kuram

Sosyal Öğrenme Kuramı

Açıklama:

Diğer kuramlardan farklı olarak insancıl kuramlar, mutluluk ve kendini gerçekleştirme için çabalayan
sağlıklı kişilere odaklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Sınavdan şans eseri yüksek not aldığını düşünen bir öğrenci sosyal öğrenme kuramına göre nasıl kişilik özelliğine sahiptir?

Bağımsız

Dogmatik

Aktif

İnançlı

Öz saygılı

Açıklama:

İçsel denetimi yüksek bir öğrenci, sınavdan aldığı yüksek notun tamamen kendisinin çok çalışmasının bir sonucu olduğuna inanırken, dışsal denetimi yüksek bir öğrenci ise şans eseri yüksek not aldığına inanır. İçsel denetim odaklı kişiler, bağımsız, aktif, girişken olurken, dışsal denetim odaklı kişiler, kaygılı, dogmatik ve kuşkucu özellikler taşıyabilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Yaşadığımız yerin yakınında bir tiyatro salonunun olması ve küçük yaşlardan itibaren oyunları izlememiz ve tiyatroyu sevmemiz aşağıdaki kişilik kuramından hangisiyle ilişkilidir?

Carl Jung'ın Kollektif Bilinçaltı

Albert Bandura’nın Bilişsel-Sosyal Öğrenme

Julian Rotter’in Beklenti Kuramı

Sigmund Freud’un psikoseksüel Kuramı

Erik Erikson'un Benlik kavramı

Açıklama:

Sosyal öğrenme yaklaşımının güçlü savunucularından olan Albert Bandura, kişilik gelişiminde bireysel faktörler, çevresel uyarıcılar ve davranış arasındaki karşılıklı etkileşime dikkat çeker. Tutumlarımız, çevredeki uyarıcılar ve geri bildirimler davranışlarımızı, dolayısıyla kişiliğimizi etkiler. Örneğin yaşadığımız yerin yakınında bir tiyatro salonunun olması küçük yaşlardan itibaren oyunları izlememizi ve tiyatroyu sevmemizi sağlayacaktır. Hatta, ileride hobilerimiz arasında tiyatro oynamak bile yer alabilir. Bu durum kişi, mekan ve davranış arasındaki karşılıklı belirlenimciliğe örnek olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Beş faktör kişilik özelliğine göre aşağıdakilerden hangisi duygusal denge kişilik özelliklerinden biridir?

Gerilimi yönetebilme

Girişken

Başarı odaklılık

Yeni şeyler öğrenme

Meraklı

Açıklama:

Duygusal denge, duyguların tutarlı olması, kontrol edilebilmesi, gerilimi yönetebilme becerisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

“Gökhan, ne kadar da yardım sever birisi.” cümlesi Walter Mischel’in Bilişsel-Duyusal Kişilik Kuramına göre hangi değişkene girmektedir?

Yeterlilikler ve Kendini Düzenleme Planları

Beklentiler ve İnançlar

Duyuşlar

Hedefler ve Değerler

Kodlama

Açıklama:

Kodlamalar; kişinin kendisi, başkaları, olaylar ya da durumlar hakkındaki bilgiyi sınıflandırma biçimidir. Örneğin “Gökhan, ne kadar da yardım sever birisi.”

Doğru Cevap: E

Soru 38

Belirsiz sahnelerin resimlerinin gösterilmesi ve bu görüntüdeki insanların ne düşündüklerinin sorulması hangi kişilik değerlendirme testine girmektedir?

Nesnel Test

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Testi

Tematik Algı Testinde

Rorschach Testi

Mürekkep Testi

Açıklama:

1938 yılında Henry Murray tarafından geliştirilen Tematik Algı Testinde katılımcılara belirsiz sahnelerin resimleri gösterilir ve bu görüntüdeki insanların ne düşündükleri, ne yaptıkları sorulur.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri
Rorschach Testi
Tematik Algı Testi

Yukarıdakilerden hangileri kişilik değerlendirmesinde kullanılan projektif testlerdir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri, en yaygın kullanılan nesnel testler arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi insancıl kuramların temel özellikleri arasında yer almaz?

Beklenti

Kişisel sorumluluk

Şimdi ve burada

Bireyin Fenomenolojisi

Kişisel gelişim

Açıklama:

Julian Rotter, kuramını -beklenti- üzerine kurmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Kişiliğin biçimlenmesinde en önemli çevresel etken aşağıdakilerden hangisidir?

Arkadaş

Öğretmen

Aile

Komşu

Sosyal medya

Açıklama:

Kişiliğin biçimlenmesinde en önemli çevresel etken ailedir. Aile, özel davranışların kazanılmasında toplumsallaşma ortamının başat kaynağıdır. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Sigmund Freud aşağıdaki kişilik kuramlarından hangisinin kurucusudur?

Özellikler kuramı

İnsancıl kuram

Sosyal öğrenme kuramı

Psikodinamik kuram

Bilişsel kuram

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi kişilik gelişiminde doğum sırasının önemli olduğunu söyleyen ilk bilim insanıdır?

Alfred Adler

Sigmund Freud

Carl Jung

Erik Erikson

Gordon Allport

Açıklama:

Adler, kişilik gelişiminde doğum sırasının önemli olduğunu söyleyen ilk bilim insanıdır. Ailede ilk sırada doğan, yani ailenin ilk çocuğu olan kişilerin ikinci çocuğun gelmesiyle birlikte üzerindeki ilgiyi kaybettiğini, bu yüzden aşağılık duygusunun daha güçlendiğini söyler. Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi içe dönüklüğün ve dışa dönüklüğün dengede tutulması gerektiğini savunur?

Alfred Adler

Carl Jung

Erik Erikson

Erich Fromm

Gordon Allport

Açıklama:

Carl Jung, içe dönüklüğün ve dışa dönüklüğün dengede tutulması gerektiğini savunur. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Erik Erikson'un benlik ve kişilik ilişkisi ile ilgili düşüncelerinden biri değildir?

Benlik, kişiliğin oldukça güçlü ve bağımsız bir bölümüdür.

Benliğin birinci işlevi bir kimlik duygusu oluşturması ve bunu korumasıdır.

Kişilik gelişimi süper egonun oluşmaya başladığı 6 yaş civarında biter.

İnsan, olmak istediğini olabildiği oranda kendini iyi hisseder.

Benlik, kimliği ile rolü uyumlu olduğu sürece olaylarla nasıl baş edebileceğini bilir.

Açıklama:

Freud’a göre kişilik gelişimi süper egonun oluşmaya başladığı 6 yaş civarında biterken, Erikson’a göre kişilik gelişimi kişinin yaşamı boyu devam eder. C seçeneğindeki fikir Erikson'a ait olmadığından sorunun cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi insanların farklı durumlarda tutarlı davranışlar sergilemelerini sağlayan kalıcı nitelikler ya da vasıflar aracılığıyla kişiliği sınıflandırır?

Psikodinamik yaklaşım

İnsancıl kuramlar

Sosyal öğrenme kuramı

Bilişsel kuram

Özellikler yaklaşımı

Açıklama:

Psikodinamik yaklaşımdan farklı olarak, özellikler yaklaşımı insanların farklı durumlarda tutarlı davranışlar sergilemelerini sağlayan kalıcı nitelikler ya da vasıflar aracılığıyla kişiliği sınıflandırır. Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Beş Faktör Kişilik Modeli'ne göre hangisi sorumlu kişiliğin özelliğidir?

Eğlenceyi seven

Dikkatli

Hayalci

Bağımsız

Güvenen

Açıklama:

Beş Faktör Kişilik Modelinde 'sorumluluk', düzenli, tedbirli, dikkatli, organize olabilen, başarı odaklılık gibi özelliklere sahipken, düşük sorumluluk, dağınık, düzensiz, hemen pes etme, öz denetimden yoksun olma gibi özellikler taşır. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Beş Faktör Kişilik Modeli'ne göre hangisi deneyime açık kişiliğin özelliklerinden biridir?

Bağımsız

Düzenli

Şefkatli

Sakin

Güvenen

Açıklama:

Deneyime açıklık, yeni şeyler öğrenme ve keşfetme arzusunun derecesidir. Bağımsız deneyime açık kişinin bir özelliği olduğundan cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi diğer kişilik kuramlarından farklı olarak kişiliğin gelişiminde çevrenin etkisine odaklanır?

Bilişsel Kuram

Psikodinamik Kuram

Sosyal Öğrenme Kuramı

İnsancıl Kuram

Özellikler Kuramı

Açıklama:

Diğer kişilik kuramlarından farklı olarak sosyal öğrenme kuramları kişiliğin gelişiminde çevrenin etkisine odaklanır. Çevre-davranış-çevre etkileşimi üzerinde duran sosyal öğrenme kuramları, davranışın hem çevreden etkilendiğini hem de içinde bulunulan çevrenin türünü etkilediğini, dolayısıyla çevrenin de davranışı etkilediğini söyler. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisinin yaklaşımına göre bireyler, tıpkı bir bilim adamı gibi yaşamlarına ilişkin geliştirdikleri hipotezler geliştirir ve sınarlar?

Walter Mischel

Albert Bandura

Julian Rotter

Gordon Allport

George Kelly

Açıklama:

Kelly’nin yaklaşımına göre bireyler, tıpkı bir bilim adamı gibi yaşamlarına ilişkin geliştirdikleri hipotezler geliştirir ve sınarlar. Tutarlı olan varsayımları kullanmaya devam ederken, tutarsız olanları siler ve yenisini geliştirirler. Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisinin kalıtımsal olduğu söylenebilir?

Mizaç

Karakter

Donanım

Tarz

Tutum

Açıklama:

Mizaçtaki bireysel farklılıklar, genellikle yaşamın birinci yılında gözlenebilir ve
kişinin yaşamı boyunca aynı şekilde kalır. Bir diğer ifadeyle, karakterden farklı olarak mizacın genellikle kalıtımsal olduğu söylenebilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Elektra kompleksi ve ödipüs kompleksi aşağıdaki aşamalardan hangisinde yaşanır?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Latens dönem

Genital dönem

Açıklama:

Fallik Dönem (3-6 yaş): Bu dönemde dış dünya ile teması artan, hareket özgürlüğü kazanan ve öğrenmeye hızla devam eden çocuk, kız ve erkeklerin farklı beden yapılarına sahip olduklarını öğrenirler. Kız çocuk, babasına duyduğu cinsel ilgi nedeniyle anneyle çatışma yaşarken, erkek çocuk da anneye duyduğu cinsel ilgi nedeniyle babayla çatışma yaşar. Freud, kız çocukların içinde olduğu bu duruma elektra kompleksi adını verirken, erkek çocukların yaşadığı bu duruma ödipüs kompleksi adını verir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

“İnsan olmak kendini aşağı hissetmek demektir. Her psikolojik yaşamın başlangıcında derin bir aşağılık duygusu yer alır.” cümlesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Freud

Adler

Jung

Erikson

Fromm

Açıklama:

Adler’in kişilik kuramına getirdiği bakış açısını gösteren cümlesi: “İnsan olmak kendini aşağı hissetmek demektir. Her psikolojik yaşamın başlangıcında derin bir aşağılık duygusu yer alır.” Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

İçe dönük ve dışa dönük kişilik tiplerinin yanında dünyayı nasıl algıladığımıza ve anlamlandırdığımıza bakarak Düşünme, Duygu, Duyu ve Sezgi olarak dört ana işlev belirlemiş olan aşağıdakilerden hangisidir?

Fromm

Adler

Erikson

Jung

Freud

Açıklama:

İçe dönük ve dışa dönük kavramlarını ilk kez ortaya atan Jung, içe dönük kimsenin iç dünyasına yöneldiğini ve başkalarıyla birlikte olmaktansa yalnız kalmayı tercih ettiğini ifade eder. Çekingendirler; dikkatlerini iç gözlem yapmaya ayırırlar. Dışa dönükler ise sürekli başkalarıyla birlikte olmak ister. Bu iki kişilik tipinin yanında dünyayı nasıl algıladığımıza ve anlamlandırdığımıza bakarak dört ana işlev belirlemiştir: Düşünme, Duygu, Duyu ve Sezgi. İçe dönüklük ve dışa dönüklüğü bu dört işlevle birleştiren Jung, sekiz farklı kişilik tipi yaratmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Benliğin, kişiliğin oldukça güçlü ve bağımsız bir bölümü olduğunu ve benliğin birinci işlevinin bir kimlik duygusu oluşturması ve bunu koruması olduğunu savunan aşağıdakilerden hangisidir?

Freud

Jung

Fromm

Adler

Erikson

Açıklama:

Erikson’a göre benlik, kişiliğin oldukça güçlü ve bağımsız bir bölümüdür. Benliğin birinci işlevi bir kimlik duygusu oluşturması ve bunu korumasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

"Farklı durumlar ve zamanlarda bireyin ayırt edici davranış düzenlerini etkileyen karmaşık ve psikolojik nitelikler bütünü" aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Kişilik

Huy

Mizaç

Karakter

Gen

Açıklama:

Kişilik; farklı durumlar ve zamanlarda bireyin
ayırt edici davranış düzenlerini etkileyen karmaşık
ve psikolojik nitelikler bütünüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi kişilik gelişimini etkileyen faktörlerden birisidir?

Mizaç

Kalıtım

Karakter

Uyku düzeni

Yemek alışkanlığı

Açıklama:

KİŞİLİK GELİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Kalıtım
Aile
Yetenek

Bu durumda doğru cevap "b" şıkkıdır.Yani "kalıtım"dır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Freud'a göre aşağıdakilerden hangisi temel psikoseksüel aşamalarından biri değildir?

Oral dönem

Anal dönem

Egosal dönem

Fallik dönem

Genital dönem

Açıklama:

Freud, kişiliğin beş temel psikoseksüel aşamadan geçerek geliştiğini ileri sürmüştür. Bu aşamalar
şu şekildedir:
• Oral dönem
• Anal dönem
• Fallik dönem
• Latens dönem
• Genital dönem
Bu durumda doğru cevap "c" şıkkıdır.Yani "Egosal dönem"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Çocuğun tuvalet eğitiminin başladığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Latens dönem

Genital dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Açıklama:

Anal dönem (1-3 yaş): Bu dönemde fizyolojik
gelişmeye bağlı olarak tuvalet eğitiminin başladığı
dönemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Jung'a göre aşağıdakilerden hangisi dünyayı nasıl algıladığımıza ve anlamlandırdığımızın ana işlevlerinden birisidir?

Huy

Gen

Empati

Bilinç

Sezgi

Açıklama:

Jung, göre dünyayı nasıl algıladığımıza ve anlamlandırdığımıza bakarak dört ana işlev belirlemiştir:

Düşünme

Duygu

Duyu

Sezgi

Bu durumda doğru cevap "e" şıkkıdır.Yani "sezgi"dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Erikson’a göre kişilik gelişimi ne zaman bitmektedir?

Yaşam boyu

Bebeklik dönemi

Çocukluk çağı

Ergenlik çağı

Yetişkinlik dönemi

Açıklama:

Erikson’a göre kişilik gelişimi kişinin yaşamı boyu devam eder.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi beş faktör kişilik modelinin unsurlarından biri değildir?

Dışa dönüklük

Suçluluk duygusu

Sorumluluk

Duygusal denge

Deneyime açıklık

Açıklama:

Beş Faktör Kişilik Modeli

Dışa Dönüklük
Sorumluluk
Duygusal Denge
Deneyime Açıklık
Uyumluluk

Bu durumda doğru cevap "b" şıkkı.Yani "suçluluk duygusudur."

Doğru Cevap: B

Soru 63

"Başımıza gelenlerin sorumlusu bizleriz." cümlesi insalcıl kuramlarda hangi öğenin içeriğidir?

Şimdi ve burada

Bireyin fenomenolojisi

Kişisel sorumluluk

Kişisel gelişim

Duygusal açlık

Açıklama:

Kişisel Sorumluluk: Başımıza gelenlerin sorumlusu bizleriz.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Bilişsel-duyusal kişilik değişkenlerinden,"kişinin yeteneğine dair beklentileri" aşağıdakilerden hangisinin tanımı içinde yer almaktadır?

Kodlamalar

Duyuşlar

Hedefler ve değerler

Beklentiler ve inançlar

Yeterlilikler ve kendini düzenleme planları

Açıklama:

Beklentiler ve İnançlar;Belli durumlarda ne olacağına, belli davranışların sonuçlarına ve kişinin yeteneğine dair beklentiler.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Soyut resimler hangi kişilik değerlendirmesi testinde kullanılmaktadır?

Nesnel testler

Moxo testler

Benlik testi

IQ testi

Projektif testler

Açıklama:

Projektif Testler de Soyut resimler kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlış bir bilgi içermektedir?

Mizaç, davranışsal eğilimler bütünüdür.

Kişiliği oluşturan özellikler birbirleriyle bağlantılı bir yapı oluşturur.

Karakter, kalıtımla aktarılan özellikler bütünüdür.

Mizacın çevreyle etkileşimi kişilik özelliklerinin gelişimini etkiler.

Kişilik zaman içinde tutarlılık göstermeye devam eder.

Açıklama:

Karakter, doğuştan ya da kalıtımla geçen bir şey değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Freud tarafından öne sürülen kişiliğin Psikoseksüel gelişimi kuramına göre bir bireyin kişilik gelişimi sırasında izlediği aşamalar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır?

Oral, Anal, Latens, Genital ve Fallik

Latens, Oral, Genital, Anal ve Fallik

Genital, Oral, Fallik, Anal ve Latens

Oral, Anal, Fallik, Latens ve Genital

Genital, Fallik, Latens, Anal ve Oral

Açıklama:

Freud, kişiliğin beş temel psikoseksüel aşamadan geçerek geliştiğini ileri sürmüştür. Bu aşamalar sırasıyla şu şekildedir: Oral dönem, anal dönem, fallik dönem, latens dönem ve genital dönem.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Psikodinamik yaklaşımla ilgili olarak verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Psikodinamik kuram Sigmund Freud'un çalışmalarına dayanır.

Ego, kişisel arzuların hemen karşılanmasını talep eden birimdir.

İki temel içgüdü olarak cinsellik ve saldırganlık kabul edilir.

Süper Ego, kişiliğin ahlaki tutumlarını kontrol eder.

İd, ego ve süper ego arasında oluşan çatışma, endişe duygusunun artmasına neden olur.

Açıklama:

İd, temel arzularının hemen karşılanmasını ister.

Doğru Cevap: B

Soru 69

I) Oral dönem - Pasiflik
II) Anal dönem - Aldırmazlık
III) Fallik dönem - Bağımlılık
Yukarıda verilen Frued'un Psikoseksüel gelişim dönemleri ve bu dönemlerde olumsuz deneyimler yaşandığı takdirde oluşabilecek olumsuz kişilik özellikleri eşleştirmelerinden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bağımlılık ve pasiflik gibi kişilik özellikleri, oral dönemde yaşanan olumsuz deneyimler sonucunda geliştirilebilir. Aldırmazlık gibi kişilik özellikleriyse anal dönemdeki deneyimler sonucunda gelişmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağılık duygusuyla baş edebilmek için verilen üstün olma çabasını, geliştirdiği kişilik kuramının merkezine koyan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Adler

Jung

Freud

Erikson

Fromm

Açıklama:

Alfred Adler'in kişilik kuramı, yaşama bir aşağılık duygusuyla başladığımızı ifade eder ve bu aşağılık duygusu ile başa çıkabilmek için göstereceğimiz çabaya üstünlük çabası adını verir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Carl Jung'un kişilik kuramını oluşturan kavramlar arasında sayılamaz?

Persona

İçe dönüklük

Rol karmaşası

Sezgi

Duygu

Açıklama:

Persona, içe dönüklük-dışa dönüklük, sezgi ve duygu gibi kavramlar Jung'un kişilik kuramının yapı taşları arasındayken rol karmaşası Erik Erikson'ın psikososyal gelişim süreçleri arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

I. Otoritercilik
II. Yıkıcılık
III. Aracılık
IV. Uyumluluk
Fromm'a göre yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri insanların özgürlükle gelen çaresizlik ve yalnızlık duygularıyla baş etmek için kullandıkları stratejilerdendir?

I ve II

II ve III

II ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Fromm, özgürlükle gelen çaresizlik ve yalnızlık duygusunu aşmak için üç ana strateji kullanıldığını savunur: Otoriteciliğe başvurmak; Yıkıcılığı seçmek ve Uyumluluğu seçmek.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Bireylerin hayalci ya da gerçekçi olma eğilimleri, Beş Faktör kişilik modelindeki hangi temel kişilik özelliğiyle ilgilidir?

Dışa dönüklük

Uyumluluk

Duygusal denge

Deneyime açıklık

Sorumluluk

Açıklama:

Bireylerin hayalci ya da gerçekçi olma eğilimleri, deneyime açık olup olmamalarıyla ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Dolaylı tecrübe ve gözlemleyerek öğrenmeye dayalı öğrenme teorisini aşağıdaki isimlerden hangisi geliştirmiştir?

Kelly

Bandura

Jung

Mischel

Erikson

Açıklama:

Albert Bandura'nın Bilişsel-Sosyal öğrenme teorisi, dolaylı tecrübe ve gözlemleyerek öğrenme süreçlerine dayanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Katılımcılara belirsiz sahnelerin resimlerini göstererek bu sahnelerdeki insanların ne düşündüğü, neler yaptığı gibi soruların sorulması prosedürüyle uygulaması yapılan projektif test aşağıdakilerden hangisidir?

Minnesota çok yönlü kişilik envanteri

Loisa Düss Psikanalitik hikaye testi

Tematik algı testi

Terapötik kart testi

Rorschach testi

Açıklama:

Tematik Algı Testinde katılımcılara belirsiz sahnelerin resimleri gösterilir ve bu görüntüdeki insanların ne düşündükleri, ne yaptıkları sorulur.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Erikson'un gelişim aşamalarına göre Özerkliğe karşı aşağıdakilerden hangi duygu gelişir?

Utanma ve Şüphecilik

Güvensizlik

Aşağılık Duygusu

Suçluluk Duygusu

Durgunluk

Açıklama:

Özerkliğe Karşı Utanma ve Şüphecilik: İkinci yılın sonunda çocuklar, dünyadaki diğer varlıklara karşı kim olduklarını bilmek isterler. Özerklikleri gelişen bireyler, çevrelerini kontrol edebileceklerine ve engelleri aşacaklarına inanırlar. Aşırı koruma geliştiren anne-babalar ise çocuğun etrafını keşfetmesine izin vermediklerinde çocuklarında utanç ve şüphe duygusunun gelişmesine neden olurlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi öğrenme kavramıyla kişilik gelişimini açıklamaya çalışarak kuramını -beklenti- üzerine kurmuş ve insanların davranışları, o davranışların sonucunda alacakları ödülün varlığına inanmalarına bağlıdır görüşünü savunmaktadır?

Albert Bandura

Carl Rogers

Julian Rotter

George Kelly

Walter Mischel

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 78

Olayları yorumlamak ve kestirmek için kullandığımız bilişsel yapılara kişisel yapılar adını veren ve her bireyin kişisel yapılarının bir diğerininkine benzemediğini savunan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Walter Mischel

George Kelly

Albert Bandura

Julian Rotter

Karen Horney

Açıklama:

Olayları yorumlamak ve kestirmek için kullandığımız bilişsel yapılara kişisel yapılar adını veren Kelly, her bireyin kişisel yapılarının bir diğerininkine benzemediğini söyler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

"Tutumlarımız, çevredeki uyarıcılar ve geri bildirimler davranışlarımızı, dolayısıyla kişiliğimizi etkiler. Davranışlarımız da çevremiz üzerinde etkilidir." Aşağıdakilerden hangisi bu etkileşime karşılıklı belirlenimcilik adını vermiştir?

Walter Mischel

George Kelly

Karen Horney

Albert Bandura

Julian Rotter

Açıklama:

Tutumlarımız, çevredeki uyarıcılar ve geri bildirimler davranışlarımızı, dolayısıyla kişiliğimizi etkiler. Davranışlarımız da çevremiz üzerinde etkilidir. Bandura, bu etkileşime karşılıklı belirlenimcilik adını vermiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi "bireyler tıpkı bir bilim adamı gibi yaşamlarına ilişkin geliştirdikleri hipotezler geliştirir ve sınarlar. Tutarlı olan varsayımları kullanmaya devam ederken, tutarsız olanları siler ve yenisini geliştirirler." yaklaşımını savunmaktadır?

Walter Mischel

Albert Bandura

Julian Rotter

Karen Horney

George Kelly

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 81

Cüceloğlu'na göre aşağıdakilerden hangisi kişiliğin temel özelliklerinden biridir?

Kişiliğin tutarsız olması.

Kişilik içi süreçler.

Bir çevreye uymamızı sağlar.

Diğer bireylere karşı savunma mekanizmamızdır.

Kazanılmış bir özellikler bütünüdür.

Açıklama:

Birincisi, kişiliğin tutarlı olmasıdır; bugün dışa dönük olan bir kişinin yarın da dışa dönük olmasını bekleriz. İkinci özellik ise kişilik içi süreçle ilgilidir. Kişilik içi süreçler, nasıl davranacağımızı ve hissedeceğimizi etkileyen ve içimizde gelişen bütün duygusal, güdüsel ve bilişsel süreçleri kapsar (Burger, 2006:23). Kişilik, yapılaşmıştır; kişiliğioluşturan özellikler birbiriyle bağlantılı bir örüntü geliştirir. Üçüncüsü, kişiliğimiz bizi diğer bireylerden ayırt eder.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi kişilik gelişimini ektileyen faktörlerden biridir?

Kalıtım ve kişilik etkileşimi.

Zeka ve kişilik etkileşimi.

Toplum ve kişilik etkileşimi.

Mizaç ve kişilik etkileşimi.

Karakter ve kişilik etkileşimi.

Açıklama:

Kalıtım ve Kişilik Etkileşimi
İçgüdülerimiz, kendimizi koruyabilmek ve türümüzün devamını sağlayabilmek için sürekli birtakım eylemleri tekrarlamamızı sağlar. Genetik olarak getirdiğimiz özellikler, davranışlarımızın temel itici gücünü oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Frued' a göre kişiliğin geçtiği psikoseksüel aşamalardan biri değildir?

Oral dönem.

Anal dönem.

Fallik dönem.

Latens dönem.

Ergen dönem.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi kişilik kuramlarından biri değildir?

Psikodinamik Kuram.

Özellikler Kuramı.

İnsancıl Kuram.

Bilişsel Kuram.

Davranışsal Kuram.

Açıklama:

Farklı dönemlerde yapılan çalışmalar, kişilik gelişimine ilişkin birbiriyle benzerlik ve farklılıkları olan çeşitli görüşlerin oluşmasına neden olmuştur. Bu kısımda psikodinamik kuram başta olmak üzere, özellikler kuramı, insancıl kuram, sosyal öğrenme kuramı ve bilişsel kuram incelenecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi insancıl kuramlarda karşımıza çıkan ana öğelerden biridir?

Kaderci yaklaşım.

Geçmişten ders çıkarma.

Kararlar çevreye göre alınır.

Kişisel sorumluluk.

Diğer bireylere yakın olma.

Açıklama:

İnsancıl kuramlarda dört ana öğe karşımıza çıkmaktadır:
• Kişisel Sorumluluk: Başımıza gelenlerin sorumlusu bizleriz.
• Şimdi ve Burada: Geçmiş ya da gelecek üzerinde fazlaca düşünmek yerine hayatı dolu dolu yaşamak ve gerçek potansiyelimizi kullanabilmek için tek yol şimdi ve burada yaşamaktır.
• Bireyin Fenomenolojisi: Kimse, bizi bizden daha iyi tanıyamaz. Kararlarımızda, tercihlerimizde,
çözüm yollarımızda kendimizi iyi tanımalı ve nereden geldiğimizi iyi bilmeliyiz.
• Kişisel Gelişim: İnsan gelişiminin doğal hali daha iyiye ulaşmaktır. Yaşam, bitmek bilmeyen bir kendiliğini keşfetme sürecidir
(Burger, 2006, s.419-421).

Doğru Cevap: D

Soru 86

Olumlu bir özgürlüğe sahip olmak için içimizden geldiği gibi davranmamız ve gerçek arzularımızı yaşamamız gerektiğini savunan bilim insanı kimdir?

Kelly

Bandura

Fromm

Allport

Jung

Açıklama:

Psikanalitiği sonradan benimsemiş olan Fromm, Özgürlükten Kaçış kitabında insanların Nazi liderleri
ile özdeşleşmelerini sağlayan şeyin ne olduğunu kişilik kuramıyla ele almıştır.
Modern hayatın yaygınlaşmasıyla birlikte her eylemimizde özgür irademizle hareket etmemiz ve
seçim hakkımız olmasının yanında bu özgürlük belli bir takım maliyetlere sahiptir. Kaygı ve korku yaratan bu özgürlük, Fromm’un ifadesiyle güçsüzlük ve yalnızlığın dayanılmaz halidir. Her biriminiz
büyümesi ve bağımsızlık kazanmasıyla birlikte, kontrol edemediğimiz şeylerin farkına varır ve çaresizliğimiz ile yüzleşiriz. Fromm’a göre birey olarak ne kadar önemsiz olduğumuzu gördüğümüzde iki şekilde tepki veririz: Ya özgürlükten kaçarız ya da “olumlu özgürlüğe” doğru ilerleriz.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Freud'a göre aşağıdakilerden hangisi rüyalarımızı etkiler?

EGO

SUPEREGO

Bilinç

Kişilik

Açıklama:

Freud’a göre rüyalar, id’in egemenliği altındadır ve onun isteklerini doyurmada bir araçtır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Freud’un yaklaşımında ego’nun işlevi hangisidir?

Süperego'nun isteklerini yerine getirmek.

Bastırılmış duyguları düzenlemek.

İd’e ahlaki kuralları öğretmek.

İd’in süperego’nun hakimiyetine girmesini sağlamak.

İd ve süperego arasında dengeleyici olmak.

Açıklama:

Ego (benlik), id’in akıl hocası rolünü üstlenmiştir. İd, “hemen şimdi istiyorum” derken ego, “Koşullar uygunsa sana istediğini verebilirim” der. Ego ve id, genellikle çatışma yaşasalar da, ego, temel görevinin id’in istek ve arzularını mümkün olduğunca doyurmak olduğunu bilir. Ahlaki tutumları neredeyse olmayan egonun temel amacı id’e hizmet etmektir. Süper ego (üst benlik) ise kişiliğe ahlakı ekleyen kısımdır. İd’in arzu ve isteklerinin karşılanabilmesi için önce ahlaki unsurlara ve kuralların uygunluğuna dikkat edilmesi gerektiğini ego’ya bildiren kısımdır. İd ve ego gibi büyük kısmı bilinçaltında bulunan süper ego, bireyin davranışlarını toplumun ahlak kurallarına göre süzgeçten geçirerek “bu yaptığın yanlış, utan kendinden” ya da “bu yaptığın doğru, aferin sana” mesajlarını verir (Cüceloğlu, 2009, s.408). Bu durumda ortaya çıkan çatışma ise endişe yaratır. Bireylerin bu süreçle nasıl baş ettikleri ya da hangi savunma mekanizmalarını kullandıkları ise onların kişiliklerine göre farklılık gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Mischel’in Bilişsel-Duyusal Kişilik kuramına göre şemaların işlevi nedir?

Bireylerin kişiliklerini birbirinden ayırır.

Uyarıcıları bir düzen içine sokar.

Belleği güçlendirir.

Tepkileri düzenler.

Davranışların çevrenin beklentilerine göre oluşmasını sağlar.

Açıklama:

Şemaların işlevlerinden bir tanesi çevremizdeki bir çok karmaşık ve fazla sayıdaki uyarıcıyı düzenlememize yardımcı olur. Bir diğeri ise şemaların bize bilgiyi düzenleyebileceğimiz ve işleyebileceğimiz bir yapı sunmasıdır (Burger, 2009, s.607-617). Örneğin uzun zamandır takip ettiğimiz ver çok beğendiğimiz bir sinema yönetmeni olduğunu düşünelim. Onun yeni filmini izlediğimizde ya da gazetedeki bir röportajını okuduğumda kafamda onunla ilgili var olan şemaya yeni bir bilgi ekleyebilirim. onun hakkındaki bilgilerim zihnimde düzenli bir yapı içerisinde yer aldığından, bu yöntemen hakkında bir sohbet konusunda rahatlıkla fikirlerimi ifade edebilirim.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi nesnel testlere bir örnektir?

Rorschach Testi

Tematik Algı Testi

Louisa Düss Testi

Goodenough Harris Adam Çizme Testi

Kişilik Envanter Testi

Açıklama:

Nesnel Testler
Nesnel ya da objektif testler, puanlaması ve uygulaması kolay testlerdir; iyi tanımlanmış kuralları
sayesinde tek bir özellik için tek bir puan ya da farklı özellikler için bir dizi puanlama yapılabilir. Kişilik envanterleri, bireylerin kendi düşünceleri, duyguları ya da davranışlarıyla ilgili soruları ceva-plandırdıkları nesnel bir testtir. En yaygın kullanılan Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI), 1930’lu yıllarda psikolog Hataway ve psikiyatrist McKinley tarafından geliştirilmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 91

Bireyin kendine özgü duygusal doğaya sahip olma olgusu aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Karakter

Mizaç

Kalıtım

Kişilik

Yetenek

Açıklama:

Allport (1961, s.34), mizacı bireyin kendine özgü duygusal doğaya sahip olma olgusu olarak tanımlar. Mizaç, davranışsal eğilimlerdir. Doğğru yanıt B şıkkına verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Freud'a göre, çocuğun birçok dürtüsünü frenlemeyi ya da kontrol etmeyi öğrendiği psikoseksüel aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Latens Dönem

Genital dönem

Açıklama:

Latens Dönem (6-11 yaş): Bu dönemde çocuk birçok dürtüsünü frenlemeyi ya da kontrol etmeyi öğrenir. Latens bir nevi bekleyiş anlamına gelir. Egonun gelişmesi ile önceden görülen çatışmalar kontrol altına alınır. Doğru yanıt D şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Adler'e göre yarışı kazanmak, birinci olmak, yüksek not almak gibi hedeflerimiz hangi duygumuzdan kurtulmak içindir?

Korku

Öfke

Aşağılık

Üzüntü

Utanç

Açıklama:

Adler'e göre yarışı kazanmak, birinci olmak, yüksek not almak gibi hedeflerimiz, aşağılık duygumuzdan kurtulmak içindir. Doğru yanıt C şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Kişilik gelişiminde doğum sırasının önemli olduğunu söyleyen ilk bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Freud

Erikson

Jung

Fromm

Adler

Açıklama:

Adler, kişilik gelişiminde doğum sırasınınönemli olduğunu söyleyen ilk bilim insanıdır. Doğru yanıt E şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Erikson'a göre yaşam döngüsü içinde kişilik gelişimi devam ederken girişkenlik duygusunu geliştiremeyen çocuklarda aşağıdaki hangi duygu hakim olur?

Suçluluk

Güvensizlik

Soyutlanma

Durgunluk

Umutsuzluk

Açıklama:

Girişkenlik geliştiremeyen çocuklarda suçluluk ve geri çekilme başlar. Doğru yanıt A şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi insancıl kuramların ana öğelerinden biri değildir?

Kişisel Sorumluluk

Şimdi ve Burada

Bireyin Fenomenolojisi

Kişisel Gelişim

Sezgi

Açıklama:

İnsancıl kuramlarda dört ana öğe karşımıza çıkmaktadır:
Kişisel Sorumluluk
Şimdi ve Burada
Bireyin Fenomenolojisi
Kişisel Gelişim
Bu durumda doğru yanıt E şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Sınavdan aldığı yüksek notun tamamen kendisinin çok çalışmasının bir sonucu olduğuna inanan öğrenci için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İçe dönüktür.

İç denetimi yüksektir.

Üstün olma çabası vardır.

Dışsal denetimi yüksektir.

Kendini kabul ettirme isteği vardır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi sosyal öğrenme yaklaşımının güçlü savunucularından biridir?

Albert Bandura

Sigmund Freud

George Kelly

Walter Mischel

Gordon Allport

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel-duyusal kişilik değişkenlerinden biri olan 'kodlama'ya örnektir?

“Sibel’i sinemaya çağırsam, yine gelmez”

“Gökhan sinirlendiğinde kekelemeye başlıyor.”

“Deniz, ne kadar da yardım sever birisi.”

“Can, iyi bir dişçi olmak istiyor.

“Göksu, dünyaca tanınmış bir dansçı olmak için ritim dersi alıyor”

Açıklama:

C şıkkında verilen cümle kodlamaya örnektir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi projektif testlerin özelliklerinden biridir?

Puanlaması kolaydır.

Kişilik envanterleri örnek olarak verilebilir.

Cevaplar önceden belirlenmemiştir.

Uygulaması kolaydır.

İyi tanımlanmış kuralları vardır.

Açıklama:

Nesnel ya da objektif testler, puanlaması ve uygulaması kolay testlerdir; iyi tanımlanmış kuralları sayesinde tek bir özellik için tek bir puan ya da farklı özellikler için bir dizi puanlama yapılabilir. Kişilik envanterleri, bireylerin kendi düşünceleri, duyguları ya da davranışlarıyla ilgili soruları cevaplandırdıkları nesnel bir testtir. Nesnel testlerde bireylerin önceden belirlenmiş ifadelere “evet”, “hayır” gibi önceden belirlenmiş cevaplar vermeleri söz konusuyken, projektif testlerde önceden belirlenmiş cevaplar yoktur. Doğru yanıt C şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Bilinçli ve bilinçli olmayan psikolojik dürtüler arasındaki dinamik etkileşimle ilgili olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Psikodinamik yaklaşım

Özellikler yaklaşımı

İnsancıl kuramlar

Sosyal öğrenme kuramları

Bilişsel kuramlar

Açıklama:

Psikodinamik yaklaşım, bilinçli ve bilinçli olmayan psikolojik dürtüler arasındaki dinamik etkileşimle ilgilidir. Psikoanalitik yaklaşımın kurucusu Sigmund Freud’un 19.yy’da psikiyatrik sorunlar ve bilinçdışı dürtülerle ilgili yaptığı öncü çalışmalar,
psikodinamik yaklaşımın gelişmesini sağlamıştır. Freud, bireyi anlamak için zihnin bilinçaltı yapı ve içeriğini anlamamız gerektiğini ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisinde ağız, beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasında ve anneye tam bağımlılık geliştirilmesinde temel kaynaktır?

Latens Dönem

Fallik Dönem

Oral Dönem

Anal Dönem

Genital Dönem

Açıklama:

Oral dönem (0-1 yaş): Bu dönemde bebekler dünyayı ağızlarıyla keşfederler. Ağız, en önemli haz kaynağıdır; dış gerçekliğin parçaları gerginlik yaratıyorsa yani haz yoksa hemen dışarı atma tepkisi verilir. Haz veren dış dünya parçacıkları ise anne sütünde olduğu gibi haz yaratır ve içeride tutulur. Bu nedenle bu dönemde ağız, beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasında ve anneye tam bağımlılık geliştirilmesinde temel kaynaktır. Acıktığında gerilim yaşayan bebek, ağlayarak annesine yönelir. Bu ağlama karşısında anne, kaygıya kapılmadan, acele etmeden bebeğin talebini yerine getiriyorsa, bebeğim hem çaresizlik ve ümitsizlik duyguları yatışır hem de güvenli bir ilişki kurulabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi 6-11 yaş aralığında görülen latens dönem ile ilgilidir?

Bu nedenle bu dönemde ağız, beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasında ve anneye tam bağımlılık geliştirilmesinde temel kaynaktır

Bu dönemde fizyolojik gelişmeye bağlı olarak tuvalet eğitiminin başladığı
dönemdir.

Bu dönemde dış dünya ile teması artan, hareket özgürlüğü kazanan ve öğrenmeye hızla devam eden çocuk, kız ve erkeklerin farklı beden yapılarına sahip olduklarını öğrenirler.

Bu dönemde çocuk birçok dürtüsünü frenlemeyi ya da kontrol etmeyi öğrenir.

Bu dönemde çocuk cinsel olgunluğa erişerek, karşı cinsten olan bir yaşıtıyla
yakın ilişki kurma çabasındadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi Özellikler Yaklaşımı düşünürüdür?

Carl Jung

Erik Erikson

Erich Fromm

Gordon Allport

Sigmund Freud

Açıklama:

Gordon Allport’un Özellik Yaklaşımı:
Allport, özelliklerin kişiliği oluşturan temel yapı taşları ve birey olmanın kaynakları olduğunu düşünmüştür. Allport’un yaklaşımına göre tek bir
boyut üzerinde bireyleri tanımlamak mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 105

Kişilik gelişiminde doğum sırasının önemli olduğunu söyleyen ilk bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Carl Jung

Erik Erikson

Erich Fromm

Alfred Adler

Julian Rotter

Açıklama:

Adler, kişilik gelişiminde doğum sırasınınönemli olduğunu söyleyen ilk bilim insanıdır. Ailede ilk sırada doğan, yani ailenin ilk çocuğu olan kişilerin ikinci çocuğun gelmesiyle birlikte üzerindeki ilgiyi kaybettiğini, bu yüzden aşağılık duygusunun daha güçlendiğini söyler.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Carl Jung'a göre aşağıdakilerden hangisi içe dönük kişilk özelliği değildir?

İçe dönük kimse iç dünyasına yönelir.

Başkalarıyla birlikte olmaktansa yalnız kalmayı tercih eder

Çekingendirler

Dikkatlerini iç gözlem yapmaya ayırırlar.

Sürekli başkalarıyla birlikte olmak ister.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Allpoort' un beş faktör kişilik modeli içinde deneyime açık kişilik özelliklerinden biridir?

Çeşitlilik ya da sıradanlık

Kaygılı ya da sakin

Kendini disipline edebilen ya da zayıf iradeli

Eğlenceyi seven ya da ciddi

Güvenen ya da şüphe duyan

Açıklama:

Deneyime Açıklık
• Hayalci ya da gerçekçi
• Çeşitlilik ya da sıradanlık
• Bağımsız ya da uysal

Doğru Cevap: A

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi insancıl kuramların dört ana öğeden biri değildir?

Kişisel Sorumluluk

Şimdi ve Burada

Süper ego

Bireyin Fenomenolojisi

Kişisel Gelişim

Açıklama:

İnsancıl kuramlarda dört ana öğe karşımıza çıkmaktadır:
• Kişisel Sorumluluk: Başımıza gelenlerin sorumlusu bizleriz.
• Şimdi ve Burada: Geçmiş ya da gelecek üzerinde fazlaca düşünmek yerine hayatı dolu
dolu yaşamak ve gerçek potansiyelimizi
kullanabilmek için tek yol şimdi ve burada
yaşamaktır.
• Bireyin Fenomenolojisi: Kimse, bizi bizden
daha iyi tanıyamaz. Kararlarımızda, tercihlerimizde, çözüm yollarımızda kendimizi
iyi tanımalı ve nereden geldiğimizi iyi bilmeliyiz.
• Kişisel Gelişim: İnsan gelişiminin doğal hali
daha iyiye ulaşmaktır. Yaşam, bitmek bilmeyen bir kendiliğini keşfetme sürecidir

Doğru Cevap: C

Soru 109

“Deniz, ne kadar da yardım sever birisi.” örneği Bilişsel-Duyusal Kişilik Değişkenleri' nin hangisine örnektir?

Beklentiler ve İnançlar

Duyuşlar

Hedefler ve Değerler

Kodlamalar

Yeterlilikler ve Kendini Düzenleme Planları

Açıklama:

Kodlamalar: Kişinin kendisi, başkaları, olaylar ya da durumlar hakkındaki bilgiyi sınıflandırma biçimi

Doğru Cevap: D

Soru 110

Kişilik gelişiminde ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinin de etkili olduğunu savunan bilim adamı kimdir?

Gordon Allport

Erich Fromm

Erik Erikson

Carl Jung

Alfred Adler

Açıklama:

Erikson’un kişilik kuramına yaptığı en önemli katkı benlik-kişilik ilişkisine getirdiği yaklaşım ve kişilik gelişiminin yaşam döngüsü içindeki yerine
yaptığı vurgudur. Freud’dan farklı olarak kişilik gelişiminde ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinin de etkili olduğunu savunan Erikson, bu durumu şu
cümlesiyle özetlemektedir: “Eğer her şey çocukluk
dönemiyle açıklanırsa, o zaman her şey bir başkasının kusuru olarak değerlendirilir ve insanın kendi sorumluluğunu üstlenme gücüne duyulan güven de azalmış olur.”

Doğru Cevap: C

Soru 111

Bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici, tutarlı ve yapılaşmış bir ilişki biçimine ne ad verilmektedir?

Karakter

Refleks

Kişilik

İçgüdü

Mizaç

Açıklama:

Kişilik, farklı durumlar ve zamanlarda bireyin ayırt edici davranış düzenlerini etkileyen karmaşık ve psikolojik nitelikler bütünüdür. Bir diğer tanıma göre ise kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici, tutarlı ve yapılaşmış bir ilişki biçimidir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Aşağıdaki bilim insanlarından hangisi psikoanalitik yaklaşımın kurucusudur?

Tolman

Allport

Freud

Kelly

Bandura

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 113

4 yaşlarındaki erkek çocuğunun sürekli annesine şımarması, babasının annesiyle ilgilenmesinden ise rahatsız olup ağlaması örneği Freud’a göre nasıl adlandırılır?

Aşağılık kompleksi

Elektra kompleksi

Üstünlük kompleksi

Ödipüs kompleksi

Kabil kompleksi

Açıklama:

Bu dönemde dış dünya ile teması artan, hareket özgürlüğü kazanan ve öğrenmeye hızla devam eden çocuk, kız ve erkeklerin farklı beden yapılarına sahip olduklarını öğrenirler. Haz bölgeleri genital bölgeleridir. Bu aşamada kız ve erkek çocukları karşı cinsten ebeveynine cinsel ilgi duyar. Erkek çocuk da anneye duyduğu cinsel ilgi nedeniyle babayla çatışma yaşar. Freud erkek çocukların yaşadığı bu duruma ödipüs kompleksi adını verir. Bu Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

Kişilik gelişiminde doğum sırasının önemli olduğunu söyleyen ilk bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Adler

Erikson

Jung

Freud

Fromm

Açıklama:

Adler, kişilik gelişiminde doğum sırasının önemli olduğunu söyleyen ilk bilim insanıdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi Jung’ın kişilik tipleri ile ilgili belirlediği dört ana işlevden biri değildir?

Düşünme

Duygu

Duyu

Sezgi

Zekâ

Açıklama:

İçe dönük ve dışa dönük kavramlarını ilk kez ortaya atan Jung, içe dönük kimsenin iç dünyasına yöneldiğini ve başkalarıyla birlikte olmaktansa yalnız kalmayı tercih ettiğini ifade eder. Çekingendirler, dikkatlerini iç gözlem yapmaya ayırırlar. Dışa dönükler ise sürekli başkalarıyla birlikte olmak ister. Jung, bu iki kişilik tipinin yanında dünyayı nasıl algıladığımıza ve anlamlandırdığımıza bakarak dört ana işlev belirlemiştir. Bunlar: Düşünme, Duygu, Duyu ve Sezgi. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 116

Erikson’a göre kişilik gelişiminde gençlerin “Ben kimim?” sorusunu sorduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Temel güvene karşı güvensizlik

Girişkenliğe karşı suçluluk duygusu

Yakınlık kurmaya karşı soyutlanma

Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk

Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası

Açıklama:

Kimlik Kazanmaya Karşı Rol Karmaşası: Ergenlik dönemi yaşamın zor dönemlerinden biridir. Gençlerin “Ben kimim?” sorusuna başarılı bir şekilde yanıt verebilmeleri kimlik duygusunu geliştirir. Kim olduklarını anlar ve bunu takdir ederler. Fakat, çoğu zaman güçlü bir kimlik duygusu geliştiremeyen gençler rol karmaşası yaşarlar. Çocuklukta öğrenmiş olduğu kurallarla, yetişkinin geliştirmesi gereken değer yargıları arasında bocalarlar. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 117

Çocukluğunda dışarıdan geldiğinde ebeveyn ısrarı ile ellerini yıkayan birisinin yetişkinlik döneminde temiz olmaktan hoşlandığı için bu davranışını sürdürmesini hangi kişilik yaklaşımı ile açıklayabiliriz?

Carl Jung ve psikodinamik yaklaşım

Gordon Allport ve özellikler yaklaşımı

Alfred Adler ve psikodinamik yaklaşım

Carl Rogers ve insancıl yaklaşım

Erich Fromm ve psikodinamik yaklaşım

Açıklama:

Gordon Allport, özelliklerin kişiliği oluşturan temel yapı taşları ve birey olmanın kaynakları olduğunu düşünmüştür. Gordon Allport’a göre çocukluğumuzda alışkanlık haline getirdiğimiz bir davranışın yetişkinlik döneminde de devam ettiği durumlarda davranışın altındaki güdünün değiştiğini söyler. Anne-babası ısrarcı olduğu için çocukluk döneminde edinilen kitap okuma alışkanlığı, yetişkinlik döneminde farklı güdülerle devam eder. Birey, kitap okumak eğlenceli olduğu için bu davranışı sürdürür. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi insancıl kuramda yer alan dört ana öğeden biri değildir?

Kişisel sorumluluk

Bireyin fenomenolojisi

Duygusal denge

Şimdi ve burada

Kişisel gelişim

Açıklama:

İnsancıl kuramlarda dört ana öğe karşımıza çıkmaktadır. Bunlar: Kişisel sorumluluk, şimdi ve burada, bireyin fenomenolojisi, kişisel gelişim. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Doğduğundan itibaren babasının annesine saygı ve sevgi dolu davranışını gözlemleyen bir erkek çocuğunun yetişkinlikte kendi eşine bu şekilde davranış sergileme olasılığının yüksek olduğunu savunan kişilik gelişimi kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Gordon Allport-Özellik yaklaşımı

Sigmund Freud- Psikodinamik yaklaşım

Karen Horney - İnsancıl yaklaşım

Albert Bandura-Sosyal öğrenme kuramı

George Kelly - Bilişsel Kuramlar

Açıklama:

Sosyal öğrenme yaklaşımının güçlü savunucularından olan Bandura, kişilik gelişiminde bireysel faktörler, çevresel uyarıcılar ve davranış arasındaki karşılıklı etkileşime dikkat çeker. Tutumlarımız, çevredeki uyarıcılar ve geri bildirimler davranışlarımızı, dolayısıyla kişiliğimizi etkiler. Davranışlarımız da çevremiz üzerinde etkilidir. Örneğin yaşadığımız yerin yakınında bir tiyatro salonunun olması küçük yaşlardan itibaren oyunları izlememizi ve tiyatroyu sevmemizi sağlayacaktır. Hatta, ileride hobilerimiz arasında tiyatro oynamak bile yer alabilir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi kişilik belirlemesinde kullanılan nesnel testler arasında yer almaktadır?

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri

Rorschach Testi

Tematik Algı Testi

Robert Algı Testi

Cümle Tamamlama Testi

Açıklama:

Nesnel ya da objektif testler, puanlaması ve uygulaması kolay testlerdir; iyi tanımlanmış kuralları sayesinde tek bir özellik için tek bir puan ya da farklı özellikler için bir dizi puanlama yapılabilir. Kişilik envanterleri, bireylerin kendi düşünceleri, duyguları ya da davranışlarıyla ilgili soruları cevaplandırdıkları nesnel bir testtir. En yaygın kullanılan Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI), 1930’lu yıllarda psikolog Hataway ve psikiyatrist McKinley tarafından geliştirilmiştir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 121

Bilinçli ve bilinçli olmayan psikolojik dürtüler arasındaki dinamik etkileşimi inceleyen kişilik kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Psikodinamik

Özellikler

İnsancıl

Sosyal öğrenme

Bilişsel

Açıklama:

Psikodinamik yaklaşım, bilinçli ve bilinçli olmayan psikolojik dürtüler arasındaki dinamik etkileşimle ilgilidir. Psikoanalitik yaklaşımın kurucusu Sigmund Freud’un 19.yy’da psikiyatrik sorunlar ve bilinçdışı dürtülerle ilgili yaptığı öncü çalışmalar, psikodinamik yaklaşımın gelişmesini sağlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 122

“Acıktığında gerilim yaşayan bebek, ağlayarak annesine yönelir. Bu ağlama karşısında anne, kaygıya kapılmadan, acele etmeden bebeğin talebini yerine getiriyorsa, bebeğin hem çaresizlik ve ümitsizlik duyguları yatışır hem de güvenli bir ilişki kurulabilir.”
Yukarıdaki örnek Freud’un kişiliğin psikoseksüel aşamalarından hangisine örnektir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Latens dönem

Genital dönem

Açıklama:

Oral dönem (0-1 yaş): Bu dönemde bebekler dünyayı ağızlarıyla keşfederler.
Haz veren dış dünya parçacıkları ise anne sütünde olduğu gibi haz yaratır ve içeride tutulur. Bu nedenle bu dönemde ağız, beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasında ve anneye tam bağımlılık geliştirilmesinde temel kaynaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 123

“Cansu, dünyaca tanınmış bir dansçı olmak için spor yapıyor, ritim dersi alıyor ve bale derslerine katılıyor.”
Walter Mischel’in Bilişsel-Duyusal Kişilik Kuramına göre yukarıdaki örneğin değişkeni nedir?

Kodlamalar

Beklentiler ve İnançlar

Duyuşlar

Hedefler ve Değerler

Yeterlilikler ve Kendini Düzenleme Planları

Açıklama:

Yeterlilikler ve Kendini Düzenleme Planları: Bireysel hedefler için planlar yapmak, yeteneklerini değerlendirmek

Doğru Cevap: E

Soru 124

Doğduğumuz andan itibaren yetişkin kişilerin bakımlarına muhtaç olduğumuz için yaşama bir aşağılık duygusu ile başladığımızı ifade eden bilim insanı kimdir?

Sigmund Freud

Carl Jung

Erik Erikson

Alfred Adler

Erich Fromm

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 125

Erikson’a göre bireyler yaşam boyu gelişim sürecinde çeşitli gelişim çatışmaları yaşanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisinde Erikson’un gelişim çatışmalarından biri doğru olarak verilmiştir?

Güvene karşı suçluluk

Özerkliğe karşı durgunluk

Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk

Kimlik kazanmaya karşı soyutlanma

Üretkenliğe karşı aşağılık duygusu

Açıklama:

Erikson’un Sekiz Gelişim Aşaması

Güvene karşı güvensizlik

Özerkliğe karşı utanma

Girişkenliğe karşı suçluluk

Başarıya karşı aşağılık duygusu

Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası

Yakınlık kurmaya karşı soyutlanma

Üretkenliğe karşı durgunluk

Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk

Doğru Cevap: C

Soru 126

İnsanların farklı durumlarda tutarlı davranışlar sergilemelerini sağlayan kalıcı nitelikler ya da vasıflar aracılığıyla kişiliği sınıflandıran kuram hangisidir?

Psikodinamik kuram

Bilişsel kuram

Özellikler kuramı

Sosyal öğrenme kuramı

İnsancıl kuram

Açıklama:

Özellikler Yaklaşımı
Psikodinamik yaklaşımdan farklı olarak, özellikler yaklaşımı insanların farklı durumlarda tutarlı davranışlar sergilemelerini sağlayan kalıcı nitelikler ya da vasıflar aracılığıyla kişiliği sınıflandırır.
Özellikler kuramı

Doğru Cevap: C

Soru 127

Bireylerin sosyal ya da çekingen, eğlenceyi seven ya da ciddi, şefkatli ya da mesafeli olmaları beş faktör kişilik modeline göre aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Uyumluluk

Deneyime Açıklık

Duygusal Denge

Sorumluluk

Dışa Dönüklük

Açıklama:

Dısa Dönüklük

Sosyal ya da çekingen

Eğlenceyi seven ya da ciddi

Şefkatli ya da mesafeli

Dışa Dönüklük

Doğru Cevap: E

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi sosyal öğrenme kuramcılarından biridir?

Gordon Allport

Carl Jung

Erik Erikson

Julian Rotter

George Kelly

Açıklama:

Sosyal Öğrenme Kuramları

Julian Rotter’in Beklenti Kuramı

Albert Bandura’nın Bilişsel-Sosyal Öğrenme Teorisi

Doğru Cevap: D

Soru 129

Tutumların, çevredeki uyarıcıların ve geri bildirimlerin davranışları, dolayısıyla kişiliği etkilediğini savunan bilim insanı kimdir?

Carl Jung

George Kelly

Erich Fromm

Gordon Allport

Albert Bandura

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 130

“Gizem’i tiyatroya çağırsam, yine gelmez”.
Walter Mischel’in Bilişsel-Duyusal Kişilik Kuramına göre yukarıdaki örneğin değişkeni nedir?

Kodlamalar

Beklentiler ve İnançlar

Duyuşlar

Hedefler ve Değerler

Yeterlilikler ve Kendini Düzenleme Planları

Açıklama:

Beklentiler ve İnançlar
Belli durumlarda ne olacağına, belli davranışların sonuçlarına ve kişinin yeteneğine dair beklentiler

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi stres ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Stres bireyin yaşadığı sağlık sorunları sonucu ortaya çıkar.

Stres konusunu çalışan araştırmacılar konuyu farklı bakış açılarıyla ele alarak tanımlamıştır.

Bazı araştırmacılar organizmanın strese verdiği tepkileri ve bu tepkiler sonucunda oluşan sağlık risklerini ele alarak kavramı tanımlamıştır.

Bazı araştırmacılar stresi kişi ve çevre arasındaki etkileşim olarak ele almıştır.

Stres kişinin yaşımında başına gelen büyük olaylar ya da günlük sıkıntılar bağlamında ele alınmıştır.

Açıklama:

Stres bireyin yaşadığı sağlık sorunları sonucu ortaya çıkmaz. Farklı bakış açılarıyla farklı biçimlerde tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi stresin başımıza gelen olaylarla açıklayan yaklaşıma göre ele alınması durumunda yanlış bir ifadedir?

Yalnızca başımıza gelen olaylar değil düşünce sistemimiz de strese yol açmaktadır.

Kişinin alışık olduğu yaşam alışkanlıklarının dışında ortaya çıkan büyük yaşam olayları stres yaratır.

Stres hem olumlu hem de olumsuz büyük yaşam olayları sırasında ortaya çıkabilmektedir.

Günlük yaşamda karşılaşılan huzursuz edici olaylar da strese yol açabilmektedir.

Günlük yaşamda karşılaşılan engelleyici ya da hayal kırıklığı yaratan olaylar strese yol açabilmektedir.

Açıklama:

Yalnızca başımıza gelen olaylar değil düşünce sistemimiz de strese yol açabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel değerlendirme ve başa çıkma faktörlerinin belirleyici olduğunu ileri süren stresi açıklayan modeldir?

Kişilik kuramı

Psikodinamik model

Varoluşçuluk

Transaksiyonel model

Yapısalcı model

Açıklama:

Bilişsel değerlendirme ve başa çıkma faktörlerinin belirleyici olduğu model transaksiyonel modeldir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi transaksiyonel modelde bir stresle karşılaşan bireyin bu duruma verdiği anlamı ifade eden değerlendirmedir?

Birincil değerlendirme

Yakın değerlendirme

Uzak değerlendirme

İkincil değerlendirme

Üçüncül değerlendirme

Açıklama:

Bir stresle karşılaşan bireyin bu duruma verdiği anlamı ifade eden değerlendirmeye birincil değerlendirme denir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi dirençli insanların sahip oldukları ve strese karşı tampon görevi gösteren üç özelliktir?

Bağımlılık-kabullenme-kontrol

Bağımlılık-kontrol-meydan okuma

Kontrol-bağlılık-meydan okuma

Bağlılık-özgürlük-kontrol

Kontrol-özgürlük-meydan okuma

Açıklama:

Kontrol-bağlılık ve meydan okuma dirençli insanların sahip oldukları ve strese karşı tampon görevi gösteren üç özelliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanmasına ne ad verilir?

Zihinsel geviş getirme

Kötümserlik

Bağımlılık

Kontrol

Meydan okuma

Açıklama:

Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanmasına zihinsel geviş getirme (ruminasyon) denir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi bir kimsenin hoşlandığı bir insanla samimi olmak istemek ancak bir taraftan da onun tarafından reddedilme durumunu hissetmesinde ifade edilen çatışma durumudur?

Yaklaşma-yaklaşma çatışması

Kaçınma-kaçınma catışması

Uzaklaşma-uzaklaşma çatışması

Kaçınma-uzaklaşma çatışması

Yaklaşma-kaçınma çatışması

Açıklama:

Bir kimsenin hoşlandığı bir insanla samimi olmak istemek ancak bir taraftan da onun tarafından reddedilme durumunu hissetmesinde yaşanan çatışma durumu “yakınlaşma-kaçınma çatışma”dır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi önemli stres kaynaklarından biridir?

Zeka

Performans

Cinsiyet

Çatışma

Toplumsal statü

Açıklama:

Kişinin yaşadığı çatışma temel stres kaynaklarından biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi çatışmayla başa çıkma durumunda işbirliğinin yüksek girişkenliğin düşük olduğu durumdur?

Uyum sağlama

Rekabet

Ortak çalışma

Uzlaşma

Kaçınma

Açıklama:

Çatışmayla başa çıkma durumunda işbirliğinin yüksek girişkenliğin düşük olduğu durum uyum sağlamadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi çatışmayla başa çıkma durumunda işbirliği ve girişkenliği karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm için orta düzeyde kullanılması durumudur?

Rekabet

Ortak çalışma

Kaçınma

Uyum sağlama

Uzlaşma

Açıklama:

Çatışmayla başa çıkma durumunda işbirliği ve girişkenliği karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm için orta düzeyde kullanılması durumuna uzlaşma denir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I.Alarm,
II.Direnme,
III.Tükenme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama arasına girer?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

Yalnız III

I,II ve III

Açıklama:

Yukarıdaki üç madde de Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama arasına girer

Doğru Cevap: E

Soru 12

Holmes ve Rahe'nin geliştirmiş olduğu sosyal yeniden uyum ölçeği isimli bir değerlendirme listesine göre, aşağıdakilerden hangisi en stres verici olaylardan biridir?

Boşanma

Yeni bir işe başlama

Doğum

Hediye almak

Terfi etmek

Açıklama:

Ölçeğe göre, boşanma, en stres verici durumlar arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Problemin belirlenmesi, çözüm için alternatiflerin ortaya konulması, en iyi stratejinin seçimi gibi teknikleri içeren strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Duygu odaklı stratejiler

Problem odaklı stratejiler

Dirençli kişilik

Ruminasyon

İyimserlik

Açıklama:

Problemin belirlenmesi, çözüm için alternatiflerin ortaya konulması, en iyi stratejinin seçimi gibi teknikleri içeren strateji problem odaklı stratejilerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

İyi şeylerin olacağına inanmaya ve beklemeye yol açan bir kişilik özelliği olarak tanımlanan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Stres

Karamsarlık

İyimserlik

Yas

Şok

Açıklama:

İyimserlik, iyi şeylerin olacağına inanmaya ve beklemeye yol açan bir kişilik özelliği olarak tanımlanabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanmasına ne ad verilmektedir?

Ruminasyon

İyimserlik

Adaptasyon

Şok

Stres

Açıklama:

Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanmasına ruminasyon adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmek olan savunma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Regresyon

Özdeşim kurma

Yansıtma

Bastırma

Yadsıma

Açıklama:

Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmek savunma mekanizmalarından yadsımaya girmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

İstenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaya ne ad verilmektedir?

Şok

Yadsıma

Bastırma

Yansıtma

Regresyon

Açıklama:

İstenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaya bastırma adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmeye ne ad verilir?

Yadsıma

Yer değiştirme

Yansıma

Adaptasyon

Karşıt tepki geliştirme

Açıklama:

Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmeye yer değiştirme adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

İlkel nitelikteki eğilim ve isteklerin doğal amaçlarından çevrilerek sosyal açıdan daha kabul edilebilir kanallara yöneltilmesine ne ad verilmektedir?

Yadsıma

Regresyon

Yüceltme

Yer değiştirme

Karşıt tepki geliştirme

Açıklama:

İlkel nitelikteki eğilim ve isteklerin doğal amaçlarından çevrilerek sosyal açıdan daha kabul edilebilir kanallara yöneltilmesine yüceltme adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

I.Rekabet
II.Ortak çalışma
III. Kaçınma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri farklı çatışma ile başa çıkma stilleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

Yukarıdaki üç madde de farklı çatışma ile başa çıkma stilleri arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi organizmanınstrese verdiği tepkiler temel alınarak yapılan açıklamalardandır?

Büyük yaşam olayları

Adaptasyon sendromu

Günlük sıkıntılar

Transaksiyonel Model

Birincil değerlendirme

Açıklama:

B şıkkı dışındaki tüm şıklar başımıza gelen olaylar temel alınarak oluşturulan yaklaşımlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Farelerle çalışan ve stresli durumlarla karşılaşan organizmanın üç aşamadan
geçtiğini belirleyen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Selye

Canon

Folkman

Lazarus

Holmes

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Transaksiyonel Model ile ilgili terimlerden değildir?

Meydan okuma, mücadele

İkincil değerlendirme

Alarm,tükenme,direnme

Bilişsel değerlendirme

Başa çıkma

Açıklama:

C şıkkı, adaptasyon sendromuna ilişkin terimlerdir. (S. 135)
Hans Selye, Canon’un görüşlerine bezer bir biçimde fizyolojik reaksiyonları incelemiş ve bugün hâlen geçerliliğini koruyan genel adaptasyon (uyum) sendromunu ortaya koymuştur. Fareler üzerinde çalışan Selye, onların açlık, soğuk gibi stres verici durumlar karşısındaki tepkilerini incelemiş ve stresli durumlarla karşılaşan organizmanın üç aşamadan geçtiğini belirlemiştir. İlk aşama alarm aşamasıdır. Bu aşamada organizma tehdide karşı harekete geç-mek için hazırlanır ve savaş-kaç tepkisi verir. Eğer stres devam ederse organizma direnme aşamasına geçer. Bu aşamada organizma devam eden stresörle (stres verici durumla) savaşır ve onu yenmeye çalışır. Bu esnada çok büyük enerji harcar. Organizma, söz konusu tehdidin üstesinden gelemezse üçüncü aşama olan tükenme aşaması ortaya çıkar. Bu aşamada devam eden stres organizmada enfeksiyonlar, ülser, bağışıklık siteminin zayıflaması gibi hastalıklara hatta ölüme yol açabilir. Diğer yandan bu bakış açısı araştırmacılar tarafından sadece fizyolojik faktörlerin ele alınması, psikolojik faktörlerin, kişiliğin, bireyin strese ilişkin değerlendirmelerinin dikkate alınmadığı gerekçesiyle eleştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi, iyimserlik ile ilgili ifadelerdendir?

Kontrol

Bağlılık

Meydan okuma

Dirençlilik

Açıklama

Açıklama:

Önceleri iyimserlik nispeten kalıcı bir kişilik özelliği olarak ele alınırken Seligman (2007) tarafından ortaya atılan “öğrenilmiş iyimserlik” kavramı ile iyimserlik, açıklama (yükleme) biçimi olarak ele alınmaktadır. Bu bakış açısına göre, iyimserlik
insanların olaylara ilişkin yaptıkları açıklamalarla ilişkilidir ve sonradan öğrenilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Ruminasyon'un tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kötü şeylerin olacağını bekleme durumudur.

Olumsuz fikirlerin tekrarlanmasıdır.

Stres ve acı var oluşun normal bir özelliğidir.

Yakın zamanda gerçekleşeceğini bildiğin zarar ve kayıplardır.

İyi şeylerin olacağını bekleme durumudur?

Açıklama:

Ruminasyon; kalıcı, yineleyen, kişinin kendine odaklandığı bir durumdur ve kişi, problemlerin yarattığı olumsuz sonuçları, duyguları analiz ederek çok uzun
zaman harcar ve defalarca aynı problemleri düşünmek kişiyi daha da olumsuz bir hâle getirir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi, savunma mekanizmalarından Regresyon'un tanımıdır?

Kişinin bastırılmış inanç ve duygularına zıt olan fikir ve duyguları ifade etmesidir.

İstenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır.

Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir.

Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özellikleri ile özdeşleşmesidir.

Kişinin önemli bir engellenme ile karşılaştığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

Açıklama:

Diğer şıklar, diğer savunma mekanizmalarının tanımıdır. (Özdeşim kurma, yansıtma, bastırma, karşıt tepki geliştirme)

Doğru Cevap: E

Soru 27

"İlkel nitelikteki eğilim ve isteklerin doğal amaçlarından çevrilerek sosyal açıdan daha kabul edilebilir kanallara yöneltilmesidir" ifadesi hangi savuna mekanizmasının tanımıdır?

Yer değiştirme

Entellektüalizasyon

Yansıtma

Yüceltme

Karşıt tepki geliştirme

Açıklama:

Bu tanım yüceltme savunma mekanizmasını anlatmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Savunma mekanizmaları ve başa çıkmayla ilgili hangi ifade yanlıştır?

Başa çıkma süreçleri bilinçli olarak kullanılır, oysa savunma mekanizmaları bilinçdışıdır.

Başa çıkma süreçleri hiyerarşik değilken, savunma mekanizmaları hiyerarşiktir. Savunma mekanizmaları kişinin olgunlunluğuna, karmaşıklığına ya da kronolojik yaşına bağlı olarak farklılaşırlar.

Savunma mekanizmaları durumlara ilişkin tepkilerdir, başa çıkma süreçleri ise insanların göreli olarak kalıcı eğilimlerdir.

Başa çıkma mekanizmaları normal psikolojik işlevsellik ile ilişkilendirilir, ancak savunma mekanizmaları normal dışılık ile ilişkilendirilir.

Özellikle bölme ya da inkâr gibi hiyearşik olarak düşük düzeydeki savunma mekanizmalarının normal dışılıkla ilişkisi gösterilmiştir.

Açıklama:

Başa çıkma süreçleri durumlara ilişkin tepkilerdir, savunma mekanizmaları ise insanların göreli olarak kalıcı eğilimlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Bir kişi hem olumlu hem de olumsuz özellikleri içeren tek bir durumla başa çıkmak durumunda kalıyorsa, hangi çatışma türünü yaşıyor demektir?

Yaklaşma-kaçınma

Uyum sağlama

Kaçınma-kaçınma

Rekabet

Yaklaşma-yaklaşma

Açıklama:

Bir insan iki çekici alternatif içeren bir durumda birini seçmek durumunda kalırsa yaklaşma-yaklaşma çatışması yaşar. Örneğin, çok sevdiğimiz bir arkadaşımızla buluşmak ya da çok istediğimiz bir filmi seyretmeye gitme alternatifleri arasında çatışma yaşama gibi. Bir kişi hem olumlu hem de olumsuz özellikleri içeren tek bir durumla başa çıkmak durumunda kalıyorsa yaklaşma-kaçınma çatışması yaşayacaktır. Yani kişi aynı hedefle ilgili hem çekilme hem de itilme hissedecektir. Örneğin, hoşlandığınız bir insanla samimi olmak istemek ancak bir taraftan da onun tarafından reddedilmekten çekinmek gibi. Kaçınma-kaçınma çatışması ise iki alternatifin de eşit derecede olumsuz sonuçlarla ilişkili olma durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 30

"İşbirliğinin yüksek, girişkenliğin düşük olduğu stildir. Bu stilde kişi diğer tarafın
ilgi ve ihtiyaçlarını ön planda tutar. İyi niyet ve işbirliği yaratır ancak tek başına kullanılmamalıdır. Çünkü bu durum kişinin kendi isteklerini diğer kişinin pahasına geri plana alması anlamına gelir" tanımı hangi başa çıkma stilini anlatmaktadır?

Ortak çalışma

Rekabet

Uzlaşma

Kaçınma

Uyum sağlama

Açıklama:

Rekabet: Girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu stildir. Bu stilde birey kendi ilgi ve ihtiyaçlarını diğer tarafın kaybetmesi pahasına ilk sıraya koyar.
Ortak çalışma: Yüksek düzeyde işbirliği ve girişkenliğin birlikte kullanılmasını içerir. Oldukça zaman, enerji ve bağlılık gerektiren bir stildir.
Kaçınma: Bir taraf ya da iki taraf için düşük düzeyde işbirliği ve düşük düzeyde girişkenliği içerir. Zaman kazandırma ve sakinleşmeye olanak tanıma gibi yararları vardır. Ancak çatışma ile başa çıkmada kalıcı bir yöntem olarak kullanıldığında yıkıcıdır.
Uzlaşma: İşbirliği ve girişkenliğin karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm için orta düzeyde kullanılmasıdır. Bu noktada çatışmanın her iki tarafı da kendi ihtiyaçlarını bir miktar karşılar. Özellikle zamanın sınırlı olduğu ve kısa vadeli çözümler istendiğinde işlevseldir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Stres konusunda zihin ve beden arasındaki etkileşimin incelenmesinde kim öncülük etmiştir?

Holmes

Hans Selye

Walter Canon

Rahe

Stroebe

Açıklama:

Stres konusunda zihin ve beden arasındaki etkileşimin incelenmesi
konusunda Walter Canon öncülük yapmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Organizma bir tehditle karşılaştığı zaman sempatik sinir sistemi aktivitesinde
artma, merkezi sinir sisteminin uyarılmasında ve iskelet -kas sisteminin aktivitesinde artma gibi organizmada bazı fizyolojik değişiklikler olduğunu ortaya koyan kimdir?

Canon

Raye

Hans Selye

Holmes

Folman

Açıklama:

Canon, organizma bir tehditle karşılaştığı zaman sempatik sinir sistemi aktivitesinde artma, merkezi sinir sisteminin uyarılmasında ve iskelet -kas sisteminin aktivitesinde artma gibi organizmada bazı fizyolojik değişiklikler olduğunu ortaya koymuştur

Doğru Cevap: A

Soru 33

Genel adaptasyon (uyum) sendromunu kim ortaya koymuştur?

Gruen

Canon

Hans Selye

Raye

Lazarus

Açıklama:

Hans Selye, Canon’un görüşlerine bezer bir biçimde fizyolojik reaksiyonları incelemiş ve bugün hâlen geçerliliğini koruyan genel adaptasyon (uyum)
sendromunu ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromu hangi aşamalardan oluşur?
I. alarm
II. direnme
III. tükenme

I ve II

II ve III

Sadece II

I,II ve III

Sadece III

Açıklama:

Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama alarm, direnme ve tükenmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Büyük yaşam olaylarına ilişkin sosyal yeniden uyum ölçeği isimli bir değerlendirme listesi kim tarafından geliştirilmiştir?

Lazarus ve Folman

Canon

Selye

Gruen

Holmes ve Rahe

Açıklama:

Holmes ve Rahe tarafından büyük yaşam olaylarına ilişkin sosyal yeniden
uyum ölçeği isimli bir değerlendirme listesi geliştirilmiş ve
söz konusu ölçeğe dayanarak birçok çalışma yapılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Stresi bireylerin başlarına gelen dışsal olaylar temelinde ele almaktan ziyade, kişi ve çevre arasındaki ilişki bağlamında kim tanımlamıştır?

Lazarus ve Folkman

Gruen

Canon

Holmes ve Raye

Selye

Açıklama:

Lazarus ve Folkman (1987), stresi bireylerin başlarına gelen dışsal olaylar temelinde ele almaktan ziyade, kişi ve çevre arasındaki ilişki bağlamında tanımlamışlardır

Doğru Cevap: A

Soru 37

Transaksiyonel modelde araştırmacılar belirleyici olarak kaç faktör ortaya koymuşlardır?

iki

üç

dört

beş

altı

Açıklama:

Strese ilişkin transaksiyonel modelde araştırmacılar iki faktörün belirleyici olduğunu ortaya koymuşlardır: Bilişsel değerlendirme ve Başa çıkma.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Stresle başa çıkma konusunda problem odaklı ve duygu odaklı başa çıkma stratejilerini kimler aktarmaktadırlar?
I.Lazarus
II.Folkman
III. Canon
IV. Kobasa

II ve III

I ve II

III ve IV

I ve IV

II ve IV

Açıklama:

Lazarus ve Folkman (1987), Lazarus (1990,1993)
stresle başa çıkma konusunda problem odaklı ve
duygu odaklı başa çıkma stratejilerini aktarmaktadırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Stresör kişi tarafından kontrol edilebilir olarak algılanırsa hangi odaklı stratejiler tercih edilir?

sonuç odaklı

çözüm odaklı

problem odaklı

duygu odaklı

düşünce odaklı

Açıklama:

Eğer stresör, kişi tarafından kontrol
edilebilir olarak algılanırsa problem odaklı; kontrol edilemez olarak algılanırsa duygu odaklı stratejiler tercih edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Hangisi savunma mekanizmalarından biri değildir?

Yansıtma

Entellektüalizasyon

Yer değiştirme

Regresyon

Ruminasyon

Açıklama:

Ruminasyon
Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Hense Selye’nin genel adaptasyon sendromuna göre stresli durumlarla karşılaşan organizmanın içinden geçtiği üç aşamanın ilki hangisidir?

Tanımlama

Tahmin etme

Alarm

Direnme

Tükenme

Açıklama:

Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama alarm, direnme ve tükenmedir. İlk aşama alarm aşamasıdır. Bu aşamada organizma tehdide karşı harekete geçmek için hazırlanır ve savaş-kaç tepkisi verir. Eğer stres devam ederse organizma direnme aşamasına geçer. Bu aşamada organizma devam eden stresörle (stres verici durumla) savaşır ve onu yenmeye çalışır. Bu esnada çok büyük enerji harcar. Organizma, söz konusu tehdidin üstesinden gelemezse üçüncü aşama olan tükenme aşaması ortaya çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Hans Selye'ye göre organizmanın stres verici durumlar karşısında verdiği tepkilerin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Bekleme

Alarm

Direnme

Tükenme

Yenilenme

Açıklama:

Fareler üzerinde çalışan Selye, onların açlık, soğuk gibi stres verici durumlar karşısındaki tepkilerini incelemiş ve stresli durumlarla karşılaşan organizmanın üç aşamadan geçtiğini belirlemiştir. İlk aşama alarm aşamasıdır. Bu aşamada organizma tehdide karşı harekete geçmek için hazırlanır ve savaş-kaç tepkisi verir. Eğer stres devam ederse organizma direnme aşamasına geçer. Bu aşamada organizma devam eden stresörle (stres verici durumla) savaşır ve onu yenmeye çalışır. Bu esnada çok büyük enerji harcar. Organizma, söz konusu tehdidin üstesinden gelemezse üçüncü aşama olan tükenme aşaması ortaya çıkar. Bu aşamada devam eden stres organizmada enfeksiyonlar, ülser, bağışıklık siteminin zayıflaması gibi hastalıklara hat- ta ölüme yol açabilir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Stresi açıklayan bakış açılarına göre eşin ölümü, boşanma, hapse girme, hastalanma gibi stres verici olabilen durumlar aşağıdakilerden hangisinin kapsamına girmektedir?

Günlük sıkıntılar

Büyük yaşam olayları

Dünyaya ait işler

Geçici durumlar

Sürekli durumlar

Açıklama:

Kişiler için en stres verici olabilen yaşam olaylarından bazıları şunlardır: Eşin ölümü, boşanma, hapse girme, yakın bir aile üyesinin kaybı, hastalanma, evlenme, işten çıkarılma, emekli olma, hamilelik, finansal durumda değişiklikler, okula başlamak ya da okulu bırakmak, çocukların evden ayrılması, amirle problemler gibi.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi stresle başa çıkma konusunda ortaya konulan yaklaşımlar arasında yer almaz?

Transaksiyonel Model

Kişi içi başa çıkma kaynakları

Savunma mekanizmaları

Mücadele mekanizmaları

Kişi dışı başa çıkma

Açıklama:

Başa çıkma konusunda birçok farklı yaklaşım mevcuttur. Bu yaklaşımları Transaksiyonel Model, Kişi İçi Başa Çıkma Kaynakları, Savunma Mekanizmaları, Kişi Dışı Başa Çıkma başlıkları altında incelemek mümkündür.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

İnsanların yaşamlarındaki deneyimleri ve sonuçlarını etkileyebileceklerine olan inanç aşağıdakilerden hangisidir?

Umut

İrade

Kontrol

Bilinç

Stres

Açıklama:

Kontrol, insanların yaşamlarındaki deneyimleri ve sonuçları etkileyebileceklerine dair duydukları inançtır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Ruminasyon ne demektir?

Problemlerin çözülmesi

Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanması

Depresyona girilmesi

İyimser olunması

Psikolojinin bozulması

Açıklama:

Ruminasyon, olumsuz duyguların sürekli tekrar edilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Strese ilişkin transaksiyonel modelde araştırmacılar hangi iki faktörün belirleyici olduğunu ortaya koymuşlardır?

Bilişsel değerlendirme ve başa çıkma

Direnç ve çatışma

Başa çıkma ve uyum sağlama

İyimserlik ve direnç

Çatışma ve ruminasyon

Açıklama:

Strese ilişkin transaksiyonel modelde araştırmacılar iki faktörün belirleyici olduğunu ortaya koymuşlardır: Bilişsel değerlendirme ve başa çıkma. Bilişsel değerlendirme belirli bir durumun kişi açısından neden ve ne kadar stresli algılanacağına ilişkindir. Başa çıkma ise kişinin içsel ve dışsal taleplerin kendisine yük bindirdiğini ya da onu aştığını algıladığında ortaya çıkan ve buna bağlı olarak sürekli olarak değişen bilişsel ve davranışsal gayretleri olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi savunma mekanizmaları arasında yer almaz?

Yadsıma

Bastırma

Yansıtma

Baskılama

Regresyon

Açıklama:

Stresle başa çıkma konusundaki oldukça eski ve geleneksel yaklaşım, psikanalitik kuram ve kişilik psikolojisi alanından gelmektedir. "Baskılama" savunma mekanizmaları arasında yer almamaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

İlkel nitelikteki eğilim ve isteklerin doğa amaçlarından çevrilecek sosyal açıdan daha kabul edilebilir kanallara yöneltilmesi stresle başa çıkmada savunma mekanizmalarından hangisidir?

Özdeşim kurma

Entellektüalizasyon

Karşıt tepki geliştirme

Yer değiştirme

Yüceltme

Açıklama:

Soru kökünde ifade edilen tanım "yüceltme" adlı savunma mekanizmasına aittir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

İnsanların başlarına gelen olumsuz bir olay ya da deneyimi içsel, genel ve kalıcı olarak açıklaması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

İnanmışlık

Kötümserlik

İyimserlik

Amaçsızlık

Sorumsuzluk

Açıklama:

İyimser insanlar, başlarına ge- len olumsuz olayları dışsal, geçici ve duruma özgü olarak açıklamaktadır. Tam tersine kötümser insan- lar, başlarına gelen olumsuz olay ya da deneyimleri içsel, genel ve kalıcı olarak açıklamaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Kişinin zihnindeki düşünceler arasında uyumsuzluk ya da tutarsızlık olduğunda hangisi yaşanmaktadır?

Barışma

Savaşma

Çatışma

Anlaşma

Düşünme

Açıklama:

Kişinin zihnindeki düşünceler arasında uyumsuzluk ya da tutarsızlık olduğunda kişi içi çatışma yaşanır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi çatışma ile başa çıkma stillerinden birisi değildir?

Rekabet

Ortak çalışma

Kaçınma

Bekleme

Uzlaşma

Açıklama:

Bekleme adında bir çatışma ile başa çıkma stili bulunmamaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Transaksiyonel modele dair aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Walter Canon ve Hans Selye tarafından geliştirilmiştir.

Stresi bireylerin başlarına gelen dışsal olaylar temelinde inceler.

Stres kişi ve çevre arasındaki etkileşim bağlamında tanımlanır.

Stresin beş belirleyici faktörü olduğunu ortaya koymaktadır.

Olay ve durumları stres yaratma seviyelerine göre sınıflandırır.

Açıklama:

Transaksiyonel model Lazarus ve Folkman tarafından geliştirilmiştir. Bu modele göre hiçbir olay ya da durum başlı başına stres verici olarak tanımlanamaz. Stresörü tanımlayan şey, kişinin ona ilişkin yapmış olduğu değerlendirmelerdir. Strese ilişkin transaksiyonel modelde araştırmacılar iki faktörün belirleyici olduğunu ortaya koymuşlardır.Lazarus ve Folkman stresi bireylerin başlarına gelen dışsal olaylar temelinde ele almaktan ziyade, kişi ve çevre arasındaki ilişki bağlamında tanımlamışlardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Dirençli kişiliğe dair aşağıda verilenlerden hangisi hatalıdır?

Yaklaşım teorik kökenini varoluşçu bakış açısından alır.

Stresin zararlı etkilerinden korunma noktasında olumlu etkiye sahiptir

Stresi ve acıyı hayatın bir parçası olarak görür

Stresli olayları zihinsel olarak daha az stresli hale dönüştürebilir.

Değişimi zararlı ve kaçınılması gereken bir olgu olarak ele alır.

Açıklama:

Dirençli kişiliğe sahip birey yaşamda değişimin istikrardan daha normal olduğunu ve bu değişikliklerin güvenliği tehditten ziyade kişisel büyüme fırsatı olduğunu bilmektir. Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Öğrenilmiş iyimserlik kavramına dair aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seligman tarafından geliştirilmiştir.

İyimserliği kalıcı bir kişilik özelliği olarak ele alır.

İyimserlik bireylerin olayları açıklama şekliyle ilgilidir.

İyimserler ve kötümserler aynı olayların farklı şekilde açıklayabilir.

İyimserler, olumsuz olayları dışsal, geçici ve duruma özgü olarak açıklamaktadır.

Açıklama:

Önceleri iyimserlik nispeten kalıcı bir kişilik özelliği olarak ele alınırken Seligman tarafından ortaya atılan “öğrenilmiş iyimserlik” kavramı ile iyimserlik, açıklama (yükleme) biçimi olarak ele alınmaktadır. Bu bakış açısına göre, iyimserlik insanların olaylara ilişkin yaptıkları açıklamalarla ilişkilidir ve sonradan öğrenilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanması hangi kavramla açıklanmaktadır?

Kötümserlik

Ruminasyon

Depresyon

Regresyon

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Ruminasyon olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanmasıdır. Ruminasyon; kalıcı, yineleyen, kişinin kendine odaklandığı bir durumdur ve kişi, problemlerin yarattığı olumsuz sonuçları, duyguları analiz ederek çok uzun zaman harcar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi savunma mekanizmaları arasında yer almaz?

Yanısıtma

Özdeşim kurma

Uyum sağlama

Yer değiştirme

Yüceltme

Açıklama:

Uyum sağlama savunma mekanizmaları arasında yer almamaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Ebeveynlerinden azar işiten bir çocuğun oyuncaklarını kırması hangi savunma mekanizmasına örnek olabilir?

Bastırma

Yansıtma

Karşıt tepki geliştirme

Yer değiştirme

Yüceltme

Açıklama:

Yer değiştirme bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmektir. Ebeveynlerinden azar işiten bir çocuğun oyuncaklarını kırması bu savunma mekanizmasına örnek olabilir. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Bireyin kendi ilgi ve ihtiyaçlarını ilk sıraya koyduğu, girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu çatışma ile başa çıkma stili aşağıdakilerden hangisidir?

Ortak çalışma

Kaçınma

Rekabet

Uyum sağlama

Uzlaşma

Açıklama:

Rekabet Girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu bir çatışmayla başa çıkma stilidir. Bu stilde birey kendi ilgi ve ihtiyaçlarını diğer tarafın kaybetmesi pahasına ilk sıraya koyar. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

(I)……………………….:Yüksek düzeyde işbirliği ve girişkenliğin birlikte kullanılmasını içerir. Oldukça zaman, enerji ve bağlılık gerektiren bir stildir.
(II)……………………….:İşbirliğinin yüksek, girişkenliğin düşük olduğu stildir. Bu stilde kişi diğer tarafın ilgi ve ihtiyaçlarını ön planda tutar. İyi niyet ve işbirliği yaratır ancak tek başına kullanılmamalıdır.
Yukarıdaki I ve II numaralı boşluklara sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileri getirilmelidir?

Ortak çalışma- Uyum sağlama

Rekabet- Kaçınma

Rekabet - Uzlaşma

Kaçınma- Uzlaşma

Ortak çalışma- Uzlaşma

Açıklama:

Ortak çalışma yüksek düzeyde işbirliği ve girişkenliğin birlikte kullanılmasını içerir. Oldukça zaman, enerji ve bağlılık gerektiren bir stildir. Uyum sağlama ise işbirliğinin yüksek, girişkenliğin düşük olduğu stildir. Bu stilde kişi diğer tarafın ilgi ve ihtiyaçlarını ön planda tutar. İyi niyet ve işbirliği yaratır ancak tek başına kullanılmamalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bay E, 5 yıl önceki boşanmasının ardından yeniden evlenmek istemekte ancak yeniden evlilik fikri kendisini oldukça gergin hissetmesine neden olmaktadır. Bay E'nin içinde bulunduğu bu durum strese ilişkin yaklaşımlardan hangisi ile açıklanabilir?

Büyük yaşam olayları

Genel adaptasyon sendromu

Günlük sıkıntılar

Transaksiyonel model

Dirençli kişilik

Açıklama:

Stres kavramını ele alan farklı bakış açılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Lazarus ve Folkman'ın strese ilişkin geliştirmiş oldukları modelin adıdır?

Genel adaptasyon modeli

Transaksiyonel Model

Dirençli Kişilik

İyimserlik

Zihinsel Geviş Getirme

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin transaksiyonel modeli açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Seligman aşağıdaki kavramlardan hangisini ortaya atmıştır?

Dirençli kişilik

Transaksiyonel model

Öğrenilmiş iyimserlik

Savunma mekanizmaları

Büyük yaşam olayları

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Japonya'da bazı işletmelerde yöneticilerin çalışanlarına yaklaşımlarının gözlemlenebilmesi için yöneticilerin maketleri bir odaya yerleştirilmekte ve 1 ay içinde çalışanlar, kameralardan ve gözlerden uzak bu odada yöneticilerinin maketlerine karşı içlerindeki duyguları yansıtmaktadırlar. 1 ay sonunda üst yönetim odadaki maketlerdeki hasar durumuna göre ilgili yöneticileri değerlemektedir. Bu örnekte çalışanların maketlere karşı olan tutumu aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisi ile ilişkilendirilebilir?

Yüceltme

Karşıt tepki geliştirme

Entellektüalizasyon

Yer değiştirme

Regresyon

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özelliklerini kendisinde göstermeye çalışması aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisi ile ilgilidir?

Yadsıma

Yansıtma

Bastırma

Regresyon

Özdeşim kurma

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Bir kişi hem olumlu hem de olumsuz özellikleri içeren tek bir durumla başa çıkmak durumunda kalıyorsa aşağıdaki hangi çatışmayı yaşayacaktır?

Kaçınma çatışması

Yaklaşma çatışması

Yaklaşma-kaçınma çatışması

Yaklaşma-yaklaşma çatışması

Kaçınma-kaçınma çatışması

Açıklama:

Çatışma kavramını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Stresle başa çıkmaya ilişkin transaksiyonel model hangi tarihte önerilmiştir.

1986

1987

1996

1997

1998

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi "Yüksek düzeyde girişkenlikle birlikte zaman, enerji ve bağlılık gerektiren çatışmayla başa çıkma stilidir."?

Rekabet

Kaçınma

Uyum sağlama

Ortak çalışma

Uzlaşma

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi kişiler arası çatışma ile ilgili doğru bir ifade değildir?

Kişinin zihnindeki bilişler arasında uyumsuzluk ya da tutarsızlık olduğunda yaşanır.

Bir kişinin diğer kişiyi kendi çıkarlarına ters ya da çıkarlarını olumsuz etkileyen biri olarak algıladığında ortaya çıkan kişiler arası süreçtir.

Rekabetin bir biçimi olarak da tanımlanabilir.

Öfke ve düşmanlık duyguları yaratır.

Zihin sağlık ve fiziksel sağlık üzerinde olumsuz etkileri vardır.

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi işbirliğinin yüksek girişkenliğin düşük olduğu çatışma ile başa çıkma biçimidir?

Rekabet

Kaçınma

Ortak çalışma

Uyum sağlama

Uzlaşma

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi dirençlilik ile ilişkilidir?

İyi şeylerin olacağına inanma ve beklemedir.

Olumsuz olayları dışsal, geçici ve duruma özgü olarak açıklamadır.

Sorunları tekrar tekrar düşünmedir.

Dirençlilik kontrol, bağlılık ve meydan okuma özelliklerini içerir.

Dirençlilik maddi kaynakları içerir.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi ruminasyon (zihinsel geviş getirme) ile ilgili doğru bir ifade değildir?

Ruminasyon, stresi daha ağır bir hale getirir.

Kalıcı, yineleyen, kişinin kendine odaklandığı bir durumdur.

Dirençlilik ve iyimserlikle beraber stresle başaçıkma ile olumlu ilişkilidir.

Kişi içi stresle başa çıkma kaynaklarından biridir.

“Neden başarısızım, çok kötü hissediyorum, neden o kadar olumsuz davrandım?” gibi düşünceleri tekrar tekrar düşünmek tipik ruminasyon örnekleridir.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi sosyal destek ile ilgili doğru bir ifade değildir?

Stres üzerinde koruyucu etkisi vardır.

Kişi içi başa çıkma kaynaklarından biridir.

Duygusal destek sağlar.

Maddi destek sağlar.

Benlik saygısını güçlendirir.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Transaksiyonel modelde sözü edilen birincil değerlendirmelere ilişkin ifadelerden biri değildir?

Bu değerlendirmeler, bir stresörle karşılaşan bireyin bu duruma verdiği anlamla ilgilidir.

Stresli bir durumda kalan kişi, bu duruma ilişkin üç farklı yorumlama yapabilir: zarar-kayıp, tehdit, meydan okuma-mücadele.

Strese ilişkin bilişsel değerlendirmelerdir.

Stresle başa çıkma ile ilgili değerlendirmelerdir.

Zarar-kayıp değerlendirmesi kişinin hali hazırda bir zarar ya da kayıp yaşamasına ilişkin bir değerlendirmedir.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin transaksiyonel modeli açıklayabileceksiniz.
D şıkkı ikincil değerlendirmeler aşamasında gerçekleşen bir durumdan bahsetmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi strese ilişkin organizmanın verdiği tepkiler temel alınarak yapılan açıklamalara bir örnektir?

Transaksiyonel model

Genel adaptasyon sendromu

Büyük yaşam olayları

Günlük sıkıntılar

Dirençlilik

Açıklama:

Stres kavramını ele alan farklı bakış açılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi yaklaşma-kaçınma çatışmasını tanımlamaktadır?

Bir kişinin hem olumlu hem de olumsuz özellikleri içeren tek bir durumla başa çıkmak durumunda kalmasıdır.

İki çekici alternatif içeren bir durumda seçim yapmak durumunda kalınırsa yaşanır.

İki itici alternatif içeren bir durumda seçim yapmak durumunda kalınırsa yaşanır.

Kişinin seçim yapmaktan vazgeçmesidir.

Kişinin rekabet hissetmesidir.

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi yansıtmanın tanımıdır?

Acı verici ya da tehdit edici realiteyi reddetmektir.

İstenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmadır.

Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir.

Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özellikleri ile özdeşleşmesidir.

Stresli problemlerle karşılaşıldığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele almasıdır.

Açıklama:

Stres kavramını ele alan farklı bakış açılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Hans Selye, stresli durumlarla karşılaşan organizmanın üç aşamadan geçtiğini belirlemiştir. Bu aşamalar aşağıdakilerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

Alarm aşaması, Direnme aşaması, Tükenme aşaması

Direnme aşaması, Tükenme aşaması, Alarm aşaması

Direnme aşaması, Alarm aşaması, Tükenme aşaması

Tükenme aşaması, Direnme aşaması, Alarm aşaması

Tükenme aşaması, Alarm aşaması, Direnme aşaması

Açıklama:

Stres kavramını ele alan farklı bakış açılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Stresle başa çıkmanın kişilik özelliklerine göre kişiden kişiye değişeceğini savunan stresle başa çıkma yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Transaksiyonel Model

Kişi İçi Başa Çıkma Kaynakları

Genel Uyum Sendromu

Savunma Mekanizmaları

Kişi Dışı Başa Çıkma

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 80

İşinde patronu tarafından azarlanan birisi eve gelince sinirini çocuklarından çıkarıyorsa aşağıdakilerden hangi savunma mekanizmasını kullanıyordur?

Regresyon

Yüceltme

Yer değiştirme

Özdeşim kurma

Karşıt tepki geliştirme

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 81

"Zihinsel geviş getirme" kişilik özelliğinin stresle başa çıkmada nasıl bir etkisi olması beklenir?

Stresle başa çıkmada olumlu veya olumsuz bir etkisi yoktur.

Bireyleri stresin olumsuz etkilerinden korur.

Olukça sağlıklı bir kişilik özelliğidir.

Diğer adı iyimserliktir.

Stresin etkilerini daha da ağır hâle getiren bir faktördür.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi savunma mekanizmaları ile ilgili doğru bir ifade değildir?

Savunma mekanizmaları patoloji ile ilişkilendirilir.

Savunma mekanizmaları bilinçli kullandığımız stratejilerdir.

Savunma mekanizmaları kalıcı eğilimlerdir.

Savuma mekanizmaları hiyerarşiktir.

Savunma mekanizmalarının temelinde Psikanalitik kuram vardır.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi tampon etkisine yol açan sosyal destek türlerinden biridir?

Maddi destek

Manevi destek

Toplumsal destek

Tıbbi destek

Psikolojik destek

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi çatışma ile başa çıkma stillerinden biri değildir?

Rekabet

Ortak çalışma

Kaçınma

Kararlılık

Uzlaşma

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi iyimserliğin olumlu etkileri arasında gösterilemez?

Daha yüksek akademik başarı

Mutlu aile yaşamı

Benlik saygısının artması

Daha az psikolojik belirti yaşama

Daha yüksek yaşam doyumu

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Kişi stresli problemlerle karşılaştığında kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele alma davranışı gösterir bu davranış aşağıdakilerden hangisidir?

Karşıt tepki geliştirme

Entellektüalizasyon

Regresyon

Yadsıma

Özdeşim kurma

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 87

İşbirliği ve girişkenliğin karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm için orta düzeyde kullanılmasıdır. Bu noktada çatışmanın her iki tarafı da kendi ihtiyaçlarını bir miktar karşılayan çatışma ile başa çıkma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Rekabet

Ortak çalışma

Uzlaşma

Kaçınma

Uyum sağlama

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Hoşlandığınız bir insanla samimi olmak istiyorsunuz ancak bir yandan da onun tarafından reddedilmekten çekiniyorsanız bu durum aşağıdakilerden hangisini örnek gösterilebilir?

Kaçınma-kaçınma çatışması

Yaklaşma-yaklaşma çatışması

Yaklaşma- kaçınma çatışması

Ortak çalışma

Uyum sağlama

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi stresle başa çıkmada belirli yaklaşımlardan biri değildir?

Transaksiyonel Model

Kişi İçi Başa Çıkma Kaynakları

Savunma Mekanizmaları

Kişi Dışı Başa Çıkma

Canon Stratejisi

Açıklama:

Stres kavramını ele alan farklı bakış açılarını tanımlayabileceksiniz.
Başa çıkma konusunda birçok farklı yaklaşım mevcuttur. Bu yaklaşımları; • Transaksiyonel Model, • Kişi İçi Başa Çıkma Kaynakları, • Savunma Mekanizmaları, • Kişi Dışı Başa Çıkma başlıkları altında incelemek mümkündür. Bu nedenle Canon stratejisi başa çıkmada kullanılan yaklaşımlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi savunma mekanizmaları ve başa çıkma mekanizmalarının ortak özelliklerinden biridir?

Anormal bireyler tarafından kullanılırlar.

Bilinçdışı faktörlerin etkisinde ortaya çıkarlar.

Kaygıyı yatıştırıcı işleve sahiptirler.

Hiyerarşiktirler.

Kalıcı eğilimlerden oluşurlar.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.
Savunma ve başa çıkma mekanizmalarının ortak özelliği her ikisinin de bireyleri stresten koruma işlevine sahip olmasıdır. Kaygı da stres yaratan bir durum olduğu için kaygıyı yatıştırma işlevi her iki mekanizmanın da ortak özelliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Aşağıdakilerinden hangisi Blake ve Mourton tarafından önerilmiş olan ve iki boyut üzerine temellendirilmiş çatışma ile başa çıkma biçimlerinden biri değildir?

Uzlaşma

Uyum sağlama

Geri çekilme

Kaçınma

Ortak çalışma

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.
Rekabet, Ortak çalışma, Kaçınma, Uyum sağlama ve Uzlaşma bu bileşenlerden biri olurken geri çekilme bu bileşenlerden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisinde yadsıma tanımı yer almaktadır?

İstenmeyen bir bilgiyi hatırlamamak.

Tehdit olarak görülen gerçeği red etmek.

Engellenme karşısında çocuksu davranışlar sergilemek.

Bastırılmış inanç ve duygulara zıt fikir ve duygular belirtmek.

İlkel istekleri sosyal açıdan kabul edilebilir formlara sokmak.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.
Yadsıma: Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir. Eğer kişi tehlikeyle başa çıkamazsa ya da kaçınamazsa bu yolu kullanır. Yetişkinlikle beraber gerçeği değerlendirme yetisinin giderek gelişmesi sonucunda yadsıma eğilimi zayıflar.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisinde entellektüalizasyonın tanımı yer almaktadır?

İstenmeyen bilgileri hatırlamamak.

Bastırdığı güdüleri diğer kişiye atfetmek.

Yetersizlik duygusundan kaçmak için başkası ile özdeşim kurmak.

Stresten kaçmak için yaşadığı problemleri soyut bir konu olarak ele almak.

Bastırılan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmek.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.
Entellektüalizasyon: Stresli problemlerle karşılaşıldığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele almasıdır. Örneğin, evliliğinde problemler olan kişinin kendi problemlerini çözmeye çalışmak yerine evliliklerdeki problemleri anlamaya çalışması gibi.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi yerdeğiştirmeyi tanımlamaktadır?

Kişinin bastırılmış inanç ve duygularına zıt olan fikir ve duyguları ifade etmesidir.

İstenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır.

Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmektir.

Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir.

Kişinin önemli bir engellenme ile karşılaştığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

Açıklama:

Stresle başa çıkmaya ilişkin kişi içi ve kişi dışı kaynakları tanımlayabileceksiniz.
Yer değiştirme: Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmektir. Patronla kavga eden kişinin evdeki hayvana vurması örnek verilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Psikolojik bir yapı olan uyum sağlama ne anlama gelmektedir?

İşbirliğinin yüksek, girişkenliğin düşük olduğu stildir.

İşbirliği ve girişkenliğin karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm için orta düzeyde kullanılmasıdır.

Yüksek düzeyde işbirliği ve girişkenliğin birlikte kullanılmasını içerir.

Girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu stildir.

Bir taraf ya da iki taraf için düşük düzeyde işbirliği ve düşük düzeyde girişkenliği içerir.

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma ve bu biçimlerin etkilerini açıklayabileceksiniz.
Uyum sağlama: İşbirliğinin yüksek, girişkenliğin düşük olduğu stildir. Bu stilde kişi diğer tarafın ilgi ve ihtiyaçlarını ön planda tutar. iyi niyet ve işbirliği yaratır ancak tek başına kullanılmamalıdır. Çünkü bu durum kişinin kendi isteklerini diğer kişinin pahasına geri plana alması anlamına gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi Canon'un görüşlerini en doğru biçimde yansıtmaktadır?

Hayal kurma, kaçınma ve kendini suçlama gibi stratejiler aracılığı ile kişinin stresöre yönelik duygusu değiştirilebilir.

İyi şeylerin olacağına inanmak stresi ortadan kaldırır.

Bir stresörle karşılaşan birey zarar-kayıp, tehdit ve meydan okuma-mücadele değerlendirmesi yapar.

Tehditle karşısında sempatik sinir sistemi, merkezi sinir sistemi ve iskelet -kas sistemi aktiviteleri artar.

Problemlerin olumsuz sonuçlarını analiz ederek zaman harcamak ve defalarca aynı problemleri düşünmek stresi arttırır.

Açıklama:

Stres kavramını ele alan farklı bakış açılarını tanımlayabileceksiniz.
Canon, organizma bir tehditle karşılaştığı zaman sempatik sinir sistemi aktivitesinde artma, merkezi sinir sisteminin uyarılmasında ve iskelet -kas sisteminin aktivitesinde artma gibi organizmada bazı fizyolojik değişiklikler olduğunu ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Walter Canon, organizma bir tehditle karşılaştığı zaman organizmada bazı fizyolojik değişiklikler olduğunu ortaya koymuştur.
Aşağıdakilerden hangisinde bu değişikliklerden bahsedilemez?

Sempatik sinir sistemi aktivitesinde artma

Merkezi sinir sisteminin uyarılmasında artma

İskelet sisteminin aktivitesinde artma

Kas sisteminin aktivitesinde artma

içe kapanma, kimsesizlik duygusunda artma

Açıklama:

içe kapanma, kimsesizlik duygusunda artma

Doğru Cevap: E

Soru 98

Hans Selye, Canon’un görüşlerine bezer bir biçimde fizyolojik reaksiyonları incelemiş ve bugün hâlen geçerliliğini koruyan bir sendrom ortaya koymuştur.
Aşağıdakilerden hangisinde bu sendromun adı doğru verilmiştir?

Genel adaptasyon sendromu

Kısa süreli adaptasyon sendromu

Geçici adaptasyon sendromu

Kalıcı ve sinir sistemine ağır hasar veren adaptasyon sendromu

Kalıcı adaptasyon sendromu

Açıklama:

Genel adaptasyon sendromu

Doğru Cevap: A

Soru 99

Fareler üzerinde çalışan Selye, onların açlık, soğuk gibi stres verici durumlar karşısındaki tepkilerini incelemiş ve stresli durumlarla karşılaşan organizmanın üç aşamadan geçtiğini belirlenmiştir.
Aşağıdakilerden hangisinde bu üç aşamadan biri verilmiştir?

Direnme aşaması

Uykusuzluk aşaması

Karşı koyma aşaması

İsteksizlik aşaması

Küsme aşaması

Açıklama:

Direnme aşaması

Doğru Cevap: A

Soru 100

Strese ilişkin transaksiyonel modelde araştırmacılar kaç faktörün belirleyici olduğunu ortaya koymuşlardır?

İki faktörün

Üç faktörün

Dört faktörün

Beş faktörün

Altı faktörün

Açıklama:

İki faktörün

Doğru Cevap: A

Soru 101

Stresle başa çıkma konusunda birçok farklı yaklaşım mevcuttur. Bunlar bazı ana başlıklar altında toplana bilir.
Aşağıdakilerden hangisi bu ana başlıklardan biri olamaz?

Transaksiyonel Model

Kişi içi başa çıkma kaynakları

Kaçınma, kaçma başa çıkma kaynakları

Kişi dışı başa çıkma kaynakları

Savunma mekanizmaları

Açıklama:

Kaçınma, kaçma başa çıkma kaynakları

Doğru Cevap: C

Soru 102

Ruminasyon nedir?

Eve kapanma, evden çıkmama durumudur

Olumlu duyguların hissedilmesidir

Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanmasıdır

Aşırı dışa dönük bir yaşantı sürme durumudur

Çevrede seyreden durum ve olaylara hiçbir tepki vermeme durumudur

Açıklama:

Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanmasıdır

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi savunma mekanizmalarından biri değildir?

Bastırma

Yer değiştirme

Yüceltme

Küçümseme

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Küçümseme

Doğru Cevap: D

Soru 104

Entellektüalizasyonun açılımı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmektir.

Stresli problemlerle karşılaşıldığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele
almasıdır.

Kişinin bastırılmış inanç ve duygularına zıt olan fikir ve duyguları ifade etmesidir.

Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özellikleri ile özdeşleşmesidir.

İlkel nitelikteki eğilim ve isteklerin doğal amaçlarından çevrilerek sosyal açıdan daha kabul edilebilir kanallara yöneltilmesidir

Açıklama:

Stresli problemlerle karşılaşıldığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele
almasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 105

''Patronla kavga eden kişinin evdeki hayvana vurması'' örneğindeki gibi davranışlar hangi savunma makenizması davranışı türüne girer?

Özdeşim kurma

Regresyon

Entellektüalizasyon

Karşıt tepki geliştirme

Yer değiştirme

Açıklama:

Yer değiştirme: Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmektir. Patronla kavga eden kişinin evdeki hayvana vurması örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Aşağıdakilerin hangisi çatışma ile başa çıkma stillerinden biri değildir?

Rekabet

Nefret etme

Uyum sağlama

Ortak çalışma

Uzlaşma

Açıklama:

Nefret etme

Doğru Cevap: B

Soru 107

I- Alarm
II- Direnme
III-Kaçınma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama alarm, direnme ve tükenmedir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi strese ilişkin organizmanın verdiği tepkiler temel alınarak yapılan açıklamalara bir örnektir?

Dirençlilik

Günlük sıkıntılar

Büyük yaşam olayları

Genel adaptasyon sendromu

Transkaksiyonel model

Açıklama:

Hans Selye, Canon’un görüşlerine bezer bir biçimde fizyolojik reaksiyonları incelemiş ve bugün hâlen geçerliliğini koruyan genel adaptasyon (uyum) sendromunu ortaya koymuştur. Fareler üzerinde çalışan Selye, onların açlık, soğuk gibi stres verici durumlar karşısındaki tepkilerini incelemiş ve stresli durumlarla karşılaşan organizmanın üç aşamadan geçtiğini belirlemiştir. İlk aşama alarm aşamasıdır. Bu aşamada organizma tehdide karşı harekete geçmek için hazırlanır ve savaş-kaç tepkisi verir. Eğer stres devam ederse organizma direnme aşamasına geçer. Bu aşamada organizma devam eden stresörle (stres verici durumla) savaşır ve onu yenmeye çalışır. Bu esnada çok büyük enerji harcar. Organizma, söz konusu tehdidin üstesinden gelemezse üçüncü aşama olan tükenme aşaması ortaya çıkar. Bu aşamada devam eden stres organizmada enfeksiyonlar, ülser, bağışıklık siteminin zayıflaması gibi hastalıklara hatta ölüme yol açabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Stresin oluşumunun "Eşin ölümü, boşanma, hapse girme, yakın bir aile üyesinin kaybı, hastalanma, evlenme, işten çıkarılma" gibi temellere dayandıran model aşağıdakilerden hangisidir?

Transaksiyonel model

Büyük yaşam olayları

Günlük sıkıntılar

Genel adaptasyon sendromu

Dirençlilik

Açıklama:

Büyük Yaşam Olayları Bu görüşe göre, kişinin alışık olduğu yaşam alışkanlıklarının dışında ortaya çıkan büyük yaşam olayları stres yaratır. Söz konusu stres, kişinin başına hem olumlu hem de olumsuz yaşam olayları geldiğinde yaşanacaktır. Bu bakış açısı temelinde Holmes ve Rahe (1967; akt.: Stroebe, 2000 ) tarafından büyük yaşam olaylarına ilişkin sosyal yeniden uyum ölçeği isimli bir değerlendirme listesi geliştirilmiş ve söz konusu ölçeğe dayanarak birçok çalışma yapılmıştır. Ölçeğe göre kişiler için en stres verici olabilen yaşam olaylarından bazıları şunlardır: Eşin ölümü, boşanma, hapse girme, yakın bir aile üyesinin kaybı, hastalanma, evlenme, işten çıkarılma, emekli olma, hamilelik, finansal durumda değişiklikler, okula başlamak ya da okulu bırakmak, çocukların evden ayrılması, amirle problemler gibi.

Doğru Cevap: B

Soru 110

"Psikolojik stres, kişinin, çevresel talepler ve bu taleplerle başa çıkmak için gerekli olanların, kendi kaynaklarını aştığına ve iyilik hâlini tehdit ettiğine yönelik değerlendirmelerde bulunduğu zaman ortaya çıkar. Bir başka ifadeyle, önceki bakış açısından farklı olarak stres sadece kişinin başına gelenler bağlamında tanımlanmaz. Kişi ve çevre arasındaki etkileşim bağlamında tanımlanır"
Yukarıda açıklaması verilen stresi açıklayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Transaksiyonel Model

Genel adaptasyon sendromu

Günlük sıkıntılar

Büyük yaşam olayları

Dirençlilik

Açıklama:

Lazarus ve Folkman’ın Strese İlişkin Transaksiyonel Modeli
Lazarus ve Folkman (1987), stresi bireylerin başlarına gelen dışsal olaylar temelinde ele almaktan ziyade, kişi ve çevre arasındaki ilişki bağlamında tanımlamışlardır. Psikolojik stres, kişinin, çevresel talepler ve bu taleplerle başa çıkmak için gerekli olanların, kendi kaynaklarını aştığına ve iyilik hâlini tehdit ettiğine yönelik değerlendirmelerde bulunduğu zaman ortaya çıkar. Bir başka ifadeyle, önceki bakış açısından farklı olarak stres sadece kişinin başına gelenler bağlamında tanımlanmaz. Kişi ve çevre arasındaki etkileşim bağlamında tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 111

"Bu model yaşamın anlamlı olduğu, geleceğimizi kendimizin seçeceği ve değişimin ilginç ve değerli olduğu düşüncelerini içeren bir kişilik özelliğidir. Bu kişilik özelliğine sahip olan insanlar, stres ve acıyı var oluşun normal bir özelliği, yaşamın bir parçası olarak görürler."
Yukarıda bahsedilen model aşağıdakilerden hangisidir?

Dirençlilik

Günlük yaşam

Genel adaptasyon

Transaksiyonel

Ruminasyon

Açıklama:

Dirençlilik, yaşamın anlamlı olduğu, geleceğimizi kendimizin seçeceği ve değişimin ilginç ve değerli olduğu düşüncelerini içeren bir kişilik özelliğidir. Bu kişilik özelliğine sahip olan insanlar, stres ve acıyı var oluşun normal bir özelliği, yaşamın bir parçası olarak görürler. Araştırmalar, bu özelliğin stresin sağlık ve başarı konusundaki olumsuz etkilerine karşın koruyucu olduğunu göstermektedir. Dirençli insanların sahip oldukları üç özellik strese karşı tampon görevini görür. Bunlar kontrol, bağlılık ve meydan okumadır. Kontrol, insanların yaşamlarındaki deneyimleri ve sonuçları etkileyebileceklerine dair duydukları inançtır. Bağlılık, insanların yaşamlarındaki olay, durum ve kişilerde anlam ve katılım duygusu hissetmeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Aşağıdaki bilim insanlarından hangisi organizmanın bir tehditle karşılaştığında gerçekleşen fizyolojik değişiklikleri ortaya çıkarmıştır?

Hans Selye

Walter Canon

Adam Smith

Karl Marx

Fredrich Engels

Açıklama:

Canon, organizma bir tehditle karşılaştığı zaman sempatik sinir sistemi aktivitesinde
artma, merkezi sinir sisteminin uyarılmasında ve iskelet -kas sisteminin aktivitesinde
artma gibi organizmada bazı fizyolojik değişiklikler olduğunu ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi büyük yaşam olaylarına örnek olamaz?

Telefonun şarjının bitmesi.

Hapse girme.

Evlenme.

Emekli Olma.

Hamilelik.

Açıklama:

Ölçeğe göre kişiler için en stres verici olabilen yaşam olaylarından bazıları şunlardır: Eşin ölümü, boşanma, hapse girme, yakın bir aile üyesinin kaybı, hastalanma, evlenme, işten çıkarılma, emekli olma, hamilelik, finansal durumda değişiklikler, okula başlamak ya da okulu bırakmak, çocukların evden ayrılması, amirle problemler gibi

Doğru Cevap: A

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi kişinin günlük yaşantısında karşılaşabileceği stres kaynaklarından biridir?

Hapse girme.

Bir yakınının ölümü.

İşten çıkarılma.

Boşanma.

Cüzdanın kaybolması.

Açıklama:

Günlük sıkıntılar, kişinin günlük yaşamında her gün karşılaşabileceği, huzursuz edici, engelleyici, hayal kırıklığı yaşatıcı olaylardır. Bunlara örnek olarak eşyaları kaybetme, gürültü yapan komşular, günlük maddi sıkıntılarımız verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi Cramer' e göre stres ile başa çıkma ve savunma mekanizmaları arasındaki farklardan biri değildir?

Başa çıkma süreçleri bilinçli süreçler iken savunma mekanizması bilinçdışıdır.

Başa çıkma süreçleri durumlara ilişkin tepkiler iken savunma mekanizması kişilerin kalıcı eğilimleridir.

Başa çıkma süreçleri hiyerarşik değil iken savunma mekanizmaları hiyerarşiktir.

Başa çıkma süreçleri normal psikolojik işlevsellik iken savunma mekanizmaları normal dışılık ile ilişkilendirilir.

Başa çıkma süreçlerinde durumlara hep aynı tepki verilirken savunma mekanizmasında durumlara farklı tepkiler gelişir.

Açıklama:

Cramer (2000) bu farklılıkları şu şekilde özetlemiştir:
1. Başa çıkma süreçleri bilinçli olarak kullanılır, oysa savunma mekanizmaları bilinçdışıdır.
2. Başa çıkma süreçleri durumlara ilişkin tepkilerdir, savunma mekanizmaları ise insanların
göreli olarak kalıcı eğilimlerdir.
3. Başa çıkma süreçleri hiyerarşik değilken, savunma mekanizmaları hiyerarşiktir. Savunma
mekanizmaları kişinin olgunlunluğuna, karmaşıklığına ya da kronolojik yaşına bağlı olarak farklılaşırlar. Diğer bir ifadeyle savunma mekanizmaları, olgunluk ya da bilişsel karmaşıklık boyutunda bir hiyeraşi içindedirler.
4. Başa çıkma mekanizmaları normal psikolojik işlevsellik ile ilişkilendirilir, ancak savunma mekanizmaları normal dışılık ile ilişkilendirilir. Cramer’e göre, savunma mekanizmaları ile normal dışılık arasındaki söz konusu ilişki tamamen doğrulanmamış olsa da özellikle bölme ya da inkâr gibi hiyearşik olarak düşük düzeydeki savunma mekanizmalarının normal dışılıkla ilişkisi gösterilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi savunma mekanizmalarından biridir?

İyimserlik.

Dirençlilik.

Ruminasyon.

Yadsıma.

Görmezden gelme.

Açıklama:

Yadsıma: Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir. Eğer kişi tehlikeyle başa çıkamazsaya da kaçınamazsa bu yolu kullanır. Yetişkinlikle beraber gerçeği değerlendirme yetisinin giderek gelişmesi sonucunda yadsıma eğilimi zayıflar.

Doğru Cevap: D

Soru 117

İyi şeylerin olacağına inanmaya ve beklemeye yol açan bir kişilik özelliği olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kötümserlik

İyimserlik

Ruminasyon

Pesimizm

Dirençlilik

Açıklama:

İyimserlik, iyi şeylerin olacağına inanmaya ve beklemeye yol açan bir kişilik özelliği olarak tanımlanabilir. Diğer taraftan kötümserlik, kötü şeylerin olacağını bekleme durumudur ve daha fazla olumsuz duygu ile ilişkilidir. İyimserlik daha az stresle ilişkilidir, çünkü olaylara iyi tarafından bakmak, olayları olumlu olarak yeniden değerlendirmeye yol açar.

Doğru Cevap: B

Soru 118

"Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir."
Yukarıda tanımlaması verilen savunma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Yadsıma

Bastırma

Yansıtma

Regresyon

Özdeşim kurma

Açıklama:

Yansıtma: Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir. Bu şekilde kişi, kendi eksiklikleri ya da suçluluk duygularını başkasına yükler. Örneğin eşinden nefret eden bir kişi, onun kendisini sevmediğine, onu aldattığına inanır ve bunları iddia eder.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi kişi dışı başa çıkma kaynaklarından biridir?

Yer değiştirme.

Yansıtma.

Özdeşim kurma.

Regresyon.

Sosyal Destek

Açıklama:

Kişi Dışı Başa Çıkma Kaynağı
İçsel süreçlerimizle ilişkili olan kişi içi başa çıkma kaynaklarımızın yanı sıra kişi dışı başa çıkma kaynağı sosyal destek de stresle başa çıkmamızda
etkilidir. Sıkıntılarımızda yakınlarımızdan maddi destek görmemiz, bizim bakış açımızı yani strese ilişkin değerlendirmelerimizi beraberce gözden geçirebileceğimiz birilerinin olması, duygusal açıdan desteklenmemiz stresle başa çıkmamızı kolaylaştırır. Aşağıda söz edilen dışsal faktörler sosyal destek başlığı altında aktarılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 120

"Evliliğinde problemler olan kişinin kendi problemlerini çözmeye çalışmak yerine evliliklerdeki problemleri anlamaya çalışması" aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisine örnektir?

Yadsıma

Yansıma

Özdeşim Kurma

Yer değiştirme

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Entellektüalizasyon: Stresli problemlerle karşılaşıldığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele almasıdır. Örneğin, evliliğinde problemler olan kişinin kendi problemlerini çözmeye çalışmak yerine evliliklerdeki problemleri anlamaya çalışması gibi.

Doğru Cevap: E

Soru 121

"Bir taraf ya da iki taraf için düşük düzeyde işbirliği ve düşük düzeyde girişkenliği içerir. Çatışma ile başa çıkmada kalıcı bir yöntem olarak kullanıldığında yıkıcıdır."
Yukarıda açıklaması verilen çatışma ile başa çıkma stili aşağıdakilerden hangisidir?

Rekabet

Ortak çalışma

Kaçınma

Uyum sağlama

Uzlaşma

Açıklama:

Kaçınma: Bir taraf ya da iki taraf için düşük düzeyde işbirliği ve düşük düzeyde girişkenliği içerir. Zaman kazandırma ve sakinleşmeye olanak tanıma gibi yararları vardır. Ancak çatışma ile başa çıkmada kalıcı bir yöntem olarak kullanıldığında yıkıcıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 122

"Kişinin önemli bir engellenme ile karşılaştığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir." şeklinde tanımlanan savunma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Özdeşim kurma

Karşıt tepki geliştirme

Yer değiştirme

Regresyon

Bastırma

Açıklama:

Regresyon: Kişinin önemli bir engellenme ile karşılaştığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir. Örneğin kardeşi doğan çocuğun tekrar yatağını ıslatmaya başlaması gibi.

Doğru Cevap: D

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi çatışma ile başa çıkma stillerinden biridir?

Yadsıma

Regresyon

Özdeşim kurma

Yansıtma

Kaçınma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi sosyal destek ile ilgili doğru bir ifade değildir?

Duygusal destek sağlar.

Maddi destek sağlar.

Benlik saygısını güçlendirir.

Kişi içi başa çıkma kaynaklarından biridir.

Stres üzerinde koruyucu etkisi vardır.

Açıklama:

Sosyal destek, kişinin sahip olduğu kişiler arası ilişkiler ve sosyal ağlar ya da bu ilişkilerin ya da ağların kişi için nasıl bir fonksiyonu olduğu bağlamında tanımlanır. Sosyal desteğin stres üzerindeki koruyucu etkisi tampon hipotezi ile açıklanmaktadır. Bu hipoteze göre, sosyal desteğin çok az ya da hiç olmaması durumunda psikososyal stres, kişinin sağlığı ve iyilik halini son derece olumsuz etkiler. Diğer yandan güçlü bir sosyal destek sistemi strese karşı tampon görevi yapar ve kişiyi söz konusu olumsuz etkilerden korur. Tampon etkisine yol açan farklı sosyal destek türleri vardır. Bunlardan ilki maddi destektir. Paraya ihtiyacı olan bir insana yardım etmek, zor durumda olan birine bakım sağlamak gibi. Bu tür bir maddi desteğin aynı zamanda psikolojik sonuçları vardır. Yardım alan kişi, yardım eden tarafın onu sevdiğine, ona önem verdiğine inanır. Bu konudaki diğer bir destek türü değerlendirme desteğidir. Daha önce aktarıldığı gibi transaksiyonel modele göre psikolojik stres, kişinin stresörü tehdit olarak algılayıp algılamamasına bağlı olarak yaşanır.

Doğru Cevap: D

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi dirençlilik ile ilişkilidir?

Sorunları tekrar tekrar düşünmedir.

Dirençlilik kontrol, bağlılık ve meydan okuma özelliklerini içerir.

Olumsuz olayları dışsal, geçici ve duruma özgü olarak açıklamadır.

İyi şeylerin olacağına inanma ve beklemedir.

Dirençlilik maddi kaynakları içerir.

Açıklama:

Kobasa (1982) tarafından önerilen, teorik kökenini
varoluşçu bakış açısından alan bu kişilik yapısı kişilerin stresli olayların zarar verici etkilerinden korunması ve sağlığın iyileştirilmesi ile olumlu yönde ilişkilidir. Dirençlilik, yaşamın anlamlı olduğu, geleceğimizi kendimizin seçeceği ve değişimin ilginç ve değerli olduğu düşüncelerini içeren bir kişilik özelliğidir. Bu kişilik özelliğine sahip olan insanlar,
stres ve acıyı var oluşun normal bir özelliği, yaşamın bir parçası olarak görürler. Araştırmalar,
bu özelliğin stresin sağlık ve başarı konusundaki olumsuz etkilerine karşın koruyucu olduğunu göstermektedir. Dirençli insanların sahip oldukları üç özellik strese karşı tampon görevini görür. Bunlar kontrol, bağlılık ve meydan okumadır. Kontrol, insanların yaşamlarındaki deneyimleri ve sonuçları etkileyebileceklerine dair duydukları inançtır. Bağlılık, insanların yaşamlarındaki olay, durum ve kişilerde anlam ve katılım duygusu hissetmeleridir. Bağlılık sayesinde kişi iş, aile, kişiler arası ilişkiler ve sosyal kurumlar gibi yaşamdaki birçok alana tam bir katılım gösterecektir. Meydan okuma ise yaşamda değişimin istikrardan daha normal olduğunu ve bu değişikliklerin güvenliği tehditten ziyade kişisel büyüme fırsatı olduğunu bilmektir. Tam tersine, dirençli olmayan insanlarda bağlanma yerine daha fazla yabancılaşma duygusu, dış güçlere teslimiyet, değişimi istenmeyen bir durum olarak algılama eğilimi olduğu bilinmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi işbirliğinin yüksek girişkenliğin düşük olduğu çatışma ile başa çıkma biçimidir?

Kaçınma.

Ortak Çalışma.

Uyum Sağlama.

Uzlaşma.

Rekabet.

Açıklama:

Bu modelde birinci boyut işbirliği ve ikincisi girişkenliktir; bu boyutların değişik kombinasyonları farklı çatışma ile başa çıkma stilleri yaratır. Bunlar:
1. Rekabet: Girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu stildir. Bu stilde birey kendi ilgi ve ihtiyaçlarını diğer tarafın kaybetmesi pahasına ilk sıraya koyar.
2. Ortak çalışma: Yüksek düzeyde işbirliği ve girişkenliğin birlikte kullanılmasını içerir. Oldukça zaman, enerji ve bağlılık gerektiren bir stildir.
3. Kaçınma: Bir taraf ya da iki taraf için düşük düzeyde işbirliği ve düşük düzeyde girişkenliği içerir. Zaman kazandırma ve sakinleşmeye olanak tanıma gibi yararları vardır. Ancak çatışma ile başa çıkmada kalıcı bir yöntem olarak kullanıldığında yıkıcıdır.
4. Uyum sağlama: İşbirliğinin yüksek, girişkenliğin düşük olduğu stildir. Bu stilde kişi diğer tarafın ilgi ve ihtiyaçlarını ön planda tutar. İyi niyet ve işbirliği yaratır ancak tek başına kullanılmamalıdır. Çünkü bu durum kişinin kendi isteklerini diğer kişinin pahasına geri plana alması anlamına gelir.
5. Uzlaşma: İşbirliği ve girişkenliğin karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm için orta düzeyde kullanılmasıdır. Bu noktada çatışmanın her iki tarafı da kendi ihtiyaçlarını bir miktar karşılar. Özellikle zamanın sınırlı olduğu ve kısa vadeli çözümler istendiğinde işlevseldir.

Doğru Cevap: C

Soru 127

Stres konusunda zihin ve beden arasındaki etkileşimin incelenmesi konusunda öncülük yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Selye

Walter Canon

Susan Folkman

Richard Lazarus

Thomas Holmes

Açıklama:

Stres hakkında psikoloji alanında yapılan çalışmalar organizmanın strese nasıl tepkiler verdiğinin araştırılması ile başlamıştır. Stres konusunda zihin ve beden arasındaki etkileşimin incelenmesi konusunda Walter Canon (1939; akt.: Lazarus, 1993; Jacobs, 2001) öncülük yapmış ve Hans Selye (1956/1976; akt.: Lazarus, 1993; Jacobs, 2001) ile bu konudaki çalışmalar devam etmiştir. Canon, organizma bir tehditle karşılaştığı zaman sempatik sinir sistemi aktivitesinde artma, merkezî sinir sisteminin uyarılmasında ve iskelet-kas sisteminin aktivitesinde artma gibi organizmada bazı fizyolojik değişiklikler olduğunu ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Bugün hâlen geçerliliğini koruyan genel adaptasyon (uyum) sendromunu ortaya koyan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Selye

Walter Canon

Susan Folkman

Richard Lazarus

Thomas Holmes

Açıklama:

Hans Selye, Canon’un görüşlerine bezer bir biçimde fizyolojik reaksiyonları incelemiş ve bugün hâlen geçerliliğini koruyan genel adaptasyon (uyum) sendromunu ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 129

Direnme
Kaçma
Alarm
Tükenme

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri genel adaptasyon sendromunun aşamalarındandır?

Yalnız I

II ve III

III ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama alarm, direnme ve tükenmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 130

Dirençlilik
İyimserlik
Ruminasyon

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri stresle başa çıkmadan olumlu etkiye sahip olan faktörlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I ve III

Açıklama:

Dirençlilik ve iyimserlik stresle başa çıkma konusunda olumlu etkiye sahip olan faktörlerken ruminasyon, stresin etkilerini daha da ağır hâle getiren bir faktördür.

Doğru Cevap: C

Soru 131

Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddeden birisi savunma mekanizmalarından hangisini kullanmaktadır?

Yadsıma

Regresyon

Yansıtma

Yer değiştirme

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Yadsıma: Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir. Eğer kişi tehlikeyle başa çıkamazsa ya da kaçınamazsa bu yolu kullanır. Yetişkinlikle beraber gerçeği değerlendirme yetisinin giderek gelişmesi sonucunda yadsıma eğilimi zayıflar.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özellikleri ile özdeşleşmesi durumu aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisi ile ifade edilmektedir?

Yansıtma

Regresyon

Özdeşim kurma

Yer değiştirme

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Özdeşim kurma: Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özellikleri ile özdeşleşmesidir. Yetişkinlik döneminde bu savunma mekanizması kişinin benlik saygısını koruması ve arttırması konusunda yararlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 133

Stresli problemlerle karşılaşıldığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele alması durumu aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisi ile ifade edilmektedir?

Yadsıma

Regresyon

Yansıtma

Yer değiştirme

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 134

Kişinin önemli bir engellenme ile karşılaştığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesi durumu aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisi ile ifade edilmektedir?

Yadsıma

Regresyon

Yansıtma

Yer değiştirme

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 135

Kişinin bastırdığı güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmesi durumu aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisi ile ifade edilmektedir?

Yadsıma

Regresyon

Yansıtma

Yer değiştirme

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Yer değiştirme: Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmektir. Patronla kavga eden kişinin evdeki hayvana vurması örnek verilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 136

Girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu, bireyin kendi ilgi ve ihtiyaçlarını diğer tarafın kaybetmesi pahasına ilk sıraya koyduğu çatışma ile başa çıkma stili aşağıdakilerden hangisidir?

Kaçınma

Rekabet

Uzlaşma

Ortak çalışma

Uyum sağlama

Açıklama:

Rekabet: Girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu stildir. Bu stilde birey kendi ilgi ve ihtiyaçlarını diğer tarafın kaybetmesi pahasına ilk sıraya koyar.

Doğru Cevap: B

Soru 137

Eşinden nefret eden bir kişi, onun kendisini sevmediğine, onu aldattığına inanır ve bunları iddia eder. Bu durum aşağıdaki stresle başa çıkmada hangi savunma mekanizması ile açıklanır?

Yadsıma

Bastırma

Yansıtma

Özdeşim kurma

Regresyon

Açıklama:

Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir. Bu şekilde kişi, kendi eksiklikleri ya da suçluluk duygularını başkasına yükler. Örneğin eşinden nefret eden bir kişi, onun kendisini sevmediğine, onu aldattığına inanır ve bunları iddia eder.
Yansıtma

Doğru Cevap: C

Soru 138

Holmes ve Rahe tarafından büyük yaşam olaylarına ilişkin sosyal yeniden uyum ölçeğine göre aşağıdakilerden hangisi kişiler için en stres verici olabilen yaşam olaylarından değildir?

Hamilelik

Okula başlamak

Çocukların evden ayrılması

Gürültü yapan komşular

Okulu bırakmak

Açıklama:

Büyük yaşam olayları: Eşin ölümü, boşanma, hapse girme, yakın bir aile üyesinin kaybı, hastalanma, evlenme, işten çıkarılma, emekli olma, hamilelik, finansal durumda değişiklikler, okula başlamak ya da okulu bırakmak, çocukların evden ayrılması, amirle problemler gibi.
Günlük sıkıntılar: Eşyaları kaybetme, gürültü yapan komşular, günlük maddi sıkıntılarımız verilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu çatışma ile başa çıkma stilidir?

Rekabet

Kaçınma

Ortak çalışma

Uyum sağlama

Uzlaşma

Açıklama:

Rekabet: Girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu stildir. Bu stilde birey kendi ilgi ve ihtiyaçlarını diğer tarafın kaybetmesi pahasına ilk sıraya koyar.

Doğru Cevap: A

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi yaklaşma-yaklaşma çatışmasını tanımlamaktadır?

Bir kişinin hem olumlu hem de olumsuz özellikleri içeren tek bir durumla başa çıkmak durumunda kalmasıdır.

İki çekici alternatif içeren bir durumda seçim yapmak durumunda kalınırsa yaşanır.

İki itici alternatif içeren bir durumda seçim yapmak durumunda kalınırsa yaşanır.

Kişinin seçim yapmaktan vazgeçmesidir.

İki alternatifin de eşit derecede olumsuz sonuçlarla ilişkili olma durumudur.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 141

Lazarus ve Folkman’ın stresi bireylerin başlarına gelen dışsal olaylar temelinde ele almaktan ziyade, kişi ve çevre arasındaki ilişki bağlamında tanımladıkları model aşağıdakilerden hangisidir?

Dirençlilik

Genel adaptasyon

Büyük yaşam olayları

Günlük sıkıntılar

Transaksiyonel

Açıklama:

Lazarus ve Folkman’ın Strese İlişkin Transaksiyonel Modeli: Stresi bireylerin başlarına gelen dışsal olaylar temelinde ele almaktan ziyade, kişi ve çevre arasındaki ilişki bağlamında tanımlamışlardır. Psikolojik stres, kişinin, çevresel talepler ve bu taleplerle başa çıkmak için gerekli olanların, kendi kaynaklarını aştığına ve iyilik halini tehdit ettiğine yönelik değerlendirmelerde bulunduğu zaman ortaya çıkar.

Doğru Cevap: E

Soru 142

Selye’nin stresli durumlarda organizmanın ortaya koyduğunu ifade ettiği adaptasyon aşamaları sırası ile hangileridir?

Direnme-tükenme-alarm

tükenme-direnme-alarm

alarm-direnme-tükenme

alarm-tükenme-direnme

direnme-alarm-tükenme

Açıklama:

Selye, stresli durumlarla karşılaşan organizmanın üç aşamadan geçtiğini belirlemiştir. Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama sırasıyla alarm, direnme ve tükenmedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 143

Yaşamın anlamlı olduğu, geleceğimizi kendimizin seçeceği ve değişimin ilginç ve değerli olduğu düşüncelerini içeren kişilik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Ruminasyon

Dirençli kişilik

Zihinsel geviş getirme

İyimserlik

Kötümserlik

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi savunma mekanizmalarından biri değildir?

Bastırma

Özdeşim kurma

Regresyon

Ruminasyon

Yer değiştirme

Açıklama:

Savunma mekanizmaları şu şekilde incelenebilir: a) yadsıma b) bastırma c) yansıtma d) özdeşim kurma e) regresyon f) entellektüalizasyon g) karşıt tepki geliştirme h) yer değiştirme ı) yüceltme. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 145

Hafta sonu arkadaşlarınızla kamp yapmak ya da sevdiğiniz şarkıcının konserine gitmek arasında kaldığınızda hangi çatışma biçimini yaşamış olacaksınız?

Yaklaşma-yaklaşma

Kaçınma-yaklaşma

Yaklaşma-uzaklaşma

Kaçınma-kaçınma

Yaklaşma-kaçınma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 146

Aşağıdakilerden hangisi girişkenliğin yüksek, iş birliğinin düşük olduğu kişilerarası çatışmayla başa çıkma stilidir?

Kaçınma

Ortak çalışma

Uyum sağlama

Uzlaşma

Rekabet

Açıklama:

Rekabet: Girişkenliğin yüksek, iş birliğinin düşük olduğu stildir. Bu stilde birey kendi ilgi ve ihtiyaçlarını diğer tarafın kaybetmesi pahasına ilk sıraya koyar. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu şeye karşı ortaya çıkan psikolojik eğilimdir?

Tutum

Önyargı

Stres

Kaygı

Beğeni

Açıklama:

Bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu şeye karşı ortaya çıkan psikolojik eğilime tutum denir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi ABC modeline göre tutumun bileşenlerinden biridir?

Biliş

Anlama

Kavrama

Genelleme

Kalıcılık

Açıklama:

ABC modeline göre tutumun üç bileşeni vardır. Bunlar: Biliş, davranış niyeti ve duygudur.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi ABC modeline göre tutumun bileşenlerinden “kişinin başka varlıklara ya da durumlara karşı nasıl davranma eğiliminde olduğunu ifade etmektedir”?

Biliş

Duygu

Genelleme

Davranış niyeti

Kalıcılık

Açıklama:

Kişinin başka varlıklara ya da durumlara karşı nasıl davranma eğiliminde olduğu ABC modeline göre tutum bileşenlerinden

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi tutumların değişimiyle ilgili doğru bir ifadedir?

Tutumların oluşumunda öğrenmenin etkisi fazladır.

Tutumların oluşumunda kalıtım önemlidir.

Tutumların oluşumunda kişinin fizyolojik durumu önemlidir.

Tutumların oluşumunda kalıtım ve kişinin fizyolojik durumunun etkileşimi önemlidir.

Tutumların oluşumunda kalıtım ve öğrenmenin etkileşimi önemlidir.

Açıklama:

Tutumların etkileşimde öğrenmenin etkisi fazladır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi tutumların doğrudan ölçümü sürecinde önemli olabilecek özelliklerdendir?

Sorulan sorular

Soruların soruluş sırası

Sorulara sunulan yanıt seçenekleri

Sorulara sunulan yanıtların yapısı

Hepsi

Açıklama:

Tutumların doğrudan ölçüm sürecinde sorular sorular, soruların soruluş sırası, sorulara sunulan yanıt seçenekleri ve sorulara sunulan yanıtların yapısı en önemli özelliklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Tutumların ölçümünde kişilerin tutum cümlesine ilişkin olumlu ve olumsuz değerlendirmelerden bulunarak orta noktasının ise nötr olduğu ölçek türü aşağıdakilerden hangisidir?

Thurstone ölçeği

Duygusal anlam ve anlamsal ayrım ölçeği

Yarı yapılandırılmış görüşme ölçeği

Yapılandırılmış görüşme ölçeği

Toplumsal mesafe ölçeği

Açıklama:

Tutumların ölçümünde kişilerin tutum cümlesine ilişkin olumlu ve olumsuz değerlendirmelerden bulunarak orta noktasının ise nötr olduğu ölçek türü thurstone ölçektir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması durumunda kişide ………………………………….. ortaya çıkmaktadır.

Yaklaşma çatışması

Kaçınma catışması

Önyargı

Olumsuz değer yargısı

Bilişsel karmaşa

Açıklama:

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması durumunda kişide bilişsel karmaşa ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi belirli gruplara ve bu gruplara dahil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder?

Zeka

Performans

Bakış açısı

Kalıpyargılar

Toplumsal statü

Açıklama:

Belirli gruplara ve bu gruplara dahil olan bireylere ilişkin genellemelere kalıp yargılar denir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumlu yargılar sonucunda ortaya çıkan olumlu durumların oluşumunu ifade eder?

Kalıpyargı avantajı

Tutum

Çatışma

Yakınlaşma

Kalıpyargı tehdidi

Açıklama:

Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumlu yargılar sonucunda ortaya çıkan olumlu durumların oluşumu kalıpyargı avantajı olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi bir kişi ya da gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumları ifade eder?

Toplumsal çatışmalar

Ortak değerler

Değeryargıları

Ayrımcılık

Önyargılar

Açıklama:

Bir kişi ya da gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumlara önyargı denir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

ABC modeline göre tutumu oluşturan üç unsur aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Duygu, biliş, davranış niyeti

Eylem, biliş, davranış niyeti

Duygu, davranış niyeti, eylem

Duygu, motivasyon, eylem

Duygu, motivasyon, davranış

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu şeye karşı ortaya çıkan psikolojik eğilime ne ad verilir?

Tutum

Tepki

Özümseme

Değerlendirme

Önemseme

Açıklama:

Tutum, bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu şeye karşı ortaya çıkan psikolojik bir eğilimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Tutumun inançlarla ilgili olan unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Uyanış

Biliş

Uyarı

Tepki

Değerlendirme

Açıklama:

Biliş, tutumun inançlar ile ilgili unsurudur.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Tutumun hislerle ilişkili kısmını ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Savunma

İfade

Duygu

Beğenme

Önemseme

Açıklama:

Duygu, tutumun hislerle ilişkili kısmını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlara ne ad verilir?

Uyanış

Biliş

Duygu

Değer

Tutum

Açıklama:

Değerler: Kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Kişinin duygu durumu onun belli bir durumdaki neyini ifade eder?

Sosyolojik halini

Ekonomik durumunu

Medeni halini

Eğitim durumunu

Ruh halini

Açıklama:

Kişinin duygu durumu onun belli bir durumdaki ruh halini ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Kişiler çocukluktan itibaren en yakın aile bireylerinden başlayarak çevrelerindeki kişilerin davranışlarını gözlemler ve bu davranışları taklit ederek öğrenirler. Taklit ettikleri davranışlarının takdir edilmesi onların bu davranışları sürdürme eğiliminde olmalarını sağlar. Bu duruma ne ad verilir?

Sosyal öğrenme

Sosyal beğenme

Sosyal destek

Sosyal iletişim

Sosyal beceri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 18

Tutum ölçümleri kaç şekilde yapılabilmektedir?

Açıklama:

Tutum ölçümleri doğrudan ölçümler ve dolaylı ölçümler olarak iki şekilde yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesine ne ad verilir?

Doğrudan Tutum Ölçümü

Dolaylı Tutum Ölçümü

Çift Tutum Modeli

Kalıpyargılar

Kaynak

Açıklama:

Çift Tutum Modeli: Kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Bireylere kolay hatırlanan, ulaşılabilir özet bilgiler sunarak algılama sürecini kısaltır ve enerji tasarrufu sağlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Duygular

Tutumlar

Bilimsel yargılar

Kalıpyargılar

Eylemler

Açıklama:

Kalıpyargılar bireylere kolay hatırlanan, ulaşılabilir özet bilgiler sunarak algılama
sürecini kısaltır ve enerji tasarrufu sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumları ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

sevinme

Sorgulama

Beğenme

Değerlendirme

Ön yargı

Açıklama:

Ön yargılar bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumları ifade ederken; ayrımcılık bu tutumların davranışa dönüşmüş halidir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu şeye karşı ortaya çıkan psikolojik eğilime ne denir?

Yargı

Tutum

Depresyon

Önyargı

Korku

Açıklama:

Tutum
Bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu şeye karşı ortaya çıkan psikolojik bir eğilimdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarına ne denir?

Tutumlar

Kararlar

Değerler

Yargılar

Fikirler

Açıklama:

Değerler, kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. Sübjektif ölçümler
II. Doğrudan ölçümler
III. Nesnel ölçümler
IV. Dolaylı ölçümler
Yukarıdakilerden hangisi tutum ölçümleri arasında sayılabilir?

Yalnız I

I ve II

II ve IV

III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Tutum ölçümleri doğrudan ölçümler ve dolaylı ölçümler olarak iki şekilde yapılabilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesine ne denir?

Üç Bileşenli Tutum Modeli

Bilişsel Kaynaklı Tutum

Çift Tutum Modeli

Duygulanım Kaynaklı Tutum

Çevresel Değerler Modeli

Açıklama:

Çift Tutum Modeli
Kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Bireylerin kişilik oluşum aşamalarında maruz kaldıkları otoriter ve baskıcı yaklaşımların daha ön yargılı olmalarına sebep olduğunu belirten kuramın adı nedir?

Günah Keçisi Kuramı

Yapı Temelli Sistemler Kuramı

Beklenti Değer Kuramı

Otoriter Kişilik Kuramı

Kendini Gerçekleştirme Kuramı

Açıklama:

Adorno vd. (1950) tarafından geliştirilen bir diğer kuram ise otoriter kişilik kuramıdır. Buna göre, bireylerin kişilik oluşum aşamalarında maruz kaldıkları otoriter ve baskıcı yaklaşımlar, daha ön yargılı olmalarına sebep olmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Kişinin belli bir durumdaki ruh halini aşağıdakilerden hangisi ifade eder?

Duygu Durumu

Psikolojik Durum

Geçici Durum

Bilişsel Durum

Mental Durum

Açıklama:

Duygu Durumu
Kişinin belli bir durumdaki ruh halini ifade eder. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. Duygu
II. Biliş
III. Sezgi
IV. Davranış Niyeti
Yukarıdakilerden hangisi ABC Modeli'ndeki unsurlar arasında sayılabilir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Tutumları anlamak üzere geliştirilmiş bir modele ABC Modeli adı verilmektedir. Bu modele göre tutumu oluşturan üç unsur bulunmaktadır. Bunlar; duygu (affect), biliş (cognition) ve davranış niyetidir (behavioral intention). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Kişilerin çocukluktan itibaren taklit ettikleri davranışlarının takdir edilmesi sonucu onların bu davranışları sürdürme eğiliminde olmalarını sağlayan öğrenme biçiminin adı nedir?

Psikomotor Öğrenme

Model Alarak Öğrenme

Sosyal Öğrenme

Klasik Öğrenme

Gizli Öğrenme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi tutum ile davranış arasındaki ilişkinin bazı bakımlardan farklı olduğuna dair belirtilen örnekler arasında yer almaz?

Tutumun spesifik olması

Tutumun kişisel çıkarla ilintili olması

Tutumun kişilik faktörüne bağlı olması

Tutumun sosyal ortama bağlı olması

Tutumun objektif olması

Açıklama:

Tutum ile davranış arasındaki ilişki bazı bakımlardan farklı olabilmektedir. Bunlar; tutumun spesifik (bir şeye özgü) olması, tutumun kişinin kişisel çıkarıyla ilintili olması, tutumun kişilik faktörüne bağlı olması ve tutumun sosyal ortama bağlı olmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumsuz yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eden tehdide ne denir?

Basit Tehdit

Kalıpyargı Tehdidi

Silahlı Tehdit

Cinsel Tehdit

Mobbing

Açıklama:

Kalıpyargı tehdidi; bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumsuz yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eder. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Tutumun inançlarla ilgili unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Duygu

Biliş

Davranış Niyeti

Kalıpyargı

Sosyal Öğrenme

Açıklama:

ABC modelindeki ikinci unsur olan biliş, tutumun inançlar ile ilgili unsurudur. “Kadınların araba kullanırken daha dikkatli olduğuna inanıyorum” gibi ifadeler kişinin belli konulardaki algılarını ya da inanışlarını ifade etmektedir. Bu unsuru tutumları ölçen ölçekler kullanarak ya da kişinin belli inanışlarını ortaya koyan sözlü ifadelerini değerlendirerek anlamak mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Tutuma dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Belli objelere karşı belli davranışlarda bulunma eğilimidir.

Oluşumunda öğrenmenin etkisi büyüktür.

Değerler, duygu durumu ve duygular ile yakından ilişkilidir.

Bireyin davranışları tahmin edebilmek için tutumlarını bilmek gerekir.

Değişkenlik özelliği yoktur.

Açıklama:

Tutum, kişinin belli objelere karşı belli davranışlarda bulunma eğiliminde olmasıdır. Tutumların oluşumunda öğrenmenin etkisi büyüktür. Tutumlar, değerler, duygu durumu ve duygular ile yakından ilişkilidir.Kişilerin hangi davranışlarda bulunmaya eğilimli olduklarını anlayabilmek, diğer bir deyişle davranışlarını önceden tahmin edebilmek için tutumları hakkında fikir sahibi olmak gerekmektedir. Tutumlar sabit olmayıp değişkendirler. Örneğin, kişinin aldığı bir bilgi, tutumunu değiştirebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Kişiye hangi tür davranışların daha uygun olduğuna karar verirken yol gösteren prensiplere ne ad verilmektedir?

Sosyal öğrenme

Farkındalık

Önyargı

Kalıpyargı

Değerler

Açıklama:

Değerler, kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarıdır. Farklı bir ifadeyle değerler, kişiye hangi tür davranışların daha uygun olduğuna karar verirken yol gösteren prensipler, standartlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan tutum ölçümlerinde dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?

Soru ifadeleri anlaşılır olmalıdır.

Aynı soruda birden fazla ifadeye yer verilmemelidir.

Birbiriyle ilişkilendirilebilen konulara dair sorular ard arda konulmalıdır.

Ölçümde birbirine benzer sorulara ve ifadelere yer verilmelidir.

Soruların yönlendirici olmasından kaçınılmalıdır.

Açıklama:

Tutum ölçümlerinde sorunun açık, anlaşılır ve yanlış anlamaya yer bırakmayacak şekilde yalın olması gerekir. Yöneltilen sorularda birden çok ifadenin yer alması veya iki negatif ifade kullanılması, soruların anlaşılmamasına sebep olabilir. Bu nedenle aynı soruda birden fazla ifadeye yer verilmemelidir. Bireyler sorulan sorularla belirli bir cevaba yönlendirilmemelidir. Tutum ölçümlerinde birbirine benzer ifadelerin veya soruların kullanılması yararlı olacaktır. Duygu, düşünce ve/veya davranışsal eğilimi tek bir soru ile ölçmek araştırmacılara net bir veri sunma noktasında yetersiz kalacaktır. Son olarak Özellikle birbiri ile ilişkili tutumların ölçümünde, bireyler iki tutum arasında benzetme veya karşılaştırma yoluna gidebilmektedirler. Bu nedenle birbiri ile ilişkilendirilebilecek konulara ilişkin tutum ölçümlerinin katılımcılara ard arda yöneltilmemesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Kişilerden ölçülen tutuma yönelik ifadeleri 1’den 5’e kadar sıralanan ve farklı katılım derecelerini ifade eden bir skala üzerinde değerlendirmelerinin istendiği ölçek aşağıdakilerden hangisidir?

Thurstone ölçeği

Likert Ölçeği

Duygusal Anlam Ölçeği

Bogardus toplumsal mesafe ölçeği

Guttman Ölçeği

Açıklama:

Tutum ölçümlerinde kullanılan bir diğer ölçek tipi Likert ölçek tipidir. Rensis Likert tarafından geliştirilen bu ölçekte kişinin tutum ifadesine katılma derecesi ölçülmektedir. Kişilerden söz konusu tutuma yönelik ifadeleri 1’den 5’e kadar sıralanan ve farklı katılım derecelerini ifade eden bir skala üzerinde değerlendirmeleri istenir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması o kişide hangi duruma neden olur?

Bilişsel Karmaşa

Çift Tutum

Önyargı

Kalıp Yargı

Ayrımcılık

Açıklama:

Tutumların mutlaka bir davranışa dönüşmesi söz konusu olmayabilir. Belli bir davranışa eğilimi olan kişilerin o davranışta bulunma olasılığı olmakla beraber, bir sebeple o davranışı sergilemeyebilirler. Bu durumda tutum ile davranış arasındaki ilişki her zaman belli değildir. Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması durumunda kişide bilişsel karmaşa ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Kalıpyargılara dair aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Belirli bir toplumsal grup hakkında sahip olunan inançlardır.

Oluşması ve aktarılması uzun yıllar almaktadır.

Bir grubun veya bireyin psikolojik temsiliyeti ile ilişkilidir.

Durağan olup zaman içerisinde farklılaşmamaktadır.

Bireylere algılama süreçlerinde enerji tasarrufu sağlar.

Açıklama:

Kalıpyargılar belirli bir toplumsal grup hakkında sahip olunan inançlar olup belirli gruplara ve bu gruplara dâhil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder. Bu genellemeler, grubun veya bireyin psikolojik temsiliyeti yani algılanması ile ilişkilidir. bireylere algılama süreçlerinde enerji tasarrufu sağlaması oluşum sebepleri arasındadır. Kalıpyargılar durağan olmayıp, zaman içerisinde değişen yaşam düzeni ve sosyal yapılar sayesinde ufak farklılıklar gösterebilmektedirler. Ne var ki bu yargıların oluşması ve aktarılması uzun yıllar aldığı gibi, değişmesi ve bu değişikliklerin benimsenmesi de uzun süreler gerektirmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Kadınların matematik, fizik gibi alanlarda erkeklerden daha başarısız olmalarına inanmaları nedeniyle üniversitede bu bölümleri tercih etmemeleri aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Sosyal öğrenme

Kalıpyargı tehdidi

Kalıpyargı avantajı

Otoriter kişilik kuramı

Ayrımcılık

Açıklama:

Kalıpyargı tehdidi; sosyal psikolojide sıklıkla çalışılan ve bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik negatif yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eden bir kavramdır. Kadınların matematik, fizik gibi alanlarda erkeklerden daha başarısız olmalarına inanmaları nedeniyle üniversitede bu bölümleri tercih etmemeleri kalıpyargı tehdidine örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Ön yargıya dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi hatalıdır?

Bir kişi veya gruba yönelik olumlu tutumları ifade eder

Kişisel ve sosyokültürel faktörlerden etkilenerek oluşmaktadır

Doğrudan deneyimlenerek ya da çevre aracılığıyla edinilir

Kalıpyargıların gelişim sürecindeki sınıflamalar sonucu ortaya çıkar

Davranışa dönüşmüş hali ayrımcılık olarak kabul edilir

Açıklama:

Ön yargılar bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumları ifade eder. Kalıpyargılar ve ön yargılar birbirleri ile bağlantılı ancak farklı kavramlardır. Birçok araştırmacı ön yargıların, kalıpyargıların gelişim sürecinde bahsedilen sınıflamalar (kategorizasyon) sonucu ortaya çıktığını savunmaktadır. Ayrımcılık önyargıların davranışa dönüşmüş halidir. Ön yargılar da kalıpyargılar gibi kişisel ve sosyokültürel faktörlerden etkilenerek oluşmaktadır. Ön yargılar da kalıpyargılar gibi doğrudan deneyimleyerek veya çevre (annebaba, öğretmen, arkadaş gibi) ve içinde bulunulan toplumun sahip olduğu değerler aracılığı ile öğrenilebilir. Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu şeye karşı ortaya çıkan psikolojik eğilime ne ad verilir?

Biliş

Tutum

Duygu

Değer

Davranış niyeti

Açıklama:

Tutum; Bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu
şeye karşı ortaya çıkan psikolojik bir eğilimdir. Biliş, tutumun inançlar ile ilgili unsurudur. Duygu, tutumun hislerle ilişkili kısmını
ifade etmektedir. Davranış niyeti, kişinin başka varlıklara ya
da durumlara karşı nasıl davranma eğiliminde olduğunu ifade etmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Tutumları anlamak üzere geliştirilmiş olan ABC Modeline göre tutumu oluşturan kaç unsur bulunmaktadır?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Tutumları anlamak üzere geliştirilmiş bir modele ABC Modeli adı verilmektedir. Bu modele
göre tutumu oluşturan üç unsur bulunmaktadır.
Bunlar; duygu (affect), biliş (cognition) ve davranış
niyetidir (behavioral intention). Bu üç unsurun İngilizce adlarının baş harfleri nedeniyle modele ABC
Modeli denilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

ABC modelindeki üçüncü unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Duygu

Biliş

Bilinç

Davranış modeli

Davranış niyeti

Açıklama:

Tutumları anlamak üzere geliştirilmiş bir modele ABC Modeli adı verilmektedir. Bu modele
göre tutumu oluşturan üç unsur bulunmaktadır. Modeldeki ilk unsur duygu, ikinci unsur biliş, üçüncü unsur da davranış niyetidir. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Tutum ölçümleri kaç şekilde yapılmaktadır?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Tutumların oluşumunda öğrenmenin etkisi büyüktür. Çünkü kişiler tutumlarını sosyal çevrelerinden öğrenirler. Kişiler kendi deneyimlerinden,
başkaları tarafından kendilerine aktarılanlardan ya
da gözlemlerinden neyin iyi ya da kötü neyin yararlı
ya da zararlı, neyin doğru ve kabul edilebilir neyin
yanlış ya da kabul edilemez olduğunu öğrenir ve ona
göre davranma niyeti gösterirler.Tutum ölçümleri doğrudan ölçümler ve dolaylı ölçümler olarak iki şekilde yapılabilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan tutum ölçümlerinde önem taşıyan unsurlardan biri değildir?

Cevap seçenekleri

Bireylere yöneltilen ifadeler

İfadelerin/soruların sırası

Tutumun spesifik olması

Sunulan cevap seçenekleri

Açıklama:

Doğrudan tutum ölçümlerinde bireylere yöneltilen ifadeler/sorular, ifadelerin/soruların sırası,
sunulan cevap seçenekleri (ölçekler) ve yapısı büyük önem taşımaktadır. Tutumun spesifik olması bunların arasında yer almadığı için cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar kim tarafından gerçekleştirilmiştir?

Thurstone

Osgood

Miller

Guttman

Bogardus

Açıklama:

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar Thurstone tarafından gerçekleştirilmiştir.Tutum ölçümlerinde kullanılan bir diğer ölçek tipi Osgood’un duygusal anlam veya anlamsal ayrım ölçeğidir. Guttman’ın geliştirdiği bir diğer ölçek tipinde
ise birden çok ifadenin tek bir tutumu ölçüp ölçmediğinin saptanması söz konusudur. Bogardus’un Toplumsal Mesafe Ölçeği daha çok toplumsal sınıflara, değerlere veya etnik gruplara özgü tutumların ölçümünde kullanılmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Kişinin tutum ifadesine katılma derecesi ölçülen ölçek aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood ölçeği

Likert ölçeği

Guttman ölçeği

Bogardus’un Toplumsal Mesafe Ölçeği

Thurstone ölçeği

Açıklama:

Tutum ölçümlerinde kullanılan bir diğer ölçek tipi Likert ölçek tipidir. Rensis Likert tarafından geliştirilen bu ölçekte kişinin tutum ifadesine katılma derecesi ölçülmektedir. Kişilerden söz konusu tutuma
yönelik ifadeleri 1’den 5’e kadar sıralanan ve farklı katılım derecelerini ifade eden bir skala üzerinde değerlendirmeleri istenir (1= Kesinlikle/Tamamen Katılmıyorum, 2= Katılmıyorum, 3= Kararsızım, 4= Katılıyorum, 5= Kesinlikle/Tamamen Katılıyorum gibi).Guttman’ın geliştirdiği bir diğer ölçek tipinde
ise birden çok ifadenin tek bir tutumu ölçüp ölçmediğinin saptanması söz konusudur. Osgood’un duygusal anlam veya anlamsal ayrım ölçeğidir. Herhangi bir tutum objesine ilişkin birbirine zıt sıfat çiftleri ve bu sıfat çiftleri arasında 5’li veya 7’li aralıklar kullanılarak oluşturulan bir ölçektir.Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Tutumlar ile davranışlar arasındaki farklılığın bir sebebi de kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesidir. Buna ne ad verilir?

Tutumun spesifik olması

Çift önyargı modeli

Çift tutum modeli

Dolaylı tutum

Kalıpyargılar

Açıklama:

Tutumlar ile davranışlar arasındaki farklılığın bir sebebi de kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesidir (Ajzen, 2001). Buna çift tutum modeli denilmektedir. Tutumun spesifik olması: Bazı tutumlar genel bazıları ise belli bir şeylere özeldir. Kalıpyargılar
Belirli gruplara ve bu gruplara dâhil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Günah keçisi kuramı kim tarafından geliştirilmiştir?

Adorno

Stroebe

Dollard

Insko

Fiske

Açıklama:

Ön yargılar da kalıpyargılar gibi kişisel ve sosyokültürel faktörlerden etkilenerek oluşmaktadır. Dollard vd. (1939) tarafından geliştirilen günah keçisi kuramına göre, ezilmiş, hayal kırıklığına uğratılmış diğer bir deyişle günah keçisi ilan edildiğini düşünen bireyler, içinde bulundukları sosyal grup dışındaki gruplara agresif ve olumsuz tutumlar beslerler. Adorno vd. (1950) tarafından geliştirilen bir diğer kuram ise otoriter kişilik kuramıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumsuz yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eden kavram hangisidir?

Kalıpyargı tehdidi

Otoriter kişilik

Ayrımcılık

Kategorizasyon

Kalıpyargı avantajı

Açıklama:

Kalıpyargı tehdidi:Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumsuz yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eder. Kalıpyargı avantajı; bireyin kendisinin de
içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumlu yargılar neticesinde ortaya çıkan olumlu durumları ifade eder. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

I. Biliş
II. Duygu
III. Davranış
Yukarıdakilerden hangisi tutumun bileşenlerini oluşturur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sayfa 155 tutumun bileşenlerini ayrıntılarıyla anlatmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi tutumun inançlar ile ilgili unsurudur?

Biliş

Davranış

Duygu

Gözlem

Heyecan

Açıklama:

Biliş, tutumun inançlar ile ilgili unsurudur.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Daha çok toplumsal sınıflara, değerlere veya etnik gruplara özgü tutumların ölçümünde kullanılanToplumsal Mesafe Ölçeği aşağıdakilerden hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Bogardus

Guttman

Osgood

Likert

Thurstone

Açıklama:

Bogardus’un Toplumsal Mesafe Ölçeği daha çok toplumsal sınıflara, değerlere veya etnik gruplara özgü tutumların ölçümünde kullanılmaktadır. Bireylerin bir ulusa veya etnik gruba ilişkin sosyal mesafesi ölçülmeye çalışılır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdaki ölçeklerden hangisinde birbirine benzer biçimdeki, aynı tutuma ilişkin ifadeler sıralanarak bireylerin bu ifadelere olan yaklaşımları değerlendirilir?

Guttman ölçeği

Likert ölçeği

Duygusal anlam ölçeği

Toplumsal mesafe ölçeği

Thurstone ölçeği

Açıklama:

Guttman’ın geliştirdiği bir diğer ölçek tipinde ise birden çok ifadenin tek bir tutumu ölçüp ölçmediğinin saptanması söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 55

I. Duygusal anlam ölçeği
II. Toplumsal mesafe ölçeği
III. Thurstone ölçeği
Yukarıdakilerden hangisi doğrudan tutum ölçümleridir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

158-160 sayfaları arasında sorunun cevabı yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi dolaylı tutum ölçümüdür?

Gözlem

Likert ölçeği

Duygusal anlam ölçeği

Toplumsal mesafe ölçeği

Thurstone ölçeği

Açıklama:

Bireylere doğrudan ifadeler ya da sorular yöneltmenin yanında, tutumların dolaylı bir şekilde ölçülmesi de mümkündür. Davranışların gözlemlenmesi yolu ile ölçüm gerçekleştirmek en sık kullanılan dolaylı tutum ölçümlerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

I. Bireylerin sosyal olguları anlamlandırmasına yardımcı olması
II. Bireylere algılama süreçlerinde enerji tasarrufu sağlaması
II. İçinde bulundukları sosyal gruplar tarafından paylaşılan inançlar olması
Yukarıdakilerden hangileri kalıpyargıların oluşum sebepleri arasında değerlendirilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bireylerin neden kalıpyargılar geliştirdikleri sorusu sosyal psikolojinin açıklamaya çalıştığı bir diğer konudur. Kalıpyargıların oluşum sebepleri; (i) bireylerin sosyal olguları anlamlandırmasına yardımcı olması, (ii) bireylere algılama süreçlerinde enerji tasarrufu sağlaması ve (iii) içinde bulundukları sosyal gruplar tarafından paylaşılan inançlar olması şeklinde özetlenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

I. Bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumları ifade eder
II. Kişisel ve sosyokültürel faktörlerden etkilenerek oluşur
III. Bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumların davranışa dönüşmüş halidir
Önyargı ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

164 ve 165. sayfalarda sorunun cevabı yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Otoriter kişilik kuramı aşağıdaki araştırmacılardan hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Adorno

Durkheim

Comte

Spencer

Dahrendorf

Açıklama:

Adorno vd. (1950) tarafından geliştirilen bir diğer kuram ise otoriter kişilik kuramıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Bireyin yeterince kontrollü ve motive olması durumunda kalıpyargıların davranışa dönüşümü konusunda bilinçli hareket edebileceğini savunan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Fiske

Durkheim

Comte

Spencer

Dahrendorf

Açıklama:

Fiske (1989) bireyin yeterince kontrollü ve motive olması durumunda kalıpyargıların davranışa dönüşümü konusunda bilinçli hareket edebileceğini savunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Belirli gruplara ve bu gruplara dâhil olan bireylere ilişkin genellemelere ne ad verilir?

Tutum

Davranış

Kalıpyargı

Çift Tutum

Önyargı

Açıklama:

Kalıpyargılar,belirli gruplara ve bu gruplara dâhil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder.
Doğru Yanıt C

Doğru Cevap: C

Soru 62

Tutumun inançlarla ilgili olan unsuruna ne ad verilir?

Biliş

Duygu

Affect

Davranış Niyeti

Ahlak

Açıklama:

Biliş, tutumun inançlar ile ilgili unsurudur.
Doğru Yanıt A

Doğru Cevap: A

Soru 63

Biliş, duygu ve davranış niyeti unsurları neyi oluşturur?

Değerleri

Tutumları

Duygu durumu

Kalıpyargıları

Ayrımcılığı

Açıklama:

Biliş, duygu ve davranış niyeti tutumun unsurlarıdır.
Doğru Yanıt B

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan tutum ölçümlerinde tutum ifadeleri/sorularında uygulanması gereken yaklaşımlardan biri değildir?

Cevap verecek kişinin soruyu, ifadeyi doğru anlamasını sağlamak

Soru açık, anlaşılır ve yanlış anlamaya yer bırakmayacak şekilde yalın olmalı

Yöneltilen sorularda birden çok ifade yer almalı veya iki negatif ifade kullanılmalı

Bireyler sorulan sorularla belirli bir cevaba yönlendirilmemeli

Kullanılan ifadelerin tek yönlü olmaması, hep olumlu ya da hep olumsuz ifadeler kullanılmaması

Açıklama:

Yöneltilen sorularda birden çok ifadenin yer alması veya iki negatif ifade kullanılması, soruların anlaşılmamasına sebep olabilir
Doğru Yanıt C

Doğru Cevap: C

Soru 65

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar kim tarafından yapılmıştır?

Likert

Osgood

Guttman

Bogardus

Thurstone

Açıklama:

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar Thurstone tarafından gerçekleştirilmiştir
Doğru Yanıt E

Doğru Cevap: E

Soru 66

Bireylerin bir ulusa veya etnik gruba ilişkin sosyal mesafesini ölçmeye çalışan, daha çok toplumsal sınıflara, değerlere veya etnik gruplara özgü tutumların ölçümünde kullanılan ölçeğe ne ad verilir?

Thurstone ölçeği

Likert ölçeği

Guttman ölçeği

Bogardus ölçeği

Osgood ölçeği

Açıklama:

Bogardus’un Toplumsal Mesafe Ölçeği daha çok toplumsal sınıflara, değerlere veya etnik
gruplara özgü tutumların ölçümünde kullanılmaktadır. Bireylerin bir ulusa veya etnik gruba ilişkin sosyal mesafesi ölçülmeye çalışılır.
Doğru Yanıt D

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi tutum ve davranış arasında farklılığa neden olan faktörlerden değildir?

Tutumun kişisel çıkarla ilintili olması

Tutumun kişilik faktörüne bağlı olması

Tutumun sosyal ortama bağlı olması

Tutumun spesifik olması

Tutumun öz-denetimden bağımsız olması

Açıklama:

Tutum ile davranış arasındaki ilişkide etkili olan bir kişilik özelliği öz-denetimdir
Doğru Yanıt E

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi kalıpyargılarla ilgili olarak söylenemez?

Kalıpyargıların içinde bulunulan sosyal grup tarafından benimsenmiş, paylaşılan inançlar olması

Algılama sürecini yanlış yönlendirdiği için zaman ve çaba israfı oluşturması

Kalıpyargıların mevcut durumu muhafaza etmeye ve haklı çıkarmaya hizmet edebilmesi

Bireylerin sosyal olguları anlamlandırmasına yardımcı olması

Bireylere algılama süreçlerinde enerji tasarrufu sağlaması

Açıklama:

Kalıpyargılar bireylere kolay hatırlanan, ulaşılabilir bilgiler sağlayarak anlamlı bir açıklama sunmuş olur. Bu durum ayrıca algılama sürecini kısaltarak zaman ve çaba noktasında da tasarruf sağlamaktadır.
Doğru Yanıt B

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi kalıpyargı tehdidini tanımlar?

Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumsuz yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eder

Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumlu yargılar neticesinde ortaya çıkan olumlu durumları ifade eder.

Belirli gruplara ve bu gruplara dâhil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder

Kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesidir.

Kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarıdır.

Açıklama:

Kalıpyargı tehdidi; bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik
olumsuz yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eder.
Doğru Yanıt A

Doğru Cevap: A

Soru 70

Ezilmiş, hayal kırıklığına uğratılmış bireylerin, içinde bulundukları sosyal grup dışındaki gruplara agresif ve olumsuz tutumlar beslediğini savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Günah keçisi kuramı

Otoriter kişilik kuramı

Kategorizasyon kuramı

Kalıpyargı kuramı

Önyargı kuramı

Açıklama:

Günah keçisi kuramına göre, ezilmiş, hayal kırıklığına uğratılmış diğer bir deyişle günah keçisi ilan edildiğini düşünen bireyler, içinde bulundukları sosyal grup dışındaki gruplara agresif ve olumsuz tutumlar beslerler.
Doğru Yanıt A

Doğru Cevap: A

Soru 71

“Aşağıda iki farklı sosyal grup ve bu gruplardaki kişilerle kurulabilecek yakın ilişkiler verilmiştir. Belirtilen yakın ilişkileri kurmak üzere hangi sosyal grubu/grupları tercih edeceğinizi “X” koyarak belirtiniz.”
Yukarıda örneği yer alan araştırmada hangi ölçek kullanılmıştır?

Bogardus Toplumsal Mesafe Ölçeği

Likert ölçeği

Thurstone ölçeği

Duygusal anlam ölçeği

Guttman ölçeği

Açıklama:

, Bogardus’un Toplumsal Mesafe Ölçeği daha çok toplumsal sınıflara, değerlere veya etnik gruplara özgü tutumların ölçümünde kullanılmaktadır. Bireylerin bir ulusa veya etnik gruba ilişkin sosyal mesafesi ölçülmeye çalışılır

Doğru Cevap: A

Soru 72

I. Duygu unsuru
II. Biliş unsuru
III. Davranış niyeti
Kişinin herhangi bir şey hakkında neyin doğru olduğuna ilişkin inanışı yukarıdaki tutum unsurlarından hangisiyle ifade edilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Biliş unsuru: Kişinin herhangi bir şey hakkında neyin doğru olduğuna ilişkin inanışıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

I. Duygu II. Biliş III. Davranış niyeti Yukarıdakilerden hangisi tutumun bileşenlerini oluşturan ABC modelidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 74

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar aşağıdaki hangi araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir?

Thurstone

Osgood

Bogardus

Guttman

Likert

Açıklama:

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar Thurstone tarafından gerçekleştirilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 75

Herhangi bir tutum objesine ilişkin birbirine zıt sıfat çiftleri ve bu sıfat çiftleri arasında 5’li veya 7’li aralıklar kullanılarak oluşturulan ölçek aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood’un Duygusal anlam ölçeği

Bogardus Toplumsal Mesafe Ölçeği

Likert ölçeği

Thurstone ölçeği

Guttman ölçeği

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 76

Her tür tutum objesi için kullanılmakla birlikte özellikle pazarlama alanında bir markaya veya ürüne yönelik tutumların ölçümünde de sıklıkla uygulanan ölçek aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood’un Duygusal anlam ölçeği

Bogardus Toplumsal Mesafe Ölçeği

Likert ölçeği

Thurstone ölçeği

Guttman ölçeği

Açıklama:

Tutum ölçümlerinde kullanılan bir diğer ölçek tipi Osgood’un duygusal anlam veya anlamsal ayrım ölçeğidir. Herhangi bir tutum objesine ilişkin birbirine zıt sıfat çiftleri ve bu sıfat çiftleri arasında 5’li veya 7’li aralıklar kullanılarak oluşturulan bir ölçektir. Araştırmacılar her tür tutum objesi için bu ölçeği kullanabildikleri gibi, pazarlama alanında bir markaya veya ürüne yönelik tutumların ölçümünde de sıklıkla uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi dolaylı tutum ölçümünde kullanılır?

Gözlem

Duygusal anlam ölçeği

Toplumsal mesafe ölçeği

Likert

Thurstone

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 78

I. Belirli gruplara ve bu gruplara dahil olan bireylere ilişkin genellemelerdir
II. Bireylerin sosyal olguları anlamlandırmasına yardımcı olur
III. Negatif duygu, ve düşüncelerdir
Kalıpyargılar ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 79

Otoriter kişilik kuramı aşağıdaki araştırmacılardan hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Adorno

Gramsci

Dahrendorf

Foucault

Nietzsche

Açıklama:

Adorno vd. (1950) tarafından geliştirilen bir diğer kuram ise otoriter kişilik kuramıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Duygu
Biliş
Yargı
Davranış niyeti
İnanç

Yukarıda verilen öncüllerden hangileri tutumları anlamak üzere geliştirilmiş ABC modelinin ögeleridir?

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

II, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 81

Kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarına ne denir?

Değer

İnanç

Tutum

Duygu

Biliş

Açıklama:

Değerler, kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına
ilişkin inanışlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Tutumların oluşumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Tutumlar aile içerisinde oluşabilir.

Tutumlar kişinin kendi deneyimlerinden oluşabilir.

Tutumlar doğuştan oluşabilir.

Tutumlar arkadaş grupları içerisinde oluşabilir.

Tutumlar okulda oluşabilir.

Açıklama:

Tutumlar sosyal öğrenme ile oluşur. Toplum, aile , okul, arkadaş çevresi vb. ortamlarda ve kişisel deneyimlere dayalı olarak gelişir. Doğuştan oluşmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi dolaylı tutum ölçümünde yer alan bir unsurdur?

İfadeler/sorular

İfadelerin/soruların sırası

Sunulan cevap seçenekleri

Cevap seçeneklerinin yapısı

Gözlenen davranışın tutuma ilişkin bilgi sunabilmesi

Açıklama:

Doğrudan tutum ölçümlerinde bireylere yöneltilen ifadeler/sorular, ifadelerin/soruların sırası, sunulan cevap seçenekleri (ölçekler) ve yapısı büyük önem taşımaktadır. Dolaylı tutum ölçümünde ise davranışların gözlenmesi söz konusudur. Gözlenen davranışın gerçekten araştırılan tutuma ilişkin bilgi sunabildiğinden emin olunması gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olmasına ne denir?

Dilemma

İkilem

Çift tutum modeli

Bilişsel karmaşa

Davranış niyeti

Açıklama:

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması durumunda kişide bilişsel karmaşa ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi tutum ile davranışların farklılık göstermesinin sebeplerinden değildir?

Tutumun spesifik olması

Tutumun aynı objeye karşı farklı olabilmesi

Tutumun kişisel çıkarlarla ilintili olması

Tutumun kişilik faktörlerine bağlı olması

Tutumun sosyal ortama bağlı olması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 86

Kalıpyargılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kalıpyargı belirli gruplara ve bu gruplara dâhil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder.

Kalıpyargılar mevcut durumu muhafaza etmeye ve haklı çıkarmaya hizmet edebilir.

Kalıpyargılar asla değişmez.

Bireylerin sosyal olguları anlamlandırmasına yardımcı olur.

Kalıpyargılar, bireylerin zihinlerinde özet bilgiler sunarak, bireyin karmaşık çevresini algılanmasında daha az zaman ve çaba sarf etmesini sağlamaktadır.

Açıklama:

Kalıpyargılar durağan olmayıp, zaman içerisinde değişen yaşam düzeni ve sosyal yapılar sayesinde ufak farklılıklar gösterebilmektedirler. Ne var ki bu yargıların oluşması ve aktarılması uzun yıllar aldığı gibi, değişmesi ve bu değişikliklerin benimsenmesi de uzun süreler gerektirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Sınıflama (kategorizasyon) süreci sonucu oluşan inançlara ne denir?

Önyargı

Değer

Kalıpyargı

Tutum

Duygu

Açıklama:

Kalıpyargılar sınıflama (kategorizasyon) süreci sonucu oluşan inançlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumsuz yargılar neticesinde ortaya çıkan duruma ne denir?

Kalıpyargı avantajı

Kalıpyargı tehdidi

Günah keçisi kuramı

Ön yargı

Ayrımcılık

Açıklama:

Kalıpyargı tehdidi; bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumsuz yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Ezilmiş ve hayal kırıklığına uğratılmış olduğunu düşünen bireylerin, içinde bulundukları sosyal grup dışındaki gruplara agresif ve olumsuz tutumlar sergilemesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?

Kalıpyargı avantajı

Ayrımcılık

Ön yargı

Günah keçisi kuramı

Otoriter kişilik kuramı

Açıklama:

Dollard vd. (1939) tarafından geliştirilen günah keçisi kuramına göre, ezilmiş, hayal kırıklığına uğratılmış diğer bir deyişle günah keçisi ilan edildiğini düşünen bireyler, içinde bulundukları sosyal grup dışındaki gruplara agresif ve olumsuz tutumlar beslerler. Bu kurama göre, ön yargılar, hayal kırıklığı, ezilmişlik - agresiflik ilişkisi sonucu oluşan tutumlardır.

Doğru Cevap: D

Davranış Bilimleri II - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler