Davranış Bilimleri I - Havacılık Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Mills'e göre bireyin içinde bulunduğu sosyal ortamın bireyi nasıl etkilediğini ve bu etkileşim sürecini incelemek aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Sosyolojik bilinçlenme

Felsefi analiz

Bilimsel araştırma

Kimlik gelişimi

Eleştirel düşünce

Açıklama:

Mills'e göre sosyolojik bilinçlenme bireyin içinde bulunduğu sosyal ortamın bireyi nasıl etkilediğini ve bu etkileşim sürecini incelemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

İnsanların kendi yaşantıları hakkında sorumluluk almalarında, toplumdaki durumlarının farkında olmalarında ve bir güç yaratmalarında sosyolojinin yardımcı olduğunu Sosyolojiye Davet adlı kitabında vurgulayan yazar kimdir?

Mills

Berger

Weber

Marx

Saint-Simon

Açıklama:

“Sosyolojiye Davet” (1963) adlı kitabında Peter Berger insanların kendi yaşantıları hakkında sorumluluk almalarında, toplumdaki durumlarının farkında olmalarında ve bir güç yaratmalarında sosyolojinin yardımcı olduğunu ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

İnsanların birbirleriyle kurmuş oldukları ilişkiler ve kalıplar tarafından tayin edilen ve toplumun bir çerçevesi niteliğindeki olgu hangisidir?

Değişim

Toplumsal statü

Toplumsal yapı

Aile kurumu

Toplumsal uyum

Açıklama:

Toplumsal yapı toplumun bir çerçevesidir ve bu çerçeve bizler doğmadan önce, insanların birbirleriyle kurmuş oldukları ilişkiler ve kalıplar tarafından tayin edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

''Orta Çağda ve geleneksel toplumlarda edinilmiş statüler önemliyken günümüzde ........ statüler önem kazanmaktadır.'' ifadesindeki boşluğa hangi sözcük gelmelidir?

Olumlu

Bireysel

Psikolojik

Kazanılmış

Verili

Açıklama:

Orta Çağda ve geleneksel toplumlarda edinilmiş statüler önemliyken günümüzde kazanılmış statüler önem kazanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Orta Afrika’da yaşayan pigmeler ve Avusturalya’da yaşayan Aborijinler hangi toplum türüne örnek olarak verilebilir?

Endüstri

Endüstri sonrası

Tarım

İlkel tarım

Avcılık toplayıcılık

Açıklama:

Avcılık ve toplayıcılık toplumları insanlık tarihinde ilk öne çıkan toplum biçimidir. 20. yy. sonunda
artık bu toplumlar ortadan kalkmışlardır. Orta Afrika’da yaşayan pigmeler ve Avusturalya’da yaşayan Aborijinler buna örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

İleri teknoloji; tüketimin aşırı yükselişi; Medya imaji; kültürler arası integrasyon gibi temel karakteristikleri olan toplum türü hangisidir?

Postmodern/ Bilgi toplumu

Avcı toplayıcı toplum

Tarım toplumu

Endütriyel toplum

İlkel tarım

Açıklama:

1970’lerden sonraki Post Modern veya Bilgi Toplumunun temel karakteristikleri İleri teknoloji; tüketimin aşırı yükselişi; Medya imaji; kültürler arası ve integrasyondur.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi sosyoloji biliminin konuları arasında yer almaz?

Çalışma yaşamı

Yoksulluk

Şiddet

Aile hayatındaki değişimler

Tarihi yapıların onarımı

Açıklama:

Neden Sosyoloji Çalışmalıyız?
Tarihi yapıların onarımı

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Endüstri öncesi toplumlarından biri değildir?

Avcı-toplayıcı toplumlar

Çobanlıkla geçinen toplumlar

İlkel tarım toplulukları

Tarım toplumları

Teknolojik toplumlar

Açıklama:

Toplum türleri
Teknolojik toplumlar

Doğru Cevap: E

Soru 9

Mekanik güce dayalı, enerji kaynaklarıyla ekonomiye dayalı yaşam ve eğitimin ortaya çıktığı sosyo kültürel evrim süreci aşağı hangi zaman dilimidir?

1400-1600

1660-1750

1760-1850

1960 lar ve sonrası

1970 ler ve günümüz

Açıklama:

Toplum türleri
1760-1850

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi sosyologların kullandıkları bilimsel yöntem ve aşamalardan biri değildir?

Araştırılması gereken sorunun ortaya koyup tanımlamak

Konu ile ilgili literatür taraması yapmak

Hipotezleri formüle etmek

Uygun araştırma tekniği ile veri toplamak

Ortaya konulan sonuca göre kanun önermek

Açıklama:

Bilimsel yöntem ve aşamaları
Ortaya konulan sonuca göre kanun önermek

Doğru Cevap: E

Soru 11

Endüstriyel toplumlar ilk olarak aşağıdaki hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

İngiltere

Fransa

Almanya

İtalya

İsviçre

Açıklama:

Toplum türleri
İngiltere

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi edinilmiş statülerden biri değildir?

Irk

Cinsiyet

Yaş

Göz rengi

Eczacılık mesleği

Açıklama:

Statü
Eczacılık mesleği

Doğru Cevap: E

Soru 13

Toplum içinde yaşayan bireylerin öğrendikleri ve paylaştıkları her şey veya miras ne olarak tanımlanmaktadır?

Kültür

İnanç

Davranış

Toplumsal sınıf

Statü

Açıklama:

Sosyoloji nedir?
Kültür

Doğru Cevap: A

Soru 14

Fransız sosyolog Durkheim toplumu aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlamıştır?

Toplum yaşayan bir organizma gibidir, birey-toplum ve kurumlar arasındaki ilişkilerin bütünüdür.

Toplum ortak bir toprak parçasında yaşayan insanların oluşturdukları bir bütündür.

Norm, değer, gelenek, inanç ve dil toplumu tanımlar.

Ortak kültür ve yaşam biçimine sahip olan oluşturdukları bütüne toplum denir.

Toplum insanların bireysel davranışlarından ortaya çıkan yaşam biçimidir.

Açıklama:

Toplum nedir?
Toplum yaşayan bir organizma gibidir, birey-toplum ve kurumlar arasındaki ilişkilerin bütünüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 15

“Geleceğin Türk toplumu hakkında ne düşünüyorsunuz? “ gibi sadece soru cümlesinden oluşan sorular nasıl adlandırılır?

Çoktan seçmeli soru

Açık uçlu soru

Mülakat sorusu

Deney sorusu

Kontrol sorusu

Açıklama:

Sosyolojinin Araştırma Yöntem ve Teknikleri, Görüşme
Açık uçlu soru

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma tekniklerinden biri değildir?

Derinlemesine görüşme

Yaşam öyküsü

Döküman incelemesi

Vaka incelemesi

İkonografik tahlil

Açıklama:

Araştırma etiği
İkonografik tahlil

Doğru Cevap: E

Soru 17

Bilimsel yöntemin ilk basamağında hangisi yer alır?

Hipotezleri formüle etmek

Literatürü taramak

Veri toplamak

Sonuçlara ulaşmak

Araştırılacak sorunu ortaya koyup tanımlamak

Açıklama:

Sosyologlar ve diğer araştırmacılar araştırmalarında birbirine bağlı olarak gelişen beş basamaklı
bir bilimsel yöntem sürecinden geçerek sonuca ulaşırlar. Bunlar:
i. Araştırılması gereken sorunu ortaya koyup tanımlamak,
ii. Konu ile ilgili daha önceki bilgileri araştırıp toplamak, yani literatür taraması yapmak,
iii. Hipotezleri formüle etmek, iv. Uygun bir araştırma tekniği ile veri toplamak ve verilerin analizini yapmak,
v. Hipotezle ilgili sonuçlara ulaşmak ve geliştirmektir

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma teknikleri arasında yer almaz?

Deney

Derinlemesine görüşme

Yaşam öyküsü

Doküman inceleme

Vaka incelemesi

Açıklama:

Deney, nicel yöntemler arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Genellikle olayların özelliklerinin, sıklık derecelerinin sayılmasına, kısaca durum saptanmasına yönelik araştırmalar hangi tür araştırmalardır?

Açıklayıcı araştırmalar

Betimsel araştırmalar

Deneysel araştırmalar

Nicel araştırmalar

Sosyolojik araştırmalar

Açıklama:

Betimsel araştırmalar genellikle olayların özelliklerinin, sıklık derecelerinin sayılmasına, kısaca
durum saptanmasına yönelik araştırmalardır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Standart bir tekniğe dayanmayan yinelenmesi ancak rastlantılara bağlı olan bir gözlem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Taraflı gözlem

Belge inceleme

Literatür taraması

Denetimli gözlem

Denetimsiz gözlem

Açıklama:

Denetimsiz gözlem ise standart bir tekniğe dayanmayan yinelenmesi ancak rastlantılara bağlı olan bir gözlemdir. Bu da katılımlı ve katılımsız olmak üzere ikiye ayrılır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Bir toplum içinde yaşayan insanların öğrendikleri ve paylaştıkları değer, inanç, gelenek ve göreneklere ne ad verilir?

Anlayış

Kurallar

Kültür

Yasalar

İnsan ilişkileri

Açıklama:

Toplumun içinde yaşayan insanlar ortak inanç, ideal ve gelenekleri paylaşarak kültür yaratırlar. Bir toplumdan söz ettiğimiz zaman genellikle aklımıza ilk gelen şeylerden biri kültürdür. Sosyologlar bir toplum içinde yaşayan insanların öğrendikleri ve paylaştıkları değer, inanç, gelenek ve görenekleri kültür olarak tanımlarlar.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Sosyolojinin temel amacı nedir?

Eğitim sorunlarına ilişkin açıklamalar getirme

Küreselleşme olgusunu açıklama

Nüfus hareketlerini şematik açıklama

İşsizlik sorunlarını açıklama

Toplumsal değişmelerin nedenini açıklama

Açıklama:

Sosyolojinin çevremizde yer alan önemli değişmelerin üzerimizdeki etkilerini anlamamızda da bir gücü vardır. Örneğin hızla değişen teknolojileri, yükselen küreselleşmeyi, artan nüfus ve kadınların toplum içinde farklılaşan rollerini anlamamızda katkıları vardır. Bu değişmeler yaşamımızı nasıl etkiliyor? Gelişmiş ülkelerdeki teknolojilerin gelişmekte olan ülkelere kaymasıyla binlerce işçinin gelişmekte olan ülkelere doğru gittiğini, bunun da bu ülkelerde ciddi işsizlik sorununa yol açtığını sosyolojik analizle inceleyebiliyoruz. İstanbul’da yaşayan bir çiftin birbirleriyle ilişkilerinin Hakkari’de veya Çin’de yaşayan bir çiftten neden farklı olabileceğini araştırabiliyoruz. Bütün bunlar bizlere rehberlik eden sosyolojik nitelikli sorulardır. Sosyoloji yukarıda bir kısmına değinilen toplumsal değişmelerin neden ve sonuçlarını açıklamaya çalışır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Bir bireyin cep telefonu kullanmaya karşı olmasına rağmen en modern cep telefonunu kullanması sosyolojik olarak nasıl açıklanabilir?

İkircikli davranış olarak

Sağlıklı bir iletişimin gücü olarak

Reklamın etkili bir gücü olarak

Sosyolojik düşüncenin bir göstergesi olarak

Kendine hak, başkalarına yakışmayan bir davranış olarak

Açıklama:

Toplum devamlı bir değişim sürecini yaşarken aynı zamanda bir istikrar ve düzen içinde de bulunur. Toplum içinde yaşayan insanlar genelde insan davranışları konusunda alışmış oldukları belirli kurallara uyarak yaşamlarını sürdürürler ve biz, belirli durumlar altında insanların ne tür davranışlar gösterebileceğini aşağı yukarı kestirebiliriz Toplum bir yandan sürekli olarak değişirken bir yandan da düzenli kalmaya, değişmemeye çalışır. Örneğin, bir yandan cep telefonlarındaki hızlı değişme temposundan, elektronik ve teknoloji kirliliğinden söz ederken bir yandan da bu teknolojileri kullanmaya hatta yenileriyle değiştirmeye, bunların insanlara birçok kolaylık sağlaması nedeniyle devam ediyoruz. Toplum da aynı şekilde bir yandan belirli davranış kalıplarına bağlı kalmaya ve onları korumaya çalışırken diğer yandan da değişmenin önüne geçilemez oluşuyla yeni durumlara uyum sağlamaya çalışmaktadır. Bu iki olgu sosyolojik düşüncenin bir göstergesi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Sosyal hayal gücü kavramını ilk defa kim kullanmıştır?

William Ogburn

C.Wright Mills

Ziya Gökalp

Bertnard Russell

Jim Henderson

Açıklama:

Sosyologlar sosyal davranışı anlayabilmek için düzenli olmayan yaratıcı bir düşünce üzerinde odaklanır ve ona bağlı kalırlar. C.Wright Mills, bu düşünceye sosyolojik hayal gücü (imgelem) veya sosyolojik düşünce der. Sosyolojik düşünmek bugüne kadar tartışmasız kabul edilen inançları eleştirme, kesin olduğu kabul edilen görüşleri çözümleme ve sorgulama alışkanlığı kazanmaktır. Bu düşünce, birey ile içinde yaşadığı toplum arasındaki ilişkilerin farkında olunmasını içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Disiplinler arası çalışmaların artmasının en önemli nedeni nedir?

Aşırı uzmanlaşmanın giderek azalması

Bazı bilim dallarının olayları açıklamakta yetersiz kalması

Bilimsel yöntemlerin kontrol edilme anlayışları

Toplumsal olaylara ilişki verilerin azlığı

Bilim insanlarının oto-kontrol anlayışı

Açıklama:

Günümüzde sosyal bilimlerdeki aşırı uzmanlaşmanın giderek azalmakta oluşu, disiplinlerarası çalışmaların önemini arttırmaktadır. Böylece, farklı disiplinlerin güçlü yönlerinden faydalanılarak, sosyal olgular ve toplumsal olaylar daha sağlıklı ve objektif bir biçimde incelenebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

İnsanların kendine özgü gelirleri, yaşam biçimleri, yerleşim yerleri, eğitim düzeyi vb durumlar aşağıdaki hangi kavramla ifade edilmektedir?

Kazanılmış Statü
r

Aidiyet Grupları

Toplumsal Sınıf

Paylaşılan Roller

Kültür

Açıklama:

İnsanların bir toplum içerisinde bulundukları yer ve mevki de çok önemlidir. Çünkü her toplumsal sınıf kendine özgü gelir, yaşam biçimi, yerleşim yeri, eğitim düzeyi ile belirginleşir. Günümüzde kalabalık insan grupları, sahip oldukları benzer gelir düzeyi, eğitim, yaptığı işin niteliği ile ilgili olarak karşılaştırılabilir saygınlık ölçüleriyle kendilerini sınıf olarak tanımlamaktadırlar. İçinde bulunduğumuz sınıfsal yapı sadece davranış kalıplarımızı değil, fikir ve düşüncelerimizi de etkiler. Hangi sınıfın bir üyesi olarak kendimizi görüyorsak o sınıfa ait düşünce, giyim, kuşam, nezaket, okuma yazma alışkanlığı, meslek seçimi hatta politik tutumlara sahip olup bunlara özgü davranışlar geliştirmekteyiz.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Bir araştırmacının bir gruba uyguladığı anketleri hiçbir koşul, ortam sayı, özellik değişmeden aynı gruba 10 gün sonra uygulayarak elde ettiği verilerde bir değişme OLMAMASI ölçmenin hangi kavramıyla ilgilidir?

Puanlanabilirlik

Güvenirlik

Kolaylık

Kullanışlılık

Geçerlik

Açıklama:

Veri toplanması aşamasında bir diğer önemli konu verilerin güvenirliği ve geçerliliğidir. Güvenirlik, araştırmanın farklı uygulamalarda kararlı ve benzer sonuçlar elde etme yeteneğidir. Yani, bir şehirde yapılan bir araştırma insanların tacize uğrama oranlarını % 1, bir başka araştırma % 10 olarak gösteriyorsa bu araştırma güvenilir değildir. Araştırmalar arasında tutarsızlık var demektir. Tutarsız tanımlamalar veya yanlış örneklem seçimi araştırmanın güvenirliliğini etkileyebilir. Geçerlilik ise ölçme aracının ölçmek istediğini doğru olarak ölçmesi ve konusuna uygun olmasıdır. Örneğin metre uzunluğu ölçmek için geçerlidir ancak zamanı ölçmek için geçerli bir araç değildir. Burada önemli olan hiç kimsenin neyin nasıl ölçüldüğü konusunda hiçbir şüphesinin olmaması ve konudaki yeterliliğimizdir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma tekniklerinden birisidir?

Gözlem

Deney Tekniği

Anket

Yaşam öyküsü

Saha araştırması

Açıklama:

Sosyologlar araştırmalarında nicel ve nitel teknikler kullanarak sürdürürler. Nicel araştırma teknikleri arasında;

Gözlem,
Saha araştırması,
Anket,
Görüşme ve
Deney tekniği

yer alırken, nitel araştırma teknikleri arasında;

Derinlemesine görüşme,
Yaşam öyküsü,
Doküman incelemesi,
Vaka incelemesi veya çalışması gibi teknikler yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Bir örneklemle yapılan, standart bir veri toplama aracı kullanılan ve verilerin sistemli bir biçimde toplanması gerekli olan araştırma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşam öyküsü

Gözlem

Anket

Deney Tekniği

Saha araştırması

Açıklama:

Saha Araştırması (Survey) : Yaşamımız boyunca hepimiz bir veya birkaç kere saha araştırmasına dâhil olup sorulan sorulara cevaplar vermişizdir. Ne tür bir tıraş kremi kullandığımızdan, kime neden oy vereceğimize veya en çok beğendiğiniz TV dizisinin hangisi olduğuna kadar birçok soruyu cevaplamışızdır. Bir araştırmanın saha araştırması niteliğini kazanması için bir örnekleme yapılması, standart bir veri toplama aracı kullanılması (soru kâğıdı gözlem ya da görüşme çizelgesi) ve verilerin sistemli bir biçimde toplanması gereklidir. Saha araştırması, görüşme veya anket tekniği ya da bu iki tekniğin birlikte kullanılması ile yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Araştırmaya katılan bireylerin izinleri olmadan bilgi toplanması ve toplanan bilgilerin yayınlanması aşağıdaki hangi kavramla ilişkilidir?

Vaka incelemesi

Derinlemesine gözlem

Araştırma Etiği

Doküman İnceleme

Yaşam öyküsü

Açıklama:

Etik standartlar hemen her araştırmacı tarafından gayet açık olarak belirlenmiştir. Sosyologlar bu kriterleri çok ciddiye alarak uymak zorundadırlar. Çünkü araştırmacılar birlikte çalıştıkları ve bilgi aldıkları insanları korumak ve onların hak ve sorumluluklarına saygı göstermek durumundadırlar.
Amerikan Sosyoloji Derneği (ASA) bu etik kuralları önce 1971 yılında, daha sonra ise 1997 yılında tekrar gözden geçirerek yayınlamıştır. Bu temel prensiplerin neler olduğu aşağıda belirtilmektedir:

Araştırmanın objektifliğini ve bütünlüğünü korumak,
Araştırılan veya incelenen objenin saygınlığını ve öznelliğini (privacy) korumak,
İncelenen bireyi tehlikelere karşı korumak,
Konunun ve incelenen bireyin sırlarına ve mahremiyetine saygı göstermek, saklamak,
Araştırmaya katılan bireylerin izinlerini veya onaylarını almadan onlardan bilgi toplamamak ve yayımlamamak,
Araştırmaya katılan ve yardım eden diğer araştırmacıların katkılarını kabul etmek, açıklamak ve onlara saygılı olmak,
Her türlü finansal desteği açıklamaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumun kültürünü oluşturan özelliklerden biri değilidir?

Norm

Gelenek

İnanç

Dil

Eğitim

Açıklama:

Bir toplumun kültürü oluşturan ortak özellikler; norm, değer, gelenek, inanç ve dil olarak sıralanır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapıyı oluşturan parçalardan biridir?

Toplumsal sınıf

Okur yazarlık oranı

Kişi başına düşen milli gelir düzeyi

Toplumsal yaşam biçimi

Nüfus oranı

Açıklama:

Toplumsal yapıyı oluşturan parçalar kültür, toplumsal sınıf, statü, rol, grup ve toplumsal kurumlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Endüstriyel toplum yapısı ilk olarak hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

Fransa

İsveç

İngiltere

İsviçre

Almanya

Açıklama:

Endüstriyel Toplumlar ilk olarak İngiltere’de 1760-1830 yılları arasında yaşanan endüstriyel devrimin sonucunda, insan emeğinin yerini mekanik güce bıraktığı bir sürecin ardından ortaya çıkmış bir yapıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal davranışı ve insan gruplarını bilimsel
olarak inceleyen disiplindir.

Psikoloji

Sosyoloji

Antropoloji

Kültür Çalışmaları

Tarih

Açıklama:

GİRİŞ
Toplumsal davranışı ve insan gruplarını bilimsel olarak inceleyen disiplin sosyolojidir. Doğru yanıt b seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

I. Sosyoloji sosyal ilişkiler üzerinde odaklanır II. Toplumun, bireylerin tutum ve davranışları üzerindeki etkilerine odaklanır III. Toplumun oluşumu, gelişimi ve değişimi üzerinde durur IV. İnsan davranışlarını tanımlamak ve bu davranışları anlamlandırmak üzerine kuruludur
Yukarıdaki maddelerden hangileri sosyoloji için doğru ifadelerdir.

I, II

I, III

I,II,III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

SOSYOLOJİ NEDİR?
I. Sosyoloji sosyal ilişkiler üzerinde odaklanır II. Toplumun, bireylerin tutum ve davranışları üzerindeki etkilerine odaklanır III. Toplumun oluşumu, gelişimi ve değişimi üzerinde durur
Soru cümlesinde yer alan I., II., III. maddeler sorunun doğru yanıtıdır. Doğru cevap c seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdaki maddelerden hangisi bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece verilen addır.

Kültür

Sosyolojik Bilinçlenme

Yapı Kavramı

Toplumsallaşma

Toplumsal Yapı

Açıklama:

SOSYOLOJİK BAKIŞ AÇISI
Bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece toplumsallaşma denir. Doğru yanıt d seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdaki maddelerden hangisi sosyal bilimler arasında yer almaz.

Sosyoloji

Biyoloji

Antropoloji

Psikoloji

Ekonomi

Açıklama:

SOSYOLOJİNİN DİĞER SOSYAL BİLİMLERLE İLİŞKİSİ
Biyoloji sosyal Bilimler içinde yer almaz. Doğru yanıt b seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

I. İnsanların aileleri ile olan ilişkileri, II. İnsanların nerede vakit geçirdikleri III. İnsanların kullandıkları dil, IV. Kentsel suçlar
Yukarıdaki maddelerden hangileri mikrososyolojik analizler içinde yer alır?

I, II

II, III

I, III, IV

I, II, III

II, III, IV

Açıklama:

TOPLUM VE TOPLUMSAL YAPI
Soru maddesinde yer alan ilk üç madde mikrososyolojik analizler için doğru ifadelerdir. Doğru yanıt d seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

I. Fakirlik, II. İşsizlik, III. İnsanların aileleri ile olan ilişkileri IV. Evsizlik
Yukarıdaki maddelerden hangileri makro sosyolojik yaklaşım içinde yer alır?

I, II

II, III

II, III, IV

I, II, IV

I, II, III

Açıklama:

TOPLUM VE TOPLUMSAL YAPI
Soru cümlesinde yer alan I., II. ve IV. maddeler makro sosyolojik yaklaşım için doğru ifadelerdir. Doğru cevap d seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

I. Ortak bir toprak parçasına sahip olmak, II. Ortak bir kültürü paylaşmak
III. Aynı politik otoriteye uymak
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri toplum'un parçalarını oluşturur.

Yalnız I

I, II

I, III

II, III

I, II, III

Açıklama:

Toplum Nedir?
Soru cümlesinde yer alan tüm maddeler toplum'un parçalarını oluşturur. Doğru yanıt e seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Endüstri öncesi toplumlardan değildir.

Avcı ve toplayıcı toplumlar

Bilgi toplumları

Çobanlıkla geçinen toplumlar

İlkel tarım toplumları

Tarım toplumları

Açıklama:

Toplum Türleri
Bilgi toplumları Endüstri öncesi toplumlardan değildir. Doğru yanıt b seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi iş bölümü ve ihtisaslaşmanın geliştiği, yoğun bir sermaye ve teknoloji kullanımının görüldüğü toplum türüdür.

Endüstriyel Toplumlar

Endüstri Sonrası Toplumlar

Bilgi Toplumları

Endüstri Öncesi Toplumlar

Tarım Toplumları

Açıklama:

Toplum Türleri
İş bölümü ve ihtisaslaşma, yoğun bir sermaye ve teknoloji kullanımı Endüstriyel Toplumlarda görülür. Doğru yanıt a seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yöntemleri arasında yer alan veri toplama tekniğidir?

Derinlemesine görüşme

Saha araştırması

Döküman incelemesi

Yaşam öyküsü

Vaka incelemesi

Açıklama:

Gözlem, saha araştırması, anket, görüşme ve deney tekniği nicel araştırma yöntemleriyle veri toplama/bilgi toplama teknikleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma teknikleri arasında yer alan veri toplama tekniği değildir?

Derinlemesine görüşme

Yaşam öyküsü

Döküman incelemesi

Saha araştırması

Vaka incelemesi

Açıklama:

Nitel araştırma teknikleri arasında derinlemesine görüşme, yaşam öyküsü, doküman
incelemesi ve vaka incelemesi yer alır. Saha araştırması nicel araştırma teknikleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Bir ölçme aracının ayrı ayrı ölçümlerde kararlı ve benzer sonuçlar elde etmesi aşağıdaki hangi terimi tanımlar?

Güvenirlik

Analiz

Geçerlilik

Hipotez

Değerlendirme

Açıklama:

Güvenirlik, bir ölçme aracının ayrı ayrı ölçümlerde kararlı ve benzer sonuçlar elde etme yeteneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Sosyolojide bağımsız değişkenin, bağımlı değişken üzerindeki etkisini araştıran araştırma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Görüşme

Deney tekniği

Saha araştırması

Döküman incelemesi

Vaka incelemesi

Açıklama:

Nicel araştırma teknikleri arasında yer alan deney tekniği bağımsız değişkenin, bağımlı değişken üzerindeki etkisini araştırır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Araştırmacının incelemek istediği konunun veya bireyin sırlarına ve mahremiyetine saygı göstermesi ve saklaması aşağıdaki hangi terimin karşılığıdır?

Araştırma ilkeleri

Araştırma Yanlılığı

Araştırma Etiği

Araştırma Güvenirliği

Araştırma Kuralları

Açıklama:

Konunun ve incelenen bireyin sırlarına ve mahremiyetine saygı göstermek, saklamak, araştırma etiğini tanımlayan maddelerden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Döküman incelemesi yapan bir araştırmacı aşağıdaki hangi bilgi toplama tekniğini kullanmamalıdır?

E-postaların incelenmesi

İlgili fotoğrafların incelenmesi

Mülakat verilerinin incelenmesi

Günlük davranış örüntülerinin incelenmesi

Kişisel günlüklerin incelenmesi

Açıklama:

Döküman incelemesi, insanların belirli olaylar hakkında duygularını yansıttığı kişisel günlükleri, mektupları, mülakat verileri, videoları, fotoğrafları, gazete kupürleri ve e-postalarının doküman olarak ele alınıp incelenmesi ve çözümleme teknikleriyle kullanılmasıdır

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin çalışma konularından biri değildir?

Ekonomik gelişim sonucu bilişim sektöründeki değişimin incelenmesi

Kent merkezlerinideki değişimin insan yaşamına etkisinin incelenmesi

Terörün dünyayı tehdit eden bir tehlike olarak incelenmesi

Teknolojik gelişimlerin çalışma yaşamına etkisinin incelenmesi

Küresel ısınmanın iklim değişimine etkisinin incelenmesi

Açıklama:

Küresel ısınmanın iklim değişimine etkisinin incelenmesi fen ve doğa olaylarını inceleyen bilim dallarının çalışma alanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Toplumsal davranışın ve insan gruplarının bilimsel olarak incelenmesine ne denir?

Sosyoloji

Sosyolojik bilinçlenme

Toplumsal davranış

Toplumsal kurumlar

Kültür

Açıklama:

Sosyoloji en basit tanımıyla toplumsal davranışın ve insan gruplarının bilimsel olarak incelenmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Bireyin içinde bulunduğu sosyal ortamın bireyi nasıl etkilediğini ve bu etkileşim sürecinin incelenmesine ne denir?

Sosyolojik düşünme

Sosyoloji disiplini

Sosyolojik bilinçlenme

Kültür

Sosyoloji

Açıklama:

Sosyolojik bilinçlenme bireyin içinde bulunduğu sosyal ortamın bireyi nasıl etkilediğini ve bu etkileşim sürecini incelemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece ne denir?

Sosyolojik bilinçlenme

Toplumsallaşma

Kültür

Sosyoloji

Davranış

Açıklama:

Bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece toplumsallaşma diyoruz.

Doğru Cevap: B

Soru 53

İnsan eylemlerinin geniş çaplı oluşumların karşılıklı bağımlılık ilişkisi içinde meydana geldiğini kabul etmesine ne denir?

Bilim

Sosyolojinin belirleyici özelliği

Toplumsallaşma

Kültür

Sosyolojik bilinçlenme

Açıklama:

Sosyolojinin belirleyici özelliği, insan eylemlerinin geniş çaplı oluşumların karşılıklı bağımlılık ilişkisi içinde meydana geldiğini kabul etmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

İnsanların bir toplum içinde varolmalarını sağlayan birbirleriyle her tür ve biçimde kurmuş oldukları ilişkilerin bütününe ne denir?

Toplum

Bilim

Sosyoloji

Toplumsallaşma

Kültür

Açıklama:

İnsanların bir toplum içinde varolmalarını sağlayan birbirleriyle her tür ve biçimde kurmuş oldukları ilişkilerin bütünü toplumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Toplumsallaşma sürecinde öğrendiğimiz ve paylaştığımız her şeye ne denir?

Sosyoloji

Bilim

Toplum

Kültür

Toplumsal Yapı

Açıklama:

Kültür toplumsallaşma sürecinde öğrendiğimiz ve paylaştığımız her şeydir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

İnsanların toplumsal ve ekonomik pozisyonlarına göre ister bu pozisyonun bilincinde olsun ister olmasın bölünmeleri durumuna ne denir?

Toplumsal yapı

Toplumsal sınıf

Kültür

Toplum

Sosyolojinin belirleyici özelliği

Açıklama:

Toplumsal sınıf insanların toplumsal ve ekonomik pozisyonlarına göre ister bu pozisyonun bilincinde olsun ister olmasın bölünmeleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Bireyler toplum içindeki statülerini kaç şekilde elde ederler?

Açıklama:

Bireyler toplum içindeki statülerini iki şekilde elde ederler. Bunlar; • Edinilmiş ve • Kazanılmış statülerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

“Nasıl” sorusuna cevap veren ve bir amaca göre hazırlanmış araştırma planına ne denir?

Yöntem

Konu

Hipotez

Liteatür taraması

Sorunu tanımlama

Açıklama:

Yöntem “nasıl” sorusuna cevap verir ve bir amaca göre hazırlanmış araştırma planıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi sosyal bilimlerden birisi değildir?

Sosyoloji

Antropoloji

Ekonomi

Tarih

Biyoloji

Açıklama:

Bilimler doğa bilimleri ve sosyal bilimler şeklinde ikiye ayrılır. Doğa bilimleri fiziki olayların doğası, etkileşimi ve değişimi üzerinde dururlar. Biyoloji, kimya, astronomi, jeoloji ve fizik doğa bilimleridir. Sosyal bilimler ise insan ve toplumların farklı yönlerini ele alır, insan ilişkilerinin etkileşim ve değişimini inceler. Bunlar arasında sosyoloji, antropoloji, ekonomi, tarih, psikoloji ve politik bilimler yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojik analizlerin en temel analizlerinden birisidir?

Jeolojik sosyolojik analizler

Biyolojik sosyolojik analizler

Evrimsel sosyolojik analizler

Makro sosyolojik analizler

Ekonomik sosyolojik analizler

Açıklama:

Sosyolojik analizlerin iki boyutu vardır. Bunlar makro ve mikro sosyolojik yaklaşımlar veya analizlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Toplumsal sorunlar, fakirlik ve işsizlik gibi toplumsal etkileşimin daha geniş ve karmaşık
olan parçalarının incelendiği analize ne ad verilir?

Mikro sosyolojik analiz

Makro sosyolojik analiz

Organize sosyolojik analiz

Yapısal sosyolojik analiz

İlişkili sosyolojik analiz

Açıklama:

Makro sosyolojik analizler ise geniş açılı merceklere benzer. Burada, gözlemlenen toplumun kendisi, nasıl organize olduğu ve nasıl değiştiğidir. Bu tür analizlerde toplumsal etkileşimin daha geniş ve karmaşık olan parçaları incelenir. Örneğin, toplumsal sorunlar, fakirlik, işsizlik, evsizlik, kentsel suçlar ve aile içi şiddet gibi

Doğru Cevap: B

Soru 62

Toplumu sadece parçaların toplamı değil aksine yaşayan bir organizma olarak gören sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Simon

Durkheim

Bacon

Mills

Spencer

Açıklama:

Ünlü Fransız sosyolog Durkheim’in de belirttiği gibi toplum sadece parçaların toplamı değildir. Durkheim toplumu yaşayan bir organizma olarak görür.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi toplumu oluşturan parçalardan birisi değildir?

Ortak toprak parçasına sahip olmak

Belirli bir idare biçimini benimseyip ona uymak

Ortak bir kültüre sahip olmak

Ortak bir yaşam biçimine sahip olmak

Ortak bir bir ekonomik gelire sahip olmak

Açıklama:

Toplum tek başına değil kendini oluşturan parçaların
bütünüdür. O halde bu parçalar nelerdir?
Bunlardan birincisi ortak toprak parçasına sahip olmaktır.
İkincisi belirli bir idare biçimini benimseyip ona uymaktır.
Üçüncüsü ise ortak bir kültüre ya da yaşam biçimine sahip olmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Bir toplum içinde yaşayan bireylerin öğrendikleri ve paylaştıkları her şey anlamına gelen toplumsal yapının parçasına ne ad verilir?

Toplumsal Sınıf

Statü

Kültür

Grup

Rol

Açıklama:

Bir toplum içinde yaşayan bireylerin öğrendikleri ve paylaştıkları her şey kültürdür. Sosyologların kültür olarak adlandırdıkları şey, grubun kullandığı dil, değerler, inançlar, davranışlar hatta ifadelerdir. Kültür kalıpları içerisinde bütün bu öğrendiklerimiz bizim gelecekte nasıl bir insan olacağımızı belirler.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Yaşadığımız toplumda birey farklı konumların işgal edilmesi anlamına gelen toplumsal yapının parçasına ne ad verilir?

Kültür

Miras

Statü

Rol

Grup

Açıklama:

Yaşadığımız toplumda birey farklı konumları işgal eder. Bireyler zamanla çeşitli statülere sahip oldukları gibi, aynı zamanda da bu statüleri benimserler. Bireyin statüsü onun kim ve nereye uygun olduğunu ve kimlerle ilişki kuracağını belirler.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi endüstri öncesi toplumlardan birisi değildir?

Bilgi toplumları

Avcı ve toplayıcı toplumlar

Çobanlıkla geçinen toplumlar

İlkel tarım toplumları

Tarım toplumları

Açıklama:

Endüstri Öncesi Toplumlar yaşamı veya geçimleri toprağa bağlı olup toprağı sürerek veya işleyerek kullanırlar. Endüstri öncesi toplumlar:
• Avcı ve toplayıcı (Hunters and gatherers) toplumlar,
• Çobanlıkla geçinen (Pastoral) toplumlar,
• İlkel tarım toplumları (Horticultural),
• Tarım toplumlar (Agricultural) olmak üzere dörde ayrılır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Endüsrti devrimi sonrası toplumlardan olup, teknolojinin yaşamsal bir role sahip olduğu toplumsal organizasyonlara ne ad verilir?

Bilgi toplumu

Post Endüstriyel toplum

Endüstriyel toplum

Tarım toplumları

Avcı ve Toplayıcı toplum

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumlar; hizmet, bilgi ve bilimin üretimi ve dağıtımı üzerinde odaklanarak ekonomik anlamda bu sektörlere bağımlı olmuşlardır (Bell, 1973). Bu toplumlar bilgi temelli toplumlar olup teknolojinin yaşamsal bir role sahip olduğu toplumsal organizasyonlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Bir diğerini etkileyerek esas neden olan veya etkileyen değişkene ne ad verilir?

Nicel değişken

Nitel değişken

Analitik değişken

Bağımsız değişken

Bağımlı değişken

Açıklama:

Bağımsız değişken bir diğerini etkileyerek esas neden olan veya etkileyen değişken demektir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Eğitim
Sağlık
Siyaset
Din

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri toplumsal yaşamı biçimlendiren kurumlardandır?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Şıklarda verilenlerin tamamı toplumsal yaşamı biçimlendiren kurumlardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece ne ad verilir?

Uzlaşma

Toplumsallaşma

Homojenleşme

Olgunlaşma

Dayanışma

Açıklama:

Bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece Toplumsallaşma adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Norm
Değer
Gelenek
Dil

Kültürü oluşturan parçalardan olan ve yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri toplumun en önemli ortak özellikleridir?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Kültürü oluşturan parçalar olan norm, değer, gelenek ve dil toplumun en önemli ortak özellikleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi toplumsallaşma sürecinde öğrendiğimiz ve paylaştığımız her şeydir?

Gelenek

İnanç

Dil

Kültür

Statü

Açıklama:

Kültür toplumsallaşma sürecinde öğrendiğimiz ve paylaştığımız her şeydir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Belirli statüleri işgal eden bireylerden olan beklenti kalıplarına ne ad verilir?

İnanç

Nesnellik

Rol

Kültür

Davranış

Açıklama:

Belirli statüleri işgal eden bireylerden olan beklenti kalıplarına Rol adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdaklerden hangisi endüstri öncesi toplumlardan değildir?

Avcı ve toplayıcı (Hunters and gatherers) toplumlar

Çobanlıkla geçinen (Pastoral) toplumlar

İlkel tarım toplumları (Horticultural)

Tarım toplumlar (Agricultural)

Hizmet, bilgi ve bilimin üretimi ve dağıtımı üzerinde odaklanan toplumlar

Açıklama:

Hizmet, bilgi ve bilimin üretimi ve dağıtımı üzerinde odaklanan toplumlar endüstri öncesi toplumlardan değil, endüstri sonrası toplumlardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Karakteristikleri daha büyük, daha düzenli yerleşim biçimi; gelişmiş teknoloji ve artan tahıl üretimi olan toplum biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Tarım toplumları

Avcı ve toplayıcı toplumlar

Endüstriyel toplumlar

Çobanlık ve ilkel tarım toplumları (Horticultural)

Post modern veya bilgi toplumu

Açıklama:

Karakteristikleri daha büyük, daha düzenli yerleşim biçimi; gelişmiş teknoloji ve artan tahıl üretimi olan toplum biçimi tarım toplumlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi bir ölçme aracının ayrı ayrı ölçümlerde kararlı ve benzer sonuçlar elde etme yeteneğidir?

Doğruluk

Geçerlilik

Güvenirlik

Hassasiyet

Örnekleme

Açıklama:

Güvenirlik bir ölçme aracının ayrı ayrı ölçümlerde kararlı ve benzer sonuçlar elde etme yeteneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma teknikleri arasında yer alır?

Döküman incelemesi

Gözlem

Saha araştırması

Anket

Deney

Açıklama:

Döküman incelemesi nitel araştırma teknikleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Sosyolojik problemin daha geniş bir kısmına ışık tutabilecek bir veya birkaç birey, grup, topluluk, örgüt veya olayların detaylı araştırmasını içeren nitel araştırma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Saha araştırması

Doküman incelemesi

Yaşam öyküsü

Vaka incelemesi

Derinlemesine görüşme

Açıklama:

Vaka incelemesi sosyolojik problemin daha geniş bir kısmına ışık tutabilecek bir veya birkaç birey, grup, topluluk, örgüt veya olayların detaylı araştırmasını içeren nitel araştırma tekniğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Bir toplum içinde yaşayan insanların öğrendikleri ve paylaştıkları değer, inanç, gelenek ve göreneklere ne ad verilir?

kültür

rol

toplumsal yapı

statü

sosyal olgu

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 80

Sosyoloji, davranışı anlayabilmek için düzenli olmayan yaratıcı bir düşünce üzerinde odaklanır. Bu düşünceye sosyolojik hayal gücü (imgelem) veya sosyolojik düşünce adını veren sosyolog kimdir?

G. Lenski

C.Wright Mills

A. Comte

E. Durkheim

K. Marx

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin "özel olanın içinde genel olanı; bireysel olanın içinde toplumsal olanı", bir diğer deyişle kişisel sorunların arkasındaki toplumsal sorunları görmemize yardımcı olan özelliğine bir örnektir?

evli bir çiftin boşanması

boğa güreşlerinin farklı toplumlarca farklı algılanması

ekonomik sınıf çatışmaları

cinsiyet kaynaklı eşitsizlikler

eğitimde fırsat eşitsizliği

Açıklama:

Sosyolojik düşünme açısından boşanmaların da karı kocanın bir şahsi sorunundan çok toplumsal bir sorun olduğunu vurgulamaktadır. Çünkü, boşanmaların sonuçları evli çiftleri etkilediği gibi toplumu da etkilemektedir. Özellikle boşanmış çiftlerin çocukları açısından eğitim sistemini, sosyal hizmet kurumlarını, iş hayatını hatta din kurumlarını bile etkilemesi anlamında boşanmanın toplumsal boyutlarını gözden kaçırmamak durumundayız. Böylece sosyoloji özel olanın içinde genel olanı; bireysel olanın içinde toplumsal olanı, bir diğer deyişle kişisel sorunların arkasındaki toplumsal sorunları görmemize yardımcı olur.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece ne ad verilir?

tabakalaşma

sosyolojik bilinçlenme

toplumsallaşma

farklılaşma

sosyolojik imgelem

Açıklama:

Her birey toplumsallaşmanın ürünüdür. Bu süreçle birey içinde yaşadığı toplumun dilini öğrenir, kültürünü içselleştirir, kimlik oluşturur. Böylelikle toplumun bir üyesi haline gelir. Toplumun insanları nasıl etkilediği konusunda geniş bir anlayış getiren sosyoloji, insanların kendilerini özgürleştirmelerine de yardımcı olur.
Bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece toplumsallaşma diyoruz.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

İnsanlar arasındaki nispeten düzenli ilişkilere sosyologlar ne ad vermektedir?

davranış

grup

değer

yapı

olgu

Açıklama:

Her grup ve örgütün (örneğin aile veya okulun) bir sosyal yapısı vardır. Bunun dışında daha geniş kapsamda olan sınıf, cinsiyet hatta bazı ülkelerde etnik temelli bir sosyal yapı bütün toplumu kapsayabilir. Bu ilişkiler içerisinde sosyoloji bize içinde yaşadığımız toplumun haritasını çıkararak bu harita içinde nerede olduğumuzu ve üzerimizde etkili olan sosyal güçleri anlamaya çalışır.
Sosyologların yapı kavramı ile ifade ettikleri şey, insanlar arasındaki nispeten düzenli ilişkilerdir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal bilimdir?

biyoloji

fizik

kimya

astronomi

ekonomi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 85

Belli bir bölgede meydana gelen depremle ilgili olarak sosyoloji bilimi aşağıdakilerden hangisini odaklanır?

fay hatlarının bilimsel bir biçimde araştırılmasına

o bölgenin ekonomik yaşamına olan etkilerine

depremin o bölgede yaşayan diğer insanlara ve topluluklara etkisine

o bölgede depremi yaşayan insanların içinde bulundukları olumsuz duygulara ve bunların insanlar üzerine olan yansımalarına

depremden etkilenen insanlara götürülen hizmetlerin nitelik ve niceliğine

Açıklama:

Sosyologlar, depremin o bölgede yaşayan diğer insanlara ve topluluklara etkisi, farklı sınıflar açısından depremin yarattığı sonuçlar, gelir durumlarına göre insanların bu felaketten etkilenme süreçlerini incelemişlerdir. Komşuluk ilişkileri ve yakın yerlerde yaşayan insanlar arasındaki dayanışma olgusu, bu dayanışmanın arttırılması yolundaki çabalar, ülke bütünüyle, deprem bölgesindeki insanlar arasındaki dayanışmanın geliştirilmesine ilişkin gösterilen ve yapılan etkinlik ve faaliyetler üzerinde durmaktadırlar.
A seçeneği jeologların, B seçeneği ekonomistlerin, D seçeneği psikologların ve E seçeneği de politik bilimcilerin çalışma alanlarıdır.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi bir makro sosyolojik analizdir?

insanların kız arkadaşlarıyla ilişkileri

insanların nerede vakit geçirdikleri

insanların evlerini nasıl döşedikleri

aile ilişkileri

kentsel suçlar

Açıklama:

İnsanların kız arkadaşlarıyla, aileleri ile olan ilişkileri, nerede vakit geçirdikleri, neler yaptıkları, kullandıkları dil, evlerini döşeme stilleri, birbirlerinin dikkatlerini nasıl çektikleri, nasıl ilgi duydukları hep mikrososyolojik analizlerdir. Burada önemli olan şey insanların yüz yüze olan etkileşimleridir (Henslin, 1997: 93). Makro sosyolojik analizler ise geniş açılı merceklere benzer. Burada, gözlemlenen toplumun kendisi, nasıl organize olduğu ve nasıl değiştiğidir. Bu tür analizlerde toplumsal etkileşimin daha geniş ve karmaşık olan parçaları incelenir. Örneğin, toplumsal sorunlar, fakirlik, işsizlik, evsizlik, kentsel suçlar ve aile içi şiddet gibi.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Hizmet ekonomisine bağımlılık, özellikle bilgi teknolojileri ve süreçlerinin gelişmesi ve orta sınıfın yaygınlaşması hangi toplum biçiminin karakteristik özellikleridir?

ilkel tarım toplumları

tarım toplumları

endüstriyel toplum

endüstri sonrası toplum

bilgi toplumu

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumların ana çıktıları mamul maddelerin üretiminden çok hizmettir. Çok sayıda insan eğitim, bankacılık, yeni fikirler üretme ve yayma gibi mesleklere yönelerek bu alanda çalışmaktadırlar. Bu tür alanlarda reklamcılık, halkla ilişkiler, insan kaynakları, bilgi işlem ve sistem analistliği gibi meslekler giderek popüler hâle gelmektedir.
Post Endüstriyel veya Endüstri Sonrası Toplum
1960’lar ve devamı
Hizmet ekonomisine bağımlı, özellikle bilgi teknolojileri ve süreçlerinin gelişmesi; orta sınıfın yaygınlaşması.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi bir nicel araştırma tekniğidir?

deney tekniği

derinlemesine görüşme

yaşam öyküsü

doküman incelemesi

vaka incelemesi

Açıklama:

Nicel araştırma teknikleri arasında;
Gözlem, Saha araştırması, Anket, Görüşme ve Deney tekniği yer alırken,
Nitel araştırma teknikleri arasında;
Derinlemesine görüşme, Yaşam öyküsü, Doküman incelemesi, ve Vaka incelemesi veya çalışması gibi teknikler yer alır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

I. İnsan toplumlarını inceler.
II. Sosyal ilişkileri inceler.
III. Tıbbi yönü vardır
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sosyoloji ile ilgili doğrudur?

I ve III

I ve II

Yalnız I

Yalnız III

Yalnız II

Açıklama:

Sosyoloji sosyal ilişkiler üzerinde odaklanır ve sosyal ilişkilerin, bireylerin tutum ve davranışları üzerindeki etkileri ve bu ilişkilerin toplamı olan toplumun oluşumu, gelişimi ve değişimi üzerinde durur (Schaefer, 2010: 51). Sosyoloji böylece insan toplumlarını inceler. Toplum da onun içinde yaşayan insanların davranışlarını, inanç ve kişiliklerini şekillendirir. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Sosyal davranışı anlamada yaratıcı düşünce üzerine odaklanma ve ona bağlı kalmaya odaklanmaya ne denir?

Sosyolojik düşünce

Kültürel sosyoloji

Yaratıcı sosyoloji

Sosyolojik karakter

Sosyolog

Açıklama:

Sosyologlar sosyal davranışı anlayabilmek için düzenli olmayan yaratıcı bir düşünce üzerinde odaklanır ve ona bağlı kalırlar. C.Wright Mills, bu düşünceye sosyolojik hayal gücü (imgelem) veya sosyolojik düşünce der. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Sosyolojik düşünme, çevremizdeki olayları yeni bir bakış açısıyla görmemizi sağlamakta ve bizleri olanlar hakkında bilgili kılmaktadır. Sosyolojik hayal gücü (veya sosyolojik imgelem) toplumsal olayları anlamamızda giderek güçlenen bir araç haline gelmektedir. Çünkü bizim sınırlı bir anlayışın dışında, olayların ardındaki gerçekleri geniş bir açıdan görmemizi ve incelememizi sağlamaktadır. Bu bakış açısı fotoğraf makinesinin geniş açılı merceğinden çevremizi görmemize benzer.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi sosyolojik düşünmeye ters bir durumdur?

Boşanmanın topluma etkisini analiz edebilme

Farklı kültürden bir kişinin giyim tarzını yadırgamama

İnancını yaşamak isteyen birini yadırgama

İnsan davranışının nedenlerini anlayabilme

Teknolojik gelişimi toplum lehine kullanma

Açıklama:

Söz edilen ifadeye ters durum diğer deyişle sosyolojik düşünememeye bir örnek C seçeneğinde yer almaktadır. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Aşağıdaki nedenlerden hangisi sosyoloji çalışmak için bir gerekçe olamaz?

Küresel terörün yayılışını anlamak

Boşanma oranlarının artmasının sonuçlarını anlamak ve çözüm önerileri üretmek

Evrendeki kanunları keşfetmek

Kent yaşam alanlarının farklılaşmasını açıklayabilmek

Yoksulluk ve zenginlik arasındaki uçurumun açılmasının nedenleri bilmek

Açıklama:

Evrendeki kanunlar fizik bilimiyle ilişkilidir. Doğru seçenek C'dir

Doğru Cevap: C

Soru 93

İnsanların yaşamda kalma stratejileri --- sosyolojinin ilgi alanıdır. Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Makro

Mikro

Kültürel

Bireysel

Karma

Açıklama:

İnsanların yaşamda kalma stratejileri mikro sosyolojinin ilgi alanıdır. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

--- ortak bir toprak parçasına sahip olan, burada yaşayan, ortak bir kültürü pay- laşan ve aynı politik otoriteye uyan insanların aralarında kurmuş oldukları karşılıklı ilişkilerin bir bütünü olarak tanımlanabilir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İnsan

Evren

Bilim

Toplum

Kültür

Açıklama:

Söz edilen ifadeler toplumu tanımlar. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

I. Siyaset
II. Kültür
III. Statü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri toplumsal yapıyı oluşturan parçalardandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Toplumsal yapıyı oluşturan parçalar kültür, toplumsal sınıf, statü, rol, grup ve toplumsal kurumlardır. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Belirli statüleri işgal eden bireylerden olan beklenti kalıplarına ne denir?

Grup

Karakter

Rol

İmge

Kültür

Açıklama:

Yaşamımız boyunca toplum bizlerden belir- li roller üstlenmemizi bekler. Belirli statüleri işgal eden bireylerden olan beklenti kalıplarına rol diyoruz (Schaefer, 2010: 101). Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

I. Hipotezle ilgili sonuçlara ulaşmak ve geliştirmek
II. Hipotezleri formüle etmek
III. Araştırılması gereken sorunu ortaya koyup tanımlamak,
IV. Literatür taraması yapmak
V. Uygun bir araştırma tekniği ile veri toplamak ve verilerin analizini yapmak,
Sosyologların kullandığı bilimsel yöntem aşamaları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralamada verilmiştir?

II, III, I, V, IV

IV, V, II, III, I

II, III, IV, I, V

III, IV, II, V, I

III, II, IV, V, I

Açıklama:

Sosyologlar ve diğer araştırmacılar araştırmala- rında birbirine bağlı olarak gelişen beş basamaklı bir bilimsel yöntem sürecinden geçerek sonuca ula- şırlar. Bunlar:
i. Araştırılması gereken sorunu ortaya koyup tanımlamak,
ii. Konu ile ilgili daha önceki bilgileri araştırıp toplamak, yani literatür taraması yapmak,
iii. Hipotezleri formüle etmek,
iv. Uygun bir araştırma tekniği ile veri toplamak ve verilerin analizini yapmak,
v. Hipotezle ilgili sonuçlara ulaşmak ve geliştirmektir
Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma teknikleri arasında yer almaz?

Döküman incelemesi

Gözlem

Anket

Deney tekniği

Saha araştırması

Açıklama:

Sosyologlar araştırmalarında nicel ve nitel teknikler kullanarak sürdürürler. Nicel araştırma teknikleri arasında;

Gözlem,
Saha araştırması,
Anket,
Görüşme ve
Deney tekniği

yer alırken, nitel araştırma teknikleri arasında;

Derinlemesine görüşme,
Yaşam öyküsü,
Doküman incelemesi,
Vaka incelemesi veya çalışması gibi teknikler yer alır. Bu tekniklere bundan sonraki kısımda kısaca değinilecektir.

Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

I. Sosyoloji sosyal ilişkiler üzerinde odaklanır. II. Sosyoloji, davranışların ve zihinsel süreçlerin sistematik ve bilimsel olarak incelenmesidir. III. Sosyoloji, sosyal ilişkilerin, bireylerin tutum ve davranışları üzerindeki etkilerini inceler. IV. Sosyoloji toplumun oluşumu, gelişimi ve değişimi üzerinde durur. Yukarıda sosyolojiye ilişkin verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sosyoloji sosyal ilişkiler üzerinde odaklanır ve sosyal ilişkilerin, bireylerin tutum ve davranışları üzerindeki etkileri ve bu ilişkilerin toplamı olan toplumun oluşumu, gelişimi ve değişimi üzerinde durur. Sosyoloji böylece insan toplumlarını inceler.
II. numaralı maddede verilen davranışların ve zihinsel süreçlerin sistematik ve bilimsel olarak incelenmesi ise psikoloji bilimini ifade eder.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece nedir?

Psikoloji

Norm

Statü

Toplumsallaşma

Rol

Açıklama:

Bireyin içinde yaşadığı toplumun üyesi olduğu, onun bir parçası haline geldiği ve ona göre davrandığı sürece toplumsallaşma denir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 101

I. Statü
II. Rol
III. Zihinsel süreçler
IV. Grup
Yukarıdakilerden hangileri toplumsal yapıyı oluşturan parçalardandır?

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Toplumsal yapıyı oluşturan parçalar; kültür, statü, toplumsal sınıf, rol, grup ve toplumsal sınıflardır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Endüstri öncesi toplumların yaşamı veya geçimleri toprağa bağlıdır ve toprağı sürerek veya işleyerek kullanırlar.

Sosyolog Gerhard Lenski’ye göre toplumlar sabittir ve değişmeleri zordur.

Endüstriyel Toplumlar ilk olarak Almanya’da ortaya çıkmıştır.

Endüstri toplumları, hizmet ekonomisine bağımlı olup bilgi teknolojilerinin ve orta sınıfın geliştiği toplumlardır.

Avcılık ve toplayıcılık toplumlarında yoğun bir iş bölümü mevcuttur.

Açıklama:

Endüstri Öncesi Toplumlar yaşamı veya geçimleri toprağa bağlı olup toprağı sürerek veya işleyerek kullanırlar.
Lenski’ye göre toplumlar devamlı bir değişim sürecini yaşarlar ve bu değişim sosyo-kültürel evrim olarak nitelendirilir.
Endüstriyel Toplumlar ilk olarak İngiltere’de 1760-1830 yılları arasında yaşanan endüstriyel devrimin sonucunda, insan emeğinin yerini mekanik güce bıraktığı bir sürecin ardından ortaya çıkmış bir yapıdır.
Endüstri sonrası toplumlar ve Bilgi Toplumları günümüzde yeni bir toplum biçimi ortaya çıkmaktadır. Bu toplumlar hizmet ekonomisine bağımlı olmakla ve özellikle bilgi teknolojileri ve süreçlerinin gelişmesi; orta sınıfın yaygınlaşması ile tanımlanır.
Avcılık ve toplayıcılık toplumlarında çok az bir iş bölümü mevcuttur.

Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Sorunu açıklayabilmek, ilişkileri gösterebilmek ve teoriden ne tür çıkarımlar yapılabileceğini veya araştırmadan ne beklediğimizi ortaya koyan önermelere ne denir?

Yöntem

Hipotez

Anket

Görüşme

Saha araştırması

Açıklama:

Hipotezler sorunu açıklayabilmek, ilişkileri gösterebilmek ve teoriden ne tür çıkarımlar yapılabileceğini veya araştırmadan ne beklediğimizi ortaya koyan önermelerdir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 104

I. Gözlem
II. Anket
III. Saha Araştırması
IV. Yaşam Öyküsü
Yukarıdakilerden hangisi nicel araştırma teknikleri arasında yer almaktadır?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Nicel araştırma teknikleri arasında;

Gözlem,
Saha araştırması,
Anket,
Görüşme ve
Deney tekniği

yer alırken, nitel araştırma teknikleri arasında;

Derinlemesine görüşme,
Yaşam öyküsü,
Doküman incelemesi,
Vaka incelemesi veya çalışması gibi teknikler yer alır.

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Sosyolojik problemin daha geniş bir kısmına ışık tutabilecek bir veya birkaç birey, grup, topluluk, örgüt veya olayların detaylı araştırmasını içeren araştırma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Derinlemesine Görüşme

Yaşam Öyküsü

Doküman İncelemesi

Deney Tekniği

Vaka İncelemesi

Açıklama:

Vaka incelemeleri sosyolojik problemin daha geniş bir kısmına ışık tutabilecek bir veya birkaç birey, grup, topluluk, örgüt veya olayların detaylı araştırmasını içerir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 106

I. İncelenen bireyi tehlikelere karşı korumak
II. Her türlü finansal desteği açıklamak
III. Araştırmanın objektifliğini ve bütünlüğünü korumak
IV. Araştırmaya katılan ve yardım eden diğer araştırmacıların katkılarını kabul etmek
Yukarıda araştırma etiğine ilişkin verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sosyologlar da doğa bilimlerinde olduğu gibi istedikleri her türlü araştırmayı istedikleri biçimde yapamazlar.
Araştırma etiğinin temel prensipleri;

Araştırmanın objektifliğini ve bütünlüğünü korumak,
Araştırılan veya incelenen objenin saygınlığını ve öznelliğini korumak,
İncelenen bireyi tehlikelere karşı korumak,
Konunun ve incelenen bireyin sırlarına ve mahremiyetine saygı göstermek saklamak,
Araştırmaya katılan bireylerin izinlerini veya onaylarını almadan onlardan bilgi toplamamak ve yayımlamamak,
Araştırmaya katılan ve yardım eden diğer araştırmacıların katkılarını kabul etmek, açıklamak ve onlara saygılı olmak,
Her türlü finansal desteği açıklamaktır.

Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Güvenirlik, bir ölçme aracının ayrı ayrı ölçümlerde kararlı ve benzer sonuçlar elde etme yeteneğidir.

Bir araştırmanın bilgi toplama yöntemine araştırma metodolojisi adı verilir.

Geçerlilik, ölçme aracının konusuna uygun olmasıdır.

Bağımlı değişken bir diğerini etkileyerek esas neden olan veya etkileyen değişken demektir.

Yöntem nasıl sorusuna cevap verir ve bir amaca göre hazırlanmış araştırma planıdır.

Açıklama:

Bağımsız değişken bir diğerini etkileyerek esas neden olan veya etkileyen değişken demektir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Mekanik güce dayalı; yeni enerji kaynaklarının kullanıldığı (buhar, elektrik) merkezi iş yerlerinin yer aldığı ve karşılıklı ekonomik bağımlılık ile 1760-1850 yılları arasında ortaya çıkan toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Avcı ve toplayıcı toplumlar

Çobanlıkla geçinen toplumlar

İlkel tarım toplumları

Tarım toplumları

Endüstriyel Toplum

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin ilgi alanına girmez?

Toplumsal olaylar

Örf adetler

Doğal afetler

Aile

Toplumların yaşayış biçimleri

Açıklama:

Doğal afetler,sosyolojinin ilgi alanına girmez.
C Doğal afetler

Doğru Cevap: C

Soru 110

Sosyolojik hayal gücü (imgelem) veya sosyolojik düşünce fikrini ortaya koyan sosyolog kimdir?

Mills

Berger

Simon

Weber

Comte

Açıklama:

C.Wright Mills, bu düşünceye sosyolojik hayal gücü (imgelem) veya sosyolojik düşünce fikrini ortaya koymuştur.
A Mills

Doğru Cevap: A

Soru 111

Sistematik bir yöntemle olaylar arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bilgi
toplanmasına ne ad verilir?

Sosyoloji

Bilim

Kuram

Yöntem

Psikoloji

Açıklama:

Bilim,sistematik bir yöntemle olaylar arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bilgi
toplanmasıdır.
B Bilim

Doğru Cevap: B

Soru 112

"Toplum sadece parçaların toplamı değildir,toplum yaşayan bir
organizmadır" diyen sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Simon

Bacon

Durkheim

Mills

Spencer

Açıklama:

"Toplum sadece parçaların toplamı değildir,toplum yaşayan bir
organizmadır" diyen sosyolog Durkheim dır.
C Durkheim

Doğru Cevap: C

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi endüstri öncesi toplumlardan değildir?

Avcı ve toplayıcı

Çobanlıkla geçinen

İlkel tarım toplumları

Tarım toplumlar

Tekstille geçinen

Açıklama:

Tekstille geçinen toplumlar, endüstri öncesi toplumlardan değildir.
E Tekstille geçinen

Doğru Cevap: E

Soru 114

“Nasıl” sorusuna cevap veren ve bir amaca göre hazırlanmış araştırma planı hangisidir?

Yöntem

Bilim

Antropoloji

Sosyoloji

Psikoloji

Açıklama:

“Nasıl” sorusuna cevap veren ve bir amaca göre hazırlanmış araştırma planı Yöntem dir.
A Yöntem

Doğru Cevap: A

Soru 115

Sorunu açıklayabilmek, ilişkileri gösterebilmek ve teoriden ne tür çıkarımlar yapılabileceğini veya araştırmadan ne beklediğimizi ortaya koyan önermelere ne ad verilir?

Bilim

Yöntem

Desen

Kuram

Hipotez

Açıklama:

Sorunu açıklayabilmek, ilişkileri gösterebilmek ve teoriden ne tür çıkarımlar yapılabileceğini veya araştırmadan ne beklediğimizi ortaya koyan önermelere Hipotez adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 116

Sosyologlar araştırmalarında nicel ve nitel teknikler kullanarak sürdürürler. Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma teknikleri arasında yer almaz?

Derinlemesine görüşme

Yaşam öyküsü

Doküman incelemesi

Gözlem

Vaka incelemesi veya çalışması

Açıklama:

Gözlem,nitel araştırma teknikleri arasında yer almaz.
Nitel araştırma teknikleri arasında;
• Derinlemesine görüşme,
• Yaşam öyküsü,
• Doküman incelemesi,
• Vaka incelemesi veya çalışması gibi teknikler yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 117

Bilimsel yönteme dayalı "sosyolojik araştırma", hangi İngiliz filozof tarafından geliştirilmiştir?

Berger

Simon

Bacon

Comte

Weber

Açıklama:

Bilimsel yönteme dayalı "sosyolojik araştırma" Bacon tarafından geliştirilmiştir.
C Bacon

Doğru Cevap: C

Soru 118

Hangisi Amerikan Sosyoloji Derneğinin 1997 yılında tekrar gözden geçirerek yayınlanan etik temel prensiplerinden değildir?

Araştırmanın objektifliğini ve bütünlüğünü korumak

Araştırılan veya incelenen objenin saygınlığını ve öznelliğini (privacy) korumak

İncelenen bireyi tehlikelere karşı korumak

Her türlü finansal desteği gizli tutmaktır.

Konunun ve incelenen bireyin sırlarına ve mahremiyetine saygı göstermek, saklamak

Açıklama:

Her türlü finansal desteği gizli tutmaktır,Amerikan Sosyoloji Derneğinin 1997 yılında tekrar gözden geçirerek yayınlanan etik temel prensiplerinden değildir.
D Her türlü finansal desteği gizli tutmaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal davranışın ve insan gruplarının bilimsel olarak incelendiği disiplini tanımlar?

Sosyoloji

Psikoloji

Antropoloji

Sosyal psikoloji

Klinik psikolojisi

Açıklama:

Toplumsal davranışın ve insan gruplarının bilimsel olarak incelendiği disiplin sosyoloji disiplinidir.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi bireyin içinde bulunduğu sosyal ortamın bireyi nasıl etkilediğini ve bu etkileşim sürecini incelemektedir?

Sosyolojik bilinçlenme

Kültürel bilinçlenme

Psikolojik bilinçlenme

Kollektif bilinçlenme

Antropolojik bilinçlenme

Açıklama:

Sosyolojik bilinçlenme bireyin içinde bulunduğu sosyal ortamın bireyi nasıl etkilediğini ve bu etkileşim sürecini inceler.

Doğru Cevap: A

Soru 121

W. Mills sosyal davranışı anlayabilmek için gerekli olan düşünceye ne ad verir?

Sosyolojik bakış

Tarihsel tümdengelim

Sosyolojik analiz

Sosyolojik hayal gücü

Tarihsel tümevarım

Açıklama:

W. Mills sosyal davranışı anlayabilmek için gerekli olan düşünceye “Sosyolojik hayal gücü” adını verir.

Doğru Cevap: D

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi bilimi en iyi betimleyen ifadedir?

Bilim sistematik yöntemlerle olaylar hakkında bilgi toplanarak analiz edilmesidir.

Bilim başkalarının deneyim ve yaşantılarının objektif olarak aktarılmasıdır.

Bilim başkalarının deneyim ve yaşantılarının onların algılarına bağlı olarak aktarılmasıdır.

Bilim yalnızca gerçek olayların aktarılmasıdır.

Bilim olayların öznel yollardan ele alınarak incelenmesidir.

Açıklama:

Bilim sistematik yöntemlerle olaylar hakkında bilgi toplanarak analiz edilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi bilimin iki temel ögesidir?

Deneyim ve analiz

Bilgi ve deneyim

Bilgi ve analiz

Yöntem ve deneyim

Bilgi ve yöntem

Açıklama:

Bilimin iki temel ögesi bilgi ve yöntemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 124

İnsanların sosyal iletişimleri hangi sosyolojik analiz yaklaşımının alanına girer?

Mikro sosyoloji

Makro sosyoloji

Bireysel sosyoloji

Eklektik sosyoloji

Ekolojik sosyoloji

Açıklama:

İnsanların sosyal iletişimleri mikro sosyolojinin inceleme alanına girer.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Hangi sosyolog toplumu parçalarının toplamından daha büyük, canlı bir organizma olarak görür?

Mills

Comte

Taylor

Henslin

Durkheim

Açıklama:

Durkheim toplumu parçalarının toplamından daha büyük, canlı bir organizma olarak görür.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi bireyin toplum içinde yer aldığı sosyal konumu ifade eder?

Sosyal rol

Sosyolojik konum

Sınıf

Statü

Rol

Açıklama:

Bireyin toplum içinde yer aldığı sosyal konuma “statü” denir.

Doğru Cevap: D

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel yöntemin basamaklarından biri değildir?

Başkalarından görüş alma

Problemi belirleme

Alanyazın taraması yapma

Hipotez geliştirme

Veri toplama

Açıklama:

Bilimsel yöntemin basamakları şunlardır:

Problemi belirleme
Alanyazın taraması yapma
Hipotez geliştirme
Veri toplama
Hipotezleri test etme ve sonuç çıkartma

Doğru Cevap: A

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi sosyoloji alanında yürütülen ve sosyolojik olgulara yönelik durum saptamayı hedefleyen bilimsel araştırma modelidir?

Tarihsel araştırmalar

Bağıntı araştırmaları

Nedensel karşılaştırmalı araştırmalar

Deneysel araştırmalar

Betimsel araştırmalar

Açıklama:

Sosyoloji alanında yürütülen ve sosyolojik olgulara yönelik durum saptamayı hedefleyen bilimsel araştırmalara betimsel araştırmalar denir.

Doğru Cevap: E

Soru 129

Üç yıl önce İç Anadolu bölgesindeki bir ilkokula öğretmen olarak atanan Ayşe Öğretmen, aradan geçen üç yıllık zaman diliminde içinde bulunduğu sosyal ortamların kendisinde yol açtığı değişimler, bu değişimlerin hangi süreçlerle ve nasıl gerçekleştiği konusunda kapsamlı bir çalışma yapmaktadır". Bu ifade aşağıdaki kavramlardan hangisi ile doğrudan açıklanabilir?

Sosyolojik bilinçlenme

Sosyolojik yanılsama

Sosyolojik bakış açısı

Kültürel kazanım

Kültürleme

Açıklama:

Sosyolojik bilinçlenme, bireyin içinde bulunduğu sosyal ortamın bireyi nasıl etkilediğini ve bu etkileşim sürecini incelemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 130

"Özetle, yaşadığımız dünya ve çevre bizi etkileyerek değiştirmekte, bizler de içinde yaşadığımız dünyaya uyum sağlayarak yaşamımızı sürdürmekteyiz". Verilen ifade hangi bilim dalının çalışma alanı ile doğrudan ilişkilendirilebilir?

Psikoloji

Sosyoloji

Antropoloji

Sosyal psikoloji

Sosyal antropoloji

Açıklama:

Sosyoloji, içinde yaşadığımız dünya, çevre ve kendimiz arasındaki ilişkiyi anlamamıza ve açıklamamıza yardımcı olan bir disiplindir.

Doğru Cevap: B

Soru 131

Sosyolojide "insanlar arasındaki nispeten düzenli ilişkiler" olarak adlandırılan kavram hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Kural

İlke

Sosyal yapı

Genelleme

Davranış

Açıklama:

Sosyologların sosyal yapı kavramı ile ifade ettikleri şey, insanlar arasındaki nispeten düzenli ilişkilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 132

"Belirli bir ülke ya da bölgede meydana gelen büyük ölçekli bir doğal afeti yaşayan insanların içinde bulundukları olumsuz duyguları ve bu duyguların insan davranışlarına yansımalarını incelemek isteyen bir araştırma şirketinin öncelikle hangi uzmanlık alanından yararlanması gerekir?

Sosyoloji

Antropoloji

Epistemoloji

Psikoloji

Jeoloji

Açıklama:

Bir doğal afetin etkisi altında kalan insanların içinde bulundukları olumsuz duyguları ve bunların insanlar üzerine olan yansımalarını incelemek psikoloji bilim dalında yetkin olmayı gerektirir.

Doğru Cevap: D

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi mikro sosyoloji kapsamında ele alınması gereken bir durumdur?

Fakirlik

İşsizlik

Kentsel suçlar

Aile içi şiddet

Kadın erkek iletişimi

Açıklama:

Mikro sosyolojide önemli ve öncelikli olan sosyal etkileşimlerdir. Yani insanlar bir araya geldiklerinde neler yapmaktadırlar. İnsanların kız arkadaşlarıyla, aileleri ile olan ilişkileri, nerede vakit geçirdikleri, neler yaptıkları, kullandıkları dil, evlerini döşeme stilleri, birbirlerinin dikkatlerini nasıl çektikleri, nasıl ilgi duydukları hep mikro sosyolojik analizlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi makro sosyoloji konusunda verilebilecek doğru bir örnektir?

Zenginlik ve fakirlik

Erkeklerin kız arkadaşlarıyla ilişkileri

İnsanların boş zamanlarını geçirdikleri ortamlar

İnsanların evlerini döşeme stilleri

İnsanların birbirlerine nasıl ilgi duydukları

Açıklama:

Makro sosyolojik analizler geniş açılı merceklere benzer. Burada, gözlemlenen toplumun kendisi, nasıl organize olduğu ve nasıl değiştiğidir. Bu tür analizlerde toplumsal etkileşimin daha geniş ve karmaşık olan parçaları incelenir. Örneğin, toplumsal sorunlar, fakirlik, işsizlik, evsizlik, kentsel suçlar ve aile içi şiddet gibi

Doğru Cevap: A

Soru 135

"Ortak bir toprak parçası üzerinde yaşayan, ortak bir kültürü paylaşan ve aynı politik otoriteye uyan insanlar arasındaki karşılıklı ilişkiler bütünü" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kültür

Toplum

Gelenek

Töre

Sosyal yapı

Açıklama:

Toplum, ortak bir toprak parçasına sahip olan, burada yaşayan, ortak bir kültürü paylaşan ve aynı politik otoriteye uyan insanların aralarında kurmuş oldukları karşılıklı ilişkilerin bir bütünüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 136

"İster edinilmiş, isterse de kazanılmış olsun her bireyin toplum içinde yer aldığı bir sosyal konum" bulunmaktadır. Yapılan açıklama ile doğrudan ilgili kavram hangi seçenekte yer almaktadır?

Rol

Görev

Statü

Sorumluluk

Saygınlık

Açıklama:

Bireyin toplum içinde yer aldığı sosyal konumu statü olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 137

Sosyolojik pencereden ele alındığında, "bir polis memurunun bulunduğu ortamda meydana gelen bir olaya müdahale etmesinden ya da bir doktorun trende rahatsızlanan bir bireye müdahale etmesinden daha doğal bir şey yoktur". Bu açıklama aşağıdaki kavramlardan hangisini doğrudan açıklayan bir örnek olarak değerlendirilebilir?

Statü

Sorumluluk

Görev

Rol

Yetki

Açıklama:

Belirli statüleri işgal eden bireylerden olan beklenti kalıplarına rol adı verilir. Yaşamımız boyunca toplum bizlerden belirli roller üstlenmemizi bekler. Bir taksi şoförünün bizi istediğimiz adrese götürmesi, bir polisin bir hırsıza müdahale etmesi toplumsal rol örnekleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 138

Göçün sosyal davranış üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlayan bir araştırmada "göç" bilimsel araştırma yöntemi açısından ele alındığında aşağıdaki değişkenlerden hangisine örnek gösterilebilir?

Sabit değişken

Kontrol değişkeni

Çoklu değişken

Bağımlı değişken

Bağımsız değişken

Açıklama:

Bir araştırmada esas neden olan veya etkileyen değişken, bağımsız değişken olarak adlandırılmaktadır. Verilen örnekte göç etkileyen (bağımsız), sosyal davranış ise sonuç, bağımlı değişkendir.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

I. Sosyal devlet sosyal refahın sağlanmasında anahtar rolünde olmalıdır.
II. Toplum bilimi doğa bilimlerine benzer temeller üzerine kurulmalıdır.
III. Toplumlar kooperatif modeliyle oluşmalıdır.
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri sosyolojinin ilk kurucuları arasında yer alan Henri de Saint Simon'a aittir?

Sadece I

Sadece II

Sadece III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Sözü edilen görüşlerin hepsi Henri de Saint Simon'a aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin isim babası olarak kabul edilmektedir?

İbni Haldun

Auguste Comte

Henri de Saint Simon

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

Sosyolojinin isim babası olan Fransız sosyolog Auguste Comte'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Sosyal konuları doğa bilimleri gibi ele alan, pozitivist görüşe sahip düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

K. Marx

A. Comte

İbni Haldun

E. Durkheim

M. Weber

Açıklama:

A. Comte

Doğru Cevap: B

Soru 4

G1. Yasal, geleneksel ve karizmatik otorite olmak üzere üç tip otorite vardır.
G2. Egoist, alturistik ve anomik olmak üzere üç tip intihar ayrımı vardır.
G3. Modern toplumlarda sorunların kaynağı ekonomik sistemdir.
Sosyologlar K. Marx, M. Weber ve E. Durkheim ile yukarıda verilen görüşler eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Durkheim - G2

M. Weber - G3

K. Marx-G1

Durkheim-G1

K. Marx-G2

Açıklama:

Durkheim intiharı üçe ayırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

............, sosyolojinin babası olarak anılsa da, düşünce anlamında sosyoloji fikrine ilk ve en büyük ilham kaynağı kişi .................. ’dur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Comte - St. Simon

İbni Haldun - Comte

İbni Haldun - St. Simon

St. Simon - Comte

Comte -- Weber

Açıklama:

Comte, sosyolojinin babası olarak anılsa da, düşünce anlamında sosyoloji fikrine ilk ve en büyük ilham kaynağı kişi St. Simon’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdaki sosyologlardan hangisi kentleşen uygarlıkların gerileyerek yok olduğu düşüncesini öne sürmüştür?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkeim

Açıklama:

İbni Haldun, Afrika’da çeşitli kabileleri dolaşarak yaptığı saha çalışmaları sonucunda toplumu canlı bir organizmaya benzetir. Buradan hareketle toplumların da doğup büyüyüp gelişeceğini ve sonlanacağını iddia eder. Ona göre doğum ve gelişme dönemleri göçebe kültürünün sonucudur. Buna karşı kent yaşamına olumsuz bakar ve giderek kentleşen uy- garlıkların gerileyerek yok olduğu düşüncesine ulaşır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi tarihte sınıfların rolü hakkında yazarak ve refahın
yaratılmasında emekçiler ve onları sömürenler üzerine düşüncelerini ifade ederek sınıf mücadelesi konusunda K. Marx’ın daha keskin ve ayrıntılı bir doktrin oluşturmasına yol açmıştır?

Comte

Engels

St. Simon

Durkheim

Weber

Açıklama:

Tarihte sınıfların rolü hakkında yazarak ve refahın yaratılmasında emekçiler ve onları sömürenler üzerine düşüncelerini ifade ederek sınıf mücadelesi konusunda K. Marx’ın daha keskin ve ayrıntılı bir doktrin oluşturmasına yol açan St. Simon'dur.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi laik bir dini savunmaktadır?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkheim

Açıklama:

St. Simon’un düşünceleri sosyal bilimlerde önemli yankılar yaratmıştır. Toplum bilimin aynı doğa bilimlerinde olduğu gibi benzer temeller üzerinde inşa edilmesi gerektiğini savunmuştur. St. Simon, arkadaşı olan A.Comte’u büyük ölçüde etkilemiştir. Ayrıca 19. yy. boyunca tüm Avrupa’da etkili olmuştur, denilebilir. Taraftarları arasında ünlü matematikçi Lagrange ve İmparator III. Napolyon bulunmaktadır. St. Simon toplumun yeniden organizasyonunun ancak felsefeci, mühendis ve bilim insanları ile birlikte olabileceğini düşünmüştür. Bu bağlamda laik bir dini savunarak geleneksel din adamlarını eleştirmiş, din adamları ile bilim insanı eğitimcilerin yer değiştirmesini önermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Pozitivizm'in kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkheim

Açıklama:

A. Comte, Fransız devrimi ve Aydınlanma düşüncesine tepki olarak geliştirdiği düşünceleriyle tanınan sosyolojinin isim babası Fransız sosyologudur. “Var olup olmadığını sorgulamaksızın, bilginin amacını, deneyimlenen/yaşanan olguların betimlenmesine dayandıran felsefi düşünce sistemi” olarak basitçe tanımlayabileceğimiz Pozitivizmin kurucusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Marx'a göre aşağıdakilerden hangisi üst yapıyı oluşturan öğeler arasında yer almaz?

Aile

Din

Siyaset

Ekonomi

Üretim Biçimi

Açıklama:

Marx’ın iddiasına göre, “üretim ilişkileri” (işçi-işveren v.b.) ve “üretim biçimi” (kapitalist, sosyalist v.b) olarak her toplumun ekonomik sistemi, o toplum için en önemli ve tek olgudur. Refahın üretildiği ve dağıtıldığı düzenleme “alt yapı”yı (infra structure) oluşturur ve diğer sosyal ve kültürel düzenlemeleri belirler. Aile, din, siyaset, ekonomi, hukuk ve hatta sanatsal beğenilerin tümü “üst yapı”yı (su- per structure) oluşturur ve ekonomik alt yapının üst yapı üzerindeki etkilerini yansıtırlar. Geniş anlamda bunların nihai rolü, toplumun temel parametresi olan üretim biçimini korumak ve desteklemektir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

1. Sosyolojinin isim babasıdır.
2. Pozitivizmin kurucusudur.
3. Gözlem ve deney gibi tekniklerin sosyolojide kullanılamayacağını savunur.
4. Tüm insan düşüncesinin ilkel dönem ve bilimsel dönem endüstryel dönem olmak üzere iki dönemden oluştuğunu söyler.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri Auguste Comte'a özgü özellikler arasındadır?

1,2,3

1,2,3,4

2,3,4

1,2

3,4

Açıklama:

Sosyolojinin isim babası ve Pozitivizmin kurucusu olan Comte gözlem ve deney gibi tekniklerin sosyolojide kullanılabileceğini savunur. Tüm insan düşüncesinin Teolojik Dönem, Metafizik Dönem ve Pozitif Dönem olmak üzere ÜÇ dönemden oluştuğunu söyler.

Doğru Cevap: D

Soru 12

“Önce toplum, sonra birey” görüşü, aşağıdakilerden hangisine aittir?

Karl Marx

Auguste Comte

Talcott Parsons

Emile Durkheim

Max Weber

Açıklama:

“Önce toplum, sonra birey” görüşünün sahibi Emile Durkheim, ıslahatçı /reformcu, determinist, işlevselci, indirgemeci bir sosyolojinin kurucusu- dur. Daha sonra özellikle ABD’de etkili olmuştur. Ünlü Amerikalı sosyolog T. Parsons, “Sosyal Sistem Kuramı”nı geliştirerek, yapısal işlevselciliği ABD’de hakim paradigma haline getirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Marx’a göre, refahın üretildiği ve dağıtıldığı düzenleme .................., diğer sosyal ve kültürel düzenlemeler ise ............ oluşturur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Üst yapı - alt yapı

Alt yapı-üst yapı

Kapitalizm - sosyalizm

Sosyalizm - kapitalizm

Emek - sermaye

Açıklama:

Marx’a göre, refahın üretildiği ve dağıtıldığı düzenleme alt yapıyı, diğer sosyal ve
kültürel düzenlemeler ise üst yapıyı oluşturur. Marx, alt yapının üst yapıyı belirlediğini savunur.

Doğru Cevap: B

Soru 14

“Olasılıklı yasalar”, aşağıdakilerden hangisi tarafından öne sürülmüştür?

Karl Marx

Max Weber

Emile Durkheim

Talcott Parsons

Auguste Comte

Açıklama:

Weber, çağdaşları arasında ampirizm ile realizm arasındaki uçurumda köprü olmaya çalışmış bir düşünürdür. Ona
göre sosyal olayları sadece anlamak yetmez; aynı zamanda
açıklamak gerekir. Örneğin, uzaktan asilzadelerden birinin
av sırasında vurulduğu anlaşılabilir. Aynı şekilde alınan bir
ilacın baş ağrısına iyi geldiği anlaşılabilir. Ancak sadece anlama yeterli değildir. Asilzadenin kazara mı yoksa kasıtlı olarak mı vurulduğunun açıklanması gerekir. Aynı şekilde ilacın neden baş ağrısını giderdiğini de açıklamak gerekir. Anlamanın açıklama ile desteklenmesi konusunda ilk örneğe dönülecek olursa, kişinin aşığına yaklaştığı için diğerini vurarak kasıtlı bir eylemde bulunması ve olaya kaza süsü vermesi bir seçenektir. Olayın gerçekten kaza olması da olasıdır. Bu durumda açıklamanın tatmin edici olması için “değere yönelik ussal eylem” kavramına başvurur ve o dönemde onur için insanların birbirini öldürebileceği nedenini tatmin edici bulur.
Weber’in söylemek istediği olasılıkların göz önünde bulundurulmasıdır. Nitekim tarihsel olarak geriye baktığında, eğer Maraton Savaşı’nı Yunanlılar yerine Persler kazansaydı, dünyanın gelişimi nasıl olurdu diyerek sorgular. Bu takdirde Helen Uygarlığı dünyaya egemen olamazdı sonucuna varır. Bu durum onun görüşlerindeki “olasılıklı yasalar” yönünün ağırlığını ortaya koyar.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, Sembolik Etkileşimciliğin anahtar kavramlarından biridir?

Tanımlar

İşlevler

Yapı

Eşitsizlik

Sömürü

Açıklama:

Genel analiz düzeyi olarak sosyal etkileşimin mikro-sosyolojik incelemelerinin benimsendiği Sembolik etkileşimcilikte semboller, etkileşim, anlamlar ve tanımlar anahtar kavramlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Toplumu oluşturan parçaların birbirleriyle olan olumlu ve olumsuz ilişkileri aşağıdaki kuramsal yaklaşımlardan hangisinin analiz odağıdır?

Sembolik etkileşimcilik

Yapısal işlevselcilik

Çatışmacı yapısalcılık

Post modernizm

Feminizm

Açıklama:

Anahtar kavramları yapı, işlevler (gizil veya açık), işlevsel olmayan, denge/tarafsızlık olan yapısal işlevselciliğin analiz odağı, toplumu oluşturan parçaların birbirleriyle olan olumlu (işlevsel) ve olumsuz (işlevsel olmayan) ilişkileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, Marx'ın düşüncesinin aksine ekonomi kadar, bir üst yapı kurumu olan siyasetin de toplumsal değişmede önemli olduğunu göstermiştir?

Fransız Devrimi

Sanayi Devrimi'nin İngiltere'de gerçekleşmesi

Sanayinin en gelişmiş olduğu İngiltere yerine, bir tarım toplumu olarak yeterli işçisi olmayan Sovyetlerde devrimin olması.

Yeni orta sınıfların ortaya çıkması

Emperyalizm sayesinde bazı ülkelerin işçi sınıfının durumunu iyileştirmesi

Açıklama:

Sanayinin en gelişmiş olduğu İngiltere yerine, bir tarım toplumu olarak yeterli işçisi olmayan Sovyetlerde devrimin olması ekonomi kadar, bir üst yapı kurumu olan siyasetin de toplumsal değişmede önemli olduğunu göstermiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Talcott Parsons aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi içerisinde yer almaktadır?

Sembolik etkileşimcilik

İşlevselci Yaklaşım

Çatışmacı yaklaşım

Feminizm

Post modernizm

Açıklama:

İşlevselci yaklaşım, genel olarak sosyolojide modernist çerçevede en yaygın olarak kullanılan makro yaklaşım “Yapısal İşlevselcilik” olarak da anılan yaklaşımdır. Bu yaklaşım toplumu birbiri ile ilişkili parçaların görev yaptığı bir sistem olarak görür. Örneğin, Amerikalı ünlü sosyolog Talcott Parsons toplumun “koruyucu”, “bütünleştirici”, “yönlendirici” ve “uygulayıcı” alt sistemlerden oluştuğunu savunur. Aile kurum olarak koruyucu bir alt sistem iken, din toplumun bütünlüğünü sağlayan, siyasal kurumlar yönlendiren, ekonomik kurumlar da uygulayıcı konumundadır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

'Çatışmanın otorite içeren her ilişkide söz konusu olabileceği', aşağıdaki sosyologlardan hangisi tarafından öne sürülmüştür?

Talcott Parsons

Auguste Comte

Ralf Dahrendorf

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

Çatışmacı Yaklaşım da modernist kuramlara ve daha çok makro düzeyde yapısal analizlere dayanır. Örneğin, bunlardan biri olarak Ralf Dahrendorf çatışmanın “otorite” içeren her ilişkide söz konusu olabileceğini savunur. Meşru olan güç (power) olarak tanımlanan otorite (Weber,1964) toplumun her kesiminde, ister küçük bir grup ister bir organizasyon ya da geniş toplum olsun her düzeyde bulunur. Otorite konumunda bulunanların diğerlerinde kendisine uymayı beklemesine karşılık diğerleri buna direnirler. Sonuç olarak toplumda her iki taraf arasında otorite adına sürekli çatışma yaşanır. Örneğin bir iş yerinde farklı birimler arasında, okulda öğretmenler ve öğrenciler arasında, hastanede hekim ve hekim-dışı personel arasında, ailede karı-koca veya ana-baba ve çocuklar arasında sürekli otorite çatışması yaşanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdaki eserlerden hangisi M. Weber'e aittir?

İntihar

Mukaddime

Pozitif Felsefe Dersleri

Kapitalizmin Ruhu ve Protestan Etiği

Kapital

Açıklama:

Kapitalizmin Ruhu ve Protestan Etiği adlı ünlü eser Weber'e aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Durkheim, modern toplumlarda iş bölümü sonucunda farklılaşmaya bağlı olarak ortaya çıkan dayanışmaya ne ad vermiştir?

Mekanik dayanışma

Organik dayanışma

Pozitif dayanışma

Amprik dayanışma

Sosyal dayanışma

Açıklama:

Durkheim, modern toplumlarda iş bölümü sonucunda farklılaşmaya bağlı olarak ortaya çıkan dayanışmaya organik dayanışma adını vermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Bürokrasi kuramı aşağıdaki kuramcılardan hangisine aittir?

Weber

Durkheim

Marx

Comte

İbni Haldun

Açıklama:

Bürokrasi kuramı Max Weber'e aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlardan biri değildir?

Sembolik etkileşimcilik

İşlevselcilik

Çatışmacılık

Korporatist

Post-modernist

Açıklama:

Sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlar sembolik etkileşimcilik, işlevselcilik, çatışmacılık, feminist ve post-modernist yaklaşımlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Sembolik Etkileşimcilik Yaklaşımının temel kavramlarından biridir?

Yapı

Anlamlar

İşlevler

Çatışma

Rekabet

Açıklama:

Sembolik Etkileşimcilik Yaklaşımının temel kavramları Semboller, Etkileşim, Anlamlar ve Tanımlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojiye eleştirel bakan yaklaşımlardan biridir?

İşlevselcilik

Sembolik Etkileşimcilik

Feminizm

Çatışmacılık

Pragmatizm

Açıklama:

Klasik sosyolojik yaklaşımlara temel eleştirilerden biri Feminizmden diğeri ise Postmodernizmden gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Var olup olmadığını sorgulamaksızın, bilginin amacını yaşanan olguların betimlenmesine dayandıran felsefi düşünce sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Feminizm

Modernizm

Pozitivizm

Rasyonalizm

Postmodernizm

Açıklama:

Var olup olmadığını sorgulamaksızın, bilginin amacını yaşanan olguların betimlenmesine dayandıran felsefi düşünce sistemine pozitivizm denir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi post-modernizm için söylenemez?

Toplumsal olayların yalın hali yerine karmaşıklığını araştırır.

Rutin olaylar yerine tekrarlanmayan olayları incelemeye önem verir.

Disiplinler arası çalışmaları değerli bulur.

Estetik yerine teknik, pratik ve verimli olan önceliklidir.

Doğa bilimleri, sanat, edebiyat arasında bilimsel olan ile olmayan arasında fark görmez.

Açıklama:

Teknik, pratik ve verimli olandan çok görünüş ve estetik her zaman ön plandadır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Kadınlar için kadınlar tarafından geliştirilen, kadınların baskı görmesini hükmetmenin temel biçimi olarak gören feminizm biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalist Feminizm

Liberal Feminizm

Radikal Feminizm

Marksist Feminizm

Pop Feminizm

Açıklama:

Kadınlar için kadınlar tarafından geliştirilen, kadınların baskı görmesini hükmetmenin temel biçimi olarak gören radikal feminizmdir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Sosyolojide işlevselci yaklaşım için aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Temeli Comte'ye ve onun pozitivist felsefesine uzanır.

Toplumu doğal bilimler modelini örnek alarak çözümlemeye çalışır.

Toplumu birbiri ile ilişkili parçaların görev yaptığı bir sistem olarak görür.

Sosyal problemler ve eşitsizlik üzerinde durur.

İnsanlardan bağımsız, bir sistem olarak toplumun uzun süreli devamlılığı esastır.

Açıklama:

Sosyal problemler ve eşitsizlik üzerinde çatışmacı yaklaşım durur. İşlevsel yaklaşım ise toplumun istikrarı ve bütünlüğü üzerinde durur.
E şıkkı açıklama: İşlevselcilikte insanlardan bağımsız, bir sistem olarak toplumun, uzun süreli devamlılığı esastır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

I. Sosyal, siyasi ve maddi problemler ve eşitsizlik üzerinde durur.
II. Toplumu birbiri ile ilişkili parçaların görev yaptığı bir sistem olarak görür.
III. İnsanların kendilerini ve karşısındakileri nasıl konumlandırdıklarını inceler.
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri çatışmacı yaklaşım için doğrudur?

Sadece I

I ve II

I ve III

II ve III

Sadece II

Açıklama:

Çatışmacı yaklaşım sosyal, siyasi ve maddi problemler ve eşitsizlik üzerinde durur.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Avrupa’da düşünürlerin toplumla ilgili düşüncelerinin bilimsel yöntemlerle test edilmesiyle başlaması sosyolojinin yeni bir disiplin olmasına yol açmıştır. Sözü edilen gelişme aşağıdaki dönemlerin hangisinde gerçekleşmiştir?

12. Yüzyıl

14. yüzyıl

17. yüzyıl

19. yüzyıl

21. yüzyıl

Açıklama:

Sosyoloji yeni bir disiplin olarak 19. yüzyılda Avrupa’da düşünürlerin toplumla ilgili düşüncelerinin bilimsel yöntemlerle test edilmesiyle başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Avrupalıların farklı kültürlerle karşılaştıklarında onlara egemen olabilmek için araştırmalar yapmaya başlaması sosyolojinin gelişiminde önemli rol oynayan bir durumdur. Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklnmaktadır?

Doğa Bilimlerindeki Gelişmeler

Amerikan ve Fransız Devrimleri

Emperyalizm

Endüstri Devrimi

Dinlerin Yükselişi

Açıklama:

Yeni sömürge imparatorlukları kuran Avrupalılar farklı kültürlerle karşılaştıklarında onlara egemen olabilmek için araştırmalar yapmaya başlamıştır.
Emperyalizm

Doğru Cevap: C

Soru 33

Sosyolojik açıdan, özellikle kır ve kentler arasında farklılaşma üzerinde duran sosyolog kimdir?

Henri de Saint Simon

İbni Haldun

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkheim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 34

Teolojik, metafizik ve pozitif olmak üzere üç aşamadan oluşan Üç Hâl Yasası’nı ileri süren sosyolog aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmektedir?

Karl Marx

Henri de Saint

Auguste Comte

İbni Haldun

Emile Durkheim

Açıklama:

Comte, teolojik, metafizik ve pozitif olmak üzere üç aşamadan oluşan Üç Hâl Yasası’nı ileri sürmüştür.
Auguste Comte

Doğru Cevap: C

Soru 35

insanlık tarihinin sınıf çatışmasına dayandığını, sınırlı sayıda güçlünün (burjuvazi) üretim araçlarına sahip olduğunu ve çoğunluğu oluşturan işçileri (proletarya) sömürdüğünü öne süren sosyolog aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmektedir?

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkheim

Max Weber

İbni Haldun

Açıklama:

Karl Marx Avrupa’yı dönüştüren Endüstri devrimini gözleyerek kuramını geliştirmiştir. Kırdan göçen tarım işçilerinin kentlerde karın tokluğuna çalıştırıldığını ve ortalama ömürlerinin 30 yaş olduğuna tanık olmuştur. Bu acımasız çalışma koşullarını anlayabilmek için tarihsel olarak toplumları incelemeye başladığında ise, insanlık tarihinin sınıf çatışmasına dayandığını ve sınırlı sayıda güçlünün (burjuvazi) üretim araçlarına sahip olduğunu ve çoğunluğu oluşturan işçileri (proletarya) sömürdüğünü görmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 36

İnsanların karşılaştıkları durumları yorumladıkları ve ulaştıkları sonuca bağlı olarak da davranışlarını değiştirdikleri yönündeki temel ilke aşağıdaki sosyolojik yaklaşımlardan hangisine aittir?

Sembolik Etkileşimci Yaklaşım

Fonksiyonel/ İşlevselci Analiz

Çatışmacılık

Feminist

Post-modernist

Açıklama:

Sembolik Etkileşimin Pragmatizme dayanan üç temel ilkesi şunlardır: • İnsanlar kendileri tarafından anlam/önem atfedilen (yüklenilen) davranışlarda bulunurlar. • İnsanların davranışları toplumdaki diğer insanlarla giriştikleri sosyal etkileşimden kaynaklanır. • İnsanlar karşılaştıkları durumları yorumlarlar ve ulaştıkları sonuca bağlı olarak da davranışlarını değiştirirler.
Sembolik Etkileşimci Yaklaşım

Doğru Cevap: A

Soru 37

İnsanların sosyal denilen ortak yaşamı olanaklı kılan zekâya sahip ve amaç yönelimli varlıklar olduğu görüşü aşağıdaki sosyolojik yaklaşımlardan hangisine aittir?

Sembolik Etkileşimci Yaklaşım

İşlevselci / Fonksiyonalist Yaklaşım

Çatışmacılık yaklaşımı

Post-modernist yaklaşım

Feminist yaklaşım

Açıklama:

İşlevselcilere göre insanlar sosyal denilen ortak yaşamı olanaklı kılan zekâya sahip olan amaç yönelimli varlıklardır. Ayrıca bu görüş, insanların bazı ortak inanç ve değerleri de paylaştığını kabul eder.
İşlevselci yaklaşım

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdaki sosyolojik yaklaşımlardan hangisi toplumsal cinsiyet rollerinin kültürel olarak öğrenilip aktarıldığını ve bu yüzden de değiştirilebileceğini savunmaktadır?

İşlevselci yaklaşım

Çatışmacı yaklaşım

Feminist yaklaşım

Post-modernist yaklaşım

Sembolik Etkileşimci Yaklaşım

Açıklama:

Feministlere göre toplumsal cinsiyet rolleri kültürel olarak öğrenilerek aktarılır ve bu yüzden değiştirilebilir.
Feminist yaklaşım

Doğru Cevap: C

Soru 39

"Çalışma yaşamında eşitlik, aile yaşamında eşitlik ve son olarak sosyal hayatta eşitlik sağlanmalıdır. Aile içindeki geleneksel iş bölümü kadının çalışmasının en büyük engelidir." düşüncesini savunan feminist yaklaşım aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Liberal Feminizm

Radikal Feminizm

Sosyalist Feminizm

Marksist Feminizm

Post-modernist Feminizm

Açıklama:

Liberal Feminizmin iki temel savından biri “erkekle eşitlik” diğeri ise, “kadının özgürlüğü” dür. Onlar için kamusal alanda çalışmak çok önemlidir. Çalışma yaşamında eşitlik, aile yaşamında eşitlik ve son olarak sosyal hayatta eşitlik sağlanmalıdır. Aile içindeki geleneksel iş bölümü kadının çalışmasının en büyük engelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Disiplinler arası çalışmaları değerli bulan yaklaşım aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

İşlevselci Yaklaşım

Feminist Yaklaşım

Çatışmacı Yaklaşım

Post-Modernizm

Liberal Feminizm

Açıklama:

Post-modernistler, sosyal bilimler ile doğa bilimleri, sanat ve edebiyat arasında bilimsel olan ve olmayan arasında bir fark gözetmezler. Onlar her türden katı sınırlamalar getirilmesine karşıdırlar bu bağlamda akademik disiplinler arasındaki ayrımı da reddederler. Disiplinler arası çalışmaları değerli bulurlar.
Post-Modernizm

Doğru Cevap: D

Soru 41

“İnsanlık sosyal tarihi, kaynaklara sahip olanlarla olmayanların birbirlerine karşı sınıf mücadelesinin tarihidir.”
Aşağıdaki düşünürlerden hangisinin sosyolojik yaklaşımının yukarıda verilen düşünce üzerine kurulu olduğu söylenebilir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkheim

Açıklama:

Marx’ın felsefesi diyaletik materyalizm, sosyolojisi ise tarihsel maddecilik olarak anılır.
Marx’a göre, insanlık sosyal tarihi, kaynaklara sahip olanlarla olmayanların birbirlerine karşı sınıf mücadelesinin tarihidir.
Karl Marx

Doğru Cevap: D

Soru 42

Modern ve akademik bir bilim olarak sosyolojinin aşağıdaki sosyologlardan hangisinin çalışmalarıyla başladığı söylenebilir?

Emile Durkheim

John Duvey

Auguste Comte

Ralf Dahrendorf

Henri de Saint Simon

Açıklama:

Emile Durkheim.
Modern akademik bir bilim olarak sosyoloji Durkheim’in çalışmalarıyla başlamıştır. Durkheim, sosyolojinin isim babası A. Comte’un düşüncelerinin büyük bir kısmını onaylamaz. Ancak, sosyolojinin yöntem ve ilkelerini yeniden tanımlarken A. Comte gibi doğa bilimleriyle devamlılık içinde nesnel, rasyonel ve olaylar arasında nedensellik ilişkisi arayan bir sosyal bilim anlayışı oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Mukaddime hangi ünlü düşünürün eseridir?

Emile Durkheim

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

İbni Haldun

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 44

Sosyolojinin bir bilim olmasına öncülük eden Durkheim görüşlerini intihar olgusuna getirmiş olduğu ayrıntılı açıklamalarla açıklamaktadır. Durkheim’e göre aşağıdaki intihar türlerinden hangisi toplumsal bağların gevşek olduğu ve bireyin kendini yalnız hissettiği durumlarda ortaya çıkmaktadır?

Elcil intihar

Egoist intihar

Anomik intihar

Alturistik intihar

Toplu intihar

Açıklama:

Egoist İntihar: Bireysel nedenlerle intihardır. Toplumsal bağların gevşek olduğu ve bireyin kendini yalnız hissettiği durumlarda ortaya çıkar.
Egoist intihar

Doğru Cevap: B

Soru 45

Modern sosyolojik yaklaşımlar bazı yönlerden klasik sosyolojik yaklaşımlara getirdikleri eleştirilerle ön plana çıkmaktadırlar. Aşağıdaki modern yaklaşımlardan hangisi klasik sosyolojinin erkek egemen görüşlere sahip olduğunu ve söz konusu yaklaşımların getirdikleri toplumsal çözümlerin de bu doğrultuda olduğunu ileri sürmektedir?

Pozitivizm

Pragmatizm

Feminizm

Rasyonalizm

Ampirizm

Açıklama:

Feminizm genel anlamda sosyolojiye eleştirel bakar. Sosyolojinin toplumsal yaşam hakkında yanlı/tarafgil görüşlere sahip olduğunu savunur. Klasik anadamar sosyolojinin aslında erkek egemen görüşlere sahip olduğunu iddia eder.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Sosyalizmin kurucularından biri olan ampirizm ile realizm arasındaki uçurumda köprü olmaya çalışmış bir düşünürdür?

Max Weber

Emile Durkheim

John Duvey

Auguste Comte

Ralf Dahrendorf

Açıklama:

Weber, çağdaşları arasında ampirizm ile realizm arasındaki uçurumda köprü olmaya çalışmış bir düşünürdür. Ona göre sosyal olayları sadece anlamak yetmez; aynı zamanda açıklamak gerekir.
Karl Marx

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Henslin’e göre sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlardan "sembolik etkileşimcilik" yaklaşımının anahtar kavramıdır?

Rekabet

Eşitsizlik

Güç/iktidar

Çatışma

Anlamlar

Açıklama:

Henslin’e göre Sembolik Etkileşimcilik anahtar kelimeleri :Semboller,Etkileşim,Anlamlar,Tanımlar
Çatışmacılık anahtar kelimeleri : Eşitsizlik , Güç/iktidar, Çatışma, Rekabet, Sömürü/istismar

Doğru Cevap: E

Soru 48

Avrupa’yı dönüştüren Endüstri Devrimini gözleyerek kuramını geliştirmiş. Felsefesi Diyalektik Materyalizm , Sosyolojisi Tarihsel Meteryalizm olan düşünür kimdir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkheim

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 49

Teolojik, metafizik ve pozitif olmak üzere üç aşamadan oluşan Üç Hal Yasası’nı ileri süren düşünür kimdir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkheim

Açıklama:

Auguste Comte, teolojik, metafizik ve pozitif olmak üzere üç aşamadan oluşan Üç Hal Yasası’nı ileri sürmüştür

Doğru Cevap: C

Soru 50

Ataerkilliği kültürün bir sonucu olarak gören Sosyolojiye eleştirel bakan yaklaşımlardan hangisidir?

Marksist Feminizm

Radikal Feminizm

Liberal Feminizm

Sosyalist Feminizm

Post-Modernizm

Açıklama:

Radikal Feministler ataerkilliği kültürün bir sonucu olarak görürler. Ataerkil ideoloji, kadını ikincil ve zayıf cins olarak görerek ev işi ve çocuk yetiştirme rolüne indirger. Ataerkillik farklı toplumsal yapılarda kültürel değerler ve inançların bir sonucu olarak görülebilir.
Radikal Feminizm

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin gelişiminde etkili olmamıştır?

Emperyalizm

Rus Devrimi

Fransız Devrimi

Endüstri Devrimi

Amerikan Devrimi

Açıklama:

Sosyolojinin gelişiminde Endüstri Devrimi, Amerikan ve Fransız devrimleri, emperyalizm ve doğa bilimlerindeki gelişmeler önemli rol oynamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi İbni Haldun’un sosyolojik açıdan önemini ön plana çıkaran bir görüştür?

Laik dini savunarak geleneksel din adamlarını eleştirmesi

Bilime dayalı olarak bilginin yeniden kurulması gerektiğine inanması

Hem düzen hem de gelişme/ilerleme fikirlerine birlikte inanması

Kır ve kentler arasında farklılaşma üzerinde durması

Pozitif felsefe ile insanlığın kaostan kurtulup ilerleyeceğini savunması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi sosyolojinin babası olarak anılmaktadır?

A.Comte

St. Simon

Karl Marx

Lagrange

İbni Haldun

Açıklama:

A. Comte, Fransız devrimi ve Aydınlanma düşüncesine tepki olarak geliştirdiği düşünceleriyle tanınan sosyolojinin isim babası Fransız sosyoloğudur.

Doğru Cevap: A

Soru 54

A. Comte’un düşünceleri değişkenler arasında gözlenebilen ilişkilere dayandırdığı yasa aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal statik

İşlevsellik

Pozitif hâl/dönem

Teolojik hâl/dönem

Metafizik hâl/dönem

Açıklama:

Pozitif hâl/dönem: Değişkenler arasında gözlenebilen ilişkilere dayanır. Kesin ve
yasalara bağlı bilgi demektir. Bu dönem bilimsel dönem olarak da anılır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Felsefesi diyaletik materyalizm, sosyolojisi ise tarihsel maddecilik olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Fichte

St. Simon

İbni Haldun

A. Comte

Karl Marx

Açıklama:

Marx’ın felsefesi “Diyalektik Materyalizm” (Dialectical Materialism) olarak anılırken; sosyolojisine “Tarihsel Maddecilik” (Historical Materialism) denilir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

“Sosyoloji Yönteminin Kuralları” adlı eser sosyal olguların tanımlanması, normal ve patolojik arasında ayrımın yapılması bağlamında sosyolojide önemli yeri olan bir eserdir. Sözü edilen eser aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Engels

K. Marx

A. Comte

E. Durkheim

M. Weber

Açıklama:

E. Durkheim “Sosyoloji Yönteminin Kuralları” adlı eserini yazmıştır (1898). Bu eserde sosyal olguları tanımlar, normal ve patolojik arasında ayrım yapar.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Anlama kadar açıklama üzerinde duran, insan eylemlerini sınıflayan ve en önemlisi de bürokrasi konusunda bir kuram geliştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Durkheim

M. Weber

Marx

A. Comte

Hegel

Açıklama:

M. Weber, anlama kadar açıklama üzerinde durması, insan eylemlerini sınıflaması
ve en önemlisi de bürokrasi konusunda bir kuram geliştirmiş olması yüzünden bugün de önemini korumaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlardan biri değildir?

Pozitivist

Feminist ve post-modernist

Çatışmacılık

İşlevselcilik

Sembolik etkileşimcilik

Açıklama:

Sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlar sembolik etkileşimcilik, işlevselcilik, çatışmacılık, feminist ve post-modernist yaklaşımlardır. Pozitivis, Metodolojik Yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

İşlevselci / Fonksiyonalist yaklaşım kuramının dayandığı temel görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Uyaran - tepki ilişkisini ret ederek araya yorumlama sürecini koyar.

Vurgu daha çok yapı ve onun işleyişi üzerindedir. Yapıyı oluşturan elemanlar olarak normlar, adetler, gelenekler ve kurumlar analiz edilir.

Ontolojik olarak sosyal yaşamın dinamik olduğunu ve diyalektik olarak karşılıklı ilişki içinde bir bütün olarak sürekli değiştiğini kabul ederler.

İnsanı sosyal bir fenomen olarak anlamak için öznelci yaklaşımı tercih eder.

İnsanların sosyal davranış ve inançlarını belirleyen yaşamın sosyal koşulları fazla nesnel değildir.

Açıklama:

İşlevselcilikteki vurgu daha çok yapı ve onun işleyişi üzerindedir. Yapıyı oluşturan elemanlar olarak normlar, adetler, gelenekler ve kurumlar analiz edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Ataerkilliği kültürün bir sonucu olarak gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Post-Modernizm

Marksist Feminizm

Radikal Feministler

Sosyalist Feminizm

Liberal Feminizm

Açıklama:

Radikal Feministler ataerkilliği kültürün bir sonucu olarak görürler. Ataerkil ideoloji, kadını ikincil ve zayıf cins olarak görerek ev işi ve çocuk yetiştirme rolüne indirger.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin gelişiminde rol oynayan faktörlerden birisidir?

Telefonun icadı

İkinci dünya savaşı

Televizyonun icadı

Endüstri devrimi

Silahlanmanın artması

Açıklama:

Endüstri Devrimi: 19. yüzyılın ortalarında Avrupa’da tarım toplumundan üretimin fabrikalarda yapılmaya başladığı döneme girilmesi ile birlikte insanların yaşamlarında köklü değişmeler olmuş; geniş kitlelerin iş bulmak için topraklarından koparak kentlere göç etmesine bağlı olarak yoksulluk, işsizlik, kötü çalışma koşulları, sağlık, eğitim ve barınma gibi sosyal sorunlar artmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin gelişiminde rol oynayan faktörlerden birisi deiğildir?

Endüstri devrimi

Doğa bilimlerinde artış

Emperyalizm

Amerikan ve Fransız devrimleri

Televizyonun icadı

Açıklama:

sosyolojinin gelişiminde rol oynayan faktörler şunlardır;
Amerikan ve Fransız devrimleri
Doğa bilimlerinde artış
Endüstri devrimi
Emperyalizm

Doğru Cevap: E

Soru 63

İbn-i Haldun'a göre yerleşiklik ve kentlilik anlamında kullanılan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Bedevi Ümran

Hadari Ümran

Sevile Ümran

Asabiye Ümran

Mukaddime Ümran

Açıklama:

Hadari Ümran: Yerleşiklik ve kentlilik anlamında kullanılmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 64

“Sanayileşme” kavramını ortaya atarak Comte ve Spencer’e iyi bir başlangıç sağlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

İbni Haldun

Heraklit

Fichte

Simon

Comte

Açıklama:

St. Simon “sanayileşme” kavramını ortaya atarak sosyal gelişme ve farklılaşma konularında yazarak Comte ve Spencer’e iyi bir başlangıç sağlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Fransız devrimi ve Aydınlanma düşüncesine tepki olarak geliştirdiği düşünceleriyle tanınan sosyolog kimdir?

İbni Haldun

Heraklit

Fichte

Simon

Comte

Açıklama:

A. Comte, Fransız devrimi ve Aydınlanma düşüncesine tepki olarak geliştirdiği düşünceleriyle tanınan sosyolojinin isim babası Fransız sosyologudur.

Doğru Cevap: E

Soru 66

A. Comte'ye göre değişkenler arasında gözlenebilen ilişkilere dayanan döneme ne ad verilir?

Teolojik hâl/dönem

Metafizik hâl/dönem

Pozitif hâl/dönem

Tanrıcı hâl/dönem

Soyut hâl/dönem

Açıklama:

Pozitif hâl/dönem: Değişkenler arasında gözlenebilen ilişkilere dayanır. Kesin ve yasalara bağlı bilgi demektir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Marx’a göre, refahın üretildiği ve dağıtıldığı düzenlemeye ne ad verilir?

Feodal

Üst yapı

Alt yapı

Kapital

Evrim

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 68

“İntihar” isimli eserinde intiharın bireysel bir olay olmadığını, aksine toplumsal bir olay olduğunu ifade eden sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

E.Durkheim

K. Marx

M. Weber

A.Comte

F. Hegel

Açıklama:

Durkheim, “İntihar” isimli eserinde intiharın bireysel bir olay olmadığını, aksine
toplumsal bir olay olduğunu intihar istatistiklerini kullanarak göstermeye çalışmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Modern toplumlarda iş bölümü sonucunda farklılaşmaya bağlı olarak ortaya çıkan dayanışmaya ne ad verilir?

Mekanik dayanışma

Metafizik dayanışma

Nedensel dayanışma

Organik dayanışma

Maddesel dayanışma

Açıklama:

Durkheim’e göre toplumların evrimine bakıldığında iki tür dayanışma olduğu anlaşılır:
• Mekanik dayanışma: Geleneksel topluluklarda benzerliklere dayalı olarak ortaya çıkan dayanışmadır.
• Organik dayanışma: Modern toplumlarda iş bölümü sonucunda farklılaşmaya bağlı
olarak ortaya çıkar.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Olağanüstü koşullarda bazen kişilere bazı üstün özellikler atfedilen otorite tütüne ne ad verilir?

Yasal otorite

Karizmatik otorite

Ussal otorite

Geleneksel otorite

Duygusal otorite

Açıklama:

Karizmatik otorite: Olağanüstü koşullarda bazen kişilere bazı üstün özellikler atfedilir. Kişinin gerçekte bu özellikleri taşıyıp taşımaması önemli değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Toplumdaki gruplar ve sınıflar arasındaki sosyal, siyasi ve maddi eşitsizlikler üzerine vurgu yaparak mevcut sosyo-politik sistemi eleştiren yaklaşıma ne ad verilir?

Sembolik etkileşimcilik

İşlevselcilik

Post-modernist

Feminist

Çatışmacılık

Açıklama:

Sosyal bilimlerde çatışmacı yaklaşım ve kuramlar, toplumdaki gruplar ve sınıflar arasındaki sosyal, siyasi ve maddi eşitsizlikler üzerine vurgu yaparak mevcut sosyo-politik sistemi eleştirirler. Çatışmacılar, özellikle sınıflar arasındaki güç mücadelesi ve birbirine tarihsel olarak karşıt olan hâkim ideolojiler üzerinde dururlar.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin gelişiminde rol oynayan faktörlerden değildir?

Endüstri Devrimi

Fransız Devrimi

Emperyalizm

Doğa Bilimlerindeki Gelişmeler

Rus Devrimi

Açıklama:

Sosyolojinin gelişiminde dört faktör birlikte önemli rol oynamıştır:

Endüstri Devrimi
Amerikan ve Fransız Devrimleri
Emperyalizm
Doğa Bilimlerindeki Gelişmeler

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin öncüllerinden değildir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

Sosyolojinin öncüleri olarak İbni Haldun, Henri de Saint Simon, Auguste Comte ve Karl Marx sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

“Mukaddime” adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

İbni Haldun’un en önemli eseri Mukaddime’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

İstikrarlı ve istikrarsız yapılar arasındaki farklara işaret ederek sosyolojik işlevselcilik ve değişken sosyal yapılar düşüncesinin ilk habercisi olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

St. Simon, istikrarlı ve istikrarsız yapılar arasındaki farklara işaret ederek sosyolojik işlevselcilik ve değişken sosyal yapılar düşüncesinin ilk habercisi olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Altı ciltlik Pozitif Felsefe Dersleri adlı eseriyle sosyolojinin babası olarak anılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

St. Simon, sosyolojinin en önde gelen düşünürü olmasına rağmen, onun çırağı, arkadaşı, birkaç eserinde ortak yazarı olan A. Comte, altı ciltlik Pozitif Felsefe Dersleri adlı eseriyle sosyolojinin babası olarak anılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Sosyolojinin isim babası ve pozitivizmin de kurucusu kimdir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

Comte, sosyolojinin isim babasıdır ve pozitivizmin de kurucusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 78

"Değişkenler arasında gözlenebilen ilişkilere dayanır. Kesin ve yasalara bağlı bilgi demektir. Bu dönem bilimsel dönem olarak da anılır." tanımı yapılan üç hal yasasının aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

teolojik

soyut

metafizik

hayali

pozitif

Açıklama:

Pozitif hâl/dönem: Değişkenler arasında gözlenebilen ilişkilere dayanır. Kesin ve yasalara bağlı bilgi demektir. Bu dönem bilimsel dönem olarak da anılır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Karl Marx'ın evrimci determinizmine göre toplumun izlemesi gereken aşamaları hangi şıkta doğru verilmiştir?

ilkel komünal, feodal, kapitalist, sosyalist

sosyalist, ilkel komünal, feodal, kapitalist

kapitalist, sosyalist, ilkel komünal, feodal

feodal, kapitalist, sosyalist, ilkel komünal

ilkel komünal, kapitalist, feodal, sosyalist

Açıklama:

Evrimciliği toplumların belirli aşamalardan geçeceği, önce “ilkel komünal”, “feodal”, “kapitalist” ve “sosyalist” toplum aşamalarının birbirini izleyeceği ve sonuçta sınıfsız topluma ulaşılacağını savunmasından kaynaklanır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

“fert yok, cemiyet var” ya da “önce toplum, sonra birey” görüşünün sahibi , ıslahatçı /reformcu, determinist, işlevselci, indirgemeci sosyolojinin kurucusu kimdir?

Emile Durkheim

Henri de Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

“fert yok, cemiyet var” ya da “önce toplum, sonra birey” görüşünün sahibi Emile Durkheim, ıslahatçı /reformcu, determinist, işlevselci, indirgemeci bir sosyolojinin kurucusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Kendisini diğer feminizm türlerinden ayıran iki temel özelliği “Kadınlar tarafından kadınlar için geliştirilmiş olması” ve “Kadınların baskı görmesini, hükmetmenin en evrensel ve en temel biçimi olarak görmeleri” şeklinde olan feminizm türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalist Feminizm

Liberal Feminizm

Radikal Feminizm

Marksist Feminizm

Post-modern Feminizm

Açıklama:

Çok sayıda feminizm olmasına rağmen radikal feministleri diğer feminizmlerden ayıran iki temel özellik vardır. Bunlardan ilki, kadınlar tarafından kadınlar için geliştirilmiş olmasıdır. Bu yüzden mevcut yaklaşımlar ve gündem ile uzlaşmaya gereksinim duymazlar. Diğer kuramlar örneğin Marksizmin uyarlamasının yerine, yenilikçi olma eğilimindedirler. İkinci temel özellikleri, kadınların baskı görmesini, hükmetmenin en evrensel ve en temel biçimi olarak görmeleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin ortaya çıkışının gerçek kökeni olarak kabul edilmektedir?

Yunan ve Romalı ve düşünürlerin insan davranışlarına yönelik karmaşık sistemler geliştirmesi

Rönesans ile birlikte düşünürlerin insan davranışlarını incelemesi

Aydınlanma çağında düşünürlerin insan davranışlarını incelemeye başlaması

19. yüzyılda düşünürlerin toplumla ilgili düşüncelerini bilimsel yollarla test etmesi

20. yüzyılda yaşanan iki dünya savaşının etkilerinin insan davranışları üzerinde incelenmesi

Açıklama:

Sistematik araştırmalarla test edilebilen kuramların geliştirilmesi ve açıklamaların bunlara dayanılarak yapılması tüm bilimlerin temelidir. Aslında bu ölçüt sosyolojinin kökeninin ne olduğu sorusunu yanıtlamamızı kolaylaştırır. Bu bağlamda sosyoloji yeni bir disiplin olarak 19. yüzyılda Avrupa’da düşünürlerin toplumla ilgili düşüncelerinin bilimsel yöntemlerle test edilmesiyle başlamıştır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin gelişiminde rol oynayan faktörlerden biri değildir?

Endüstri Devrimi

Fransız ve Amerikan İhtilali

Emperyalizm

Doğa Bilimlerindeki Gelişmeler

Kapitalizm

Açıklama:

Sosyolojinin gelişiminde Endüstri Devrimi, Amerikan ve Fransız devrimleri, emperyalizm ve doğa bilimlerindeki gelişmeler önemli rol oynamıştır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Kır ve kentler arasındaki farklılaşma konusuna yoğunlaşarak öne çıkan sosyolog kimdir?

İbni Haldun

Karl Marx

Henri de Saint Simon

Emile Durkheim

Max Weber

Açıklama:

İbni Haldun’un sosyolojik açıdan önemi, özellikle kır ve kentler arasında farklılaşma üzerinde durmasıdır. Ona göre, göçebe-köy toplulukları yerleşikkentlerden önce ortaya çıkar ve burada yaşayanlar henüz daha güvenilir ve sağlamdır. Bunun temel nedeni kırda ailenin daha istikrarlı olmasıdır. Buna bağlı olarak da sosyal dayanışma daha yüksektir. Ayrıca büyüklere özellikle de kadınlara çok fazla değer verilir ve saygı duyulur.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Toplumun yeniden organizasyonunun ancak felsefeci, mühendis ve bilim insanları ile birlikte olabileceğini savunan sosyolog kimdir?

Emile Durkheim

Aguste Comte

Vilfredo Pareto

Karl Mannheim

Henri de Saint Simon

Açıklama:

St. Simon toplumun yeniden organizasyonunun ancak felsefeci, mühendis ve bilim insanları ile birlikte olabileceğini düşünmüştür. Bu bağlamda laik bir dini savunarak geleneksel din adamlarını eleştirmiş, din adamları ile bilim insanı eğitimcilerin yer değiştirmesini önermiştir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Sosyolojinin isim babası olarak kabul edilen sosyolog kimdir?

İbni Haldun

Henri de Saint Simon

Aguste Comte

Emile Durkheim

Max Weber

Açıklama:

A. Comte, Fransız devrimi ve Aydınlanma düşüncesine tepki olarak geliştirdiği düşünceleriyle tanınan sosyolojinin isim babası Fransız sosyologudur. “Var olup olmadığını sorgulamaksızın, bilginin amacını, deneyimlenen/yaşanan olguların betimlenmesine dayandıran felsefi düşünce sistemi” olarak basitçe tanımlayabileceğimiz Pozitivizmin kurucusudur.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Felsefesi diyaletik materyalizm, sosyolojisi ise tarihsel maddecilik olarak anılan sosyolog kimdir?

Karl Marx

Max Weber

George Herbert Mead

William James

William Thomas

Açıklama:

Marx’ın felsefesi “Diyalektik Materyalizm” (Dialectical Materialism) olarak anılırken; sosyolojisine “Tarihsel Maddecilik” (Historical Materialism) denilir. Marx, Hegel’in baş aşağı durduğunu iddia ettiği diyalektik anlayışını yerine oturtmuştur. Çünkü, üç aşamalı tez, antitez ve sentez şeklindeki ilerlemede Hegel tez olarak manevi bir varlık olan Geist’i (tanrıyı) görürken, Marx tez olarak temele ekonomiyi koymuştur. Aslında diyalektik düşüncenin temeli İlk Çağ filozofu Heraklit’e (İ.Ö. 5. yy.) dayanır. Heraklit, “aynı ırmakta iki kez yıkanılmaz” diyerek değişimin her yerde olduğuna ilk işaret edendir.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdaki sosyologlardan hangisi hem evrimci hem de ekonomik determinizmi savunmaktadır?

Henri de Saint Simon

Karl Mannheim

George Payne

Karl Marx

Herbert Blumer

Açıklama:

Marx hem evrimci hem de ekonomik determinizmi savunan bir düşünürdür. Evrimciliği toplumların belirli aşamalardan geçeceği, önce “ilkel komünal”, “feodal”, “kapitalist” ve “sosyalist” toplum aşamalarının birbirini izleyeceği ve sonuçta sınıfsız topluma ulaşılacağını savunmasından kaynaklanır. Ekonomik determinizm ise, belirli bir toplumda tüm önemli pozisyonlar ve sosyal etkileşimlerin üretim biçimi tarafından belirlenmesi görüşüdür. Bu bireysel duruşların da üretim biçimine göre düzenlenmesi demektir. Marx için temel ayrım üretim aracına sahip olanlar ve olmayanlar arasındadır. Çünkü üretim aracına sahip olanlar, üretim biçimini dolayısıyla politik, yasal ve diğer tüm üst yapıyı kontrol ederler. Üretim aracına sahip olmayanlar ise, emeğini satarak geçinenlerdir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Fonksiyonel kuramın vurguladığı kavramlardan biri değildir?

yapı

denge

işlev

tarafsızlık

sömürü

Açıklama:

A, B, C, ve D seçenekleri Fonksiyonel / İşlevselci yaklaşımın vurguladığı kavramlar iken; E seçeneğindeki sömürü Çatışmacı kuramın vurguladığı kavramlardan biridir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Öncüleri arasında George Herbart Mead ve Herbert Blumer'in geldiği ve pragmatizme dayanan sosyoloji kuramı hangisidir?

post modernist yaklaşım

sembolik etkileşimcilik

işlevselcilik

çatışmacılık

feminist yaklaşım

Açıklama:

Modernist çerçevede mikro öznel düzeyde sosyolojik çalışmalarda pek çok kuramdan söz edilse de bunların genel bir şemsiye altında toplanması mümkündür. İşte Sembolik Etkileşimcilik böylesine genel bir kapsayıcılığa sahiptir.
Bu yaklaşımı sosyolojiye taşıyan en önemli savunucuların başında George Herbert Mead (1863-1931) ve onun öğrencisi Herbert Blumer gelmektedir.
Sembolik Etkileşimin Pragmatizme dayanan üç temel ilkesi şunlardır: • İnsanlar kendileri tarafından anlam/önem atfedilen (yüklenilen) davranışlarda bulunurlar. • İnsanların davranışları toplumdaki diğer insanlarla giriştikleri sosyal etkileşimden kaynaklanır. • İnsanlar karşılaştıkları durumları yorumlarlar ve ulaştıkları sonuca bağlı olarak da davranışlarını değiştirirler.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Fikir babalığını Alman filozofları Nietzsche ve Heiddeger'in yaptığı eleştirel sosyoloji yaklaşımı hangisidir?

radikal feminizm

post-modernizm

sembolik etkileşimcilik

liberal feminizm

işlevselci / fonksiyonalist yaklaşım

Açıklama:

Genel olarak sosyal bilimlerde özel olarak sosyolojide bugün en büyük eleştiri post-modernizmden gelmektedir. Post-yapısalcılık ile oldukça yakın eleştiriler getirmeleri ise, her ikisi arasında büyük benzerlikler olmasından kaynaklanır. Çoğu zaman da birbirleri yerine kullanılırlar. Kelime olarak anlamı ise, modernizmin ve yapısalcılığın sonu demektir.
Post-modernizm kıta Avrupası ve özellikle de Fransa ve Almanya’da ortaya çıkmıştır. Bu görüşe fikir babalığı edenler Alman filozofları Nietzsche ve Heiddeger’dir. Nihilizm ve Anarşizmden beslenir. Aslında post-modernizmin en sert eleştirisi de yine Almanya’dan gelmiştir. Jurgen Habermas akla ve bilime tekrar dönmeyi şiddetle savunmuştur.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi sosyolojinin gelişiminde önemli bir rol oynamamıştır?

Endüstri Devrimi

Amerika ve Fransız Devrimleri

Emperyalizm

Doğa bilimlerindeki gelişmeler

2. Dünya Savaşı

Açıklama:

Sosyolojinin gelişiminde Endüstri Devrimi, Amerikan ve Fransız devrimleri, emperyalizm ve doğa bilimlerindeki gelişmeler önemli rol oynamıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin öncülerinden biri değildir?

İbn-i Haldun

Henry Fayol

Henri de Saint Simon

Karl Marx

Auguste Comte

Açıklama:

Sosyolojinin öncüleri olarak İbni Haldun, Henri de Saint Simon, Auguste Comte ve Karl Marx sıralanabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin isim babası olup pozitivizmin de kurucusudur?

A. Comte

K. Marx

F. Hegel

E. Durkheim

A. Newton

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 95

Felsefesi “Diyalektik Materyalizm” (Dialectical Materialism), sosyolojisi ise “Tarihsel Maddecilik” (Historical Materialism) olarak anılan düşnür kimdir?

E. Durkheim

K. Marx

H. Fayol

F. Hegel

J. Kepler

Açıklama:

Karl Marx Avrupa’yı dönüştüren Endüstri devrimini gözleyerek kuramını geliştirmiştir.
Marx’ın felsefesi “Diyalektik Materyalizm” (Dialectical Materialism) olarak anılırken; sosyolojisine “Tarihsel Maddecilik” (Historical Materialism) denmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

I. Yasal otorite II. Geleneksel otorite III. Modern otorite Yukarıdakilerden hangisi Weber'in yaptığı otorite sınıflandırma elemanlarından biridir?

Sadece I

Sadece II

Sadece III

Sadece I,II

Sadece II,III

Açıklama:

Weber’e göre üç tip otorite arasında ayrım yapmak gerekir: Yasal/ussal otorite: Bu tip otorite, kaynağını yasalardan alır. Geleneksel otorite: Toplumdaki gelenek ve göreneklere dayanır. Büyüklerin, erkeklerin, yaşlıların dedikleri yapılır. Karizmatik otorite: Olağanüstü koşullarda bazen kişilere bazı üstün özellikler atfedilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

I. Çatışmacılık yaklaşımı II. Feminist yaklaşımı III. Uzlaşmacı yaklaşım Yukarıdakilerden hangisi sosylojinin temel kuramsal yaklaşımlarından biridir?

Sadece I

Sadece II

Sadece III

Sadece I,II

Sadece II,III

Açıklama:

Sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlar sembolik etkileşimcilik, işlevselcilik, çatışmacılık, feminist ve post-modernist yaklaşımlardır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

... temel iddiası, insanların öncelikle karşılarındakinin davranışını yorumladıkları ve daha sonra eyleme karar verdikleri yönündedir. Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

H. Blumer

M. Weber

K. Popper

A. Kant

H. Ford

Açıklama:

Blumer' in temel iddiası, insanların öncelikle karşılarındakinin davranışını yorumladıkları ve daha sonra eyleme karar verdikleri yönündedir. İnsanlar araya yorum süreci girmeden doğrudan eyleme geçmezler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Genel olarak sosyolojide modernist çerçevede en yaygın olarak kullanılan makro yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısal işlevcilik

Yapısal eşitlik

Kapitalizm

Sosyalizm

Liberalizm

Açıklama:

Genel olarak sosyolojide modernist çerçevede en yaygın olarak kullanılan makro yaklaşım “Yapısal İşlevselcilik” olarak da anılan yaklaşımdır. Bu yaklaşım toplumu birbiri ile ilişkili parçaların görev yaptığı bir sistem olarak görür. Örneğin, Amerikalı ünlü sosyolog Talcott Parsons toplumun “koruyucu”, “bütünleştirici”, “yönlendirici” ve “uygulayıcı” alt sistemlerden oluştuğunu savunur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi günümüzdeki en önemli çatışmacı sosyologlardan biri değildir?

R. Collins

R. Dahrendorf

G. Lenski

B. Zinn

K. Popper

Açıklama:

Günümüzdeki çatışmacı sosyologlar arasında en önemlileri R. Collins, R. Dahrendorf, G. Lenski, Eitzen, Baca Zinn ve Eric Olin Wright’tır. Bu kuramcılar toplumu birbiriyle dayanışma içinde olan grupların oluşturduğu bir bütün olarak görmezler. Aksine toplumu birbiriyle çatışan çıkarlara sahip grupların zor ve güç kullanarak kendi refahlarını arttırmak için mücadele ettikleri bir arena olarak görürler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Temel savlarından biri erkekle eşitlik ve kadının özgürlüğü olan feminizim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Radikal feminizm

Liberal feminizm

Sosyalist feminizm

Marksist feminizm

Demokrat feminizm

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin gelişiminde rol oynayan dört faktörden biridir?

Endüstri Devrimi.

Yunan Devrimi.

Kapitalizm.

Rönesans.

Yazının icadı.

Açıklama:

Sosyolojinin gelişiminde dört faktör birlikte önemli rol oynamıştır;
- Endüstri Devrimi
- Amerikan ve Fransız Devrimleri
- Emperyalizm
- Doğa Bilimlerindeki Gelişmeler.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi Amerikan ve Fransız devrimlerinin sosyolojinin gelişimine etkisini gösteren bir olgudur?

Tarım toplumundan üretimin fabrikalarda yapılmaya başladığı döneme geçiş.

Avrupalıların deniz aşırı ülkeleri fethederek onları sömürmesi.

Fizik ve Kimya kuramlarının nesnel ve sistematik gözlemlerle test edilmeye başlanması.

Monarşiler yerini daha demokratik sistemlere devretmesi.

Geniş kitlelerin kırsaldan kente göç etmesi.

Açıklama:

Amerikan ve Fransız Devrimleri: Yeni fikir akımlarının ortaya çıkmasıyla birlikte insanlar
çevrelerindeki olayları yeniden düşünmeye ve yorumlamaya başlamıştır. Monarşiler yerini daha demokratik sistemlere devrederken, artık geleneksel ve dinsel açıklamalar yetersiz kalmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıdaki bilim insanlarıdan hangisi sosyolojinin öncüleriden biridir?

Albert Einstein.

Louis Pasteur.

İbni Haldun.

Nikola Tesla.

Aziz Sancar.

Açıklama:

Sosyolojinin öncüleri olarak İbni Haldun, Henri de Saint Simon, Auguste Comte ve Karl Marx sıralanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi İbni Haldun' un en önemli eseri olan Mukaddime' ye göre belirtilen Ümran türlerinden biridir?

Bedevi Ümran.

Kuzey Ümran.

Alt Ümran.

Karşı Ümran.

Yüksek Ümran.

Açıklama:

İbni Haldun, evrimci ve determinist bir düşünürdür. En önemli eseri olan “Mukaddime” aslında çok kapsamlı bir sosyal bilimler ansiklopedisine benzetilebilir. Kolaylıkla anlaşılması mümkün olmayan bu eserinde uygarlıkların gelişimini ortaya koyar. Özellikle Ümran başlığı altında bugün hars/kültür denilen konu hakkında düşüncelerini yazar. Ona göre iki türlü Ümran vardır:
• Bedevi Ümran: Bugünkü karşılığı köylülüktür. Kır ve göçebe kültürün özelliklerini taşır.
• Hadari Ümran: Yerleşiklik ve kentlilik anlamında kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Aşağıdaki bilim insanlarından hangisi sosyolojinin isim babası olarak anılır?

Nikola Tesla.

İbni Haldun.

Karl Marx.

Auguste Comte.

Henri de Saint Simon.

Açıklama:

Comte, sosyolojinin isim babasıdır ve pozitivizmin de kurucusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Sembolik Etkileşim Pragmatizme dayanan üç temel ilkeden biridir?

İnsanlar başkaları tarafından anlam/önem atfedilen davranışlarda bulunurlar.

İnsanların davranışları toplumdaki diğer insanlarla giriştikleri sosyal etkileşimden kaynaklanır.

İnsanlar karşılaştıkları durumlara ve bu durumların sonuçlarına davranışlarını değiştirmezler.

İnsan davranışları öngörülebilirdir.

İnsanlar sosyal etkileşim içinde değillerdir.

Açıklama:

Sembolik Etkileşimin Pragmatizme dayanan üç temel ilkesi şunlardır:
• İnsanlar kendileri tarafından anlam/önem atfedilen (yüklenilen) davranışlarda bulunurlar.
• İnsanların davranışları toplumdaki diğer insanlarla giriştikleri sosyal etkileşimden kaynaklanır.
• İnsanlar karşılaştıkları durumları yorumlarlar ve ulaştıkları sonuca bağlı olarak da davranışlarını değiştirirler.

Doğru Cevap: B

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Amerikalı ünlü sosyolog Talcott Parsons' a göre toplumu oluşturan alt unsurlardan biridir?

Ayrıştırıcı.

Koruyucu.

Düzenleyici.

Kuralcı.

Otoriter.

Açıklama:

Amerikalı ünlü sosyolog Talcott Parsons toplumun “koruyucu”, “bütünleştirici”, “yönlendirici” ve “uygulayıcı” alt sistemlerden oluştuğunu savunur.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Çatışmacı Yaklaşım ...... düzeyde ve çoğu zaman ........ karşılaştırmalar yaparak incelemelerde bulunur.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümleyi doğru olarak tamamlar?

Makro - sayısal.

Makro - sözel.

Makro - tarihsel.

Mikro - coğrafi.

Mikro - siyasi.

Açıklama:

Çatışmacı Yaklaşım makro düzeyde ve çoğu zaman tarihsel karşılaştırmalar yaparak incelemelerde bulunur.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojiye eleştirel bakan yaklaşımlardan olan feminizm yaklaşımlarıdan biri değildir?

Marksist Feminizm.

Liberal Feminizim.

Radikal Feminizim.

Sosyalist Feminizm.

Kapitalist Feminizim.

Açıklama:

Farklı Feminist Yaklaşımlar;
-Marksist Feminizim.
-Liberal Feminizm.
-Radikal Feminizm.
-Sosyalist Feminizm.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi post-modern bir çalışmanın odaklandığı unsurlardan biridir?

Sayısal veriler.

Kişilik.

alternatif söylemler

Büyük olaylar.

Özsel/Özcü olan.

Açıklama:

Post-modern bir çalışma daha çok amaçlar, seçimler, davranışlar, tutumlar ve kişilik üzerinde değil, alternatif söylemler ve anlam üzerinde odaklanır.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin gelişiminde rol oynayan faktörler arasında sayılamaz?

Rönesans

Endüstri devrimi

Amerikan ve Fransız devrimleri

Emperyalizm

Doğa bilimlerindeki gelişmeler

Açıklama:

Rönesans sosyolojinin gelişiminde rol oynayan temel faktörler arasında değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin öncüleri arasında sayılamaz?

René Descartes

İbni Haldun

Auguste Comte

Karl Marx

Saint Simon

Açıklama:

Fransız filozof Descartes sosyolojinin öncüleri arasında sayılmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Karl Marx’ın felsefesi hangi adla bilinir?

Sosyolatri

Pozitivizm

Sosyolojik analiz

Diyalektik materyalizm

Tarihsel diyalektik

Açıklama:

Karl Marx’ın tez, antitez ve sentez üzerine kurulu felsefesi Diyalektik Materyalizm olarak bilinir.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Ütopyacı olarak da anılan, bir Avrupa parlamentosu fikrini ilk ortaya atan sosyolog hangisidir?

Saint Simon

Auguste Comte

Karl Marx

William James

Max Webe

Açıklama:

Saint Simon bir Avrupa parlamentosu fikrini ortaya atan ilk düşünürdür.

Doğru Cevap: A

Soru 116

“Bir toplumda bireylerin taşıdığı ortak inanç ve duygular bütünü” olarak tanımladığı “ortak bilinç” görüşünü ortaya atan düşünür hangisidir?

Saint Simon

Auguste Comte

Max Weber

Karl Marx

Emile Durkheim

Açıklama:

“Ortak bilinç” düşüncesi Emile Durkheim’a aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlardan değildir?

Materyalizm

Sembolik etkileşimcilik

İşlevselcilik

Çatışmacılık

Feminizm

Açıklama:

Sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlar sembolik etkileşimcilik, işlevselcilik, çatışmacılık, feminist ve post modernist yaklaşımlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 118

İşlevselci yaklaşımın analiz ettiği unsurlara hangisi dahil edilemez?

Normlar

Adetler

Gelenekler

Kurumlar

Bireysel ihtiyaçlar

Açıklama:

İşlevselci yaklaşım normları, adetleri, gelenekleri ve kurumları analiz eder.

Doğru Cevap: E

Soru 119

“Yaş Sınıfları” kavramını ortaya atan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Marx

Max Weber

Lewis Coser

Gerhard Lenski

Emile Durkheim

Açıklama:

“Yaş Sınıfları” kavramı Gerhard Lenski’ye aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aile yapısını köklü biçimde değiştirmeden, kadına eşit haklar ve eşit ücret verilmesini savunan feminist yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal feminizm

Radikal feminizm

Marksist feminizm

Sosyalist feminizm geliştirme

Modern feminizm

Açıklama:

Liberal feminizm ailenin yapısında köklü bir değişime gerek görmeksizin sosyal ve mesleki alanlarda kadınlar için eşit haklar talep eder.

Doğru Cevap: A

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi post modern bir araştırmanın özellikleri arasında sayılamaz?

Kişisel deneyimlere, sezgilere, duygulara güvenmek

Aşırı öznellik

Farklılık, kaos ve karmaşıklığı benimsemek

Araştırmanın hiçbir zaman toplumu yansıtmayacağını kabul etmek

Nedensellik ve somut verilere güvenmek

Açıklama:

Post modern araştırmalar temel olarak nedensellik üzerine kurulmazlar.

Doğru Cevap: E

Soru 122

Sosyolojinin gelişiminde aşağı faktörlerden hangisi söylenemez?

Endüstri Devrimi

Amerikan ve Fransız Devrimleri

Emperyalizm

Doğa Bilimlerindeki Gelişmeler

Egzistansiyalizm

Açıklama:

Egzistansiyalizm, sosyolojinin gelişiminde yer alan faktörlerden biri değildir.
E Egzistansiyalizm

Doğru Cevap: E

Soru 123

İbni Haldun’un en önemli eseri hangisidir?

Mukaddime

Sosyal dinamik

Sosyal statik

Pozitif Felsefe Dersler

Kapitalizm

Açıklama:

İbni Haldun’un en önemli eseri Mukaddime’dir.
A Mukaddime

Doğru Cevap: A

Soru 124

Doğa bilimlerinde kullanılan gözlem ve deney gibi tekniklerin sosyolojide
de kullanılabileceğini savunan, düşüncelerini “sosyal dinamik” ve “sosyal statik” olarak iki bölüm halinde inceleyebileceğimiz düşünür kimdir?

Durkheim

Comte

Marx

Weber

Hegel

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 125

Eylem Kuramcısı olarak anılmasına yol açan üç tip eylem sınıflaması da yapmış olan düşünür kimdir?

İbni Haldun

Heraklit

Weber

Comte

Fichte

Açıklama:

Eylem Kuramcısı olarak anılmasına yol açan üç tip eylem sınıflaması da yapmış olan düşünür Weber dir.
C Weber

Doğru Cevap: C

Soru 126

Avrupa’da ilk sosyoloji bölümünü Bordo Üniversitesi’nde kuran, en önemli yapıtı “Sosyoloji Yönteminin Kuralları” adlı eser olan düşünür kimdir?

İbni Haldun

Marx

Weber

Comte

Durkheim

Açıklama:

Avrupa’da ilk sosyoloji bölümünü Bordo Üniversitesi’nde kuran, en önemli yapıtı “Sosyoloji Yönteminin Kuralları” adlı eser olan düşünür Durkheim dır.
E Durkheim

Doğru Cevap: E

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlar arasında değildir?

Sembolik etkileşimcilik

İşlevselcilik

Çatışmacılık

Hümanizm

Feminizim

Açıklama:

Hümanizm sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlar arasında değildir.
D Hümanizm

Doğru Cevap: D

Soru 128

Sembolik Etkileşimcilik Yaklaşımı’nın en çok desteklediği aynı zamanda üç temel ilkesi olan görüş hangisidir?

Feminizm

Pragmatizm

Ampirizm

Pozitivizm

Rasyonalizm

Açıklama:

Pragmatizm,Sembolik Etkileşimcilik Yaklaşımı’nın en çok desteklediği aynı zamanda üç temel ilkesi olan görüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 129

Üç Hâl Yasası hangi düşünüre aittir?

Comte

Durkheim

Marx

Weber

Hegel

Açıklama:

Üç Hâl Yasası Comte ye aittir.
A Comte

Doğru Cevap: A

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi Feminist yaklaşımlardan değildir?

Marksist Feminizm

Radikal Feminizm

Kapital Feminizm

Liberal Feminizm

Sosyalist Feminizm

Açıklama:

Kapital Feminizm,Feminist yaklaşımlardan değildir.
C Kapital Feminizm

Doğru Cevap: C

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi Post-modernizm görüşünün en önemli filozoflarındandır?

Nietzsche

İbni Haldun

Heraklit

Fichte

Simon

Açıklama:

Nietzsche,Post-modernizm görüşünün en önemli filozoflarındandır.
A Nietzsche

Doğru Cevap: A

Soru 132

"19. yüzyılın ortalarında, Avrupa’da tarım toplumundan üretimin fabrikalarda yapılmaya başladığı döneme girilmesi sosyolojinin gelişimi bağlamında oldukça önemli bir konudur". Verilen ifade sosyolojinin gelişiminde rol oynayan faktörlerden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

Endüstri Devrimi

Amerikan Devrimi

Fransız Devrimi

Emperyalizm

Doğa Bilimlerindeki Gelişmeler

Açıklama:

Endüstri devrimi sosyolojinin gelişiminde rol oynayan en önemli faktörlerden birisidir. 19. yüzyılın ortalarında Avrupa’da tarım toplumundan üretimin fabrikalarda yapılmaya başladığı döneme girilmesi ile birlikte insanların yaşamlarında köklü değişmeler olmuş; geniş kitlelerin iş bulmak için topraklarından koparak kentlere göç etmesine bağlı olarak yoksulluk, işsizlik, kötü çalışma
koşulları, sağlık, eğitim ve barınma gibi sosyal sorunlar artmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Düşünce anlamında sosyoloji fikrine ilk ve en büyük ilham kaynağı kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Ziya Gökalp

Henri de Saint Simon

Karl Marx

İbni Haldun

Auguste Comte

Açıklama:

Auguste Comte, sosyolojinin babası olarak anılsa da, düşünce anlamında sosyoloji fikrine ilk ve en büyük ilham kaynağı kişi St. Simon’dur.

Doğru Cevap: B

Soru 134

Fransız devrimi ve Aydınlanma düşüncesine tepki olarak geliştirdiği düşünceleriyle tanınan ve sosyolojinin isim babası olarak değerlendirilen sosyolog hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Emile Durkheim

Karl Marx

Auguste Comte

Henri de Saint Simon

İbni Haldun

Açıklama:

Bir Fransız sosyoloğu olan Auguste Comte, Fransız devrimi ve Aydınlanma düşüncesine tepki olarak geliştirdiği düşünceleriyle tanınan sosyolojinin isim babasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 135

Pozitivizmin kurucusu olan ve pozitif felsefe ile insanlığın içinde bulunduğu kaotik durumun sonlanacağını ve dolayısıyla da ilerleyeceğini savunan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Marx

Henry Spencer

Max Weber

Auguste Comte

Emile Durkheim

Açıklama:

Auguste Comte, sosyolojinin aracılığıyla insanlığın uygarlık düzeyinin gelişeceğine inanmıştır. Pozitif felsefe ile insanlığın içinde bulunduğu kaotik durumun sonlanacağını ve dolayısıyla ilerleyeceğini savunmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 136

Sosyolojinin öncüleri arasında yer alan ve insanlık tarihinin sınıf çatışmasına dayandığını, sınırlı sayıda güçlünün üretim araçlarına sahip olduğunu ve çoğunluğu oluşturan işçileri sömürdüğünü öne süren sosyolog hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Saint de Simon

Emile Durkheim

Henry Fayol

Auguste Comte

Karl Marx

Açıklama:

Karl Marx, Endüstri devrimini gözleyerek kuramını geliştirmiştir. Kırdan göçen tarım işçilerinin kentlerde karın tokluğuna çalıştırıldığını ve ortalama ömürlerinin 30 yaş olduğuna tanık olmuş, bu acımasız çalışma koşullarını anlayabilmek için tarihsel olarak toplumları incelemeye başladığında ise, insanlık tarihinin sınıf çatışmasına dayandığını ve sınırlı sayıda güçlünün (burjuvazi) üretim araçlarına sahip olduğunu ve çoğunluğu oluşturan işçileri (proletarya) sömürdüğünü görmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 137

Sosyolojinin kurucuları arasında yer alan ve tanınan birçok sosyoloğun görüşlerine karşı çıkarak, toplumu bireyin önüne koyan, “fert yok, cemiyet var” ya da “önce toplum, sonra birey” görüşünün sahibi olarak bilinen sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Emile Durkheim

İbni Haldun

Auguste Comte

Max Weber

Karl Marx

Açıklama:

Marx’a karşı bir düşünür olarak yorumlanan, ekonomik determinizmi reddederek daha çok ahlakçı bir düşünür olduğu öne sürülen Emile Durkheim, “fert yok, cemiyet var” ya da “önce toplum, sonra birey” görüşünün sahibi, ıslahatçı /reformcu, determinist,işlevselci, indirgemeci bir sosyologdur.

Doğru Cevap: A

Soru 138

Temel anahtar kavramları olarak da söylenebilecek olan ve ana odağı "eşitsizlik, güç, iktidar, çatışma, rekabet, sömürü ve istismar" olan sosyolojideki temel kuramsal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sembolik etkileşimci yaklaşım

Çatışmacı yaklaşım

İşlevselci yaklaşım

Feminist yaklaşım

Post-modernist yaklaşım

Açıklama:

Sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlar sembolik etkileşimcilik, işlevselcilik, çatışmacılık, feminist ve post-modernist yaklaşımlardır. Bunlar içerisinde çatışmacılık yaklaşımının temel anahtar kavramları; eşitsizlik, güç, iktidar, çatışma, rekabet, sömürü ve istismardır.

Doğru Cevap: B

Soru 139

"İnsanlar, her uyarana basitçe tepki veren robotlar değildir. Örneğin, bir genç kadın kendisine gelen her teklifi sonuçları itibariyle yorumlamadan ve olasılıkları gözden geçirmeden evet ya da hayır demez". Bu görüş sosyolojideki temel kuramsal yaklaşımlardan hangisine örnek gösterilebilir?

Çatışmacı yapısalcılık yaklaşımı

Çatışmacı yaklaşım

Sembolik etkileşimcilik yaklaşımı

Fonksiyonel analiz yaklaşımı

İşlevselci analiz yaklaşımı

Açıklama:

Sembolik etkileşimcilik insanların basit robotlar olmadıklarını uyaranlara anlamlandırdıktan sonra tepki verdikleri görüşünü savunur. Bu anlamlandırma ve yorumlama sürecinin nasıl inşa edildiğini, insanların kendilerini ve karşılarındakini nasıl konumlandırdıklarını inceler.

Doğru Cevap: C

Soru 140

Birey üzerinde odaklanmak yerine, daha çok yapı ve onun işleyişi üzerine dikkat çeken ve yapıyı oluşturan elemanlar olarak da normlar, adetler, gelenekler ve kurumları ele alan sosyolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Post-modernist yaklaşım

Feminist yaklaşım

Çatışmacı yaklaşım

İşlevselci yaklaşım

Sembolik etkileşimci yaklaşım

Açıklama:

Sembolik etkileşimci yaklaşımın birey üzerinde odaklanmasının aksine, İşlevselci yaklaşımda vurgu daha çok yapı ve onun işleyişi üzerinedir. Yapıyı oluşturan elemanlar olarak normlar, adetler, gelenekler ve kurumlar analiz edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 141

Hangi seçenekte yer alan yaklaşım, klasik sosyolojik yaklaşımlara dönük eleştirel bir bakış açısına sahiptir?

Fonksiyonel yaklaşım

Çatışmacı yaklaşım

İşlevselci yaklaşım

Sembolik etkileşimci yaklaşım

Post-modernist yaklaşım

Açıklama:

Klasik sosyolojik yaklaşımlara temel eleştirilerden biri Feminizmden diğeri ise Post-modernizmden gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

" İnsanların yaşadığı toplumsal çevrede çeşitli ortak kurallar prensipler ve davranış kalıpları geliştirip öğrendiği bilgi yapısıyla da doğal çevreyi kendine özgü bir şekilde değiştirdiği, içinde inanç, değer, bilgi, sanat, ahlak, gelenek, alışkanlık, dil ve giyim kuşam biçimlerinin yer aldığı" yaşam kalıbına ne ad verilmektedir?

Kültür

Toplum kuralları

Yaşam biçimi

Öğrenilen davranışlar

Toplumsal değerler

Açıklama:

Dünyaya geldiğinde ilkel ve gelişmemiş olan insan, zamanla diğer canlıların başaramadığı kendine özgü bir kültür yaratır. Diğer bir deyişle yaşadığı toplumsal çevrede çeşitli ortak kurallar prensipler ve
davranış kalıpları geliştirip öğrendiği bilgi yapısıyla da doğal çevreyi kendine özgü bir şekilde değiştirir.
Böylece paylaşılan kültür sayesinde ortak bir yaşam biçimi veya toplumsal yaşam ortaya çıkar. Kültür karmaşık bir anlam ve davranış sistemi olup bir toplum veya grubun yaşam biçimini tanımlar (Andersen and Taylor, 2006: 54). Bunun içinde inanç, değer, bilgi, sanat, ahlak, gelenek, alışkanlık, dil ve giyim kuşam biçimleri yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi kültürü tanımlarken veya açıklarken kullanılan ögelerden birisi olamaz?

İnsanlara bir yere ait olma duygusu verir.

Bütün toplumlarda özellikleri aynıdır.

Toplumda iyiyi ve kötüyü tanımlar.

Toplumda güzel ve çirkini tanımlar.

Toplumda doğruyu ve yanlışı tanımlar.

Açıklama:

Kültür her toplumda güzel ve çirkini, doğruyu ve yanlışı, iyiyi ve kötüyü tanımlar. Böylece toplum içinde yaşayan insanları bir arada tutmada önemli bir görev üstlenir. Kültür, insanlara bir yere ait olma duygusu verir, onlara belirli ortamlarda nasıl davranması ve düşünmesi gerektiğini öğretir. Böylece toplumsal yaşama bir anlam kazandırır. Kültür kavramı belki dünyada tanımlanması en zor kavramlardan biridir. Çünkü, kullanım alanı belki de en geniş kavramlardandır. Örneğin Amerikan kültürü, İslam kültürü, kent kültürü, demokrasi kültürü, yemek kültürü, hamam kültürü, kırsal
kültür, giyim kuşam kültürü gibi.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Kültür hakkında aşağıda söylenen kavramlardan hangisi doğrudur?

Kültür doğuştan gelen değerleri içinde barındırır.

Toplumsal değerleri genetik olarak gelecek kuşaklara aktarır.

Bir toplumda yaşayanların öğrendikleri her şeyi kapsar.

Dünyaya gelen çocuk yaşadığı kültürden etkilenmez.

Genetik ve ırksal özellikleri kültür etkilemez.

Açıklama:

Sosyologlar bu kavramı daha da genişleterek kültürü, bir toplumun genel yaşam biçimi olarak ifade ederler. Dünyaya gelen her canlı zamanla kültürleşmektedir. Kültür bu nedenle, bir toplumda yaşayanların öğrendikleri ve paylaştıkları her şeyi kapsar. Davranış bilimlerinde incelenen hemen her şey kültür tarafından etkilenmektedir. Dünyaya gelen her canlı dilini, dinini, yemeyi ve içmeyi, sosyal yaşantısını, çocuk yetiştirmesini, bilgi kurallarını, manevi değerlerini, sevmeyi ve sevilmeyi bir kültür içerisinde yaşayarak öğrenir.
Kültür bir toplumda yaşayanların öğrendikleri ve paylaştıkları her şeyi kapsar. (Doğru Yanıt C)

Doğru Cevap: C

Soru 4

Kültür ve toplum arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Toplum kültürün üst kavramıdır.

Toplum kültürden ayrı tanımlanamaz.

Benzerlikler nedeni ile aynı kavramlardır.

Aralarında değişmez bir ilişki vardır.

Birbirini tamamlayan kavramlardır.

Açıklama:

Kavram olarak belki kültür ve toplum birbirinden farklı tanımlanabilir. Ancak aralarında değişmez bir ilişki vardır. Kültür bir toplumdaki paylaşılan ortak üründen oluşur; toplum ise ortak kültürü paylaşan ve birbirleriyle etkileşimde bulunan insanlardan meydana gelir. Toplum kültür olmadan
varolamayacağı gibi, kültür de kendisini koruyan ve geliştiren bir toplum olmadan varlığını sürdüremez. Bu nedenle her ikisi de birbirine bağlı olarak
yer alır. Bunun nedeni her ikisini de kapsayan bir kelimenin olmamasıdır.
Kavram olarak belki kültür ve toplum birbirinden farklı tanımlanabilir. Ancak aralarında değişmez bir ilişki vardır. (Doğru Yanıt D)

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi kültürün önemli özelliklerinden biridir?

Her toplumun bir kültürü vardır.

Kültür doğuştan gelen unsurlar içerir.

Toplum aynı kültürü barındırır.

Toplum kültürünü sık sık değişebilir.

Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.

Açıklama:

Kültür paylaşılır: Kültürün en önemli özelliği insanların onu paylaşmalarıdır.
Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir: Kültürel inanç ve pratikler gayet iyi bir biçimde öğrenilmişlerdir ve doğaldırlar.
Kültür olduğu gibi kabul edilir: Kültür öğrenilmiş bir kavram olması nedeniyle, bir toplumun üyeleri onu nadir olarak sorgularlar.
Kültür semboliktir, dil aracılığıyla aktarılır: Kültürü belirgin kılan şey insanların objelere veya davranışlara atfettikleri anlamlardır veya sembollerdir.
Kültür yer ve zamana göre değişir: Nasıl fiziksel ve sosyal çevre bir toplumdan diğerine farklılık taşıyorsa, insanların yaratıcılığı ve uyum yeteneği karşılaştıkları sorunlara adapte olmalarını sağlıyorsa, kültür de bir
yerden bir başka yere göre değişir.
Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir: Kültürel inanç ve pratikler gayet iyi bir biçimde öğrenilmişlerdir ve doğaldırlar. (Doğru Yanıt E)

Doğru Cevap: E

Soru 6

Kültürün en önemli unruru aşağıdakilerden hangisidir?

Dil

Irk

Ulus

Topluluk

Gelenek

Açıklama:

Dil, kültürün en önemli parçalarından biridir. Kültürel farklılıkları oluşturan özelliklerden biri de dil becerimizdir. Toplumun üyeleri genelde ortak bir dili paylaşırlar. Bu insanların günlük iletişimlerinde önemli bir kolaylık yaratır. Örneğin, herhangi bir nalburiye dükkânına gidip bir pense istediğinizde bunun resmini çizmemize gerek kalmaz.
Dil, kültürün en önemli parçalarından biridir. Kültürel farklılıkları oluşturan özelliklerden biri de dil becerimizdir. (Doğru Yanıt A)

Doğru Cevap: A

Soru 7

Kültürün aktarılmasında en önemli öge aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşam biçimi

Dil

Gelenekler

Ulusal sınırlar

Semboller

Açıklama:

Dil, kültürün en önemli parçalarından biridir. Kültürel farklılıkları oluşturan özelliklerden biri de dil becerimizdir. Toplumun üyeleri genelde ortak bir dili paylaşırlar. Bu insanların günlük iletişimlerinde önemli bir kolaylık yaratır. Örneğin, herhangi bir nalburiye dükkânına gidip bir pense istediğinizde bunun resmini çizmenize gerek kalmaz. Eğer İngiltere’de yaşıyorsanız pensenin ismi kendi dillerinde farklıdır (Pliers). Hatta kendi toplumumuzda
bile bazen pense istediğimizde elimize karga burun veya kerpeten verilebilir, yani farklı isimler alabilir.
Kültürün aktarılışında en önemli öge kullanılan dildir. (Doğru Yanıt B)

Doğru Cevap: B

Soru 8

"“Yemek yemeden önce ellerini yıka,” “Büyüklerini say, küçüklerini sev,” “Akşam yemeğe davetliysen üstüne temiz elbise ve gömlek giy.” Bütün toplumlarda uygun olan ve olmayanı belirleyen, uygun olanı pekiştiren, uygun olmayanı ise cezalandıran çeşitli kurallar yer alır."
Yukarıda açıklanan kurala ne denmektedir?

Kültür

Gelenek

Normlar

Yaşam biçimi

Değerler

Açıklama:

“Yemek yemeden önce ellerini yıka,” “Büyüklerini say, küçüklerini sev,” “Akşam yemeğe davetliysen üstüne temiz elbise ve gömlek giy.” Bütün
toplumlarda uygun olan ve olmayanı belirleyen, uygun olanı pekiştiren, uygun olmayanı ise cezalandıran çeşitli kurallar yer alır. Toplumca benimsenen standartlar toplumca korunur ve desteklenirler. Bir normun önemliliği, onun toplumca kabul görüp anlaşılmasına bağlıdır. Örneğin bir sinemada film seyrederken herkesin susup sessiz kalmasını bekleriz. Ancak bu da seyrettiğimiz filmin türüne ve seyirciye bağlıdır. Eğer ciddi artistik bir film izliyorsak seyircinin ciddi ve sessiz olmasını ve sessizlik normuna uymasını bekleriz. Ancak bir korku veya komedi filmi izliyorsak bu normu uygulamak zor olabilir.
Normlar (Doğru Yanıt C)

Doğru Cevap: C

Soru 9

Dünya üzerinde yaşayan insanların ataları aynı olmasına karşın, insanlar arasındaki kültürel farklılığın en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Dil farkı

Irk farkı

Ülke farkı

Yaşam biçimi

Din farklılığı

Açıklama:

Bugün dünya yüzünde yaşayan yaklaşık 6 milyar insan belirli bir biyolojik tür olan “Homosapiens”e aittir. Buna rağmen insanlar arasındaki farklılıklar bizleri bazen şaşırtmakta, üzmekte, rahatsız etmekte bazen de hayran bırakmaktadır. Bu farklılıklara şöyle bir göz attığımızda bunun yaşam biçimi ile ilgili olduğunu görüyoruz. Örneğin Çinliler cenaze törenlerinde beyaz elbise giyerlerken Avrupalı insanlar siyah giymektedirler. Çinliler 4 rakamını uğursuz bulurken, İngiltere’de yaşayanlar 13 rakamını uğursuz kabul ederler. İnsanların birbirleriyle karşılaştıkları zaman öpüşme âdetleri vardır. Bu da kültürler arasında büyük farklılık gösterir. Avrupa’da birçok insan halk arasında birbirlerini öpebilir, buna karşın Çinliler gizlice öpüşürler, Fransızlar halk arasında iki kere öpüşürler (yani iki yanağından bir kere öperler) Belçikalılar ise üç kere yanaklarından öperler, buna karşın Nijeryalılar hiç öpüşmezler, Ruslar ise erkek erkeğe dudaklarından öperler.
Kültürel farklılıklara şöyle bir göz attığımızda bunun yaşam biçimi ile ilgili
olduğunu görüyoruz. (Doğru Yanıt D)

Doğru Cevap: D

Soru 10

"Kişinin kendi kültürünü temel alması ve diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesi veya yargılamasıdır. Kültür taassubu veya ben merkeziyetçilik şeklinde de bilinen bu kavram, sıklıkla kendi kültürünü yüceltme veya başka kültürleri küçümseme, ötekileştirme ya da aşağılama şeklinde kendini gösterir."
Yukarıdaki açıklama aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Rölativizm

Eurosantrizm

Grup bağlılığı

Kültür birliği

Etnosantrizm

Açıklama:

Etnosantrizm, kişinin kendi kültürünü temel alması ve diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesi veya yargılamasıdır. Kültür taassubu veya ben-merkeziyetçilik şeklinde de bilinen bu kavram, sıklıkla kendi kültürünü yüceltme veya başka kültürleri küçümseme, ötekileştirme ya da
aşağılama şeklinde kendini gösterir.
Etnosantrizm bir kültürü bir başka kültürün standartları açısından yargılamak veya birtakım şeyleri belirli bir grubun bakış açısından görme alışkanlığıdır. (Doğru Yanıt E)

Doğru Cevap: E

Soru 11

Teknolojik ilerleme, üretim, teknik, hüner ve beceriler aşağıdakilerden hangisinin kapsamında yer alır?

Kültür özellikleri

Manevi ögeler

Maddi ögeler

Normlar

Değerler

Açıklama:

Maddi ögeler

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden değildir?

Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.

Kültür olduğu gibi kabul edilir.

Kültür yer ve zamana göre değişir.

Kültür yalnızca yazılı kaynaklardan öğrenilir.

Kültür semboliktir, dil aracılığıyla aktarılır.

Açıklama:

Soru kitabın 66. sayfasındaki kültürün özellikleri konusundan alınmıştır. D şıkkı bu konuda yer almadığı için yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Bir normun önemliliği neye bağlıdır?

Toplumca korunup, desteklenmesine bağlıdır.

Toplumca kabul görüp anlaşılmasına bağlıdır.

Bireylerin tutum ve davranışlarına bağlıdır.

Sosyal etkileşimde tutarlılık göstermesine bağlıdır

İnsanların nasıl davranacaklarını öğrenmesine bağlıdır.

Açıklama:

Toplumca kabul görüp anlaşılmasına bağlıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

..........., o kültürün insanlarının davranışlarını etkileyerek başkalarının davranışlarını değerlendirmede bir kriter veya standart görevi görürler.
Boş alana hangisi gelmelidir?

Normlar

Gelenekler

Jestler

Yaptırımlar

Değerler

Açıklama:

Değerler

Doğru Cevap: E

Soru 15

Baskın kültür içinde yaşayan, kendine özgü niteliklere sahip kültürlere ne ad verilir?

Baskın Kültür

Karşıt Kültür

Alt Kültür

Yüksek Kültür

Popüler Kültür

Açıklama:

Alt Kültür

Doğru Cevap: C

Soru 16

1960’lı yıllarda görülen hippiler hangi kültür grubunda yer alır?

Baskın Kültür

Alt Kültür

Karşıt Kültür

Yüksek Kültür

Popüler Kültür

Açıklama:

Karşıt Kültür

Doğru Cevap: C

Soru 17

İnsanların hiç alışık olmadıkları çevre, din ve dil kalıpları, davranış ve yemek tarzlarıyla karşılaşıp ve buraya uyum sağlamakta güçlükler yaşaması durumu nedir?

Etnosantrizm

Kültür boşluğu

Baskın kültür

Kültür şoku

Karşıt kültür

Açıklama:

Kültür şoku

Doğru Cevap: D

Soru 18

Kültür taassubu veya ben-merkeziyetçilik şeklinde de bilinen bu kavram, sıklıkla kendi kültürünü yüceltme veya başka kültürleri küçümseme, ötekileştirme ya da aşağılama şeklinde kendini gösterir.
Aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Karşıt kültür

Kültürel birleşme

Baskın kültür

Formal normlar

Etnosantrizm

Açıklama:

Etnosantrizm

Doğru Cevap: E

Soru 19

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve anlamaya ............ denir.
Boş alana hangisi gelmelidir?

Etnosantrizm

Kültürel Rölativizm

Kültürel Birleşme

Yüksek Kültür

Gelenekler

Açıklama:

Kültürel Rölativizm

Doğru Cevap: B

Soru 20

Toplumsal koşullar
Keşif ve icatlar
Yayılma

Aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Formal normlar

Yerleşik normlar

Toplumsallaşma

Kültürel birleşme

Kültürel değişim

Açıklama:

Kültürel değişim

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi kültürün manevi öğelerindendir?

Üretim

Teknik

Hüner

Beceri

İnanç

Açıklama:

Kültürün maddi ögeleri bir toplumun ya da grubun herhangi bir gelişim aşamasındaki teknolojik ilerlemesini, üretim, teknik, hüner ve becerilerini ifade eder. Manevi ögeler ise toplum yaşamını düzenleyen değer, inanç, gelenek, görenek ve ahlak kurallarından oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi kültürün maddi öğelerindendir?

İnanç

Gelenek

Görenek

Ahlak kuralları

Beceri

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 23

Organize olmuş toplumsal ilişkileri paylaşan ve belirli ulusal bir sınır içinde yaşayan insanlar bütününe ne ad verilir?

Toplum

Ulus

Kültür

Kurum

Organizasyon

Açıklama:

Toplum ise organize olmuş toplumsal ilişkileri paylaşan ve belirli ulusal bir sınır içinde yaşayan insanlardan meydana gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Kültür paylaşılır.
Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.
Kültür semboliktir, dil aracılığıyla aktarılır.
Kültür yer ve zamana göre değişmez.

Yukarıdakilerden hangileri kültürün özelliklerindendir?

I, II

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Kültür paylaşılır.
Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.
Kültür semboliktir, dil aracılığıyla aktarılır.
Kültür yer ve zamana göre değişir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Kültürün belirlediği yerleşik davranış kurallarına ne ad verilir?

Norm

İnanç

Gelenek

Görenek

Değer

Açıklama:

Norm kültürün belirlediği yerleşik davranış kurallarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Dil
Norm
Değerler

Yukarıdakilerden hangileri kültürü oluşturan parçalardandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II

I, II, III

Açıklama:

Kültürü Oluşturan Parçalar: Dil, Norm ve Değerler

Doğru Cevap: E

Soru 27

Kişinin kendi kültürünü temel alması ve diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesi veya yargılamasına ne ad verilir?

Etnosantrizm

Rölativizm

Feminizm

Post-Modernizm

Kapitalizm

Açıklama:

Etnosantrizm, kişinin kendi kültürünü temel alması ve diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesi veya yargılamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Toplumsal koşullar
Keşif ve icatlar
Yayılma
Doğal afetler

Yukarıdakilerden hangileri kültürel değişimi etkileyen önemli kaynaklardandır?

I, II

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Kültürel değişimi etkileyen üç önemli kaynak vardır. Bunlar:

Toplumsal koşullar
Keşif ve icatlar (discovery and invention)
Yayılma (diffusion) dır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri değildir?

Kültür paylaşılır.

Kalıtsal değildir, öğrenilir.

Sorgulanabilir.

Semboliktir.

Yer ve zamana göre değişir.

Açıklama:

Kültür olduğu gibi kabul edilir: Kültür öğrenilmiş bir kavram olması nedeniyle, bir toplumun üyeleri onu nadir olarak sorgularlar. Hepimiz bir kültürün üyesi olarak yüzlerce kültürel pratiği hiç düşünmeden uyguluyor, benimsiyor ve bunları normal olarak görüyoruz. Ne zaman bu pratikleri sorgulamaya başlasak ve bunların nedenlerini araştırsak kendimizi soyutlanmış veya oryantasyon bozukluğu olan biri gibi hissediyoruz.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Semboller aracılığıyla insanların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Dil

Kültür

Norm

Adet

Gelenek

Açıklama:

Dil, semboller aracılığıyla insanların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan bir araçtır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Toplumda güzel ve çirkini, doğruyu ve yanlışı, iyiyi ve kötüyü tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kültür

Ahlak

Yasalar

Dil

Norm

Açıklama:

Kültür her toplumda güzel ve çirkini, doğruyu ve yanlışı, iyiyi ve kötüyü tanımlar.
Kültür karmaşık bir anlam ve davranış sistemi olup bir toplum veya grubun yaşam biçimini tanımlar. Bunun içinde inanç, değer, bilgi, sanat, ahlak, gelenek, alışkanlık, dil ve giyim kuşam biçimleri yer alır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Belirgin sınırlarla çizilmiş bir bölgede yaşayan ve otoritesini bu sınırlar içinde belirgin kılan insanlardan oluşmuş bütüne ne ad verilir?

Toplum

Ulus

Ülke

Grup

Takım

Açıklama:

Ulus belirgin sınırlarla çizilmiş bir bölgede yaşayan ve otoritesini bu sınırlar içinde belirgin kılan insanlardan oluşmuş bir bütündür (örneğin, İsveç, Belçika, Norveç gibi). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

I. Dil II. Norm III. Değerler IV. Ahlak Yukarıdakilerden hangisi kültürü oluşturan parçalardan biridir?

Sadece I,II

Sadece II,III

Sadece III,IV

Sadece I,II,III

Sadece II,III,IV

Açıklama:

Kültür üç parçadan oluşan bir olgudur. Bu parçalar ise dil, norm ve değerlerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

“Yemek yemeden önce ellerini yıka,” “Büyüklerini say, küçüklerini sev,” “Akşam yemeğe davetliysen üstüne temiz elbise ve gömlek giy.” gibi ifadeler aşağıdaki hangi kavram ile ilişkilendirilebilir?

Dil

Adet

Örf

Değer

Norm

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 35

Bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşüncelere ne ad verilir?

Yasa

Ahlak

Değer

Adet

Örf

Açıklama:

Değerler bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşüncelerdir. Bir toplumun kültürünü öğrenmek demek o toplumu bir arada tutan, ideal olan prensiplerini, ahlak standartlarını ve arzu edileni belirleyen değerlerini bilmek demektir. Bir başka deyişle, toplumun arzuladığı yaşamın ne olduğuna ilişkin fikirleri öğrenmek o toplumun değerlerini oluşturur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Bir toplum içindeki temel kurumlardan en çok desteği alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültüre ne ad verilir?

Üst Kültür

Alt Kültür

Ana Kültür

Baskın Kültür

Başat Kültür

Açıklama:

Baskın kültür formu (dominant culture), o toplum içindeki temel kurumlardan en çok desteği alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültürdür. Baskın kültür bir toplum içindeki tek kültür olmamakla beraber, toplum içindeki insanlar tarafından o toplumun kültürü olarak inanılan ve çoğunluğun paylaştığı kültürdür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

İnsan yaratıcılığının estetik mükemmellik ile özdeş olan en üst düzey örneklerine işaret eden kültür aşağıdakilerden hangisidir?

Üst kültür

Popüler kültür

Halk kültürü

Yüksek kültür

Toplum Kültürü

Açıklama:

Üniversite hocalarını, film yönetmenlerini, koreografları “kültürlü” insan biçiminde ifade ederiz. Çünkü, bunlar yaşamlarında sanata düşkün, sanatla iç içe olan insanlar olarak düşünülür. Bir toplumun ya da kültürün estetik olan, en güzel ya da parlak ürünlerini yüksek kültür olarak nitelendiriyoruz. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Bize aşina olmayan bir kültürel çevreye girdiğimizde kendimizi belirsizlik ve korku içinde hissederiz. Bu duruma ne ad verilir?

Kültür boşluğu

Kültürel gecikme

Kültür gerilimi

Kültür şoku

Kültürel çöküntü

Açıklama:

Bize aşina olmayan bir kültürel çevreye girdiğimizde kendimizi yolunu şaşırmış, belirsizlik ve korku içinde hissederiz. Bu durumdaki bir birey kültür şoku yaşıyor demektir. Örneğin bir Türk’ü Çin’deki bir restorana gittiğinde aşina olduğu yemekler yerine, özel yemeklerin veya mönülerin köpek veya domuz etinden yapılması onu şaşkınlık içerisinde bırakabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve anlamaya ne ad verilir?

Etnosentrizm

Kültürel rölativite

Kültürel yargı

Kültürün rasyonelleştirilmesi

Kültürel tespit

Açıklama:

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve anlamaya kültürel rölativizm denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

I. Keşif ve icatlar
II. Yayılma
III. Devletler
Yukarıdakilerden hangisi kültürel değişimi etkileyen üç önemli kaynaktan biridir?

Sadece I

Sadece I,II

Sadece II,III

Sadece II

Sadece III

Açıklama:

Kültürel değişimi etkileyen üç önemli kaynak vardır. Bunlar: toplumsal koşullar, keşif ve icatlar (discovery and invention), yayılma (diffusion) dır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Kültürün temel özelliğinden biri değildir?

Paylaşılır

Kalıtsaldır

Olduğu gibi kabul edilir.

Semboliktir, dil aracılığıyla taşınır.

Yer ve zamana göre değişir.

Açıklama:

Kalıtsaldır,Kültürün temel özelliğinden biri değildir.
B Kalıtsaldır

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi kültür kavramı için söylenemez?

Kültür her toplumda güzel ve çirkini, doğruyu ve yanlışı, iyiyi ve kötüyü tanımlar.

Kültür, insanlara bir yere ait olma duygusu verir.

Kültür insan yaşamını anlamanın ve düzenlemenin bir yoludur.

Kültür öğrendiğimiz bir bütün, toplumsal olarak aktardığımız gelenek, bilgi, maddi
ürünler ve davranışlardır.

Kültür yer ve zamana göre değişmez.

Açıklama:

"Kültür yer ve zamana göre değişmez"kültür kavramı için söylenemez.
E Kültür yer ve zamana göre değişmez.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Kültürün belirlediği yerleşik davranış kuralları aşağıdakilerden hangisidir?

Norm

Gelenek

Değer

Yaptırım

Kanun

Açıklama:

Norm,kültürün belirlediği yerleşik davranış kurallarıdır.
A Norm

Doğru Cevap: A

Soru 44

Bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı
veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Norm

Gelenek

Değer

Jestler

Örf

Açıklama:

Değerler,Bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı
veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşüncelerdir.
C Değer

Doğru Cevap: C

Soru 45

Normları âdetler ve örfler şeklinde sınıflandırmış sosyolog kimdir?

Dahrendorf

Comte

Weber

Durkheim

Sumner

Açıklama:

Sumner,Normları âdetler ve örfler şeklinde sınıflandırmıştır.
E Sumner

Doğru Cevap: E

Soru 46

Toplum içindeki temel kurumlardan en çok desteği alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültür hangisidir?

Yüksek Kültür

Karşıt Kültür

Alt Kültür

Baskın Kültür

Popüler Kültür

Açıklama:

Baskın Kültür,toplum içindeki temel kurumlardan en çok desteği alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültürdür.
D Baskın kültür

Doğru Cevap: D

Soru 47

Toplum içinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri ve alışkanlıkları olan küçük bir
elit grubun sahip olduğu kültüre ne ad verilir?

Yüksek kültür

Alt kültür

Baskın kültür

Karşıt kültür

Popüler Kültür

Açıklama:

Toplum içinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri ve alışkanlıkları olan küçük bir
elit grubun sahip olduğu kültüre Yüksek kültür denir.
A Yüksek kültür

Doğru Cevap: A

Soru 48

Kültürün değişen toplumsal koşullara uyum sağlamasında yaşanan boşluk veya gecikmeleri kültür boşluğu veya kültürel gecikme şeklinde adlandıran sosyolog kimdir?

Weber

Ogbur

Comte

Sumner

Durkheim

Açıklama:

Kültürün değişen toplumsal koşullara uyum sağlamasında yaşanan boşluk veya gecikmeleri kültür boşluğu veya kültürel gecikme şeklinde adlandıran sosyolog Ogbur dır.
B Ogbur

Doğru Cevap: B

Soru 49

Kişinin kendi kültürünü temel alması ve diğer kültürleri kendi kültürü açısından
değerlendirmesi veya yargılaması,aynı zamanda ben-merkeziyetçilik şeklinde de bilinen kavram hangisidir?

Baskın kültür

Karşıt kültür

Etnosantrizm

Alt kültür

Kültürel Rölativizm

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 50

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve
anlamaya ne ad verilir?

Etnosantrizm

Alt kültür

Baskın kültür

Kültürel rölativizm

Karşıt kültür

Açıklama:

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve
anlamaya kültürel rölativizm denir.
D Kültürel rölativizm

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi normlara örnek olarak gösterilebilir?

Briç oyununda kâğıt dağıtma sırasının belirlenmesi

Saç biçimleri

Erkeklerin değişik ülkelerde pantolon ya da etek giymesi

Büyüklerin elini öpmek

Misafirlere kolonya tutmak

Açıklama:

Briç oyununda kâğıt dağıtma sırası yönetmeliklerle belirlenmiş bir normdur.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Toplum içinde temel kurumlardan en çok destek alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültüre ne ad verilir?

Baskın kültür

Yüksek kültür

Alt kültür

Karşıt kültür

Temel kültür

Açıklama:

Toplum içinde temel kurumlardan en çok destek alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültüre Baskın Kültür adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Kişinin kendi kültürünü temel alarak, diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesine ne ad verilir?

Kültürel rölativizm

Kültürel seçkincilik

Kültürel görecelik

Etnosantrizm

Determinizm

Açıklama:

Kişinin kendi kültürünü temel alarak, diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesine Etnosantrizm adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi kültürel değişmenin kaynakları arasında sayılamaz?

Etik kurallar

Toplumsal koşullar

Yayılma

Keşifler

İcatlar

Açıklama:

Kültürel değişmenin kaynakları toplumsal koşullar, keşif ve icatlar ve yayılmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi William Graham Sumner’a göre normların iki farklı türüdür?

Adetler ve kanunlar

Etik kurallar ve kanunlar

Adetler ve etik kurallar

Yazılı olan ve yazılı olmayan kanunlar

Adetler ve örfler

Açıklama:

G. Sumner normları Adetler ve Örfler şeklinde ikiye ayırmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi kültürün belirgin özelliklerinden değildir?

Kalıtsal olma

Öğrenilir olma

Olduğu gibi kabul edilme

Sembolik olma

Yer ve zamana göre değişiklik gösterme

Açıklama:

Kültür kalıtsal değildir, öğrenme ve taklit yoluyla edinilir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

“Vatanseverlik” aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak verilebilir?

Normlar

Adetler

Örfler

Kurumlar

Değerler

Açıklama:

Bir toplumun ideal prensipleri arasında yer alan “Vatanseverlik” değerlere örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Bilgisayar korsanlarının (hacker) oluşturduğu sosyolojik grup aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?

Popüler kültür

Baskın kültür

Yüksek kültür

Alt kültür

Yan kültür

Açıklama:

Bilgisayar korsanlarının oluşturduğu sosyolojik grup alt kültürlere örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Gelecekte robotların yaygın olarak kullanımıyla pek çok insanın işini kaybetmesi halinde yaşanabilecek olan maddi ve manevi kültür arasındaki uyumsuzluk durumuna ne ad verilir?

Kültür boşluğu

Karşıt kültür

Kültür şoku

Kültürel rölativizm

Alt kültür

Açıklama:

Değişen koşullarla ortaya çıkan maddi ve manevi kültür arasındaki uyumsuzluğa Kültür Boşluğu adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi kültürel değişmede yayılmanın etkisine örnek olarak gösterilebilir?

Telefonun icadı

Kadınların işgücüne katılımı

Popüler müzik konserleri

Hare Krishna hareketi

Uluslararası şirketlerin markalarının dünya çapında televizyon reklamları vermesi

Açıklama:

Uluslararası markaların farklı kültürlerce tanınması ve kullanılması kültürel değişmede yayılmanın etkisine bir örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi kültürün maddi öğelerinden birisidir?

Tüketim alışkanlıkları

İnanç

Gelenek

Değerler

Ahlak kuralları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

"Ortak kültürü paylaşan ve birbirleriyle etkileşimde bulunan insanların oluşturduğu bütün" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kültür

Toplum

Ulus

Ülke

Coğrafya

Açıklama:

Kültür bir toplumdaki paylaşılan ortak üründen oluşur; toplum ise ortak kültürü paylaşan ve birbirleriyle etkileşimde bulunan insanlardan meydana gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Kültürün öğrenildiği süreç aşağıdaki kavramlardan hangisi ile adlandırılmaktadır?

Gelenek

Görenek

Toplumsallaşma

Kültür aktarımı

De-sosyalizasyon

Açıklama:

Kültürün öğrenildiği süreç sosyalizasyon ya da toplumsallaşma olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

"İnsanlar belirli bir kültürün üyesi olarak yüzlerce kültürel pratiği hiç düşünmeden uygular, benimser ve bunları normal olarak görür". Verilen ifade kültürü açıklayan özelliklerden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.

Kültür semboliktir, dil aracılığıyla aktarılır.

Kültür yer ve zamana göre değişir.

Kültür olduğu şekliyle kabul edilir.

Kültür katı ve değişmez insan deneyimlerinden oluşur.

Açıklama:

Kültürün bir özelliği de bireyler tarafından olduğu gibi kabul edilmesidir. Kültür öğrenilmiş bir kavram olması nedeniyle, bir toplumun üyeleri onu nadir olarak sorgularlar. Hepimiz bir kültürün üyesi olarak yüzlerce kültürel pratiği hiç düşünmeden uyguluyor, benimsiyor ve bunları normal olarak görüyoruz.

Doğru Cevap: D

Soru 65

"Bir ülkenin bayrağı o kültürden olmayan birileri için renkli ve desenli bir kumaş parçası olarak görülebilir. Ancak bayrağın ait olduğu kültürün insanları için taşıdığı anlam ise kurtuluş mücadelesi, bağımsızlık ve ulus olmaktır". Verilen örnek kültürün özelliklerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.

Kültür olduğu gibi kabul edilir.

Kültür katı ve değişmez insan deneyimlerinden oluşur.

Kültür yer ve zamana göre değişir.

Kültür semboliktir ve dil aracılığıyla aktarılır.

Açıklama:

Kültür semboliktir ve dil aracılığıyla aktarılır. Kültürü belirgin kılan şey insanların objelere veya davranışlara atfettikleri anlamlar ya da sembollerdir. Örneğin herhangi bir ülkenin bayrağı, baktığınız zaman renkli veya desenli bir kumaş parçasıdır. Ancak o
kültürün insanları için taşıdığı anlam hürriyet, demokrasi ve ulus olmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Kültürün ve özellikle de kültür aktarımının en temel aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Dil

Norm

Değerler

Semboller

İnanç

Açıklama:

Kültürün aktarımında en önemli öge kullanılan dildir. Dil kültürün temelini oluşturur

Doğru Cevap: A

Soru 67

"Her toplumun kendine özgü davranış alışkanlıkları vardır. Bu alışkanlıklara uygun davrananlar toplum tarafından kabul görürken, uygun davranmayanlar ise bazı yaptırımlarla karşı karşıya kalabilirler". Verilen ifade aşağıdaki kavramlardan hangisine örnek oluşturmaktadır?

Davranış

Norm

Gelenek

Değer

Kabul

Açıklama:

Bütün toplumlarda uygun olan ve olmayanı belirleyen, uygun olanı pekiştiren, uygun olmayanı ise cezalandıran çeşitli kurallar yer alır ve bu kurallar toplumsal norm olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşünceler hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Kabul

Norm

Değer

İnanç

Kültür

Açıklama:

Değerler, bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşüncelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

İçinde bulunduğu toplumun bir parçası olup, kendilerini diğer gruplardan ayıran özgün değer farklılıkları olan gruplar hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Baskın kültür

Azınlık

Göçmen

Alt kültür

Karşıt kültür

Açıklama:

Alt kültürler, içinde bulunduğu toplumun bir parçası olup kendilerini diğer gruplardan ayıran özgün değer farklılıkları olan gruplardır. Diğer bir deyişle, baskın kültür içinde yaşayan, kendine özgü niteliklere sahip kültürlerdir. Alt kültür üyeleri toplumdaki ortak kültürü önemli ölçüde paylaşmasına rağmen gündelik yaşam içinde farklı inanç, pratik ve tarzları kabul ederler.

Doğru Cevap: D

Soru 70

"Kişinin kendi kültürünü ölçüt olarak ele alarak, diğer kültürleri kendi kültürü açısından yargılaması; kendi kültürünü yüceltmesi veya başka kültürleri küçümsemesi ya da ötekileştirmesi" olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kültürel gecikme

Baskın kültür

Popüler kültür

Rölativizm

Etnosantrizm

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 71

Kültür

Toplum kuralları

Yaşam biçimi

Öğrenilen davranışlar

Toplumsal değerler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi kültürü tanımlarken veya açıklarken kullanılan ögelerden birisi olamaz?

İnsanlara bir yere ait olma duygusu verir.

Bütün toplumlarda özellikleri aynıdır.

Toplumda iyiyi ve kötüyü tanımlar.

Toplumda güzel ve çirkini tanımlar.

Toplumda doğruyu ve yanlışı tanımlar.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 73

Kültür hakkında aşağıda söylenen kavramlardan hangisi doğrudur?

Kültür doğuştan gelen değerleri içinde barındırır.

Toplumsal değerleri genetik olarak gelecek kuşaklara aktarır.

Bir toplumda yaşayanların öğrendikleri her şeyi kapsar.

Dünyaya gelen çocuk yaşadığı kültürden etkilenmez.

Genetik ve ırksal özellikleri kültür etkilemez.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 74

Kültür ve toplum arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Toplum kültürün üst kavramıdır.

Toplum kültürden ayrı tanımlanamaz.

Benzerlikler nedeni ile aynı kavramlardır.

Aralarında değişmez bir ilişki vardır.

Birbirini tamamlayan kavramlardır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi kültürün önemli özelliklerinden biridir?

Her toplumun bir kültürü vardır.

Kültür doğuştan gelen unsurlar içerir.

Toplum aynı kültürü barındırır.

Toplum kültürünü sık sık değişebilir.

Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 76

Kültürün en önemli unruru aşağıdakilerden hangisidir?

Dil

Irk

Ulus

Topluluk

Gelenek

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 77

Kültürün aktarılmasında en önemli öge aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşam biçimi

Dil

Gelenekler

Ulusal sınırlar

Semboller

Açıklama:

Dil, kültürün en önemli parçalarından biridir. Kültürel farklılıkları oluşturan özelliklerden biri de dil becerimizdir. Toplumun üyeleri genelde ortak bir dili paylaşırlar. Bu insanların günlük iletişimlerinde önemli bir kolaylık yaratır. Örneğin, herhangi bir nalburiye dükkânına gidip bir pense istediğinizde bunun resmini çizmenize gerek kalmaz. Eğer İngiltere’de yaşıyorsanız pensenin ismi kendi dillerinde farklıdır (Pliers). Hatta kendi toplumumuzda
bile bazen pense istediğimizde elimize karga burun veya kerpeten verilebilir, yani farklı isimler alabilir.
Kültürün aktarılışında en önemli öge kullanılan dildir. (Doğru Yanıt B)

Doğru Cevap: B

Soru 78

Kültür

Gelenek

Normlar

Yaşam biçimi

Değerler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 79

Dünya üzerinde yaşayan insanların ataları aynı olmasına karşın, insanlar arasındaki kültürel farklılığın en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Dil farkı

Irk farkı

Ülke farkı

Yaşam biçimi

Din farklılığı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 80

Rölativizm

Eurosantrizm

Grup bağlılığı

Kültür birliği

Etnosantrizm

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 81

Teknolojik ilerleme, üretim, teknik, hüner ve beceriler aşağıdakilerden hangisinin kapsamında yer alır?

Kültür özellikleri

Manevi ögeler

Maddi ögeler

Normlar

Değerler

Açıklama:

Maddi ögeler

Doğru Cevap: C

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri değildir?

Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.

Kültür olduğu gibi kabul edilir.

Kültür yer ve zamana göre değişir.

Kültür yalnızca yazılı kaynaklardan öğrenilir.

Kültür semboliktir, dil aracılığıyla aktarılır.

Açıklama:

Soru kitabın 66. sayfasındaki kültürün özellikleri konusundan alınmıştır. D şıkkı bu konuda yer almadığı için yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Bir normun önemliliği neye bağlıdır?

Toplumca korunup, desteklenmesine bağlıdır.

Toplumca kabul görüp anlaşılmasına bağlıdır.

Bireylerin tutum ve davranışlarına bağlıdır.

Sosyal etkileşimde tutarlılık göstermesine bağlıdır

İnsanların nasıl davranacaklarını öğrenmesine bağlıdır.

Açıklama:

Toplumca kabul görüp anlaşılmasına bağlıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Normlar

Gelenekler

Jestler

Yaptırımlar

Değerler

Açıklama:

Değerler

Doğru Cevap: E

Soru 85

Baskın kültür içinde yaşayan, kendine özgü niteliklere sahip kültürlere ne ad verilir?

Baskın Kültür

Karşıt Kültür

Alt Kültür

Yüksek Kültür

Popüler Kültür

Açıklama:

Alt Kültür

Doğru Cevap: C

Soru 86

1960’lı yıllarda görülen hippiler hangi kültür grubunda yer alır?

Baskın Kültür

Alt Kültür

Karşıt Kültür

Yüksek Kültür

Popüler Kültür

Açıklama:

Karşıt Kültür

Doğru Cevap: C

Soru 87

İnsanların hiç alışık olmadıkları çevre, din ve dil kalıpları, davranış ve yemek tarzlarıyla karşılaşıp ve buraya uyum sağlamakta güçlükler yaşaması durumu nedir?

Etnosantrizm

Kültür boşluğu

Baskın kültür

Kültür şoku

Karşıt kültür

Açıklama:

Kültür şoku

Doğru Cevap: D

Soru 88

Karşıt kültür

Kültürel birleşme

Baskın kültür

Formal normlar

Etnosantrizm

Açıklama:

Etnosantrizm

Doğru Cevap: E

Soru 89

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve anlamaya ............ denir.
Boş alana hangisi gelmelidir?

Etnosantrizm

Kültürel Rölativizm

Kültürel Birleşme

Yüksek Kültür

Gelenekler

Açıklama:

Kültürel Rölativizm

Doğru Cevap: B

Soru 90

Toplumsal koşullar
Keşif ve icatlar
Yayılma

Aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Formal normlar

Yerleşik normlar

Toplumsallaşma

Kültürel birleşme

Kültürel değişim

Açıklama:

Kültürel değişim

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi kültürün manevi öğelerindendir?

Üretim

Teknik

Hüner

Beceri

İnanç

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi kültürün maddi öğelerindendir?

İnanç

Gelenek

Görenek

Ahlak kuralları

Beceri

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 93

Organize olmuş toplumsal ilişkileri paylaşan ve belirli ulusal bir sınır içinde yaşayan insanlar bütününe ne ad verilir?

Toplum

Ulus

Kültür

Kurum

Organizasyon

Açıklama:

Toplum ise organize olmuş toplumsal ilişkileri paylaşan ve belirli ulusal bir sınır içinde yaşayan insanlardan meydana gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Kültür paylaşılır.
Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.
Kültür semboliktir, dil aracılığıyla aktarılır.
Kültür yer ve zamana göre değişmez.

Yukarıdakilerden hangileri kültürün özelliklerindendir?

I, II

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Kültür paylaşılır.
Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.
Kültür semboliktir, dil aracılığıyla aktarılır.
Kültür yer ve zamana göre değişir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Kültürün belirlediği yerleşik davranış kurallarına ne ad verilir?

Norm

İnanç

Gelenek

Görenek

Değer

Açıklama:

Norm kültürün belirlediği yerleşik davranış kurallarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Dil
Norm
Değerler

Yukarıdakilerden hangileri kültürü oluşturan parçalardandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II

I, II, III

Açıklama:

Kültürü Oluşturan Parçalar: Dil, Norm ve Değerler

Doğru Cevap: E

Soru 97

Kişinin kendi kültürünü temel alması ve diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesi veya yargılamasına ne ad verilir?

Etnosantrizm

Rölativizm

Feminizm

Post-Modernizm

Kapitalizm

Açıklama:

Etnosantrizm, kişinin kendi kültürünü temel alması ve diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesi veya yargılamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Toplumsal koşullar

Keşif ve icatlar

Yayılma

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kültürel değişimi etkileyen önemli kaynaklardandır?

I, II

I, III

I, II, III

II, III

Yalnız I

Açıklama:

Kültürel değişimi etkileyen üç önemli kaynak vardır. Bunlar:

Toplumsal koşullar

Keşif ve icatlar (discovery and invention)

Yayılma (diffusion) dır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri değildir?

Kültür paylaşılır.

Kalıtsal değildir, öğrenilir.

Sorgulanabilir.

Semboliktir.

Yer ve zamana göre değişir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 100

Semboller aracılığıyla insanların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Dil

Kültür

Norm

Adet

Gelenek

Açıklama:

Dil, semboller aracılığıyla insanların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan bir araçtır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Toplumda güzel ve çirkini, doğruyu ve yanlışı, iyiyi ve kötüyü tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kültür

Ahlak

Yasalar

Dil

Norm

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 102

Belirgin sınırlarla çizilmiş bir bölgede yaşayan ve otoritesini bu sınırlar içinde belirgin kılan insanlardan oluşmuş bütüne ne ad verilir?

Toplum

Ulus

Ülke

Grup

Takım

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 103

I. Dil II. Norm III. Değerler IV. Ahlak Yukarıdakilerden hangisi kültürü oluşturan parçalardan biridir?

Sadece I,II

Sadece II,III

Sadece III,IV

Sadece I,II,III

Sadece II,III,IV

Açıklama:

Kültür üç parçadan oluşan bir olgudur. Bu parçalar ise dil, norm ve değerlerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Dil

Adet

Örf

Değer

Norm

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 105

Bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşüncelere ne ad verilir?

Yasa

Ahlak

Değer

Adet

Örf

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 106

Bir toplum içindeki temel kurumlardan en çok desteği alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültüre ne ad verilir?

Üst Kültür

Alt Kültür

Ana Kültür

Baskın Kültür

Başat Kültür

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 107

İnsan yaratıcılığının estetik mükemmellik ile özdeş olan en üst düzey örneklerine işaret eden kültür aşağıdakilerden hangisidir?

Üst kültür

Popüler kültür

Halk kültürü

Yüksek kültür

Toplum Kültürü

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 108

Bize aşina olmayan bir kültürel çevreye girdiğimizde kendimizi belirsizlik ve korku içinde hissederiz. Bu duruma ne ad verilir?

Kültür boşluğu

Kültürel gecikme

Kültür gerilimi

Kültür şoku

Kültürel çöküntü

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 109

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve anlamaya ne ad verilir?

Etnosentrizm

Kültürel rölativite

Kültürel yargı

Kültürün rasyonelleştirilmesi

Kültürel tespit

Açıklama:

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve anlamaya kültürel rölativizm denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

I. Keşif ve icatlar II. Yayılma III. Devletler Yukarıdakilerden hangisi kültürel değişimi etkileyen üç önemli kaynaktan biridir?

Sadece I

Sadece I,II

Sadece II,III

Sadece II

Sadece III

Açıklama:

Kültürel değişimi etkileyen üç önemli kaynak vardır. Bunlar: toplumsal koşullar, keşif ve icatlar (discovery and invention), yayılma (diffusion) dır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi Kültürün temel özelliğinden biri değildir?

Paylaşılır

Kalıtsaldır

Olduğu gibi kabul edilir.

Semboliktir, dil aracılığıyla taşınır.

Yer ve zamana göre değişir.

Açıklama:

Kalıtsaldır,Kültürün temel özelliğinden biri değildir.
B Kalıtsaldır

Doğru Cevap: B

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi kültür kavramı için söylenemez?

Kültür her toplumda güzel ve çirkini, doğruyu ve yanlışı, iyiyi ve kötüyü tanımlar.

Kültür, insanlara bir yere ait olma duygusu verir.

Kültür insan yaşamını anlamanın ve düzenlemenin bir yoludur.

Kültür öğrendiğimiz bir bütün, toplumsal olarak aktardığımız gelenek, bilgi, maddi
ürünler ve davranışlardır.

Kültür yer ve zamana göre değişmez.

Açıklama:

"Kültür yer ve zamana göre değişmez"kültür kavramı için söylenemez.
E Kültür yer ve zamana göre değişmez.

Doğru Cevap: E

Soru 113

Kültürün belirlediği yerleşik davranış kuralları aşağıdakilerden hangisidir?

Norm

Gelenek

Değer

Yaptırım

Kanun

Açıklama:

Norm,kültürün belirlediği yerleşik davranış kurallarıdır.
A Norm

Doğru Cevap: A

Soru 114

Bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı
veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Norm

Gelenek

Değer

Jestler

Örf

Açıklama:

Değerler,Bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı
veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşüncelerdir.
C Değer

Doğru Cevap: C

Soru 115

Normları âdetler ve örfler şeklinde sınıflandırmış sosyolog kimdir?

Dahrendorf

Comte

Weber

Durkheim

Sumner

Açıklama:

Sumner,Normları âdetler ve örfler şeklinde sınıflandırmıştır.
E Sumner

Doğru Cevap: E

Soru 116

Toplum içindeki temel kurumlardan en çok desteği alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültür hangisidir?

Yüksek Kültür

Karşıt Kültür

Alt Kültür

Baskın Kültür

Popüler Kültür

Açıklama:

Baskın Kültür,toplum içindeki temel kurumlardan en çok desteği alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültürdür.
D Baskın kültür

Doğru Cevap: D

Soru 117

Toplum içinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri ve alışkanlıkları olan küçük bir
elit grubun sahip olduğu kültüre ne ad verilir?

Yüksek kültür

Alt kültür

Baskın kültür

Karşıt kültür

Popüler Kültür

Açıklama:

Toplum içinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri ve alışkanlıkları olan küçük bir
elit grubun sahip olduğu kültüre Yüksek kültür denir.
A Yüksek kültür

Doğru Cevap: A

Soru 118

Kültürün değişen toplumsal koşullara uyum sağlamasında yaşanan boşluk veya gecikmeleri kültür boşluğu veya kültürel gecikme şeklinde adlandıran sosyolog kimdir?

Weber

Ogbur

Comte

Sumner

Durkheim

Açıklama:

Kültürün değişen toplumsal koşullara uyum sağlamasında yaşanan boşluk veya gecikmeleri kültür boşluğu veya kültürel gecikme şeklinde adlandıran sosyolog Ogburn'dur.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Baskın kültür

Karşıt kültür

Etnosantrizm

Alt kültür

Kültürel Rölativizm

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 120

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve
anlamaya ne ad verilir?

Etnosantrizm

Alt kültür

Baskın kültür

Kültürel rölativizm

Karşıt kültür

Açıklama:

Kültürü yine o kültürün yapısı içinde değer yargılarını kullanmadan tanımaya ve
anlamaya kültürel rölativizm denir.
D Kültürel rölativizm

Doğru Cevap: D

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi normlara örnek olarak gösterilebilir?

Briç oyununda kâğıt dağıtma sırasının belirlenmesi

Saç biçimleri

Erkeklerin değişik ülkelerde pantolon ya da etek giymesi

Büyüklerin elini öpmek

Misafirlere kolonya tutmak

Açıklama:

Briç oyununda kâğıt dağıtma sırası yönetmeliklerle belirlenmiş bir normdur.

Doğru Cevap: A

Soru 122

Toplum içinde temel kurumlardan en çok destek alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültüre ne ad verilir?

Baskın kültür

Yüksek kültür

Alt kültür

Karşıt kültür

Temel kültür

Açıklama:

Toplum içinde temel kurumlardan en çok destek alan ve temel inanç sistemlerini oluşturan kültüre Baskın Kültür adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Kişinin kendi kültürünü temel alarak, diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesine ne ad verilir?

Kültürel rölativizm

Kültürel seçkincilik

Kültürel görecelik

Etnosantrizm

Determinizm

Açıklama:

Kişinin kendi kültürünü temel alarak, diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesine Etnosantrizm adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi kültürel değişmenin kaynakları arasında sayılamaz?

Etik kurallar

Toplumsal koşullar

Yayılma

Keşifler

İcatlar

Açıklama:

Kültürel değişmenin kaynakları toplumsal koşullar, keşif ve icatlar ve yayılmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi William Graham Sumner’a göre normların iki farklı türüdür?

Adetler ve kanunlar

Etik kurallar ve kanunlar

Adetler ve etik kurallar

Yazılı olan ve yazılı olmayan kanunlar

Adetler ve örfler

Açıklama:

G. Sumner normları Adetler ve Örfler şeklinde ikiye ayırmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi kültürün belirgin özelliklerinden değildir?

Kalıtsal olma

Öğrenilir olma

Olduğu gibi kabul edilme

Sembolik olma

Yer ve zamana göre değişiklik gösterme

Açıklama:

Kültür kalıtsal değildir, öğrenme ve taklit yoluyla edinilir.

Doğru Cevap: A

Soru 127

“Vatanseverlik” aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak verilebilir?

Normlar

Adetler

Örfler

Kurumlar

Değerler

Açıklama:

Bir toplumun ideal prensipleri arasında yer alan “Vatanseverlik” değerlere örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 128

Bilgisayar korsanlarının (hacker) oluşturduğu sosyolojik grup aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?

Popüler kültür

Baskın kültür

Yüksek kültür

Alt kültür

Yan kültür

Açıklama:

Bilgisayar korsanlarının oluşturduğu sosyolojik grup alt kültürlere örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 129

Gelecekte robotların yaygın olarak kullanımıyla pek çok insanın işini kaybetmesi halinde yaşanabilecek olan maddi ve manevi kültür arasındaki uyumsuzluk durumuna ne ad verilir?

Kültür boşluğu

Karşıt kültür

Kültür şoku

Kültürel rölativizm

Alt kültür

Açıklama:

Değişen koşullarla ortaya çıkan maddi ve manevi kültür arasındaki uyumsuzluğa Kültür Boşluğu adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi kültürel değişmede yayılmanın etkisine örnek olarak gösterilebilir?

Telefonun icadı

Kadınların işgücüne katılımı

Popüler müzik konserleri

Hare Krishna hareketi

Uluslararası şirketlerin markalarının dünya çapında televizyon reklamları vermesi

Açıklama:

Uluslararası markaların farklı kültürlerce tanınması ve kullanılması kültürel değişmede yayılmanın etkisine bir örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi kültürün maddi öğelerinden birisidir?

Tüketim alışkanlıkları

İnanç

Gelenek

Değerler

Ahlak kuralları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 132

"Ortak kültürü paylaşan ve birbirleriyle etkileşimde bulunan insanların oluşturduğu bütün" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kültür

Toplum

Ulus

Ülke

Coğrafya

Açıklama:

Kültür bir toplumdaki paylaşılan ortak üründen oluşur; toplum ise ortak kültürü paylaşan ve birbirleriyle etkileşimde bulunan insanlardan meydana gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Kültürün öğrenildiği süreç aşağıdaki kavramlardan hangisi ile adlandırılmaktadır?

Gelenek

Görenek

Toplumsallaşma

Kültür aktarımı

De-sosyalizasyon

Açıklama:

Kültürün öğrenildiği süreç sosyalizasyon ya da toplumsallaşma olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 134

Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.

Kültür semboliktir, dil aracılığıyla aktarılır.

Kültür yer ve zamana göre değişir.

Kültür olduğu şekliyle kabul edilir.

Kültür katı ve değişmez insan deneyimlerinden oluşur.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 135

Kültür kalıtsal değildir, öğrenilir.

Kültür olduğu gibi kabul edilir.

Kültür katı ve değişmez insan deneyimlerinden oluşur.

Kültür yer ve zamana göre değişir.

Kültür semboliktir ve dil aracılığıyla aktarılır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 136

Kültürün ve özellikle de kültür aktarımının en temel aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Dil

Norm

Değerler

Semboller

İnanç

Açıklama:

Kültürün aktarımında en önemli öge kullanılan dildir. Dil kültürün temelini oluşturur

Doğru Cevap: A

Soru 137

Davranış

Norm

Gelenek

Değer

Kabul

Açıklama:

Bütün toplumlarda uygun olan ve olmayanı belirleyen, uygun olanı pekiştiren, uygun olmayanı ise cezalandıran çeşitli kurallar yer alır ve bu kurallar toplumsal norm olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 138

Bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşünceler hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Kabul

Norm

Değer

İnanç

Kültür

Açıklama:

Değerler, bir toplum içinde yaşayan insanların iyiyi, doğruyu, güzeli, uygun olanı veya yanlışı, çirkini, uygun olmayanı belirlediği ortak düşüncelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 139

İçinde bulunduğu toplumun bir parçası olup, kendilerini diğer gruplardan ayıran özgün değer farklılıkları olan gruplar hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Baskın kültür

Azınlık

Göçmen

Alt kültür

Karşıt kültür

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 140

Kültürel gecikme

Baskın kültür

Popüler kültür

Rölativizm

Etnosantrizm

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan aile türü aşağıdakilerden hangisidir?

Temel aile

Küçük aile

Çekirdek aile

Geniş aile

Büyük aile

Açıklama:

Anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan aileye çekirdek aile denmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

I. Çocuk sayısı II. Evlilik III. Boşanma IV. Cinsel davranışlar Yukarıdaki aile ile ilişkili davranışlardan hangisinin/hangilerinin dini değerlerdeki değişmelerden etkilenebileceği söylenebilir?

Yalnız I

I ve III

II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Aile, toplumdaki diğer kurumlarla da sıkı bir etkileşim içerisindedir. Kurumlar birbirleriyle bir sarmal oluştururlar. Bir kurumdaki değişme diğer kurumları da etkiler.
Aynı şekilde dinî değerlerdeki değişmeler de aile davranışlarını etkileyebilir. Örneğin çocuk sayısı, evlilik, boşanma, cinsel davranışlar değişen değerlerle farklılaşabilir
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisinin çekirdek ailenin en önemli özelliği olduğu söylenebilir.

Üye sayısının az olması

Evlenmemiş çocuklardan oluşması

Çocuk sahibi olunması

Üyeler arasında yakın ilişkiler olması

Aile üyeleri arasında kuşak farklarının olması

Açıklama:

Çekirdek ailenin en önemli özelliği üyeleri arasında çok yakın ilişkilerdir ve her üye bir diğerinin mutluluğu için her türlü özveriyi gösterir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi geniş ailenin toplum içindeki görevlerinden biri değildir?

Biyolojik görev

Hukuki görev

Dini görev

Psikolojik görev

Ekonomik görev

Açıklama:

Geniş aile toplumda devletin yapamadığı bazı görevleri üstlenerek tarım toplumunda büyük bir önem taşır. Ancak, zamanla kentleşme ve endüstrileşme süreçleri ile etkinliği azalır. Ogburn bu tür ailenin görevlerini şu şekilde sıralamaktadır:

Biyolojik görev: Neslin devamını sağlamaktır.
Ekonomik görev: Aile üyeleri gereksinimlerini aile içinde karşılamaya çalışır. Ekonomik bir iş bölümü vardır. Gelir aile reisinde toplanır.
Koruyuculuk: Aile üyelerinin dıştan gelecek maddi ve manevi zararlara karşı korunmasıdır.
Psikolojik görev: Aile üyelerinin davranışları, duygusallıkları, aile üyeleri arasında sevgi bağının kurulması ile ilgili bir görevdir.
Eğitim: Eğitim ve öğretim aile içinde yapılır. Belirli bir meslek dalı için çocuk aile içinde yetişir.
Aile boş zamanlarını değerlendirmekle görevlidir.
Dini görev: Dini bilgileri vermek aile büyüklerinin görevleridir.
Prestiji sağlama: Büyük aile, üyelerinin toplum içindeki statüsünü belirler.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi fonksiyonalist yaklaşıma göre ailenin yerine getirdiği önemli işlevlerden biri değildir?

Koruma

Toplumsallaşma

Cinsel davranışları düzenleme

Ekonomik özgürlük sağlama

Toplumsal statü sağlama

Açıklama:

William F. Ogburn, ailenin yerine getirdiği altı önemli fonksiyonu şu şekilde sıralamıştır. Bunlar;
• Neslin devamını sağlamak,
• Koruma,
• Toplumsallaşma,
• Cinsel davranışları düzenlemek,
• Sevgi ve arkadaşlık,
•Toplumsal statü sağlamak veya sosyal yerleştirmedir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Hindistan’da Toda kabilesinde erkek nüfusun çok kadın nüfusunun ise az olması nedeniyle kadının birden fazla erkekle evlenmesi durumu hangi evlilik türü ile ifade edilmektedir?

Monogami

Poligami

Poliandri

Poligini

Matriliniyal

Açıklama:

Çok eşli evlilik karşımıza iki biçimde çıkabilir. Bunlar, erkeğin birden fazla kadınla evliliği olan poligini (poligyny) ve kadının birçok erkekle evliliği olan poliandri (polyandry) dir.
Poliandriye Hindistan’da Toda kabilesinde rastlanmaktadır. Çünkü burada erkek nüfusu çoktur, herkese yetecek kadar kadın olmaması, kadını birden fazla erkekle evliliğe götürmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi günümüz aile yapısındaki farklılıklardan biridir?

Evlenme oranlarının artması

Boşanma oranlarının azalması

Geniş aile türünün artması

Evlenmeden birlikte yaşama eğilimlerinin artmış olması

Tek ebeveynli ve erkeğin çocuğuna baktığı ailelerin artması

Açıklama:

Ailede birçok değişim olmakta, günümüz modern ailesi geçmişe kıyasla giderek küçülmektedir. Yaşam süresinin uzamasıyla birlikte, çocuk dünyaya getirme ve yetiştirme insan yaşamının küçük bir bölümünü oluşturmaktadır. Ailenin parçalanmasının bir zamanlar en büyük nedeni ebeveynlerden birinin ölümü iken günümüzde bu olgunun nedeni boşanmalardır. Geçmişte ölümlerin çoğu kadınların doğumu sırasında gerçekleşmekteydi ve erkekler bu nedenle tekrar evlenecek veya çocuklarına bakacak bir eş talep ediyorlardı. Aynı şekilde yine geçmişe bakıldığında eşin ölümü ile bazen erkekler de tek başlarına çocuklarını yetiştirmek durumunda kalıyorlardı. Bugün bu eğilim tersine gerçekleşmektedir. Çünkü kadınlar eşin ölümü veya boşanma sonucu çocuklarını tek başlarına yetiştirmek ve aile reisi olmak durumunda kalmaktadırlar.
Bütün bunlarla birlikte bireyler arasında evlenmeden birlikte yaşama ve cinsel ilişki Amerika’da en yaygın eğilimlerden biri olarak karşımıza çıkmakta ve son yirmi yıl içinde 7 misli artış göstermektedir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Evlilik hayatında taraflardan birinin veya her ikisinin kendi arzusu ile toplumda geçerli norm veya âdetlere göre evlilik birliğini sona erdirmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Ayrılma

Boşanma

Çatışma

Anlaşmazlık

Geçimsizlik

Açıklama:

Taraflardan birinin veya her ikisinin kendi arzusu ile toplumda geçerli norm veya âdetlere göre evlilik birliğini sona erdirmesi boşanma olarak adlandırılmaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel evlenme şekillerinden biri değildir?

Kız kaçırma

Anlaşmalı evlilik

Beşik kertmesi

Berder evlilik

Görücü usulü ile evlenme

Açıklama:

Geleneksel uygulamaların bir bölümü, değişen toplum ve bölgeye bağlı olarak terk edilse de önemli bir bölümü yaşatılmaya çalışılmaktadır. Günümüzde örneklerine rastladığımız çeşitli geleneksel evlenme şekilleri mevcuttur. Bunlar;

Görücü usulü ile evlenme,

Kız kaçırma,

Otura kalma,

Beşik kertmesi,

Berder evlilik,

Tay geldi evlilik,

Levirat ve Sorarat’tır.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Yüzyüze ilişkilerin, yardımlaşma dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplar aşağıdaki grup türlerinden hangisini ifade etmektedir?

Birincil gruplar

İkincil gruplar

İç gruplar

Dış gruplar

Referans gruplar

Açıklama:

Sosyolojide çeşitli sınıflandırmaları olmasına karşın en yaygın ve temel olanı Charles Horton Cooley tarafından yapılan “birincil grup” ayrımıdır. Bunun dışında kalan gruplar da ikincil gruplar olarak nitelendirilmektedir. Cooley birincil grupları yüzyüze ilişkilerin, yardımlaşma dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplar olarak tanımlar.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Anne, baba, çocuklar ve yakın akrabaların birarada yaşadıkları aile tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Geniş aile

Ana ailesi

Kök aile

Baba ailesi

Çekirdek aile

Açıklama:

Aile içindeki akrabalık ilişkileri ve akraba sayısının (örneğin büyükanne, büyükbaba, amcalar, halalar, torunların) artması ve aynı evde oturmalarıyla ortaya çıkan aileye ise geniş aile (extended family) denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Geleneksel geniş aile ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Geniş aile; geleneksel aile, köy ailesi, eski aile, tarım ailesi kavramlarıyla da tanınır.

Bu ailenin yapısı içinde büyükanneler, babalar, amcalar, halalar, torunlar yer alır.

Bu ailede akrabalık bağları çok kuvvetlidir.

Gelenek ve göreneklere bağlılık temel bir kuraldır.

Genellikle geçimini endüstriden sağlayan kentsel bölgelerde yaygınlık gösterir.

Açıklama:

Genellikle geçimini tarımdan sağlayan kırsal bölgelerde yaygınlık gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Koruyuculuk
Eğitim
Dini görev
Biyolojik görev

William F. Ogburn’a göre yukarıdakilerden hangileri geleneksel geniş ailenin görevlerindendir?

I, II

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Ogburn bu tür ailenin görevlerini şu şekilde sıralamaktadır:

Biyolojik görev: Neslin devamını sağlamaktır.
Ekonomik görev: Aile üyeleri gereksinimlerini aile içinde karşılamaya çalışır. Ekonomik bir iş bölümü vardır. Gelir aile reisinde toplanır.
Koruyuculuk: Aile üyelerinin dıştan gelecek maddi ve manevi zararlara karşı korunmasıdır.
Psikolojik görev: Aile üyelerinin davranışları, duygusallıkları, aile üyeleri arasında sevgi bağının kurulması ile ilgili bir görevdir.
Eğitim: Eğitim ve öğretim aile içinde yapılır. Belirli bir meslek dalı için çocuk aile içinde yetişir.
Aile boş zamanlarını değerlendirmekle görevlidir.
Dini görev: Dini bilgileri vermek aile büyüklerinin görevleridir.
Prestiji sağlama: Büyük aile, üyelerinin toplum içindeki statüsünü belirler. Ailenin statüsüne çocuk da zamanla ortak olur. Bu aile tipinde aile, kişilerden önce gelir. Kişinin hareketleri, içinde bulunduğu geniş ailenin kontrolündedir. Ailede yaşayan üyelerin özelliğine bağlı olarak bu aile dikey veya yatay geniş aile şeklinde olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi aile kurumunu açıklayan sosyolojik kuramlardan değildir?

Fonksiyonalist Yaklaşım

Çatışma

Sembolik Etkileşim

Feminist Bakış Açısı

Radikal Bakış Açısı

Açıklama:

Aile üzerinde çalışan sosyologlar aileyi üç temel yaklaşım içinde ele almaktadırlar. Bunlar; fonksiyonalist, çatışma ve sembolik etkileşim kuramlarıdır. Son yıllarda feminist bakış açısı da sosyolojide giderek önem kazanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Erkeğin birden fazla kadınla evlenmesi şeklindeki evlilik biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Endogami

Poligini

Poliandri

Matriyarki

Patriyarki

Açıklama:

Evlilikler tek eşle olabileceği gibi çok eşle de olabilir. Erkeğin veya kadının bir tek eşle evliliğine monogami; kadının veya erkeğin birden fazla eşi olmasına ise çok eşli evlilik veya poligami denir. Çok eşli evlilik karşımıza iki biçimde çıkabilir. Bunlar, erkeğin birden fazla kadınla evliliği olan poligini (poligyny) ve kadının birçok erkekle evliliği olan poliandri (polyandry) dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aynı sosyal grup içinden evlenme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Endogami

Egzogami

Poliandri

Matriyarki

Patriyarki

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 17

Evlenen çiftlerin baba soyunun yanında oturmalarına veya yerleşmelerine ne ad verilir?

Patriyarki

Egaliteryan

Matrilokalite

Endogami

Patrilokalite

Açıklama:

Yeni evlenen çiftler, nerede oturacaklardır? Bu sorunun cevabı genellikle toplumsal normlarla belirlenir. Burada karşımıza üç yerleşim biçimi çıkmaktadır. Birincisi baba tarafı veya onun yanında yerleşmedir. Buna patrilokalite denir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Evlilik dışı doğan çocuklar
Boşanma oranlarındaki artış
Evli çiftlerden birinin ölümü
Yoksulluğun artması

Yukarıdakilerden hangileri tek ebeveynli ailelerin artış sebeplerindendir?

I, II

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Bunun iki temel nedeni bulunmaktadır. Birincisi evlilik dışı doğan çocuklar, ikincisi ise boşanma oranlarındaki artıştır. Bir diğer önemli neden ise evli çiftlerden birinin ölümüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Dul bir kadının eski eşinden olan çocuklarını da alıp dul bir erkekle ya da dul bir erkeğin önceki eşinden olan çocuklarını da alarak dul bir kadınla evlenmesi şeklinde gerçekleşen bir uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Otura kalma

Beşik kertmesi

Berder evlilik

Tay geldi evlilik

Levirat ve Sorarat

Açıklama:

Tay geldi evlilik dul bir kadının eski eşinden olan çocuklarını da alıp dul bir erkekle ya da dul bir erkeğin önceki eşinden olan çocuklarını da alarak dul bir kadınla evlenmesidir. Kadın ve erkeğin beraberinde getirdiği çocuklar tay olarak nitelendirilir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Herbert Hyman (1942) tarafından ortaya atılan, bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı grup çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Referans Gruplar

Elektronik Etkileşim Grupları

İkincil Gruplar

İç ve Dış Gruplar

Birincil Gruplar

Açıklama:

Referans grubu kavramı Herbert Hyman (1942) tarafından ortaya atılmıştır. Referans grubu bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı gruplardır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği örnek aldığı gruba ne ad verilir?

Birincil grup

Bütüncü grup

Referans grubu

Dış grup

İç grup

Açıklama:

Referans Grup: Bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği örnek aldığı gruptur.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi birinci tür gruplar içinde yer alır?

Komşuluk

Üniversitede birinci sınıf öğrencileri

Fabrika

Politik partiler

Şirketler

Açıklama:

Birincil grupların üyeleri üyelik ve bizlik duygusuna sahiptirler. Kendileri biz kavramıyla herhangi bir olaya yaklaştıkları için grup dayanışmasının yüksek olduğu gruplardır. Yüzyüze ilişkilerin yoğun olduğu bu gruplarda üye sayısı azdır. Cooley ancak, az sayıda grubun bu tanıma uygun olduğunu saptamıştır. Bunlar da; oyun grubu, komşuluk, akrabalık gibi gruplardır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Grup sosyolojideki en önemli kavramlardan biridir. Bu nedenle sosyologlar birçok grup çeşidinden söz ederler. Aşağıdakilerden hangisi bu gruplar arasında yer almaz?

Birincil grup

Sanal grup

İç grup

dış grup

Referans grubu

Açıklama:

Grup sosyolojideki en önemli kavramlardan biridir. Bu nedenle sosyologlar birçok grup çeşidinden söz ederler. Bunlar; birincil ve ikincil grup, iç ve dış grup, referans grubu ve elektronik etkileşim gruplarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi birincil gruplarla ilgili verilen yanlış bir bilgidir?

Birincil grupların bireylerin kişilikleri ve kendilikleri üzerinde çok güçlü bir etkileri vardır.

Birincil gruplar her zaman küçüktürler.

Birincil grupların üç temel fonksiyonu vardır.

Çocuklar için aile birincil gruptur. Onların yetişmesinde, kendilik geliştirmelerinde ve duygusal destek almalarında büyük bir öneme sahiptir.

Birincil gruplar daha çok modern endüstriyel toplumlarda görülürler.

Açıklama:

Birincil grupları daha çok geleneksel ve endüstri öncesi toplumlarda yaygın olarak bulurken, örneğin köydeki akrabalık ilişkileri gibi, ikincil gruplar daha çok modern endüstriyel toplumlarda görülürler.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi ikincil gruplarla ilgili yanlış bir bilgidir?

Destekleyici ve dostça

Genelde büyük ve üye sayısı çok

Genelde değişken ve kısa süreli

Karşılıklı anlayış ve yakın ilişkiler kısıtlı

Yüzeysel ilişkiler

Açıklama:

Genelde büyük ve üye sayısı çok

Değişken kısa süreli

Karşılıklı anlayış ve yakın ilişkiler kısıtlı

Yüzeysel ilişkiler

Daha resmi ve kişiselliğin olmadığı gruplar

Doğru Cevap: A

Soru 26

Sosyologlar aile ve evlilik biçimlerini beş temel kategoriye ayırarak incelemektedirler. Aşağıdakilerden hangisi bu kategoriler arasında yer almaz?

Eş sayısı

Grup ilişkileri

Çiftlerin yerleşim yeri

Otorite ilişkileri

Ekonomik durumları

Açıklama:

Sosyologlar aile ve evlilik biçimlerini beş temel kategoriye ayırarak incelemektedirler. Bunlar;
• Eş sayısı,
• Grup ilişkileri,
• Çiftlerin yerleşim yeri,
• Otorite ilişkileri,
• Soy ve secere ilişkileri

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıda çatışma kuramıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Ailenin toplumda önemli fonksiyonlar yüklendiğini kabul etmekte.

Aile içerisinde kapitalist topluma benzer bir biçimde birtakım eşitsizlikler söz konusudur.

Ailenin her şeyi açıklıkla ortaya koymadığını ileri sürmektedirler.

Ailede erkeğin kadın üzerinde egemen olduğu bir sistem mevcuttur.

İdeal bir aile, üyelerine sıcak ve şefkatli bir ortam sağlar.

Açıklama:

İdeal bir aile, üyelerine sıcak ve şefkatli bir ortam sağlar. Bu bilgi çatışma kuramıyla ilgili değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aile içindeki ilişkilerin değiştiğini ve yeniden tanımlanması gerektiğini aşağıda verilen hangisi savunur?

Sembolik Etkileşim Kuramı

Sevgi ve Arkadaşlık

Feminist Bakış Açısı

Çatışma Kuramı

Fonksiyonalist Yaklaşım

Açıklama:

Sembolik etkileşim kuramcıları aile içindeki ilişkilerin değiştiğini ve yeniden tanımlanması gerektiğini savunurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Bundan 70 yıl önce William F. Ogburn, ailenin yerine getirdiği altı önemli fonksiyonu
sıralamıştır. Aşağıdakilerden hangsi fonksiyonların arasında yer almaz?

Neslin devamını sağlamak,

Ekonomik koşulları iyileştirme

Koruma

Toplumsallaşma

Sevgi ve arkadaşlık

Açıklama:

Bundan 70 yıl önce William F. Ogburn, ailenin yerine getirdiği altı önemli fonksiyonu şu şekilde sıralamıştır (Ogburn and Tibbits, 1934). Bunlar;
• Neslin devamını sağlamak,
• Koruma,
• Toplumsallaşma,
• Cinsel davranışları düzenlemek,
• Sevgi ve arkadaşlık,
• Toplumsal statü sağlamak veya sosyal yerleştirmedir

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangi düşünür özel mülkiyetin ortaya çıkmasıyla birlikte tek eşli çekirdek ailenin ortaya çıktığını ileri sürmüştür?

Spencer

Hyman

Engels

Murdock

Litwak

Açıklama:

Engels

Doğru Cevap: C

Soru 31

Anne, baba, çocuklar ve yakın akrabaların bir arada yaşadıkları aile tipine ne ad verilir?

Geniş aile

Ana ailesi

Kök aile

Baba ailesi

Çekirdek aile

Açıklama:

Geniş aile, anne, baba, çocuklar ve yakın akrabaların birarada yaşadıkları aile tipidir.
Diğer bir deyişle bu ailenin yapısı içinde büyükanneler, babalar, amcalar, halalar, torunlar yer alır. Bu ailede akrabalık bağları çok kuvvetlidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi ailenin fonksiyonlarından biri değildir?

Sevgi ve arkadaşlık

Cinsel davranışları düzenlemek

Koruma

Neslin devamını sağlamak

Bireyselleştirme

Açıklama:

William F. Ogburn, ailenin yerine getirdiği altı önemli fonksiyonu şu şekilde sıralamıştır. Bunlar; neslin devamını sağlamak, koruma, toplumsallaşma, cinsel davranışları düzenlemek, sevgi ve arkadaşlık,
toplumsal statü sağlamak veya sosyal yerleştirmedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdaki kuramlardan hangisi ailenin toplumda önemli fonksiyonlar yüklendiğini kabul etmekte ancak her şeyi açıklıkla ortaya koymadığını ileri sürmektedir?

Feminist kuram

Çatışma kuramı

Sembolik etkileşimcilik kuramı

Fonksiyonalist kuram

Marksist kuram

Açıklama:

Çatışma kuramcıları ailenin toplumda önemli fonksiyonlar yüklendiğini kabul etmekte ancak her şeyi açıklıkla ortaya koymadığını ileri sürmektedirler. Çatışma kuramcılarına göre de aile önemli bir kurumdur. Ancak, aile içerisinde kapitalist topluma benzer bir biçimde birtakım eşitsizlikler söz konusudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aile üyelerinin kendi aile ve akrabalarından biriyle evlenmesine ne ad verilir?

Endogami

Egzogami

Egaliteryan

Patriyarki

Patriliniyal

Açıklama:

Endogami aile üyelerinin kendi aile ve akrabalarından biriyle evlenmesine velilen addır.
Bazı dini gruplar, ırklar hatta etnik gruplar, üyelerinin kendi üyeleri dışında evlenmelerine müsaade etmezler. Bunun nedeni önyargılı olmaları olduğu gibi, başkalarıyla yeterince ilişki kurmamak da olabilir. Grup dayanışmasını bozmamak için de bu tür evliliklere müsaade edilmeyebilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

I. Patriliniyal
II. Matriliniyal
III. Bilateral
Yukarıdakilerden hangisi secere ve mirastan pay konusunda modern ailelerde görülen olgudur?

III

I,II

II,III

Açıklama:

Secere ve mirastan pay alma konusunda geleneksel ailelerde patriyarki (Baba Otoritesi) ve matriyarki (Ana Otoritesi) mevcutken modern ailelerde bilateral (Eşit Hak) mevcuttur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

I. Monogami II. Poligami III. Poliandri Eş sayısı bakımından yukarıdaki evlilik şekillerinden hangileri modern aile tipinde görülmektedir?

Sadece I

Sadece II

Sadece III

Sadece I,II

Sadece II,III

Açıklama:

Monogami (tek eş), poligami (çok eş), poligini (çok kadınla evlilik), poliandri (çok erkekle evlilik) geleneksel ailelerde görülürken modern ailelerde sadece monogami (tek eş) vardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Evlenme çağına gelmiş bir erkeğe evleneceği eşinin ailesi tarafından seçilmesine ne ad verilir?

Berder evlilik

Tay geldi evlilik

Otura kalma

Beşik kertmesi

Görücü usulü ile evlenme

Açıklama:

Görücü usulü ile evlenme, evlenme çağına gelmiş bir erkeğe evleneceği eşinin ailesi tarafından seçilmesidir. Bu görevi de genelde erkeğin annesi yapar. Bu çabaya akraba ve komşular da ara bulucu olarak katılır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi sanayileşme ve göç olgusu sonucu toplumumuzda ortaya çıkan bir aile tipidir?

Gecekondu ailesi

Kentsel aile

Kırsal aile

Geniş aile

Modern aile

Açıklama:

Gecekondu ailesi sanayileşme ve göç olgusu sonucu toplumumuzda ortaya çıkan bir aile tipidir. Bu ailede de egemen olan tip çekirdek ailedir. Bu ailenin kimi nitelikleri kırsal aileyi andırır. Her ne kadar kadın ve çocuklar geleneksel geniş aileye oranla daha çok özgürlüğe sahipseler de babanın aile içindeki denetimi gecekondu ailesinde son derece güçlüdür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Yüzyüze ilişkilerin, yardımlaşma dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplara ne ad verilir?

İç grup

Dış grup

Referans grubu

Birincil grup

Sanal grup

Açıklama:

Birincil grupları yüzyüze ilişkilerin, yardımlaşma dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplar olarak tanımlar. Birincil grupların üyeleri üyelik ve bizlik duygusuna sahiptirler. Kendileri biz kavramıyla herhangi bir olaya yaklaştıkları için grup dayanışmasının yüksek olduğu gruplardır. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Referans grubu kavramı kim tarafından öne sürülmüştür?

Murdock

Litwak

Hyman

Sumner

Schaefer

Açıklama:

Referans grubu kavramı Herbert Hyman (1942) tarafından ortaya atılmıştır. Referans grubu bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı gruplardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdaki tanımlardan hangisi baba, oğul, torun gibi üç kuşağın bir arada yaşadığı bir aile modelidir?

Dikey geniş aile

Yatay geniş aile

Geniş aile

Birleşik aile

Kök aile

Açıklama:

Dikey geniş aile; baba, oğul, torun gibi üç kuşağın bir arada yaşadığı bir aile modelidir. Evli oğulun eş ve çocuklarıyla birlikte yaşadığı bu aile özellikle ülkemizde kırsal kesimde oldukça yaygındır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi birincil grupların özellikleri arasında yer alır?

Etkileşimlerinde belirli roller hâkimdir.

Daha çok resmi, bireysel ilişkilerin güçlü olmadığı ve karşı anlayışın görülmediği gruplardır.

Her zaman küçüktürler, çünkü büyük sayıdaki üyeler arasında yoğun bir ilişki kurmak çok güçtür.

İnsanların duygusal yaşamlarında çok önemli yeri olan gruplar değildir.

Bu gruplar arasındaki yüz yüze ilişkiler çok kısıtlıdır.

Açıklama:

Birincil gruplar her zaman küçüktürler, çünkü büyük sayıdaki üyeler arasında yoğun bir ilişki kurmak çok güçtür. Bu nedenle büyük gruplar kendi aralarında ayrılarak daha küçük grupları oluşturabilirler. Ancak, bu şekilde birbirleri arasında yoğun iletişim kurmak mümkün olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi ikincil grupların özellikleri arasında yer alır?

Bireylerin kişilikleri ve kendilikleri üzerinde çok güçlü bir etkileri vardır.

Bu grupların üyeleri üyelik ve bizlik duygusuna sahiptirler.

Bu gruplar daha çok modern endüstriyel toplumlarda görülürler.

Bu gruplar uyumu kolaylaştırır ve toplumsal kontrolü olanaklı kılar.

Yakın ilişkiler yoluyla duygusal destek sağlar.

Açıklama:

İkincil gruplar daha çok modern endüstriyel toplumlarda görülürler. Bu toplumlarda insanların ilişkileri büyük bir çoğunlukla ikincil gruplarda geçmektedir. Yani belki bir daha hiç karşılaşmayacağımız insanlarla bir defaya mahsus, belirli amaca yönelik ilişkiler kurmaktayız. İkincil ilişkilerin gelişmesi, ikincil grupların oluşumunu arttırırken modern toplumların ayrılmaz bir parçasını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Hangi grup üyeleri kendilerini dış gruplara kıyasla daha üstün görürler?

İç grup

Dış grup

Birincil grup

İkincil grup

Referans grup

Açıklama:

İç grup üyeliğinin bir sonucu, kendinizi diğerlerinden farklı kılan ayrıcalığımız ve üstünlük duygumuzdur. Yani iç grup üyeleri kendilerini dış gruplara kıyasla daha üstün görürler. İç grup üyelerine üstünlük sağlayan herhangi bir özellik ise, dış grup için kabul edilmez bir davranıştır. İç ve birincil gruplar üyelerinin davranışlarını ve düşüncelerini etkileyerek onları yönlendirirler.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Hangi grupta geleceğe dönük toplumsallaşmadan söz edilebilir?

İç grup

Dış grup

Birincil grup

İkincil grup

Referans grup

Açıklama:

Referans grupları, insanları gelecekte yerine getirecekleri rollerine de hazırlar. Buna geleceğe dönük toplumsallaşma deniyor. Örneğin üniversitede finans okuyan bir öğrenci, kendi konusuyla ilgili ünlü dergileri okuyarak (Wall Street Journal, Kapital gibi), ünlü şirketlerin senelik bilanço ve raporlarını inceleyerek, sermaye piyasalarının gündelik raporlarını medyada izleyerek kendini gelecekteki mesleğine hazırlar. Bu öğrenci finans konusunda analizler yapan kişileri de kendine referans grubu olarak seçer çünkü onlar gibi başarılı olmak istemektedir. Yaşantımız değiştikçe, yaşımız ilerledikçe, yeni statüler kazandıkça referans gruplarımız da farklılaşır. Hatta zaman zaman bireyin birkaç referans grubunu örnek aldığı da görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Evlenecek kızın erkeğin ailesi tarafından istenmediği zaman kızın erkeğin ailesinin evine gidip oturması ile ortaya çıkan geleneksel evlilik aşağıdakilerden hangisidir?

Görücü usulü ile evlenme

Kız kaçırma

Otura kalma

Beşik kertmesi

Tay geldi

Açıklama:

Otura kalma evlenecek kızın erkeğin ailesi tarafından istenmediği zaman kızın erkeğin ailesinin evine gidip oturması ile ortaya çıkar. Genelde kız reddedilmez ve ailelerin anlaşması ile sonuçlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi dul bir kadının eski eşinden olan çocuklarını da alıp dul bir erkekle ya da dul bir erkeğin önceki eşinden olan çocuklarını da alarak dul bir kadınla evlenmesidir?

Berder evlilik

Tay geldi evlilik

Beşik kertmesi

Levirat

Sorarat

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 48

Hindistan’da Toda kabilesinde rastlanan evlilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Poligami

Poligini

Poliandri

Egzogami

Endogami

Açıklama:

Kadının birçok erkekle evliliği olan poliandri (polyandry) dir. Ancak, çağımızda geçerli olan evlilik biçiminin monogami yani tek eşle evlilik olduğunu vurgulamakta fayda vardır. Poliginiye taraftar olan ülkelerde bile bu konu sorunlar ortaya çıkartmaktadır. Ancak, çok zengin insanlar bu toplumlarda çok eşle evlilik yapabilmektedir. Poliandriye ancak, Hindistan’da Toda kabilesinde rastlanmaktadır. Çünkü burada erkek nüfusu çoktur, herkese yetecek kadar kadın olmaması, kadını birden fazla erkekle evliliğe götürmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Amerika’da siyahlar ve Yahudiler arasında sıklıkla rastlanan evlilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Poligami

Poligini

Poliandri

Egzogami

Endogami

Açıklama:

Endogami aynı sosyal grup içinden evlenmelerdir. Amerika’da siyahlar ve Yahudiler arasında endogamiye sıklıkla rastlanır. Dünyanın birçok ülkesinde endogami genelde yaygındır. Örneğin Amerika’da yazılı bir norm olmamakla birlikte insanların kendi grubundan, kendi ırk, etnik ve din gruplarından insanlarla evlenmesi beklenir ve dışardan evlenmeler kabul görmez ve desteklenmez. Endogami biçimindeki evlilikler genelde grubun bağlılık gücünü, derecesini arttırır ve gençlere hep kendilerinden biriyle evlenmeleri önerilir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdaki evlilik türlerinden hangisi kadının otoritesinin üstünlüğüne rastlanır?

Egaliteryan

Patriyarki

Matriyarki

Patriliniyal

Matriliniyal

Açıklama:

Çiftler arasındaki otorite kalıbını tayin eden faktör genelde eşlerin kişilikleridir. Ancak genelde eşler, çevrelerindeki toplumsal normlara uygun davranırlar. Genelde bütün toplumlarda erkek otoritesinin üstünlüğü görülür, buna patriyarki (patriarchy) denir. Matriyarki (matriarchy), yani kadının otoritesinin üstünlüğüne çok az rastlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi aileyi ele alan sosyolojik yaklaşımlardan biri değildir?

Determinist yaklaşım

Fonksiyonalist yaklaşım

Çatışma kuramı

Sembolik etkileşim kuramı

Feminist yaklaşım

Açıklama:

Aileyi ele alan sosyolojik yaklaşımlar fonksiyonalist yaklaşım, çatışma kuramı, sembolik etkileşim kuramı ve feminist yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aile içi ilişkileri kapitalist ve proletarya arasındaki çatışmacı ilişkilere benzeten düşünür hangisidir?

Engels

Andersen

Taylor

Ogburn

Tibbits

Açıklama:

Engels aile içi ilişkileri kapitalist ve proletarya arasındaki çatışmacı ilişkilere benzeterek açıklamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Ogburn’a göre aile kurumunun yerine getirdiği önemli fonksiyonlardan değildir?

Neslin devamını sağlamak

Koruma

Toplumsallaşma

Bireysel yeteneklerin öne çıkmasını sağlama

Toplumsal statü sağlama

Açıklama:

Bireysel yetenekler Ogburn’un saydığı aile kurumunun yerine getirdiği fonksiyonlar arasında yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi sosyologların evlilik biçimlerini analiz ettiği kategoriler arasında yer almaz?

Çocuk sayısı

Eş sayısı

Grup ilişkileri

Çiftlerin yerleşim yeri

Otorite ilişkileri

Açıklama:

Çocuk sayısı evlilik biçimlerinin analiz edildiği kategoriler arasında sayılmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Bir kadının çok sayıda erkekle evlendiği evlilik türünü ne ad verilir?

Endogami

Oligopol

Monogami

Poligami

Poliandri

Açıklama:

Bir kadının çok sayıda erkekle evlendiği evlilik türü Poliandri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel evlilik şekillerinden biri değildir?

Aşiret usulü ile evlenme

Görücü usulü ile evlenme

Beşik kertmesi

Berder evlilik

Tay geldi evlilik

Açıklama:

Aşiret usulü ile evlenme geleneksel evlilik şekillerinden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Cooley’e göre yardımlaşma, dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplara ne ad verilir?

İç gruplar

Dış gruplar

Birincil gruplar

İkincil gruplar

Referans gruplar

Açıklama:

Cooley yardımlaşma, dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplara “birincil gruplar” adını verir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Hyman’a göre bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı gruba ne ad verilir?

İç grup

Dış grup

Birincil grup

İkincil grup

Referans grup

Açıklama:

Hyman bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı gruba “Referans grup” adını verir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Mirastan hem ana hem baba tarafının eşit şekilde pay almasına dayanan sisteme ne ad verilir?

Bilateral

Patriliniyal

Matriliniyal

Matrilokalite

Poliandri

Açıklama:

Mirastan her iki tarafın eşit pay almasına bilateral sistem adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Toplumsallaşma, ayna benlik, rol alma, referans grubu gibi kavramlar çerçevesinde aile kurumunu açıklayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyonalist yaklaşım

Çatışma kuramı

Feminist yaklaşım

Endogami

Sembolik etkileşim kuramı

Açıklama:

Aile kurumunu toplumsallaşma, ayna benlik, rol alma, referans grubu gibi kavramlara dayanarak açıklayan yaklaşım “Sembolik etkileşim kuramı”dır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan aileye ne ad verilir?

Geniş aile

Geleneksel geniş aile

Çekirdek aile

Anaerkil aile

Kök aile

Açıklama:

Anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan aileye çekirdek aile denir.
C Çekirdek aile

Doğru Cevap: C

Soru 62

Geniş ailenin iki önemli biçiminden biri olan ve Frederic Le Play tarafından ortaya atılan, ana, baba, çocuklar, evlenmiş en büyük oğul ve onun ailesinden meydana gelen aile aşağıdakilerden hangisidir?

Kök aile

Dikey geniş aile

Çekirdek aile

Yatay geniş aile

Geleneksel geniş aile

Açıklama:

Geniş ailenin iki önemli biçiminden biri olan ve Frederic Le Play tarafından ortaya atılan, ana, baba, çocuklar, evlenmiş en büyük oğul ve onun ailesinden meydana gelen aile Kök ailedir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aile içindeki ilişkilerin değiştiğini ve yeniden tanımlanması gerektiğini savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma Kuramı

Sembolik etkileşim kuramı

Fonksiyonalist kuram

Feminist sosyologlar

Toplumsallaşma

Açıklama:

Aile içindeki ilişkilerin değiştiğini ve yeniden tanımlanması gerektiğini savunan kuram Sembolik etkileşim kuramıdır.
B Sembolik etkileşim kuramı

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi sosyologların aile ve evlilik biçimlerini ayırdığı
temel kategorilerden biri değildir?

Eş sayısı

Grup ilişkileri

Çiftlerin yerleşim yeri

Otorite ilişkileri

Eğitim

Açıklama:

Eğitim, sosyologların aile ve evlilik biçimlerini ayırdığı temel kategorilerden biri değildir.
E Eğitim

Doğru Cevap: E

Soru 65

iki ailenin karşılıklı olarak kız alıp vermesi şeklinde gerçekleşen amacı büyük ölçüde başlık sorununu ortadan kaldırmak ve masraftan kaçmak olan geleneksel evlenme şekli hangisidir?

Kız kaçırma

Beşik kertmesi

Berder evlilik

Otura kalma

Tay geldi evlilik

Açıklama:

İki ailenin karşılıklı olarak kız alıp vermesi şeklinde gerçekleşen amacı büyük ölçüde başlık sorununu ortadan kaldırmak ve masraftan kaçmak olan geleneksel evlenme şekli Berder evlilik tir.
C Berder evlilik

Doğru Cevap: C

Soru 66

Erkeğin veya kadının bir tek eşle evliliğine ne ad verilir?

Poligini

Poliandri

Endogami

Monogami

Patriyark

Açıklama:

Erkeğin veya kadının bir tek eşle evliliğine Monogami denir.
D Monogami

Doğru Cevap: D

Soru 67

Otorite ilişkilerine göre az rastlan ve kadının otoritesinin üstünlüğüne inanan ilişki sistemi hangisidir?

Matriyarki

Egaliteryan

Egzogami

Matrilokalite

Patriyarki

Açıklama:

Otorite ilişkilerine göre az rastlan ve kadının otoritesinin üstünlüğüne inanan ilişki sistemi Matriyarki dir.
A Matriyarki

Doğru Cevap: A

Soru 68

Marksist görüşte aile ile ilgili temel alınan “Ailenin Özel Mülkiyeti ve Devletin Kökeni” adlı eser hangi sosyoloğa aittir?

Murdock

Engels

Litwak

Hyman

Spencer

Açıklama:

Marksist görüşte aile ile ilgili temel alınan “Ailenin Özel Mülkiyeti ve Devletin Kökeni” adlı eser Engels aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

İç ve dış grup kavramları hangi sosyolog tarafından ileri sürülmüştür?

Murdock

Litwak

Schaefer

Hyman

Sumner

Açıklama:

İç ve dış grup kavramları Sumner tarafından ileri sürülmüştür.
E Sumner

Doğru Cevap: E

Soru 70

Sosyolojide en yaygın ve temel olanı Charles Horton Cooley tarafından yapılan “grup” ayrımı hangisidir?

İç grup
Sanal grup

Dış grup

Referans grubu

Birincil grup

Sanal grup

Açıklama:

Sosyolojide en yaygın ve temel olanı Charles Horton Cooley tarafından yapılan “grup” Birincil grup tur.
D Birincil grup

Doğru Cevap: D

Soru 71

Baba, oğul, torun gibi üç kuşağın bir arada yaşadıkları bir aile modeli olan ve ülkemizde özellikle de kırsal kesimde oldukça yaygın olarak gözlemlenen aile türü hangi seçenekte verilmiştir?

Dikey geniş aile

Yatay geniş aile

Birleşik aile

Kök aile

Endüstriyel aile

Açıklama:

Baba, oğul, torun gibi üç kuşağın bir arada yaşadıkları bir aile modeli olan ve ülkemizde özellikle de kırsal kesimde oldukça yaygın olarak gözlemlenen aile türü, dikey aile olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

"Bu aile tipinde, anne, baba ve çocukların yanı sıra, büyükanne, büyükbaba, amca, hala, dayı, teyze gibi akrabalar bir arada yaşar". Verilen ifadede tanımlanan aile türü aşağıdakilerden hangisidir?

Dikey aile

Yatay aile

Kök aile

Birleşik aile

Modern aile

Açıklama:

Yatay geniş aile; bütün akrabalık ilişkilerini bünyesinde barındıran aile tipidir. Bu aile tipinde anne, baba ve çocukların yanı sıra, büyük anne, büyük baba, amca, hala, dayı, teyze gibi akrabalar bir arada yaşar.

Doğru Cevap: B

Soru 73

"Bu tür bir aile yapısı toplumsal üst ve alt katmanda yer alan gruplarda görülebilir. Ekonomik olarak güçlü grupları tanımlayan elitler arasında aileden gelen zenginliği korumaya imkan verirken fakirler arasında ise ekonomik yaşamı sağlamaya ve ailenin hayatta kalmasına katkıda bulunması nedeniyle kabul görür". Verilen örnekte temel özellikleri açıklanan aile tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Demokratik aile

Birleşik aile

Geniş aile

Çekirdek aile

Kök aile

Açıklama:

Geniş aile yapısı elitler arasında aileden gelen zenginliği korumaya katkı sunarken, fakirler arasında ise ekonomik yaşamı sağlamaya, ailenin hayatta kalmaya katkıda bulunur.

Doğru Cevap: C

Soru 74

"Aile kurumu konusundaki en gerçekçi tanımlama ailenin neslin devamını sağlamak, koruma, toplumsallaşma, sevgi, toplumsal statü sağlama gibi işlevleri üzerinden yapılabilir". Verilen ifadedeki görüşü savunarak aile kurumunu açıklayan sosyolojik kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Feminist Bakış Açısı Kuramı

Sembolik Etkileşim Kuramı

Çatışma Kuramı

Fonksiyonalist Yaklaşım Kuramı

Klasik Yaklaşım Kuramı

Açıklama:

Fonksiyonalist Yaklaşım Kuramına göre aile, bireyin temel biyolojik karakteristiklerinin sonucu ortaya çıkan bir kurum olmasına rağmen, insanoğlu sadece biyolojik bir varlık değildir. İnsanın temel niteliği onun sosyal bir canlı olmasıdır. Bu nedenle aile, fonksiyonalist bakış açısıyla toplumda diğer kurumlar tarafından başarı ile yapılamayan bazı fonksiyonlar üstlenir. Bu işlevler de ailenin tanımlanmasında önemli rol oynarlar.

Doğru Cevap: D

Soru 75

"Ailenin sahip olduğu sosyal değerler, zenginlik, toplumsal sınıf, din, zamanla aile bireylerine miras olarak kalır. Bireyler de bu değerleri toplumda bir basamak olarak kullanarak yükselirler". Bu ifade fonksiyonalist kurama göre ailenin yerine getirdiği işlevlerden hangisine örnek oluşturur?

Neslin devamını sağlama

Toplumsallaştırma

Cinsel davranışları düzenleme

Sevgi ve arkadaşlık

Sosyal yerleştirme

Açıklama:

Ailenin yerine getirdiği önemli işlevlerden birisi de sosyal yerleştirmedir. Ailenin sahip olduğu sosyal değerler, zenginlik, toplumsal sınıf, din, zamanla aile üyelerine bir miras olarak kalır. Bireyler bu değerleri toplumda bir basamak olarak kullanarak yükselirler. Diğer bir deyişle ailemizden bize kalan sosyal miras ve statü bize de geçerek devamlılık kazanır

Doğru Cevap: E

Soru 76

Toplumun düzenliliği ve devamı açısından ailenin rollerini irdeleyerek aileyi açıklayan sosyolojik kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyonalist Yaklaşım

Çatışma Kuramı

Sembolik Etkileşim Kuramı

Feminist Bakış Açısı

Klasik yönetim kuramı

Açıklama:

Fonksiyonalist kuram, toplumun düzenliliği ve devamı açısından ailenin rollerini irdelemektedir. Buna karşın çatışma kuramcıları ise ailenin toplumda önemli fonksiyonlar yüklendiğini kabul etmekte ancak her şeyi açıklıkla ortaya koymadığını ileri sürmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 77

"Bazı dini gruplar, ırklar hatta etnik gruplar, üyelerinin kendi üyeleri dışında kişilerle evlenmelerine müsaade etmezler". Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisi ile adlandırılmaktadır?

Monogami

Endogami

Egzogami

Poligami

Patriyarki

Açıklama:

Bazı sosyal gruplar üyelerinin dışarıdan evlenmelerine izin verirken bazı gruplar izin vermezler. Buna göre evlilikler egzogami yani grup dışında evlenme ve endogami aynı sosyal grup içinden evlenmeler olmak üzere ikiye ayrılır. Bazı dini gruplar, ırklar hatta etnik gruplar, üyelerinin kendi üyeleri dışında evlenmelerine müsaade etmezler.

Doğru Cevap: B

Soru 78

"Yakın geçmişte Türk toplumunda da yaygın olarak gözlemlenen ve birbirleriyle iyi anlaşan iki dost ailenin bu dostluğu akrabalığa dönüştürmek bazen de ekonomik çıkarlar nedeniyle çocuklar henüz beşikteyken söz kesmeleri veya söz alıp vermelerine dayanan geleneksel evlenme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Berder evlilik

Otura kalma

Beşik kertmesi

Levirat

Sorarat

Açıklama:

Beşik kertmesi birbirleriyle iyi anlaşan iki dost aile bazen bu dostluğu akrabalığa dönüştürmek bazen de ekonomik çıkarlar nedeniyle çocuklar henüz beşikteyken söz keser veya söz alıp verirler. İleride çiftler anlaşamadığı zaman sorunlar çıkabilmektedir. Beşik kertmesinde erkek çocuk büyük, kız çocuk küçük olabilir. Ancak, çocukların iki yaşını doldurmamış olması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Ortak bir amaç doğrultusunda üyelerin birbirleriyle ilişkide bulunmadıkları,kendilerini o gruba bağlı hissetmedikleri, aidiyet duygusu olmayan, geçici bir nedenle bir araya gelmiş insan toplulukları hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Dış grup

İç grup

Birincil grup

Yığın

Referans grubu

Açıklama:

Birbirleriyle ilişkide bulunmayan,kendini o gruba bağlı hissetmeyen, aidiyet duygusu olmayan, geçici bir nedenle bir araya gelmiş insan toplulukları yığın olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Bireyin davranışlarını ve kendisini değerlendirme noktasında örnek ve ölçüt aldığı gruplar hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Birincil grup

Dış grup

İç grup

Etkileşim Grubu

Referans grubu

Açıklama:

Referans grupları bireyin davranışlarını ve kendisini değerlendirme noktasında, örnek aldığı gruplardır. Referans grupları, insanları gelecekte yerine getirecekleri rollerine de hazırlar, buna da geleceğe dönük toplumsallaşma adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan aile türü aşağıdakilerden hangisidir?

Temel aile

Küçük aile

Çekirdek aile

Geniş aile

Büyük aile

Açıklama:

Anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan aileye çekirdek aile denmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Yalnız I

I ve III

II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisinin çekirdek ailenin önemli özelliklerinden biri değildir .

Üye sayısının az olması

Evlenmemiş çocuklardan oluşması

Çocuk sahibi olunması

En yaşlı üyenin aile reisi olması

Modern toplumun özelliğidir

Açıklama:

En yaşlı aile üyesinin aile reisi olması geniş ailenin özelliklerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi geniş ailenin toplum içindeki görevlerinden biri değildir?

Biyolojik görev

Hukuki görev

Dini görev

Psikolojik görev

Ekonomik görev

Açıklama:

Biyolojik görev: Neslin devamını sağlamaktır.
Ekonomik görev: Aile üyeleri gereksinimlerini aile içinde karşılamaya çalışır. Ekonomik bir iş bölümü vardır. Gelir aile reisinde toplanır.
Koruyuculuk: Aile üyelerinin dıştan gelecek maddi ve manevi zararlara karşı korunmasıdır.
Psikolojik görev: Aile üyelerinin davranışları, duygusallıkları, aile üyeleri arasında sevgi bağının kurulması ile ilgili bir görevdir.
Eğitim: Eğitim ve öğretim aile içinde yapılır. Belirli bir meslek dalı için çocuk aile içinde yetişir.
Aile boş zamanlarını değerlendirmekle görevlidir.
Dini görev: Dini bilgileri vermek aile büyüklerinin görevleridir.
Prestiji sağlama: Büyük aile, üyelerinin toplum içindeki statüsünü belirler.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi fonksiyonalist yaklaşıma göre ailenin yerine getirdiği önemli işlevlerden biri değildir?

Koruma

Toplumsallaşma

Cinsel davranışları düzenleme

Ekonomik özgürlük sağlama

Toplumsal statü sağlama

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 86

Hindistan’da Toda kabilesinde erkek nüfusun çok kadın nüfusunun ise az olması nedeniyle kadının birden fazla erkekle evlenmesi durumu hangi evlilik türü ile ifade edilmektedir?

Monogami

Poligami

Poliandri

Poligini

Matriliniyal

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi günümüz aile yapısındaki farklılıklardan biridir?

Evlenme oranlarının artması

Boşanma oranlarının azalması

Geniş aile türünün artması

Evlenmeden birlikte yaşama eğilimlerinin artmış olması

Tek ebeveynli ve erkeğin çocuğuna baktığı ailelerin artması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 88

Ayrılma

Boşanma

Çatışma

Anlaşmazlık

Geçimsizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel evlenme şekillerinden biri değildir?

Kız kaçırma

Anlaşmalı evlilik

Beşik kertmesi

Berder evlilik

Görücü usulü ile evlenme

Açıklama:

Görücü usulü ile evlenme,

Kız kaçırma,

Otura kalma,

Beşik kertmesi,

Berder evlilik,

Tay geldi evlilik,

Levirat ve Sorarat’tır.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Yüzyüze ilişkilerin, yardımlaşma dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplar aşağıdaki grup türlerinden hangisini ifade etmektedir?

Birincil gruplar

İkincil gruplar

İç gruplar

Dış gruplar

Referans gruplar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 91

Anne, baba, çocuklar ve yakın akrabaların birarada yaşadıkları aile tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Geniş aile

Ana ailesi

Kök aile

Baba ailesi

Çekirdek aile

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 92

Geleneksel geniş aile ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Geniş aile; geleneksel aile, köy ailesi, eski aile, tarım ailesi kavramlarıyla da tanınır.

Bu ailenin yapısı içinde büyükanneler, babalar, amcalar, halalar, torunlar yer alır.

Bu ailede akrabalık bağları çok kuvvetlidir.

Gelenek ve göreneklere bağlılık temel bir kuraldır.

Genellikle geçimini endüstriden sağlayan kentsel bölgelerde yaygınlık gösterir.

Açıklama:

Genellikle geçimini tarımdan sağlayan kırsal bölgelerde yaygınlık gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Koruyuculuk
Eğitim
Dini görev
Biyolojik görev

William F. Ogburn’a göre yukarıdakilerden hangileri geleneksel geniş ailenin görevlerindendir?

I, II

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Ogburn bu tür ailenin görevlerini şu şekilde sıralamaktadır:

Biyolojik görev: Neslin devamını sağlamaktır.
Ekonomik görev: Aile üyeleri gereksinimlerini aile içinde karşılamaya çalışır. Ekonomik bir iş bölümü vardır. Gelir aile reisinde toplanır.
Koruyuculuk: Aile üyelerinin dıştan gelecek maddi ve manevi zararlara karşı korunmasıdır.
Psikolojik görev: Aile üyelerinin davranışları, duygusallıkları, aile üyeleri arasında sevgi bağının kurulması ile ilgili bir görevdir.
Eğitim: Eğitim ve öğretim aile içinde yapılır. Belirli bir meslek dalı için çocuk aile içinde yetişir.
Aile boş zamanlarını değerlendirmekle görevlidir.
Dini görev: Dini bilgileri vermek aile büyüklerinin görevleridir.
Prestiji sağlama: Büyük aile, üyelerinin toplum içindeki statüsünü belirler. Ailenin statüsüne çocuk da zamanla ortak olur. Bu aile tipinde aile, kişilerden önce gelir. Kişinin hareketleri, içinde bulunduğu geniş ailenin kontrolündedir. Ailede yaşayan üyelerin özelliğine bağlı olarak bu aile dikey veya yatay geniş aile şeklinde olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi aile kurumunu açıklayan sosyolojik kuramlardan değildir?

Fonksiyonalist Yaklaşım

Çatışma

Sembolik Etkileşim

Feminist Bakış Açısı

Radikal Bakış Açısı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 95

Erkeğin birden fazla kadınla evlenmesi şeklindeki evlilik biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Endogami

Poligini

Poliandri

Matriyarki

Patriyarki

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 96

Aynı sosyal grup içinden evlenme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Endogami

Egzogami

Poliandri

Matriyarki

Patriyarki

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 97

Evlenen çiftlerin baba soyunun yanında oturmalarına veya yerleşmelerine ne ad verilir?

Patriyarki

Egaliteryan

Matrilokalite

Endogami

Patrilokalite

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 98

Evlilik dışı doğan çocuklar
Boşanma oranlarındaki artış
Evli çiftlerden birinin ölümü
Yoksulluğun artması

Yukarıdakilerden hangileri tek ebeveynli ailelerin artış sebeplerindendir?

I, II

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 99

Otura kalma

Beşik kertmesi

Berder evlilik

Tay geldi evlilik

Levirat ve Sorarat

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 100

Herbert Hyman (1942) tarafından ortaya atılan, bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı grup çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Referans Gruplar

Elektronik Etkileşim Grupları

İkincil Gruplar

İç ve Dış Gruplar

Birincil Gruplar

Açıklama:

Referans grubu kavramı Herbert Hyman (1942) tarafından ortaya atılmıştır. Referans grubu bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı gruplardır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği örnek aldığı gruba ne ad verilir?

Birincil grup

Bütüncü grup

Referans grubu

Dış grup

İç grup

Açıklama:

Referans Grup: Bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği örnek aldığı gruptur.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi birinci tür gruplar içinde yer alır?

Komşuluk

Üniversitede birinci sınıf öğrencileri

Fabrika

Politik partiler

Şirketler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 103

Grup sosyolojideki en önemli kavramlardan biridir. Bu nedenle sosyologlar birçok grup çeşidinden söz ederler. Aşağıdakilerden hangisi bu gruplar arasında yer almaz?

Birincil grup

Sanal grup

İç grup

dış grup

Referans grubu

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi birincil gruplarla ilgili verilen yanlış bir bilgidir?

Birincil grupların bireylerin kişilikleri ve kendilikleri üzerinde çok güçlü bir etkileri vardır.

Birincil gruplar her zaman küçüktürler.

Birincil grupların üç temel fonksiyonu vardır.

Çocuklar için aile birincil gruptur. Onların yetişmesinde, kendilik geliştirmelerinde ve duygusal destek almalarında büyük bir öneme sahiptir.

Birincil gruplar daha çok modern endüstriyel toplumlarda görülürler.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi ikincil gruplarla ilgili yanlış bir bilgidir?

Destekleyici ve dostça

Genelde büyük ve üye sayısı çok

Genelde uzun süreli

Karşılıklı anlayış ve yakın ilişkiler kısıtlı

Yüzeysel ilişkiler

Açıklama:

Genelde büyük ve üye sayısı çok
Genelde uzun süreli
Karşılıklı anlayış ve yakın ilişkiler kısıtlı
Yüzeysel ilişkiler
Daha resmi ve kişiselliğin olmadığı gruplar

Doğru Cevap: A

Soru 106

Sosyologlar aile ve evlilik biçimlerini beş temel kategoriye ayırarak incelemektedirler. Aşağıdakilerden hangisi bu kategoriler arasında yer almaz?

Eş sayısı

Grup ilişkileri

Çiftlerin yerleşim yeri

Otorite ilişkileri

Ekonomik durumları

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıda çatışma kuramıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Ailenin toplumda önemli fonksiyonlar yüklendiğini kabul etmekte.

Aile içerisinde kapitalist topluma benzer bir biçimde birtakım eşitsizlikler söz konusudur.

Ailenin her şeyi açıklıkla ortaya koymadığını ileri sürmektedirler.

Ailede erkeğin kadın üzerinde egemen olduğu bir sistem mevcuttur.

İdeal bir aile, üyelerine sıcak ve şefkatli bir ortam sağlar.

Açıklama:

İdeal bir aile, üyelerine sıcak ve şefkatli bir ortam sağlar. Bu bilgi çatışma kuramıyla ilgili değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Aile içindeki ilişkilerin değiştiğini ve yeniden tanımlanması gerektiğini aşağıda verilen hangisi savunur?

Sembolik Etkileşim Kuramı

Sevgi ve Arkadaşlık

Feminist Bakış Açısı

Çatışma Kuramı

Fonksiyonalist Yaklaşım

Açıklama:

Sembolik etkileşim kuramcıları aile içindeki ilişkilerin değiştiğini ve yeniden tanımlanması gerektiğini savunurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Bundan 70 yıl önce William F. Ogburn, ailenin yerine getirdiği altı önemli fonksiyonu
sıralamıştır. Aşağıdakilerden hangsi fonksiyonların arasında yer almaz?

Neslin devamını sağlamak,

Ekonomik koşulları iyileştirme

Koruma

Toplumsallaşma

Sevgi ve arkadaşlık

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 110

Aşağıdakilerden hangi düşünür özel mülkiyetin ortaya çıkmasıyla birlikte tek eşli çekirdek ailenin ortaya çıktığını ileri sürmüştür?

Spencer

Hyman

Engels

Murdock

Litwak

Açıklama:

Engels

Doğru Cevap: C

Soru 111

Anne, baba, çocuklar ve yakın akrabaların bir arada yaşadıkları aile tipine ne ad verilir?

Geniş aile

Ana ailesi

Kök aile

Baba ailesi

Çekirdek aile

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi ailenin fonksiyonlarından biri değildir?

Sevgi ve arkadaşlık

Cinsel davranışları düzenlemek

Koruma

Neslin devamını sağlamak

Bireyselleştirme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 113

Aşağıdaki kuramlardan hangisi ailenin toplumda önemli fonksiyonlar yüklendiğini kabul etmekte ancak her şeyi açıklıkla ortaya koymadığını ileri sürmektedir?

Feminist kuram

Çatışma kuramı

Sembolik etkileşimcilik kuramı

Fonksiyonalist kuram

Marksist kuram

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 114

Aile üyelerinin kendi aile ve akrabalarından biriyle evlenmesine ne ad verilir?

Endogami

Egzogami

Egaliteryan

Patriyarki

Patriliniyal

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 115

I. Patriliniyal
II. Matriliniyal
III. Bilateral
Yukarıdakilerden hangisi secere ve mirastan pay konusunda modern ailelerde görülen olgudur?

III

I,II

II,III

Açıklama:

Secere ve mirastan pay alma konusunda geleneksel ailelerde patriyarki (Baba Otoritesi) ve matriyarki (Ana Otoritesi) mevcutken modern ailelerde bilateral (Eşit Hak) mevcuttur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

I. Monogami II. Poligami III. Poliandri Eş sayısı bakımından yukarıdaki evlilik şekillerinden hangileri modern aile tipinde görülmektedir?

Sadece I

Sadece II

Sadece III

Sadece I,II

Sadece II,III

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 117

Evlenme çağına gelmiş bir erkeğe evleneceği eşinin ailesi tarafından seçilmesine ne ad verilir?

Berder evlilik

Tay geldi evlilik

Otura kalma

Beşik kertmesi

Görücü usulü ile evlenme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi sanayileşme ve göç olgusu sonucu toplumumuzda ortaya çıkan bir aile tipidir?

Gecekondu ailesi

Kentsel aile

Kırsal aile

Geniş aile

Modern aile

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 119

Yüzyüze ilişkilerin, yardımlaşma dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplara ne ad verilir?

İç grup

Dış grup

Referans grubu

Birincil grup

Sanal grup

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 120

Referans grubu kavramı kim tarafından öne sürülmüştür?

Murdock

Litwak

Hyman

Sumner

Schaefer

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 121

Aşağıdaki tanımlardan hangisi baba, oğul, torun gibi üç kuşağın bir arada yaşadığı bir aile modelidir?

Dikey geniş aile

Yatay geniş aile

Geniş aile

Birleşik aile

Kök aile

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi birincil grupların özellikleri arasında yer alır?

Etkileşimlerinde belirli roller hâkimdir.

Daha çok resmi, bireysel ilişkilerin güçlü olmadığı ve karşı anlayışın görülmediği gruplardır.

Her zaman küçüktürler, çünkü büyük sayıdaki üyeler arasında yoğun bir ilişki kurmak çok güçtür.

İnsanların duygusal yaşamlarında çok önemli yeri olan gruplar değildir.

Bu gruplar arasındaki yüz yüze ilişkiler çok kısıtlıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi ikincil grupların özellikleri arasında yer alır?

Bireylerin kişilikleri ve kendilikleri üzerinde çok güçlü bir etkileri vardır.

Bu grupların üyeleri üyelik ve bizlik duygusuna sahiptirler.

Bu gruplar daha çok modern endüstriyel toplumlarda görülürler.

Bu gruplar uyumu kolaylaştırır ve toplumsal kontrolü olanaklı kılar.

Yakın ilişkiler yoluyla duygusal destek sağlar.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 124

Hangi grup üyeleri kendilerini dış gruplara kıyasla daha üstün görürler?

İç grup

Dış grup

Birincil grup

İkincil grup

Referans grup

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 125

Hangi grupta geleceğe dönük toplumsallaşmadan söz edilebilir?

İç grup

Dış grup

Birincil grup

İkincil grup

Referans grup

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 126

Evlenecek kızın erkeğin ailesi tarafından istenmediği zaman kızın erkeğin ailesinin evine gidip oturması ile ortaya çıkan geleneksel evlilik aşağıdakilerden hangisidir?

Görücü usulü ile evlenme

Kız kaçırma

Otura kalma

Beşik kertmesi

Tay geldi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 127

Berder evlilik

Tay geldi evlilik

Beşik kertmesi

Levirat

Sorarat

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 128

Hindistan’da Toda kabilesinde rastlanan evlilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Poligami

Poligini

Poliandri

Egzogami

Endogami

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 129

Yahudiler arasında sıklıkla rastlanan evlilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Poligami

Poligini

Poliandri

Egzogami

Endogami

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 130

Aşağıdaki evlilik türlerinden hangisi kadının otoritesinin üstünlüğüne rastlanır?

Egaliteryan

Patriyarki

Matriyarki

Patriliniyal

Matriliniyal

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi aileyi ele alan sosyolojik yaklaşımlardan biri değildir?

Determinist yaklaşım

Fonksiyonalist yaklaşım

Çatışma kuramı

Sembolik etkileşim kuramı

Feminist yaklaşım

Açıklama:

Aileyi ele alan sosyolojik yaklaşımlar fonksiyonalist yaklaşım, çatışma kuramı, sembolik etkileşim kuramı ve feminist yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Aile içi ilişkileri kapitalist ve proletarya arasındaki çatışmacı ilişkilere benzeten düşünür hangisidir?

Engels

Andersen

Taylor

Ogburn

Tibbits

Açıklama:

Engels aile içi ilişkileri kapitalist ve proletarya arasındaki çatışmacı ilişkilere benzeterek açıklamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi Ogburn’a göre aile kurumunun yerine getirdiği önemli fonksiyonlardan değildir?

Neslin devamını sağlamak

Koruma

Toplumsallaşma

Bireysel yeteneklerin öne çıkmasını sağlama

Toplumsal statü sağlama

Açıklama:

Bireysel yetenekler Ogburn’un saydığı aile kurumunun yerine getirdiği fonksiyonlar arasında yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi sosyologların evlilik biçimlerini analiz ettiği kategoriler arasında yer almaz?

Çocuk sayısı

Eş sayısı

Grup ilişkileri

Çiftlerin yerleşim yeri

Otorite ilişkileri

Açıklama:

Çocuk sayısı evlilik biçimlerinin analiz edildiği kategoriler arasında sayılmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 135

Bir kadının çok sayıda erkekle evlendiği evlilik türünü ne ad verilir?

Endogami

Oligopol

Monogami

Poligami

Poliandri

Açıklama:

Bir kadının çok sayıda erkekle evlendiği evlilik türü Poliandri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel evlilik şekillerinden biri değildir?

Aşiret usulü ile evlenme

Görücü usulü ile evlenme

Beşik kertmesi

Berder evlilik

Tay geldi evlilik

Açıklama:

Aşiret usulü ile evlenme geleneksel evlilik şekillerinden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 137

Cooley’e göre yardımlaşma, dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplara ne ad verilir?

İç gruplar

Dış gruplar

Birincil gruplar

İkincil gruplar

Referans gruplar

Açıklama:

Cooley yardımlaşma, dostluk ve sevgi bağlarının yüksek olduğu gruplara “birincil gruplar” adını verir.

Doğru Cevap: C

Soru 138

Hyman’a göre bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı gruba ne ad verilir?

İç grup

Dış grup

Birincil grup

İkincil grup

Referans grup

Açıklama:

Hyman bireyin davranışlarını ve kendini değerlendirdiği, örnek aldığı gruba “Referans grup” adını verir.

Doğru Cevap: E

Soru 139

Mirastan hem ana hem baba tarafının eşit şekilde pay almasına dayanan sisteme ne ad verilir?

Bilateral

Patriliniyal

Matriliniyal

Matrilokalite

Poliandri

Açıklama:

Mirastan her iki tarafın eşit pay almasına bilateral sistem adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 140

Toplumsallaşma, ayna benlik, rol alma, referans grubu gibi kavramlar çerçevesinde aile kurumunu açıklayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyonalist yaklaşım

Çatışma kuramı

Feminist yaklaşım

Endogami

Sembolik etkileşim kuramı

Açıklama:

Aile kurumunu toplumsallaşma, ayna benlik, rol alma, referans grubu gibi kavramlara dayanarak açıklayan yaklaşım “Sembolik etkileşim kuramı”dır.

Doğru Cevap: E

Soru 141

Anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan aileye ne ad verilir?

Geniş aile

Geleneksel geniş aile

Çekirdek aile

Anaerkil aile

Kök aile

Açıklama:

Anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan aileye çekirdek aile denir.
C Çekirdek aile

Doğru Cevap: C

Soru 142

Kök aile

Dikey geniş aile

Çekirdek aile

Yatay geniş aile

Geleneksel geniş aile

Açıklama:

Geniş ailenin iki önemli biçiminden biri olan ve Frederic Le Play tarafından ortaya atılan, ana, baba, çocuklar, evlenmiş en büyük oğul ve onun ailesinden meydana gelen aile Kök ailedir.

Doğru Cevap: A

Soru 143

Aile içindeki ilişkilerin değiştiğini ve yeniden tanımlanması gerektiğini savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma Kuramı

Sembolik etkileşim kuramı

Fonksiyonalist kuram

Feminist sosyologlar

Toplumsallaşma

Açıklama:

Aile içindeki ilişkilerin değiştiğini ve yeniden tanımlanması gerektiğini savunan kuram Sembolik etkileşim kuramıdır.
B Sembolik etkileşim kuramı

Doğru Cevap: B

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi sosyologların aile ve evlilik biçimlerini ayırdığı
temel kategorilerden biri değildir?

Eş sayısı

Grup ilişkileri

Çiftlerin yerleşim yeri

Otorite ilişkileri

Eğitim

Açıklama:

Eğitim, sosyologların aile ve evlilik biçimlerini ayırdığı temel kategorilerden biri değildir.
E Eğitim

Doğru Cevap: E

Soru 145

Kız kaçırma

Beşik kertmesi

Berder evlilik

Otura kalma

Tay geldi evlilik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 146

Erkeğin veya kadının bir tek eşle evliliğine ne ad verilir?

Poligini

Poliandri

Endogami

Monogami

Patriyark

Açıklama:

Erkeğin veya kadının bir tek eşle evliliğine Monogami denir.
D Monogami

Doğru Cevap: D

Soru 147

Otorite ilişkilerine göre az rastlan ve kadının otoritesinin üstünlüğüne inanan ilişki sistemi hangisidir?

Matriyarki

Egaliteryan

Egzogami

Matrilokalite

Patriyarki

Açıklama:

Otorite ilişkilerine göre az rastlan ve kadının otoritesinin üstünlüğüne inanan ilişki sistemi Matriyarki dir.
A Matriyarki

Doğru Cevap: A

Soru 148

Marksist görüşte aile ile ilgili temel alınan “Ailenin Özel Mülkiyeti ve Devletin Kökeni” adlı eser hangi sosyoloğa aittir?

Murdock

Engels

Litwak

Hyman

Spencer

Açıklama:

Marksist görüşte aile ile ilgili temel alınan “Ailenin Özel Mülkiyeti ve Devletin Kökeni” adlı eser Engels aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 149

İç ve dış grup kavramları hangi sosyolog tarafından ileri sürülmüştür?

Murdock

Litwak

Schaefer

Hyman

Sumner

Açıklama:

İç ve dış grup kavramları Sumner tarafından ileri sürülmüştür.
E Sumner

Doğru Cevap: E

Soru 150

Sosyolojide en yaygın ve temel olanı Charles Horton Cooley tarafından yapılan “grup” ayrımı hangisidir?

İç grup

Dış grup

Referans grubu

Birincil grup

Pasif grup

Açıklama:

Sosyolojide en yaygın ve temel olanı Charles Horton Cooley tarafından yapılan “grup” Birincil grup tur.
D Birincil grup

Doğru Cevap: D

Soru 151

Dikey geniş aile

Yatay geniş aile

Birleşik aile

Kök aile

Endüstriyel aile

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 152

Dikey aile

Yatay aile

Kök aile

Birleşik aile

Modern aile

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 153

Demokratik aile

Birleşik aile

Geniş aile

Çekirdek aile

Kök aile

Açıklama:

Geniş aile yapısı elitler arasında aileden gelen zenginliği korumaya katkı sunarken, fakirler arasında ise ekonomik yaşamı sağlamaya, ailenin hayatta kalmaya katkıda bulunur.

Doğru Cevap: C

Soru 154

Feminist Bakış Açısı Kuramı

Sembolik Etkileşim Kuramı

Çatışma Kuramı

Fonksiyonalist Yaklaşım Kuramı

Klasik Yaklaşım Kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 155

Neslin devamını sağlama

Toplumsallaştırma

Cinsel davranışları düzenleme

Sevgi ve arkadaşlık

Sosyal yerleştirme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 156

Toplumun düzenliliği ve devamı açısından ailenin rollerini irdeleyerek aileyi açıklayan sosyolojik kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyonalist Yaklaşım

Çatışma Kuramı

Sembolik Etkileşim Kuramı

Feminist Bakış Açısı

Klasik yönetim kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 157

Monogami

Endogami

Egzogami

Poligami

Patriyarki

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 158

Berder evlilik

Otura kalma

Beşik kertmesi

Levirat

Sorarat

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 159

Dış grup

İç grup

Birincil grup

Yığın

Referans grubu

Açıklama:

Birbirleriyle ilişkide bulunmayan,kendini o gruba bağlı hissetmeyen, aidiyet duygusu olmayan, geçici bir nedenle bir araya gelmiş insan toplulukları yığın olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 160

Bireyin davranışlarını ve kendisini değerlendirme noktasında örnek ve ölçüt aldığı gruplar hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Birincil grup

Dış grup

İç grup

Etkileşim Grubu

Referans grubu

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalleşme

Gelişme

Muasırlaşma

Küreselleşme

İlerleme

Açıklama:

Kısaca dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade eden kavram küreselleşmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Belirli bir kültüre özgü olanın yaygınlaşması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalleşme

Globalite

Globalleşme

Dijitalleşme

Glokalleşme

Açıklama:

Küreyellik (Glokalleşme), belirli bir kültüre özgü olanın yaygınlaşmasıdır. Bu kavramın Japon kaynaklı olduğu ve kendine özgü olan ile evrensel olanı çok iyi bağdaştıran iş kültüründen esinlenerek üretildiği bilinmelidir.
Bu kavram küresel ve yerel (local) kelimelerinden üretildiği için “küreyellik/ glokalleşme” (glocalization) veya “kültürel globalleşme” denilmektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Amerikan toplumundaki hamburger kültürü dünyanın her yerine yayılarak “Mc Donaldlaştırma” ifadesinin ortaya çıkmasının aşağıdaki hangi kavram ile ilgili ilgili olduğu söylenebilir.

Küresellik

Küresel

Küreyellik

Küreselleşme

Kapitalizm

Açıklama:

Küreyellik (Glokalleşme), aslında belirli bir kültüre özgü olanın yaygınlaşması anlamında kullanılmaktadır. Bu kavramın Japon kaynaklı olduğu ve kendine özgü olan ile evrensel olanı çok iyi bağdaştıran iş kültüründen esinlenerek üretildiği bilinmelidir. Örneğin Amerikan toplumundaki hamburger kültürü dünyanın her yerine yayılmıştır ve artık buna “Mc Donaldlaştırma” (Mc Donaldization) denilmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi glokalleşme yaratan kültürel mekânlar arasında yer almamaktadır?

Biyo-mekan

Tekno-mekan

Finans-mekan

Medya-mekan

Zihinsel-mekan

Açıklama:

Etno-mekân: Göçmen ve mülteciler, mevsimlik işçiler ve turistlerin yaşadıkları mekânlar.

Tekno-mekân: Tüm mevcut teknolojilerin, ileri olanlar da dâhil olmak üzere, tüm sınırları aşarak oluşturdukları mekânlardır.

Finans-mekân: Uluslararası para hareketle- rinin gerçekleştiği borsa türü mekânlardır

Medya-mekân: Televizyon ve radyo olmak başta olmak üzere tüm bilgilerin elektronik olarak üretildiği ve yayıldığı mekânlardır.

Zihinsel -mekân: Aydınlanmadan bu yana üretilen düşünce ve ideolojilerin, örneğin eşitlik, adalet, özgürlük ve demokrasi gibi fikirlerin yayıldığı mekânlar.

Doğru cevap A seçeneğidir.
Appadural (1993) ve Sarıbay (1998)’a göre glokalleşme yaratan kültürel mekânlar (space) bulunmaktadır ve bunları beş başlık altında toplamak mümkündür, bunlar, etno, tekno, finans, medya ve zihinsel mekanlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapıdaki işlevlerden biri değildir?

Bütünleştirme işlevi

Yönetme işlevi

Yönlendirme işlevi

Uygulama işlevi

Koruma işlevi

Açıklama:

Kurumlar arası karşılaştırma yapıldığında bazı ortak özelliklere sahip olduğu görülür. Örneğin hepsi toplumda belirli ihtiyaçları karşılamak üzere ortaya çıkmıştır. Nitekim Parsons (1961) toplumsal yapıda temel dört işlev ve bunları yerine getiren kurumları bir model halinde ortaya koyar:

Bütünleştirme işlevi: Aile ve eğitim toplumda bu işlevi gören temel kurumlardır.
Yönlendirme işlevi: Siyaset kurumu, siyasal parti örgütleri aracılığıyla bu işlevi yerine getirir.
Uygulama işlevi: Toplumda ekonomi kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenler.
Koruma işlevi: Din kurumu bazen çatışmaya yol açsa da işlevselciler tara- fından olumlu işlevi ön plan çıkartılır.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Karşıladığı temel ihtiyaç , mal ve hizmetlerin üretimi ve dağıtımı olan toplumsal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Eğitim

Siyaset

Ekonomi

Bilim

Kitle iletişim/medya

Açıklama:

Toplumsal kurumlar içerisinde yer alan ve toplumda karşıladıkları temel ihtiyaç mal ve hizmetlerin üretimi ve dağıtımı olan kurum ekonomidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

I. Rekabet yoktur II. Merkezî planlama vardır III. Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez IV. Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sosyalizmin temel özellikleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız III

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Sosyalizm, kapitalizme karşıt bir ekonomik sistem olarak bazı temel özelliklere sahiptir:

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.

Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.

Rekabet yoktur.

Üretim araçlarında sosyalizmde ortak mülkiyet söz konusu iken, kapitalizmde özel mülkiyet vardır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist sistemin özelliklerinden biri değildir?

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır

Merkezi planlama vardır

Kar amacı gütmek çok önemlidir

Bireyler ne üretileceğine kendileri karar verirler

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Açıklama:

İçinde yaşayanlar için oldukça olağan gelen kapitalist sistemin belirli özellikleri vardır:

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar verirler.

Kâr amacı gütmek çok önemlidir.En az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır. Aslında serbest piyasada mal ve hizmetlerin serbestçe rekabet edeceği düşünülürse de bu gerçek değildir. Piyasaya devletin müdahalesi söz konusudur. Bu nedenle refah veya devlet kapitalizmi denilir.

Merkezi planlama Sosyalist sistemde yer alan bir özelliktir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Gelişen yüksek teknolojinin hizmet sektörlerinde yeni iş alanları açtığını söyleyerek, örneğin Güneyde yaşayan yoksul ülke çalışanlarının da düşük ücretle de olsa iş bularak refahlarının görece yükseldiğini iddia edenler hangi yaklaşımı temsil etmektedirler?

İşlevselciler

Çatışmacılar

Uzlaşmacılar

Kapitalistler

Sosyalistler

Açıklama:

İşlevselci yaklaşıma göre iş ve çalışma, sosyal dayanışmanın temelidir.
Amerika’da yaşayan bir otomobil sahibi bile Japon arabası kullanıyorsa Tokyo’daki fabrikanın üretimine bağımlıdır. Buna “küresel iş bölümü” denilmektedir. İşlevselciler serbest piyasada elde edilen kârların büyüklüğünden etkilenmekte ve daha ucuza üretilen malların tüketiminin dünyadaki herkesin yararına olduğunu düşünmektedir.
Örneğin bir malın daha ucuza gelmesi nedeniyle ithal edilmesi, o sektörde çalışan işçilerin işsiz kalmasına yol açmaktadır. Buna karşılık İşlevselciler gelişen yüksek teknolojinin hizmet sektörlerinde yeni iş alanları açtığını söylerler. Güneyde yaşayan yoksul ülke çalışanlarının da düşük ücretle de olsa iş bularak refahlarının görece yükseldiğini iddia ederek tabloyu olumlu görmekte ısrar ederler.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

"Bir grup erkek yöneticinin yine kendi başlarına, bu yönde bir örgüt politikası olmadığı hâlde kadınları sevmedikleri için iş yerlerinde onların yükselmesini engellemeleri" cinsiyete dayalı hangi ayrımcılık türüne girmektedir?

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Doğrudan pasif ayrımcılık

Açıklama:

Cinsiyete dayalı ayrımcılık aşağıdaki maddelerle özetlenebilir:

İzole ederek ayrımcılık yapma (isolate discrimination): Bir iş yerinde bir beyaz erkek yöneticinin kendi başına, bu yönde örgütsel bir politika olmadığı halde kadın veya göçmen erkeklere iş vermemesi ve daha kalitesiz de olsa beyaz erkek işçileri tercih etmesidir.

Küçük grup ayrımcılığı (small group discrimination): Bir grup erkek yöneticinin yine kendi başlarına, bu yönde bir örgüt politikası olmadığı hâlde kadınları sevmedikleri için iş yerlerinde onların yükselmesini engellemeleridir.

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık (direct institutionalized discrimination): Bir iş yerinde açık bir örgüt politikası olarak ayrımcılık yapılmasıdır.

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık (indirect institutionalized discrimaination): Toplumdaki iş bölümünde bazı işlerin erkeklere bazılarının kadınlara ait olduğuna dair yerleşmiş uygulamaların sürdürülmesidir.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası para hareketlerinin gerçekleştiği borsa türü mekânlardır?

Etno-mekân

Tekno-mekân

Finans-mekân

Medya-mekân

Zihinsel-mekân

Açıklama:

Finans-mekân: Uluslararası para hareketlerinin gerçekleştiği borsa türü mekânlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Dünyanın pek çok farklı yerindeki insanların, televizyon programları yoluyla aynı haber olaylarını izlemesi hangi kavrama örnek verilebilir?

Küresel sanallaşma kavramı

Küresel köy kavramı

Tüketim toplumu kavramı

Etno-mekân kavramı

Fanatik güven yaklaşımı kavramı

Açıklama:

Küresel köy kavramı, Kanadalı düşünür M. Mc Luhan tarafından ilk kez kullanılmıştır. Özellikle elektronik iletişimin yaygınlaşmasıyla birlikte, dünyanın küçük bir topluluk gibi olacağı anlamına gelmektedir. Örneğin, dünyanın pek çok farklı yerindeki insanlar, televizyon programları yoluyla aynı haber olaylarını izlemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Gelişmiş Yediler (G 7) ülkeleri arasında yer almaz?

Japonya

Almanya

Fransa

Rusya

İtalya

Açıklama:

Gelişmiş Yediler (G 7) ülkeleri A.B.D., Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya ve Kanada’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangileri Parsons'a göre toplumsal yapıda yer alan işlevler arasındadır?
I. Bütünleştirme işlevi
II. Yönlendirme işlevi
III. Uygulama işlevi
IV. Koruma işlevi

I,II ve III

I,II ve IV

I,III ve IV

II,III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

i. Bütünleştirme işlevi: Aile ve eğitim toplumda bu işlevi gören temel kurumlardır.
ii. Yönlendirme işlevi: Siyaset kurumu, siyasal parti örgütleri aracılığıyla bu işlevi
yerine getirir.
iii. Uygulama işlevi: Toplumda ekonomi kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenler.
iv. Koruma işlevi: Din kurumu bazen çatışmaya yol açsa da işlevselciler tarafından olumlu işlevi ön plan çıkartılır. Çünkü kurum olarak din, tüm insanlar arasında eşitlik ve adaleti kurmak üzere kurallar koyar.
Kurumlar arası karşılaştırma yapıldığında bazı ortak özelliklere sahip olduğu görülür. Örneğin hepsi toplumda belirli ihtiyaçları karşılamak üzere ortaya çıkmıştır. Nitekim Parsons (1961) toplumsal yapıda temel dört işlev ve bunları yerine getiren kurumları bir model halinde ortaya koyar:Bütünleştirme işlevi, Yönlendirme işlevi, Uygulama işlevi, Koruma işlevi.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist sistemin özellikleri arasında yer almaz?

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar verirler.

Kâr amacı gütmek çok önemlidir, en az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.

Merkezî planlama vardır, neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Açıklama:

İçinde yaşayanlar için oldukça olağan gelen kapitalist sistemin belirli özellikleri vardır:
i. Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.
ii. Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar
verirler.
iii. Kâr amacı gütmek çok önemlidir. En az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.
iv. Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır. Aslında serbest piyasada mal ve hizmetlerin serbestçe rekabet edeceği düşünülürse de bu gerçek değildir. Piyasaya devletin müdahalesi söz konusudur. Bu nedenle refah veya devlet kapitalizmi denilir.
İçinde yaşayanlar için oldukça olağan gelen kapitalist sistemin belirli özellikleri vardır:
i. Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.
ii. Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar verirler.
iii. Kâr amacı gütmek çok önemlidir. En az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.
iv. Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi sosyalizmin temel özellikleri arasında yer almaz?

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.

Merkezî planlama vardır, neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.

Rekabet yoktur.

En az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.

Açıklama:

Sosyalizm, kapitalizme karşıt bir ekonomik sistem olarak bazı temel özelliklere sahiptir:
i. Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.
ii. Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.
iii. Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.
iv. Rekabet yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist sistem için söylenebilir?

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.

Merkezî planlama vardır; neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.

Rekabet yoktur.

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Açıklama:

İçinde yaşayanlar için oldukça olağan gelen kapitalist sistemin belirli özellikleri vardır:
i. Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.
ii. Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar
verirler.
iii. Kâr amacı gütmek çok önemlidir. En az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.
iv. Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır. Aslında serbest piyasada mal ve hizmetlerin serbestçe rekabet edeceği düşünülürse de bu gerçek değildir. Piyasaya devletin müdahalesi söz konusudur. Bu nedenle refah veya devlet kapitalizmi denilir.
İçinde yaşayanlar için oldukça olağan gelen kapitalist sistemin belirli özellikleri vardır:
i. Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.
ii. Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar
verirler.
iii. Kâr amacı gütmek çok önemlidir;en az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.
iv. Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi sosyalizm için söylenebilir?

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar verirler.

Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Kâr amacı gütmek çok önemlidir; en az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Açıklama:

Ne kapitalizm ne de sosyalizmin saf şekillerine dünyada rastlanmaz. Örneğin sosyalizmde teknokratlar daha iyi ücret ile çalışıp refahtan daha yüksek pay almışlardır. Gerek kapitalizm gerekse sosyalizm, eşitsizlikleri arttırdığı için son derece eleştiri alır
Sosyalizm, kapitalizme karşıt bir ekonomik sistem olarak bazı temel özelliklere sahiptir:
i. Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.
ii. Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.
iii. Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.
iv. Rekabet yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre; 2015 yılında, Türkiye’de 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus içerisinde kadınların istihdam oranı yüzde kaçtır?

% (yüzde) 10,75

% (yüzde) 27,5

% (yüzde) 35,5

% (yüzde) 45,1

% (yüzde) 67,4

Açıklama:

Türkiye’de bazı mesleklerde örneğin öğretim üyeleri arasında kadınların fazla olması gibi bazı istisnalara rağmen kadın istihdamında ayrımcılık çok büyüktür.
Hanehalkı işgücü Araştırması sonuçlarına göre; 2015 yılında, Türkiye’de 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus içerisinde istihdam oranı % 46 olup, bu oran erkeklerde % 65, kadınlarda ise % 27,5’tir. Aslında kırsal kesimde kadınların % 90’nının ücretsiz aile işçisi olarak çalıştığını göz ardı etmemek gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Polis ve askerlerin erkek olması gerektiğini söyleyen bir kişi ne tür bir ayrımcılık yapmaktadır?

İzole ederek ayrımcılık

Küçük grup ayrımcılığı

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Homofobi

Açıklama:

Örneğin fiziksel güç gerektiren işlerin erkeklere ait olduğu, polis ve askerler gibi cerrahların da erkek; çocuk hastalıkları uzmanlarının, öğretmen ve hemşirelerin kadın olması gibi.
Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık (indirect institutionalized discrimaination): Toplumdaki iş bölümünde bazı işlerin erkeklere bazılarının kadınlara ait olduğuna dair yerleşmiş uygulamaların sürdürülmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Kültür, siyaset, sivil toplumun tümünün ekonomik yapı tarafından belirlendiği savunulan kavram seçeneklerden hangisidir?

Globalism

Küreyellik

Globalleşme

Globalite

Glokalleşme

Açıklama:

Globalism/ Küresellik: Neo-liberalizm temelli bir kavramlaştırmayla kültür, siyaset, sivil toplumun tümünün ekonomik yapı tarafından belirlendiği savunulur. Diğer bir ifade ile ekonomiye indirgenmiş tek bir yapının, pazar hâkimiyeti altında işlemesini anlatır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Göçmen ve mülteciler, mevsimlik işçiler ve turistlerin yaşadıkları mekânlar seçeneklerden hangisidir?

Finans-mekân

Etno-mekân

Tekno-mekân

Zihinsel -mekân

Medya-mekân

Açıklama:

Appadural (1993) ve Sarıbay (1998)’a göre glokalleşme yaratan kültürel mekânlar (space) bulunmaktadır ve bunları beş başlık altında toplamak mümkündür:
i. Etno-mekân: Göçmen ve mülteciler, mevsimlik işçiler ve turistlerin yaşadıkları
mekânlar. Bunlar içinde yaşadığımız dünyayı değiştiren insanların yaşadığı mekânlar olarak önem kazanır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Küresel köy kavramını ilk kez kullanan düşünür kimdir?

Jonathan Friedman

Ronald Robertson

M. Mc Luhan

Zygmunt Bauman

Ulrick Beck

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Parsons'a göre kurumların toplumsal yapıdaki işlevlerinden biri değildir?

Koruma işlevi

Uygulama işlevi

Yönlendirme işlevi

Değiştirme işlevi

Bütünleştirme işlevi

Açıklama:

Kurumlar arası karşılaştırma yapıldığında bazı ortak özelliklere sahip olduğu görülür. Örneğin hepsi toplumda belirli ihtiyaçları karşılamak üzere ortaya çıkmıştır. Nitekim Parsons (1961) toplumsal yapıda temel dört işlev ve bunları yerine getiren kurumları bir model halinde ortaya koyar:
i. Bütünleştirme işlevi: Aile ve eğitim toplumda bu işlevi gören temel kurumlardır.
ii. Yönlendirme işlevi: Siyaset kurumu, siyasal parti örgütleri aracılığıyla bu işlevi
yerine getirir.
iii. Uygulama işlevi: Toplumda ekonomi
kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenler.
iv. Koruma işlevi: Din kurumu bazen çatışmaya yol açsa da işlevselciler tarafından olumlu işlevi ön plan çıkartılır. Çünkü kurum olarak din, tüm insanlar
arasında eşitlik ve adaleti kurmak üzere kurallar koyar.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Gelişmiş Yediler (G 7) ülkelerinden biri değildir?

A.B.D.

Japonya

Almanya

İngiltere

Hollanda

Açıklama:

Gelişmiş Yediler (G 7) ülkeleri A.B.D., Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya
ve Kanada’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist sistemin temel özelliklerinden biri değildir?

Merkezi planlama vardır.

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Kâr amacı gütmek çok önemlidir.

Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir.

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi sosyalizmin özelliklerinden biridir?

Bireysel planlama

Ortak mülkiyet

Rekabet

Özel mülkiyet

Kar amacı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi işlevci yaklaşımın özelliklerinden biridir?

Güç/iktidar dağılımı

İç çember yönetimi

Sosyal dayanışma

Ortak hareket

Dev şirketler

Açıklama:

İşlevselci yaklaşıma göre iş ve çalışma, sosyal dayanışmanın temelidir. Durkheim tarafından da belirtildiği üzere geleneksel toplumlarda “mekanik dayanışma”, modern toplumlar ise “organik dayanışma” vardır. Kentlerde artan nüfus sonucu ortaya çıkan iş bölümü insanların birbirine bağımlı olmasına yol açar.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Ekonomik eşitsizliklerin en geniş olarak gözlendiği alan aşağıdakilerden hangisidir?

İşçi sınıfı

Çocuk

Az gelişmiş ülkeler

Kadın istihdamı

Genç istihdamı

Açıklama:

Ekonomik eşitsizliklerin en geniş olarak gözlendiği yer kadın istihdamıdır. Bu konuda çok çeşitli uygulamaları değişik derecelerde gözlemek mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisinde cinsiyete dayalı ayrımcılık söz konusu değildir?

Küçük grup ayrımcılığı

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Aile yapısına göre yapılan ayrımcılık

Açıklama:

Cinsiyete dayalı ayrımcılık aşağıdaki maddelerle özetlenebilir:
i. İzole ederek ayrımcılık yapma
ii. Küçük grup ayrımcılığı
iii. Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık
iv. Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Doğru Cevap: E

Soru 31

Glokalleşme yaratan kültürel mekanlardan hangisi düşünce ve ideolojilerin yayıldığı mekanlardır?

Medya-mekan

Zihinsel-mekan

Tekno-mekan

Etno-mekan

Finans-mekan

Açıklama:

Appadural (1993) ve Sarıbay (1998)’a göre glokalleşme yaratan kültürel mekânlar (space) bulunmaktadır ve bunları beş başlık altında toplamak mümkündür:

Etno-mekân: Göçmen ve mülteciler, mevsimlik işçiler ve turistlerin yaşadıkları mekânlar. Bunlar içinde yaşadığımız dünyayı değiştiren insanların yaşadığı mekânlar olarak önem kazanır.
Tekno-mekân: Tüm mevcut teknolojilerin, ileri olanlar da dâhil olmak üzere, tüm sınırları aşarak oluşturdukları mekânlardır.
Finans-mekân: Uluslararası para hareketlerinin gerçekleştiği borsa türü mekânlardır.
Medya-mekân: Televizyon ve radyo olmak başta olmak üzere tüm bilgilerin elektronik olarak üretildiği ve yayıldığı mekânlardır.
Zihinsel-mekân: Aydınlanmadan bu yana üretilen düşünce ve ideolojilerin, örneğin eşitlik, adalet, özgürlük ve demokrasi gibi fikirlerin yayıldığı mekânlar.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdaki kavramlardan hangisi McLuhan'a aittir?

Tikelcilik

Küresel köy

Emperyalizm

Globalleşme

Glokalleşme

Açıklama:

Küresel köy kavramı, Kanadalı düşünür M. Mc Luhan tarafından ilk kez kullanılmıştır. Özellikle elektronik iletişimin yaygınlaşmasıyla birlikte, dünyanın küçük bir topluluk gibi olacağı anlamına gelmektedir. Örneğin, dünyanın pek çok farklı yerindeki insanlar, televizyon programları yoluyla aynı haber olaylarını izlemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Küreselleşme karşıtı hareketlerin temelinde aşağıdakilerden hangisinin olduğu söylenebilir?

Yeni-liberal görüşler

Komünizm

Emperyalizm karşıtlığı

Yerel üreticiler

Sömürgecilik

Açıklama:

Küreselleşme karşıtı hareketlerin temeli 1990’lı yıllarda emperyalizme ve tekellere karşı direniş olarak atılmıştır. Yeni-liberal görüşlere karşı “Yeni Bir Dünya Mümkündür” sloganı etrafında örgütlenilmiştir. Dünyanın çok değişik kıta ve ülkelerinde ortaya çıkmıştır. Çok çeşitli aktörleri bir araya getirmiştir. Birbirinden farklı talep ve yaklaşımları barındırması temel özelliğidir. Aynı zamanda geniş ölçüde genç kesim tarafından desteklenmiştir. Çok sayıda bağımsız tekil örgütün bir araya gelmesine yol açmıştır. Birbirinden çok uzak mesafelerde olan insanlar iletişim teknolojilerinden yararlanarak ve ağlar kurarak önemli küreselleşme yanlısı zirve toplantılarını protesto etmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdaki kurumlardan hangisi toplumsal yapıda uygulama işlevine sahiptir?

Aile

Siyaset

Eğitim

Ekonomi

Din

Açıklama:

Parsons (1961) toplumsal yapıda temel dört işlev ve bunları yerine getiren kurumları bir model halinde ortaya koyar:

Bütünleştirme işlevi: Aile ve eğitim toplumda bu işlevi gören temel kurumlardır.
Yönlendirme işlevi: Siyaset kurumu, siyasal parti örgütleri aracılığıyla bu işlevi yerine getirir.
Uygulama işlevi: Toplumda ekonomi kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenler.
Koruma işlevi: Din kurumu bazen çatışmaya yol açsa da işlevselciler tara- fından olumlu işlevi ön plan çıkartılır. Çünkü kurum olarak din, tüm insanlar arasında eşitlik ve adaleti kurmak üzere kurallar koyar.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdaki özelliklerden hangisi sosyalizmi açıklar?

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Bireyler ne üretileceğine karar verir.

Kar amacı gütmek çok önemlidir.

Serbest piyasada rekabet edilir.

Merkezi bir üretim planlaması vardır.

Açıklama:

Sosyalizm, kapitalizme karşıt bir ekonomik sistem olarak bazı temel özelliklere sahiptir:

Üretim araçlarında toplumun ortak mülki- yeti söz konusudur.
Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.
Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.
Rekabet yoktur.

Diğer özellikler kapitalizmi açıklayan özelliklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

ABD'de işsizlere sigorta yardımı yapılırken Çin'in ulus ötesi sermayeyi kabul etmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Küreselleşme kuramı

Emperyalizm kuramı

Yakınlaşma kuramı

Determinizm kuramı

Liberalizm kuramı

Açıklama:

Sosyalist ülkeler kapitalist özelliklere yel- ken açarken, kapitalist ülkeler de sosyal refahı sağlamak üzere sosyalist programlar geliştirmektedirler. Buna “Yakınlaş- ma Kuramı” (convergence theory) adı da verilmektedir.
ABD’de devlet; işsizlere sigorta ve yardım, vergi indirimi, ucuz konut ve ücretsiz sağlık hizmeti, kâr amacı gütmeyen pek çok yaşlı ve çocuk bakımı hizmeti, asgari ücretin belirlenmesi ve bunun altında işçi çalıştırmanın yasaklanması, emeklilikte sosyal güvenlik gibi bazı iyileştirici tedbirler almak zorunda kalmıştır. Aynı şekilde 1989’da Berlin Duvarı’nın çökmesinden sonra merkezî planlamanın pek de uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Örneğin Rusya’da piyasa koşullarına göre daha esnek bir ekonomiye geçmek zorunda kalınmıştır. Çin de sosyalizm yerine serbest piyasa ekonomisine geçmeye çalışmaktadır. Çin, topraklarını ulus ötesi sermaye ve teknolojiye açarak, işçilerinin yeni piyasa sisteminde yetişmesini ve böylelikle piyasaya uyum sağlamasını hedeflemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi kapitalizmin küreselleşmesinde işlevselci yaklaşımın görüşleri arasındadır?

Güç/iktidar dağılımı üzerinde durur.

İşçilerin sömürüldüğünü anlatır.

Küresel iş bölümünün önemine dikkat çeker.

Şirketlerin çıkar amaçlı olduğunu söyler.

Küresel kapitalizmi eleştirir.

Açıklama:

Çatışmacı Yaklaşım güç/iktidar (power) dağılımı üzerinde durur. Küresel kapitalizm sayesinde işçilerin nasıl daha fazla sömürüldüğünü ve istismar edildiğini anlatır. “İç çember” (inner circle) (Useem,1984) tarafından yönetilen dev şirketlerin kendi aralarında rekabet etseler de çıkarlar söz konusu olduğunda nasıl birleştiklerine dikkati çeker. Bu dev şirketlerin yöneticileri küresel kapitalizmin muhafaza ve sürdürülmesinde ortak hareket ederler. Âdeta birbirine “kilitlenmiş” olarak davranırlar (interlocking directorates).
İşlevselci yaklaşıma göre ise iş ve çalışma, sosyal dayanışmanın temelidir ve günümüzde küresel ölçekte, uluslararasında iş bölümü ve bağımlılık ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdaki küresel kapitalizm örneklerinden hangisi işlevselci yaklaşımla açıklanabilir?

Amerika'da japon arabası kullanan birinin Tokyo'daki fabrikanın üretimine bağlı olması

Levis'ın Teksas'taki fabrikasını bir gecede Costa Rica'ya taşıması ve 1500 işçinin işsiz kalması

Kuş gribi salgınında kanatlı hayvanların imha edilmesi ve entegre tesislerde tavuk yetiştiren dev şirketlerin büyük kar sağlaması

Domuz gribi için ulus ötesi dev ilaç şirketlerinin milyonlarca doz aşı satması ve sonrasında bu riskli aşıların imha edilmesi

Büyük bir şirketin tavukları çalınmasın diye kapıları kitli tuttuğu tesiste çıkan bir yangında çalışanların kaçamaması ve hayatlarını kaybetmeleri

Açıklama:

Amerika’da yaşayan bir otomobil sahibi bile Japon arabası kullanıyorsa Tokyo’daki fabrikanın üretimine bağımlıdır. Buna “küresel iş bölümü” denilmektedir. İşlevselciler serbest piyasada elde edilen kârların büyüklüğünden etkilenmekte ve daha ucuza üretilen malların tüketiminin dünyadaki herkesin yararına olduğunu düşünmektedir.
Diğer verilen örnekler kapitalizmin küreselleşmesine çatışmacı yaklaşımla açıklanabilen örneklerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi kadın istihdamında dolaylı kurumsallaşmış ayrımcılığa örnek olarak verilebilir?

Kadınların yönetici pozisyonuna getirilmemesi

Kadınların öğretmen, hemşire gibi mesleklere yönlendirilmesi

Kadınlara sadece kadın olduğu gerekçesiyle iş verilmemesi

Kadınlara bazı görevlerin erkeklere tanımlandığı için iş verilmemesi

Kadınların iş yerinde yükselmesinin önlenmesi

Açıklama:

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık (indirect institutionalized discrimaination) toplumdaki iş bölümünde bazı işlerin erkeklere bazılarının kadınlara ait olduğuna dair yerleşmiş uygulamaların sürdürülmesidir. Örneğin fiziksel güç gerektiren işlerin erkeklere ait olduğu, polis ve askerler gibi cerrahların da erkek; çocuk hastalıkları uzmanlarının, öğretmen ve hemşirelerin kadın olması gibi.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Toplumlarda kadın istihdamı konusunda en yaygın olan ayrımcılık çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Dolaylı kurumsallaşmış ayrımcılık

Büyük grup ayrımcılığı

Küçük grup ayrımcılığı

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Açıklama:

Her toplumda dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık yaygındır. Örneğin, ABD’de sekreterlerin % 98’i kadın iken mühendislerin sadece % 8,3’ü kadındır. En yüksek kadın istihdamı ilkokul öğretmenliği (% 85) ve hemşireliktedir (% 94). Yöneticiler arasında da erkekler kadınlardan daha fazladır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Küreşelleşme

Üniter yapı

Toplumsallaşma

Kültürlenme

Kristalleşme

Açıklama:

Küreselleşme kısaca dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade eden bir kavramdır.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Etno-mekan Mezzo-mekan Tekno-mekan Finans-mekan Medya-mekan Yukarıdakilerden hangisi/hangilerinde glokalleşme yaratan kültürel mekanlar doğru olarak sıralanmıştır?

I,II,III,IV ve V

I,III,IV ve V

Yalnızca I

IV ve V

III,IV ve V

Açıklama:

globalleşme yaratan kültürel mekanlar

Etno-mekan

Zihinsel-mekan

Tekno-mekan

Finans-mekan

Medya-mekan

olarak sıralanabilir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Toplumda ekonomi kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenleyen kurumların temel toplumsal işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Bütünleştirme işlevi

Koruma işlevi

Uygulama işlevi

Yönetme işlevi

Yönlendirme işlevi

Açıklama:

Uygulama işlevi, toplumda ekonomi kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenler.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Siyaset kurumunun karşıladığı temel ihtiyaç hangi seçenekte verilmiştir?

Bilgi ve becerileri kuşaktan kuşağa aktarmak.

Çocukların korunması ve toplumsallaşma

Tanrı ile iletişime geçmek.

Güç ve otorite hiyerarşisi kurmak.

Hasta ve rahatsızları tedavi etmek, bakım sağlamak

Açıklama:

Siyaset kurumunun karşıladığı temel ihtiyaçlar, güç ve otorite hiyerarşisi kurmaktır.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisinde hukuk kurumunun koyduğu kurallara örnek verilmiştir?

Bakacağın kadar çocuğa sahip ol, eşe vefa göster.

Güvenilir, dürüst ve zamanında yararlı ol.

Savaşa hazır ol. Üstlerine itaat et. Emirleri sorgulama.

Bilimsel yöntem kurallarına uy. Bütün araştırma sonuçlarını saklamadan
paylaş.

Sorguda doğruyu söyle. Kanıt gösterme kuralına uy.

Açıklama:

Hukuk kurumunun koyduğu kuralara örnek olarak, sorguda doğruyu söyle. Kanıt gösterme kuralına uy gösterilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Emeğin alınıp satılması ile ortaya çıkmış rejim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalizm

Sosyalizm

Anarşizm

Teotizm

Pragmatizm

Açıklama:

Kapitalizm emeğin alınıp satılması ile ortaya çıkmış bir rejim sistemidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.
Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.
Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.
Rekabet yoktur.

Yukarıda sıralanan özellikler aşağıdaki kavramların hangisini açıklamaktadır?

Kapitalizm

Sosyalizm

Komunizm

Pragmatizm

Reponsivitizm

Açıklama:

Sosyalizm, kapitalizme karşıt bir ekonomik sistem olarak bazı temel özelliklere sahiptir:

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.
Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.
Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.
Rekabet yoktur.

Doğr yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Bir iş yerinde bir beyaz erkek yöneticinin kendi başına, bu yönde örgütsel bir politika olmadığı halde kadın veya göçmen erkeklere iş vermemesi ve daha kalitesiz de olsa beyaz erkek işçileri tercih etmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Küçük grup ayrımcılığı

İzole ederek ayrımcılık yapma

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Kurumsal ayrımcılık

Açıklama:

İzole ederek ayrımcılık yapma (isolate discrimination): Bir iş yerinde bir beyaz erkek yöneticinin kendi başına, bu yönde örgütsel bir politika olmadığı halde kadın veya göçmen erkeklere iş vermemesi ve daha kalitesiz de olsa beyaz erkek işçileri tercih etmesidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi kadının politik olarak güçlendirilme alanlarındandır?

insan haklarının korunmasına yönelik yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi

kadın ve erkek arasındaki ücret farklılıkları

kadın tarafından kontrol edilen mülk oranı ve bunun erkek tarafından kontrol
edilen kaynaklara oranı

gösteri ve politik kampanyalara katılan kadınların sayısı

yerel kolluk gücündeki kadın polis oranı

Açıklama:

Kadının politik olarak güçlendirilme alanları şöyle sıralanabilir;

yerel meclis ve karar verme organlarındaki kadın yüzdesi
yerel hükümet içinde karar verme gücüne sahip kadınların yüzdesi
kayıtlı oy verme potansiyeline sahip kadın yüzdesi
sendika içinde kara verme gücüne sahip kadın yüzdesi
gösteri ve politik kampanyalara katılan kadınların sayısı

Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi kadının ekonomik olarak güçlendirilme alanlarındandır?

kadına yönelik şiddetin artması/ azalması

yerel mahkemelerde, boşanmış ve dul kadınların hakları ile ilgili dava sayıları ve sonuçları

insan haklarının korunmasına yönelik yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi

yerel mahkemelerde kadın hakları ile ilgili dava sayısı ve sonuçları

kadın tarafından kontrol edilen mülk oranı ve bunun erkek tarafından kontrol edilen kaynaklara oranı

Açıklama:

Kadının ekonomik olarak güçlendirilme alanları şöyle sıralanabilir;
-istihdam edilen ya da işten çıkarılan kadın sayısındaki değişimler
-ücret karşılığı olmayan aktivitelere harcana zaman(hane içi bakım işleri dahil)
-kadın ve erkek arasındaki ücret farklılıkları
-kadın tarafından kontrol edilen mülk oranı ve bunun erkek tarafından kontrol edilen kaynaklara oranı
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir kültüre özgü olanın dünya genelinde yaygınlaşmasını ifade etmek için kullanılan bir kavramdır?

Küreyellik

Küreselleşme

Globalleşme

Etno-mekan

Globalite

Açıklama:

Belirli bir kültüre özgü davranışların dünya genelinde yaygınlaşmasını ifade etmek için “Küreyellik” kavramı kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi glokalleşme yaratan kültürel mekanlardan biri değildir?

Sosyal mekan

Tekno mekan

Finans mekan

Medya mekan

Zihinsel mekan

Açıklama:

Glokalleşme yaratan mekanlar Etno-mekan, Tekno-mekan, Finans-mekan, Medya-mekan ve Zihinsel-mekan olarak sınıflanır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Parsons’a göre toplumsal yapının dört temel işlevinden biri değildir?

Bütünleştirme

Yönlendirme

Uygulama

Özgürleşme

Koruma

Açıklama:

Parsons dört temel toplumsal işlevi Bütünleştirme, Yönlendirme, Uygulama ve Koruma olarak sayar.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Weber’e göre çok çalışıp, birikim yaparak kapitalizmin doğumuna yol açan grup aşağıdakilerden hangisidir?

Protestanlar

Katolikler

Anglo-saksonlar

Beyaz Amerikalılar

Çinliler

Açıklama:

Weber kapitalizmin doğuşunu Protestan ahlakına bağlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi sosyalizmin özellikleri arasında sayılamaz?

Üretim araçlarında ortak mülkiyet söz konusudur

Merkezi planlama vardır

Üretimde kâr amacı güdülmez

Rekabet yoktur

Üretimi yapılacak malların seçimini bireyler yapar

Açıklama:

Sosyalizmde üretimi yapılacak malları merkezi planlama tayin eder.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Küreselleşmeyi güç/iktidar dağılımı üzerinden ve işçi sömürüsü açısından eleştiren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışmacı yaklaşım

İşlevselcilik

Sosyalizm

Kapitalizm

Sosyolojik yaklaşım

Açıklama:

Çatışmacı yaklaşım küreselleşmeyi güç/iktidar dağılımı üzerinden ve işçi sömürüsü açısından eleştirir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Durkheim’a göre modern toplumlarda ortaya çıkan işbölümüne dayalı ilişkiler bütününe ne ad verilir?

Toplumsal dayanışma

Mekanik dayanışma

Organik dayanışma

Modern toplum

Post-modern toplum

Açıklama:

Durkheim modern toplumlarda ortaya çıkan işbölümüne dayalı ilişkiler bütününe “Organik dayanışma” adını verir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdaki ülkelerden hangisi G-7 üyeleri arasında yer almaz?

İngiltere

Fransa

Kanada

İtalya

Çin

Açıklama:

Çin Halk Cumhuriyeti G-7 ülkelerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Patnaik’e göre dünyada yaşanan tüm dönüşümlerin açıklanmasında Emperyalizm‘in yerini ne almaktadır?

Küreselleşme

Sosyalizm

Kapitalizm

Komünizm

Feminizm

Açıklama:

Patnaik’e göre dünyada yaşanan tüm dönüşümlerin açıklanmasında Emperyalizm‘in yerini “Küreselleşme” almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

İlk toplantısını Brezilya’nın Porto Allegre kentinde yaparak örgütsel yapısını ortaya koyan hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalist hareket

Çatışmacı hareket

Feminist hareket

İşlevselciler

Alter-Küreselci hareket

Açıklama:

Alter-Küreselci hareket ilk toplantısını Porto Allegre’de yaparak örgütsel yapısını ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade
eden bir kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Küreslleşme

Kapitalizm

Sosyalizm

Sanayileşme

Emperyalizm

Açıklama:

Küreslleşme, dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade
eden bir kavramdır.
A Küreslleşme

Doğru Cevap: A

Soru 62

Japon kaynaklı olduğu bilinen ve belirli bir kültüre özgü olanın yaygınlaşması anlamına gelen kavram hangisidir?

Globalite

Glokalleşme

Globalizm

Globalleşme

Sosyalizm

Açıklama:

Japon kaynaklı olduğu bilinen ve belirli bir kültüre özgü olanın yaygınlaşması anlamına gelen kavram Glokalleşme kavramıdır.
B Glokalleşme

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Appadural ve Sarıbay ’a göre glokalleşme yaratan 5 kültürel mekândan biri değildir?

Etno-mekân

Tekno-mekân

Finans-mekân

Medya-mekân

Fizksel- mekan

Açıklama:

Fizksel- mekan,Appadural ve Sarıbay ’a göre glokalleşme yaratan 5 kültürel mekândan biri değildir.
E Fizksel- mekan

Doğru Cevap: E

Soru 64

Küresel köy kavramı, hangi düşünür tarafından ilk kez kullanılmıştır.

Friedman

Robertson

Mc Luhan

Durkheim

Giddens

Açıklama:

Küresel köy kavramı, Kanadalı düşünür M. Mc Luhan tarafından ilk kez kullanılmıştır.
C Mc Luhan

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi, Parsons'ın toplumsal yapıda temel dört işlev modelinden biri değildir?

Bütünleştirme işlevi

Yönlendirme işlevi

Uygulama işlevi

Gelenek işlevi

Koruma işlevi

Açıklama:

Gelenek işlevi,Parsons'ın toplumsal yapıda temel dört işlev modelinden biri değildir.
D Gelenek işlevi

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Sosyalizm'in temel özelliklerinden değildir?

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur

Merkezî planlama vardır

Malların üretimi paylaşımında kâr amacı
güdülmez.

Rekabet yoktur.

Neyin ne kadar nerede üretileceğine kendileri karar verirler.

Açıklama:

"Neyin ne kadar nerede üretileceğine kendileri karar verirler."
Sosyalizm'in temel özelliklerinden değildir.
E Neyin ne kadar nerede üretileceğine kendileri karar verirler.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Geleneksel toplumlarda “mekanik dayanışma”, modern toplumlar ise “organik dayanışma” vardır fikrini ortaya koyan düşünür kimdir?

Marx

Durkheim

Hegel

Comte

Giddens

Açıklama:

Geleneksel toplumlarda “mekanik dayanışma”, modern toplumlar ise “organik dayanışma” vardır fikrini ortaya koyan düşünür Durkheim dır.
B Durkheim

Doğru Cevap: B

Soru 68

Güç ve iktidar dağılımı hangi yaklaşımın temel konusudur?

İşlevselci yaklaşım

Feminizm

Çatışmacı Yaklaşım

Pozitivizm

Emperyalizm

Açıklama:

C Çatışmacı Yaklaşım

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi cinsiyete dayalı ayrımcılık maddelerinden değildir?

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Büyük grup ayrımcılığı

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Açıklama:

Büyük grup ayrımcılığı,cinsiyete dayalı ayrımcılık maddelerinden değildir.
C Büyük grup ayrımcılığı

Doğru Cevap: C

Soru 70

Küreselle ilgili,"Kültürel Sosyoloji Yaklaşım" ve "Küresel Sistemler Yaklaşım" olarak iki farklı görüşün bulunduğunu bildiren düşünür kimdir?

Friedman

Giddens

Durkheim

Parsons

Boratav

Açıklama:

Küreselle ilgili,"Kültürel Sosyoloji Yaklaşım" ve "Küresel Sistemler Yaklaşım" olarak iki farklı görüşün bulunduğunu bildiren düşünür Friedman dır.
A Friedman

Doğru Cevap: A

Soru 71

"Sosyalist ülkeler kapitalist özelliklere yelken açarken, kapitalist ülkeler de sosyal refahı sağlamak üzere sosyalist programlar geliştirmektedirler". Verilen ifadeyi açıklayan kuram hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Yakınlaşma kuramı

Çatışma kuramı

Neoliberal kuram

Liberal kuram

Sosyalist kuram

Açıklama:

Ne kapitalizm ne de sosyalizmin saf şekillerinin dünya ölçeğinde hiçbir ülkede örneği yoktur. Örneğin sosyalizmde teknokratlar daha iyi ücret ile çalışıp refahtan daha yüksek pay almışlardır. Gerek kapitalizm gerekse sosyalizm, eşitsizlikleri arttırdığı için son derece eleştiri alır. bununla birlikte, yakınlaşma kuramında sosyalist ülkelerin kapitalist özelliklere yelken açtıkları, kapitalist ülkelerin de sosyal refahı sağlamak üzere sosyalist programlar geliştirmekte oldukları ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Kapitalist sistemin en temel özelliklerinden birisi hangi seçenekte verilmiştir?

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Merkezi bir planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Malların üretimi ve paylaşımında kâr amacı güdülmez.

Rekabet yoktur.

Açıklama:

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyetinin söz konusu olduğu sistem sosyalist sistemdir. Buna karşın kapitalist sistemde ise üretim araçlarında özel mülkiyet söz konusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Kapitalizmin küreselleşmesi konusunu açıklayan "çatışmacı yaklaşım"ın ele aldığı en temel tartışma konusu aşağıdakilerden hangisidir?

İş araçları ve dijitalleşme

Adalet

Gücün dağılımı

Sömürü

İşin yapılma yol ve yöntemleri

Açıklama:

Çatışmacı yaklaşım güç/iktidar dağılımı üzerinde durur. Küresel kapitalizm sayesinde işgörenlerin nasıl daha fazla sömürüldüğünü ve istismar edildiğini anlatır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Küreselleşme konusunu ele alan, Dünya Sistem Yaklaşımı olarak da bilinen, kültüre değinmemesi yüzünden de eleştirilerin hedefi olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Küresel modernizm yaklaşımı

Küresel politik yaklaşım

Küresel eleştiri yaklaşımı

Küresel sistemler yaklaşımı

Kültürel sosyoloji yaklaşımı

Açıklama:

Dünya sistem yaklaşımı olarak da bilinen küresel sistemler yaklaşımı, küresel, tarihsel, politik, iktisadi bir bağlamda olarak ortaya çıkmış olmakla birlikte, kültüre değinmemesi yüzünden eleştirilmiştir. Bu yaklaşım daha çok politik iktisat alanıyla sınırlıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Dijital iletişimin yaygınlaşmasıyla birlikte, dünyanın küçük bir topluluk gibi olacağı anlamına gelen ve ilk kez Kanadalı düşünür
M. Mc Luhan tarafından ortaya atılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşme

Kapitalizm

Emperyalizm

Globalizasyon

Küresel köy

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 76

Temel önermesi "Her şeyin bir bedeli vardır veya herşey için bir fiyat vardır" olarak özetlenebilecek olan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonel seçim kuramı

Yapısalcılık kuramı

Modernizm kuramı

Post modernizm

Küresel sistemler kuramı

Açıklama:

1960’lı yıllarda temel eserleri verilmeye başlayan ve Alışveriş Kuramı olarak da tanınan Rasyonel seçim kuramı, insanları kıtlık dünyasının rasyonel karar alıcıları olarak görmektedir. Çünkü ünlü sosyolog Simmel’in de belirttiği gibi, “İnsanlar arasındaki ilişkiler büyük ölçüde bir şeyler vermek ve bunun karşılığında bir şeyler almak temeli üzerine kuruludur

Doğru Cevap: A

Soru 77

"Bir işletmede göçmen bir erkek yöneticinin bu konuda örgütsel bir politika olmadığı halde göçmen olmayan erkeklere iş vermemesi ve daha kalitesiz de olsalar göçmen çalışanları tercih etmesi" aşağıdaki kavramlardan hangisine örnek oluşturur?

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Dolaylı ayrımcılık

Açıklama:

Cinsiyete dayalı bir ayırımcılık türü olan izole ederek ayrımcılık yapma, bir iş yerinde bir beyaz erkek yöneticinin kendi başına, bu yönde örgütsel bir politika olmadığı halde kadın veya göçmen erkeklere iş vermemesi ve daha kalitesiz de olsa beyaz erkek işçileri tercih etmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

"Bir kurumdaki erkek yöneticilerin, bu konuda herhangi bir örgüt politikası olmadığı halde kadınları sevmedikleri için iş yerinde kadın çalışanların yükselmesini çeşitli gerekçelerle engellemeleri" aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayırımcılığı

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Seçkisiz ayrımcılık

Açıklama:

Cinsiyete dayalı bir ayrımcılık türü olan küçük grup ayrımcılığı, bir grup erkek yöneticinin yine kendi başlarına, bu yönde bir örgüt politikası olmadığı halde kadınları sevmedikleri için iş yerlerinde onların yükselmesini engellemeleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

"Bazı toplumlarda iş bölümü konusunda kimi işlerin erkeklere kimi işlerin ise kadınlara uygun olduğuna dair yerleşmiş uygulamalar söz konusudur". Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisine örnek oluşturur?

Kurumlaşmamış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Açıklama:

Cinsiyet temelli bir ayrımcılık türü olan dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık, toplumdaki iş bölümünde bazı işlerin erkeklere bazılarının kadınlara ait olduğuna dair yerleşmiş uygulamaların sürdürülmesidir. Örneğin fiziksel güç gerektiren işlerin erkeklere ait olduğu, polis ve askerlerin erkek; çocuk hastalıkları uzmanlarının, öğretmen ve hemşirelerin kadın olması gerektiği gibi.

Doğru Cevap: D

Soru 80

"Üretkenlik alanları farklılık göstermekle birlikte, birçok işletmede kurumsal düzeyde bir politika olarak alınan kararlarla bazı görevler erkekler için tanımlanmıştır ve bu işlerde kadınlar çalıştırılmamaktadır". Bu tür bir ayırımcılık aşağıdakilerden hangisine örnek oluşturur?

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Rastlantısal ayrımcılık

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Açıklama:

Cinsiyete dayalı bir ayırımcılık türü olan doğrudan kurumlaşmış ayrımcılıkta, bir iş yerinde açık bir örgüt politikası olarak ayrımcılık yapılması söz konusudur. Bazı görevlerin erkekler için tanımlanması ve buralarda kadınların çalıştırılmaması bu tür bir durumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalleşme

Gelişme

Muasırlaşma

Küreselleşme

İlerleme

Açıklama:

Kısaca dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade eden kavram küreselleşmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Belirli bir kültüre özgü olanın yaygınlaşması anlamına gelen ve Japonya kaynaklı olarak üretildiği belirtilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalleşme

Globalite

Globalleşme

Dijitalleşme

Glokalleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 83

Küresellik

Küresel

Küreyellik

Küreselleşme

Kapitalizm

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi glokalleşme yaratan kültürel mekânlar arasında yer almamaktadır?

Biyo-mekan

Tekno-mekan

Finans-mekan

Medya-mekan

Zihinsel-mekan

Açıklama:

Etno-mekân: Göçmen ve mülteciler, mevsimlik işçiler ve turistlerin yaşadıkları mekânlar.

Tekno-mekân: Tüm mevcut teknolojilerin, ileri olanlar da dâhil olmak üzere, tüm sınırları aşarak oluşturdukları mekânlardır.

Finans-mekân: Uluslararası para hareketle- rinin gerçekleştiği borsa türü mekânlardır

Medya-mekân: Televizyon ve radyo olmak başta olmak üzere tüm bilgilerin elektronik olarak üretildiği ve yayıldığı mekânlardır.

Zihinsel -mekân: Aydınlanmadan bu yana üretilen düşünce ve ideolojilerin, örneğin eşitlik, adalet, özgürlük ve demokrasi gibi fikirlerin yayıldığı mekânlar.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapıdaki işlevlerden biri değildir?

Bütünleştirme işlevi

Yönetme işlevi

Yönlendirme işlevi

Uygulama işlevi

Koruma işlevi

Açıklama:

Bütünleştirme işlevi: Aile ve eğitim toplumda bu işlevi gören temel kurumlardır.
Yönlendirme işlevi: Siyaset kurumu, siyasal parti örgütleri aracılığıyla bu işlevi yerine getirir.
Uygulama işlevi: Toplumda ekonomi kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenler.
Koruma işlevi: Din kurumu bazen çatışmaya yol açsa da işlevselciler tara- fından olumlu işlevi ön plan çıkartılır.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Karşıladığı temel ihtiyaç mal ve hizmetlerin üretimi ve dağıtımı olan toplumsal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Eğitim

Siyaset

Ekonomi

Bilim

Kitle iletişim/medya

Açıklama:

Toplumsal kurumlar içerisinde yer alan ve toplumda karşıladıkları temel ihtiyaç mal ve hizmetlerin üretimi ve dağıtımı olan kurum ekonomidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

I. Rekabet yoktur II. Merkezî planlama vardır III. Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez IV. Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Sosyalizmin temel özellikleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sosyalizm, kapitalizme karşıt bir ekonomik sistem olarak bazı temel özelliklere sahiptir:

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.

Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.

Rekabet yoktur.

Üretim araçlarında sosyalizmde ortak mülkiyet söz konusu iken, kapitalizmde özel mülkiyet vardır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden Kapitalist sistemin özelliklerinden biri değildir?

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır

Merkezi planlama vardır

Kar amacı gütmek çok önemlidir

Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar verirler

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Açıklama:

İçinde yaşayanlar için oldukça olağan gelen kapitalist sistemin belirli özellikleri vardır:

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.
Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar verirler.
Kâr amacı gütmek çok önemlidir.En az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.
Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır. Aslında serbest piyasada mal ve hizmetlerin serbestçe rekabet edeceği düşünülürse de bu gerçek değildir. Piyasaya devletin müdahalesi söz konusudur. Bu nedenle refah veya devlet kapitalizmi denilir.

Merkezi planlama Sosyalist sistemde yer alan bir özelliktir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

İşlevselciler

Çatışmacılar

Uzlaşmacılar

Kapitalistler

Sosyalistler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 90

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Açıklama:

Cinsiyete dayalı ayrımcılık aşağıdaki maddelerle özetlenebilir:

İzole ederek ayrımcılık yapma (isolate discrimination): Bir iş yerinde bir beyaz erkek yöneticinin kendi başına, bu yönde örgütsel bir politika olmadığı halde kadın veya göçmen erkeklere iş vermemesi ve daha kalitesiz de olsa beyaz erkek işçileri tercih etmesidir.
Küçük grup ayrımcılığı (small group discrimination): Bir grup erkek yöneticinin yine kendi başlarına, bu yönde bir örgüt politikası olmadığı hâlde kadınları sevmedikleri için iş yerlerinde onların yükselmesini engellemeleridir.
Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık (direct institutionalized discrimination): Bir iş yerinde açık bir örgüt politikası olarak ayrımcılık yapılmasıdır.
Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık (indirect institutionalized discrimaination): Toplumdaki iş bölümünde bazı işlerin erkeklere bazılarının kadınlara ait olduğuna dair yerleşmiş uygulamaların sürdürülmesidir.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası para hareketlerinin gerçekleştiği borsa türü mekânlardır?

Etno-mekân

Tekno-mekân

Finans-mekân

Medya-mekân

Zihinsel-mekân

Açıklama:

Finans-mekân: Uluslararası para hareketlerinin gerçekleştiği borsa türü mekânlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Dünyanın pek çok farklı yerindeki insanların, televizyon programları yoluyla aynı haber olaylarını izlemesi hangi kavrama örnek verilebilir?

Küresel sanallaşma kavramı

Küresel köy kavramı

Tüketim toplumu kavramı

Etno-mekân kavramı

Fanatik güven yaklaşımı kavramı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi Gelişmiş Yediler (G 7) ülkeleri arasında yer almaz?

Japonya

Almanya

Fransa

Rusya

İtalya

Açıklama:

Gelişmiş Yediler (G 7) ülkeleri A.B.D., Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya ve Kanada’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangileri Parsons'a göre toplumsal yapıda yer alan işlevler arasındadır?
I. Bütünleştirme işlevi
II. Yönlendirme işlevi
III. Uygulama işlevi
IV. Koruma işlevi

I,II ve III

I,II ve IV

I,III ve IV

II,III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist sistemin özellikleri arasında yer almaz?

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar verirler.

Kâr amacı gütmek çok önemlidir, en az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.

Merkezî planlama vardır, neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi sosyalizmin temel özellikleri arasında yer almaz?

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.

Merkezî planlama vardır, neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.

Rekabet yoktur.

En az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist sistem için söylenebilir?

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.

Merkezî planlama vardır; neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.

Rekabet yoktur.

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Açıklama:

İçinde yaşayanlar için oldukça olağan gelen kapitalist sistemin belirli özellikleri vardır:
i. Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.
ii. Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar
verirler.
iii. Kâr amacı gütmek çok önemlidir. En az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.
iv. Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır. Aslında serbest piyasada mal ve hizmetlerin serbestçe rekabet edeceği düşünülürse de bu gerçek değildir. Piyasaya devletin müdahalesi söz konusudur. Bu nedenle refah veya devlet kapitalizmi denilir.
İçinde yaşayanlar için oldukça olağan gelen kapitalist sistemin belirli özellikleri vardır:
i. Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.
ii. Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar
verirler.
iii. Kâr amacı gütmek çok önemlidir;en az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.
iv. Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi sosyalizm için söylenebilir?

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir ve ne üretileceğine kendileri karar verirler.

Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Kâr amacı gütmek çok önemlidir; en az maliyetle en fazla kârı elde etmek hedeflenir.

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 99

Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre; 2015 yılında, Türkiye’de 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus içerisinde kadınların istihdam oranı yüzde kaçtır?

% (yüzde) 10,75

% (yüzde) 27,5

% (yüzde) 35,5

% (yüzde) 45,1

% (yüzde) 67,4

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 100

Polis ve askerlerin erkek olması gerektiğini söyleyen bir kişi ne tür bir ayrımcılık yapmaktadır?

İzole ederek ayrımcılık

Küçük grup ayrımcılığı

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Homofobi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 101

Kültür, siyaset, sivil toplumun tümünün ekonomik yapı tarafından belirlendiği savunulan kavram seçeneklerden hangisidir?

Globalism

Küreyellik

Globalleşme

Globalite

Glokalleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 102

Göçmen ve mülteciler, mevsimlik işçiler ve turistlerin yaşadıkları mekânlar seçeneklerden hangisidir?

Finans-mekân

Etno-mekân

Tekno-mekân

Zihinsel -mekân

Medya-mekân

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 103

Küresel köy kavramını ilk kez kullanan düşünür kimdir?

Jonathan Friedman

Ronald Robertson

M. Mc Luhan

Zygmunt Bauman

Ulrick Beck

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 104

Seçeneklerden hangisi Parsons'a göre kurumların toplumsal yapıdaki işlevlerinden biri değildir?

Koruma işlevi

Uygulama işlevi

Yönlendirme işlevi

Değiştirme işlevi

Bütünleştirme işlevi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 105

Seçeneklerden hangisi Gelişmiş Yediler (G 7) ülkelerinden biri değildir?

A.B.D.

Japonya

Almanya

İngiltere

Hollanda

Açıklama:

Gelişmiş Yediler (G 7) ülkeleri A.B.D., Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya
ve Kanada’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Seçeneklerden hangisi kapitalist sistemin temel özelliklerinden biri değildir?

Merkezi planlama vardır.

Piyasada rekabet, satın almak ve satmak isteyenler arasında yapılır.

Kâr amacı gütmek çok önemlidir.

Bireyler sermaye, toprak ve makinelerin sahibidir.

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 107

Seçeneklerden hangisi sosyalizmin özelliklerinden biridir?

Bireysel planlama

Ortak mülkiyet

Rekabet

Özel mülkiyet

Kar amacı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 108

Seçeneklerden hangisi işlevci yaklaşımın özelliklerinden biridir?

Güç/iktidar dağılımı

İç çember yönetimi

Sosyal dayanışma

Ortak hareket

Dev şirketler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 109

Ekonomik eşitsizliklerin en geniş olarak gözlendiği alan seçeneklerden hangisidir?

İşçi sınıfı

Çocuk

Az gelişmiş ülkeler

Kadın istihdamı

Genç istihdamı

Açıklama:

Ekonomik eşitsizliklerin en geniş olarak gözlendiği yer kadın istihdamıdır. Bu konuda çok çeşitli uygulamaları değişik derecelerde gözlemek mümkündür

Doğru Cevap: D

Soru 110

Seçeneklerden hangisinde cinsiyete dayalı ayrımcılık söz konusu değildir?

Küçük grup ayrımcılığı

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Aile yapısına göre yapılan ayrımcılık

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 111

Glokalleşme yaratan kültürel mekanlardan hangisi düşünce ve ideolojilerin yayıldığı mekanlardır?

Medya-mekan

Zihinsel-mekan

Tekno-mekan

Etno-mekan

Finans-mekan

Açıklama:

Appadural (1993) ve Sarıbay (1998)’a göre glokalleşme yaratan kültürel mekânlar (space) bulunmaktadır ve bunları beş başlık altında toplamak mümkündür:

Etno-mekân: Göçmen ve mülteciler, mevsimlik işçiler ve turistlerin yaşadıkları mekânlar. Bunlar içinde yaşadığımız dünyayı değiştiren insanların yaşadığı mekânlar olarak önem kazanır.
Tekno-mekân: Tüm mevcut teknolojilerin, ileri olanlar da dâhil olmak üzere, tüm sınırları aşarak oluşturdukları mekânlardır.
Finans-mekân: Uluslararası para hareketlerinin gerçekleştiği borsa türü mekânlardır.
Medya-mekân: Televizyon ve radyo olmak başta olmak üzere tüm bilgilerin elektronik olarak üretildiği ve yayıldığı mekânlardır.
Zihinsel-mekân: Aydınlanmadan bu yana üretilen düşünce ve ideolojilerin, örneğin eşitlik, adalet, özgürlük ve demokrasi gibi fikirlerin yayıldığı mekânlar.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Aşağıdaki kavramlardan hangisi McLuhan'a aittir?

Tikelcilik

Küresel köy

Emperyalizm

Globalleşme

Glokalleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 113

Küreselleşme karşıtı hareketlerin temelinde aşağıdakilerden hangisinin olduğu söylenebilir?

Yeni-liberal görüşler

Komünizm

Emperyalizm karşıtlığı

Yerel üreticiler

Sömürgecilik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 114

Aşağıdaki kurumlardan hangisi toplumsal yapıda uygulama işlevine sahiptir?

Aile

Siyaset

Eğitim

Ekonomi

Din

Açıklama:

Parsons (1961) toplumsal yapıda temel dört işlev ve bunları yerine getiren kurumları bir model halinde ortaya koyar:

Bütünleştirme işlevi: Aile ve eğitim toplumda bu işlevi gören temel kurumlardır.
Yönlendirme işlevi: Siyaset kurumu, siyasal parti örgütleri aracılığıyla bu işlevi yerine getirir.
Uygulama işlevi: Toplumda ekonomi kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenler.
Koruma işlevi: Din kurumu bazen çatışmaya yol açsa da işlevselciler tara- fından olumlu işlevi ön plan çıkartılır. Çünkü kurum olarak din, tüm insanlar arasında eşitlik ve adaleti kurmak üzere kurallar koyar.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Aşağıdaki özelliklerden hangisi sosyalizmi açıklar?

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Bireyler ne üretileceğine karar verir.

Kar amacı gütmek çok önemlidir.

Serbest piyasada rekabet edilir.

Merkezi bir üretim planlaması vardır.

Açıklama:

Sosyalizm, kapitalizme karşıt bir ekonomik sistem olarak bazı temel özelliklere sahiptir:

Üretim araçlarında toplumun ortak mülki- yeti söz konusudur.
Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.
Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.
Rekabet yoktur.

Diğer özellikler kapitalizmi açıklayan özelliklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 116

ABD'de işsizlere sigorta yardımı yapılırken Çin'in ulus ötesi sermayeyi kabul etmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Küreselleşme kuramı

Emperyalizm kuramı

Yakınlaşma kuramı

Determinizm kuramı

Liberalizm kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi kapitalizmin küreselleşmesinde işlevselci yaklaşımın görüşleri arasındadır?

Güç/iktidar dağılımı üzerinde durur.

İşçilerin sömürüldüğünü anlatır.

Küresel iş bölümünün önemine dikkat çeker.

Şirketlerin çıkar amaçlı olduğunu söyler.

Küresel kapitalizmi eleştirir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 118

Aşağıdaki küresel kapitalizm örneklerinden hangisi işlevselci yaklaşımla açıklanabilir?

Amerika'da japon arabası kullanan birinin Tokyo'daki fabrikanın üretimine bağlı olması

Levis'ın Teksas'taki fabrikasını bir gecede Costa Rica'ya taşıması ve 1500 işçinin işsiz kalması

Kuş gribi salgınında kanatlı hayvanların imha edilmesi ve entegre tesislerde tavuk yetiştiren dev şirketlerin büyük kar sağlaması

Domuz gribi için ulus ötesi dev ilaç şirketlerinin milyonlarca doz aşı satması ve sonrasında bu riskli aşıların imha edilmesi

Büyük bir şirketin tavukları çalınmasın diye kapıları kitli tuttuğu tesiste çıkan bir yangında çalışanların kaçamaması ve hayatlarını kaybetmeleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi kadın istihdamında dolaylı kurumsallaşmış ayrımcılığa örnek olarak verilebilir?

Kadınların yönetici pozisyonuna getirilmemesi

Kadınların öğretmen, hemşire gibi mesleklere yönlendirilmesi

Kadınlara sadece kadın olduğu gerekçesiyle iş verilmemesi

Kadınlara bazı görevlerin erkeklere tanımlandığı için iş verilmemesi

Kadınların iş yerinde yükselmesinin önlenmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 120

Toplumlarda kadın istihdamı konusunda en yaygın olan ayrımcılık çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Dolaylı kurumsallaşmış ayrımcılık

Büyük grup ayrımcılığı

Küçük grup ayrımcılığı

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 121

Dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Küreşelleşme

Üniter yapı

Toplumsallaşma

Kültürlenme

Kristalleşme

Açıklama:

Küreselleşme kısaca dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade eden bir kavramdır.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 122

Etno-mekan Mezzo-mekan Tekno-mekan Finans-mekan Medya-mekan Yukarıdakilerden hangisi/hangilerinde globalleşme yaratan kültürel mekanlar doğru olarak sıralanmıştır?

I,II,III,IV ve V

I,III,IV ve V

Yalnızca I

IV ve V

III,IV ve V

Açıklama:

Globalleşme yaratan kültürel mekanlar

Etno-mekan

Zihinsel-mekan

Tekno-mekan

Finans-mekan

Medya-mekan

olarak sıralanabilir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 123

Toplumda ekonomi kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenleyen kurumların temel toplumsal işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Bütünleştirme işlevi

Koruma işlevi

Uygulama işlevi

Yönetme işlevi

Yönlendirme işlevi

Açıklama:

Uygulama işlevi, toplumda ekonomi kurum olarak üretim, tüketim, bölüşüm vb. ilişkileri düzenler.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 124

Siyaset kurumunun karşıladığı temel ihtiyaç hangi seçenekte verilmiştir?

Bilgi ve becerileri kuşaktan kuşağa aktarmak.

Çocukların korunması ve toplumsallaşma

Tanrı ile iletişime geçmek.

Güç ve otorite hiyerarşisi kurmak.

Hasta ve rahatsızları tedavi etmek, bakım sağlamak

Açıklama:

Siyaset kurumunun karşıladığı temel ihtiyaçlar, güç ve otorite hiyerarşisi kurmaktır.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisinde hukuk kurumunun koyduğu kurallara örnek verilmiştir?

Bakacağın kadar çocuğa sahip ol, eşe vefa göster.

Güvenilir, dürüst ve zamanında yararlı ol.

Savaşa hazır ol. Üstlerine itaat et. Emirleri sorgulama.

Bilimsel yöntem kurallarına uy. Bütün araştırma sonuçlarını saklamadan
paylaş.

Sorguda doğruyu söyle. Kanıt gösterme kuralına uy.

Açıklama:

Hukuk kurumunun koyduğu kuralara örnek olarak, sorguda doğruyu söyle. Kanıt gösterme kuralına uy gösterilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Emeğin alınıp satılması ile ortaya çıkmış rejim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalizm

Sosyalizm

Anarşizm

Teotizm

Pragmatizm

Açıklama:

Kapitalizm emeğin alınıp satılması ile ortaya çıkmış bir rejim sistemidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.
Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.
Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.
Rekabet yoktur.

Yukarıda sıralanan özellikler aşağıdaki kavramların hangisini açıklamaktadır?

Kapitalizm

Sosyalizm

Komunizm

Pragmatizm

Reponsivitizm

Açıklama:

Sosyalizm, kapitalizme karşıt bir ekonomik sistem olarak bazı temel özelliklere sahiptir:

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.
Merkezî planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.
Malların üretimi paylaşımında kâr amacı güdülmez.
Rekabet yoktur.

Doğr yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Küçük grup ayrımcılığı

İzole ederek ayrımcılık yapma

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Kurumsal ayrımcılık

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi kadının politik olarak güçlendirilme alanlarındandır?

insan haklarının korunmasına yönelik yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi

kadın ve erkek arasındaki ücret farklılıkları

kadın tarafından kontrol edilen mülk oranı ve bunun erkek tarafından kontrol
edilen kaynaklara oranı

gösteri ve politik kampanyalara katılan kadınların sayısı

yerel kolluk gücündeki kadın polis oranı

Açıklama:

Kadının politik olarak güçlendirilme alanları şöyle sıralanabilir;

yerel meclis ve karar verme organlarındaki kadın yüzdesi
yerel hükümet içinde karar verme gücüne sahip kadınların yüzdesi
kayıtlı oy verme potansiyeline sahip kadın yüzdesi
sendika içinde kara verme gücüne sahip kadın yüzdesi
gösteri ve politik kampanyalara katılan kadınların sayısı

Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi kadının ekonomik olarak güçlendirilme alanlarındandır?

kadına yönelik şiddetin artması/ azalması

yerel mahkemelerde, boşanmış ve dul kadınların hakları ile ilgili dava sayıları ve sonuçları

insan haklarının korunmasına yönelik yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi

yerel mahkemelerde kadın hakları ile ilgili dava sayısı ve sonuçları

kadın tarafından kontrol edilen mülk oranı ve bunun erkek tarafından kontrol edilen kaynaklara oranı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir kültüre özgü olanın dünya genelinde yaygınlaşmasını ifade etmek için kullanılan bir kavramdır?

Küreyellik

Küreselleşme

Globalleşme

Etno-mekan

Globalite

Açıklama:

Belirli bir kültüre özgü davranışların dünya genelinde yaygınlaşmasını ifade etmek için “Küreyellik” kavramı kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi glokalleşme yaratan kültürel mekanlardan biri değildir?

Sosyal mekan

Tekno mekan

Finans mekan

Medya mekan

Zihinsel mekan

Açıklama:

Glokalleşme yaratan mekanlar Etno-mekan, Tekno-mekan, Finans-mekan, Medya-mekan ve Zihinsel-mekan olarak sınıflanır.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi Parsons’a göre toplumsal yapının dört temel işlevinden biri değildir?

Bütünleştirme

Yönlendirme

Uygulama

Özgürleşme

Koruma

Açıklama:

Parsons dört temel toplumsal işlevi Bütünleştirme, Yönlendirme, Uygulama ve Koruma olarak sayar.

Doğru Cevap: D

Soru 134

Weber’e göre çok çalışıp, birikim yaparak kapitalizmin doğumuna yol açan grup aşağıdakilerden hangisidir?

Protestanlar

Katolikler

Anglo-saksonlar

Beyaz Amerikalılar

Çinliler

Açıklama:

Weber kapitalizmin doğuşunu Protestan ahlakına bağlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi sosyalizmin özellikleri arasında sayılamaz?

Üretim araçlarında ortak mülkiyet söz konusudur

Merkezi planlama vardır

Üretimde kâr amacı güdülmez

Rekabet yoktur

Üretimi yapılacak malların seçimini bireyler yapar

Açıklama:

Sosyalizmde üretimi yapılacak malları merkezi planlama tayin eder.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Küreselleşmeyi güç/iktidar dağılımı üzerinden ve işçi sömürüsü açısından eleştiren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışmacı yaklaşım

İşlevselcilik

Sosyalizm

Kapitalizm

Sosyolojik yaklaşım

Açıklama:

Çatışmacı yaklaşım küreselleşmeyi güç/iktidar dağılımı üzerinden ve işçi sömürüsü açısından eleştirir.

Doğru Cevap: A

Soru 137

Durkheim’a göre modern toplumlarda ortaya çıkan işbölümüne dayalı ilişkiler bütününe ne ad verilir?

Toplumsal dayanışma

Mekanik dayanışma

Organik dayanışma

Modern toplum

Post-modern toplum

Açıklama:

Durkheim modern toplumlarda ortaya çıkan işbölümüne dayalı ilişkiler bütününe “Organik dayanışma” adını verir.

Doğru Cevap: C

Soru 138

Aşağıdaki ülkelerden hangisi G-7 üyeleri arasında yer almaz?

İngiltere

Fransa

Kanada

İtalya

Çin

Açıklama:

Çin Halk Cumhuriyeti G-7 ülkelerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 139

Patnaik’e göre dünyada yaşanan tüm dönüşümlerin açıklanmasında Emperyalizm‘in yerini ne almaktadır?

Küreselleşme

Sosyalizm

Kapitalizm

Komünizm

Feminizm

Açıklama:

Patnaik’e göre dünyada yaşanan tüm dönüşümlerin açıklanmasında Emperyalizm‘in yerini “Küreselleşme” almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 140

İlk toplantısını Brezilya’nın Porto Allegre kentinde yaparak örgütsel yapısını ortaya koyan hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalist hareket

Çatışmacı hareket

Feminist hareket

İşlevselciler

Alter-Küreselci hareket

Açıklama:

Alter-Küreselci hareket ilk toplantısını Porto Allegre’de yaparak örgütsel yapısını ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 141

Dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade
eden bir kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Küreslleşme

Kapitalizm

Sosyalizm

Sanayileşme

Emperyalizm

Açıklama:

Küreslleşme, dünyadaki işletme ve insanların birbirlerine bağlanmasını ifade
eden bir kavramdır.
A Küreslleşme

Doğru Cevap: A

Soru 142

Japon kaynaklı olduğu bilinen ve belirli bir kültüre özgü olanın yaygınlaşması anlamına gelen kavram hangisidir?

Globalite

Glokalleşme

Globalizm

Globalleşme

Sosyalizm

Açıklama:

Japon kaynaklı olduğu bilinen ve belirli bir kültüre özgü olanın yaygınlaşması anlamına gelen kavram Glokalleşme kavramıdır.
B Glokalleşme

Doğru Cevap: B

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi Appadural ve Sarıbay ’a göre glokalleşme yaratan 5 kültürel mekândan biri değildir?

Etno-mekân

Tekno-mekân

Finans-mekân

Medya-mekân

Fiziksel- mekân

Açıklama:

Fizksel- mekan,Appadural ve Sarıbay ’a göre glokalleşme yaratan 5 kültürel mekândan biri değildir.
E-Fiziksel- mekân

Doğru Cevap: E

Soru 144

Küresel köy kavramı, hangi düşünür tarafından ilk kez kullanılmıştır.

Friedman

Robertson

Mc Luhan

Durkheim

Giddens

Açıklama:

Küresel köy kavramı, Kanadalı düşünür M. Mc Luhan tarafından ilk kez kullanılmıştır.
C Mc Luhan

Doğru Cevap: C

Soru 145

Aşağıdakilerden hangisi,Parsons'ın toplumsal yapıda temel dört işlev modelinden biri değildir?

Bütünleştirme işlevi

Yönlendirme işlevi

Uygulama işlevi

Gelenek işlevi

Uygulama işlevi

Açıklama:

Gelenek işlevi,Parsons'ın toplumsal yapıda temel dört işlev modelinden biri değildir.
D Gelenek işlevi

Doğru Cevap: D

Soru 146

Aşağıdakilerden hangisi Sosyalizm'in temel özelliklerinden değildir?

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur

Merkezî planlama vardır

Malların üretimi paylaşımında kâr amacı
güdülmez.

Rekabet yoktur.

Neyin ne kadar nerede üretileceğine kendileri karar verirler.

Açıklama:

"Neyin ne kadar nerede üretileceğine kendileri karar verirler."
Sosyalizm'in temel özelliklerinden değildir.
E Neyin ne kadar nerede üretileceğine kendileri karar verirler.

Doğru Cevap: E

Soru 147

Geleneksel toplumlarda “mekanik dayanışma”, modern toplumlar ise “organik dayanışma” vardır fikrini ortaya koyan düşünür kimdir?

Marx

Durkheim

Hegel

Comte

Giddens

Açıklama:

Geleneksel toplumlarda “mekanik dayanışma”, modern toplumlar ise “organik dayanışma” vardır fikrini ortaya koyan düşünür Durkheim dır.
B Durkheim

Doğru Cevap: B

Soru 148

Güç ve iktidar dağılımı hangi yaklaşımın temel konusudur?

İşlevselci yaklaşım

Feminizm

Çatışmacı Yaklaşım

Pozitivizm

Emperyalizm

Açıklama:

C Çatışmacı Yaklaşım

Doğru Cevap: C

Soru 149

Aşağıdakilerden hangisi cinsiyete dayalı ayrımcılık maddelerinden değildir?

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Büyük grup ayrımcılığı

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Açıklama:

Büyük grup ayrımcılığı,cinsiyete dayalı ayrımcılık maddelerinden değildir.
C Büyük grup ayrımcılığı

Doğru Cevap: C

Soru 150

Küreselle ilgili,"Kültürel Sosyoloji Yaklaşım" ve "Küresel Sistemler Yaklaşım" olarak iki farklı görüşün bulunduğunu bildiren düşünür kimdir?

Friedman

Giddens

Durkheim

Parsons

Boratav

Açıklama:

Küreselle ilgili,"Kültürel Sosyoloji Yaklaşım" ve "Küresel Sistemler Yaklaşım" olarak iki farklı görüşün bulunduğunu bildiren düşünür Friedman dır.
A Friedman

Doğru Cevap: A

Soru 151

Yakınlaşma kuramı

Çatışma kuramı

Neoliberal kuram

Liberal kuram

Sosyalist kuram

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 152

Kapitalist sistemin en temel özelliklerinden birisi hangi seçenekte verilmiştir?

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyeti söz konusudur.

Üretim araçlarının özel mülkiyeti vardır.

Merkezi bir planlama vardır. Neyin ne kadar nerede üretileceğine devlet karar verir.

Malların üretimi ve paylaşımında kâr amacı güdülmez.

Rekabet yoktur.

Açıklama:

Üretim araçlarında toplumun ortak mülkiyetinin söz konusu olduğu sistem sosyalist sistemdir. Buna karşın kapitalist sistemde ise üretim araçlarında özel mülkiyet söz konusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 153

Kapitalizmin küreselleşmesi konusunu açıklayan "çatışmacı yaklaşım"ın ele aldığı en temel tartışma konusu aşağıdakilerden hangisidir?

İş araçları ve dijitalleşme

Adalet

Gücün dağılımı

Sömürü

İşin yapılma yol ve yöntemleri

Açıklama:

Çatışmacı yaklaşım güç/iktidar dağılımı üzerinde durur. Küresel kapitalizm sayesinde işgörenlerin nasıl daha fazla sömürüldüğünü ve istismar edildiğini anlatır.

Doğru Cevap: C

Soru 154

Küreselleşme konusunu ele alan, Dünya Sistem Yaklaşımı olarak da bilinen, kültüre değinmemesi yüzünden de eleştirilerin hedefi olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Küresel modernizm yaklaşımı

Küresel politik yaklaşım

Küresel eleştiri yaklaşımı

Küresel sistemler yaklaşımı

Kültürel sosyoloji yaklaşımı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 155

Küreselleşme

Kapitalizm

Emperyalizm

Globalizasyon

Küresel köy

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 156

Temel önermesi "Her şeyin bir bedeli vardır veya herşey için bir fiyat vardır" olarak özetlenebilecek olan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonel seçim kuramı

Yapısalcılık kuramı

Modernizm kuramı

Post modernizm

Küresel sistemler kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 157

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Dolaylı ayrımcılık

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 158

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayırımcılığı

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Seçkisiz ayrımcılık

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 159

Kurumlaşmamış ayrımcılık

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 160

İzole ederek ayrımcılık yapma

Küçük grup ayrımcılığı

Rastlantısal ayrımcılık

Dolaylı kurumlaşmış ayrımcılık

Doğrudan kurumlaşmış ayrımcılık

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

TÜİK’in araştırma sonuçlarına göre, nüfusun % kaçı yoksulluk sınırının altındadır?

% 16,9

% 9,2

% 22,7

% 36,1

% 27,6

Açıklama:

TÜİK’in “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2010” sonuçlarına göre, en yüksek gelire sahip son gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay % 46,4 iken, en düşük gelire sahip ilk gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay % 5,8’dir. Buna göre, en zengin % 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay, en yoksul % 20’lik gruba göre 8 kattır. TÜİK’in araştırma sonuçlarına göre, nüfusun % 16,9’u yoksulluk sınırının altındadır. Kentsel ve kırsal yerler için ayrı ayrı hesaplanan yoksulluk sınırlarına göre, kentsel yerlerde bu oran % 14,3 iken, kırsal yerlerde % 16,6’dır. Sürekli yoksulluk riski altında bulunanların oranı ise % 18’dir. “Sürekli yoksulluk” oranı, dört yıl boyunca hanenin üyesi olan fertlerden en az üç çalışmada yoksulluk riski altında olanlar şeklinde tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Seçilmiş Avrupa ülkeleri içinde en düşük Gini katsayısı 0,236 ile İzlanda’da iken, bu ülkeyi 0,237 ile Slovakya ve 0,239 ile Norveç izlemektedir. Türkiye'deki Gini katsayısı kaçtır?

0,382

0,379

0,397

0,315

0,345

Açıklama:

Gelir eşitsizliği ölçütlerinden olan Gini katsayısı 0 ile 1 arasında değer almakta, gelir eşitsizliğinin artması durumunda bu değer 1’e yaklaşmaktadır. 2015 yılında Avrupa Birliği 28 ülke ortalamasında Gini katsayısının 0,310 olduğu görülmektedir. Seçilmiş Avrupa ülkeleri içinde en düşük Gini katsayısı 0,236 ile İzlanda’da iken, bu ülkeyi 0,237 ile Slovakya ve 0,239 ile Norveç izlemektedir. Türkiye ise 0,397 ile en yüksek Gini katsayısına sahip olurken Türkiye’yi 0,382 ile Sırbistan ve 0,379 ile Litvanya izlemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Diğer gelir eşitsizliği ölçütü olan en zengin gelir grubunun, en fakir gelir grubuna oranını gösteren P80/P20 oranında Avrupa Birliği 28 ülke ortalaması 5,2 iken Türkiye’de bu oran kaçtır?

6,2

7,6

8,3

7,1

Açıklama:

Bir diğer gelir eşitsizliği ölçütü olan en zengin gelir grubunun, en fakir gelir grubuna oranını gösteren P80/P20 oranında Avrupa Birliği 28 ülke ortalaması 5,2 iken Türkiye’de bu oran 7,6’dır. Seçilmiş ülkeler incelendiğinde, en düşük P80/P20 oranının 3,4 ile İzlanda, 3,5 ile Slovakya, Norveç ve Çek Cumhuriyeti’nde olduğu görülmektedir. P80/P20 oranının en yüksek olduğu ülke 9 ile Sırbistan olurken, bunu 8,3 ile Romanya izlemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

I. Yeniden doğuş
II. Doğru ibadet ve davranış
III. Kader
IV. Ölümden sonraki hayat
Yukarıdakilerden hangileri, Hinduizm temel inançlarına dayanmaktadır?

I. ve II.

I., II., IV.

I., II., III., IV.

I., II., III.

II., III., IV.

Açıklama:

Hinduizm üç temel inanca dayanır:
1. Yeniden doğuş,
2. Doğru ibadet ve davranış,
3. Kader.

Doğru Cevap: D

Soru 5

E. Durkheim

R. Dahrendorf

T. Parsons

M. Weber

K. Marx

Açıklama:

Çatışma kuramı, toplumsal tabakalaşma sisteminin bazı kişilere yarar sağlarken bazı kişileri ise dezavantajlı duruma soktuğunu iddia eder. Bu yaklaşımın en önde gelen temsilcisi K. Marx’dır. Kinloch’a (1977) göre Marx’ın temel amacı, toplumların tarihsel gelişmelerindeki değişmelerin temelini ve toplumun temel ekonomik alt yapısı ile toplumun normatif üst yapısı arasındaki ilişkileri analiz etmektir. Marx’ın tabakalaşma ile ilgili görüşlerinde sınıf ve çatışma kavramı özel bir öneme sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Marx’a göre toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi ................? Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Özel mülkiyettir

Eğitimdir

Ahlaktır

Siyasettir

Sağlıktır

Açıklama:

Marx’a göre toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi özel mülkiyettir. İnsanlık tarihi, bir sınıflar savaşı tarihinden başka bir şey değildir. Toplumsal sınıfların kaynağı, bireylerin toplumsal üretim sürecinde işgal ettikleri değişik konum ve yaptıkları değişik işte aranmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, Dahrendorf’a göre çatışma kuramının temel varsayımlarından biri değildir?

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.

Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.

Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.

Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır.

Açıklama:

Dahrendorf’a göre çatışma kuramının temel varsayımları ise şunlardır:
1. Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.
2. Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.
3. Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.
4. Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır (Dahrendorf, 1959: 162).

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdaki seçenekler arasında hangisi, gelir dağılımında eşitsizliğin gini katsayısı baz alındığında, en düşük olan ülkelerden biridir?

Türkiye

Meksika

Portekiz

Danimarka

ABD

Açıklama:

Danimarka 0.23 - İsveç 0.23 - Lüksemburg 0.26 - Avusturya 0.27 - Belçika 0.27 - Çek Cumh. 0.27- Finlandiye 0.27- Hollanda 0.27 - Slovakya 0.27 - Fransa 0.28- İzlanda 0.28 - Norveç 0.28 - İsviçre 0.28 - Macaristan 0.29 - Avustralya 0.3 - Almanya 0.3 - Güney Kore 0.31 - Kanada 0.32 - Yunanistan 0.32 - Japonya 0.32 - İspanya 0.32 - İrlanda 0.33 - Yeni Zel. 0.34 - Britanya 0.34 - İtalya 0.35 - Polonya 0.37 - ABD 0.38 - Portekiz 0.42 - Türkiye 0.43 - Meksika 0.47

Doğru Cevap: D

Soru 9

TÜİK’in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması-2015 sonuçlarına göre, en yüksek gelire sahip son gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay % 46,5 iken, en düşük gelire sahip ilk gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay % kaçtır?

% 9,5

% 6,1

% 11,6

% 4,2

% 15,4

Açıklama:

Türkiye’de gelir dağılımında önemli eşitsizlikler mevcuttur. TÜİK’in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması-2015 sonuçlarına göre, en yüksek gelire sahip son gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay % 46,5 iken, en düşük gelire sahip ilk gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay % 6,1’dir. Buna göre, son % 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay, ilk % 20’lik gruba göre 7,6 kattır. TÜİK’in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması2015 sonuçlarına göre sürekli yoksulluk oranı 15,8’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Kast sisteminin oluşumuna ilişkin ilk belge hangi tarihte görülmüştür?

M.S. 1000

M.S. 1100

M.Ö. 950

M.Ö. 1023

M.Ö. 1100

Açıklama:

Kast sisteminin oluşumuna ilişkin ilk belge M.Ö. 1100 tarihini göstermektedir ve M.S. 1000. yıllarda Hindistan’da kast sisteminin yerleştiği ve şu şekli kazandığı söylenebilir:
1. Brahman (Rahipler )
2. Kshatriyas (Savaşçı, asker, şef, soylular)
3. Vaishya (Tüccar, çiftçi ve zanaatkârlar)
4. Sudra (Köylüler ve hizmetkârlar) (Macionis, 2008)

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmanın ilkeleri arasında yer almamaktadır?

Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçmektedir.

Toplumsal tabakalaşma yereldir

Toplumsal tabakalaşma çeşitlidir

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, aynı zamanda bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.

Açıklama:

Macionis’e (2008: 252-253) göre bir toplumda yaşayan bireylerin hiyerarşi temelinde sıralanması sistemi olan toplumsal tabakalaşma dört ilke temelinde oluşur:
1. Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.
2. Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçmektedir.
3. Toplumsal tabakalaşma evrenseldir, fakat çeşitlidir.
4. Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, aynı zamanda bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Bir sosyal sistemde kıt ve değerli kaynakların statü pozisyonlarına bağlı olarak eşit olmayan dağılımı ve her birinin değerli kaynakların paylaşımı sıralamasının aşağı yukarı sürekli hâle geldiği süreçler olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Gelir eşitsizliği

Gelir adaletsizliği

Hiyerarşi

Tabakalaşma

Toplumsal eşitsizlik

Açıklama:

Tabakalaşma, bir sosyal sistemde kıt ve değerli kaynakların statü pozisyonlarına bağlı olarak eşit olmayan dağılımı ve her birinin değerli kaynakların paylaşımı sıralamasının aşağı yukarı sürekli hâle geldiği süreçler olarak tanımlanabilir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Sosyologlar tabakalaşma kavramını insanların toplum içinde sahip oldukları hangi özelliğine göre açıklamaktadırlar?

Gelir durumu

Aile yapısı

Aile kökeni

Mal varlığı

Toplumdaki pozisyonu

Açıklama:

Sosyologlar tabakalaşma kavramını insanların toplum içinde sahip oldukları pozisyona göre açıklamışlardır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Toplumdaki maddi ve manevi olanakların bireyler arasında eşit olmayan dağılımı anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Adaletsizlik

Eşitsizlik

Farklılaşma

Tabakalaşma

Ayrışma

Açıklama:

Tabakalaşma ile ilgili diğer önemli bir kavram, eşitsizliktir. Eşitsizlik, toplumdaki maddi ve manevi olanakların bireyler arasında eşit olmayan dağılımını belirtir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Doğum temelinde ortaya çıkan bir sosyal tabakalaşma sistemi olan ve sisteminin klasik örneği Hindistan’da görülülen toplumsal tabakalaşma sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kast sistemi

Sınıf sistemi

Hiyerarşi sistemi

Kapitalist sistem

Sosyalist sistem

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 16

Kast sisteminin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Evrensel olması

Sürdürülebilir olması

Din ile ilişkili olması

Siyasi yapıyı belirlemesi

Farklılıkların belirgin olması ve değiştirilemezliği

Açıklama:

Kast sisteminin en önemli özelliği, doğumdan itibaren tüm insanlar arasında görevlerin, hakların, sorumlulukların ve gücün kesin kurallarla belirlenmiş olmasıdır, yani kastlar arasındaki farklılıklar belirgindir ve değiştirilemezdir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

I. Kader
II. Yeniden doğuş
III. Doğru ibadet ve davranış
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Hinduizm'in dayandığı temel inançlar arasında yer almaktadır?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hinduizm üç temel inanca dayanır:

Yeniden doğuş,

Doğru ibadet ve davranış,

Kader.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Tabakalaşma sistemi içinde bireylerin aşağı veya yukarı sınıflara geçisini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal değişim

Toplumsal hareketlilik

Toplumsal ilerleme

Toplumsal büyüme

Toplumsal gelişme

Açıklama:

Sınıf sistemi tabakalar arası geçişe olanak sağlayan açık bir sistemdir. Özellikle sanayileşmiş toplumlarda toplumsal hareketliliğin daha çok görüldüğünü söylemek mümkündür. Toplumsal hareketlilik, tabakalaşma sistemi içinde bireylerin aşağı veya yukarı sınıflara geçişini belirtir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf ’a göre çatışma kuramının temel varsayımlarından biri değildir?

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır

Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.

Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur

Bir toplumdaki toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi özel mülkiyettir

Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır

Açıklama:

Çağdaş çatışma kuramının önde gelen temsilcilerinden biri olan Dahrendorf’un amacı toplumun çatışmacı bir kuramını oluşturmaktır. Dahrendorf ’a göre çatışma kuramının temel varsayımları ise şunlardır:

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.

Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.

Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.

Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır

Marx'a göre toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi özel mülkiyettir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisinin Türkiyedeki gelir eşitsizliği üzerinde daha fazla etkili olduğu söylenebilir?

İthalatın artması

İhracatın azalması

Sanayileşme

Hızlı nüfus artışı

Uygulanan ekonomik politikalar

Açıklama:

Bugün hemen hemen dünyadaki tüm ülkelerin karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan biri eşitsizlik ve yoksulluktur. Eşitsizlikler azalmayıp artarken bu durum ülkemiz için de geçerlidir. Türkiye’de özellikle 1980 sonrası uygulanan ekonomik politikalar sonucu ekonomik anlamda eşitsizliklerin arttığı kabul edilen gerçeklerden biridir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

*1-3 arasındaki sorular aşağıdaki metinde yer alan bilgiler temelinde sorulmuştur. "Dünya, yaklaşık 193 ülkenin kent ve köylerinde yaşayan 6,6 milyar insana ev sahipliği yapmaktadır. Dünyanın durumunu kavramak için onu 1000 kişinin yaşadığı “global köy” olarak düşünelim. Bu köyde 200’ü Çinli olmak üzere 610 Asyalı, 149 Afrikalı, 110 Avrupalı, 85 Latin Amerikalı ve Karayip Adaları’ndan, 5 Avustralyalı ve Güney Pasifik Adaları’ndan ve 45’i Amerika Birleşik Devletleri’nden olmak üzere 50 Kuzey Amerikalı bulunmaktadır. Bu yerleşim yerlerine baktığımızda bazı ürkütücü gerçeklerle karşılaşırız. Oldukça zengin olan bu köyde birçok mal ve hizmet bulunmaktadır. Ancak bu köydeki kişilerin birçoğu bu malları sadece hayal edebilmektedirler, çünkü oldukça yoksuldur. Köydekilerin toplam gelirinin % 80’i sadece 200 kişi tarafından kazanılmaktadır. Çoğu için en büyük problem yeterli yiyecek bulmaktır. Her yıl, köyün çalışanları herkese yetebilecek miktardan daha fazla yiyecek üretmesine rağmen çoğunluğu çocuk olmak üzere köydekilerin yarısı yeterli yiyecek bulamamaktadır. En kötü durumda olan 200 kişi ise temiz içme suyuna ve güvenli bir barınma olanağına sahip değildir. Güçsüz ve çalışamayacak durumda olanlar öldürücü hastalık riski ile karşı karşıyadır. Bu köy iyi üniversiteler dâhil olmak üzere birçok okula sahiptir. Bu köyde yaşayanların yaklaşık 50’si üniversiteyi bitirebilmektedir ama yaklaşık üçte biri okuma-yazma dahi bilmemektedir" Yukarıdaki paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi dünya ile ilgili söylenebilir?

Dünyanın kaynakları oldukça azalmıştır.

Adil bir dağılım hiç bir zaman mümkün değildir.

Fakirler dünyadaki zenginlikten pay almak için çok çalışmalıdır.

En fakir toplumlar Asya ve Afrikalılardır.

Dünya toplumunun en temel sorunlarından biri gelir dağılımındaki eşitsizliktir.

Açıklama:

Söz edilen metinde geçen "Köydekilerin toplam gelirinin % 80’i sadece 200 kişi tarafından kazanılmaktadır." ifadesine göre gelir dağılımında oldukça eşitsizlik durumu söz konusudur. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

I. Kıt ve değerli kaynaklar
II. Eşit olmayan dağılım
III. Sıralamanın göreli olarak sürekli hale gelmesi
Tabakalaşma terimi ile yukarıdakilerden hangileri ifade edilmektedir?

III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tabakalaşma, bir sosyal sistemde kıt ve değerli kaynakların statü pozisyonlarına bağlı olarak eşit olmayan dağılımı ve her birinin değerli kaynakla- rın paylaşımı sıralamasının aşağı yukarı sürekli hâle geldiği süreçler olarak tanımlanabilir. Bu tanıma baktığımızda üç önemli unsur ortaya çıkmaktadır:

Kıt ve değerli kaynaklar,
Eşit olmayan dağılım ve
Sıralamanın göreli olarak sürekli hâle gelmesi.

Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Toplumsal tabakalaşma sistemleri incelendiğinde şu sonuca varılabilir:
• Ekonomik olarak: servet,
• Siyasal olarak: güç,
• Toplumsal olarak: saygınlık.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi tabakalaşmanın açık görüldüğü kişidir?

Parası çok olan bir köylü.

Krallık sisteminden gelen bir veliaht prens.

İlmi derecesi yüksek olan bir üniversite hocası

Bir ülkenin seçimle gelen başkanı

Bir ildeki vali

Açıklama:

Krallık soyundan gelen birisine toplumda çizilen bir değer daha çok statüsel bir durum diğer deyişle tabakalaşmanın görüntüsüdür. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Kast sistemi doğum temelinde ortaya çıkan bir sosyal tabakalaşma sistemidir ve sisteminin klasik örneği Hindistan’da görülmektedir. Bu tabakalaşma sisteminin evrensel olmadığı ve ortaya çıktığı coğrafya ve kültür ile ilişkili olduğu söylenebilir. Herşeyden önce kast sistemi kapalı bir sistemdir yani kişinin içinde doğduğu kast gelecek yaşamını belirler ve başka bir kasta geçme olanağı yoktur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir soyda doğan bir çocuk üst soyda doğan çocuğun imkanlarına sahip olamaz

Kast sisteminin en üst tabakası ile en alt tabakası arasında çok fark vardır

Kendisinden üst soylu bir kızla alt soydaki bir oğlan evlenebilir

Kast sisteminde sınıfların yaşam alanları farklıdır

Kast sisteminde sınıf atlama mümkün değildir

Açıklama:

Kast sisteminde her sınıf kendisi içerisinde evlenebilir, yaşayabilir. Dolayısıyla yanlış verilen cevap C seçeneğindeki yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

I. Sudra (Köylüler)
II.Brahman (Rahipler)
III. Kshatriyas (Savaşçı, asker, şef, soylular)
IV. Vaishya (Tüccar, çiftçi ve zanaatkârlar)
Hindistanda kast sistemi Hinduizm temelinde oluşmuştur. Buna göre kast sistemi yukarıda verilen tabakalar dikkate alındığında sınıflandırması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir.

I, II, III, IV

I, III, IV, II

II, I, III, IV

II, III, IV, I

II, IV, III, I

Açıklama:

Kast sisteminin oluşumuna ilişkin ilk belge M.Ö. 1100 tarihini göstermektedir ve M.S. 1000. yıllarda Hindistan’da kast sisteminin yerleştiği ve şu şekli kazandığı söylenebilir:

Brahman (Rahipler )

Kshatriyas (Savaşçı, asker, şef, soylular)

Vaishya (Tüccar, çiftçi ve zanaatkârlar)

Sudra (Köylüler ve hizmetkârlar) (Macionis, 2008)

Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Çatışma kuramı, toplumsal tabakalaşma sisteminin bazı kişilere yarar sağlarken bazı kişileri ise dezavantajlı duruma soktuğunu iddia eder. Bu yaklaşımın en önde gelen temsilcisi K. Marx’dır.
Aşağıdakilerden hangisi çatışma kuramına göre Marx'ın görüşlerinden biri değildir?

Marx’a göre toplumlar ilkel, köleci, feodal, köleci, ilkel toplum olarak farklı aşamalarla döngü içerisindedir.

Toplumdaki sınıflar arası çatışma, değişmenin nedenidir.

Kapitalizmin çelişkileri toplumda dönüşüme yol açacaktır.

Toplumun maddi koşulları üst yapıyı şekillendirmektedir.

Marx’a göre, “çatışma olmadan ilerleme olamaz ve uygarlığın bugüne kadar izlediği yasa budur.”

Açıklama:

Marx’a göre toplumlar ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist - komünist toplum olarak farklı aşamalarla ilerlemektedir. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.
Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.
Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.
Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır.

Dahrendorf ’a göre çatışma kuramının temel varsayımları yukarıdakilerden hangileridir?

Hepsi

Hiçbiri

II ve III

III ve IV

I ve II

Açıklama:

Çağdaş çatışma kuramının önde gelen tem- silcilerinden biri olan Dahrendorf’un amacı top- lumun çatışmacı bir kuramını oluşturmaktır. Dahrendorf ’a göre çatışma kuramının temel varsa- yımları ise şunlardır:

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.
Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.
Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.
Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır (Dahrendorf, 1959: 162).

Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Dahrendorf’a göre günümüzdeki sanayi toplumlarında işçi sınıfı homojen bir yapıya sahip değildir. Marx’ın döneminde işçilerin çoğu vasıfsız ve eğitimsizken, 19. yüzyılın sonundan itibaren işçi sınıfında bazı farklılaşmalar olmuş ve kalifiye işçiler ortaya çıkmıştır. Bunun bir nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Üretimdeki teknik buluşlar, yenilikler ve kompleks makinelerin kullanımı işçi sınıfını farklılaştırmıştır.

Artık işçi sınıfında da vasıflı bireyler aranmaktadır.

Vasıflı bir işçi ile vasıfsız işçinin emek ve maaş açısından farklılaşması söz konusu değildir.

Sadece vasıflı ve vasıfsız işçi sınıflaması söz konusudur.

Kapital sistem yapıları giderek homojenleştirmiştir.

Açıklama:

Dahrendorf’a göre günümüzdeki sanayi top- lumlarında işçi sınıfı homojen bir yapıya sahip değildir. Marx’ın döneminde işçilerin çoğu vasıfsız ve eğitimsizken, 19. yüzyılın sonundan itibaren işçi sınıfında bazı farklılaşmalar olmuş ve kalifiye işçiler ortaya çıkmıştır. Üretimdeki teknik buluşlar, yenilikler ve kompleks makinelerin kullanımı gibi faktörler işçi sınıfının homojen yapısını değiştirmiş ve onların içinde de bir hiyerarşiye yol açmıştır. Dahrendorf’a göre, gelişmiş sanayi toplumların- da vasıflı işçiler, yarı-vasıflı işçiler ve vasıfsız işçiler bulunmaktadır. Bu üç grup sadece vasıflı olmak yönünden ayrılmaz, aynı zamanda sosyal statüleri açısından da ayrılırlar. Diğer önemli bir gelişme de yeni orta sınıf gerçeğidir. Hem kapitalin hem de iş gücünün bölünmesi, modern toplumlarda yeni orta sınıf olarak adlandırılan bir toplumsal tabakanın ortaya çıkmasına neden olmuştur (Dahren- dorf, 1959). Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Macionis’e göre toplumsal tabakalaşmanın ilkelerinden biridir?

Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansımasıdır.

Toplumsal tabaka nesilden nesile geçer.

Toplumsal tabakalaşma ulusaldır.

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri kapsar.

Toplumsal tabakalaşma huzursuzluk yaratır.

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçmektedir. Ebeveynlerin kendi sosyal konumlarını çocuklarına nasıl geçirdiklerine
baktığımızda, tabakalaşmanın bireyden çok toplumun bir özelliği olduğu görürüz. Özellikle gelişmiş ülkelerde sosyal hareketlilik
yani sosyal hiyerarşi içindeki pozisyonda bir değişme görülebilmektedir. Bu hareketlilik aşağı veya yukarı doğru olabilmektedir.
Az sayıda da olsa Christina Aguilera ve Michael Jordan gibi bireylerin başarılarını görmekteyiz. Bazı kişiler iflas, iş kaybetme
ya da hastalık gibi nedenlerden dolayı daha aşağı tabakalara düşebilmektedirler. Ancak çoğu insanın sosyal konumu yaşamı boyunca aynı kalmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmayı açıklamada önem taşıyan kavramlardan biridir?

Eşitsizlik

Bürokrasi

Cinsiyet

Ekonomi

Siyaset

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmayı açıklamada önem taşıyan diğer kavramlar; eşitsizlik, farklılaşma ve hiyerarşidir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmanın dinamik yapısını gösteren bir unsurdur?

Nüfus

Coğrafi koşullar

Siyasi yapı

Zamana ve topluma göre farklılık göstermesi

Farklı dinlerde farklı toplumların var olması

Açıklama:

Zamana ve topluma göre farklı biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Bu da tabakalaşmanın dinamik niteliği olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Kast Sisteminin en önemli özelliğidir?

Kastlar arasında farklılıklar belirgindir ve değiştirilemez.

Kastlar arasında evlilik yasaldır.

Kastlar arasında geçiş olanağı vardır.

Kast Sistemleri kendi için gruplara ayrılmaz, tektir.

Kast Sistemi endüstriyel toplumlarda görülür.

Açıklama:

Kast sisteminin en önemli özelliği, doğumdanitibaren tüm insanlar arasında görevlerin, hakların,
sorumlulukların ve gücün kesin kurallarla belirlenmiş olmasıdır, yani kastlar arasındaki farklılıklar belirgindir ve değiştirilemezdir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi rahiplerin dahil olduğu Kast'ın adıdır?

Kshatriyas

Vaishya

Sudra

Parya

Brahman

Açıklama:

1. Brahman (Rahipler )
2. Kshatriyas (Savaşçı, asker, şef, soylular)
3. Vaishya (Tüccar, çiftçi ve zanaatkârlar)
4. Sudra (Köylüler ve hizmetkârlar)

Doğru Cevap: E

Soru 34

Çatışmacı Toplumsal Tabakalaşma Kuramlarına göre aşağıdakilerden hangisi tabakalaşma anlayışını en doğru anlatır?

Toplumsal tabakalaşma toplum üyeleri arasında sömürü ve hakimiyet sağlayan bir mekanizmalar bütünüdür.

Bütünleşmiş ve kaynaşmış bir sistemdir.

Toplumsal tabakalaşma toplumun tüm üyelerinin ortak çıkarlarına hizmet eder ve işlevseldir.

Toplumsal tabakalaşma toplumda bazı sınıfların özel çıkarlarını korumaya yarar.

Birbiri ile farklılaşmış insanların, maddi ve iktidar avantajları için mücadele ettikleri dinamik bir sistemdir.

Açıklama:

Tabakalaşma anlayışı; Toplumsal tabakalaşma toplum üyeleri arasında sömürü ve hakimiyet sağlayan bir mekanizmalar bütünüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 35

“Tabakalaşma, toplumların en önemli ......... doğru biçimde en ......... kişilerce yerine getirilmesini sağlayan mekanizmasını oluşturmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Görevlerin - Yetenekli

İşlerin - iyi

Anlayışlarının - İyi

Kişilerin - Yetenekli

Görevlerin - Modern

Açıklama:

“Tabakalaşma, toplumların en önemli görevlerin doğru biçimde en yetenekli kişilerce yerine getirilmesini sağlayan mekanizmasını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Gini katsayının 0.2 olduğu bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Gelir dağılımı eşitliğinin yüksek olduğu

Gelir dağılımının bozuk olduğu

Toplumun tasarruf ettiği

Kültür - Sanat düzeyinin düşük olduğu

Parlamentodaki siyasi partilerin az olduğu

Açıklama:

Gelir dağılımı eşitsizliği ölçütlerinden olan Gini katsayısı, sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımında eşitliği, 1’e yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayı ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Dünya'daki tüm ülkelerin karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardandır?

Yolsuzluk

Yoksulluk

Açlık

Hava Kirliliği

Nüfus planlaması

Açıklama:

Bugün hemen hemen dünyadaki tüm ülkelerin karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan biri eşitsizlik ve yoksulluktur.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi ülkelerdeki eşitsizliklerle ilgili bilgi sunan bir göstergedir?

Eğitim düzeyi

Nüfus dağılımı

Coğrafi yüzölçümü

Gelir dağılımı

Yasalar

Açıklama:

Gelir dağılımı ülkedeki eşitsizliklerle ilgili bilgi sunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdaki eleştirilerden hangisi Davis-Moore’un tabakalaşma tezi için doğru değildir?

Eşitsizlikler toplumun sürekliliği için fonksiyonel bir zorunluluktur.

İmtiyazlar bireylerin yetenekleri ile ilgilidir.

Toplumlarda görülen bazı tabakalaşma sistemleri Davis-Moore’un görüşlerine uygun düşmemektedir.

Bütün meslekler için önem belirlemek güçtür.

Toplumsal tabakalaşmanın açık sistemlerde var olduğu gerçeğini Davis-Moore görememiştir.

Açıklama:

Davis ve Moore, 1945 yılında yayınladıkları “Tabakalaşmanın Bazı İlkeleri” adlı eserlerinde işlevselci bir tabakalaşma kuramı geliştirmeye çalışmışlardır. K. Davis ve W. Moore (1945) toplumsal tabakalaşmanın toplumun işleyişi için gerekli olduğunu öne sürerler.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde kast sisteminin hâlâ izleri vardır?

ABD

Hindistan

Suudi Arabistan

İngiltere

Küba

Açıklama:

Kast sistemi doğum temelinde ortaya çıkan bir sosyal tabakalaşma sistemidir ve sisteminin klasik örneği Hindistan’da görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Türkiye’de eşitsizliklerin ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi en fazla etkili olmuştur?

Ailenin otorite yapısının değişmesi

AB ile ilişkilerin artması

1980 sonrası uygulanan ekonomik politikalar

Nüfus artışı

Dış ticaretin artması

Açıklama:

Eşitsizlikler azalmayıp artarken bu durum ülkemiz için de geçerlidir. Türkiye’de özellikle 1980 sonrası uygulanan ekonomik politikalar sonucu ekonomik anlamda eşitsizliklerin arttığı kabul edilen gerçeklerden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Davis-Moore’un tabakalaşma modeli ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yetenekli bireyleri önemli pozisyonlara çekmek için ödüller gereklidir.

Tabakalaşma demokrasi nedeni ile ortadan kalkacaktır.

Dünyadaki eşitsizlikler ülkeler arasındaki ilişkilerden ortaya çıkmaktadır.

Tabakalaşmanın ortaya çıkmasında özel mülkiyet önemlidir.

Eşitlik toplum için fonksiyoneldir.

Açıklama:

Davis ve Moore tabakalaşma hakkında önemli görüşler ortaya koysalar bile, bazı yönlerden eleştirilmektedirler. M. Tumin’e göre en önemli sorunlardan biri, toplumda verilen ödüllerin gerçekten birinin topluma yaptığı katkıyı ne kadar yansıttığıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdaki kavramlardan hangisi tamamen bireylerin yetenekleri ve başarıları temelinde olan tabakalaşma sistemi için kullanılır?

Sosyalizm

Meritokrasi

Kast sistemi

Statü hiyerarşisi

Demokrasi

Açıklama:

Modern toplumlarda tabakalaşma sadece doğuştan gelen özelliklere göre değil, bir bireyin bilgi, beceri ve çabalarını da içeren yeterlilikler temelindedir. Meritokrasi kavramı liyakat temelinde tabakalaşma
sistemini açıklar; yani kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayanan sistemdir. Meritokrasinin toplumda yaygınlaşması endüstri toplumlarında eşitlik şansını artırmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdaki sosyologlardan hangisi sanayi toplumlarında çatışmaların kurumsallaştığını iddia eder?

T. Parsons

R. Dahrendorf

M. Weber

S. Simon

E. Durkheim

Açıklama:

Çağdaş çatışma kuramının önde gelen temsilcilerinden biri olan Dahrendorf’un amacı toplumun çatışmacı bir kuramını oluşturmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi sınıf sisteminin özelliklerinden biridir?

Sınıflar arasında geçiş vardır.

Bireylerin başarı ve yetenekleri sınıf değiştirmeye olanak sağlamaz.

Doğumla bireylerin hak ve görevleri belirlenmiştir.

Sınıflar arasında farklılıklar belirgindir ve değiştirilemez.

Bireyler içinde doğdukları sınıfları değiştiremezler

Açıklama:

Kast sistemi doğum temelinde ortaya çıkan bir toplumsal tabakalaşma sistemi iken, sınıf sisteminde
bir bireyin pozisyonu sadece tesadüfen doğduğu ailesine bağlı değildir. Bireyin başarısı, çabası ve yetenekleri hangi toplumsal tabakada olacağını etkileyebilir. Toplumsal hareketlilik nedeniyle, sınıflar kast
sistemindeki gibi kesin olarak tanımlanamazlar ve sınıflar arasındaki sınırlar çok açık değildir. Kast sistemindeki gibi sınıf, bireyin yaşam fırsatlarını büyük ölçüde etkiler

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi kast sisteminin özelliklerinden biri değildir?

Doğumdan itibaren bireylerin hak ve görevleri belirlenmiştir.

Kastlar arasında farklılıklar belirgindir.

Kast açık bir sistemdir.

Bireyler içinde doğdukları kastları değiştiremezler.

Kastlar arası geçiş yoktur.

Açıklama:

Kast sisteminin en önemli özelliği, doğumdan itibaren tüm insanlar arasında görevlerin, hakların, sorumlulukların ve gücün kesin kurallarla belirlenmiş olmasıdır, yani kastlar arasındaki farklılıklar belirgindir ve değiştirilemezdir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdaki sosyologlardan hangisi tabakalaşmanın en önemli nedenini üretim araçlarının özel mülkiyeti ile açıklar?

E. Durkheim

R. Dahrendorf

T. Parsons

K. Marx

M. Weber

Açıklama:

Toplumsal sınıfların ortaya çıkmasının nedeni üretim araçlarının özel mülkiyetidir. Böylece, mülkiyet düzeninde var olan üretim ilişkileri her sınıfın toplum içindeki yerini belirlemedeki en önemli etkendi

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmanın temel ilkelerinden biri değildir?

Toplumsal tabakalaşma bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Toplumsal tabakalaşma hem eşitsizlikleri hem de buna ilişkin inançları yansıtır.

Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçer.

Toplumsal tabakalaşma tüm toplumlarda aynı biçimde görülür.

Toplumsal tabakalaşma evrenseldir, fakat çeşitlidir.

Açıklama:

Sonuç olarak bazı ilkel toplumlar dışında tabakalaşmanın her toplumda var olduğunu görmekteyiz. Ancak tabakalaşma sistemleri değişmez değildir ve tüm toplumlarda aynı şekilde görülmemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Maconis'e göre toplumsal tabakalaşma ilkelerinden biridir?

Toplumsal tabakalaşma toplumun bir özelliği değil basitçe bireylerin farklılığının yansımasıdır.

Toplumsal tabakalaşma yalnızca az gelişmiş toplumlarda görülür.

Toplumsal tabakalaşma hep aynı şekilde ortaya çıkar.

Toplumsal tabakalaşma bölgeseldir.

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, aynı zamanda bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.

Açıklama:

Macionis’e (2008: 252-253) göre bir toplumda yaşayan bireylerin hiyerarşi temelinde sıralanması sistemi olan toplumsal tabakalaşma dört ilke temelinde
oluşur:
1. Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.
2. Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçmektedir.
3. Toplumsal tabakalaşma evrenseldir, fakat çeşitlidir.
4. Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, aynı zamanda bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.
Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi kast sisteminin özelliklerinden biridir?

Yalnızca Pakistan'da görülür.

Açık bir sistem yapısıdır.

Kastlar birbirine eşittir.

Kastlar arasında evlilik belirli kurallara bağlıdır.

Her kast kendi içinde alt gruplara ayrılır.

Açıklama:

Kast sistemi doğum temelinde ortaya çıkan bir sosyal tabakalaşma sistemidir ve sisteminin klasik örneği Hindistan’da görülmektedir. Herşeyden önce kast sistemi kapalı bir sistemdir yani kişinin içinde doğduğu kast gelecek yaşamını belirler ve başka bir kasta geçme olanağı yoktur. Bu sistemde her kast üyesi ancak kendi kastından biri ile evlenebilir. Her kast kendi içinde alt gruplara ayrılmaktadır ve her birinin diğerine göre rütbe sıralaması vardır. Bu durum bütün kastlar için geçerlidir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Kast sisteminde bireyin yaşam farklılıkları etkilenirken sınıf sisteminde etkilenmez.
Sınıflarda kesin bir tanımlama varken kast sisteminde yoktur.
Bireyin başarısı, çabası ve yetenekleri hangi toplumsal tabakada olacağını etkileyebilir, kast sisteminde etkilemez.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sınıf sistemi ve kastlar arasında farklılıklar hakkında doğru bir bilgidir?

Yalnızca I

I-II-III

I-III

Yalnızca III

II-III

Açıklama:

Kast sistemi doğum temelinde ortaya çıkan bir toplumsal tabakalaşma sistemi iken, sınıf sisteminde bir bireyin pozisyonu sadece tesadüfen doğduğu ailesine
bağlı değildir. Bireyin başarısı, çabası ve yetenekleri hangi toplumsal tabakada olacağını etkileyebilir. Toplumsal hareketlilik nedeniyle, sınıflar kast sistemindeki gibi kesin olarak tanımlanamazlar ve sınıflar arasındaki sınırlar çok açık değildir. Kast sistemindeki gibi sınıf, bireyin yaşam fırsatlarını büyük
ölçüde etkiler. Üst sınıfta yer alanlar; eğitim, meslek sağlık gibi toplumun kaynaklarına daha kolay ulaşabilmektedirler. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Çatışma kuramı, toplumsal tabakalaşma sisteminin bazı kişilere yarar sağlarken bazı kişileri ise dezavantajlı duruma soktuğunu iddia eder.
Marx'a göre toplumsal tabakalaşmanın yarattığı rekabet insanları geliştirmektedir.
Marx’ın toplumsal tabakalaşma ile ilgili açıklamaları sınıfların özel mülkiyete sahip olup olmamaları temeline dayanır.
Marx, toplumsal yapıdaki sınıf ilişkilerini karşıt kamplara bölünmüş iki sınıfın çatışması olarak kabul eder.
Marx'a göre toplumsal tabakalaşma toplum yaşamının gerekli bir unsurudur.

Yukarıdaki önermelerden hangiler doğrudur?

I-II-III

I-III-IV

I-III-V

II-III-V

I-IV-V

Açıklama:

Çatışma kuramı, toplumsal tabakalaşma sisteminin bazı kişilere yarar sağlarken bazı kişileri ise dezavantajlı duruma soktuğunu iddia eder. Bu yaklaşımın en önde gelen temsilcisi K. Marx’dır. Marx’ın toplumsal tabakalaşma ile ilgili açıklamaları sınıfların özel mülkiyete sahip olup olmamaları temeline dayanır. Bu bağlamda sınıflar, “ezen-ezilen”, “sömüren-sömürülen”, “burjuva- proletarya” gibi kapitalist ekonominin gelişme sürecinde kesin bir kutuplaşmanın ortaya çıkacağı Marx tarafından belirtilmiştir. Marx, toplumsal yapıdaki sınıf ilişkilerini karşıt kamplara bölünmüş iki sınıfın çatışması olarak kabul eder. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf’a göre çatışma kuramının temel varsayımları arasında yer alır?

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içinde olmayabilir

Çatışma yalnızca belirli toplumlarda ortaya çıkar

Bir toplumdaki her öge değişmeye katkıda bulunur

Bazı toplumlar üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır

Sosyal çatışma belirli zamanlarda ortaya çıkar

Açıklama:

Dahrendorf ’a göre çatışma kuramının temel varsayımları
ise şunlardır:
1. Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.
2. Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.
3. Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.
4. Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır.
Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

İşlevselci kuram toplumsal tabakalaşma ile ilgili neyi vurgular?

Tabakalaşma sistemi toplumun devamlılığını sağlayan bir alt sistemdir.

Toplumsal yapıyı anlamada hem uyum hem de çatışma önemlidir.

Toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi özel mülkiyettir.

İnsanlık tarihi, bir sınıflar savaşı tarihinden başka bir şey değildir.

Toplumsal sınıfların kaynağı, bireylerin toplumsal üretim sürecinde işgal ettikleri değişik konumda aranmalıdır.

Açıklama:

İşlevselci yaklaşımın temsilcileri, toplumun mevcut sistem ve alt sistemlerinin toplumun devamlılığını korumaya çalıştıklarını vurgularlar. Tabakalaşma sistemi de eğitim, aile gibi toplumun devamlılığını sağlayan bir alt sistemdir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

"bir sosyal sistem iki veya daha fazla aktör arasında sosyokültürel düzeyde, herhangi bir etkileşim süreci tarafından genelleştirilmiş bir sistemdir."
Toplumsal tabakalaşmanın tüm toplumlarda yaşamsal bir işlevi yerine getirdiğini savunan, yukarıdaki tanımın sahibi olan sosyolog kimdir?

K. Marx

R. Dahrendorf

T. Parsons

K. Davis ve W. Moore

E. Durkheim

Açıklama:

Parsons’a göre, “bir sosyal sistem iki veya daha fazla aktör arasında sosyokültürel düzeyde, herhangi bir etkileşim süreci tarafından genelleştirilmiş bir sistemdir. Parsons için etkileşimler kurumsallaştığında, sosyal sistemin varlığından söz edilebilir. Parsons’a göre bir sosyal sistem her zaman kurumsallaşmış bir değerler sistemi ile karakterize edilir ve sosyal sistemin birinci zorunlu fonksiyonu değerler sistemini ve onun bütünlüğünü korumaktır. Parsons’a göre toplumsal tabakalaşma tüm toplumlarda yaşamsal bir işlevi yerine getirmektedir ve bu nedenle kaçınılmazdır. Parsons’ın teorisinde fonksiyon kavramının özel bir önemi vardır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Türkiye'de hangi dönemde uygulanan ekonomik politikalar sonucu ekonomik anlamda eşitsizliklerin arttığı kabul edilmektedir?

1950 sonrası

1960 sonrası

1970 sonrası

1980 sonrası

1990 sonrası

Açıklama:

Bugün hemen hemen dünyadaki tüm ülkelerin karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan biri eşitsizlik ve yoksulluktur. Eşitsizlikler azalmayıp artarken bu durum ülkemiz için de geçerlidir. Türkiye’de özellikle 1980 sonrası uygulanan ekonomik politikalar sonucu ekonomik anlamda eşitsizliklerin arttığı kabul edilen gerçeklerden biridir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

TÜİK’in “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2010” sonuçlarına göre,en yüksek gelire sahip olanların toplam gelirden aldığı pay ne kadardır?

% 46,4

% 36,4

% 26,4

% 16,4

% 6,4

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 58

TÜİK’in “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2010” sonuçlarına göre sürekli yoksulluk riski altında bulunanların oranı kaçtır?

% (yüzde)18

% (yüzde) 28

% (yüzde) 38

% (yüzde) 48

% (yüzde) 58

Açıklama:

TÜİK’in “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2010” sonuçlarına göre, sürekli yoksulluk riski altında bulunanların oranı %18’dir. “Sürekli yoksulluk” oranı, dört yıl boyunca hanenin üyesi olan fertlerden en az üç çalışmada yoksulluk riski altında olanlar şeklinde tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Macionis’e göre toplumsal tabakalaşma nın 4 ilkesinden biri değildir?

Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçmektedir

Toplumsal tabakalaşma evrenseldir, fakat çeşitlidir

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, aynı zamanda bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.

"Toplumsal tabakalaşmayı sadece sosyal, kültürel, ekonomik ve politik koşullar belirler.

Açıklama:

"Toplumsal tabakalaşmayı sadece sosyal, kültürel, ekonomik ve politik koşullar belirler."Macionis’e göre toplumsal tabakalaşma nın 4 ilkesinden biri değildir.
E "Toplumsal tabakalaşmayı sadece sosyal, kültürel, ekonomik ve politik koşullar belirler.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Tabakalaşma, bir sosyal sistemde kıt ve değerli kaynakların statü pozisyonlarına bağlı olarak eşit olmayan dağılımı ve her birinin değerli kaynakların paylaşımı sıralamasının aşağı yukarı sürekli hâle geldiği süreçler olarak tanımlayan sosyolog kimdir?

Turner

Weber

Parson

Durkheim

Simon

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Kast sistemi için söylenemez?

Doğum temelinde ortaya çıkan bir sosyal tabakalaşma sistemidir.

Sisteminin klasik örneği Hindistan’da görülmektedir.

Doğumdan itibaren tüm insanlar arasında görevlerin, hakların, sorumlulukların ve gücün kesin kurallarla belirlenir.

Evrenseldir.

Kastlar arasındaki farklılıklar belirgindir ve değiştirilemezdir.

Açıklama:

Evrenseldir ifadesi,Kast sistemi için söylenemez.
D Evrenseldir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Kast üyeleri esnaflardan oluşan,bir kısım dükkânlarda sadece alüminyum kaplar satılan guruplar hangisidir?

Vaishya

Brahman

Kshatriyas

Sudra

Hindular

Açıklama:

Vaishya kastının üyeleri esnaflardan oluşur. Bir kısım dükkânlarda sadece alüminyum kaplar satılmaktadır.
A Vaishya

Doğru Cevap: A

Soru 63

Kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayanan sistem hangisidir?

Demokrasi

Statü hiyerarşisi

Meritokrasi

Sosyalizm

Kast sistemi

Açıklama:

Kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayanan sistem Meritokrasi kavramıdır.
C Meritokrasi

Doğru Cevap: C

Soru 64

Çatışma kuramının önde gelen temsilcilerinden biri kimdir?

Parsons

Marx

Davis

Moore

Tumin

Açıklama:

Çatışma kuramının önde gelen temsilcilerinden biri Marx tır.
B Marx

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf’a göre çatışma kuramının temel varsayımlarından biri değildir?

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.

Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.

Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.

Toplumda bireysellik ön plandadır.

Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır.

Açıklama:

"Toplumda bireysellik ön plandadır "Dahrendorf’a göre çatışma kuramının temel varsayımlarından biri değildir
D Toplumda bireysellik ön plandadır.

Doğru Cevap: D

Soru 66

İşlevselci Kuram'ın en önemli temsilcilerinden biri kimdir?

Marx

Dahrendorf

Appelbaum

Parsons

Ritzer

Açıklama:

Parsons,İşlevselci Kuram'ın en önemli temsilcilerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağadakilerden hangisi K. Davis ve W. Moore yaklaşımı için söylenemez?

Toplumsal tabakalaşmanın toplumun işleyişi için gerekli olduğunu öne sürerler.

Tüm toplumlar evrensel bir özellik göstermezler.

Toplum, statü ve rollerin kompleks bir bütünlüğüdür.

Toplumdaki en önemli pozisyonlar uzun ve yorucu bir eğitimi gerektirir.

Eğer bir toplum işlevlerini iyi bir şekilde yerine getirmek istiyorsa bu statülere en nitelikli bireylerin sahip olmasını sağlamalıdır.

Açıklama:

"Tüm toplumlar evrensel bir özellik göstermezler"K. Davis ve W. Moore yaklaşımı için söylenemez
B Tüm toplumlar evrensel bir özellik göstermezler.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Parsons’a göre, bütün sistemlerde olan dört zorunlu fonksiyondan biri değildir?

Organizma

Kişilik

Kültür

Sosyal sistem

Aile

Açıklama:

Aile,Parsons’a göre, bütün sistemlerde olan dört zorunlu fonksiyondan biri değildir.
E Aile

Doğru Cevap: E

Soru 69

"Yetkenin en geniş ölçüde, en üst aşamalarda olmak üzere, değişik önem sıraları arasında katı ve kesin bir biçimde dağıldığı toplumsal örgütleniş biçimi" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Hiyerarşi

Tabakalaşma

Dikey hareketlilik

Yatay hareketlilik

Farklılaşma

Açıklama:

Sosyolojik olarak hiyerarşi; “yetkenin, en geniş ölçüde, en üst aşamalarda olmak üzere, değişik önem sıraları arasında katı ve kesin bir biçimde dağıldığı toplumsal örgütleniş biçimi” olarak tanımlanabilir. Sosyologlar, bireylerden çok sosyal kategoriler arasındaki farklılığı toplumsal farklılık olarak kabul ederler.

Doğru Cevap: A

Soru 70

"Toplumsal tabakalaşma her toplumda görülmekle birlikte, neyin eşit olmadığı ve nasıl eşit olmadığı toplumdan topluma değişmektedir". Verilen ifadeyi en iyi açıklayan toplumsal tabakalaşma ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal tabakalaşma bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Toplumsal tabakalaşma evrenseldir, fakat çeşitlidir.

Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçmektedir.

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.

Toplumsal tabakalaşma bir kültür ürünüdür.

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşma evrenseldir, bu yönüyle her toplumda görülen bir durumdur. Bununla birlikte, neyin eşit olmadığı ve nasıl eşit olmadığı toplumdan topluma değişkenlik göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

İnsanlar arasında görevlerin, hakların, sorumlulukların ve gücün doğumdan itibaren kesin kurallarla belirlenmiş ve değiştirilemez olduğu toplumsal tabakalaşma sistemi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Brahman Sistemi

Sınıf Sistemi

Kast Sistemi

Meritokrasi

Toplumsal hareketlilik

Açıklama:

Kast sistemi doğum temelinde ortaya çıkan bir sosyal tabakalaşma sistemidir. Kast sisteminin en önemli özelliği, doğumdan itibaren tüm insanlar arasında görevlerin, hakların, sorumlulukların ve gücün kesin kurallarla belirlenmiş olmasıdır, kastlar arasındaki farklılıklar belirgindir ve değiştirilemezdir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Belirli bir tabakalaşma sistemi içinde bireylerin aşağı veya yukarı sınıflara geçişi hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Sınıflaşma

Meritokrasi

Dikey hareketlilik

Toplumsal hareketlilik

Yatay hareketlilik

Açıklama:

Toplumsal hareketlilik, tabakalaşma sistemi içinde bireylerin aşağı veya yukarı sınıflara geçişini ifade etmek üzere kullanılan kavramdır.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Liyakat temelinde tabakalaşma sistemini açıklayan ya da kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayalı sistem olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Farklılaşma

Monopoli

Hiyerarşi

Demokrasi

Meritokrasi

Açıklama:

Modern toplumlarda tabakalaşma sadece doğuştan gelen özelliklere göre değil, bir bireyin bilgi, beceri ve çabalarını da içeren yeterlilikler temelindedir. Meritokrasi kavramı liyakat temelinde tabakalaşma sistemini açıklar; yani kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayanan sistemdir. Meritokrasinin toplumda yaygınlaşması endüstri toplumlarında eşitlik şansını artırmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Toplumsal tabakalaşma kuramlarından birisi olan ve toplumsal yapıdaki sınıf ilişkilerini karşıt kamplara bölünmüş iki sınıfın çatışması olarak kabul eden sınıf çatışması kuramının en çok bilinen ve öncelikli temsilcisi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

K. Marx

R. Dahrendorf

T. Parsons

K. Davis

W. Moore

Açıklama:

Çatışma kuramı, toplumsal tabakalaşma sisteminin bazı kişilere yarar sağlarken bazı kişileri ise dezavantajlı duruma soktuğunu iddia eder. Bu kuramın en önde gelen temsilcisi ise K. Marx’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Toplumsal tabakalaşma ile ilgili düşüncelerini açıklarken, toplumların; ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist-komünist toplum olarak farklı aşamalarla ilerlemekte olduğunu öne süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

W. Moore

K. Marx

K. Davis

R. Dahrendorf

T. Parsons

Açıklama:

Karl Marx’a göre toplumlar ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist-komünist toplum olarak farklı aşamalarla ilerlemektedir. İlkel toplumlar dışında, diğer üretim biçimlerinde sınıflar ve sömürü söz konusudur, komünist aşamada ise sınıfsız toplum gerçekleşecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Sanayi toplumunda çatışmaların kurumsallaştığını ileri süren, sınıf çatışmasının tekniklerinin, metotlarının, silahları bilindiği ve kontrol altına alındığı için Karl Marx’ın sınıf çatışmalarının devrimle sonuçlanacağı tezinin gerçekleşmeyeceğini ve bu görüşe katılmadığını ifade eden, kendisi de Sınıf çatışması Kuramının temsilcilerinden birisi olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

B. Appelbaum

W. Moore

R. Dahrendorf

T. Parsons

K. Davis

Açıklama:

R. Dahrendorf, Marx’ın sınıf çatışmalarının devrimle sonuçlanacağı tezine katılmaz çünkü ona göre sanayi toplumunda çatışmalar kurumsallaşmıştır. Sınıf çatışmasının teknikleri, metotları, silahları anlaşılmakta ve kontrol altına alınmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Tabakalaşma sistemini liyakat temelinde açıklayan düşünceyi tanımlamak amacıyla kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Proleterya

Ayrıştırma

Kast

Meritokrasi

Burjuvazi

Açıklama:

Meritokrasi kavramı liyakat temelinde tabakalaşma sistemini açıklar; yani kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayanan sistemdir. Meritokrasinin yaygınlaşması endüstri toplumlarında eşitlik şansını artırmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 78

Karl Marx'ın toplumsal sınıf olgusunun en temel belirleyicisi olarak değerlendirdiği olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Aile

Toplum

Eğitim düzeyi

Cinsiyet

Özel mülkiyet

Açıklama:

Marx’a göre toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi özel mülkiyettir. İnsanlık tarihi, sınıflar savaşı tarihinden başka bir şey değildir. Toplumsal sınıfların kaynağı, bireylerin toplumsal üretim sürecinde işgal ettikleri konum ve yaptıkları işte aranmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Hindistan’da kast sisteminin dışında kalan gruba verilen isimdir?

Parya

Brahman

Kshatriyas

Vaishya

Sudra

Açıklama:

Hindistan’da kast sınıfının dışında kabul edilen en alt sınıf “Parya” olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi “Meritokrasi” kavramına ait özelliklerdendir?

Bireysel üstünlük ve liyakata bağlı olması

Doğuştan gelen özelliklere bağlı olması

Sosyal sınıfa bağlı olması

Etnik gruplar ve ırka bağlı olması

Babadan oğula geçen ünvanlara bağlı olması

Açıklama:

Meritokrasi tabakalaşmayı toplum içinde bireysel üstünlük ve liyakata bağlı olarak yükselme ile açıklayan kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Toplumsal tabakalaşmayı burjuvazi ve proletarya arasındaki çatışmayla açıklayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Parsons

Popper

Macionis

Marx

Weber

Açıklama:

Karl Marx toplumsal tabakalaşmayı burjuvazi ve proletarya arasındaki çatışmaya dayanarak açıklar.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Marx’ın yaklaşımını, sermayenin bölünmesi, işgücünün bölünmesi ve orta sınıfın ortaya çıkması gerekçelerine dayanarak eleştiren ve çatışmacı kurama yeni bir yaklaşım getiren sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Dahrendorf

Parsons

Moore

Macionis

Engels

Açıklama:

Dahrendorf, sermayenin bölünmesi, işgücünün bölünmesi ve orta sınıfın ortaya çıkması gerekçelerine dayanarak çatışmacı kurama yeni bir yaklaşım getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmayı eğitim, aile gibi toplumun devamlılığını sağlayan bir alt sistem olarak gören yaklaşımdır?

Çatışmacı kuram

Sosyalist kuram

Kast sistemi

Uzlaşmacı kuram

İşlevselci kuram

Açıklama:

İşlevselci kuram toplumsal tabakalaşmayı toplumun devamlılığını sağlayan bir alt sistem olarak tanımlar.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmayı açıklayan çatışmacı kuramın özelliklerinden biri değildir?

Tabakalaşma toplum üyeleri arasında bütünleşmeyi sağlayan bir mekanizmalar bütünüdür

Bütünleşmiş ve kaynaşmış bir kuramdır

Tabakalaşma toplum üyeleri arasında hakimiyet ve sömürü sağlayan bir mekanizmalar bütünüdür

Tabakalaşma toplumda bazı sınıfların özel çıkarlarını korumaya yarar

Tabakalaşma toplumda ödüllerin eşitsiz ve haksız dağılımına yol açar

Açıklama:

Tabakalaşmayı bütünleştirici mekanizmalar bütünü olarak gören yaklaşım işlevselci kuramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

“Gini katsayısı” aşağıdakilerden hangisini ölçmek için kullanılmaktadır?

Milli gelir büyüklüğü

Kişi başına düşen milli gelir

Gelir dağılımı eşitsizliği

Eğitim durumu

Toplumda mesleki dağılım

Açıklama:

“Gini katsayısı” gelir dağılımı eşitsizliğini ölçmek için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Toplumsal tabakalaşmayı bir sosyal sistemde kıt ve değerli kaynakların statü pozisyonlarına bağlı olarak eşit olmayan dağılımı ve her birinin paylaşım sıralamasının aşağı yukarı sürekli hale gelmesi şeklinde tanımlayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Macionis

Durkheim

Marx

Parsons

Turner

Açıklama:

Turner toplumsal tabakalaşmayı bir sosyal sistemde kıt ve değerli kaynakların statü pozisyonlarına bağlı olarak eşit olmayan dağılımı ve her birinin paylaşım sıralamasının aşağı yukarı sürekli hale gelmesi şeklinde tanımlar.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Dahrendorf incelediği toplumu nasıl adlandırır?

Sanayi toplumu

Kapitalist toplum

Tarım toplumu

Tabakalaşmış toplum

Post-modern toplum

Açıklama:

Dahrendorf kendi incelediği toplumun sanayi toplumu olduğunu ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Toplumun biri çatışmayı, diğeri bütünleşmeyi temsil eden iki yüzlü bir ilah olduğunu ileri süren ve çoğulcu bir çatışmacı kuram benimseyen sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Parsons

Moore

Marx

Turner

Dahrendorf

Açıklama:

Dahrendorf’un çatışmacı kuramı çoğulcu bir yaklaşıma sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

TÜİK’in araştırma sonuçlarına göre, nüfusun % kaçı yoksulluk sınırının altındadır?

% 16,9

% 9,2

% 22,7

% 36,1

% 27,6

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 90

Seçilmiş Avrupa ülkeleri içinde en düşük Gini katsayısı 0,236 ile İzlanda’da iken, bu ülkeyi 0,237 ile Slovakya ve 0,239 ile Norveç izlemektedir. Türkiye ise Gini katsayısı kaçtır?

0,382

0,379

0,397

0,315

0,345

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 91

6,2

7,6

8,3

7,1

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 92

I. Yeniden doğuş
II. Doğru ibadet ve davranış
III. Kader
IV. Ölümden sonraki hayat
Yukarıdakilerden hangileri, Hinduizm temel inançlara dayanmaktadır?

I. ve II.

I., II., IV.

I., II., III., IV.

I., II., III.

II., III., IV.

Açıklama:

Hinduizm üç temel inanca dayanır:
1. Yeniden doğuş,
2. Doğru ibadet ve davranış,
3. Kader.

Doğru Cevap: D

Soru 93

E. Durkheim

R. Dahrendorf

T. Parsons

M. Weber

K. Marx

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 94

Marx’a göre toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi ................? Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

özel mülkiyet

eğitim

ahlak

siyaset

sağlık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi, Dahrendorf’a göre çatışma kuramının temel varsayımlarından biri yanlıştır?

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.

Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.

Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.

Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi, gelir dağılımında eşitsizliğin gini katsayısı düşük olan ülkelerden biridir?

Türkiye

Meksika

Portekiz

Lüksemburg

ABD

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 97

% 9,5

% 6,1

% 11,6

% 4,2

% 15,4

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 98

Kast sisteminin oluşumuna ilişkin ilk belge hangi tarihte görülmüştür?

M.S. 1000

M.S. 1100

M.Ö. 950

M.Ö. 1023

M.Ö. 1100

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmanın ilkeleri arasında yer almamaktadır?

Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçmektedir.

Toplumsal tabakalaşma yereldir

Toplumsal tabakalaşma çeşitlidir

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, aynı zamanda bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 100

Gelir eşitsizliği

Gelir adaletsizliği

Hiyerarşi

Tabakalaşma

Toplumsal eşitsizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 101

Sosyologlar tabakalaşma kavramını insanların toplum içinde sahip oldukları hangi özelliklerine göre açıklamaktadırlar?

Gelir durumu

Aile yapısı

Aile kökeni

Mal varlığı

Toplumdaki pozisyonu

Açıklama:

Sosyologlar tabakalaşma kavramını insanların toplum içinde sahip oldukları pozisyona göre açıklamışlardır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 102

Toplumdaki maddi ve manevi olanakların bireyler arasında eşit olmayan dağılımı anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Adaletsizlik

Eşitsizlik

Farklılaşma

Tabakalaşma

Ayrışma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 103

Doğum temelinde ortaya çıkan bir sosyal tabakalaşma sistemi olan ve klasik örneği Hindistan’da görülen toplumsal tabakalaşma sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kast sistemi

Sınıf sistemi

Hiyerarşi sistemi

Kapitalist sistem

Sosyalist sistem

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 104

Kast sisteminin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Evrensel olması

Sürdürülebilir olması

Din ile ilişkili olması

Siyasi yapıyı belirlemesi

Farklılıkların belirgin olması ve değiştirilemezliği

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 105

I. Kader
II. Yeniden doğuş
III. Doğru ibadet ve davranış
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Hinduizm'in dayandığı temel inançlar arasında yer almaktadır?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hinduizm üç temel inanca dayanır:

Yeniden doğuş,
Doğru ibadet ve davranış,

3. Kader.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Tabakalaşma sistemi içinde bireylerin aşağı veya yukarı sınıflara geçisini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal değişim

Toplumsal hareketlilik

Toplumsal ilerleme

Toplumsal büyüme

Toplumsal gelişme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf ’a göre çatışma kuramının temel varsayımlarından biri değildir?

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır

Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sos- yal çatışma her zaman vardır.

Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur

Bir toplumdaki toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi özel mülkiyettir

Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır

Açıklama:

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.
Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.
Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.
Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır

Marx'a göre toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi özel mülkiyettir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisinin Türkiyedeki gelir eşitsizliği üzerinde daha fazla etkili olduğu söylenebilir?

İthalatın artması

İhracatın azalması

Sanayileşme

Hızlı nüfus artışı

Uygulanan ekonomik politikalar

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 109

*1-3 arasındaki sorular aşağıdaki metinde yer alan bilgiler temelinde sorulmuştur. "Dünya, yaklaşık 193 ülkenin kent ve köylerinde yaşayan 6,6 milyar insana ev sahipliği yapmaktadır. Dünyanın durumunu kavramak için onu 1000 kişinin yaşadığı “global köy” olarak düşünelim. Bu köyde 200’ü Çinli olmak üzere 610 Asyalı, 149 Afrikalı, 110 Avrupalı, 85 Latin Amerikalı ve Karayip Adaları’ndan, 5 Avustralyalı ve Güney Pasifik Adaları’ndan ve 45’i Amerika Birleşik Devletleri’nden olmak üzere 50 Kuzey Amerikalı bulunmaktadır. Bu yerleşim yerlerine baktığımızda bazı ürkütücü ger- çeklerle karşılaşırız. Oldukça zengin olan bu köyde birçok mal ve hizmet bulunmaktadır. Ancak bu köydeki kişilerin birçoğu bu malları sadece hayal edebilmektedirler, çünkü oldukça yoksuldur. Köydekilerin toplam gelirinin % 80’i sadece 200 kişi tarafından kazanılmaktadır. Çoğu için en büyük problem yeterli yiyecek bulmaktır. Her yıl, köyün çalışanları herkese yetebilecek miktardan daha fazla yiyecek üretmesine rağmen çoğunluğu çocuk olmak üzere köydekilerin yarısı yeterli yiyecek bulamamaktadır. En kötü durumda olan 200 kişi ise temiz içme suyuna ve güvenli bir barınma olanağına sahip değildir. Güçsüz ve çalışamayacak durumda olanlar öldürücü hastalık riski ile karşı karşıyadır. Bu köy iyi üniversiteler dâhil olmak üzere birçok okula sahiptir. Bu köyde yaşayanların yaklaşık 50’si üniversiteyi bitirebilmektedir ama yaklaşık üçte biri okuma-yazma dahi bilmemektedir" Yukarıdaki paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi dünya ile ilgili söylenebilir?

Dünyanın kaynakları oldukça azalmıştır.

Adil bir dağılımla tüm yaşayanlar kaynaklarını kullanabilir.

Dünya zenginlere güvenli bir yerdir.

En fakir toplum Asya ve Afrikalılardır.

Dünya toplumunun en temel sorunlarından biri gelir dağılımındaki eşitsizliktir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 110

Dünya, yaklaşık 193 ülkenin kent ve köylerinde yaşayan 6,6 milyar insana ev sahipliği yapmaktadır. Dünyanın durumunu kavramak için onu 1000 ki- şinin yaşadığı “global köy” olarak düşünelim. Bu köyde 200’ü Çinli olmak üzere 610 Asyalı, 149 Afrikalı, 110 Avrupalı, 85 Latin Amerikalı ve Karayip Adaları’ndan, 5 Avustralyalı ve Güney Pasifik Adaları’ndan ve 45’i Amerika Birleşik Devletleri’nden olmak üzere 50 Kuzey Amerikalı bulunmaktadır. Bu yerleşim yerlerine baktığımızda bazı ürkütücü gerçeklerle karşılaşırız. Oldukça zengin olan bu köyde birçok mal ve hizmet bulunmaktadır. Ancak bu köydeki kişilerin birçoğu bu malları sadece hayal edebilmektedirler, çünkü oldukça yoksuldur. Köydekilerin toplam gelirinin % 80’i sadece 200 kişi tarafından kazanılmaktadır. Çoğu için en büyük problem yeterli yiyecek bulmaktır. Her yıl, köyün çalışanları herkese yetebilecek miktardan daha fazla yiyecek üretmesine rağmen çoğunluğu çocuk olmak üzere köydekilerin yarısı yeterli yiyecek bulamamaktadır. En kötü durumda olan 200 kişi ise temiz içme suyuna ve güvenli bir barınma olanağına sahip değildir. Güçsüz ve çalışamayacak durumda olanlar öldürücü hastalık riski ile karşı karşıyadır. Bu köy iyi üniversiteler dâhil olmak üzere birçok okula sahiptir. Bu köyde yaşayan- ların yaklaşık 50’si üniversiteyi bitirebilmektedir ama yaklaşık üçte biri okuma-yazma dahi bilmemektedir (Macionis, 2008: 8).
Metinde geçen bilgiler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

En fazla millet Asya'lılardan oluşmaktadır.

En az millet Avustralya ve Güney Pasifik adalarındaki insanlardan oluşmaktadır.

Dünya barındırdığı ürünlerle oldukça zengin bir kaynağa sahiptir.

Su sorunu yoktur.

Az beslenenler ve güçsüz olanlar hastalıklarla daha fazla mücadele etmektedir.

Açıklama:

Su sorunu yoktur ifadesi metinden çıkarılamaz. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 111

I. Dünya gelirinin %80'i dünya nüfusunun %20'sindedir.
II. Herkese yetecek yiyecek varken orta gelirli aileler bile yiyecekten yoksun kalmaktadır.
III. Dünya nüfusunun yalnızca %0,5'i üniversite mezunudur.
IV. Dünya nüfusunun yarısı okuma-yazma bilmemektedir.
Bir önceki soruda yer alan metinde geçen bilgiler dikkate alındığında yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

I ve III

I ve IV

III ve IV

Açıklama:

I ve III'de yer alan ifadeler metindeki ifadelerle örtüşmektedir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

I. Kıt ve değerli kaynaklar
II. Eşit olmayan dağılım
III. Sıralamanın göreli olarak sürekli hale gelmesi
Tabakalaşma terimi ile yukarıdakilerden hangileri ifade edilmektedir?

III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kıt ve değerli kaynaklar,
Eşit olmayan dağılım ve
Sıralamanın göreli olarak sürekli hâle gelmesi.

Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 113

Parası çok olan bir köylü.

Krallık sisteminden gelen bir veliaht prens.

İlmi derecesi yüksek olan bir üniversite hocası

Bir ülkenin seçimle gelen başkanı.B

Bir ildeki vali.

Açıklama:

Krallık soyundan gelen birisine toplumda çizilen bir değer daha çok statüsel bir durum diğer deyişle tabakalaşmanın görüntüsüdür. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Bir soyda doğan bir çocuk üst soyda doğan çocuğun imkanlarına sahip olamaz.

Kast sisteminin en üst tabakası ile en alt tabakası arasında çok fark vardır.

Kendisinden üst soylu bir kızla alt soydaki bir oğlan evlenebilir.

Kast sisteminde sınıfların yaşam alanları farklıdır.

Kast sisteminde sınıf atlama mümkün değildir.

Açıklama:

Kast sisteminde her sınıf kendisi içerisinde evlenebilir, yaşayabilir. Dolayısıyla yanlış verilen cevap C seçeneğindeki yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 115

I. Sudra (Köylüler)
II.Brahman
III. Kshatriyas (Savaşçı, asker, şef, soylular)
IV. Vaishya (Tüccar, çiftçi ve zanaatkârlar)
Hindistanda kast sistemi Hinduizm temelinde oluşmuştur. Buna göre kast sistemi yukarıda verilen tabakalar dikkate alındığında sınıflandırması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir.

I, II, III, IV

I, III, IV, II

II, I, III, IV

II, III, IV, I

II, IV, III, I

Açıklama:

Brahman (Rahipler )
Kshatriyas (Savaşçı, asker, şef, soylular)
Vaishya (Tüccar, çiftçi ve zanaatkârlar)
Sudra (Köylüler ve hizmetkârlar) (Macionis, 2008)

Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 116

Marx’a göre toplumlar ilkel, köleci, feodal, köleci, ilkel toplum olarak farklı aşamalarla döngü içerisindedir.

Toplumdaki sınıflar arası çatışma, değişmenin nedenidir.

Kapitalizmin çelişkileri toplumda dönüşüme yol açacaktır.

Toplumun maddi koşulları üst yapıyı şekillendirmektedir.

Marx’a göre, “çatışma olmadan ilerleme olamaz ve uygarlığın bugüne kadar izlediği yasa budur.”

Açıklama:

Marx’a göre toplumlar ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist - komünist toplum olarak farklı aşamalarla ilerlemektedir. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.
Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.
Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.
Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır.

Dahrendorf ’a göre çatışma kuramının temel varsayımları yukarıdakilerden hangileridir?

Hepsi

Hiçbiri

II ve III

III ve IV

I ve II

Açıklama:

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.
Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.
Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.
Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır (Dahrendorf, 1959: 162).

Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 118

Üretimdeki teknik buluşlar, yenilikler ve kompleks makinelerin kullanımı işçi sınıfını farklılaştırmıştır.

Artık işçi sınıfında da vasıflı bireyler aranmaktadır.

Vasıflı bir işçi ile vasıfsız işçinin emek ve maaş açısından farklılaşması söz konusu değildir.

Sadece vasıflı ve vasıfsız işçi sınıflaması söz konusudur.

Kapital sistem yapıları giderek homojenleştirmiştir.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi Macionis’e göre toplumsal tabakalaşmanın ilkelerinden biridir?

Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansımasıdır.

Toplumsal tabaka nesilden nesile geçer.

Toplumsal tabakalaşma ulusaldır.

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri kapsar.

Toplumsal tabakalaşma huzursuzluk yaratır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmayı açıklamada önem taşıyan kavramlardan biridir?

Eşitsizlik.

Bürokrasi.

Cinsiyet.

Ekonomi.

Siyaset.

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmayı açıklamada önem taşıyan diğer kavramlar; eşitsizlik, farklılaşma ve hiyerarşidir.

Doğru Cevap: A

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmanın dinamik yapısını gösteren bir unsurdur?

Nüfus.

Coğrafi koşullar.

Siyasi yapı.

Zamana ve topluma göre farklılık göstermesi.

Farklı dinlerde farklı toplumların var olması.

Açıklama:

Zamana ve topluma göre farklı biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Bu da tabakalaşmanın dinamik niteliği olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi Kast Sisteminin en önemli özelliğidir?

Kastlar arasında farklılıklar belirgindir ve değiştirilemez.

Kastlar arasında evlilik yasaldır.

Kastlar arasında geçiş olanağı vardır.

Kast Sistemleri kendi için gruplara ayrılmaz, tektir.

Kast Sistemi endüstriyel toplumlarda görülür.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi rahiplerin dahil olduğu Kast' ın adıdır?

Kshatriyas

Vaishya

Sudra

Parya

Brahman

Açıklama:

1. Brahman (Rahipler )
2. Kshatriyas (Savaşçı, asker, şef, soylular)
3. Vaishya (Tüccar, çiftçi ve zanaatkârlar)
4. Sudra (Köylüler ve hizmetkârlar)

Doğru Cevap: E

Soru 124

Çatışmacı Toplumsal Tabakalaşma Kuramlarına göre aşağıdakilerden hangisi tabakalaşma anlayışını en doğru anlatır?

Toplumsal tabakalaşma toplum üyeleri arasında sömürü ve hakimiyet sağlayan bir mekanizmalar bütünüdür.

Bütünleşmiş ve kaynaşmış bir sistemdir.

Toplumsal tabakalaşma toplumun tüm üyelerinin ortak çıkarlarına hizmet eder ve işlevseldir.

Toplumsal tabakalaşma toplumda bazı sınıfların özel çıkarlarını korumaya yarar.

Birbiri ile farklılaşmış insanların, maddi ve iktidar avantajları için mücadele ettikleri dinamik bir sistemdir.

Açıklama:

Tabakalaşma anlayışı; Toplumsal tabakalaşma toplum üyeleri arasında sömürü ve hakimiyet sağlayan bir mekanizmalar bütünüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 125

“Tabakalaşma, toplumların en önemli ......... doğru biçimde en ......... kişilerce yerine getirilmesini sağlayan mekanizmasını oluşturmaktadır.
Yukarıdaki cümledeki boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Görevlerin - Yetenekli.

İşlerin - iyi.

Anlayışlarının - İyi.

Kişilerin - Yetenekli.

Görevlerin - Modern.

Açıklama:

“Tabakalaşma, toplumların en önemli görevlerin doğru biçimde en yetenekli kişilerce yerine getirilmesini sağlayan mekanizmasını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 126

Gini katsayının 0.2 olduğu bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Gelir dağılımı eşitliğinin yüksek olduğundan.

Gelir dağılımının bozuk olduğunda.

Toplumun tasarruf ettiğinden.

Kültür - Sanat düzeyinin düşük olduğundan.

Parlementodaki siyasi partilerin az olduğunda.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi Dünya' daki tüm ülkelerin karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardandır?

Yolsuzluk.

Yoksulluk.

Açlık.

Hava Kirliliği.

Nüfus planlaması.

Açıklama:

Bugün hemen hemen dünyadaki tüm ülkelerin karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan biri eşitsizlik ve yoksulluktur.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi ülkelerdeki eşitsizliklerle ilgili bilgi sunan bir göstergedir?

Eğitim düzeyi.

Nüfus dağılımı.

Coğrafi yüzölçüm.

Gelir dağılımı.

Yasalar.

Açıklama:

Gelir dağılımı ülkedeki eşitsizliklerle ilgili bilgi sunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 129

Aşağıdaki eleştirilerden hangisi Davis-Moore’un tabakalaşma tezi için doğru değildir?

Eşitsizlikler toplumun sürekliliği için fonksiyonel bir zorunluluktur.

İmtiyazlar bireylerin yetenekleri ile ilgilidir.

Toplumlarda görülen bazı tabakalaşma sistemleri Davis-Moore’un görüşlerine uygun düşmemektedir.

Bütün meslekler için önem belirlemek güçtür.

Toplumsal tabakalaşmanın açık sistemlerde var olduğu gerçeğini Davis-Moore görememiştir

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 130

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde kast sisteminin hâlâ izleri vardır?

ABD

Hindistan

Suudi Arabistan

İngiltere

Küba

Açıklama:

Kast sistemi doğum temelinde ortaya çıkan bir sosyal tabakalaşma sistemidir ve sisteminin klasik örneği Hindistan’da görülmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 131

Türkiye’de eşitsizliklerin ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi en fazla etkili olmuştur?

Ailenin otorite yapısının değişmesi

AB ile ilişkilerin artması

1980 sonrası uygulanan ekonomik politikalar

Nüfus artışı

Dış ticaretin artması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 132

Davis-Moore’un tabakalaşma modeli ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yetenekli bireyleri önemli pozisyonlara çekmek için ödüller gereklidir.

Tabakalaşma demokrasi nedeni ile ortadan kalkacaktır.

Dünyadaki eşitsizlikler ülkeler arasındaki ilişkilerden ortaya çıkmaktadır.

Tabakalaşmanın ortaya çıkmasında özel mülkiyet önemlidir.

Eşitlik toplum için fonksiyoneldir.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 133

Aşağıdaki kavramlardan hangisi tamamen bireylerin yetenekleri ve başarıları temelinde olan tabakalaşma sistemi için kullanılır?

Sosyalizm

Meritokrasi

Kast sistemi

Statü hiyerarşisi

Demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 134

Aşağıdaki sosyologlardan hangisi sanayi toplumlarında çatışmaların kurumsallaştığını iddia eder?

T. Parsons

R. Dahrendorf

M. Weber

S. Simon

E. Durkheim

Açıklama:

Çağdaş çatışma kuramının önde gelen temsilcilerinden biri olan Dahrendorf’un amacı toplumun çatışmacı bir kuramını oluşturmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi sınıf sisteminin özelliklerinden biridir?

Sınıflar arasında geçiş vardır.

Bireylerin başarı ve yetenekleri sınıf değiştirmeye olanak sağlamaz.

Doğumla bireylerin hak ve görevleri belirlenmiştir.

Sınıflar arasında farklılıklar belirgindir ve değiştirilemez.

Bireyler içinde doğdukları sınıfları değiştiremezler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi kast sisteminin özelliklerinden biri değildir?

Doğumdan itibaren bireylerin hak ve görevleri belirlenmiştir.

Kastlar arasında farklılıklar belirgindir.

Kast açık bir sistemdir.

Bireyler içinde doğdukları kastları değiştiremezler.

Kastlar arası geçiş yoktur.

Açıklama:

Kast sisteminin en önemli özelliği, doğumdan itibaren tüm insanlar arasında görevlerin, hakların, sorumlulukların ve gücün kesin kurallarla belirlenmiş olmasıdır, yani kastlar arasındaki farklılıklar belirgindir ve değiştirilemezdir.

Doğru Cevap: C

Soru 137

Aşağıdaki sosyologlardan hangisi tabakalaşmanın en önemli nedenini üretim araçlarının özel mülkiyeti ile açıklar?

E. Durkheim

R. Dahrendorf

T. Parsons

K. Marx

M. Weber

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmanın temel ilkelerinden biri değildir?

Toplumsal tabakalaşma bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Toplumsal tabakalaşma hem eşitsizlikleri hem de buna ilişkin inançları yansıtır.

Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçer.

Toplumsal tabakalaşma tüm toplumlarda aynı biçimde görülür.

Toplumsal tabakalaşma evrenseldir, fakat çeşitlidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi Maconis'e göre toplumsal tabakalaşma ilkelerinden biridir?

Toplumsal tabakalaşma toplumun bir özelliği değil basitçe bireylerin farklılığının yansımasıdır.

Toplumsal tabakalaşma yalnızca az gelişmiş toplumlarda görülür.

Toplumsal tabakalaşma hep aynı şekilde ortaya çıkar.

Toplumsal tabakalaşma bölgeseldir.

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, aynı zamanda bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi kast sisteminin özelliklerinden biridir?

Hindistan ve Pakistan'da görülür.

Açık bir sistem yapısıdır.

Kastlar birbirine eşittir.

Kastlar arasında evlilik belirli kurallara bağlıdır.

Her kast kendi içinde alt gruplara ayrılır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 141

Kast sisteminde bireyin yaşam farklılıkları etkilenirken sınıf sisteminde etkilenmez.
Sınıflarda kesin bir tanımlama varken kast sisteminde yoktur.
Bireyin başarısı, çabası ve yetenekleri hangi toplumsal tabakada olacağını etkileyebilir, kast sisteminde etkilemez.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sınıf sistemi ve kastlar arasında farklılıklar hakkında doğru bir bilgidir?

Yalnızca I

I-II-III

I-III

Yalnızca III

II-III

Açıklama:

Kast sistemi doğum temelinde ortaya çıkan bir toplumsal tabakalaşma sistemi iken, sınıf sisteminde bir bireyin pozisyonu sadece tesadüfen doğduğu ailesine
bağlı değildir. Bireyin başarısı, çabası ve yetenekleri hangi toplumsal tabakada olacağını etkileyebilir. Toplumsal hareketlilik nedeniyle, sınıflar kast sistemindeki gibi kesin olarak tanımlanamazlar ve sınıflar arasındaki sınırlar çok açık değildir. Kast sistemindeki gibi sınıf, bireyin yaşam fırsatlarını büyük
ölçüde etkiler. Üst sınıfta yer alanlar; eğitim, meslek sağlık gibi toplumun kaynaklarına daha kolay ulaşabilmektedirler. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 142

Çatışma kuramı, toplumsal tabakalaşma sisteminin bazı kişilere yarar sağlarken bazı kişileri ise dezavantajlı duruma soktuğunu iddia eder.
Marx'a göre toplumsal tabakalaşmanın yarattığı rekabet insanları geliştirmektedir.
Marx’ın toplumsal tabakalaşma ile ilgili açıklamaları sınıfların özel mülkiyete sahip olup olmamaları temeline dayanır.
Marx, toplumsal yapıdaki sınıf ilişkilerini karşıt kamplara bölünmüş iki sınıfın çatışması olarak kabul eder.
Marx'a göre toplumsal tabakalaşma toplum yaşamının gerekli bir unsurudur.

Yukarıdaki önermelerden hangiler doğrudur?

I-II-III

I-III-IV

I-III-V

II-III-V

I-IV-V

Açıklama:

Çatışma kuramı, toplumsal tabakalaşma sisteminin bazı kişilere yarar sağlarken bazı kişileri ise dezavantajlı duruma soktuğunu iddia eder. Bu yaklaşımın en önde gelen temsilcisi K. Marx’dır. Marx’ın toplumsal tabakalaşma ile ilgili açıklamaları sınıfların özel mülkiyete sahip olup olmamaları temeline dayanır. Bu bağlamda sınıflar, “ezen-ezilen”, “sömüren-sömürülen”, “burjuva- proletarya” gibi kapitalist ekonominin gelişme sürecinde kesin bir kutuplaşmanın ortaya çıkacağı Marx tarafından belirtilmiştir. Marx, toplumsal yapıdaki sınıf ilişkilerini karşıt kamplara bölünmüş iki sınıfın çatışması olarak kabul eder. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf’a göre çatışma kuramının temel varsayımları arasında yer alır?

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içinde olmayabilir

Çatışma yalnızca belirli toplumlarda ortaya çıkar

Bir toplumdaki her öge değişmeye katkıda bulunur

Bazı toplumlar üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır

Sosyal çatışma belirli zamanlarda ortaya çıkar

Açıklama:

Dahrendorf ’a göre çatışma kuramının temel varsayımları
ise şunlardır:
1. Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.
2. Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.
3. Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.
4. Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır.
Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 144

İşlevselci kuram toplumsal tabakalaşma ile ilgili neyi vurgular?

Tabakalaşma sistemi toplumun devamlılığını sağlayan bir alt sistemdir.

Toplumsal yapıyı anlamada hem uyum hem de çatışma önemlidir.

Toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi özel mülkiyettir.

İnsanlık tarihi, bir sınıflar savaşı tarihinden başka bir şey değildir.

Toplumsal sınıfların kaynağı, bireylerin toplumsal üretim sürecinde işgal ettikleri değişik konumda aranmalıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 145

K. Marx

R. Dahrendorf

T. Parsons

K. Davis ve W. Moore

E. Durkheim

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 146

Türkiye'de hangi dönemde uygulanan ekonomik politikalar sonucu ekonomik anlamda eşitsizliklerin arttığı kabul edilmektedir?

1950 sonrası

1960 sonrası

1970 sonrası

1980 sonrası

1990 sonrası

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 147

TÜİK’in “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2010” sonuçlarına göre,en yüksek gelire sahip olanların toplam gelirden aldığı pay ne kadardır?

% 46,4

% 36,4

% 26,4

% 16,4

% 6,4

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 148

TÜİK’in “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2010” sonuçlarına göre sürekli yoksulluk riski altında bulunanların oranı kaçtır?

% (yüzde)18

% (yüzde) 28

% (yüzde) 38

% (yüzde) 48

% (yüzde) 58

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 149

Aşağıdakilerden hangisi Macionis’e göre toplumsal tabakalaşma nın 4 ilkesinden biri değildir?

Toplumsal tabakalaşma basitçe bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçmektedir

Toplumsal tabakalaşma evrenseldir, fakat çeşitlidir

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, aynı zamanda bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.

"Toplumsal tabakalaşmayı sadece sosyal, kültürel, ekonomik ve politik koşullar belirler.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 150

Turner

Weber

Parson

Durkheim

Simon

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 151

Aşağıdakilerden hangisi Kast sistemi için söylenemez?

Doğum temelinde ortaya çıkan bir sosyal tabakalaşma sistemidir.

Sisteminin klasik örneği Hindistan’da görülmektedir.

Doğumdan itibaren tüm insanlar arasında görevlerin, hakların, sorumlulukların ve gücün kesin kurallarla belirlenir.

Evrenseldir.

Kastlar arasındaki farklılıklar belirgindir ve değiştirilemezdir.

Açıklama:

Evrenseldir ifadesi,Kast sistemi için söylenemez.
D Evrenseldir.

Doğru Cevap: D

Soru 152

Kast üyeleri esnaflardan oluşan,bir kısım dükkânlarda sadece alüminyum kaplar satılan guruplar hangisidir?

Vaishya

Brahman

Kshatriyas

Sudra

Hindular

Açıklama:

Vaishya kastının üyeleri esnaflardan oluşur. Bir kısım dükkânlarda sadece alüminyum kaplar satılmaktadır.
A Vaishya

Doğru Cevap: A

Soru 153

Kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayanan sistem hangisidir?

Demokrasi

Statü hiyerarşisi

Meritokrasi

Sosyalizm

Kast sistemi

Açıklama:

Kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayanan sistem Meritokrasi kavramıdır.
C Meritokrasi

Doğru Cevap: C

Soru 154

Çatışma kuramının önde gelen temsilcilerinden biri kimdir?

Parsons

Marx

Davis

Moore

Tumin

Açıklama:

Çatışma kuramının önde gelen temsilcilerinden biri Marx tır.
B Marx

Doğru Cevap: B

Soru 155

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf’a göre çatışma kuramının temel varsayımlarından biri değildir?

Her toplum, her zaman değişme sürecinin içindedir; sosyal değişme her zaman vardır.

Her toplum her zaman çatışmayı yaşar; sosyal çatışma her zaman vardır.

Bir toplumdaki her öge değişme ve bütünleşmeye katkıda bulunur.

Toplumda bireysellik ön plandadır.

Her toplum, üyelerinin bir kısmının diğerlerinin üzerinde kurduğu baskıya dayanır.

Açıklama:

"Toplumda bireysellik ön plandadır "Dahrendorf’a göre çatışma kuramının temel varsayımlarından biri değildir
D Toplumda bireysellik ön plandadır.

Doğru Cevap: D

Soru 156

İşlevselci Kuram'ın en önemli temsilcilerinden biri kimdir?

Marx

Dahrendorf

Appelbaum

Parsons

Ritzer

Açıklama:

Parsons,İşlevselci Kuram'ın en önemli temsilcilerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 157

Aşağadakilerden hangisi K. Davis ve W. Moore yaklaşımı için söylenemez?

Toplumsal tabakalaşmanın toplumun işleyişi için gerekli olduğunu öne sürerler.

Tüm toplumlar evrensel bir özellik göstermezler.

Toplum, statü ve rollerin kompleks bir bütünlüğüdür.

Toplumdaki en önemli pozisyonlar uzun ve yorucu bir eğitimi gerektirir.

Eğer bir toplum işlevlerini iyi bir şekilde yerine getirmek istiyorsa bu statülere en nitelikli bireylerin sahip olmasını sağlamalıdır.

Açıklama:

"Tüm toplumlar evrensel bir özellik göstermezler"K. Davis ve W. Moore yaklaşımı için söylenemez
B Tüm toplumlar evrensel bir özellik göstermezler.

Doğru Cevap: B

Soru 158

Aşağıdakilerden hangisi Parsons’a göre, bütün sistemlerde olan dört zorunlu fonksiyondan biri değildir?

Organizma

Kişilik

Kültür

Sosyal sistem

Aile

Açıklama:

Aile,Parsons’a göre, bütün sistemlerde olan dört zorunlu fonksiyondan biri değildir.
E Aile

Doğru Cevap: E

Soru 159

Hiyerarşi

Tabakalaşma

Dikey hareketlilik

Yatay hareketlilik

Farklılaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 160

Toplumsal tabakalaşma bireylerin farklılığının yansıması değil, toplumun bir özelliğidir.

Toplumsal tabakalaşma evrenseldir, fakat çeşitlidir.

Toplumsal tabakalaşma nesilden nesile geçmektedir.

Toplumsal tabakalaşma sadece eşitsizlikleri değil, bu durumu meşrulaştıran inançları da kapsar.

Toplumsal tabakalaşma bir kültür ürünüdür.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 161

Brahman Sistemi

Sınıf Sistemi

Kast Sistemi

Meritokrasi

Toplumsal hareketlilik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 162

Belirli bir tabakalaşma sistemi içinde bireylerin aşağı veya yukarı sınıflara geçişi hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Sınıflaşma

Meritokrasi

Dikey hareketlilik

Toplumsal hareketlilik

Yatay hareketlilik

Açıklama:

Toplumsal hareketlilik, tabakalaşma sistemi içinde bireylerin aşağı veya yukarı sınıflara geçişini ifade etmek üzere kullanılan kavramdır.

Doğru Cevap: D

Soru 163

Liyakat temelinde tabakalaşma sistemini açıklayan ya da kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayalı sistem olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Farklılaşma

Monopoli

Hiyerarşi

Demokrasi

Meritokrasi

Açıklama:

Modern toplumlarda tabakalaşma sadece doğuştan gelen özelliklere göre değil, bir bireyin bilgi, beceri ve çabalarını da içeren yeterlilikler temelindedir. Meritokrasi kavramı liyakat temelinde tabakalaşma sistemini açıklar; yani kişilerin bireysel üstünlüğüne ve liyakata dayanan sistemdir. Meritokrasinin toplumda yaygınlaşması endüstri toplumlarında eşitlik şansını artırmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 164

K. Marx

R. Dahrendorf

T. Parsons

K. Davis

W. Moore

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 165

W. Moore

K. Marx

K. Davis

R. Dahrendorf

T. Parsons

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 166

B. Appelbaum

W. Moore

R. Dahrendorf

T. Parsons

K. Davis

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 167

Tabakalaşma sistemini liyakat temelinde açıklayan düşünceyi tanımlamak amacıyla kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Proleterya

Ayrıştırma

Kast

Meritokrasi

Burjuvazi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 168

Karl Marx'ın toplumsal sınıf olgusunun en temel belirleyicisi olarak değerlendirdiği olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Aile

Toplum

Eğitim düzeyi

Cinsiyet

Özel mülkiyet

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 169

Aşağıdakilerden hangisi Hindistan’da kast sisteminin dışında kalan gruba verilen isimdir?

Parya

Brahman

Kshatriyas

Vaishya

Sudra

Açıklama:

Hindistan’da kast sınıfının dışında kabul edilen en alt sınıf “Parya” olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 170

Aşağıdakilerden hangisi “Meritokrasi” kavramına ait özelliklerdendir?

Bireysel üstünlük ve liyakata bağlı olması

Doğuştan gelen özelliklere bağlı olması

Sosyal sınıfa bağlı olması

Etnik gruplar ve ırka bağlı olması

Babadan oğula geçen ünvanlara bağlı olması

Açıklama:

Meritokrasi tabakalaşmayı toplum içinde bireysel üstünlük ve liyakata bağlı olarak yükselme ile açıklayan kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 171

Toplumsal tabakalaşmayı burjuvazi ve proletarya arasındaki çatışmayla açıklayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Parsons

Popper

Macionis

Marx

Weber

Açıklama:

Karl Marx toplumsal tabakalaşmayı burjuvazi ve proletarya arasındaki çatışmaya dayanarak açıklar.

Doğru Cevap: D

Soru 172

Dahrendorf

Parsons

Moore

Macionis

Engels

Açıklama:

Dahrendorf, sermayenin bölünmesi, işgücünün bölünmesi ve orta sınıfın ortaya çıkması gerekçelerine dayanarak çatışmacı kurama yeni bir yaklaşım getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 173

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmayı eğitim, aile gibi toplumun devamlılığını sağlayan bir alt sistem olarak gören yaklaşımdır?

Çatışmacı kuram

Sosyalist kuram

Kast sistemi

Uzlaşmacı kuram

İşlevselci kuram

Açıklama:

İşlevselci kuram toplumsal tabakalaşmayı toplumun devamlılığını sağlayan bir alt sistem olarak tanımlar.

Doğru Cevap: E

Soru 174

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşmayı açıklayan çatışmacı kuramın özelliklerinden biri değildir?

Tabakalaşma toplum üyeleri arasında bütünleşmeyi sağlayan bir mekanizmalar bütünüdür

Bütünleşmiş ve kaynaşmış bir kuramdır

Tabakalaşma toplum üyeleri arasında hakimiyet ve sömürü sağlayan bir mekanizmalar bütünüdür

Tabakalaşma toplumda bazı sınıfların özel çıkarlarını korumaya yarar

Tabakalaşma toplumda ödüllerin eşitsiz ve haksız dağılımına yol açar

Açıklama:

Tabakalaşmayı bütünleştirici mekanizmalar bütünü olarak gören yaklaşım işlevselci kuramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 175

“Gini katsayısı” aşağıdakilerden hangisini ölçmek için kullanılmaktadır?

Milli gelir büyüklüğü

Kişi başına düşen milli gelir

Gelir dağılımı eşitsizliği

Eğitim durumu

Toplumda mesleki dağılım

Açıklama:

“Gini katsayısı” gelir dağılımı eşitsizliğini ölçmek için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 176

Macionis

Durkheim

Marx

Parsons

Turner

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 177

Dahrendorf incelediği toplumu nasıl adlandırır?

Sanayi toplumu

Kapitalist toplum

Tarım toplumu

Tabakalaşmış toplum

Post-modern toplum

Açıklama:

Dahrendorf kendi incelediği toplumun sanayi toplumu olduğunu ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 178

Toplumun biri çatışmayı, diğeri bütünleşmeyi temsil eden iki yüzlü bir ilah olduğunu ileri süren ve çoğulcu bir çatışmacı kuram benimseyen sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Parsons

Moore

Marx

Turner

Dahrendorf

Açıklama:

Dahrendorf’un çatışmacı kuramı çoğulcu bir yaklaşıma sahiptir.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Toplumsal değişmenin gerçekleşmesinde kaç faktör etkilidir?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

Toplumsal değişmenin gerçekleşmesinde içsel ve dışsal olmak üzere iki grup faktör etkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Toplumsal değişim kavramının etkilendiği iki önemli sosyal değişim olgusundan biri seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

Transistörün keşfi

Buhar dönemi

Fransız Devrimi

Liberasyon

Globalleşme

Açıklama:

Sosyolojinin temel ilgi alanlarından biri olan toplumsal değişme kavramı, Avrupa’da ortaya çıkan iki önemli sosyal değişim olgusundan oldukça etkilenmiştir: Endüstri Devrimi ve Fransız Devrimi. Diğer bir ifade ile bu iki tarihsel gelişme, sosyolojinin öncüleri ve kurucuları açısından bir çıkış noktası olurken ortaya çıkan ya da çıkmakta olan yeni toplum yapısının incelenmesinde toplumsal değişme kavramının içeriği kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Kültürel etkenler arasında önemli bir yeri ne tutmaktadır?

Adetler

Gelenekler

Toplumsal huzur

Globalleşme

Din

Açıklama:

Kültürel Etkenler
Bu başlık altında din önemli bir yer tutmaktadır. Dinin muhafazakâr ya da ilerletici kimliği bu durumun temel nedenidir denilebilir. Kültür başlığı altında ele alınabilecek bir diğer kavram ise iletişimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Max Weber’in otorite, güç ve __________ kavramları?

İnsan

Toplum

Medeniyet

Bürokrasi

Dayanışma

Açıklama:

Max Weber’in otorite, güç ve bürokrasi kavramları;

Doğru Cevap: D

Soru 5

Giddens'in diğer sınıflamasına göre toplumsal değişme üzerinde olan kaç ana etki vardır?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

Giddens (2008: 64) tarafından yapılan bir başka sınıflamaya göre ise sosyoloji literatüründe toplumsal değişme üzerinde olan etkiler üç başlık altında ele alınabilmektedir: kültürel etkenler, fiziksel çevre, siyasal örgütler. Bu faktörlere ek olarak nüfus, teknoloji ve ekonominin de söz konusu unsurlar arasında yer alabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Toplumun temel bileşeni olarak değişme olgusunu gören _______ (2006: 20-23)

Solzhenitsyn

Sezar

Marx

Sztompka

Tolstoy

Açıklama:

Toplumun temel bileşeni olarak değişme olgusunu gören Sztompka (2006: 20-23), onun aynı anda her yerde olabilme özelliğine rağmen, hızı, kapsamı, derinliği ve temposu bakımından top- lumlar arasında farklılıklar gösterdiğini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Nüfusun büyüklüğü, dağılımı, yaş, toplumsal cinsiyet, etnik köken, refah bakımından yapısı, doğum, ölüm oranları, göç ve gelecek eğilimlerini araştıran bilim alanına ne ad verilir?

Hidroloji

Yer bilimi

Demografi

Oşinografi

Filoloji

Açıklama:

Demografi, diğer bir deyişle nüfus bilimi, nüfusun büyüklüğü, dağılımı, yaş, toplumsal cinsiyet, etnik köken, refah bakımından yapısı, doğum, ölüm oranları, göç ve gelecek eğilimlerini araştırmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Nüfus ile ilgili sorunlar denilince ele alınması gereken kavramlardan biri “______________” tir.

doğum hızı

eşitsizlik

prevalans

ölüm hızı

göç

Açıklama:

Nüfus ile ilgili sorunlar denilince ele alınması gereken kavramlardan biri “eşitsizlik” tir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Diğer bir deyişle kapalı nüfusta göç alma ya da göç verme ________?

artar

azalır

hesaplanamaz

gözlenmez

artış hızı yüksek olur

Açıklama:

Nüfus kavramını genel olarak iki başlık altında ele almak mümkündür (Caldwell, 2003: 216-221): kapalı ve açık nüfus. Bu tür bir sınıflamada, nüfusun artmasına ve azalmasına etki eden göç olgusunun önemli olduğu söylenebilir. Diğer bir deyişle kapalı nüfusta göç alma ya da göç verme gözlenmezken açık nüfusta bu iki olguyu görmek söz konusu olabilmektedir. Kapalı nüfusta değişim özellikle doğum ve ölüm ile gerçekleşirken açık nüfusta bu etmenlere göç olgusu da eklenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Kentleşme sürecinin kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasitesine dayandığını ifade eden kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Jones

Simmel

Tönnies

Champion

Woods

Açıklama:

Woods (2003: 135) kentleşme sürecinin genel olarak, kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasi- tesine dayandığını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin gerçekleşmesinde etkili olan dışsal etmenlerden biridir?

Altyapısal unsurlar

Toplumsal sınıf farklılıkları

Entisite ve ırk farklılıkları

Coğrafi ve iklimsel farklılıklar

Teknolojinin beklenmedik sonuçları

Açıklama:

Toplumsal değişmenin gerçekleşmesinde etkili olan faktörleri iki başlık altında toplamak mümkündür: topluluk ya da topluma özgü olan içsel etmenler (endogenous) ve dışsal etmenler (exogenous). İçsel etmenler, altyapısal unsurlar, onların topluluk ya da toplum üyeleri arasındaki dağılımı ve üyelerin bu kaynak ve hizmetlere ulaşabilmesini içermektedir.
Dışsal etmenler ise insan gücünün kontrol edebilirliğinin dışındaki yer alan etmenleri içermektedir. Doğal afetler, teknolojinin beklenmedik sonuçları (gizli/bozuk işlev) bu başlık altında değerlendirilebilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi sosyal değişme sürecindeki yapısal etmenler arasında yer almamaktadır?

Teknoloji

Kültür

Politika

Teoloji

Eğitim

Açıklama:

Bununla birlikte, sosyal değişme sürecindeki tüm yapısal etmenler şu şekilde sıralanabilir: demografi, teknoloji, kültür, politika, ekonomi ve eğitim.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

I. Kültürel
II. Fiziksel çevre
III. Siyasal örgütler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Giddens'a göre toplumsal değişme üzerinde etkili olan etkenler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Giddens’a göre toplumsal değişme üzerinde etkili olan faktörler kültürel etkenler, fiziksel çevre ve siyasal örgütler olmak üzere 3 başlıkta gruplandırılabilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Sztompka'nın değişme sınıflandırması içerisinde yer almamaktadır?

Nüfus kompozisyonundaki değişim

Siyasal yapıdaki değişim

İşlevlerin değişmesi

Çevrenin değişmesi

Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi

Açıklama:

Toplumun temel bileşeni olarak değişme olgusunu gören Sztompka, onun aynı anda her yerde olabilme özelliğine rağmen, hızı, kapsamı, derinliği ve temposu bakımından toplumlar arasında farklılıklar gösterdiğini ifade etmektedir. Değişme, ona göre modern toplumlarda yaygın, hızlı ve belirginlik gösteren bir olgudur ve çeşitli başlıklar altında sınıflandırılabilir:

Nüfus kompozisyonundaki değişim (göç, demografik büyüme gibi),
Yapının değişmesi (arkadaşlık bağlarının kristalleşmesi, liderliğin ortaya çıkması gibi),
İşlevlerin değişmesi (mesleki hareketlilik, ailenin ekonomik rolünün azalması, refah devletinin düşüşü gibi),
Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi (evlilik ile ailelerin birbirine bağlanması, kooperasyonların birleşmesi gibi),
Çevrenin değişmesi (baskın olan imparatorluğun yıkılması, petrol alanlarının keşfedilmesi, deprem gibi büyük ölçekli afetler).

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Toplumsal değişme olgusu ile ilgili olarak, değişmenin doğal ve normal olup olmadığı, kaynağı ve hızının ne olduğu üzerinde duran kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Giddens

Sztompka

Hoffman

Henslin

Bruce ve Yearley

Açıklama:

Hoffman toplumsal değişme olgusu ile ilgili olarak üç temel soru üzerinde durmanın gerekli olduğunu ifade etmektedir: Değişme doğal ve normal mi; kaynağı nedir ve son olarak hızı nedir?
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Nüfusun büyüklüğü, dağılımı, yaş, toplumsal cinsiyet, etnik köken, refah bakımından yapısı, doğum, ölüm oranları, göç ve gelecek eğilimlerini araştıran bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafya

Sosyoloji

Demografi

Antropoloji

Psikoloji

Açıklama:

Demografi , diğer bir deyişle nüfus bilimi, nüfusun büyüklüğü, dağılımı, yaş, toplumsal cinsiyet, etnik köken, refah bakımından yapısı, doğum, ölüm oranları, göç ve gelecek eğilimlerini araştırmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Sosyolojik olarak, kişi ya da kişilerin sosyal kimliklerini ya da sosyal değerlerini küçültmek, azaltmak amacı ile kullanılan olumsuz etiketlemeleri içeren kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ötekileştirme

Damgalama

Dışlama

Ayrıştırma

Asimile etme

Açıklama:

Sosyolojik kavramlar arasında yer alan ötekileştirme, bir diğer kavram olan dam- galama ile birlikte sıklıkla kullanılmaktadır. Ötekileştirme genel olarak, hoşlanılmayan, istenilmeyen özelliklere sahip olanlar için kullanılan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bir diğer kavram olan damgalama ise, sosyolojik olarak, kişi ya da kişilerin sosyal kimliklerini ya da sosyal değerlerini küçültmek, azaltmak amacı ile kullanılan olumsuz etiketlemeleri içermektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

.......... grup kavramı, toplumun geneli ile karşılaştırıldığında, hak ve hizmetlerden eşit derecede faydalanamayan kişileri ifade etmektedir. Bu kavramın karşısında yer alan .......... grup ise, toplum içinde ayrıcalıklı statüleri ve güçleri olan grubu içermektedir.
Yukarıdaki boşlukları sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileri doğru olarak tamamlar?

Azınlık-Baskın

Baskın-Azınlık

Mülteci-Yerleşik

Yerleşik-Mülteci

Dışlanmış-Özümsenmiş

Açıklama:

Azınlık grup kavramı, toplumun geneli ile karşılaştırıldığında, hak ve hizmetlerden eşit derecede faydalanamayan kişileri ifade etmektedir. Bu kavramın karşısında yer alan baskın grup ise, toplum içinde ayrıcalıklı statüleri ve güçleri olan grubu içermektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

I. Nüfusun niceliksel özellikleri
II. Yerleşim yerinin yönetimsel özellikleri
III. Kentsel alandaki sosyal ve kültürel faaliyetler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Jones'a göre kentleşme kavramını tanımlamada kullanılan temel karşılaştırma başlıkları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Jones (2003: 952), kentleşme kavramının ifade edilmesinde kullanılan kriterlerin ülkeden ülkeye değişim gösterebileceğinden bahsetmektedir. Genel olarak söz konusu tanımlamada kullanılan temel karşılaştırma başlıklarını üç madde halinde ele almak mümkündür: nüfusun niceliksel özellikleri, yerleşim yerinin yönetimsel özellikleri ve kentsel alandaki sosyal ve kültürel faaliyetler.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Sosyolog Ernest Burgress tarafından geliştirilen Merkezleri Bir Bölgeler Modeli içerisinde yer almamaktadır?

İş Merkezleri

Beyaz Yakalıların Yaşadığı Bölge

Mavi Yakalıların Yaşadığı Bölge

Orta Gelirlilerin kaldığı Bölge

Sayfiye Bölgesi

Açıklama:

Sosyolog Ernest Burgress tarafından geliştirilen bu modelde kentin merkezden çevreye doğru yayılması sürecine vurgu yapılmaktadır. Bu modele göre:
1: İş Merkezi
2: Dönüşüm Bölgesi
3: Mavi Yakalıların Yaşadığı Bölge
4: Orta Gelirlilerin Kaldığı Bölge
5: Sayfiyeye Bölgesi 'ni ifade etmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Kültürel etkenler
Fiziksel çevre
Ekonomi
Siyasal örgütler
Eğitim

Yukarıdakilerden hangileri Giddens’a göre toplumsal değişme üzerinde etkisi olan temel öğelerdir?

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve V

III, IV ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Giddens (2008: 64) tarafından yapılan bir başka sınıflamaya göre ise sosyoloji literatüründe toplumsal değişme üzerinde olan etkiler üç başlık altında ele alınabilmektedir: kültürel etkenler, fiziksel çevre, siyasal örgütler. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Sztompka’nın modern toplumlarda değişme kavramını açıkladığı olgulardan biri değildir?

Çevrenin değişmesi

Siyasi örgütlenmelerin değişmesi

Yapının değişmesi

İşlevlerin değişmesi

Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi

Açıklama:

Toplumun temel bileşeni olarak değişme olgusunu gören Sztompka (2006: 20-23), onun aynı anda her yerde olabilme özelliğine rağmen, hızı, kapsamı, derinliği ve temposu bakımından toplumlar arasında farklılıklar gösterdiğini ifade etmektedir. Değişme, ona göre modern toplumlarda yaygın, hızlı ve belirginlik gösteren bir olgudur ve çeşitli başlıklar altında sınıflandırılabilir:

Nüfus kompozisyonundaki değişim (göç, demografik büyüme gibi),

Yapının değişmesi (arkadaşlık bağlarının kristalleşmesi, liderliğin ortaya çıkması gibi),

İşlevlerin değişmesi (mesleki hareketlilik, ailenin ekonomik rolünün azalması, refah devletinin düşüşü gibi),

Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi (evlilik ile ailelerin birbirine bağlanması, kooperasyonların birleşmesi gibi),

Çevrenin değişmesi (baskın olan imparatorluğun yıkılması, petrol alanlarının keşfedilmesi, deprem gibi büyük ölçekli afetler). Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Hoffman’ın toplumsal değişme ile ilgili olarak üzerinde durduğu temel sorulardan biri değildir?

Değişme doğal mıdır?

Değişmenin sonucu nedir?

Değişme normal midir?

Değişmenin kaynağı nedir?

Değişmenin hızı nedir?

Açıklama:

Hoffman (2006: 559-561) toplumsal değişme olgusu ile ilgili olarak üç temel soru üzerinde durmanın gerekli olduğunu ifade etmektedir: Değişme doğal ve normal mi; kaynağı nedir ve son olarak hızı nedir? Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Geçmişteki toplumların büyüklüğü ve yapısı ile demografik özellikleri, ekonomik ve politik yapısı arasındaki bağlantıyı inceleyen bilim dalına ne ad verilir?

Formel demografi

Sosyal demografi

Toplumsal demografi

Tarihsel demografi

İnformel demografi

Açıklama:

Demografi, diğer bir deyişle nüfus bilimi, nüfusun büyüklüğü, dağılımı, yaş, toplumsal cinsiyet, etnik köken, refah bakımından yapısı, doğum, ölüm oranları, göç ve gelecek eğilimlerini araştırmaktadır. Bu araştırmaları yapma biçimine bağlı olarak iki çeşit demografinin varlığından bahsetmek mümkündür: Formel ve sosyal demografi. Formel demografi, nüfusun matematiksel yönü ile ilgilenmekte ve istatistiksel analizler yapmaktadır. Diğer bir deyişle, doğurganlık ve ölüm oranlarındaki mevcut eğilimler, bu eğilimleri etkileyen faktörler ve bunların nüfus artışları üzerindeki etkilerini incelemektedir. Sosyal demografi, toplumsal ve kültürel faktörlerin nüfus üzerine etkisini incelemektedir. Demografinin alt alanları ile ilgili bir diğer sınıflama ise onu tarihsel ve toplumsal demografi olmak üzere iki başlık altında ele almaktadır. Tarihsel demografi, geçmişteki toplumların büyüklüğü ve yapısı ile demografik özellikleri, ekonomik ve politik yapısı arasındaki bağlantıyı incelemektedir. Toplumsal demografi ise, bir önceki sınıflamada yer alan tanımlama ile özdeştir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Özellikle tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişte nüfusta yaşanan değişimleri ifade etmekte kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Demografik dönüşüm

Demografik değişim

Demografik bölünme

Demografik farklılık

Demografik tarih

Açıklama:

Bruce ve Yearley (2006: 66) demografi tartışmalarında sıklıkla kullanılan kavramlardan birinin “demografik dönüşüm” olduğunu ifade etmektedirler. Bu kavram, özellikle tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişte nüfusta yaşanan değişimleri kapsamaktadır. Tarım toplumlarında doğum ve ölüm oranları yüksek iken sanayileşmenin erken dönemlerinde ölüm oranlarında düşüş yaşanmış, bununla birlikte doğum oranları yüksek seviyelerde kalmayı sürdürmüştür. Bunun sonucunda ise nüfusta önemli bir artış yaşanmıştır. Daha sonraki dönemlerde ise doğum oranında da azalmanın yaşanması nüfusun genel olarak bir denge içinde olmasına neden olmuştur. Bununla birlikte bu bakış açısında sıkıntılı olan nokta, bu gelişimin 21.yy. modernleşme sürecinin erken dönemlerinde olan Batı dışı toplumlarda da yaşanıp yaşanamayacağıdır. Genel eğilimin bu toplumlarda Batıdan farklı olarak, nüfus artışının daha fazla olduğunu söylemek mümkündür. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi göçe neden itici güçlerden biridir?

Daha iyi bir iş bulma

Daha kaliteli eğitim alabilme

Sosyal haklardan daha fazla yararlanabilme

Yaşamaya elverişli coğrafi mekânların varlığı

Sosyal ve kültürel baskının fazla olması

Açıklama:

Genel olarak göç olgusu üzerine etkili olan ögeleri iki başlık altında toplamak mümkündür: itici ve çekici güçler. İtici güçler, belirli bir coğrafi mekândaki nüfusun başka bir coğrafi mekâna gitmesine neden olabilmektedirler. Kentin sosyal hizmetler (eğitim, sağlık gibi) bakımından daha fazla imkâna sahip olması, ekonomik fırsatlar yaratma kapasitesi bakımından kırsal alana göre daha güçlü olması çekici faktörler olarak tanımlanmaktadır. Çekici güçler, hareket eden nüfusun tercih ettiği yeni yaşam alanına gitmesinde etkili olan unsurları ifade etmektedirler. Bu noktada nüfusun hareketi iki şekilde olmaktadır denilebilir: göç verme ve göç alma. Daha iyi bir iş bulma, daha kaliteli eğitim alabilme, sosyal ve politik hak ve sorumluluklardan daha fazla yararlanabilme beklentileri, temiz su, temiz hava ya da yaşamaya elverişli coğrafi mekânların varlığı çekici güç olarak değerlendirilebilir. Aynı şekilde bu etmenler göç olgusunun itici güçleri olarak da ele alınabilir. Diğer bir deyişle, göç veren topluluk ya da toplumda biraz önce bahsedilen hizmetlerin olmaması ya da düşük kalitede var olması, sosyal ve kültürel baskının fazla olması, buna ek olarak doğal kaynaklara sahip olamama ya da bu kaynakların nitelik olarak daha kötü durumda olması kişilerin başka yerlere göç etmesine yol açabilmektedir. İtici faktörler genellikle kırsal alana ait iken çekici faktörler de kentsel alana aittir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Açık ve kapalı nüfus ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kapalı nüfusta göç alma gözlenmez.

Kapalı nüfusta göç verme gözlenmez.

Açık nüfusta değişim yalnızca doğum ve ölüm ile gerçekleşir.

Açık nüfusta göç alma gözlenir.

Açık nüfusta göç verme gözlenir.

Açıklama:

Nüfus kavramını genel olarak iki başlık altında ele almak mümkündür: Kapalı ve açık nüfus. Bu tür bir sınıflamada, nüfusun artmasına ve azalmasına etki eden göç olgusunun önemli olduğu söylenebilir. Diğer bir deyişle kapalı nüfusta göç alma ya da göç verme gözlenmezken açık nüfusta bu iki olguyu görmek söz konusu olabilmektedir. Kapalı nüfusta değişim özellikle doğum ve ölüm ile gerçekleşirken açık nüfusta bu etmenlere göç olgusu da eklenmektedir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Batı toplumlarının 19. yy.’ın ilk yarısında kentleşme oranı kaçtır?

% 20

% 30

% 40

% 50

% 60

Açıklama:

Tarihsel olarak bakıldığında, 1950’li yıllarda dünya üzerindeki nüfusun yaklaşık olarak % 30’u kentsel alanlarda yaşarken; 2000’li yıllarda bu oran % 47’ye ulaşmış durumdadır. Batı toplumlarının diğer toplumlara (Batı dışı) nazaran daha erken dönemde kentleşmeye başladığını ifade eden Jones (2003: 952), 19. yy.’ın ilk yarısında kentleşme oranının Batı toplumlarında % 50 civarında olduğunu belirtmektedir. Bununla birlikte, bu durumun Batı dışında kalan toplumlarda kent ve kentleşme olgusunun olmadığı anlamına gelmediği unutulmamalıdır. Söz konusu toplumlarda da yerel kriterlerin belirlediği kent ve kentleşme olgusu bulunmakta idi.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Kentlerin 21. yy.’daki konumlanışı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Tek bir merkez fikrinin kabul edilmemesi

Genel bir toplanma alanının bulunması

Sosyo ekonomik seviyesi yüksek kesimlerin merkeze yakın mahallelerde yerleşmesi

Kent merkezinin fabrikaların bulunduğu yerde olması

Merkeze yakın olan mahallelerde fabrika işçi ve ailelerinin yaşaması

Açıklama:

Champion (2003: 138) kentin biçimsel özelliklerinin tarihsel gelişimine bakıldığı takdirde, geleneksel ya da sanayi öncesi toplumlarda genel bir toplanma alanı (ticari faaliyetlerin, yönetimsel aktivitelerin gerçekleştiği alan), bu alanı çevreleyen mahalleler göze çarptığını ifade etmektedir. Sosyo ekonomik seviye bakımından üst sıralarda yer alan kesimler merkeze daha yakın olan mahallelerde yerleşirken alt seviyelerde yer alanlar çevre alanlarda yaşamaktadırlar. Sanayi kentlerinde de benzer bir durumu görmek mümkün olmaktadır. Kent, tek bir merkez etrafında gelişim göstermektedir. Bununla birlikte bu merkez, fabrikaların bulunduğu yer olmaktadır. Merkez üretimin gerçekleştiği alandır ve bu alana yakın olan mahallelerde üst sosyo ekonomik seviyelerde yer alanlardan ziyade, bu fabrikalarda çalışan işçi ve aileleri yaşamaktadır. Bu merkez, fabrika kaynaklı kirlenmeye doğrudan maruz kalmaktadır ve bu durum yerleşiklerin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Üst sosyo ekonomik seviyelerde yer alan kesim ise kentin kenarlarında yer alan, nüfus yoğunluğu daha az olan yerleşim bölgelerinde yaşamayı tercih etmektedirler. Kent merkezinden uzaklaşmada, ulaşım araçları (toplu ya da özel) önemli işleve sahiptir denilebilir. Kentlerin 21. yy.’daki konumlanışı ise daha önceki iki dönemden farklı olarak tek bir merkez fikrini kabul etmemektedir. Kentin dış çeperlerinde ortaya çıkmaya başlayan mahalleler süreç içinde kendi ekonomik, sosyal ve kültürel merkezlerini oluşturmaya başlamıştır. Alt ve üst sosyo ekonomik seviyelerde yer alanların mekânsal ayrışmalarının net bir şekilde gözlemlendiği diğer iki kent biçiminden farklı olarak, bu iki kesimin yaşam alanları arasındaki sınırların 21. yy.’ın kentlerinde giderek bulanıklaştığını ileri sürmek mümkündür. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketine ne ad verilir?

Kentleşme

Karşı kentleşme

Köyleşme

Geri göç

Karşıt göç

Açıklama:

Üçüncü dönem ise karşı-kentleşme (counterurbanization) olarak kavramsallaştırılmaktadır. İlk defa 1970’li yıllarda Amerika Birleşik Devletleri’nde ortaya çıkan bu olgu daha sonra Avrupa’ya, Japonya’ya ve Avustralya’ya da yayılmıştır. Kentleşmenin karşıtı (Mitchell, 2004: 17) olarak kabul edilen bu sürecin en önemli özellikleri, göç olgusu ve yerleşme sistemlerinde gözlemlenen değişikliklerdir. Diğer bir deyişle, nüfusun az olduğu alanlardan fazla olan alanlara doğru yaşanan nüfus hareketi kentleşme olarak tanımlanırken nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketi de karşı kentleşme olarak ifade edilmektedir. Yerleşim sistemlerindeki değişiklikten kastedilen durum ise kentsel alanlardaki kalabalık apartman benzeri mekânlardan, müstakil evler gibi daha az nüfusu içeren mekânlara doğru yaşanan değişimdir. Kent merkezlerinde yaşamın daha pahalı olması, suç oranlarının yüksek olması, kirliliğin artması bu hareketin ortaya çıkmasında önemli etkenler arasındadır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişime etki eden yapısal etmenlerdendir?

Doğal afetler

Altyapısal unsurlar

Teknolojinin beklenmedik sonuçları

Üyelerin kaynaklara ulaşımı

Ekonomi

Açıklama:

Sosyal değişme sürecindeki tüm yapısal etmenler şu şekilde sıralanabilir: demografi, teknoloji, kültür, politika, ekonomi ve eğitim.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Toplumsal değişim üzerinde etki eden faktörlerden hangisi kültüreldir?

Siyasi örgütlenmeler

Coğrafi farklılıklar

İletişim

Teknoloji

İklimsel farklılıklar

Açıklama:

Bu başlık altında din önemli bir yer tutmaktadır. Dinin muhafazakâr ya da ilerletici kimliği bu durumun temel nedenidir denilebilir. Kültür başlığı altında ele alınabilecek bir diğer kavram ise iletişimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Toplumsal değişme olgusu ile ilgili olarak üç temel soru (Değişme doğal ve normal mi; kaynağı nedir ve son olarak hızı nedir?) üzerinde durmanın
gerekli olduğunu ifade eden sosyolog kimdir?

Hoffman

Weber

Marx

Sztompka

Giddens

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

Toplumsal ve kültürel faktörlerin nüfus üzerine etkisini inceleyen demografi türü hangisidir?

Formel demografi

Demografik dönüşüm

Tarihsel demografi

Sosyal demografi

Toplumsal demografi

Açıklama:

Sosyal demografi, toplumsal ve kültürel faktörlerin nüfus üzerine
etkisini incelemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Eşit işe eşit ücret alamama, iş ile ilgili haklardan yoksun olma ve işsizlik, hangi tür eşitsizliğe örnektir?

Toplumsal cinsiyet temell eşitsizlik

Sosyal sınıf eşitsizliği

Etnik köken ve ırk ayrımcılığı

Yaşa dayalı ayrımcılık

Emek ayrımcılığı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, göç olgusu üzerinde etkili çekici güçlerden değildir?

Yaşamaya elverişli mekan

Kaliteli eğitim

Sosyal ve kültürel baskı

Daha iyi sosyal hizmetler

Sosyal haklardan yararlanma

Açıklama:

Diğer bir deyişle, göç veren topluluk ya da toplumda biraz önce bahsedilen hizmetlerin olmaması ya da düşük kalitede var olması, sosyal ve kültürel baskının fazla olması, buna ek olarak doğal kaynaklara sahip olamama ya da bu kaynakların nitelik olarak daha kötü durumda olması kişilerin başka yerlere göç etmesine yol açabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

"Kentin biçimsel özelliklerinin tarihsel gelişimine bakıldığı takdirde, geleneksel ya da sanayi öncesi toplumlarda genel bir toplanma alanı (ticari faaliyetlerin, yönetimsel
aktivitelerin gerçekleştiği alan), bu alanı çevreleyen mahalleler göze çarptığını " ifade eden sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Durkheim

Henslin

White

Jones

Champion

Açıklama:

Champion, kentin biçimsel özelliklerinin tarihsel gelişimine bakıldığı takdirde,
geleneksel ya da sanayi öncesi toplumlarda genel bir toplanma alanı (ticari faaliyetlerin, yönetimsel aktivitelerin gerçekleştiği alan), bu alanı çevreleyen
mahalleler göze çarptığını ifade etmektedir. Sosyo ekonomik seviye bakımından üst sıralarda yer alan kesimler merkeze daha yakın olan mahallelerde
yerleşirken alt seviyelerde yer alanlar çevre alanlarda yaşamaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Yeniden kentleştirme ne demektir?

Nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketi

Geleneklerden uzaklaşma, kopma ve aşırı bireyselleşme ile birlikte, belirsizliklerin
ve risklerin giderek arttığı bir toplum yapısı

Nüfusun daha önceden yaşadıkları kentsel alanlara doğru hareket etmesi

Kırsal alandan kentsel alana doğru bir emek gücünün hareketi

Kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasitesi

Açıklama:

Yukarıda ele alınan süreçler içinde eş zamanlı olarak yaşanılan bir diğer aşama ise yeniden kentleştirme (reurbanization) olarak kabul edilebilir. Karşı kentleşme süreci ile birlikte, kent merkezindeki nüfusun azalması sorununa çözüm olarak, nüfusun daha önceden yaşadıkları kentsel alanlara doğru hareket etmesini sağlayacak politikaların oluşturulması süreçleri bu başlık içinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Kentleşme sürecindeki ekonomi, politika gibi yapısal faktörleri dikkate almadan yapılan bir analizin gerçekte kapitalist ideolojinin bir aracısı olduğunu belirten sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Louis Wirth

Ernest Burgess

Robert Park

David Harvey

Manuel Castells

Açıklama:

Kentleşme sürecindeki ekonomi, politika gibi yapısal faktörleri dikkate almadan yapılan bir analizin gerçekte kapitalist ideolojinin bir aracısı olduğunu belirtmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Burgess'in Merkezleri bir bölgeler modeline uygun kentlerin çok az olmasının nedeni nedir?

Yayılmayı engelleyen coğrafi etmenler

Merkezi iş alanlarının azlığı

Sayfiye yerinin olmaması

İşçilerin evlerinin ve pahalı apartmanların aynı bölgede olması

Göçmenlerin kentin lüks yerlerini istila etmeleri

Açıklama:

Bu model ile ilgili olarak Burgress, gerçeklikte bu model ile birebir uyuşabilen
kentlerin oldukça az olduğunu ifade etmektedir. Özellikle yayılmayı engelleyen coğrafi etmenler (göl, dağ, deniz vb.) bu durumun temel etmenleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Demografi
Teknoloji
Kültür
Politika
Ekonomi

Yukarıda verilenlerden hangileri sosyal değişme sürecindeki yapısal etmenler arasındadır?

III ve V

Yanlız V

Yanlız I

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bununla birlikte, sosyal değişme sürecindeki tüm yapısal etmenler şu şekilde sıralanabilir: demografi, teknoloji, kültür, politika, ekonomi ve eğitim. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Sosyoloji literatüründe toplumsal değişme üzerinde olan etkiler üç başlık altında ele alınabilmektedir: kültürel etkenler, fiziksel çevre, siyasal örgütler.
Yukarıda verilen sınıflandırma aşağıdakilerden hangisine aittir?

Burgess

Giddens

Park

Wirth

Castells

Açıklama:

Giddens tarafından yapılan bir başka sınıflamaya göre ise sosyoloji literatüründe toplumsal değişme üzerinde olan etkiler üç başlık altında ele alınabilmektedir: kültürel etkenler, fiziksel çevre, siyasal örgütler. Bu faktörlere ek olarak nüfus, teknoloji ve ekonominin de söz konusu unsurlar arasında yer alabilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Değişme, Sztompka'ya göre modern toplumlarda yaygın, hızlı ve belirginlik gösteren bir olgudur ve çeşitli başlıklar altında sınıflandırılabilir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Çevrenin değişmesi

İşlevlerin değişmesi

Yapının değişmesi

Teknolojinin değişimi

Nüfus kompozisyonundaki değişim

Açıklama:

Değişme, ona göre modern toplumlarda yaygın, hızlı ve belirginlik gösteren bir olgudur ve çeşitli başlıklar altında sınıflandırılabilir:
1. Nüfus kompozisyonundaki değişim (göç, demografik büyüme gibi),
2. Yapının değişmesi(arkadaşlık bağlarının kristalleşmesi, liderliğin ortaya çıkması gibi),
3. İşlevlerin değişmesi (mesleki hareketlilik, ailenin ekonomik rolünün azalması, refah
devletinin düşüşü gibi),
4. Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi (evlilik ile ailelerin birbirine bağlanması, kooperasyonların birleşmesi gibi),
5. Çevrenin değişmesi (baskın olan imparatorluğun yıkılması, petrol alanlarının keşfedilmesi, deprem gibi büyük ölçekli afetler).
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Nüfusun büyüklüğü
Doğum ve ölüm oranları
Etnik köken
Din
Göç

Yukarıda verilenlerden hangileri Demografinin araştırma konuları arasındadır?

II, III ve IV

III, IV ve V

I, II, III ve V

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 45

Özellikle tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişte nüfusta yaşanan değişimleri ifade eden ve demografi tartışmalarında sıklıkla kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Formel demografi

Demografik dönüşüm

Sosyal demografi

Kentsel dönüşüm

Kültürel demografi

Açıklama:

Bruce ve Yearley demografi tartışmalarında sıklıkla kullanılan kavramlardan birinin “demografik dönüşüm” olduğunu ifade etmektedirler. Bu kavram, özellikle tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişte nüfusta yaşanan değişimleri kapsamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Kent olgusunu, çok sayıda insanın kalıcı olarak iskân ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği yer olarak tanımlayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Henslin

Durkheim

White

Jones

Champion

Açıklama:

Henslin (2008: 610-612), kenti çok sayıda insanın kalıcı olarak iskân ettikleri ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği yer olarak tanımlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Anthony Giddens ve Ulrich Beck tarafından geliştirilen, geleneklerden uzaklaşma,
kopma ve aşırı bireyselleşme ile birlikte, belirsizliklerin ve risklerin giderek arttığı
toplum yapısını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal ayrışma

Dejenere toplum

Tüketim toplumu

Risk toplumu

Hadari ümranlık

Açıklama:

Anthony Giddens ve Ulrich Beck tarafından geliştirilen risk toplumu kavramı, geleneklerden uzaklaşma, kopma ve aşırı bireyselleşme ile birlikte, belirsizliklerin ve risklerin giderek arttığı bir toplum yapısından bahsetmektedir. Genel olarak bakıldığında, risk toplumu kent ile organik ilişki içindedir denilebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi kent çalışmalarındaki önemli kavramlardan biri olan banliyö kavramını ifade eder?

Kentten daha az, kırsal alandan daha fazla nüfusa sahip olan yerleşim alanları

Nüfusun doğal artışını ifade eden doğum oranlarındaki düşüş

Düzenli olmayan bir nüfus hareketi

Nüfusun az olduğu alanlardan fazla olan alanlara doğru yaşanan nüfus hareketi

Nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketi

Açıklama:

Kent çalışmalarındaki önemli kavramlardan bir diğeri olan banliyö (suburb) ve banliyöleşme (suburbanization), kır ile kent arasında yer alan bir kavram olarak değerlendirilebilir. Banliyö genel olarak, kentten daha az; kırsal alandan daha fazla nüfusa sahip olan yerleşim alanları şeklinde tanımlanabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

“Mekânın yeniden yapılandırılması” kavramı ile sanayi kapitalizmi ve kentlilik arasındaki ilişkiyi ortaya koymaya çalışan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Louis Wirth

Ernest Burgess

Robert Park

Manuel Castells

David Harvey

Açıklama:

Harvey, “mekânın yeniden yapılandırılması” kavramı ile sanayi kapitalizmi ve kentlilik arasındaki ilişkiyi ortaya koymaya çalışmaktadır. Geleneksel toplumlardan farklı olarak
kapitalist toplumlarda, kır ve kent arasındaki sınırlar giderek bulanıklaşmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Ekonomik kaynaklara ulaşma konusunda nüfusun tamamının eşit fırsat ve haklara sahip olmaması sosyolojik eşitsizliklerden hangisinin içerisinde değerlendirilir?

Irk ve etnik köken

Toplumsal cinsiyet

Sosyal sınıf

Yaş temelli ayrımcılık

Küresel tabakalaşma

Açıklama:

Eşitsizlik olgusunun gözlemlendiği bir diğer alan ise sosyal sınıf çerçevesinde ele alınmaktadır. Ekonomik kaynaklara ulaşma konusunda nüfusun tamamının eşit fırsat ve haklara sahip olmadığı görüşünü kabul eden bu bakışa örnek olarak, yukarıdaki örnekte de görüldüğü gibi eşit işe eşit ücret alamama, iş ile ilgili haklardan yoksun olma ve işsizlik verilebilir. Sağlık bakımının ticarileşmesi sürecine paralel olarak, alt sosyo-ekonomik seviyede yer alanların bu hizmetlerden en düşük seviyede faydalanması ya da hiç faydalanamaması da bir diğer örnek olarak kabul edilebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisinde toplumsal değişme kavramını ortaya çıkaran sosyal değişim olguları doğru olarak verilmiştir?

Endüstri Devrimi- Küreselleşme

Endüstri Devrimi- Reform

Rönesans-Reform

Endüstri Devrimi- Fransız Devrimi

Sanayi Devrimi- Cumhuriyetin İlanı

Açıklama:

Sosyolojinin temel ilgi alanlarından biri olan toplumsal değişme kavramı, Avrupa’da ortaya çıkan iki önemli sosyal değişim olgusundan oldukça etkilenmiştir: Endüstri Devrimi ve Fransız Devrimidir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin gerçekleşmesinde etkili
olan içsel etmenlerden biridir?

Altyapısal unsurlar

Doğal afetler

Teknolojinin beklenmedik sonuçları

Politik Faktörler

Eğitim

Açıklama:

İçsel etmenler, altyapısal unsurlar, onların topluluk ya da toplum üyeleri arasındaki dağılımı
ve üyelerin bu kaynak ve hizmetlere ulaşabilmesini içermektedir. Dışsal etmenler ise insan gücünün kontrol edebilirliğinin dışındaki yer alan etmenleri içermektedir. Doğal afetler, teknolojinin beklenmedik sonuçları dışsal etmenlere örnektir. Eğitim ve politik faktörler yapısal etmenlerdir. Bu nedenle Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

I. Kültürel etkenler,
II. Fiziksel çevre,
III. Siyasal örgütler
Yukarıdakilerden hangileri Giddens tarafından toplumsal değişmeyi etkileyen faktörlerdendir?

I. ve II.

Yalnız I

I ve III.

Yalnız III

I, II, III.

Açıklama:

Giddens (2008: 64) tarafından yapılan bir başka sınıflamaya göre ise sosyoloji literatüründe
toplumsal değişme üzerinde olan etkiler üç başlık altında ele alınabilmektedir: kültürel etkenler, fiziksel çevre, siyasal örgütler. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

I. Yaş,
II. Toplumsal cinsiyet,
III. Etnik köken,
IV. Karbon Salınımı
Yukarıdakilerin hangisi veya hangileri nüfus bilimi kapsamında araştırılan ve ele alınabilecek konulardır ve aşağıda doğru bir şekilde verilmiştir?

II ve III

I, II ve III.

I ve II

I ve IV.

III ve IV.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 55

Nüfusun matematiksel ve niceliksel yönüyle ilgilenen demografi çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

İnformel Demografi

Sosyal Demografi

Kültürel Demografi

Etnik Demografi

Formel Demografi

Açıklama:

Formel demografi, nüfusun matematiksel yönü ile ilgilenmekte ve istatistiksel analizler yapmaktadır. Diğer bir deyişle, doğurganlık ve ölüm oranlarındaki mevcut eğilimler, bu eğilimleri etkileyen faktörler ve bunların nüfus artışları üzerindeki etkilerini incelemektedir. Sosyal demografi, toplumsal ve kültürel faktörlerin nüfus üzerine etkisini incelemektedir. Diğer şıklar ise çeldirici olarak verilmiştir. Bu nedenle Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliğe örnek teşkil etmektedir?

Doğu'da kız çocuklarının okula gidememesi

İşletmelerde kadın ve erkeklere eşit kariyer olanakların sağlanması

Kabin görevlilerinin genellikle kadın olması

Kadınlara seçme seçilme hakkı verilmesi

Okullarda kız ve erkeklere eşit olanakların sunulması

Açıklama:

Kızların okula gidememesi, ekonomik ve politik alanda yoğun bir şekilde yer alamaması, toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliğin somut örnekleridir. Kadınlara seçme seçilme hakkı verilmesi, okullarda kız ve erkeklere eşit olanakların sunulması, işletmelerde kadın ve erkeklere eşit kariyer olanakların sağlanması eşitliliğin bir göstergesidir. Ancak Doğuda kız çocuklarının okula gidememesi eşitsizliğe örnek teşkil etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

I. Robert Park,
II. Ernest Burgess
III. Louis Wirth
IV. Max Weber
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kent sosyolojisi içinde önemli yaklaşımlardan biri olan Chicago Okulu’nun temsilcilerindendir?

I ve II.

I ve III.

II. ve IV

I ve IV

I, II ve III.

Açıklama:

Kent sosyolojisi içinde önemli yaklaşımlardan biri olan Chicago Okulu’nun temsilcileri arasında Robert Park, Ernest Burgess ve Louis Wirth ilk akla gelenlerdir. Max Weber ise bürokrasi yaklaşımının temsilsici olan bir sosyologtur. Bu nedenle doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Yukarıda verilen Ernest Burgress tarafından geliştirilen merkezleri bir bölgeler modelinde numaralandırılmış alanlardan hangisinin eşleştirmesi yanlış verilmiştir?

1: İş Merkezi

2: Dönüşüm Bölgesi

3: Mavi Yakalıların Yaşadığı Bölge

4: Sanayi Banliyösü

5: Sayfiye Bölgesi

Açıklama:

Birinci bölge, merkezî iş alanını oluşturmaktadır. İkinci bölge ise dönüşüm içinde olan şehir merkezini kapsamaktadır. Göreli olarak yoksulluğun yaşandığı bir alandır bu bölge. Üçüncü bölge, dönüşüm içinde olan ikinci bölgeden kaçan ama yine de daha pahalı bölgelere gitme gücüne sahip olmayan işçilerin yaşadıkları alanı ifade etmektedir. Bu bölgede yaşayan işçilerin iş alanlarına gitmeleri göreli olarak kolaydır. Dördüncü bölge yanlış olarak verilmiştir. Sanayi banliyo bölgesi değil, orta sosyoekonomik seviyede yer alanların tercih ettikleri, pahalı ve refah düzeyi yüksek olan alanları orta gelirlerinin olduğu bölgeyi içermektedir. içermektedir. Beşinci bölge ise sayfiye yeri olarak kullanılan banliyö ya da uydu kentleri kapsamaktadır. Bu nedenle doğru Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdaki şıklardan hangisinde Kent Büyümesi Modeli geliştiricileri eşleştirmesi yanlış olarak verilmiştir?

Merkezleri Bir Bölgeler Modeli-Ernest Burgress

Sektör Model- Homer Hoyt

Çevre Modeli- Michael Porter

Çok Çekirdekli Model- Chauncey Harris ve Edward Ullman

Çevre Modeli- Chauncey Harris

Açıklama:

Çevre Modeli- Michael Porter tarafından değil, Chauncey Harris tarafından geliştirilmiştir. Bu nedenle Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdaki görsellerden hangisi sektör modelini temsil etmektedir?

Açıklama:

B ve E şıkkı Merkezleri Bir Bölgeler Modelini temsil etmektedir. C şıkkı Çok Çekirdekli Modeli temsil etmektedir. D şıkkı ise çevre modelini temsil etmektedir. A şıkkı ise sektör modelini temsil etmektedir. Bu nedenle Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bir toplumda nüfusun görünümünü etkileyen üç temel faktör hangi seçenekte bir arada ve doğru olarak verilmiştir?

Doğumlar, ölümler ve göçler

Doğumlar, ölümler ve işsizler

Doğumlar, göçler ve nüfusun yaşlılığı

Doğumlar, ölümler ve coğrafi düzlemdeki yayılım

Genç nüfus oranı, yaşlı nüfus oranı ve üretime katılım

Açıklama:

Bir toplumda nüfusun görünümünü etkileyen üç temel faktör, doğumlar, ölümler ve göçlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Sosyolojik bağlamıyla ele alındığında, kişi ya da kişilerin sosyal kimliklerini ya da sosyal değerlerini küçültmek ve azaltmak amacı ile kullanılan olumsuz etiketlemeleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Değersizleştirme

Damgalama

Ötekileştirme

İncitme

Yalnızlaştırma

Açıklama:

Sosyolojik olarak, kişi ya da kişilerin sosyal kimliklerini ya da sosyal değerlerini küçültmek, azaltmak amacı ile kullanılan
olumsuz etiketlemeleri içeren kavram damgalama olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Belirli bir coğrafyada nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından nüfusun az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketi hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Yatay hareketlilik

Dikey hareketlilik

Karşı kentleşme

Sosyal hareketlilik

Kentleşme

Açıklama:

Nüfusun az olduğu alanlardan fazla olan alanlara doğru yaşanan nüfus hareketi kentleşme olarak tanımlanırken nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketi de karşı kentleşme olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Kent sosyolojisinde güncel yaklaşımlardan birisi olan Sektör model temsilcilerinden birisi olan Hoyt, özellikle göçmenlerin kentin lüks yerlerini istila ettiklerini, belli bir süre sonra bu bölgede yaşayan üst sosyoekonomik seviyedeki kişilerin buradan ayrıldıklarını ve bunun sonucunda da bu bölgenin değerinin azaldığı görüşünü aşağıdaki kavramlardan hangisi ile adlandırmaktadır?

Ters göç

Asimilasyon

Yerinden uzaklaştırma

İstila-başarı çemberi

Dönüşüm

Açıklama:

Hoyt, özellikle göçmenlerin kentin lüks yerlerini istila ettiklerini, belli bir süre sonra bu bölgede yaşayan üst sosyoekonomik seviyedeki kişilerin buradan ayrıldıklarını ve bunun sonucunda da bu bölgenin değerinin azaldığını istila-başarı çemberi kavramı ile ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Coğrafyacı Chauncey Harris tarafından geliştirilen ve otoyol yapımlarının, kişilerin ve servislerin kent merkezinden dış bölgelere doğru hareket etmesi üzerindeki etkilerini inceleyen kent büyümesi modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Merkezleri ayrı bölgeler modeli

Merkezleri bir bölgeler modeli

Sektör model

Çok çekirdekli model

Çevre modeli

Açıklama:

Coğrafyacı Chauncey Harris tarafından geliştirilen Çevre modeli, otoyol yapımlarının, kişilerin ve servislerin kent merkezinden dış bölgelere doğru hareket etmesi üzerindeki etkilerini incelemektedir. Buna ek olarak Harris, sanayi ve iş parkları komplekslerinin oluşmasını da bu süreç ile ilişkilendirmeye çalışmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Toplumsal değişme üzerinde etkili olan faktörleri kültürel etkenler, fiziksel çevre ve siyasal örgütler olmak üzere 3 başlıkta gruplayan sosyolog kimdir?

Giddens

Harvey

Park

Parsons

Burawoy

Açıklama:

Toplumsal değişme üzerinde etkili olan faktörleri kültürel etkenler, fiziksel çevre ve siyasal örgütler olmak üzere 3 başlıkta gruplayan sosyolog Giddens dır.
A Giddens

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Sztompka ın değişme olgusunun başlıklarından biri değildir?

Nüfus kompozisyonundaki değişim

Yapının değişmesi

İşlevlerin değişmesi

Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi

Genetiğin değişmesi

Açıklama:

Genetiğin değişmesi,Sztompka ın değişme olgusunun başlıklarından biri değildir.
E Genetiğin değişmesi

Doğru Cevap: E

Soru 68

Nüfusun matematiksel yönüyle ilgilenen demografi hangisidir?

Tarihsel demografi

Formel demografi

Sosyal demografi

Toplumsal demografi

Çevresel demografi

Açıklama:

Formel demografi,nüfusun matematiksel yönüyle ilgilenir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdakilerden toplumsal değişimi açıklayan içsel etmenlerden biri değildir?

Doğal afetler

Toplumsal sınıf

Toplumsal cinsiyet

Etnisite

Coğrafi farklılıklar

Açıklama:

Toplumsal değişimde içsel etkenler olarak sınıflandırılan grupta toplumsal sınıf, toplumsal cinsiyet, etnisite ve ırk farklılıkları, coğrafi ve iklimsel farklılıklar ve yaşa dayanan gruplamalar yer alabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Sztopmka’nın “değişme” olgusunu ele alırken yaptığı tanımlamalardan biri değildir?

Akrabalık ilişkilerinin güçlenmesi

Nüfus kompozisyonundaki değişim

Yapının değişmesi (örn., arkadaşlık bağlarının kristalleşmesi)

İşlevlerin değişmesi (örn., mesleki hareketlilik)

Çevrenin değişmesi (örn., petrol alanlarının değişmesi)

Açıklama:

Sztompka “değişme” olgusunu söyle açıklamıştır:

Nüfus kompozisyonundaki değişim (göç, demografik büyüme gibi),
Yapının değişmesi (arkadaşlık bağlarının kristalleşmesi, liderliğin ortaya çıkması gibi),
İşlevlerin değişmesi (mesleki hareketlilik, ailenin ekonomik rolünün azalması, refah devletinin düşüşü gibi),
Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi (evlilik ile ailelerin birbirine bağlanması, kooperasyonların birleşmesi gibi),
Çevrenin değişmesi (baskın olan imparatorluğun yıkılması, petrol alanlarının keşfedilmesi, deprem gibi büyük ölçekli afetler)

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi nüfusun matematiksel yönüyle ilgilenir?

Sosyal demografi

Etnisite

Tarihsel demografi

Formel demografi

Tarihsel demografi ve etnisite

Açıklama:

Nüfusunun matematiksel yönüyle formel demografi ilgilenir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Aşağıda yer alan uzmanlardan hangisi kenti “çok sayıda insanın kalıcı olarak iskan ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği” yer alarak tanımlamıştır?

Henslin

Sztompka

Champion

Jones

Tönnies

Açıklama:

Henslin kenti “çok sayıda insanın kalıcı olarak iskan ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği” yer olarak tanımlar.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıda yer alan uzmanlardan hangisi “kır ile kent arasındaki karşılaştırmalarda kentin kırsal alana nazaran daha fazla olumlu algılanması görüşüne karşı çıkarak kentlerde yaşam kalitesi ile ilgili tartışmaları” ortaya koymaya çalışmıştır?

Woods

Jones

Sztompka

Henslin

Champion

Açıklama:

Champion kır ile kent arasındaki karşılaştırmalarda kentin kırsal alana nazaran daha fazla olumlu algılanması görüşüne karşı çıkarak kentlerde yaşam kalitesi ile ilgili tartışmaları ortaya koymaya çalışmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Sosyolojik olarak" sosyal sınıf, toplumsal cinsiyet, ırk ve etnik köken, yaş temelli ayrımcılık" başlıkları dışında eşitsizlik ifadesi hangisidir?

Küresel tabakalaşma

Etnik köken

Azınlık sınıf

Eğitim

Göç

Açıklama:

Sosyolojik olarak" sosyal sınıf, toplumsal cinsiyet, ırk ve etnik köken, yaş temelli ayrımcılık" başlıkları dışında eşitsizlik ifadesi Küresel tabakalaşma dır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Toplum içinde ayrıcalıklı statüleri ve güçleri olan grubu içeren ifade hangisidir?

Azınlık grup

Etnik grup

Baskın grup

Göçebe grup

Ataerkil grup

Açıklama:

Toplum içinde ayrıcalıklı statüleri ve güçleri olan grubu içeren ifade Baskın grup kavramıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Daha iyi bir gelir ve yaşam düzeyi elde etme gibi şehirlerin cazip olanakları hangisine örnektir?

Azınlık grup kavramı

Baskın grup

İtici güçler

Çekici güçler

Kapalı nüfus

Açıklama:

Daha iyi bir gelir ve yaşam düzeyi elde etme gibi şehirlerin cazip olanakları Çekici güçler e örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

"Kent, çok sayıda insanın kalıcı olarak iskân ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği yerdir" hangi sosyoloğa aittir?

Parsons

Wirth

Harvey

Wallerstein

Henslin

Açıklama:

"Kent, çok sayıda insanın kalıcı olarak iskân ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği yerdir" ifadesi Henslin e aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Kentleşme sürecinin genel olarak, kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa
oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasitesine dayandığını ifade eden sosyolog kimdir*

Simmel

Woods

Tönnies

Champion

Harvey

Açıklama:

Kentleşme sürecinin genel olarak, kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa
oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasitesine dayandığını ifade eden sosyolog Woods dur.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Chicago Okulu’nun temsilcileri arasında ve "Kentlilik" ile ilgili ismi en çok geçen kişi kimdir?

Woods

Harvey

Wirth

Hoffman

Giddens

Açıklama:

Chicago Okulu’nun temsilcileri arasında ve "Kentlilik" ile ilgili ismi en çok geçen kişi Wirth dir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Küresel kent” kavramı hangi kuramcı tarafından ortaya atılmıştır?

Wirth

Parsons

Castells

Park

Harvey

Açıklama:

Küresel kent” kavramı Castells tarafından ortaya atılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Toplumsal değişmenin gerçekleşmesinde kaç faktör etkilidir?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

Toplumsal değişmenin gerçekleşmesinde içsel ve dışsal olmak üzere iki grup faktör etkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Toplumsal değişim kavramının etkilendiği iki önemli sosyal değişim olgusundan biri seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

Transistörün keşfi

Buhar dönemi

Fransız Devrimi

Liberasyon

Globalleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 83

Kültürel etkenler arasında önemli bir yeri ne tutmaktadır?

Adetler

Gelenekler

Toplumsal huzur

Globalleşme

Din

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 84

Max Weber’in otorite, güç ve __________ kavramları?

İnsan

Toplum

Medeniyet

Bürokrasi

Dayanışma

Açıklama:

Max Weber’in otorite, güç ve bürokrasi kavramları;

Doğru Cevap: D

Soru 85

Giddens'in diğer sınıflamasına göre toplumsal değişme üzerinde olan kaç ana etki vardır?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 86

Hidroloji

Yer bilimi

Demografi

Globalleşme

Standartlaştırma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 87

Nüfus ile ilgili sorunlar denilince ele alınması gereken kavramlardan biri “______________” tir.

doğum hızı

eşitsizlik

prevalans

ölüm hızı

göç

Açıklama:

Nüfus ile ilgili sorunlar denilince ele alınması gereken kavramlardan biri “eşitsizlik” tir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Diğer bir deyişle kapalı nüfusta göç alma ya da göç verme ________?

artar

azalır

hesaplanamaz

gözlenmez

artış hızı yüksek olur

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 89

________________ (2003: 135) kentleşme sürecinin genel olarak, kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasitesine dayandığını ifade etmektedir?

Jones

Simmel

Tönnies

Champion

Woods

Açıklama:

Woods (2003: 135) kentleşme sürecinin genel olarak, kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasi- tesine dayandığını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin gerçekleşmesinde etkili olan dışsal etmenlerden biridir?

Altyapısal unsurlar

Toplumsal sınıf farklılıkları

Entisite ve ırk farklılıkları

Coğrafi ve iklimsel farklılıklar

Teknolojinin beklenmedik sonuçları

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi sosyal değişme sürecindeki yapısal etmenler arasında yer almamaktadır?

Teknoloji

Kültür

Politika

Teoloji

Eğitim

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 92

I. Kültürel
II. Fiziksel çevre
III. Siyasal örgütler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Giddens'a göre toplumsal değişme üzerinde etkili olan etkenler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi Sztompka'nın değişme sınıflandırması içerisinde yer almamaktadır?

Nüfus kompozisyonundaki değişim

Siyasal yapıdaki değişim

İşlevlerin değişmesi

Çevrenin değişmesi

Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi

Açıklama:

Nüfus kompozisyonundaki değişim (göç, demografik büyüme gibi),
Yapının değişmesi (arkadaşlık bağlarının kristalleşmesi, liderliğin ortaya çıkması gibi),
İşlevlerin değişmesi (mesleki hareketlilik, ailenin ekonomik rolünün azalması, refah devletinin düşüşü gibi),
Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi (evlilik ile ailelerin birbirine bağlanması, kooperasyonların birleşmesi gibi),
Çevrenin değişmesi (baskın olan imparatorluğun yıkılması, petrol alanlarının keşfedilmesi, deprem gibi büyük ölçekli afetler).

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Toplumsal değişme olgusu ile ilgili olarak, değişmenin doğal ve normal mi; kaynağı ve hızı nedir? şeklinde üç temel soru üzerinde duran kimdir?

Giddens

Sztompka

Hoffman

Henslin

Bruce ve Yearley

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 95

Coğrafya

Sosyoloji

Demografi

Antropoloji

Psikoloji

Açıklama:

Demografi , diğer bir deyişle nüfus bilimi, nüfusun büyüklüğü, dağılımı, yaş, toplumsal cinsiyet, etnik köken, refah bakımından yapısı, doğum, ölüm oranları, göç ve gelecek eğilimlerini araştırmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Ötekileştirme

Damgalama

Dışlama

Ayrıştırma

Asimile etme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 97

.......... grup kavramı, toplumun geneli ile karşılaştırıldığında, hak ve hizmetlerden eşit derecede faydalanamayan kişileri ifade etmektedir. Bu kavramın karşısında yer alan .......... grup ise, toplum içinde ayrıcalıklı statüleri ve güçleri olan grubu içermektedir.
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileri gelmelidir?

Azınlık-Baskın

Baskın-Azınlık

Mülteci-Yerleşik

Yerleşik-Mülteci

Dışlanmış-Özümsenmiş

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 98

I. Nüfusun niceliksel özellikleri
II. Yerleşim yerinin yönetimsel özellikleri
III. Kentsel alandaki sosyal ve kültürel faaliyetler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileeri Jones'a göre kentleşme kavramını tanımlamada
kullanılan temel karşılaştırma başlıkları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi Sosyolog Ernest Burgress tarafından geliştirilen Merkezleri Bir Bölgeler Modeli içerisinde yer almamaktadır?

İş Merkezleri

Beyaz Yakalıların Yaşadığı Bölge

Mavi Yakalıların Yaşadığı Bölge

Orta Gelirlilerin kaldığı Bölge

Sayfiye Bölgesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 100

Kültürel etkenler
Fiziksel çevre
Ekonomi
Siyasal örgütler
Eğitim

Yukarıdakilerden hangileri Giddens’a göre toplumsal değişme üzerinde etkisi olan temel öğelerdir?

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve V

III, IV ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi Sztompka’nın modern toplumlarda değişme kavramını açıkladığı olgulardan biri değildir?

Çevrenin değişmesi

Siyasi örgütlenmelerin değişmesi

Yapının değişmesi

İşlevlerin değişmesi

Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi

Açıklama:

Nüfus kompozisyonundaki değişim (göç, demografik büyüme gibi),
Yapının değişmesi (arkadaşlık bağlarının kristalleşmesi, liderliğin ortaya çıkması gibi),
İşlevlerin değişmesi (mesleki hareketlilik, ailenin ekonomik rolünün azalması, refah devletinin düşüşü gibi),
Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi (evlilik ile ailelerin birbirine bağlanması, kooperasyonların birleşmesi gibi),
Çevrenin değişmesi (baskın olan imparatorluğun yıkılması, petrol alanlarının keşfedilmesi, deprem gibi büyük ölçekli afetler). Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi Hoffman’ın toplumsal değişme ile ilgili olarak üzerinde durduğu temel sorulardan biri değildir?

Değişme doğal mıdır?

Değişmenin sonucu nedir?

Değişme normal midir?

Değişmenin kaynağı nedir?

Değişmenin hızı nedir?

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 103

Geçmişteki toplumların büyüklüğü ve yapısı ile demografik özellikleri, ekonomik ve politik yapısı arasındaki bağlantıyı inceleyen bilim dalına ne ad verilir?

Formel demografi

Sosyal demografi

Toplumsal demografi

Tarihsel demografi

İnformel demografi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 104

Özellikle tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişte nüfusta yaşanan değişimleri ifade etmekte kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Demografik dönüşüm

Demografik değişim

Demografik bölünme

Demografik farklılık

Demografik tarih

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi göçe neden itici güçlerden biridir?

Daha iyi bir iş bulma

Daha kaliteli eğitim alabilme

Sosyal haklardan daha fazla yararlanabilme

Yaşamaya elverişli coğrafi mekânların varlığı

Sosyal ve kültürel baskının fazla olması

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 106

Açık ve kapalı nüfus ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kapalı nüfusta göç alma gözlenmez.

Kapalı nüfusta göç verme gözlenmez.

Açık nüfusta değişim yalnızca doğum ve ölüm ile gerçekleşir.

Açık nüfusta göç alma gözlenir.

Açık nüfusta göç verme gözlenir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 107

Batı toplumlarının 19. yy.’ın ilk yarısında kentleşme oranı kaçtır?

% (yüzde) 20

% (yüzde) 30

% (yüzde) 50

% (yüzde) 40

% (yüzde) 60

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 108

Kentlerin 21. yy.’daki konumlanışı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Tek bir merkez fikrinin kabul edilmemesi

Genel bir toplanma alanının bulunması

Sosyo ekonomik seviyesi yüksek kesimlerin merkeze yakın mahallelerde yerleşmesi

Kent merkezinin fabrikaların bulunduğu yerde olması

Merkeze yakın olan mahallelerde fabrika işçi ve ailelerinin yaşaması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 109

Nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketine ne ad verilir?

Kentleşme

Karşı kentleşme

Köyleşme

Geri göç

Karşıt göç

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişime etki eden yapısal etmenlerdendir?

Doğal afetler

Altyapısal unsurlar

Teknolojinin beklenmedik sonuçları

Üyelerin kaynaklara ulaşımı

Ekonomi

Açıklama:

Sosyal değişme sürecindeki tüm yapısal etmenler şu şekilde sıralanabilir: demografi, teknoloji, kültür, politika, ekonomi ve eğitim.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Toplumsal değişim üzerinde etki eden faktörlerden hangisi kültüreldir?

Siyasi örgütlenmeler

Coğrafi farklılıklar

İletişim

Teknoloji

İklimsel farklılıklar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 112

Hoffman

Weber

Marx

Sztompka

Giddens

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 113

Toplumsal ve kültürel faktörlerin nüfus üzerine etkisini inceleyen demografi türü hangisidir?

Formel demografi

Demografik dönüşüm

Tarihsel demografi

Sosyal demografi

Toplumsal demografi

Açıklama:

Sosyal demografi, toplumsal ve kültürel faktörlerin nüfus üzerine
etkisini incelemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

Eşit işe eşit ücret alamama, iş ile ilgili haklardan yoksun olma ve işsizlik, hangi tür eşitsizliğe örnektir?

Toplumsal cinsiyet temell eşitsizlik

Sosyal sınıf eşitsizliği

Etnik köken ve ırk ayrımcılığı

Yaşa dayalı ayrımcılık

Emek ayrımcılığı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi, göç olgusu üzerinde etkili çekici güçlerden değildir?

Yaşamaya elverişili mekan

Kaliteli eğitim

Sosyal ve kültürel baskı

Daha iyi sosyal hizmetler

Sosyal haklardan yararlanma

Açıklama:

Diğer bir deyişle, göç veren topluluk ya da toplumda biraz önce bahsedilen
hizmetlerin olmaması ya da düşük kalitede var olması, sosyal ve kültürel baskının fazla olması, buna ek olarak doğal kaynaklara sahip olamama ya da bu kaynakların nitelik olarak daha kötü durumda olması kişilerin başka yerlere göç etmesine
yol açabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Durkheim

Henslin

White

Jones

Champion

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 117

Yeniden kentleştirme ne demektir?

Nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketi

Geleneklerden uzaklaşma, kopma ve aşırı bireyselleşme ile birlikte, belirsizliklerin
ve risklerin giderek arttığı bir toplum yapısı

Nüfusun daha önceden yaşadıkları kentsel alanlara doğru hareket etmesi

Kırsal alandan kentsel alana doğru bir emek gücünün hareketi

Kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasitesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 118

Louis Wirth

Ernest Burgess

Robert Park

David Harvey

Manuel Castells

Açıklama:

Kentleşme sürecindeki ekonomi, politika gibi yapısal faktörleri dikkate almadan yapılan bir analizin gerçekte kapitalist ideolojinin bir aracısı olduğunu belirtmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Burgess'in Merkezleri bir bölgeler modeline uygun kentlerin çok az olmasının nedeni nedir?

Yayılmayı engelleyen coğrafi etmenler

Merkezi iş alanlarının azlığı

Sayfiye yerinin olmaması

İşçilerin evlerinin ve pahalı apartmanların aynı bölgede olması

Göçmenlerin kentin lüks yerlerini istila etmeleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 120

Demografi
Teknoloji
Kültür
Politika
Ekonomi

Yukarıda verilenlerden hangileri sosyal değişme sürecindeki yapısal etmenler arasındadır?

III ve V

Yanlız V

Yanlız I

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bununla birlikte, sosyal değişme sürecindeki tüm yapısal etmenler şu şekilde sıralanabilir: demografi, teknoloji, kültür, politika, ekonomi ve eğitim. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Burgess

Giddens

Park

Wirth

Castells

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 122

Çevrenin değişmesi

İşlevlerin değişmesi

Yapının değişmesi

Teknolojinin değişimi

Nüfus kompozisyonundaki değişim

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 123

Nüfusun büyüklüğü
Doğum ve ölüm oranları
Etnik köken
Din
Göç

Yukarıda verilenlerden hangileri Demografinin araştırma konuları arasındadır?

II, III ve IV

III, IV ve V

I, II, III ve V

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 124

Özellikle tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişte nüfusta yaşanan değişimleri ifade eden ve demografi tartışmalarında sıklıkla kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Formel demografi

Demografik dönüşüm

Sosyal demografi

Kentsel dönüşüm

Kültürel demografi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 125

Kent olgusunu, çok sayıda insanın kalıcı olarak iskân ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği yer olarak tanımlayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Henslin

Durkheim

White

Jones

Champion

Açıklama:

Henslin (2008: 610-612), kenti çok sayıda insanın kalıcı olarak iskân ettikleri ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği yer olarak tanımlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 126

Toplumsal ayrışma

Dejenere toplum

Tüketim toplumu

Risk toplumu

Hadari ümranlık

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi kent çalışmalarındaki önemli kavramlardan biri olan banliyö kavramını ifade eder?

Kentten daha az, kırsal alandan daha fazla nüfusa sahip olan yerleşim alanları

Nüfusun doğal artışını ifade eden doğum oranlarındaki düşüş

Düzenli olmayan bir nüfus hareketi

Nüfusun az olduğu alanlardan fazla olan alanlara doğru yaşanan nüfus hareketi

Nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 128

“Mekânın yeniden yapılandırılması” kavramı ile sanayi kapitalizmi ve kentlilik arasındaki ilişkiyi ortaya koymaya çalışan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Louis Wirth

Ernest Burgess

Robert Park

Manuel Castells

David Harvey

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 129

Ekonomik kaynaklara ulaşma konusunda nüfusun tamamının eşit fırsat ve haklara sahip olmaması sosyolojik eşitsizliklerden hangisinin içerisinde değerlendirilir?

Irk ve etnik köken

Toplumsal cinsiyet

Sosyal sınıf

Yaş temelli ayrımcılık

Küresel tabakalaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisinde toplumsal değişme kavramını ortaya çıkaran sosyal değişim olguları doğru olarak verilmiştir?

Endüstri Devrimi- Küreselleşme

Endüstri Devrimi- Reform

Rönesans-Reform

Endüstri Devrimi- Fransız Devrimi

Sanayi Devrimi- Cumhuriyetin İlanı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin gerçekleşmesinde etkili
olan içsel etmenlerden biridir?

Altyapısal unsurlar

Doğal afetler

Teknolojinin beklenmedik sonuçları

Politik Faktörler

Eğitim

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 132

I. Kültürel etkenler,
II. Fiziksel çevre,
III. Siyasal örgütler
Yukarıdakilerden hangileri Giddens tarafından toplumsal değişmeyi etkileyen faktörlerdendir?

I. ve II.

Yalnız I

I ve III.

Yalnız III

I, II, III.

Açıklama:

Giddens (2008: 64) tarafından yapılan bir başka sınıflamaya göre ise sosyoloji literatüründe
toplumsal değişme üzerinde olan etkiler üç başlık altında ele alınabilmektedir: kültürel etkenler, fiziksel çevre, siyasal örgütler. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 133

II ve III

I, II ve III.

I ve II

I ve IV.

III ve IV.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 134

Nüfusun matematiksel ve niceliksel yönüyle ilgilenen demografi çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

İnformel Demografi

Sosyal Demografi

Kültürel Demografi

Etnik Demografi

Formel Demografi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliğe örnek teşkil etmektedir?

Doğu'da kız çocuklarının okula gidememesi

İşletmelerde kadın ve erkeklere eşit kariyer olanakların sağlanması

Kabin görevlilerinin genellikle kadın olması

Kadınlara seçme seçilme hakkı verilmesi

Okullarda kız ve erkeklere eşit olanakların sunulması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 136

I ve II.

I ve III.

II. ve IV

I ve IV

I, II ve III.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 137

Yukarıda verilen Ernest Burgress tarafından geliştirilen merkezleri bir bölgeler modelinde numaralandırılmış alanlardan hangisinin eşleştirmesi yanlış verilmiştir?

1: İş Merkezi

2: Dönüşüm Bölgesi

3: Mavi Yakalıların Yaşadığı Bölge

4: Sanayi Banliyösü

5: Sayfiye Bölgesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 138

Aşağıdaki şıklardan hangisinde Kent Büyümesi Modeli geliştiricileri eşleştirmesi yanlış olarak verilmiştir?

Merkezleri Bir Bölgeler Modeli-Ernest Burgress

Sektör Model- Homer Hoyt

Çevre Modeli- Michael Porter

Çok Çekirdekli Model- Chauncey Harris ve Edward Ullman

Çevre Modeli- Chauncey Harris

Açıklama:

Çevre Modeli- Michael Porter tarafından değil, Chauncey Harris tarafından geliştirilmiştir. Bu nedenle Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Aşağıdaki görsellerden hangisi sektör modelini temsil etmektedir?

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 140

Bir toplumda nüfusun görünümünü etkileyen üç temel faktör hangi seçenekte bir arada ve doğru olarak verilmiştir?

Doğumlar, ölümler ve göçler

Doğumlar, ölümler ve işsizler

Doğumlar, göçler ve nüfusun yaşlılığı

Doğumlar, ölümler ve coğrafi düzlemdeki yayılım

Genç nüfus oranı, yaşlı nüfus oranı ve üretime katılım

Açıklama:

Bir toplumda nüfusun görünümünü etkileyen üç temel faktör, doğumlar, ölümler ve göçlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 141

Değersizleştirme

Damgalama

Ötekileştirme

İncitme

Yalnızlaştırma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 142

Belirli bir coğrafyada nüfusun fazla olduğu yerleşim alanlarından nüfusun az olduğu alanlara doğru gözlemlenen göç hareketi hangi kavramla adlandırılmaktadır?

Yatay hareketlilik

Dikey hareketlilik

Karşı kentleşme

Sosyal hareketlilik

Kentleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 143

Ters göç

Asimilasyon

Yerinden uzaklaştırma

İstila-başarı çemberi

Dönüşüm

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 144

Merkezleri ayrı bölgeler modeli

Merkezleri bir bölgeler modeli

Sektör model

Çok çekirdekli model

Çevre modeli

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 145

Toplumsal değişme üzerinde etkili olan faktörleri kültürel etkenler, fiziksel çevre ve siyasal örgütler olmak üzere 3 başlıkta gruplayan sosyolog kimdir?

Giddens

Harvey

Park

Parsons

Burawoy

Açıklama:

Toplumsal değişme üzerinde etkili olan faktörleri kültürel etkenler, fiziksel çevre ve siyasal örgütler olmak üzere 3 başlıkta gruplayan sosyolog Giddens dır.
A Giddens

Doğru Cevap: A

Soru 146

Aşağıdakilerden hangisi Sztompka ın değişme olgusunun başlıklarından biri değildir?

Nüfus kompozisyonundaki değişim

Yapının değişmesi

İşlevlerin değişmesi

Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi

Genetiğin değişmesi

Açıklama:

Genetiğin değişmesi,Sztompka ın değişme olgusunun başlıklarından biri değildir.
E Genetiğin değişmesi

Doğru Cevap: E

Soru 147

Nüfusun matematiksel yönüyle ilgilenen demografi hangisidir?

Tarihsel demografi

Formel demografi

Sosyal demografi

Toplumsal demografi

Çevresel demografi

Açıklama:

Formel demografi,nüfusun matematiksel yönüyle ilgilenir.

Doğru Cevap: B

Soru 148

Aşağıdakilerden toplumsal değişimi açıklayan içsel etmenlerden biri değildir?

Doğal afetler

Toplumsal sınıf

Toplumsal cinsiyet

Etnisite

Coğrafi farklılıklar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 149

Aşağıdakilerden hangisi Sztopmka’nın “değişme” olgusunu ele alırken yaptığı tanımlamalardan biri değildir?

Akrabalık ilişkilerinin güçlenmesi

Nüfus kompozisyonundaki değişim

Yapının değişmesi (örn., arkadaşlık bağlarının kristalleşmesi)

İşlevlerin değişmesi (örn., mesleki hareketlilik)

Çevrenin değişmesi (örn., petrol alanlarının değişmesi)

Açıklama:

Sztompka “değişme” olgusunu söyle açıklamıştır:

Nüfus kompozisyonundaki değişim (göç, demografik büyüme gibi),
Yapının değişmesi (arkadaşlık bağlarının kristalleşmesi, liderliğin ortaya çıkması gibi),
İşlevlerin değişmesi (mesleki hareketlilik, ailenin ekonomik rolünün azalması, refah devletinin düşüşü gibi),
Diğer alanlar ile bağların ve sınırların değişmesi (evlilik ile ailelerin birbirine bağlanması, kooperasyonların birleşmesi gibi),
Çevrenin değişmesi (baskın olan imparatorluğun yıkılması, petrol alanlarının keşfedilmesi, deprem gibi büyük ölçekli afetler)

Doğru Cevap: A

Soru 150

Aşağıdakilerden hangisi nüfusun matematiksel yönüyle ilgilenir?

Sosyal demografi

Etnisite

Tarihsel demografi

Formel demografi

Tarihsel demografi ve etnisite

Açıklama:

Nüfusunun matematiksel yönüyle formel demografi ilgilenir.

Doğru Cevap: D

Soru 151

Aşağıda yer alan uzmanlardan hangisi kenti “çok sayıda insanın kalıcı olarak iskan ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği” yer alarak tanımlamıştır?

Henslin

Sztompka

Champion

Jones

Tönnies

Açıklama:

Henslin kenti “çok sayıda insanın kalıcı olarak iskan ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği” yer olarak tanımlar.

Doğru Cevap: A

Soru 152

Woods

Jones

Sztompka

Henslin

Champion

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 153

Sosyolojik olarak" sosyal sınıf, toplumsal cinsiyet, ırk ve etnik köken, yaş temelli ayrımcılık" başlıkları dışında eşitsizlik ifadesi hangisidir?

Küresel tabakalaşma

Etnik köken

Azınlık sınıf

Eğitim

Göç

Açıklama:

Sosyolojik olarak" sosyal sınıf, toplumsal cinsiyet, ırk ve etnik köken, yaş temelli ayrımcılık" başlıkları dışında eşitsizlik ifadesi Küresel tabakalaşma dır.

Doğru Cevap: A

Soru 154

Toplum içinde ayrıcalıklı statüleri ve güçleri olan grubu içeren ifade hangisidir?

Azınlık grup

Etnik grup

Baskın grup

Göçebe grup

Ataerkil grup

Açıklama:

Toplum içinde ayrıcalıklı statüleri ve güçleri olan grubu içeren ifade Baskın grup kavramıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 155

Daha iyi bir gelir ve yaşam düzeyi elde etme gibi şehirlerin cazip olanakları hangisine örnektir?

Azınlık grup kavramı

Baskın grup

İtici güçler

Çekici güçler

Kapalı nüfus

Açıklama:

Daha iyi bir gelir ve yaşam düzeyi elde etme gibi şehirlerin cazip olanakları Çekici güçler e örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 156

"Kent, çok sayıda insanın kalıcı olarak iskân ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği yerdir" hangi sosyoloğa aittir?

Parsons

Wirth

Harvey

Wallerstein

Henslin

Açıklama:

"Kent, çok sayıda insanın kalıcı olarak iskân ettiği ve kendi yiyeceklerini kendilerinin üretmediği yerdir" ifadesi Henslin e aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 157

Kentleşme sürecinin genel olarak, kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa
oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasitesine dayandığını ifade eden sosyolog kimdir*

Simmel

Woods

Tönnies

Champion

Harvey

Açıklama:

Kentleşme sürecinin genel olarak, kent nüfusunun kentsel olmayan nüfusa
oranla daha hızlı bir şekilde büyüyebilme kapasitesine dayandığını ifade eden sosyolog Woods dur.

Doğru Cevap: B

Soru 158

Chicago Okulu’nun temsilcileri arasında ve "Kentlilik" ile ilgili ismi en çok geçen kişi kimdir?

Woods

Harvey

Wirth

Hoffman

Giddens

Açıklama:

Chicago Okulu’nun temsilcileri arasında ve "Kentlilik" ile ilgili ismi en çok geçen kişi Wirth dir.

Doğru Cevap: C

Soru 159

Küresel kent” kavramı hangi kuramcı tarafından ortaya atılmıştır?

Wirth

Parsons

Castells

Park

Harvey

Açıklama:

Küresel kent” kavramı Castells tarafından ortaya atılmıştır.

Doğru Cevap: C

Ünite 8

Soru 1

“İnsanlar sayısız güdüleri tatmin etmek için suça katılırlar” düşüncesine göre; hoşlanmak, eğlenmek, heyecan, korku duymak, merakını tatmin etmek gibi güdüler aşağıda verilen ödül gruplarından hangisi içinde yer alır?

Ekonomik, parasal ve maddi ödüller

İç ödüller

Kişilerarası ve sosyal ödüller

Kişisel ve psikolojik ödüller

Politik ödüller

Açıklama:

Temelde yasaları ihlal etmeyi seçen bireyler bunu güdülerini tatmin etmek için yaparlar. Bu güdülerin ranjı sonsuza kadardır. Örneğin, insanlar sayısız güdüleri tatmin etmek için suça katılırlar. Hoşlanmak, eğlenmek, heyecan, korku duymak, merakını tatmin etmek gibi güdüler iç ödüller grubundadır. Ağrı, stres, gerginlik veya bunalmayı gidermek, kaybedilen bir beklentiyi karşılamak, sorumluluktan kaçmak veya kaçınmak, kendini yedekte tutmak veya korumak ise kişisel ve psikolojik ödüllerdir. Para kazanmak, mal ve hizmet elde etmek, ekonomik adaletsizliklerini gidermek, ekonomik kayıpları karşılamaksa ekonomik, parasal ve maddi ödüllerdir. Statü elde etmek, şeref ve prestij kazanmak, iyiliğe karşılık vermek, kabul edilebilirliği elde etmek, bir yere uymak veya normal olduğunu hissetmek, uzak durmak, başkalarına küskünlüğünü ifade etmek, grup sadakatini kanıtlamak, geleneksel rol beklentisini yerine getirmek, bir değişimle rekabet etmek veya ona uymak da kişilerarası ve sosyal ödüllerdir. Sistemi yenmek, birinin yaşamı üzerinde kontrole sahip olmak, yönetmek veya diğerlerinden güçlü olduğunu ifade etmek, özgürlük kazanmak politik ödüllerdir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

“Suçlu davranışa neden olunmadığı, fakat suçun insanın özgür seçimi olduğudur” düşüncesini savunan kuramcılara göre aşağıdakilerden hangisi kişisel ve psikolojik ödüller içinde yer alır?

Birinin yaşamı üzerinde kontrole sahip olmak

Ekonomik adaletsizliklerini gidermek

Merakını tatmin etmek

Sorumluluktan kaçmak veya kaçınmak

Şeref ve prestij kazanmak

Açıklama:

Ağrı, stres, gerginlik veya bunalmayı gidermek, kaybedilen bir beklentiyi karşılamak, sorumluluktan kaçmak veya kaçınmak, kendini yedekte tutmak veya korumak ise kişisel ve psikolojik ödüllerdir. Buna göre, sorumluluktan kaçmak veya kaçınmak seçeneği kişisel ve psikolojik ödüller içinde yer alır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi kriminolojinin tanımlamalarından biri değildir?

Suç bilimi

Suç olgusuna ilişkin bilim

Suç olgusunun incelenmesi

Suçlu sorgusu

Suçluluk bilimi

Açıklama:

Kriminolojinin Türkçe karşılığı “Suç Bilimi”dir. Kriminolojinin “Suç olgusunun incelenmesi” , “Suç olgusuna ilişkin bilim” veya “Suç bilimi” gibi çok kısa tanımları yapılmaktadır. Kelime olarak suçluluk bilimi anlamına gelen kriminoloji, gerçek yaşamdaki fiili bir olay (örnek) olarak suçun bilimidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi kriminolojinin, suç ve suçluların bilimsel incelenmesi olduğunu ifade eden Haskell-Yablonsky’nin kriminolojinin inceleme alanlarından biri değildir?

Suçun niteliği ve miktarı

Suçun özellikleri

Suçluluk biçimleri

Suçlunun ıslahı

Suçlunun kişiliği

Açıklama:

Haskell-Yablonosky, özlü bir tanımla, “Kriminolojinin, suç ve suçluların bilimsel incelenmesi” olduğunu ifade eder ve kriminolojinin inceleme alanı olarak da suçun niteliği ve miktarı, suçun ve suçluluğun nedenleri, ceza hukukunun gelişmesi ve ceza adaletinin yerine getirilmesi, suçun özellikleri, suçlunun ıslahı, suçluluk biçimleri ve suçun sosyal değişime etkilerini gösterirler. Suçlunun kişiliği ile ilgili bir ayrıntı yoktur. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Kriminolojinin Türkiye’deki kurucusu kimdir?

Prof. Dr. Sufi Dönmezler

Prof. Dr. Sulhi Dönmezer

Prof. Dr. Sulhi Dönmezler

Prof. Dr. Suphi Dönmezler

Prof. Dr. Suphi Dönmezezer

Açıklama:

Kriminolojinin Türkiye’deki kurucusu olan Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer’dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi teorik kriminoloji olarak anılan birinci gruptaki alt dallardan biri değildir?

Suç Antropolojisi

Suç Profilaksisi

Suç Psikiyatrisi

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Açıklama:

Seçeneklerdeki Suç Profilaksisi ikinci grup içinde Uygulayıcı Kriminoloji oluşturmaktadır. Diğer seçenekler teorik kriminolojinin alt dallarıdır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıda verilen kriminolojinin alt dallarından hangisi, cezaların ve güvenlik tedbirlerinin menşei ve gelişmelerini açıklar ve bunların ne derece etkili olduklarını araştırır?

Penoloji

Suç Profilaksisi

Suç Psikiyatrisi

Suç Siyaseti

Suç Sosyolojisi

Açıklama:

Penoloji; cezaların ve güvenlik tedbirlerinin menşei ve gelişmelerini açıklar, bunların ne derece etkili olduklarını araştırır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Merton’un uyum modelleri içinde, nüfusun büyük bir çoğunluğu aşağıda verilen gruplardan hangisi içinde yer almaktadır?

Baş kaldıranlar

Geri çekilenler

Şekilciler

Uyum gösterenler

Yenilikçiler

Açıklama:

Uyum gösterenler, başarıya ulaşsın ya da ulaşmasınlar, hem genel olarak benimsenmiş değerleri hem de bunları gerçekleştirmek için kullanılacak geleneksel araçları kabul ederler. Nüfusun büyük bir çoğunluğu bu kategoriye girmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Amerikalı sosyal psikolog Philip G. Zimbardo’nun Amerika’nın iki ayrı şehrinde, değişik yapıya sahip olan iki ayrı mahallesine arabalar yerleştirerek, geçerliliğini denemek üzere çalışmalarda bulunduğu kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Chicago Yaklaşımı

Etiketleme Kuramı

Kırık Camlar Kuramı

Sol Gerçekçilik

Yeni Kriminoloji

Açıklama:

Amerikalı sosyal psikolog Philip G. Zimbardo, 1969 yılında Kırık Camlar Kuramı’nı denemek amacıyla birkaç deney yapmıştır. Amerika’nın iki ayrı şehrinde, değişik yapıya sahip olan iki ayrı mahallesine arabalar yerleştirerek bu kuramın geçerliliğini denemek üzere çalışmalarda bulunmuştur. Öncelikle, New York şehrinin Bronx bölgesine yoksulların yaşadığı bir mahalleye araç plakası bulunmayan, kaputu açık bir araç yerleştirmiştir. Yerleştirilen bu aracın durumuyla karşılaştırabilmek amacıyla da, Kaliforniya’da bulunan ve zenginlerin yaşadığı Palo Alto bölgesine bir başka araç yerleştirmiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Beyaz yakalı suçlar terimi ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Ellis

Grabosky

Smith

Sutherland

Walsh

Açıklama:

Beyaz yakalı suçlar terimi ilk kez Edwin Sutherland tarafından kullanılmıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Suçun niteliği ve miktarı

Suçun özellikleri

Suçlunun ıslahı

Suçun sosyal değişime etkileri

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Haskell-Yablonosky’e göre kriminolojinin inceleme alanlarındandır?

Yalnız l

Yalnız ll

lll ve lV

l, ll ve lll

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Şıklarda verilenlerin tamamı Haskell-Yablonosky’e göre kriminolojinin inceleme alanlarındandır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Constant’a göre suçun oluşmasına neden olan ya da gelişmesini sonuçlayan ruhi olayları, mekanizmaları inceleyen dal aşağıdakilerden hangisidir?

Suç Antropolojisi

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Suç Psikiyatrisi

Penoloji

Açıklama:

Constant’a göre suçun oluşmasına neden olan ya da gelişmesini sonuçlayan ruhi olayları, mekanizmaları inceleyen dal Suç Psikolojisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Penoloji
Suç Sosyolojisi
Suç Siyaseti
Suç Profilaksisi

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri uygulayıcı Kriminoloji’nin alt dallarından değildir?

Yalnız l

Yalnız ll

l ve ll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Penoloj ve suç sosyolojisi uygulayıcı Kriminoloji’nin alt dallarından dağildir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Biyolojik kuramlar

Psikolojik Kuramlar

Sosyolojik Kuramlar

Fizyolojik kuramlar

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri suçu açıklayan kuramlardandır?

Yalnız l

Yalnız ll

lll ve lV

I, ll ve lll

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Biyolojik kuramlar, Psikolojik Kuramlar ve Sosyolojik Kuramlar suçu açıklayan kuramlardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

İlk sosyolojik suçluluk teorisi olan suçun yapısal-fonksiyonel sınırlanması kuramı kim tarafından geliştirilmiştir?

Reckless

Hooton

Sheldon

Durkheim

Lambroso

Açıklama:

İlk sosyolojik suçluluk teorisi olan suçun yapısal-fonksiyonel sınırlanması kuramı Durkheim geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Cohen
Cloward
Miller
Wolfgang

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri alt kültür kuramlarının önde gelen temsilcileri arasında yer alır?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Şıklarda verilenlerin tamamı alt kültür kuramlarının önde gelen temsilcileri arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Etiketleme (yaftalama)
Chicago yaklaşımı
Sosyal öğrenme kuramları
Merton’un Yapısal Gerilim Kuramı

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri suçu açıklayan etkileşimci kuramlardandır?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Etiketleme (yaftalama), Chicago yaklaşımı ve Sosyal öğrenme kuramları suçu açıklayan etkileşimci kuramlardandır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Etiketleme kuramı hangi yıllarda suçlu kariyerinin etkileşimci açıklaması olarak üne kavuşmuştur?

1960’ların başında

1970’lerin ortalarında

1980’lerin başında

1990’ların sonunda

2000’lerin başında

Açıklama:

Etiketleme kuramı 1970’lerin ortalarında suçlu kariyerinin etkileşimci açıklaması olarak üne kavuşmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Anahtar önermesi yasaların ihlal edilmesini olumlu gören tanımlar, yasaların ihlal edilmesini olumlu görmeyen tanımlardan fazla olduğu zaman kişinin suç işlemesi olan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Bandura’nın kuramı

Sutherland’in ayırıcı birleşimler kuramı

Akers’in sosyal öğrenme kuramı

Ayırıcı güçlendirme kuramı

Merton’un Yapısal Gerilim Kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 20

Çocuk suçluluğunun öğrenme süreci sonucu ortaya çıktığını ifade etmekle birlikte, bunun kontrol eksikliğinden de kaynaklanabileceğini ileri süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Sutherland’in ayırıcı birleşimler kuramı

Ayırıcı güçlendirme kuramı

Chicago yaklaşımı

Kırık Camlar Kuramı

Nye’nin Kontrol Kuramı

Açıklama:

Çocuk suçluluğunun öğrenme süreci sonucu ortaya çıktığını ifade etmekle birlikte, bunun kontrol eksikliğinden de kaynaklanabileceğini ileri süren kuram Nye’nin Kontrol Kuramıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Temelde yasaları ihlal etmeyi seçen bireyler bunu güdülerini tatmin etmek için yaparlar. Aşağıdaki güdülerden hangisi iç ödüller grubundadır?

merakını tatmin etmek

kaybedilen bir beklentiyi karşılamak

sorumluluktan kaçmak

kendini yedekte tutmak

ağrı, stres, gerginlik veya bunalmayı gidermek

Açıklama:

merakını tatmin etmek

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi insanların sayısız güdüleri tatmin etmek için suça katılmasına ilişkin ekonomik, parasal ve maddi ödüllerdir?

statü elde etmek

ekonomik kayıpları karşılamak

şeref ve prestij kazanmak

iyiliğe karşılık vermek

kabul edilebilirliği elde etmek

Açıklama:

ekonomik kayıpları karşılamak

Doğru Cevap: B

Soru 23

Çağdaş kriminolojiyi "ceza hukukunun sosyal kökenlerini, ceza adalet mekanizmasının işleyişini, suç teşkil eden davranışların nedenlerini, suçun önlenmesi ve tenkili (bastırılması), kişilerin iyileştirilmesi, ıslahı ve sosyal çevrenin değiştirilmesi konularını içerir" şeklinde tanımlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Giddens

Taft

Sykes

Bonger

Göppinger

Açıklama:

Sykes

Doğru Cevap: C

Soru 24

Haskell-Yablonosky, özlü bir tanımla, “Kriminolojinin, suç ve suçluların bilimsel incelenmesi” olduğunu ifade eder. Aşağıdakilerden hangisi Haskell-Yablonosky'nin kriminolojinin inceleme alanı olarak gösterdiklerinden biri değildir?

Suçun niteliği ve miktarı

Suçun ve suçluluğun nedenleri

Suçun özellikleri

Suçun tanımı

Suçlunun ıslahı

Açıklama:

Suçun tanımı

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi teorik kriminoloji olarak anılan birinci gruptaki alt dallardan biri değildir?

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Suç Psikiyatrisi

Penoloji

Suç Profilaksisi

Açıklama:

Suç Profilaksisi

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdaki kuramlardan hangisine göre mezomorf tiplerin diğer tipteki insanlara göre suç işleme eğilimleri daha yüksektir?

Biyolojik Kuramlar

Psikolojik Kuramlar

Fonksiyonalist Kuramlar

Sosyolojik Kuramlar

Etkileşimci Kuramlar

Açıklama:

Biyolojik Kuramlar

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdaki bilimcilerden hangisi vücuttaki kimyasal dengesizliklerin suça neden olabileceğini ve kandaki şeker oranının yüksekliği durumu ve vitamin eksikliklerinin suça yol açabileceğini ileri sürmüştür?

Krestschmer

Henry E. Kelly

Reckless ve Dinitz

Sheldon

Lambroso

Açıklama:

Henry E. Kelly

Doğru Cevap: B

Soru 28

"Suçluluğun bulunmadığı hiçbir toplum yoktur. Her yerde ve her zaman insanların bazı davranışlarına tepki olarak ceza uygulanmıştır. Bu yüzden suçluluk normaldir. Eğer suçluluğun kapsamı belirli bir sınırı aşarsa, bu hastalıklıdır" anlayışını savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Merton’un Yapısal Gerilim Kuramı

Nye’nin Kontrol Kuramı

Durkheim’ın Kuramı

Travis Hirschi’nin Sosyal Kontrol Kuramı

Chicago Yaklaşımı

Açıklama:

Durkheim’ın Kuramı

Doğru Cevap: C

Soru 29

Anahtar önermesi yasaların ihlal edilmesini olumlu gören tanımlar,
yasaların ihlal edilmesini olumlu görmeyen tanımlardan fazla olduğu zaman kişinin suç işlediği olan sosyal öğrenme kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Bandura’nın kuramı

Akers’in sosyal öğrenme kuramı

Ayırıcı güçlendirme kuramı

Sutherland’in ayırıcı birleşimler kuramı

Nye’nin Kontrol Kuramı

Açıklama:

Sutherland’in ayırıcı birleşimler kuramı

Doğru Cevap: D

Soru 30

İlk kez Edwin Sutherland tarafından kullanılan, vergi kaçırma, yasadışı satışlar, menkul ve gayrimenkul sahtekârlıkları, zimmete para geçirme, tehlikeli ürünlerin üretim ve satışı ve yasadışı olarak çevreyi kirletmenin yanında doğrudan hırsızlık gibi
pek çok türden suç bulunduğu suç türü aşağıdakilerden hangisidir?

Profesyonel Suçlar

Organize Suçlar

Cinsel suçlar

Siber Suç

Beyaz Yakalı Suçlar

Açıklama:

Beyaz Yakalı Suçlar

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi kriminolojinin inceleme alanlarından biri değildir?

Suçlunun kim olduğu

Suçun niteliği ve miktarı

Suçun ve suçluluğun nedenleri

Suçun özellikleri

Suçlunun ıslahı

Açıklama:

Haskell-Yablonosky, özlü bir tanımla, “Kriminolojinin, suç ve suçluların bilimsel incelenmesi” olduğunu ifade eder ve kriminolojinin inceleme
alanı olarak da şunları gösterir:
a. Suçun niteliği ve miktarı,
b. Suçun ve suçluluğun nedenleri,
c. Ceza hukukunun gelişmesi ve ceza adaletinin
yerine getirilmesi,
d. Suçun özellikleri,
e. Suçlunun ıslahı,
f. Suçluluk biçimleri,
g. Suçun sosyal değişime etkileri (Haskell- Yablonosky,1978: 4; Sokullu-Akıncı, 1999: 18’den aktaran Tutar, 2002). Doğru cevap "A" dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi teorik kriminoloji alt dallarından biri değildir?

Suç Antropolojisi

Suç Siyaseti

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Penoloji

Açıklama:

Constant’a göre (1949: 16’dan aktaran Dönmezer, 1984: 9) geniş anlamda kriminoloji iki büyük gruba ayrılır. Beş alt dalı kapsayan ve genellikle teorik kriminoloji olarak anılan birinci gruptaki alt dallar şunlardır:
a. Suç Antropolojisi
b. Suç Psikolojisi
c. Suç Sosyolojisi
d. Suç Psikiyatrisi
e. Penoloji. Doğru cevap "B" dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi uygulayıcı kriminoloji alt dallarından biridir?

Suç Psikiyatrisi

Suç Antropolojisi

Kriminalistik ya da bilimsel polis

Suç Psikolojisi

Penoloji

Açıklama:

Uygulayıcı kriminoloji olarak anılan ikinci gruptaki alt
dallar şunlardır:
a. Suç Siyaseti
b. Suç Profilaksisi
c. Kriminalistik ya da bilimsel polis. Doğru cevap "C" dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

I. Suç günlük yaşam durumlarından öğrenilmez.
II. Suç çatışmaya bağlıdır. Sosyal tabakalar, çıkarlar ve özellikle ekonomik çıkarlarla ilişkilidir.
III. Toplumun içindeki gerilim, zorlanma ve stresle ilgilidir.
IV. Modern kent yaşamıyla güçlü biçimde iliş- kilidir.
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri sosyolojik kuramların ortak özellikleri içerisinde yer alır?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Suç ve sapmaya ilişkin sosyolojik kuramların farklı ve bazen birbirini tamamlayan yönleri vardır. Kuramları detaylı olarak incelemeden önce arala- rındaki ortak yönleri vurgulamak yararlı olacaktır. Yirminci yüzyıl boyunca geliştirilen bu kuramlar şu ortak yönlerle öne çıkmaktadırlar:
a. Suç bütün toplumlarda görülür ve toplumsal açıdan yararlı olabilen fonksiyonları var- dır. Bu fonksiyonlar çözümlendiğinde suç daha iyi anlaşılabilecektir.
b. Suç çatışmaya bağlıdır. Sosyal tabakalar, çıkarlar ve özellikle ekonomik çıkarlarla ilişkilidir.
c. Toplumun içindeki gerilim, zorlanma ve stresle ilgilidir.
d. Modern kent yaşamıyla güçlü biçimde ilişkilidir.
e. Suç günlük yaşam durumlarından öğrenilir.
f. Grup değerlerine ve yasalarına uyma ilkesine bağlılığın azlığından kaynaklanır (Carra- bine vd., 2004: 45-46’dan aktaran Göktuna Yaylacı, 2010: 202). Doğru cevap "D" dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

"Bir başka kişinin bedenine zarar veren veya zarar verme tehdidinde olan suçlar" olarak tanımlanan suç türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çocuk suçluluğu

Mala yönelik suçlar

Uyuşturucu suçlar

Cinsel suçlar

Şiddet suçları

Açıklama:

Şiddet suçları: Bir başka kişinin bedenine zarar veren veya zarar verme tehdidinde olan suçlardır. Doğru cevap "E" dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

"......... yasadışı kumar, fahişelik, sarhoşluk, başıboş gezme gibi mağduru olmayan suçları içerir." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelir?

Diğer tüm suçlar

Çocuk suçluluğu

Şiddet suçları

Mala yönelik suçlar

Uyuşturucu suçları

Açıklama:

Diğer tüm suçlar: Bu kısım yasadışı kumar, fahişelik, sarhoşluk, başıboş gezme gibi mağduru olmayan suçları içerir. Doğru cevap "A" dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

"............ gelenekselliğin birçok özelliğini taşıyan, ancak yasadışı nitelikteki etkinlik biçimlerine göndermede bulunur." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelir?

Profesyonel suçlar

Organize suçlar

Beyaz yakalı suçlar

Siber suç

Diğer suçlar

Açıklama:

Organize Suçlar: Organize suç, gelenekselliğin birçok özelliğini taşıyan, ancak yasadışı nitelikteki etkinlik biçimlerine göndermede bulunur. Doğru cevap "B" dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi teknolojiye dayanan suç türlerinden biri değildir?

Telekomünikasyon sistemlerine yasadışı bi- çimde girilmesi

Telepazarlama sahtekârlıkları yapılması

Menkul ve gayrimenkul sahtekârlıkları

Elektronik fon transferleri suçları

Elektronik karapara aklama

Açıklama:

P. N. Grabosky ve Russel Smith ise (1998) tek- nolojiye dayanan dokuz tür suç sıralamaktadırlar. Bunlar:
1. Telekomünikasyon sistemlerine yasadışı biçimde girilmesi,
2. Bilgisayara dayalı sistemleri kırmak, bilgisayar virüsleriyle ciddi güvenlik sorunları oluşturulması,
3. Telekomünikasyon hizmetleri üzerinden hırsızlık ve yasadışı işlerin yürütülmesi,
4. Yazılım, film ve CD gibi malzemelerin kopyalanmasıyla telif haklarının çiğnenmesi,
5. Siber uzayda pornografi ve şiddet içerikli yayınlar yapılması,
6. Telepazarlama sahtekârlıkları yapılması, 7. Elektronik fon transferleri suçları,
8. Elektronik karapara aklama,
9. Geliştirilmiş şifre çözme sistemleri ve yüksek hızlı veri transferleri ile yasa uygulayıcı kuruluşların suç etkinlikleri hakkındaki bilgileri- ne ulaşılmasıdır (Giddens, 2008: 878). Doğru cevap "C" dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Sheldon’a göre üç ana insan tipinden ektomorf tiplerin özelliklerinden biridir?

Kısa boylu

Şişman

Kaslı

Uzun yapılı

Sportif yapıda olanlar

Açıklama:

Sheldon’a göre üç ana insan tipinden bahsedilebilir: ince, uzun yapılı ve entellektüel nitelikliler (ektomorf tipler) kısa boylu, şişman, iri kemikli, neşeli, dışa dönük, piknik tipler (endomorf tipler) ve son olarak kaslı, sportif yapıda olanlar (mezomorf tipler). Bu kurama göre mezomorf tiplerin diğer tipteki insanlara göre suç işleme eğilimleri daha yüksektir. Doğru cevap "D" dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Sheldon’a göre üç ana insan tipinden
endomorf tiplerin özelliklerinden biridir?

Kaslı

İnce

Uzun yapılı

Sportif yapıda olanlar

Dışa dönük

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 41

Sapkın davranış ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir norm ihlali her toplumda sapkın davranış olarak kabul edilir.

Sapkın davranış, bir toplumdaki belli normlar kümesine uyumsuzluk olarak tanımlanabilmektedir.

Norm ihlalleri çok çeşitli şekillerde olabilir.

Sapkın davranışın ödüllendirilenler, cezalandırılanlar ve ödül veya cezasız kabul edilenler olarak üç biçimde ortaya çıktığı ifade edilebilir.

Sapkınlık kavramı, yalnızca bir yasayı ya da kuralı çiğneyen uyumsuz davranışa göndermede bulunan suç kavramından çok daha geniştir.

Açıklama:

Sapkın davranış çok geniş bir alanı kapsar ve toplumdan topluma da değişir. Bir toplumun sapkın davranış olarak nitelediği bir davranış bir başka toplumda “normal” olarak değerlendirilebilir. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi suç ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Suç, sapıcı eylemlerden kanun koyucu tarafından seçilmiş ve bir ceza müeyyidesi ile karşılanmış olanıdır.

Her sapkın davranış bir suçtur.

Suç, evrenseldir; hep var olmuştur.

Suçu oluşturan fiiller zaman ve ortama göre değişiktir.

Ceza kanunlarının genelliği gereği kanunda aynı biçimde tanımlanan suçlar işlendiklerinde tamamıyla kişisel ve subjektif bir nitelik kazanırlar.

Açıklama:

Sapkınlık kavramı suç kavramından daha geniştir, bir başka deyişle her suç bir tür sapkın davranıştır fakat her sapkın davranış bir suç olmayabilir. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Suçu oluşturan eylemlerin zamana ve mekana göre farklılık göstermesi onun hangisi özelliği ile ilgilidir?

Kişisel olması

Evrensel olması

Göreli olması

Norm dışı olması

Nesnel olması

Açıklama:

Suçu oluşturan eylemlerin zamana ve mekana göre farklılık göstermesi onun nisbiliği, yani göreliliği ile ilgilidir. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kriminolojinin, suçlunun gerçek kişiliğinin derinliklerine inmesi zorunlu kılan bir nedendir?

Suç, nisbi bir kavramdır.

Suçu oluşturan fiiller zaman ve ortama göre değişiktir.

Suç, nesnel bir kavramdır.

Her suç, işlenişinde, onu işleyenin kişiliğine bağlı nitelikler gösterir.

Sapkınlık kavramı suç kavramından daha geniştir.

Açıklama:

Her suç, işlenişinde, onu işleyenin kişiliğine bağlı nitelikler gösterir. Bu da kriminolojinin, suçlunun gerçek kişiliğinin derinliklerine inmesini zorunlu kılmaktadır. Cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Suçu toplumsal bir olay olarak ele alan kriminoloji alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Suç Antropolojisi

Penoloji

Suç Psikiyatrisi

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Açıklama:

Suç Sosyolojisi, suçu bir sosyal olay olarak ele alır; sosyal kimlik taşıyan ve suça sebep olan etmenleri araştırır. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi suçu açıklamaya çalışan psikolojik kuramlarla ilgili doğru bir ifadedir?

Psikolojik kuramlar kişilik tipleri üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Bireyi suça yönelten fiziksel özelliklere odaklanır.

Sapkınlığın açıklamasını bireyde değil, toplumda ararlar.

Sapmanın kaynaklarını toplumun doğasında arar.

Suçu açıklayan fizyolojik ve biyolojik kuramlar birçok yönden eleştiri almıştır.

Açıklama:

Psikolojik kuramlar sapkınlığın açıklamasını toplumda değil, bireyde aramışlardır. Biyolojik kuramlar bireyi suça yönelten fiziksel özelliklere odaklanırken psikolojik kuramlar kişilik tipleri üzerinde yoğunlaşmaktadır. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bütün davranışların toplumsal etkileşim yoluyla öğrenildiği iddiası hangi kuramların temel iddiasıdır?

Yeni kriminoloji

Sosyal öğrenme kuramları

Kontrol kuramları

Çatışma kuramları

Psikolojik kuramlar

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramlarının temelinde bütün davranışların toplumsal etkileşim yoluyla öğrenildiği iddiası bulunur. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Siber zorbalık yoluyla işlenen bir suç aşağıdakilerden hangisinin kapsamında ele alınabilir?

Beyaz yakalı suçlar

Organize suçlar

Bilişim suçları

Profesyonel suçlar

Mala yönelik suçlar

Açıklama:

Siber zorbalık yoluyla işlenen suçlar bilişim yoluyla yapılmaktadır. Bilişim suçları kapsamıyla ilgilidir. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Bağımlılık yapan maddelere sahip olmayı ve onların satışını yapmayı içeren suç türü aşağıdakilerden hangisidir?

Şiddet suçları

Mala yönelik suçlar

Siber suçlar

Uyuşturucu suçları

Cinsel suçlar

Açıklama:

Bağımlılık yapan maddelere sahip olmayı ve onların satışını yapmayı içeren suç türü, uyuşturucu suçlarıdır. Cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

İnternet aracılığıyla yapılan dolandırıcılık işlemleri aşağıdaki hangi suç türüne örnektir?

Şiddet suçları

Çocuk suçluluğu

Uyuşturucu suçları

Cinsel suçlar

Siber suçlar

Açıklama:

İnternet aracılığıyla yapılan dolandırıcılık işlemleri siber suçlara örnek olabilir. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Toplumun büyük bir çoğunluğunca benimsenen normlara karşı gelme, uyumsuz davranma .................. olarak tanımlanabilir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Suç

Sapkın davranış

Aşırılık

Suç işleme

Rahatsızlık verme

Açıklama:

Toplumun büyük bir çoğunluğunca benimsenen normlara karşı gelme, uyumsuz davranma sapkın davranış olarak tanımlanabilir. Sapkınlık kavramı suç kavramından daha geniştir, bir başka deyişle her suç bir tür sapkın davranıştır fakat her sapkın davranış bir suç olmayabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

I. Suç, evrensel, genel bir olaydır.
II. Suçsuz bir toplum hayalden başka bir şey değildir.
III. Suç nispidir.
IV. Suç, törelere, ahlak kurallarına ve hukuki bakımdan da yasalara aykırı davranış olarak tanımlanabilir.
Suça ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

I, II ve III

I ve II

I, II, III ve IV

II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Suçla ilgili verilenlerin hepsi doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi kriminolojinin inceleme alanı dışındadır?

Suçun niteliği ve miktarı

Suçun ve suçluluğun nedenleri

Suçun özellikleri

Ceza hukuku dışındaki sapkın davranışlar

Suçlunun ıslahı

Açıklama:

Sapkınlık sosyolojisi kriminolojik araştırmalardan yararlanırken, aynı zamanda ceza hukuku alanının dışında yer alan davranışları da inceler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi uygulayıcı kriminolojinin altındaki dallardan biridir?

Suç siyaseti

Suç antropolojisi

Suç psikolojisi

Suç psikiyatrisi

Penoloji

Açıklama:

Suç siyaseti, Uygulayıcı Kriminoloji dallarından biridir. Diğerleri teorik kriminoloji alt dallarındandır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Sheldon'un tip sınıflamasına göre aşağıdaki tiplerden hangisi en fazla eğilimli olanlar kategorisidir?

Endomorph

Tropomorph

Ectomorph

Statomorph

Mesomorph

Açıklama:

Sheldon’a göre üç ana insan tipinden bahsedilebilir: ince, uzun yapılı ve entellektüel nitelikliler (ektomorf tipler) kısa boylu, şişman, iri kemikli, neşeli, dışa dönük, piknik tipler (endomorf tipler) ve son olarak kaslı, sportif yapıda olanlar (mezomorf tipler). Bu kurama göre mezomorf tiplerin diğer tipteki insanlara göre suç işleme eğilimleri daha yüksektir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi suçu açıklayan fonksiyonalist kuramlardan biridir?

Etiketleme kuramı

Sosyal öğrenme kuramı

Yeni kriminoloji

Sol gerçekçilik

Alt kültür yaklaşımı

Açıklama:

Suçu açıklayan fonksiyonalist kuramlar çerçevesinde Durkheim ve Merton’un yaklaşımları, daha sonra da alt kültür yaklaşımı ele alınabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Merton'un uyum modellerine göre kültürel amaçları reddeden, kurumsallaşmış amaçları kabul eden grupların adı aşağıdakilerden hangisidir?

Şekilciler

Uyum gösterenler

Geri çekilenler

Yenilikçiler

Baş kaldıranlar

Açıklama:

Şekilde de görüldüğü üzere kültürel amaçları reddedip kurumsallaşmış amaçları kabul edenler şekilciler grubudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Yukarıda verilen suç karesi aşağıdaki kuramlardan hangisinde kullanılmıştır?

Yeni kriminoloji

Sol gerçekçilik

Nye'nin kontrol kuramı

Etiketleme kuramı

Kırık camlar kuramı

Açıklama:

Sol Gerçekçiliği savunan kriminologlar analizlerini devlet, saldırgan, kurban ve informal kontrol’den oluşan bir “suç karesi” bağlamında gerçekleştirmişlerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

I. Vergi kaçırma
II. Yasadışı satışlar
III. Zimmete para geçirme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri beyaz yakalı suçlar kategorisinde yer alır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

Yalnız I

I ve III

Açıklama:

Verilenlerin hepsi beyaz yakalı suçlar kapsamındadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi organize suçlar kapsamında yer almaz?

Kaçakçılık

Yasadışı kumar

Uyuşturucu ticareti

Bilişim suçları

Fuhuş

Açıklama:

Bilişim suçları siber suç altında değerlendirilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Ekonomik, parasal ve maddi ödüller

İç ödüller

Kişilerarası ve sosyal ödüller

Kişisel ve psikolojik ödüller

Politik ödüller

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 62

“Suçlu davranışa neden olunmadığı, fakat suçun insanın özgür seçimi olduğudur” düşüncesini savunan kuramcılara göre aşağıdakilerden hangisi kişisel ve psikolojik ödüller içinde yer alır?

Birinin yaşamı üzerinde kontrole sahip olmak

Ekonomik adaletsizliklerini gidermek

Merakını tatmin etmek

Sorumluluktan kaçmak veya kaçınmak

Şeref ve prestij kazanmak

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi kriminolojinin tanımlamalarından biri değildir?

Suç bilimi

Suç olgusuna ilişkin bilim

Suç olgusunun incelenmesi

Suçlu sorgusu

Suçluluk bilimi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi “Kriminolojinin, suç ve suçluların bilimsel incelenmesi” olduğunu ifade eden Haskell-Yablonsky’nin kriminolojinin inceleme alanlarından biri değildir?

Suçun niteliği ve miktarı

Suçun özellikleri

Suçluluk biçimleri

Suçlunun ıslahı

Suçlunun kişiliği

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 65

Kriminolojinin Türkiye’deki kurucusu kimdir?

Prof. Dr. Sufi Dönmezler

Prof. Dr. Sulhi Dönmezer

Prof. Dr. Sulhi Dönmezler

Prof. Dr. Suphi Dönmezler

Prof. Dr. Suphi Dönmezezer

Açıklama:

Kriminolojinin Türkiye’deki kurucusu olan Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer’dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi teorik kriminoloji olarak anılan birinci gruptaki alt dallardan biri değildir?

Suç Antropolojisi

Suç Profilaksisi

Suç Psikiyatrisi

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Açıklama:

Seçeneklerdeki Suç Profilaksisi ikinci grup içinde Uygulayıcı Kriminoloji oluşturmaktadır. Diğer seçenekler teorik kriminolojinin alt dallarıdır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıda verilen kriminolojinin alt dallarından hangisi, cezaların ve güvenlik tedbirlerinin menşe ve gelişmelerini açıklar ve bunların ne derece etkili olduklarını araştırır?

Penoloji

Suç Profilaksisi

Suç Psikiyatrisi

Suç Siyaseti

Suç Sosyolojisi

Açıklama:

Penoloji; cezaların ve güvenlik tedbirlerinin menşe ve gelişmelerini açıklar, bunların ne derece etkili olduklarını araştırır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Merton’un uyum modelleri içinde, nüfusun büyük bir çoğunluğu aşağıda verilen gruplardan hangisi içinde yer almaktadır?

Baş kaldıranlar

Geri çekilenler

Şekilciler

Uyum gösterenler

Yenilikçiler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

Chicago Yaklaşımı

Etiketleme Kuramı

Kırık Camlar Kuramı

Sol Gerçekçilik

Yeni Kriminoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 70

Beyaz yakalı suçlar terimi ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Ellis

Grabosky

Smith

Sutherland

Walsh

Açıklama:

Beyaz yakalı suçlar terimi ilk kez Edwin Sutherland tarafından kullanılmıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Suçun niteliği ve miktarı
Suçun özellikleri
Suçlunun ıslahı
Suçun sosyal değişime etkileri

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Haskell-Yablonosky’e göre kriminolojinin inceleme alanlarındandır?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Şıklarda verilenlerin tamamı Haskell-Yablonosky’e göre kriminolojinin inceleme alanlarındandır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Constant’a göre Suçun oluşmasına neden olan ya da gelişmesini sonuçlayan ruhi olayları, mekanizmaları inceleyen dal aşağıdakilerden hangisidir?

Suç Antropolojisi

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Suç Psikiyatrisi

Penoloji

Açıklama:

Constant’a göre Suçun oluşmasına neden olan ya da gelişmesini sonuçlayan ruhi olayları, mekanizmaları inceleyen dal Suç Psikolojisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Penoloji
Suç Sosyolojisi
Suç Siyaseti
Suç Profilaksisi

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri uygulayıcı Kriminoloji’nin alt dallarından değildir?

Yalnız l

Yalnız ll

l ve ll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Penoloj ve suç sosyolojisi uygulayıcı Kriminoloji’nin alt dallarından dağildir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Biyolojik kuramlar
Psikolojik Kuramlar
Sosyolojik Kuramlar
Fizyolojik kuramlar

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri suçu açıklayan kuramlardandır?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Biyolojik kuramlar, Psikolojik Kuramlar ve Sosyolojik Kuramlar suçu açıklayan kuramlardandır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

İlk sosyolojik suçluluk teorisi olan suçun yapısal-fonksiyonel sınırlanması kuramı kim tarafından geliştirilmiştir?

Reckless

Hooton

Sheldon

Durkheim

Lambroso

Açıklama:

İlk sosyolojik suçluluk teorisi olan suçun yapısal-fonksiyonel sınırlanması kuramı Durkheim geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Cohen
Cloward
Miller
Wolfgang

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri alt kültür kuramlarının önde gelen temsilcileri arasında yer alır?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Şıklarda verilenlerin tamamı alt kültür kuramlarının önde gelen temsilcileri arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Etiketleme (yaftalama)

Chicago yaklaşımı

Sosyal öğrenme kuramları

Merton’un Yapısal Gerilim Kuramı

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri suçu açıklayan etkileşimci kuramlardandır?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Etiketleme (yaftalama), Chicago yaklaşımı ve Sosyal öğrenme kuramları suçu açıklayan etkileşimci kuramlardandır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Etiketleme kuramı hangi yıllarda suçlu kariyerinin etkileşimci açıklaması olarak üne kavuşmuştur?

1960’ların başında

1970’lerin ortalarında

1980’lerin başında

1990’ların sonunda

2000’lerin başında

Açıklama:

Etiketleme kuramı 1970’lerin ortalarında suçlu kariyerinin etkileşimci açıklaması olarak üne kavuşmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Bandura’nın kuramı

Sutherland’in ayırıcı birleşimler kuramı

Akers’in sosyal öğrenme kuramı

Ayırıcı güçlendirme kuramı

Merton’un Yapısal Gerilim Kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 80

Çocuk suçluluğunun öğrenme süreci sonucu ortaya çıktığını ifade etmekle birlikte, bunun kontrol eksikliğinden de kaynaklanabileceğini ileri süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Sutherland’in ayırıcı birleşimler kuramı

Ayırıcı güçlendirme kuramı

Chicago yaklaşımı

Kırık Camlar Kuramı

Nye’nin Kontrol Kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 81

Temelde yasaları ihlal etmeyi seçen bireyler bunu güdülerini tatmin etmek için yaparlar. Aşağıdaki güdülerden hangisi iç ödüller grubundadır?

merakını tatmin etmek

kaybedilen bir beklentiyi karşılamak

sorumluluktan kaçmak

kendini yedekte tutmak

Ağrı, stres, gerginlik veya bunalmayı gidermek

Açıklama:

merakını tatmin etmek

Doğru Cevap: A

Soru 82

Statü elde etmek

ekonomik kayıpları karşılamak

şeref ve prestij kazanmak

iyiliğe karşılık vermek

kabul edilebilirliği elde etmek

Açıklama:

ekonomik kayıpları karşılamak

Doğru Cevap: B

Soru 83

Çağdaş kriminolojiyi " ceza hukukunun sosyal kökenlerini, ceza adalet mekanizmasının işleyişini, suç teşkil eden davranışların nedenlerini, suçun önlenmesi ve tenkili (bastırılması), kişilerin iyileştirilmesi, ıslahı ve sosyal çevrenin değiştirilmesi konularını içerir" şeklinde tanımlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Giddens

Taft

Sykes

Bonger

Göppinger

Açıklama:

Sykes

Doğru Cevap: C

Soru 84

Suçun niteliği ve miktarı

Suçun ve suçluluğun nedenleri

Suçun özellikleri

Suçun tanımı

Suçlunun ıslahı

Açıklama:

Suçun tanımı

Doğru Cevap: D

Soru 85

Constant’a göre geniş anlamda kriminoloji iki büyük gruba ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi "Bu dal suçluyu, organik yapısı bakımından inceler ve verasete ilişkin
biyolojik, anatomik ve fizyolojik etmenleri söz konusu eder" şeklinde tanımlanan beş alt dalı kapsayan ve genellikle teorik kriminoloji olarak anılan birinci gruptaki alt dallardan biridir?

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Suç Psikiyatrisi

Penoloji

Suç Antropolojisi

Açıklama:

Suç Antropolojisi

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdaki kuramlardan hangisine göre mezomorf tiplerin diğer tipteki insanlara göre suç işleme eğilimleri daha yüksektir?

Biyolojik Kuramlar

Psikolojik Kuramlar

Fonksiyonalist Kuramlar

Sosyolojik Kuramlar

Etkileşimci Kuramlar

Açıklama:

Biyolojik Kuramlar

Doğru Cevap: A

Soru 87

Krestschmer

Henry E. Kelly

Reckless ve Dinitz

Sheldon

Lambroso

Açıklama:

Henry E. Kelly

Doğru Cevap: B

Soru 88

" Suçluluğun bulunmadığı hiçbir toplum yoktur. Her yerde ve her zaman insanların bazı davranışlarına tepki olarak ceza uygulanmıştır. Bu yüzden suçluluk normaldir. Eğer suçluluğun kapsamı belirli bir sınırı aşarsa, bu hastalıklıdır" anlayışını savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Merton’un Yapısal Gerilim Kuramı

Nye’nin Kontrol Kuramı

Durkheim’ın Kuramı

Travis Hirschi’nin Sosyal Kontrol Kuramı

Chicago Yaklaşımı

Açıklama:

Durkheim’ın Kuramı

Doğru Cevap: C

Soru 89

Bandura’nın kuramı

Akers’in sosyal öğrenme kuramı

Ayırıcı güçlendirme kuramı

Sutherland’in ayırıcı birleşimler kuramı

Nye’nin Kontrol Kuramı

Açıklama:

Sutherland’in ayırıcı birleşimler kuramı

Doğru Cevap: D

Soru 90

Profesyonel Suçlar

Organize Suçlar

Cinsel suçlar

Siber Suç

Beyaz Yakalı Suçlar

Açıklama:

Beyaz Yakalı Suçlar

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi kriminolojinin inceleme alanlarından biri değildir?

Suçlunun kim olduğu

Suçun niteliği ve miktarı

Suçun ve suçluluğun nedenleri

Suçun özellikleri

Suçlunun ıslahı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi teorik kriminoloji alt dallarından biri değildir?

Suç Antropolojisi

Suç Siyaseti

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Penoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi uygulayıcı kriminoloji alt dallarından biridir?

Suç Psikiyatrisi

Suç Antropolojisi

Kriminalistik ya da bilimsel polis

Suç Psikolojisi

Penoloji

Açıklama:

Uygulayıcı kriminoloji olarak anılan ikinci gruptaki alt
dallar şunlardır:
a. Suç Siyaseti
b. Suç Profilaksisi
c. Kriminalistik ya da bilimsel polis. Doğru cevap "C" dir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 95

"Bir başka kişinin bedenine zarar veren veya zarar verme tehdidinde olan suçlar" olarak tanımlanan suç türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çocuk suçluluğu

Mala yönelik suçlar

Uyuşturucu suçlar

Cinsel suçlar

Şiddet suçları

Açıklama:

Şiddet suçları: Bir başka kişinin bedenine zarar veren veya zarar verme tehdidinde olan suçlardır. Doğru cevap "E" dir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

"......... yasadışı kumar, fahişelik, sarhoşluk, başıboş gezme gibi mağduru olmayan suçları içerir." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelir?

Diğer tüm suçlar

Çocuk suçluluğu

Şiddet suçları

Mala yönelik suçlar

Uyuşturucu suçları

Açıklama:

Diğer tüm suçlar: Bu kısım yasadışı kumar, fahişelik, sarhoşluk, başıboş gezme gibi mağduru olmayan suçları içerir. Doğru cevap "A" dır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Profesyonel suçlar

Organize suçlar

Beyaz yakalı suçlar

Siber suç

Diğer suçlar

Açıklama:

Organize Suçlar: Organize suç, gelenekselliğin birçok özelliğini taşıyan, ancak yasadışı nitelikteki etkinlik biçimlerine göndermede bulunur. Doğru cevap "B" dir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi teknolojiye dayanan suç türlerinden biri değildir?

Telekomünikasyon sistemlerine yasadışı bi- çimde girilmesi

Telepazarlama sahtekârlıkları yapılması

Menkul ve gayrimenkul sahtekârlıkları

Elektronik fon transferleri suçları

Elektronik karapara aklama

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi Sheldon’a göre üç ana insan tipinden ektomorf tiplerin özelliklerinden biridir?

Kısa boylu

Şişman

Kaslı

Uzun yapılı

Sportif yapıda olanlar

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Sheldon’a göre üç ana insan tipinden
endomorf tiplerin özelliklerinden biridir?

Kaslı

İnce

Uzun yapılı

Sportif yapıda olanlar

Dışa dönük

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 101

Sapkın davranış ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir norm ihlali her toplumda sapkın davranış olarak kabul edilir.

Sapkın davranış, bir toplumdaki belli normlar kümesine uyumsuzluk olarak tanımlanabilmektedir.

Norm ihlalleri çok çeşitli şekillerde olabilir.

Sapkın davranışın ödüllendirilenler, cezalandırılanlar ve ödül veya cezasız kabul edilenler olarak üç biçimde ortaya çıktığı ifade edilebilir.

Sapkınlık kavramı, yalnızca bir yasayı ya da kuralı çiğneyen uyumsuz davranışa göndermede bulunan suç kavramından çok daha geniştir.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi suç ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Suç, sapıcı eylemlerden kanun koyucu tarafından seçilmiş ve bir ceza müeyyidesi ile karşılanmış olanıdır.

Her sapkın davranış bir suçtur.

Suç, evrenseldir; hep var olmuştur.

Suçu oluşturan fiiller zaman ve ortama göre değişiktir.

Ceza kanunlarının genelliği gereği kanunda aynı biçimde tanımlanan suçlar işlendiklerinde tamamıyla kişisel ve subjektif bir nitelik kazanırlar.

Açıklama:

Sapkınlık kavramı suç kavramından daha geniştir, bir başka deyişle her suç bir tür sapkın davranıştır fakat her sapkın davranış bir suç olmayabilir. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Suçu oluşturan eylemlerin zamana ve mekana göre farklılık göstermesi onun hangisi özelliği ile ilgilidir?

Kişisel olması

Evrensel olması

Göreli olması

Norm dışı olması

Nesnel olması

Açıklama:

Suçu oluşturan eylemlerin zamana ve mekana göre farklılık göstermesi onun nisbiliği, yani göreliliği ile ilgilidir. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi kriminolojinin, suçlunun gerçek kişiliğinin derinliklerine inmesi zorunlu kılan bir nedendir?

Suç, nisbi bir kavramdır.

Suçu oluşturan fiiller zaman ve ortama göre değişiktir.

Suç, nesnel bir kavramdır.

Her suç, işlenişinde, onu işleyenin kişiliğine bağlı nitelikler gösterir.

Sapkınlık kavramı suç kavramından daha geniştir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 105

Suçu toplumsal bir olay olarak ele alan kriminoloji alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Suç Antropolojisi

Penoloji

Suç Psikiyatrisi

Suç Psikolojisi

Suç Sosyolojisi

Açıklama:

Suç Sosyolojisi, suçu bir sosyal olay olarak ele alır; sosyal kimlik taşıyan ve suça sebep olan etmenleri araştırır. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi suçu açıklamaya çalışan psikolojik kuramlarla ilgili doğru bir ifadedir?

Psikolojik kuramlar kişilik tipleri üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Bireyi suça yönelten fiziksel özelliklere odaklanır.

Sapkınlığın açıklamasını bireyde değil, toplumda ararlar.

Sapmanın kaynaklarını toplumun doğasında arar.

Suçu açıklayan fizyolojik ve biyolojik kuramlar birçok yönden eleştiri almıştır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 107

Bütün davranışların toplumsal etkileşim yoluyla öğrenildiği iddiası hangi kuramların temel iddiasıdır?

Yeni kriminoloji

Sosyal öğrenme kuramları

Kontrol kuramları

Çatışma kuramları

Psikolojik kuramlar

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramlarının temelinde bütün davranışların toplumsal etkileşim yoluyla öğrenildiği iddiası bulunur. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 108

Siber zorbalık yoluyla işlenen bir suç aşağıdakilerden hangisinin kapsamında ele alınabilir?

Beyaz yakalı suçlar

Organize suçlar

Bilişim suçları

Profesyonel suçlar

Mala yönelik suçlar

Açıklama:

Siber zorbalık yoluyla işlenen suçlar bilişim yoluyla yapılmaktadır. Bilişim suçları kapsamıyla ilgilidir. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Bağımlılık yapan maddelere sahip olmayı ve onların satışını yapmayı içeren suç türü aşağıdakilerden hangisidir?

Şiddet suçları

Mala yönelik suçlar

Siber suçlar

Uyuşturucu suçları

Cinsel suçlar

Açıklama:

Bağımlılık yapan maddelere sahip olmayı ve onların satışını yapmayı içeren suç türü, uyuşturucu suçlarıdır. Cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 110

İnternet aracılığıyla yapılan dolandırıcılık işlemleri aşağıdaki hangi suç türüne örnektir?

Şiddet suçları

Çocuk suçluluğu

Uyuşturucu suçları

Cinsel suçlar

Siber suçlar

Açıklama:

İnternet aracılığıyla yapılan dolandırıcılık işlemleri siber suçlara örnek olabilir. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Suç

Sapkın davranış

Aşırılık

Suç işleme

Rahatsızlık verme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 112

I, II ve III

I ve II

I, II, III ve IV

II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Suçla ilgili verilenlerin hepsi doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi kriminolojinin inceleme alanı dışındadır?

Suçun niteliği ve miktarı

Suçun ve suçluluğun nedenleri

Suçun özellikleri

Ceza hukuku dışındaki sapkın davranışlar

Suçlunun ıslahı

Açıklama:

Sapkınlık sosyolojisi kriminolojik araştırmalardan yararlanırken, aynı zamanda ceza hukuku alanının dışında yer alan davranışları da inceler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi uygulayıcı kriminolojinin altındaki dallardan biridir?

Suç siyaseti

Suç antropolojisi

Suç psikolojisi

Suç psikiyatrisi

Penoloji

Açıklama:

Suç siyaseti, Uygulayıcı Kriminoloji dallarından biridir. Diğerleri teorik kriminoloji alt dallarındandır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 115

Sheldon'un tip sınıflamasına göre aşağıdaki tiplerden hangisi en fazla suça eğilimli olanlar kategorisindedir?

Endomorph

Tropomorph

Ectomorph

Statomorph

Mesomorph

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi suçu açıklayan fonksiyonalist kuramlardan biridir?

Etiketleme kuramı

Sosyal öğrenme kuramı

Yeni kriminoloji

Sol gerçekçilik

Alt kültür yaklaşımı

Açıklama:

Suçu açıklayan fonksiyonalist kuramlar çerçevesinde Durkheim ve Merton’un yaklaşımları, daha sonra da alt kültür yaklaşımı ele alınabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 117

Merton'un uyum modellerine göre kültürel amaçları reddeden, kurumsallaşmış amaçları kabul eden grupların adı aşağıdakilerden hangisidir?

Şekilciler

Uyum gösterenler

Geri çekilenler

Yenilikçiler

Baş kaldıranlar

Açıklama:

Şekilde de görüldüğü üzere kültürel amaçları reddedip kurumsallaşmış amaçları kabul edenler şekilciler grubudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 118

Yukarıda verilen suç karesi aşağıdaki kuramlardan hangisinde kullanılmıştır?

Yeni kriminoloji

Sol gerçekçilik

Nye'nin kontrol kuramı

Etiketleme kuramı

Kırık camlar kuramı

Açıklama:

Sol Gerçekçiliği savunan kriminologlar analizlerini devlet, saldırgan, kurban ve informal kontrol’den oluşan bir “suç karesi” bağlamında gerçekleştirmişlerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 119

I. Vergi kaçırma
II. Yasadışı satışlar
III. Zimmete para geçirme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri beyaz yakalı suçlar kategorisinde yer alır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

Yalnız I

I ve III

Açıklama:

Verilenlerin hepsi beyaz yakalı suçlar kapsamındadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi organize suçlar kapsamında yer almaz?

Kaçakçılık

Yasadışı kumar

Uyuşturucu ticareti

Bilişim suçları

Fuhuş

Açıklama:

Bilişim suçları siber suç altında değerlendirilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Davranış Bilimleri I - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler