Halkla İlişkiler Yazarlığı - Halkla İlişkiler ve Tanıtım

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi etkili bir ikna sürecinde dikkate alınabilecek noktalar arasında yer alır?

İkna insan davranışının rasyonel ve/veya duygusal boyutlarına hitap eder.

İkna ne bir öğrenme süreci ne de bir güç sürecidir.

İkna sürecinde genellikle önce kötü haber sonra iyi haber aktarılabilir.

İkna bağlamındaki mesajı yoruma açık bırakma oldukça güvenlidir.

İknada basılı ifade sözlü ifadeden daha ikna edicidir.

Açıklama:

İnsan davranışı hem rasyoneldir hem de duygusaldır. Etkili ikna, bu özelliklerden birine ya da her ikisine birden hitap eder.

İkna bir öğrenme süreci, bir güç süreci ya da duygusal bir süreç olarak görülebilir.

İkna sürecinde; kaynak, mesaj, araç, hedef kitle ve etki göz önünde bulundurulmalıdır.

Hedef kitle konu ile ilgili bilgi sahibi ise konunun her iki tarafı ele alınabilir.

Anlaşmazlıklarda önce rakibin görüşlerine değinilip ardından iknacının görüşleri ile cevap verilebilir.

Genellikle önce iyi haber sonra kötü haber aktarılabilir.

Mesajı yoruma açık bırakmak yerine net sonuçlara varmak daha güvenlidir.

Sözlü ifade basılı ifadeden daha ikna edicidir.

Bir konu kamuoyunda tartışmaya açılmak isteniyor ise medyanın dikkati çekilmelidir.

Etkili ve ikna edici mesajlar oluşturabilmek için hedef kitleyi tanımak gerekir.

Mesajı oluşturmadan önce neyin amaçlandığı net bir şekilde bilinmelidir. Aksi takdirde amaçlana

İkna insan davranışının rasyonel ve/veya duygusal boyutlarına hitap eder.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıda iknaya dönük teorilerden hangisi okuyucunun kendi düşüncelerinde ve davranışlarında tutarlı olmasına ya da kişisel olarak ilgili bulduğu bir konuda güncel kalma isteğine hitap etmek ile ilgilidir?

Bilişsel Uyumsuzluk

Toplumsal Yargı Teorisi

Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli

Anlatı Paradigması

Kitlesel İkna Yaklaşımı

Açıklama:

Bilişsel Uyumsuzluk: Okuyucunun kendi düşüncelerinde ve davranışlarında tutarlı
olmasına ya da kişisel olarak ilgili bulduğu bir konuda güncel kalma isteğine hitap etmek
etkilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi yazıyı daha ikna edici hâle getirmenin ipuçları arasında yer alır?

Kısa ve eğlenceli gerçek bir hayat hikâyesi içermesi

Yazının formal ve resmi bir tonda yazılması

Yazıda mesajın tekrara düşmemesi

Yazının farklı görüşler içermemesi

Okuyucuya dönük “sen” ifadesi içermesi

Açıklama:

Yazıyı daha ikna edici hâle getirmenin çeşitli ipuçları şu şekilde sıralanabilir (BBC, 2024b):
• Kişisel (samimi) bir tonda yazılması
• Duygusal: Okuyucunun güçlü duygular hissetmesini sağlayacak kelimelerin kullanılması
• Retorik sorular: Okuyucunun düşünmesini sağlayacak soruların sorulması
• Mesajın tekrarlanması
• Farklı görüşlerden bahsedilmesi ve onların neden yanlış olduklarının söylenmesi
• Anekdot: Kısa ve eğlenceli gerçek bir hayat hikâyesi, okuyucunun bağlantı kurmasına yardımcı
olur.
• Doğrudan: Okuyucuya yönelik “siz” ifadesinin kullanılması
• Söylenenlerin önemsenmesi
• Yazarlar okuyucuları ikna etmeye çalışmak için birçok ikna edici teknik kullanmakta olup bunlara
retoriksel araçlar denilmektedir.
Kısa ve eğlenceli gerçek bir hayat hikâyesi içermesi

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi yazarlıkta kullanılan retoriksel araçlar içinde tüm alternatif argümanlar ve bunların dezavantajlarını açıklayan boyuttur?

Karşı görüşü eleştirmek

Gerçek olarak görüş

Duygusal kelimeler

Kişi zamirleri

Akılda kalıcı ifadeler

Açıklama:

Karşı görüşü eleştirmek-Tüm alternatif argümanlar ve bunların dezavantajları açıklanır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi ikna edici yazma sürecinde halkla ilişkiler uygulayıcılarına yol gösterici yaklaşımlar arasında yer alır?

Bilinen ve kısa kelimelerin kullanılması

Uzun paragraflara yer verilmesi

Jargon kullanılması

Karmaşık cümlelerin kullanılması

Teknik kelimelerin kullanılması

Açıklama:

İkna edici yazma sürecinde aşağıdaki unsurlar halkla ilişkiler uygulayıcılarına yol gösterici olabilir:
• Sade, bilinen ve kısa kelimelerin kullanılması
• Karmaşık cümlelerin kullanılmaması
• Olumlu bir ifade
• Kısa paragraflara yer verilmesi
• Jargon kullanılmaması
• Anlaşılır bir şekilde yazılması
• Yazılan metnin gözden geçirilmesi, düzenlenmesi ve yeniden yazılması
• Cümle yapısının, dil bilgisinin ve noktalama işaretlerinin kontrol edilmesi

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Retoriğin unsurlarından olan Pathos'un güvenilirlik kriterlerindendir?

Tümdengelim

Tümevarım

Örneklendirme

Neden-sonuç düşüncesi

Canlı imgeler

Açıklama:

Tablo 1.1 Retoriğin unsurları
Ethos Güvenilirlik Karakter
Pathos: Etkileyici açıklamalar, Canlı imgeler, Kişisel hikâyeler, Duygu yüklü sözcükler, Hedef kitlede duygusal bir tepkinin oluşturulması
Logos: Karşılaştırma, Neden-sonuç düşüncesi, Tümdengelim ,Tümevarım, Örneklendirme, Detaylandırma, Tutarlı düşünce

Doğru Cevap: E

Soru 12

İknayı, düşüncelerdeki ve davranışlardaki tutarsızlıklara verilen bir tepki olarak açıklayan modelleme hangisidir?

Anlatı Paradigması

Bilişsel Uyumsuzluk

Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli

Kitlesel kişilerarası paradigma

Toplumsal Yargı Teorisi

Açıklama:

İkna ile ilgili çeşitli teoriler/modeller bulunmaktadır. Bu teoriler genellikle psikoloji ve sosyal psikoloji alanlarından hareketle geliştirilmiştir. Birtakım ikna teorileri/modelleri şunlardır (Dainton ve Zelley, 2011): • Toplumsal Yargı Teorisi: Hedef kitlenin önceden var olan tutumları önemlidir. Hedef kitlenin reddetme alanına giren bir mesaj göndermek başarılı bir ikna ile sonuçlanmayacaktır. • Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli: Hedef kitleyi tanımanın önemi vurgulanır. Etki sürecinde merkezi ve çevresel olmak üzere iki yol bulunur. Hedef kitle motive olmadığında ya da mesajları işleyemediğinde çevresel ipuçları kullanılmalıdır. • Bilişsel Uyumsuzluk: İknayı, düşüncelerdeki ve davranışlardaki tutarsızlıklara verilen bir tepki olarak açıklar. Bireyler düşünceleri ve davranışları arasında tutarlılığı korumayı tercih eder. Dolayısıyla ikna sürecinde düşünceler ve davranışlar arasındaki uyumsuzluğu kapatmaya çalışan bir yaklaşım benimsenebilir. • Anlatı Paradigması: İkna, hikâye anlatıcılığına dayalı duygusal bir süreç olduğundan çok rasyonel bir süreç değildir. Anlatıların etkili olabilmesi için tutarlı ve iyi nedenlere dayanan bir mantığa sahip olması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Gerçek bir olayın genellikle duygusal ya da sempatik bir tepki oluşturmayı amaçlanarak hikâye şeklinde anlatılmasına ne ad verilmektedir?

Anekdot

Mizah

Abartı

Tasvir

Tekrarlama

Açıklama:

Tablo 1.4 Yazarlıkta kullanılan retoriksel araçlar Anekdotlar Gerçek bir olayın genellikle duygusal ya da sempatik bir tepki oluşturmayı amaçlanarak hikâye şeklinde anlatılmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Diyalog şeklinde olmayan yazılı olarak ortaya çıkan sorulara ne ad verilmektedir?

Mizah soruları

Tasvir soruları

Retorik sorular

Anekdot soruları

Şok sorular

Açıklama:

Retorik sorular Diyalog şeklinde olmayan yazılı olarak ortaya çıkan sorulardır. Soruyu yanıtlayacak kimse olmadığından genellikle doğrudan okuyucuyla konuşmak üzere tasarlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi psikografik değişkenlerdendir?

Yaş

Cinsiyet

Gelir

Değerler

Eğitim durumu

Açıklama:

Demografik değişkenler; yaş, cinsiyet, gelir ve eğitim durumu gibi özellikleri içerirken; psikografik değişkenler tutumlar ve değerler gibi psikolojik özellikleri içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Veriler anket tekniği aracılığı ile toplanarak istatistiklere odaklanıldığı araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Nitel araştırma

Nicel araştırma

Birincil araştırma

İkincil araştırma

Üçüncül araştırma

Açıklama:

Birincil Araştırma: Hedef kitle hakkında mümkün olduğu kadar çok bilgi toplamaktır. Bu süreçte nitel veya nicel araştırma yöntemleri kullanılarak toplanan tüm bilgiler araştırmacının kendi çalışmasından ve bulgularından kaynağını almalıdır. Birincil araştırmalar nitel ya da nicel bir şekilde yürütülebilir.• Nitel Araştırma: Hedef kitlenin duygularına ve düşüncelerine odaklanılır. Veriler, derinlemesine görüşme ya da odak grup görüşmesi aracılığı ile toplanır.
• Nicel Araştırma: Veriler anket tekniği aracılığı ile toplanarak istatistiklere odaklanılır.
İkincil Araştırma: Diğer kaynaklardan sunulan bilgilerin gözden geçirilmesini içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Okuyucunun metinden anahtar kelimeleri aradığı ve anahtar kelimeyi gördüğünde bir ya da iki cümleyi okuduğu okuma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Tarama

Göz gezdirme

Aramaya yönelik okuma

Alımlayıcı okuma

Kümeleme

Açıklama:

Tarama: Okuyucu metinden anahtar kelimeleri arar ve anahtar kelimeyi gördüğünde bir ya da iki cümleyi okur.

Doğru Cevap: A

Soru 18

OABC Modeline göre; metin için bir yol haritası olarak düşünülebilecekolan bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

Açılış

Gündem

Gövde

Kapanış

Mesaj

Açıklama:

Kurumsal yazı türlerinde OABC Modeli yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Söz konusu modelin bileşenleri şu şekildedir (UNC, 2024): • Açılış (Opening): Bu bölüm okuyucuya metnin amacını veya tartışılacak olan konuyu tanıtır. Bununla birlikte açılış bölümü, okuyucu ile neden iletişim kurulduğunu ve bilginin okuyucu için neden önemli olduğunu hedef kitlenin bilmesini sağlar. • Gündem (Agenda): Okuyucunun mesajın geri kalanından ne beklemesi gerektiğini bilmesini sağlar. Metin için bir yol haritası olarak düşünülebilir. • Gövde (Body): Genellikle metnin en uzun bölümü olup temel noktalar ve mesaj okuyucuya bu bölümde iletilir. • Kapanış (Closing): Okuyucu için temel noktalar yinelenir. Gerektiğinde hedef kitlenin davranışa geçmesini sağlama ve çeşitli öneriler bu bölüme dahil edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Metnin hedef kitleye iletilmeden önce son kez kontrolden geçirildiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Mesaj0

Gövde

Gündem

Kapanış

Revizyon

Açıklama:

Gözden Geçirme (Revizyon) Üçüncü aşamada ise metin revize edilir ve varsa yazım, anlatım hataları düzeltilir. Metin hedef kitleye sunulmadan önce yapılması gereken nihai düzenlemelere bu aşamada yer verilir. Gözden geçirme, ilk iki süreci de kapsar. Dolayısıyla metin, amaç ve hedef kitle çerçevesinde incelenmelidir. Bu aşamada aşağıdaki sorular önem taşır

Doğru Cevap: E

Soru 20

Genellikle metnin en uzun bölümü olup temel noktaların ve mesajın okuyucuya iletildiği bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

Açılış

Gövde

Gündem

Kapanış

Mesaj

Açıklama:

Gövde (Body): Genellikle metnin en uzun bölümü olup temel noktalar ve mesaj okuyucuya bu bölümde iletilir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I- Sosyal psikoloji
II- Halkla ilişkiler
III- Reklam çalışmaları
Disiplinlerarası bir konu olan ikna, yukarıdakilerden hangisi/hangileri ile bağlantılıdır?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

İkna, disiplinlerarası bir konu olup daha çok psikoloji ve sosyal psikolojinin araştırma alanı olmak ile birlikte halkla ilişkiler ve reklam çalışmaları da ikna ile bağlantılıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangileri iknanın çeşitli özellikleri arasında sayılamaz?

Belirli bir ikna girişiminin iyi mi yoksa kötü mü olduğunu belirleyen, ikna edenin güdüleridir.

İkna, savunma ve manipülasyon içeren bir işleve sahiptir.

İkna konusunda bireylerin serbest iradesi bulunur.

İkna edici mesajlara uyup uymama konusunda bireyler bilinçli karar verebilir.

İkna sembolik olup bireyleri sözsüz veya davranışsal yollarla etkilemekten genellikle daha etiktir.

Açıklama:

İknanın çeşitli özellikleri şunlardır (CommGAP, 2024):
• Belirli bir ikna girişiminin iyi mi yoksa kötü mü olduğunu belirleyen, ikna edenin güdüleridir.
• İkna, savunma ve manipülasyon karşıtı bir işleve sahiptir.
• İkna konusunda bireylerin serbest iradesi bulunur. İkna edici mesajlara uyup uymama konusunda bireyler bilinçli karar verebilir.
• İkna sembolik olup bireyleri sözsüz veya davranışsal yollarla etkilemekten genellikle daha etiktir.
İkna konusunda mesajın alıcıları serbest bir iradeye sahiptir. Başka bir deyişle ikna olup olmamak hedef kitlenin iradesine bağlıdır. İknanın etik bir çerçevede yürütülmesi gerekir. Doğruluk, güvenilirlik, saygı, tarafsızlık ve sosyal sorumluluk etik bir ikna sürecinin temel bileşenlerini oluşturur (Baker ve Martinson, 2001). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aristoteles'e göre iknanın hangi unsuru güven ile ilişkilidir?

Ethos

Pathos

Logos

Retorik

Anlatı Paradigması

Açıklama:

Aristoteles ikna konusunda önemli düşünürlerden biri olup iknanın üç unsurunun ethos, pathos ve logos olduğunu belirtmiştir. Ethos, güven; pathos, duygu; logos ise bilgi ile ilişkilidir (Perloff, 2017, ss. 55-56). Söz konusu kavramlar retoriksel çekicilik unsurları olarak da adlandırılır (Shabo, 2010, s. 8):
• Ethos: İknacı, kişisel güvenilirliği oluşturmak için kendi ahlaki karakteri ve deneyiminin gücünü vurgular.
• Pathos: Hedef kitleden duygusal bir tepki elde edilmeye çalışılır.
• Logos: Rasyonel analize ve ikna edici dil kullanımına dayanır.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

I- Mesajın toplumda etkili biri tarafından onaylanması
II- Sunulan faydanın sınırsız olduğunun öne sürülmesi
III- Sunulan faydada bir zaman sınırı olduğunun belirtilmesi
IV- Mesajın, hedef kitlenin geçmiş davranışları ya da beklentileriyle tutarlı olması
Yukarıdakilerden hangileri bir mesajın etkili olabilmesi için gereken unsurları ifade etmektedir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Bir mesajın etkili olabilmesi için aşağıdaki unsurları içermesi gerektiği belirtilebilir (Berkowitz, 2024):
• Mesajın toplumda etkili biri tarafından onaylanması
• Sunulan faydanın sınırlı olduğunun öne sürülmesi
• Sunulan faydada bir zaman sınırı olduğunun belirtilmesi
• Mesajın, hedef kitlenin geçmiş davranışları ya da beklentileriyle tutarlı olması
• Hedef kitlenin normlarına hitap edilmesi
• Karşılıklılık ilkesinin kullanılması
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi hedef kitleyi tanımanın öneminin vurgulandığı ikna teorisi/modelidir?

Toplumsal Yargı Teorisi

Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli

Bilişsel Uyumsuzluk

Anlatı Paradigması

Retoriksel çekicilik

Açıklama:

Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli: Hedef kitleyi tanımanın önemi vurgulanır. Etki sürecinde merkezi ve çevresel olmak üzere iki yol bulunur. Hedef kitle motive olmadığında ya da mesajları işleyemediğinde çevresel ipuçları kullanılmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

I- Olumlu kurumsal imajı güçlendirmek
II- Olumsuz kurumsal imajı değiştirmek
III- Belirli bir konu hakkında farkındalık oluşturmak
IV- Paydaşlarda tutum ve davranış değişikliğine yol açmak
Yukarıdakilerden hangileri halkla ilişkiler kapsamında ikna edici yazarlığın amaçları arasında sayılabilir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

İkna edici yazarlığın amacı okuyucuları belirli bir bakış açısına veya görüşe ikna etmek, motive etmek veya yönlendirmektir (UMN, 2015). Dolayısıyla halkla ilişkiler kapsamında ikna edici yazarlığın amaçları şu şekilde sıralanabilir:
• Olumlu kurumsal imajı güçlendirmek
• Olumsuz kurumsal imajı değiştirmek
• Belirli bir konu hakkında farkındalık oluşturmak
• Paydaşlarda tutum ve davranış değişikliğine yol açmak
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Hedef kitleyi analiz etmek için gerçekleştirilen araştırmalardan hangisinde veriler, derinlemesine görüşme ya da odak grup görüşmesi aracılığı ile toplanmaktadır?

Birincil Araştırma

Nitel Araştırma

Nicel Araştırma

İkincil Araştırma

Tarama

Açıklama:

Hedef kitleyi analiz etmek için aşağıda yer alan araştırmalar yürütülebilir (USC, 2023):
• Birincil Araştırma: Hedef kitle hakkında mümkün olduğu kadar çok bilgi toplamaktır. Bu süreçte nitel veya nicel araştırma yöntemleri kullanılarak toplanan tüm bilgiler araştırmacının kendi çalışmasından ve bulgularından kaynağını almalıdır. Birincil araştırmalar nitel ya da nicel bir şekilde yürütülebilir.
• Nitel Araştırma: Hedef kitlenin duygularına ve düşüncelerine odaklanılır. Veriler, derinlemesine görüşme ya da odak grup görüşmesi aracılığı ile toplanır.
• Nicel Araştırma: Veriler anket tekniği aracılığı ile toplanarak istatistiklere odaklanılır.
• İkincil Araştırma: Diğer kaynaklardan sunulan bilgilerin gözden geçirilmesini içerir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Hedef kitlenin okuma stratejilerinin hangisinde okuyucu genellikle her kelimeyi okur ve metnin izin verdiği ölçüde konu hakkında kapsamlı bir anlayış geliştirmeye çalışır?

Göz gezdirme

Tarama

Aramaya yönelik okuma

Eleştirel okuma

Alımlayıcı okuma

Açıklama:

Eleştirel okuma: Okuyucu genellikle her kelimeyi okur ve metnin izin verdiği ölçüde konu hakkında kapsamlı bir anlayış geliştirmeye çalışır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

OABC Modeli'nde okuyucu için temel noktaların yinelendiği ve çeşitli önerilerin dahil edildiği bölüm hangisidir?

Açılış

Gündem

Gövde

Mesaj

Kapanış

Açıklama:

Kapanış (Closing): Okuyucu için temel noktalar yinelenir. Gerektiğinde hedef kitlenin davranışa geçmesini sağlama ve çeşitli öneriler bu bölüme dahil edilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Yazım öncesi aşamada uygulanan stratejilerden hangisi yazının konusunu keşfetmeye çalışırken fikirlere sürekli olarak odaklanılmasını sağlayan yazma tekniğidir?

Aşağıdakilerden hangisi senaryo ve roman yazarken yaratıcı yazım sürecindeki önemli unsurlardan biri değildir?

Karakter

Hikâyenin geçtiği yer

Anlatmaya karşı gösterme

Gerçeklik

Bakış açısı

Açıklama:

Öğrenci yaratıcı yazım sürecini açıklayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Yaratıcı yazma genellikle yazarın olayları, sahneleri ve karakterleri, bazen bir dünyayı oluşturduğu kurgusal yazım olarak tanımlanır. Yaratıcı yazım sürecinde aşağıdaki beş unsur önem taşır:

Karakter: Genellikle düz yazının en önemli boyutu olarak kabul edilir. İyi hazırlanmış karakterler okuyucuyu hikâyenin içine çeker ve onun hikâyeyle ilgilenmesini sağlar.
Bakış açısı: Hikâyeyi kim anlatmaktadır?
Hikâyenin geçtiği yer: Toplumsal, kültürel bağlam, mevsim, coğrafi ortam, zaman gibi unsurlar önemlidir.
Anlatmaya karşı gösterme: Hem göstermenin hem de anlatmanın kendi kullanım alanları vardır ve her ikisi de mutlaka birbirini dışlamaz.
Anlatı yapısı/olay örgüsü: Olay örgüsü, bir hikâyede olup bitenler ve bu olayların nasıl organize edildiğidir. Temel olay örgüsü yapısı; başı, ortası ve sonu olan bir anlatıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Evrensel hikâye anlatımı unsurlarından “yazarın diksiyon seçimi, cümle yapısı, edebî teknikler ve ritim kullanımı” anlamına gelen aşağıdakilerden hangisidir?

Tema

Yer

Bakış açısı

Tarz

Üslup

Açıklama:

Öğrenci yaratıcı yazım sürecini ve evrensel hikâye anlatımı unsurlarını öğrenmiş olmalıdır.
Yukarıdaki kategorilere benzer şekilde yaratıcı yazma unsurlarının aşağıda yer alan evrensel hikâye anlatımı unsurlarını içerdiği söylenebilir:

Tema: Bir hikâyenin ana fikridir.
Yer: Bir anlatı içindeki zaman ve coğrafi konum
Karakter ve olay örgüsü gelişimi: Genellikle iç içe geçmiş bir şekilde, yazarın bir karakterin harekete geçme yeteneğini geliştirme becerisi, çatışmaya ve olay örgüsünün ilerlemesine yol açar.
Bakış açısı: Birinci, ikinci ya da üçüncü şahıs ağzından anlatılan bu anlatım biçimi, yazarların kendilerinin ya da karakterlerinin görüşlerini ifade etme şeklidir.
Düşünce tonu: Endişeli, ayrıntıların az olması, geçmişe bakma gibi yazarın hikâyeyi anlatma şeklidir.
Tarz ve üslup: Üslup; yazarın diksiyon seçimi, cümle yapısı, edebî teknikler ve ritim kullanımı anlamına gelirken, tarz yazarın hikâyeye ve okuyucuya karşı tutumunu ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 26

İyi bir yazının taşıması gereken 5 özellikten biri olan “Bir yazının tek ve net bir merkezî fikri, her paragrafın net bir ana noktası veya konu cümlesi olmalıdır” şeklinde tanımlanan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Odak

Gelişme

Uyum

Tutarlılık

Dilin doğru kullanımı

Açıklama:

Öğrenci yaratıcı yazım sürecinin kapsamını öğrenmiş olmalıdır.
İyi yazılmış bir yazı okuyucunun dikkatini ve ilgisini çeker. Bu çerçevede iyi bir yazı aşağıdaki beş özelliğe sahiptir:

Odak: Bir yazının tek ve net bir merkezî fikri, her paragrafın net bir ana noktası veya konu cümlesi olmalıdır.
Gelişme: Her paragraf yazının ana fikrini desteklemeli veya genişletmelidir. Her paragraftaki fikir örneklerle ve ayrıntılarla açıklanmalıdır.
Uyum: Bir yazıdaki her paragraf ana fikirle ilgili olmalıdır. Her paragraf ana fikre bağlı kalmalıdır.
Tutarlılık: Bir yazı mantıksal olarak düzenlenmelidir ve sorunsuz bir şekilde akmalıdır. Yazıdaki her şey okuyucuya anlamlı gelmelidir.
Dilin doğru kullanımı: Bir metin doğru yazılmalı ve hatasız olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Bir konu etrafında açık uçlu düşünmeye olanak sağlayan ve çoğu zaman netliğe veya sonraki adımların belirlenmesine yol açabilen yazım süreci stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Zihin haritalama

Konuşma - Diyalog

Beyin fırtınası

Serbest yazım

Konunun keşfedilmesi

Açıklama:

Öğrenci yaratıcı yazım sürecinin stratejilerini öğrenmiş olmalıdır.
Yazım süreci, temel olarak metnin yazılması, düzenlenmesi ve hedef kitleye sunulması sürecidir. Planlı bir süreç olan yazım sürecinde her yazar farklı şekillerde stratejiler geliştirir. Bu çerçevede yazım sürecine yönelik beş stratejiden bahsedilebilir:

Beyin fırtınası, birçok fikri üretmeye yönelik bir stratejidir. Bu kapsamda yaratıcı, fikirlere açık olunması ve yalnızca fikir üretmeye odaklanılması önemlidir.
Zihin haritalama: Görsel bir aktivite olup bir sayfanın ortasında temel bir fikir veya soru belirlenir ve ardından oradan alt noktalarla, destekleyici fikirlerle, örneklerle dallara ayrılır.
Serbest yazım: Açık uçlu ve keşfedici bir yazım stratejisidir.
Konunun keşfedilmesi: Bir konuyu daraltmaya, yeni bir bakış açısı bulmaya, araştırmadaki bir boşluğu belirlemeye veya taslakta kullanabilecek kaynakları toplamaya ve konuyu derinlemesine değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Konuşma - Diyalog: Bir konu etrafında açık uçlu düşünmeye olanak sağlar ve çoğu zaman netliğe veya sonraki adımların belirlenmesine yol açabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Halkla ilişkiler yazarlarının bir metni yapılandırırken aşağıdaki unsurlardan hangisini dikkate alması önemli değildir?

Netlik

Canlılık

Belirsizlik

Doğru dil bilgisi

Anlaşılır bir tarz

Açıklama:

Öğrenci yaratıcı yazım sürecini değerlendirebilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Halkla ilişkiler yazarlığı etik bir çerçevede yazmayı zorunlu kılar. Hedef kitleye doğru bilgilerin aktarılması gerekliliği halkla ilişkilerin etik boyutunu vurgular. Halkla ilişkiler yazarları metni yapılandırırken “netlik”, “kesinlik”, “canlılık”, “ayrıntıların, örneklerin ve alıntıların uygunluğu”, “doğru dil bilgisi” ve “anlaşılır bir tarz” gibi unsurları dikkate almak durumundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi yazım öncesi araştırma aşamasında dikkate alınması gereken beş planlama faktöründen amaç içinde yapılması gerekenlerden biri değildir?

Bilgilendirme

Analiz etme

Netleştirme

Mesajı sözlü iletme

İkna etme

Açıklama:

Öğrenci yaratıcı yazım sürecindeki planlama faktörlerini öğrenmiş olmalıdır.
Sorunun cevabı ilgili kitabın 34. sayfasındaki “Tablo 2.2 Planlama faktörleri”nde yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Yazım aşamasında halkla ilişkiler uzmanının yapmış olduğu faaliyetlerden hangisi konunun güçlü ve zayıf yönlerini belirtmeyi ve yargıları kanıtlarla desteklemeyi ifade eder?

İddia etmek

Analiz

Çerçeve

Açıklamak

Eleştiri

Açıklama:

Öğrenci yaratıcı yazım sürecindeki yazım faaliyetlerini öğrenmiş olmalıdır.
Sorunun cevabı ilgili kitabın 36. sayfasındaki “Tablo 2.3 Yazım faaliyetleri”nde yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi yaratıcılığın, birbirleriyle ilişkili ve bir araya gelmesiyle oluşan kaynaklardan biri değildir?

Entelektüel yetenekler

Yaratıcı süreç

Düşünme tarzları

Kişilik

Bilgi

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı düşünmenin tanımıdır?

Yaratıcı düşünme, olay örgüsü ve karakterler dışında gelişen düşünme biçimidir

Yaratıcı düşünme ve kurumsal yazı türleri “ ikna edici iletişim” ile “yaratıcı yazarlığın ” kesim noktasındadır

Yaratıcı düşünme, kişinin alışıldık bir düşünme biçiminin dışında düşünmesi ve bu çerçevede somut bir çıktının oluşmasıdır

Yaratıcı düşünme, kurgusal ve kurgusal olmayan yazı türleri için önemlidir

Yaratıcı düşünme, yaratıcılığın önemli boyutlarından birini oluşturur ve belirli bir düşünme sürecinin ürünüdür

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Yazarın fikrini kanıtlar ile destekleyip okurun kendisi ile aynı fikirde olmasını amaçlayan yazılar hangi yazı türü kapsamında değerlendirilir?

Açıklayıcı yazı

Anlatısal yazı

Betimleyici yazı

İkna edici yazı

Yaratıcı yazı

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 34

“ Olay örgüsü, bir hikayede olup bitenler ve bu olayların nasıl organize edildiği ” yaratıcı yazım sürecinin hangi unsurunu oluşturur?

Olay örgüsü

Karakter

Hikayenin geçtiği yer

Bakış açısı

Anlatı yapısı

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 35

İyi bir yazar söz, ……………….. ve ……………. duyarlılık ile incelik sergiler
Yukarıdaki anlatımda boş bırakılan yerlere aşağıdaki sözcük gruplarından sırasıyla hangisinin gelmesi anlatıyı doğru ve anlamlı kılar?

dizimsel netlik - retorik

kurallar - fikirler

fikirler - stratejiler

stratejiler - ilkeli

ilkeli - titiz

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

“ Açık uçlu ve keşfedici bir yazı ” yazım sürecine yönelik hangi strateji ile ilişkilendirilir?

Beyin fırtınası

Serbest yazım

Zihin haritalama

Konunun keşfedilmesi

Konuşma - diyalog

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 37

Her ……………. metnin yaratıcı bir perspektif ile yazılması gerekirken her……………metnin ikna amacı taşıması gerekmez.
Yukarıdaki anlatımda boş bırakılan yerlere aşağıdaki sözcük gruplarından sırasıyla hangisinin gelmesi anlatıyı doğru ve anlamlı kılar?

ikna edici - yaratıcı

yazma stratejisi - serbest yazım

kümeleme - döngü

zihin haritalama - döngü

kümeleme - basit

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

I. Analiz etmek
II. Hedef kitle kimdir
III. Hipotez kurmak
IV. Hedef kitle, amaç ve tür için en uygun araç hangisidir
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri yazılım öncesi araştırma aşamasında dikkate alınması gereken planlama faktörlerindendir?

I, II

III, IV

II, IV

I, II, IV

I, IV

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Yazım aşamasında, halkla ilişkiler yazarının yapması gereken faaliyetler arasında “ konunun güçlü ve zayıf yönlerini belirtmek, yargıları kanıtlarla desteklemek ” bağlamındaki yaklaşım yazım aşamasının hangi faaliyeti ile ilişkilendirilir?

Tartışmak

Analiz

Değerlendirmek

Yorumlamak

Eleştiri

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Halkla ilişkiler yazım sürecinin değerlendirme aşamasında dikkate alınması gereken aşağıdaki unsurlardan hangisi “ dil bilgisi ve yazım, iyi yazmanın çok önemli bir parçasıdır ” yaklaşımıyla değerlendirilir?

Zamanlılık

Yakınlık

Etki

Estetik

İnsani İlgi

Açıklama:

Metinde haber değeri unsurları arasında şunlar sıralanmıştır:

Zamanlılık
Yakınlık
Etki
İnsani İlgi
Ün
Alışılmadık
Çatışma
Güncellik

Estetik, bu unsurlar arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi "ters piramit tekniği"nin temel özelliklerinden biri değildir?

En önemli bilgiler en başta verilir

Giriş paragrafı 5N 1K’yı kapsamalıdır

En az önemli bilgiler sonda yer alır

Olaylar kronolojik sırayla verilir

Gövde bölümünde ek bilgiler sunulur

Açıklama:

Ters piramit tekniği, olayların önem sırasına göre aktarıldığı bir tekniktir.
Kronolojik sıralama, başka bir haber yazım tekniğidir ve olayların zaman sırasına göre anlatılmasını içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi gazetecilerin haber toplarken kullandığı kaynaklardan biridir?

Estetik değerlendirmeler

Moda dergileri

Sosyal medya

Kişisel günlükler

Akademik tezler

Açıklama:

Gazetecilerin haber kaynakları arasında;

Sosyal medya
Halka açık toplantılar
Basın bültenleri
Medya konferansları
Yıllık raporlar
Sosyal faaliyetler
Haber ajansları
yer almaktadır. Moda dergileri veya akademik tezler bu kapsamda verilmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi kurumların haber değeri oluşturmak amacıyla kullanabileceği “insani ilgi” unsuruna örnek olabilir?

Kriz anında resmi açıklama yayınlamak

Yıllık raporları paylaşmak

Ürün tanıtımı yapmak

Duygusal yönü öne çıkan bir hikâyeyi paylaşmak

Rakip kurumlarla kıyaslama yapmak

Açıklama:

Metinde “insani ilgi”, haberin duygusal bir öge taşıması olarak tanımlanmıştır. Kurumlar bu kapsamda paydaşların duygularına seslenen hikâyeler paylaşarak haber değeri oluşturabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Kurumsal kriz durumlarında haber değeri en çok hangi unsurla ilişkilendirilebilir?

Yakınlık

Çatışma

Ün

Etki

Zamanlılık

Açıklama:

Metne göre, kurumsal kriz durumlarında haber değeri önem/etki unsuruyla somutlaşır. Çünkü bu tür krizlerin çok sayıda insanı etkileme potansiyeli yüksektir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkiler uygulayıcılarının gazetecilerle etkili iletişim kurabilmesi için bilmesi gerekenlerden biri değildir?

Haber değeri taşıyan içerik oluşturmak

Medyaya zamanında bilgi aktarmak

Trendleri takip etmek

Medyada rakip kurumları eleştirmek

Gazetecilerin bilgiye farklı kaynaklardan ulaşabileceğini bilmek

Açıklama:

Metne göre, halkla ilişkiler uygulayıcıları haberin ne olduğunu bilmeli, trendleri izlemeli, gazetecilerle zamanında iletişime geçmeli ve bilgiyi hızlı sunmalıdır. Ancak rakip kurumları eleştirmek etik dışıdır ve metinde önerilmemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi “zamanlılık” haber değeri unsuru ile en yakından ilişkilidir?

Ünlü bir ismin kampanyada yer alması

Yerel halkla bağlantı kurulması

Güncel gelişmelerin basına iletilmesi

Kriz durumlarında bilgi saklanması

Duygusal hikâyeler paylaşılması

Açıklama:

Zamanlılık” metinde, güncel bilgi paylaşımı, son dakika gelişmeleri veya önemli tarihlerle ilişkilendirilen bir unsur olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Bir halkla ilişkiler uzmanının “insani ilgi” unsurunu kullanarak haber değeri yaratmak istemesi durumunda aşağıdakilerden hangisine başvurması en uygundur?

Bir ürünün teknik özelliklerini detaylı sunmak

Hedef kitleyle coğrafi bağlantı kurmak

Faaliyetlerdeki duygusal ögeleri öne çıkarmak

Rakip firmalarla kıyaslama yapmak

İstatistiksel veri sunmak

Açıklama:

Metne göre “insani ilgi”, bir hikâyeyi insanileştirme ve duygusal olarak etkileyici hale getirme anlamına gelir. Bu da kamuoyunun ilgisini çekmek açısından önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Halkla ilişkiler kapsamında “duyurum” kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Kurumun medyada ücretli reklam vermesi

Kurumun medyada kriz sonrası açıklama yapması

Kurumun medyada ücretsiz şekilde haber olarak yer alması

Kurumun sosyal medya içeriklerini artırması

Kurumun basın toplantısı düzenlemesi

Açıklama:

Metinde açıkça belirtildiği üzere “duyurum”, bir kurumun medyada ücretsiz şekilde haber olması anlamına gelir ve bu durum, basın bültenleriyle sağlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkiler yazarlığı ile gazetecilik arasındaki temel farklardan biridir?

Gazeteciler yalnızca kurum içi paydaşlara yazar

Halkla ilişkiler yazarlığında haber değeri unsurları göz ardı edilir

Halkla ilişkiler yazarlığı genellikle öznel bir süreçtir

Gazetecilik sadece ikna edici yazılar üretir

Halkla ilişkilerde yazarlık sadece reklam amaçlıdır

Açıklama:

Metne göre halkla ilişkiler yazarlığı öznel (kurumsal savunuculuk ve ikna temelli), gazetecilik ise nesnel (bilgilendirme odaklı) bir süreçtir. Bu iki meslek arasındaki temel farklardan biri de budur. Diğer şıklar metinle çelişmektedir.

A şıkkı: Yanlış, gazeteciler medya kitlesine yazar.
B şıkkı: Yanlış, halkla ilişkiler yazarlığında haber değeri unsurları dikkate alınmalıdır.
D şıkkı: Yanlış, gazetecilik nesnelliğe dayanır ve haber ikna edici değildir.
E şıkkı: Yanlış, halkla ilişkiler yazarlığı sadece reklam değil, farklı amaçlar da içerir.

Yayın düzeni
Bir halkla ilişkiler uygulayıcısının yazılı araçlar hakkında bilmesi gerekenler
aşağıda belirtilmektedir:

Yayın Politikası: Yayın organının olaylara bakış açısı ve bastığı materyaller hakkında halkla ilişkiler yazarı bilgi sahibi olmalıdır.

Yayın Periyodu: Halkla ilişkiler yazarı doğru medyaya doğru zamanda ulaşabilmek için gazeteleri dergilerin yayın periyodlarını diğer bir ifade ile günlük, haftalık ya da aylık vb. olarak ne zaman yayımlandığını ve baskı sayısını (tirajını) bilmelidir.

Dizgi-Baskı Tarihi: Yayın organının yayın sıklığı ve baskı tekniğine bağlı olarak yazılan haberin en son teslim tarihi ile ilgili bilgi sahibi olunmalıdır.

Basım Tekniği: Gerek ofset gerek fotogravür ya da litografi gibi baskı tekniklerinin halkla ilişkiler yazarı tarafından bilinmesi kolaylık sağlamaktadır.

Yayın Alanı: Basılı yayınların yerel, ulusa ya da uluslararası olarak yayın alanlarının bilinmesi hedef kitleye doğru mesajı ulaştırmak açısından ö

Yayın düzeni
Bir halkla ilişkiler uygulayıcısının yazılı araçlar hakkında bilmesi gerekenler
aşağıda belirtilmektedir:

Yayın Politikası: Yayın organının olaylara bakış açısı ve bastığı materyaller hakkında halkla ilişkiler yazarı bilgi sahibi olmalıdır.

Yayın Periyodu: Halkla ilişkiler yazarı doğru medyaya doğru zamanda ulaşabilmek için gazeteleri dergilerin yayın periyodlarını diğer bir ifade ile günlük, haftalık ya da aylık vb. olarak ne zaman yayımlandığını ve baskı sayısını (tirajını) bilmelidir.

Dizgi-Baskı Tarihi: Yayın organının yayın sıklığı ve baskı tekniğine bağlı olarak yazılan haberin en son teslim tarihi ile ilgili bilgi sahibi olunmalıdır.

Basım Tekniği: Gerek ofset gerek fotogravür ya da litografi gibi baskı tekniklerinin halkla ilişkiler yazarı tarafından bilinmesi kolaylık sağlamaktadır.

Yayın Alanı: Basılı yayınların yerel, ulusa ya da uluslararası olarak yayın alanlarının bilinmesi hedef kitleye doğru mesajı ulaştırmak açısından önemlidir.

Okuyucu Profili: Okuyucuların demografik (yaş, cinsiyet, meslek grubu v.b) ve psikografik özelliklerinin (yaşam tarzı, sosyal statü, ilgi alanı vb.) bilinmesi doğru hedef kitleye ulaşabilmek açısından önemlidir.

Dağıtım Yöntemleri: Yayın organının bayilerde mi satıldığı, abonelik sistemi ile ücretli ya da ücretsiz mi satıldığı dikkate alınmalıdır.

Yayın düzeni
Bir halkla ilişkiler uygulayıcısının yazılı araçlar hakkında bilmesi gerekenler
aşağıda belirtilmektedir:

Yayın Politikası: Yayın organının olaylara bakış açısı ve bastığı materyaller hakkında halkla ilişkiler yazarı bilgi sahibi olmalıdır.

Yayın Periyodu: Halkla ilişkiler yazarı doğru medyaya doğru zamanda ulaşabilmek için gazeteleri dergilerin yayın periyodlarını diğer bir ifade ile günlük, haftalık ya da aylık vb. olarak ne zaman yayımlandığını ve baskı sayısını (tirajını) bilmelidir.

Dizgi-Baskı Tarihi: Yayın organının yayın sıklığı ve baskı tekniğine bağlı olarak yazılan haberin en son teslim tarihi ile ilgili bilgi sahibi olunmalıdır.

Basım Tekniği: Gerek ofset gerek fotogravür ya da litografi gibi baskı tekniklerinin halkla ilişkiler yazarı tarafından bilinmesi kolaylık sağlamaktadır.

Yayın Alanı: Basılı yayınların yerel, ulusa ya da uluslararası olarak yayın alanlarının bilinmesi hedef kitleye doğru mesajı ulaştırmak açısından ö

Yayın düzeni
Bir halkla ilişkiler uygulayıcısının yazılı araçlar hakkında bilmesi gerekenler
aşağıda belirtilmektedir:

Yayın Politikası: Yayın organının olaylara bakış açısı ve bastığı materyaller hakkında halkla ilişkiler yazarı bilgi sahibi olmalıdır.

Yayın Periyodu: Halkla ilişkiler yazarı doğru medyaya doğru zamanda ulaşabilmek için gazeteleri dergilerin yayın periyodlarını diğer bir ifade ile günlük, haftalık ya da aylık vb. olarak ne zaman yayımlandığını ve baskı sayısını (tirajını) bilmelidir.

Dizgi-Baskı Tarihi: Yayın organının yayın sıklığı ve baskı tekniğine bağlı olarak yazılan haberin en son teslim tarihi ile ilgili bilgi sahibi olunmalıdır.

Basım Tekniği: Gerek ofset gerek fotogravür ya da litografi gibi baskı tekniklerinin halkla ilişkiler yazarı tarafından bilinmesi kolaylık sağlamaktadır.

Yayın Alanı: Basılı yayınların yerel, ulusa ya da uluslararası olarak yayın alanlarının bilinmesi hedef kitleye doğru mesajı ulaştırmak açısından önemlidir.

Okuyucu Profili: Okuyucuların demografik (yaş, cinsiyet, meslek grubu v.b) ve psikografik özelliklerinin (yaşam tarzı, sosyal statü, ilgi alanı vb.) bilinmesi doğru hedef kitleye ulaşabilmek açısından önemlidir.

Dağıtım Yöntemleri: Yayın organının bayilerde mi satıldığı, abonelik sistemi ile ücretli ya da ücretsiz mi satıldığı dikkate alınmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkilerde iletişim sürecinde seçilecek kanalı etkileyen unsurlardan birisi değildir?

İletişimin amaçları

Alıcının özellikleri

Kaynağın özellikleri

Zaman sınırlılıkları

Mekan sınırlılıkları

Açıklama:

Kaynağın özellikleri
Hangi kanalın seçileceği, iletişimin amaçları, alıcının özellikleri ile zaman ve mekânın sınırlılıklarına bağlı olarak değişir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Göndericiye kurduğu iletişimin başarısı hakkında bilgi vermek amacıyla kullanılan “olumlu” ve “olumsuz” olmak üzere iki biçimde gerçekleşen iletişim öğesi aşağıdakilerden hangisidir?

Mesaj

Geribildirim

Kaynak

Kanal

Alıcı

Açıklama:

Geribildirim İletişim temel olarak gönderici, ileti ve alıcı üçlüsü arasında oluşan bir süreç olarak görülür. Etkili bir iletişim sürecinde ise kaynak, ileti ve alıcıdan oluşan ögelere bir dördüncü öğe olan geri bildirim (feedback) eklenmektedir. İki yönlü (etkili) iletişimde geri bildirim elde edilmeden iletişim süreci tamamlanmış sayılmaz. Geri bildirim, her şeyden önce göndericiye (kaynağa), kurduğu iletişimin başarısı hakkında bilgi verir. Geri bildirim, “olumlu” ve “olumsuz” olmak üzere iki biçimde gerçekleşir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Kaynak durumunda olan kişi ya da kişilerin, hedef kitlelerde ürün, hizmet ya da ya da görüşe ilişkin olumlu bir tutum oluşturmasını ya da var olan tutumunu değiştirmesini sağlama yönündeki çabası olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgilendirme

Farkındalık yaratma

Davranış değişikliği yaratma

Tutumların pekişmesini sağlama

İkna

Açıklama:

İkna İkna “kaynak durumunda olan kişi ya da kişilerin, hedef kitlelerde ürün, hizmet ya da ya da görüşe ilişkin olumlu bir tutum oluşturmasını ya da var olan tutumunu değiştirmesini sağlama yönündeki çabası” olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Basılı ve görsel medyada yer almak için tasarlanmış haber bültenleri, arka plan materyalleri ve diğer yazılı unsurlara dayalı yazım türü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak belirtilmektedir?

İş yazışmaları

Kurumsal ve iç iletişim

Pazarlama iletişimi

Tanıtım yazımı

Savunuculuk yazarlığı

Açıklama:

Tanıtım yazımı: Basılı ve görsel medyada yer almak için tasarlanmış haber bültenleri, arka plan materyalleri ve diğer yazılı unsurlar bu tür içerisinde yer almaktadır.
Tanıtım yazımı
Basılı ve görsel medyada yer almak için tasarlanmış haber bültenleri, arka plan materyalleri ve diğer yazılı unsurlar bu tür içerisinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Herhangi bir konu hakkında yorumda bulunmak, bir durumu ortaya koymak amacıyla yazılan editöre mektuplar ve yazılı medyaya gönderilen makaleler gibi destek toplayan yazılar ya da sektör konferanslarında, medya etkinliklerinde veya iş toplantılarında yöneticiler için yazılan konuşmalar aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

Savunuculuk yazarlığı

Pazarlama iletişimi

Tanıtım yazımı

Kurumsal ve iç iletişim

İş yazışmaları

Açıklama:

Savunuculuk yazarlığı
Savunuculuk yazarlığı; herhangi bir konu hakkında yorumda bulunmak ya da bir durumu ortaya koymak amacıyla yazılan editöre mektuplar ve yazılı medyaya gönderilen makaleler gibi destek toplayan yazılar; sektör konferanslarında, medya etkinliklerinde veya iş toplantılarında yöneticiler için yazılan konuşmalar veya kamuya ilişkin teşekkür için gerçekleştirilen kurumsal reklamcılığa ilişkin yazılanlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Duyurum için en etkili araç aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Basın bülteleri

Yazılan makaleler

Medya

Mektup

Fotoğraf

Açıklama:

Duyurum için en etkili araç medyadır.
Medya Basın bültenleri, yazılan makaleler, etkili başlığı olan bir fotoğraf, editörlere bilgi aktarmak amacıyla yazılan mektuplar en yaygın biçimde kullanılan duyurum araçlarıdır. Duyurum için en etkili araç ise medyadır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Halkla ilişkilerin ilk ortaya çıktığı zamanlarda uygulanan, kurum/kuruluşların hedef kitleleriyle iletişim biçimini belirleyen ve propaganda işlevini yerine getiren, iletişimin kurumdan hedef kitlesine medya aracılığıyla tek yönlü olarak gerçekleştiği ve hedef kitlenin şikâyetleri, görüş, öneri ve isteklerinin dikkate alınmadığı medya ilişkisi modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Basın Ajansı ve Tanıtım Modeli

Kamuyu Bilgilendirme Modeli

Gazeteci Merkezli Medya İlişkileri Modeli

Beklenti Yönetimi Teorisi

Halkla İlişkiler Merkezli Model

Açıklama:

Basın Ajansı ve Tanıtım Modeli Basın Ajansı ve Tanıtım Modeli: Halkla ilişkilerin ilk ortaya çıktığı zamanlarda uygulanan model, kurum/kuruluşların hedef kitleleriyle iletişim biçimini belirleyen ve propaganda işlevini yerine getiren bir modeldir. Modelde iletişim, kurumdan hedef kitlesine medya aracılığıyla tek yönlü olarak gerçekleşmektedir. Diğer bir ifade ile bilgi akışı, kaynaktan hedef kitleye doğrudur. Bu modelde hedef kitlenin şikâyetleri, görüş, öneri ve istekleri dikkate alınmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Hem medya ilişkileri uygulayıcıları hem de gazeteciler tarafından paylaşılan deneyimlere ve birbirlerinin beklentilerine dayalı olarak medya ilişkilerine normatif bir yaklaşım yaratmayı amaçlayan medya ilişkisi modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Kamuyu Bilgilendirme Modeli

Beklenti Yönetimi Teorisi

Basın Ajansı Modeli

Tanıtım Modeli

Gazeteci Merkezli Medya İlişkileri Modeli

Açıklama:

Beklenti Yönetimi Teorisi Beklenti Yönetimi Teorisi: Son yıllarda Supa ve Zoch (2021) alandaki önceki modellere ve alan yazın çalışmalarına dayanarak yeni bir medya ilişkileri modeli ortaya koymuştur. “Beklenti yönetimi teorisi” olarak adlandırılan bu model hem medya ilişkileri uygulayıcıları hem de gazeteciler tarafından paylaşılan deneyimlere ve birbirlerinin beklentilerine dayalı olarak medya ilişkilerine normatif bir yaklaşım yaratmayı amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Karşılıklı yarar sağlayan bir ilişki içinde birlikte yaşayan ve birbirlerinin hayatta kalmasına yardımcı olan iki organizmanın biyolojik işlevi olarak açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İnsani boyut

Teknik boyut

Strateji

Simbiyoz

İletişim uzmanı

Açıklama:

Simbiyoz
Simbiyoz, karşılıklı yarar sağlayan bir ilişki içinde birlikte yaşayan ve birbirlerinin hayatta kalmasına yardımcı olan iki organizmanın biyolojik işlevidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi kurum/kuruluşların yayınları içerisinde yer alan kontrol altında tutulamayan araçlardan birisidir?

Yıllık raporlar

Broşürler

Kitapçıklar

Haber mektupları

Yerel gazeteler

Açıklama:

Yerel gazeteler
Kurum/kuruluşların yayınları olarak sınıflandırılan kurum dergileri, yıllık raporlar, broşürler, kitapçıklar, haber mektupları ve kapalı devre televizyon/radyo gibi kontrol altında tutulabilen ve ulusal ve yerel gazeteler, dergiler, televizyon ve radyolar gibi kuruluşun dışında yapılan yayımlardan oluşan kontrol altında tutulamayan araçlar olarak iki grup olarak ele alınmaktadır.
Yerel gazeteler Kurum/kuruluşların yayınları olarak sınıflandırılan kurum dergileri, yıllık raporlar, broşürler, kitapçıklar, haber mektupları ve kapalı devre televizyon/radyo gibi kontrol altında tutulabilen ve ulusal ve yerel gazeteler, dergiler, televizyon ve radyolar gibi kuruluşun dışında yapılan yayımlardan oluşan kontrol altında tutulamayan araçlar olarak iki grup olarak ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Gönderici (kaynak) ile alıcının yüz yüze gelmesi durumunda yani kişiler arası iletişimden söz edildiğinde aşağıdakilerden hangisi iletinin kanallarından birisi değildir?

Söz

Yazı

Fotoğraf

Konuşmalar

Hareket

Açıklama:

Konuşmalar
İletişim kanalları genel olarak kişilerarası ve kitle iletişimi olarak sınıflandırılmaktadır. Gönderici (kaynak) ile alıcının yüz yüze gelmesi durumunda yani kişiler arası iletişimden söz edildiğinde iletinin kanalları; söz, yazı, resim, fotoğraf ya da hareket olarak ifade edilebilir. Kitle iletişiminde ise bu kanallar diğer bir ifadeyle medya, iletiyi (mesaj) alıcıya taşıyan fiziksel kanalları ifade etmektedir. Gazeteler, dergiler, radyo, televizyon, mektup, konuşmalar, görsel-işitsel araçlar, basın bültenleri, broşürler ve web bunları içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Bir kuruluş adına çalışan uygulayıcı ile bir medya kuruluşu adına çalışan gazeteci arasındaki planlı, amaçlı ve stratejik ilişki aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

Halkla ilişkiler

Medya ilişkileri

İletişim

Kanal

Etkili İletişim

Açıklama:

Medya İlişkileri Bir kuruluş adına çalışan uygulayıcı ile bir medya kuruluşu adına çalışan gazeteci arasındaki planlı, amaçlı ve stratejik ilişki olarak tanımlanan medya ilişkileri, günümüzde kamuoyunun erişimine açılan bilgi hacminin halkla ilişkiler uygulayıcılarının etkili ve stratejik bir medya ilişkileri programı oluşturmasını daha da önemli hâle getirmekte.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Halkla ilişkilerde uygulayıcılar hedef kitlelerinin tutum ve düşüncelerini etkilemek istiyorsa, hedef kitleye gönderecekleri iletiler aşağıdaki özelliklerden hangilerini taşımalıdır?

inandırıcı, gerçekçi ve ikna edici

gerçekçi ve anlaşılır

ikna edici ve görünür

görünür, anlaşılır ve sevecen

inandırıcı, görünür, anlaşılır

Açıklama:

inandırıcı, gerçekçi ve ikna edici Halkla ilişkiler uygulayıcıları hedef kitlelerinin ne bildiğini ve neye inandığına ilişkin sağlam bir bilgi edinmeleri gerekir. Uygulayıcılar hedef kitlelerinin tutum ve düşüncelerini etkilemek istiyorsa, hedef kitleye gönderecekleri iletiler de inandırıcı, gerçekçi ve ikna edici olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Kurum ve kuruluşların hedeflerini başarmak amacıyla çevreleriyle oluşturdukları ilişkiler ve “yönetimin iletişim fonksiyonu" olarak tanımlanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Stratejik ilişkiler

Medya ilişkileri

Halka ilişkiler

İlişki yönetimi

Stratejik ilişkiler yönetimi

Açıklama:

Halkla ilişkiler Halkla ilişkiler, kurum/kuruluşlar ile kamular arasındaki “ilişkinin yönetimi” olarak belirtirken, bir başka tanımda ise halkla ilişkiler kurum ve kuruluşların hedeflerini başarmak amacıyla çevreleriyle oluşturdukları ilişkiler ve “yönetimin iletişim fonksiyonu” olarak tanımlanmaktadır.

Halkla ilişkilerin ilk ortaya çıktığı zamanlarda uygulanan, kurum/kuruluşların hedef kitleleriyle iletişim biçimini belirleyen ve propaganda işlevini yerine getiren medya ilişkileri modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Basın Ajansı ve Tanıtım Modeli

Kamuyu Bilgilendirme Modeli

Gazeteci Merkezli Medya İlişkileri Modeli

Beklenti Yönetimi Teorisi

Medya İlişkileri Modeli

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi “medya uzmanları” olarak adlandırılan ve görsel - işitsel araçlarda yer alan iletişimcilerden birisidir?

Muhabirler

Editörler

Blog yazarları

Yazarlar

Fotoğrafçılar

Açıklama:

Bu iletişimciler yazılı basında yer alan; muhabirler, yazarlar, editörler, fotoğrafçılar, görsel-işitsel araçlarda yer alan; radyo-televizyon programcıları ve yapımcılar, yorumcular ve blog yazarları, halkla ilişkiler uygulayıcıları, uzmanları gibi çok geniş bir yelpazeden oluşmaktadır.
Blog yazarları
İletişimciler yazılı basında yer alan; muhabirler, yazarlar, editörler, fotoğrafçılar, Görsel-işitsel araçlarda yer alan; radyo-televizyon programcıları ve yapımcılar, yorumcular ve blog yazarları, halkla ilişkiler uygulayıcıları, uzmanları gibi çok geniş bir yelpazeden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi "Beklenti Yönetimi Teorisi"ne göre gazeteciler ve medya ilişkileri uygulayıcıları arasında etkili bir ilişki oluşturmak için gerekli ilkelerden birisi değildir?

Ürün (paylaşılan bilgi)

Süreç (bilginin nasıl paylaşılacağı)

Roller (hem gazetecinin hem de uygulayıcının)

Sonuç (bilginin ulaşacağı nokta)

Uygulayıcı ile gazeteci arasında mevcut olan ilişki (bazı durumlarda örgüt ile yayın organı arasındaki ilişki)

Açıklama:

Sonuç (bilginin ulaşacağı nokta) Beklenti Yönetimi Teorisine göre gazeteciler ve medya ilişkileri uygulayıcıları arasında etkili bir ilişki oluşturmak için dört ilkenin yerine getirilmesi önerilmektedir. Bu ilkeler: Ürün (paylaşılan bilgi), süreç (bilginin nasıl paylaşılacağı), roller (hem gazetecinin hem de uygulayıcının) ve uygulayıcı ile gazeteci arasında mevcut olan ilişki (bazı durumlarda örgüt ile yayın organı arasındaki ilişki)den oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi genel ve küresel anlamda haber değerini açıklayan özellikler içinde yer alır?

Drama

Geçmişe ait olma

Olağan yaşam

Durağanlık

Sıradan insanlar

Açıklama:

Genel ve küresel anlamda haber değeri kriterlerini “güncel olma” “etki(lilik)”, “izleyici ilgisi”, “önemli insanlar”, “çatışma / olağan dışılık” ve “drama” gibi temel başlıklar oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Basın bülteninde 5N1K ilkesi hangi bölümde uygulanır?

Basın Bülteni Başlığı

Giriş

Gelişme

Alıntılar

İletişim

Açıklama:

Adım “Basın Bülteni Başlığı”: Basit, kısa, okunması kolay, kafa karıştırmayan ancak dikkat çekici ve akılda kalıcı bir başlık oluşturmak işin özüdür. 2. Adım “Giriş”: Bülteni okuyacak kişilere 5N1K sorularının cevabını direkt veren, orta uzunlukta ve merak uyandıracak bir giriş metnin en önemli kısmıdır. 3. Adım “Gelişme”: Metnin ana gövdesi olan gelişme bölümü, 2 ve 5 paragraf aralığında, rakamlara ve istatistiklere yer veren fotoğraf ve görseller ile desteklenmiş bir yapıda olmalıdır. 4. Adım “Alıntılar”: Okuyucu üzerinde güven/cazibe yaratmak adına kaynaklar, detaylar ve alıntılar eşliğinde sunum yapmak bülteni zenginleştirir. 5. Adım “İletişim”: Ad-soyad, e-posta adresi, telefon numarası, şirketteki pozisyon gibi bilgiler ilgiye göre iletişime geçecek diğer tarafları aydınlatır ve onlar üzerinde olumlu etki bırakır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

"Rasyonel bulgular, betimlemeler ve detaylı açıklamalar yoluyla okurların -ürün/hizmet/kurum bağlantılı-ilgilerini harekete geçirmeye çalışır, spesifik tek bir medyaya özel hazırlanır.”
Verilen cümledeki tanım, halkla ilişkilerde hangi uygulamayı anlatmaktadır?

Basın bülteni

Basın makalesi

Kurumsal kitap

Haber mektubu

Kitapçık

Açıklama:

Bilimsel veriler veya araştırma sonuçlarıyla desteklenen “düşünce yazıları” olan basın makaleleri, basın bildirisi veya bültenine kıyasla daha uzun yapıdadır. Bildiri ve bültenlerin kullandığı gazetecilik ilke ve üslubu yerine; akademik dili ve üslubu öne çıkaran makaleler, okurların -ürün/hizmet/kurum bağlantılı-ilgilerine oynamaktadır. Rasyonel bulgular, betimlemeler ve detaylı açıklamalar yoluyla bu ilgiyi harekete geçirmeye çalışan basın makaleleri, spesifik tek bir medyaya özel hazırlanmaktadır. Bu bağlamda metin yazarlığı, dili, yaklaşımı ve süreci dolayısıyla basın bildirisi ve bültenlerinden ayrılan makaleler, algı yönetimi anlamında halkla ilişkiler uygulayıcılarına yardımcı olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi basın makalesini, basın bülteninden ayıran özellikler içinde yer alır?

Genellikle gazeteci; editör tarafından tekrar düzenlenir

Tüm medyaya gönderilir

Yazar ismi veya imzası geçmez

Kurum/marka adı net ve sık şekilde anılır

Güncelliği daha kalıcıdır ve daha sonra tekrar yayımlanabilir

Açıklama:

İlk dört seçenek basın bülteninin özelliklerini tanımlamaktadır. Basın bültenlerinin güncelliği sınırlıdır, o nedenle bir an önce yayımlanması beklenirken basın makalelerinin güncelliği daha kalıcıdır ve daha sonra tekrar yayınlanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Halkla ilişkiler uzmanları tarafından kurumlar, ikincil taraflar için “anonim” kimlikle kaleme alınan içerikler için kullanılan tabir aşağıdakilerden hangisidir?

Hayalet yazarlık

Veri gazeteciliği

Megapaper

Tabloid

Biyografi

Açıklama:

Hayalet yazarlık, halkla ilişkiler uzmanları tarafından kurumlar, ikincil taraflar için “anonim” kimlikle kaleme alınan içerikler için kullanılan bir tabirdir. Veri gazeteciliği ise internet ve dijital teknolojilerin sunduğu olanaklar sayesinde hazır veri/veri setleri üzerinden haber üretme yaklaşımıdır. Megapaper, dergilerin makale yaklaşımının gazete tasarımı ile sentezlendiği, gazete ve derginin bir karışımıdır. Tabloid kavramı, gazete tasarımında tercih edilen 430 mm×280 mm boyutundaki “küçük gazete” formatı anlamında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Gazetelerin ve TV kanallarının “WhatsApp İhbar Hattı” uygulamaları aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Yurttaş gazeteciliği

Araştırmacı gazetecilik

Polis muhabirliği

Bulvar gazetesi

Dış haber gazeteciliği

Açıklama:

Yurttaş gazeteciliği, yeni nesil medyanın bir çıktısı olarak asıl mesleği gazetecilik olmayan bireylerin, dijital araçlar sayesinde haber üretip paylaşması durumudur. Bu sayede her internet kullanıcısı, her netdaş birer muhabire dönüşmektedir. Gazetelerin ve TV kanallarının “WhatsApp İhbar Hattı” uygulamaları söz konusu dönüşümü örneklendirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Yaratıcı iletişim dinamikleri içerebilen kurumsal kitaplarda “empatik sunum” tercihi neleri içerir?

Renkli ve farklı türde kâğıda basılan fotoğraflar

Aile ağacını veya zaman çizelgesini gösteren bir infografik ya da gazete kupürü gibi ilaveler

QR kod ile videoya veya web sitesine yönlendirmeler

Origami, not defteri veya günlük gibi görünen sayfalar

Okuyucuya sorular soran ya da ikili yazar anlatımını desenleyen bölümler

Açıklama:

Hem geleneksel hem dijital anlamda yaratıcı iletişim dinamikleri içerebilen kitaplar farklı tercihlerle klasik kitap formatının ötesine taşınabilir: • Renkli ve farklı türde kâğıda basılan fotoğraflar • İlginç anekdotlar (birden renkli ve farklı yazı karakterine geçişle vurgulanan detaylar) • Ek (insört) iletişimler (aile ağacını veya zaman çizelgesini gösteren bir infografik ya da gazete kupürü gibi ilaveler) • Çapraz (cross) medya uygulamaları (QR kod ile videoya veya web sitesine yönlendirmeler) • Farklı tasarımlar (origami, not defteri veya günlük gibi görünen sayfalar veya sanatçı illüstrasyonlarıyla canlandırılan anılar) • Empatik sunum (okuyucuya sorular soran ya da ikili yazar anlatımını desenleyen bölümler)

Doğru Cevap: E

Soru 8

Verilen cümlede, bırakılan boşluklara gelmesi gereken yanıt çiftini seçeneklere göre belirleyiniz.
Geleneksel medyada kurumdaki gelişmeleri kurum içi/kurum dışı hedef kitleye aktaran küçük gazete, dergi veya broşür formatında çalışan …………………günümüzde daha çok “bülten” formatında dijitalleşmekte ve güncel haber akışını ……………………….üzerinden ilgili paydaşlara/üyelere iletmede kullanılmaktadır.

Haber mektupları/ e-posta

Kitapçıklar/e posta

Faaliyet raporları/Web sitesi

Kurumsal kitaplar/geleneksel posta

Kurumsal dergi/dijital kütüphaneler

Açıklama:

Geleneksel medyada kurumdaki gelişmeleri kurum içi/kurum dışı hedef kitleye aktaran küçük gazete, dergi veya broşür formatında çalışan “haber mektupları”, günümüzde daha çok “bülten” formatında dijitalleşmekte ve güncel haber akışını e-posta üzerinden ilgili paydaşlara/üyelere iletmede kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri “haber bülteni” için doğrudur?
I.Hedef kitlenin radarındaki başlıklara özel içerik sunar
II.Haber mektubu olarak da anılır
III.Günlük/haftalık/aylık gibi periyodik şekilde basın dâhil tüm üyelere iletilir
IV. FOMO korkusuna düşme olasılığı yüksektir
V.Kolay okunur formatta öne çıkan gelişmeleri okur adına özetler

Yalnız I

Yalnız V

I,II

I,II,III,V

IV,V

Açıklama:

Küçük ve konsept bir broşür veya gazete gibi görünen bu bültenler, geleneksel medyadan kalma alışkanlıkla haber mektubu şeklinde de anılmaktadır. Günlük/haftalık/aylık gibi periyodik şekilde basın dâhil tüm üyelere iletilen bültenler, FOMO (fear of missing out; günceli kaçırma korkusu) korkusuna düşmeden güncel ve popüler içeriği takip etmek anlamında işlev üstlenmektedir. Topluluk bilincine ve aidiyetine de hizmet eden haber bültenleri, hızlı ve pratik şekilde, kolay okunur formatta öne çıkan gelişmeleri okur adına özetlemektedir. Bu yönüyle editoryal içeriğe örnek oluşturan bültenler, topluluğun bilgi ihtiyacını gidermekte ve hedef kitlenin radarındaki başlıklara özel içerik sunmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal rapor için olumlu algı yaratmanın yollarından biridir?

Kişisel profiller eklemek

Kurumsal raporları yapay zekaya yazdırmak

Raporu sayısal verilerden oluşturmak

Kariyer hikayelerine raporda yer vermemek

Raporu grafiklerden oluşturmak

Açıklama:

Kişisel profiller eklemek: Dünyanın herhangi bir yerinde insanlar, gerçek insanlarla ilgili gerçek hikâyeleri sevdiğinden kurumsal raporları yapay zekânın (AI) değil, insanların yazdığını görmek iste yebilir (dizi ve filmlerin “gerçek hikâyeden uyarlanmıştır” diyerek gerçeklik algısı yaratmaya çalışması gibi). Kurumsal anlatının arkasındaki başrol ve yan karakterlerin “gerçek” insanlar olduğunu vurgulamak, raporu daha inandırıcı hâle getirebilir. Bir çalışan, ekip veya topluluğa ait kariyer hikâyesi paylaşmak veya üretim sürecinden samimi bir hatıraya yer vermek işi kolaylaştırabilir. Ya da çalışmaların kimlere nasıl faydalar sağladığını, gerçek/gönüllü insan öyküleriyle aktarmak olumlu algı yaratabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Basın bülteninin temel amacı nedir?

Medya kuruluşlarına ekonomik rapor sunmak

Kurumun iç işleyişini halka açıklamak

Medya mensuplarına haber değeri taşıyan bilgileri iletmek

Rakip kuruluşların analizini yapmak

Kurum içi haberleşmeyi sağlamak

Açıklama:

Basın bülteni, "medya mensuplarına haber değeri taşıyan bilgilerin iletilmesini" amaçlar. Bu, metinde açıkça "Basın bülteni medya mensuplarına haber değeri taşıyan bilgilerin iletilmesini amaçlar" ifadesiyle belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi basın bülteninin özelliklerinden biri değildir?

Olayı ya da bilgiyi haber formatında verir

Belirli bir medya kuruluşuna özel yazılır

Güncel ve doğru bilgi içerir

Yazım dili gazeteciliğe uygundur

Kamuoyuna açık ve haber değeri taşır

Açıklama:

Basın bülteni genel olarak tüm medya mensuplarına gönderilir, belirli bir medya kuruluşuna özel hazırlanmaz. Bu durum metinde açıkça belirtilmiştir: “Basın bülteni, belirli bir medya kuruluşuna özel olarak hazırlanmaz.”

Doğru Cevap: B

Soru 13

Bir basın bülteninde aşağıdakilerden hangisi bulunması gereken temel bilgiler arasında yer almaz?

Bülteni hazırlayan kişi

Kurum logosu

Olayın tarihi ve yeri

İletişim bilgileri

Yazarın özgeçmişi

Açıklama:

Bir basın bülteninde olayın tarihi, yeri, kurumsal logo, iletişim bilgileri ve bülteni hazırlayan kişinin adı gibi bilgiler bulunmalıdır. Ancak, yazarın özgeçmişi basın bülteninin parçası değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi basın makalesinin, basın bülteni/bildirisine göre farklılık gösterdiği özelliklerden biri değildir?

Spesifik bir medyaya yönelik hazırlanması

Akademik dil ve üslup kullanması

Yazar isminin belirtilmemesi

Daha uzun ve detaylı olması

Rasyonel bulgulara dayalı açıklamalar içermesi

Açıklama:

Basın makalesi yazar ismi içerir; hatta makaleyi hazırlayanın ismi veya takma adı yazılırken, bültenlerde yazar ismi geçmez. Dolayısıyla C şıkkı basın makalesinin özelliği değildir, tersine basın bülteninin özelliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi basın makalesi türlerinden biri değildir?

Tarihsel makaleler

Ürün yararlarını anlatan makaleler

Resmî duyuru içeren makaleler

Biyografi içerikli makaleler

Araştırma/inceleme makaleleri

Açıklama:

Resmî duyurular genellikle basın bültenlerinin konusudur. Basın makalesi türleri arasında; araştırma, biyografi, tarihsel, ürün yararları gibi başlıklar yer alırken, resmî duyuru gibi bir tür yer almamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi haber bülteni hazırlarken dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?

İçeriği hedef kitlenin demografik özelliklerine göre tasarlamak

Sürekliliği olan bir içerik takvimiyle planlamak

Editoryal içerik yerine yalnızca sponsorlu içerikler üretmek

Doğruluğu teyit edilmiş kaynaklardan bilgi almak

İçeriği multimedya ögelerle zenginleştirmek

Açıklama:

Haber bülteninde içerik orijinal, dikkat çekici ve kurumu yansıtır nitelikte olmalıdır. Yalnızca sponsorlu içerik üretmek, güven ve özgünlük açısından sorun yaratır. (Bkz. s. 119, Haber Mektubu (Haber Bülteni) başlığı)

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi “haber bültenlerinin” işlevlerinden biri değildir?

Topluluk bilinci ve aidiyet oluşturmak

Güncel gelişmeleri özetleyerek sunmak

Kurumsal iç iletişimi güçlendirmek

Doğrudan satış yapmak

Kurumsal gelişmeleri arşivlemek

Açıklama:

Haber bültenleri bilgilendirme ve ilişkileri geliştirme amaçlıdır. Doğrudan satış yapmak ana işlevleri arasında yer almaz. (Bkz. s. 118-119, Haber Mektubu (Haber Bülteni))

Doğru Cevap: D

Soru 18

Airbnb örneği üzerinden haber bültenlerinin hangi özelliği vurgulanmaktadır?

Yalnızca metin tabanlı içeriğe dayanması

Sadece şirket içi haberleri iletmesi

Çoklu iletişim kanallarında tematik ve görsel zenginlikle sunulması

Üyelik iptali yapılmamasının zorunlu olması

Sadece promosyon içeriği taşıması

Açıklama:

Airbnb bülteni hem sosyal medya hem e-posta gibi kanallar üzerinden iletilir, tematik olarak hazırlanır ve görsel açıdan zengindir. (Bkz. s. 121, Airbnb haber bülteni örneği)

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi haber bülteni türlerinden biri değildir?

Özel İlgi Haber Mektubu

Eğitici/Nasıl Yapılır Bülteni

Satış Performansı Raporu

Tüketici Haber Mektubu

Etkinlik Duyuru Bülteni

Açıklama:

Satış performansı raporu haber bülteni türü değil, daha çok faaliyet raporu kapsamına girer. Diğer seçenekler doğrudan bülten türü olarak sınıflandırılmıştır. (Bkz. s. 120-121, Bülten türleri sınıflandırması)

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi yıllık faaliyet raporlarının taşıması gereken temel özelliklerden biri değildir?

Kurumun mali, yönetimsel ve ticari durumunu belgelemek

Görsel ögelerle (grafik, fotoğraf, QR kod) desteklenebilmek

Kurumsal kimlik ögeleriyle (logo, amblem) uyumlu olmak

Yalnızca medya mensuplarına özel hazırlanmak

Şirketin karşılaşabileceği riskleri açıkça belirtmek

Açıklama:

Faaliyet raporları, sadece medya mensuplarına değil; hissedarlar, finansal analistler, çalışanlar, tüketiciler ve kamuoyu gibi tüm paydaşlara yönelik olarak hazırlanır. Bu raporlar kurumsal şeffaflık ilkesine hizmet eder ve resmî web sitelerinde paylaşılır. Dolayısıyla sadece medya mensuplarına özel olması, faaliyet raporlarının doğasına aykırıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir basın bülteninin temel özelliklerinden biri değildir?

İçeriğin materyal çeşitliliği ve kalitesine dikkat etmek

Uygun şekilde iletilme ve zamanlamasına özen göstermek

Yazım ve noktalama kurallarını ihmal ederek spontane yazmak

Doğru editör ya da gazeteciye ulaştırmak

Açık, kısa ve anlaşılır bir dille yazmak

Açıklama:

aşarılı bir basın bülteninin temel özelliklerinden biri yazım kurallarına uyumdur. Yazım ve noktalama hataları barındıran, tutarsız ve dağınık metinler gazeteciler tarafından dikkate alınmaz. Oysa diğer tüm şıklar (A, B, D, E), metinde Lehman-Wilzig ve Seletzky’nin başarılı basın bültenleri için vurguladığı temel kriterler arasında sayılmıştır. Bu nedenle C şıkkı yanlış olan ve doğru cevaptır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi bir basın bülteninin hazırlanma amaçları arasında yer almaz?

Kurumun yeni ürün veya hizmetini duyurmak

Medya ile kurumsal bağ kurmak

Paydaşlara bilgi aktarmak

Hedef kitlenin ilgisini çekmek

İç yazışmalarda kurum içi iletişimi sağlamak

Açıklama:

Basın bültenleri halkla ilişkiler aracıdır ve kamuoyu ile iletişim kurmayı amaçlar. İç yazışmalar ise bültenin değil, iç iletişim sistemlerinin konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi basın bülteni yazım sürecinde yer alan standart aşamalardan biri değildir?

Giriş

Alıntılar

Grafik Tasarım

Gelişme

İletişim

Açıklama:

Grafik tasarım basın bültenine ek olarak yapılabilir ancak yazım sürecinin temel aşamaları arasında yer almaz. Temel adımlar başlık, giriş, gelişme, alıntılar ve iletişimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir basın bülteninde bulunması gereken modern yazım ilkelerinden biridir?

Basın bültenini yalnızca basılı kopya olarak sunmak

Okuyuculara tüm detayları tek parçada vermek

Okunabilirliği azaltan uzun paragraflar oluşturmak

Mobil uyumlu hâle getirmek

Sadece şirket içi paydaşlara hitap etmek

Açıklama:

Modern basın bültenlerinde içerik mobil cihazlarla uyumlu olmalıdır. Diğer seçenekler etkisiz veya yanlış uygulamalardır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi basın bülteni türlerinden biri değildir?

Yeni ürün/hizmet lansmanına yönelik

Kazanılan ödüllerle ilgili

Kriz yönetimi kapsamında

Akademik araştırma sonucu sunma

Etkinlik duyurusu içeren

Açıklama:

Akademik araştırma sunumu daha çok basın makalesi formatındadır. Diğer şıklar basın bülteni türleri arasında açıkça yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Kurumsal gazetelerin temel amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Kurumun tanıtımını yapmak

Personel arasında aidiyet oluşturmak

Ürün satışlarını doğrudan artırmak

Kurumsal başarıları paylaşmak

Sektörel gelişmeleri duyurmak

Açıklama:

Kurumsal gazetelerin temel amacı tanıtım ve bilgilendirmedir. Ürün satışını doğrudan artırmak genelde reklamın amacıdır. Kurumsal gazeteler, daha çok iç iletişim, aidiyet ve tanıtım işlevi taşır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal gazetenin dijital versiyonlarına ait bir özellik değildir?

PDF formatında paylaşılabilir olması

Hiper medya özellikleri taşıması

İstatistiklerle ölçülebilir olması

Yalnızca kurum içi personele ulaşması

Video ve podcast bağlantıları içermesi

Açıklama:

Dijital kurumsal gazeteler kurum dışı hedef kitleye de ulaşabilir. Erişimi geniştir ve sosyal medya, link paylaşımı gibi yollarla yayımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal dergilerin gazetelerden temel farklarından biridir?

Sadece dijital formatta yayımlanması

Daha az maliyetli olması

Daha magazin tarzı içerik barındırması

Yalnızca iç haberlerden oluşması

Haftalık yayımlanması

Açıklama:

Kurumsal dergiler, kurumsal gazetelere kıyasla daha magazinsel bakış açısıyla hazırlanabilir, kaliteli baskı sunar ve daha kalıcıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi, faaliyet raporlarının hazırlanma amaçları arasında yer almaz?

Kurumun yıllık faaliyetlerinin şeffaf şekilde belgelenmesi

Paydaşlardan geri bildirim alınması

Kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin finanse edilmesi

Kurumsal kimliğin yansıtılması ve itibarı artırma

Mali ve yönetimsel durumun açık biçimde sunulması

Açıklama:

Faaliyet raporları; şeffaflık, hesap verilebilirlik, kurumsal kimlik, finansal ve yönetimsel gelişmeleri belgelemek amacıyla hazırlanır. Ancak doğrudan sosyal sorumluluk projelerinin finanse edilmesi gibi bir işlevi bulunmamaktadır. Bu nedenle C seçeneği doğru cevaptır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi, “kitapçık” formatının özelliklerinden biri değildir?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi basın kitinin (media/press kit) içerisinde bulunan içerikler arasında yer almaz?

Kurumsal rehber bileşenleri

Marka hikâyesi

Çalışanların iletişim bilgileri

Basın bültenleri

Kurumsal broşürler

Açıklama:

Bu araç setinin içerisinde gazetecilerin kurumla ilgili haber üretirken kullanabilecekleri “kurumsal rehber bileşenleri (logo, font, slogan vb.)”, “marka hikâyesi”, “resmî sosyal medya hesapları”, “basın bültenleri”, “sosyal sorumluluk çalışmaları”, “yönetici kariyeri ve iletişim bilgileri”, “ürün örnekleri/görselleri”, “ofis/merkez bilgileri”, “ücret tarifesi (rate card)”, “tematik/kurumsal broşürler, kataloglar” gibi içerikler bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

I- Resmî ve sıcak tonda bir hitap cümlesi
II- Buluşmanın temel amacını özetleyen bir giriş
III- Ana amacı kısaca aktaran ve hikayesi olan bir gelişme
IV- Akılda kalıcı bir sonuç
Yukarıdakilerden hangileri iyi bir konuşma metninin temel düzeydeki özelllikleri arasında yer almaktadır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

“İyi bir konuşma metni” temel düzeyde şu özelliklere sahip olmalıdır (Guth & Marsh, 2006: 330-333; Bayçu, 2017: 154-156):
• Resmî ve sıcak tonda bir hitap cümlesi (protokole ve misafirlere yönelik uygun selamlama)
• Buluşmanın temel amacını özetleyen bir giriş (kişisel deneyim, anekdot veya küçük bir hikâye ile desteklenmiş bir araya gelme sebebi)
• Ana amacı detaylandıran ve teknik açıdan güçlü gelişme bölümü (9-10 sözcükten oluşan kısa ve net cümleler, somut örnekler ve sayılarla canlandırılması kolay ifadeler, telaffuzu kolay kelimelerin tercih edildiği, yazı/konuşma kurallarına uyan ve beklentilere cevap veren, hedef kitleye hitap eden örnekler/alıntılar)
• Akılda kalıcı bir sonuç (dinleyenlere teşekkür eden, çarpıcı bir örnek veya mesajla sona eren veda cümlesi)
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

I- Haber
II- Biyografik
III- Tarihsel
IV- Macera ve kişisel hikâye
Yukarıdakilerden hangileri röportajların temel türleri arasında yer almaktadır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

“Haber”, “biyografik”, “tarihsel”, “ilgi çekici”, “durum açıklayan”, “macera ve kişisel hikâye”, “açıklayıcı ve yorumlayıcı” gibi temel türleri olan röportajlar, kurumlar adına gündeme gelme kanallarından biridir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkiler yazarlığı bağlamında sınıflandırılan mektupların arasında yer almaz?

Satış/promosyon mektupları

Sirküler mektuplar

Biricik konsepte/inovatif forma sahip mektuplar

Bildirim/iletim mektupları

Cevap mektupları

Açıklama:

Halkla ilişkiler yazarlığı bağlamında genelde altı başlık altında toplanan mektuplar, şu amaçlarla kaleme alınmaktadır (Newsom & Haynes, 2011: 244):
• Satış/promosyon mektupları (ürün/hizmet tanıtımı, indirim, kupon içeren postalar)
• İstek/rica mektupları (ticari kâr amaç gütmeyen bağış toplama, oy isteme talepleri vb. kapsamındaki yazılar)
• Bilgilendirme mektupları (etkinlik, faaliyet veya politika değişikliği vb. hakkında bilgi veren içerikler)
• Bildirim/iletim mektupları (harita, rapor, kitapçık, broşür, kıymetli evrak vb. belgelerin ulaştığına dair gönderim yazısı içeren kullanımlar)
• Sirküler mektuplar (toplantı/sermaye artırımı duyurusu veya şirket politika değişikliği gibi uygulama değişikliklerini toplu şekilde ileten resmî yazılar/yazılı çağrılar)
• Cevap mektupları (sunulan destek için teşekkür ve memnuniyet ileten içerikler)
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi “burst (patlayan flaş yazılar)” eşliğinde sunulan içerik; fiyat bilgisi, açıklayıcı ve teknik metinler içermektedir?

Katalog

Medya kiti

İnsört

Memorandum

Sponsorluk Dosyası

Açıklama:

Ağırlıklı olarak pazarlama amaçlı halkla ilişkiler (MPR) yönlü kullanılan kataloglar, ürün/hizmet/ marka tanıtımlarını yapmak anlamında öne çıkmaktadır. Ürün niteliklerinden ve fiyat bilgisinden bahsederek yapılan bu tanıtım, görsel ağırlıklı şekilde gerçekleşmektedir. Genellikle “burst (patlayan flaş yazılar)” eşliğinde sunulan içerik; fiyat bilgisi, açıklayıcı ve teknik metinler içermektedir. Düzenli (haftalık, aylık, sezonluk gibi) aralıklarla yayınlanan kataloglar, pratik ve maliyeti düşük geleneksel halkla ilişkiler araçlarına örnek oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

I- Hedef kitle üzerinde etki yaratacak görüntüleri seçmek
II- Metin efektlerini denemek ve kalın yazı tipiyle vurgular yapmak
III- Yumuşak tonda renkler seçmek
IV- Gerçekleri simgeler, grafikler ve infografikler ile sergilemek
Yukarıdakilerden hangileri broşürler ve el ilanlarının hedef kitleye cazip gelmesi için dikkat edilmesi gereken tasarım önerileri arasında sayılabilir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Direkt dağıtılan ve tepki bekleyen bu iletişim yaklaşımı, hedef kitleye cazip gelecek bir teklif/bilgi sunmalıdır. Bahsi geçen cazibeyi şu tasarım önerileri pekiştirebilir (Adobe, 2024):
• Renklerle hedef kitlenin dikkatini çekmek
• Hedef kitle üzerinde etki yaratacak görüntüleri seçmek
• Gerçekleri simgeler, grafikler ve infografikler ile sergilemek
• Teşvik edicilere (indirimler, promosyonlar, hediyeler gibi) spot tutarak deneyim yaratmak
• Mesajlar için özel/biricik tipografiler denemek
• Metin efektlerini denemek ve kalın yazı tipiyle vurgular yapmak
• Görüntüler, metinler ve grafiklerle katmanlar oluşturmak
• Ayrıntıları düzenlemek veya sanatsal bir etki yaratmak için kolajlar kullanmak
• İllüstrasyonlar eklemek
• Güçlü alıntılara başvurmak.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi broşürlerin özellikleri arasında yer almaz?

Genellikle birkaç sayfalık içeriği bulunur.

Dağıtılmasını kolaylaştırmak adına katlanır tasarım tercih edilir.

Metinleri daha yaratıcı tasarım ve katlama pratikleriyle sunar.

Pratiktir ve ömrü kısadır.

Organizasyon ve kurumlara dikkat çekip nadiren belli bir zamana özgüdür.

Açıklama:

Broşürler:

Genellikle birkaç sayfalık içeriği bulunur.
Dağıtılmasını kolaylaştırmak adına katlanır tasarım tercih edilir.
Metinleri daha yaratıcı tasarım ve katlama pratikleriyle sunar.
Ömrü daha uzun vadelidir.
Organizasyon ve kurumlara dikkat çekip nadiren belli bir zamana özgüdür.
Daha maliyetlidir.
Farkındalık geliştirme, tutum oluşturma ve davranış değişikliğine dönük amaçlara daha uygundur.

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

I- Sanatsal gözün tasarım ilkeleriyle buluştuğu grafik materyallerdir.
II- Renk, tipografi ve mesaj karar alanları çerçevesinde tasarlanan afişler, sınırlı metin kullanımıyla ‘dikkat çekme’ ve ‘duyurma’ işlevlerine odaklanmaktadır.
III- Basılarak kurum içi ve dışı iletişim ortamlarında kullanılan afişler, hareket hâlindeki hedef kitleye uygun şekilde mesajını yalın ve konsantre biçimde sunmaktadır.
IV- Günümüzün multi/çoklu ekran çağı gerçekliği ve hedef kitlenin çok fazla mesaja maruz kalması dolayısıyla afişler görsel yoğun şekilde tasarlanmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri afişler ile ilgili doğru ifadelerdir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Özellikle etkinlik (konser, festival, sergi vb.) duyurusu ve tanıtımı anlamında öne çıkan afişler, sanatsal gözün tasarım ilkeleriyle buluştuğu grafik materyallerdir. Renk, tipografi ve mesaj karar alanları çerçevesinde tasarlanan afişler, sınırlı metin kullanımıyla ‘dikkat çekme’ ve ‘duyurma’ işlevlerine odaklanmaktadır. Basılarak kurum içi ve dışı iletişim ortamlarında kullanılan afişler, hareket hâlindeki hedef kitleye uygun şekilde mesajını yalın ve konsantre biçimde sunmaktadır. Günümüzün multi/çoklu ekran çağı gerçekliği ve hedef kitlenin çok fazla mesaja maruz kalması dolayısıyla afişler görsel yoğun şekilde tasarlanmaktadır. Genellikle AVM’ler, sinema salonları, sokaklar gibi ortak yaşam alanlarında karşımıza çıkan afişler, geniş kitleye -önce onların estetik beğenilerine seslenerek-ulaşmayı amaçlamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

I- Geleneksel medyaya verilen ekler
II- Mağaza içi dağıtım/standlar
III- Kişiselleştirilmiş URL’ler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri insörtleri tüketicilere iletme ve yayımlama yöntemleri arasında sayılabilir?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Geleneksel medyaya verilen ekler, doğrudan postalama veya mağaza içi dağıtım/standlar aracılığıyla hedef kitleye iletilen insörtler, dijital ortamda da yayımlanabilmektedir. Bu bağlamda QR kodlar, kişiselleştirilmiş URL’ler ve sosyal medya bağlantıları sayesinde -diğer geleneksel baskı kanalları gibi- insörtler de statik bir araç olmaktan çıkıp tüketicilerle iki yönlü diyalog başlatma fırsatına sahiptir (Bruce, 2019). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Tüketiciler hemen her medyada çok fazla tanıtım içeriğine maruz kalmaktadırlar. Bu durum ………………… bağlamında açıklanmakta ve tüketicilerin reklam algısına zarar vermektedir.
Yukarıdaki anlatımda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi anlatımı doğru kılar?

reklamdan kaçma sendromu

basın kiti

basın bülteni

memorandum

insört

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Bir kurumun kendi medya kuruluşlarına anlatmak için oluşturduğu, içerisinde çeşitli tanıtıcı kurumsal yazılı ve görsel materyallerin bulunduğu bir set olan ………………. amaca özel olarak hazırlanmaktadır.
Yukarıdaki anlatımda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi anlatımı doğru ve anlamlı kılar?

basın odası

sponsorluk dosyası

basın kiti

konuşma metni

memorandum

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 23

Yazılı dilde olup konuşma dilinde olmayan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Harf

Ses

Tonlama

Vurgulama

Kavşak ve durak

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Kartvizit, antetli kağıt, CD zarfı, ziyaretçi kartı gibi kurumsal evrak bileşenlerinden biri olarak adlandırılır ve kurumların “görsel anayasası ”olan kimlik rehberlerinin bileşenlerindendir açıklaması aşağıdakilerden hangisini akla getirir?

Hiper medya

Memorandum

Çapraz medya

Basın kiti

İnsört

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 25

I. Katalog
II. Broşür
III. El ilanı
IV. Davetiye
V. İnsört
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri “ sponsorluk dosyası” araçlarını konu edinmektedir?

I, IV

I, II, III, IV

III, IV, V

III, V

I, II, II, V

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 26

Genellikle kuruma / ürüne dair bilgisi olmayan tüketiciye; paydaşa ulaşmayı amaçlayan ve Ona reddedemeyeceği bir teklifle gelmesi gereken, hedef kitle üzerinde etki yaratacak görüntüleri seçen, güçlü anlatılara başvuran geleneksel yazılı iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?

İnsört

Depliyan

RSS

Broşür ve el ilanı

Çapraz medya

Açıklama:

Doğru cevap D şıkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Broşüre, el ilanına özel doku ve görünüm kazandıran teknik tercihler, iletişim kampanyasının duyusal yönünü zenginleştirir. Serigrafi baskı ve fotokopi unsurlarını birleştiren, canlı renkler sunan dijital baskı tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Depliyan

Hiper medya

Çapraz medya

RSS

Basın kiti

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aynı anda birden çok ekranı kullanma anlamına gelen, dizi izlerken cep telefonu üzerinden sosyal medya içeriklerine bakan tüketiciye hitap eden uygulamalara ne ad verilir?

Hiper medya

İnsört

Multi ekran

Depliyan

Kavşak ve durak

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 29

Bir çay veya kahve markasının, popüler / saygın bir seyahat veya sinema dergisinde “ deneme boyu ” ürününü ek olarak sunması hangi tarz iletişime örnek oluşturur?

Sponsorluk

Depliyan

İnsört

Çapraz medya

Ambient

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi sponsorluk dosyalarında dikkat edilmesi ve sunumu daha başarılı kılmak için önemsenmesi gereken teknik detaylardan değildir?

Dosyanın az metin çok görselle oluşturulması

İçeriğin orantılı büyüklükteki puntolarla kaleme alınması

Dosya kapağında reklam yapılmaması

Dosyanın 5 sayfadan fazla olmamasına özen gösterilmesi

Gazete kupürlerinden oluşan slaytlar yerine “medya raporu talep halinde paylaşılabilir ” bilgisinin verilmesi

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 31

I- İletişim bilgileri
II- Şirket hakkında genel bilgi / hikaye
III- Başarılar, ödüller gibi kurumsal anlatılar
IV- Yeni ve eski basın bültenlerine ait arşiv
Yukarıdakilerden hangileri başarılı bir basın odasının sahip olması gereken temel içerikler arasındadır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Başarılı bir basın odasının “iletişim bilgileri”, “şirket hakkında genel bilgi / hikaye”, “başarılar, ödüller gibi kurumsal anlatılar”, “yeni ve eski basın bültenlerine ait arşiv”, “logo, biyografiler, sosyal medya linkleri gibi kurumsal medya dosyaları”, “kurumsal kimlik rehberi ve yönlendirmesi” gibi temel içeriklere sahip olması gerekir (Agrawal, 2023). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi basın kiti (media/press kit) içerisinde gazetecilerin kurumla ilgili haber üretirken kullanabilecekleri içerikler arasında yer almaz?

Kurumsal rehber bileşenleri

Resmî sosyal medya hesapları

Sponsorluk dosyası

Sosyal sorumluluk çalışmaları

Ücret tarifesi

Açıklama:

Basın kiti (media/press kit), medya mensuplarına özel hazırlanmış araç setini ifade etmektedir. Bu araç setinin içerisinde gazetecilerin kurumla ilgili haber üretirken kullanabilecekleri “kurumsal rehber bileşenleri (logo, font, slogan vb.)”, “marka hikâyesi”, “resmî sosyal medya hesapları”, “basın bültenleri”, “sosyal sorumluluk çalışmaları”, “yönetici kariyeri ve iletişim bilgileri”, “ürün örnekleri/görselleri”, “ofis/merkez bilgileri”, “ücret tarifesi (rate card)”, “tematik/kurumsal broşürler, kataloglar” gibi içerikler bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Halkla ilişkiler yazarlığında kullanılan araçlardan biri olan "hatırlatma notu"nun diğer adı nedir?

Memorandum

Depliyan

Ambient

İnsört

Burst

Açıklama:

Halkla ilişkiler yazarlığında kullanılan araçlardan bir diğeri olan “hatırlatma notu (veya memorandum/ hatırlatma metni)” ise kurum içi iletişim/büro yönetimi yaklaşımında yer bulmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkilerin hem kurumsal yayınlar (kurumsal gazete, dergi gibi) hem de medya ilişkileri çerçevesinde kullandığı ve medya mensuplarının kurumlar hakkında derinlemesine görüşme yapıp bilgi toplamasına yardımcı olan mekanizmalardan biridir?

Duyurum

İnsört

Röportaj

Basın dosyası

Memorandum

Açıklama:

Halkla ilişkilerin hem kurumsal yayınlar (kurumsal gazete, dergi gibi) hem de medya ilişkileri çerçevesinde kullandığı röportaj, medya mensuplarının kurumlar hakkında derinlemesine görüşme yapıp bilgi toplamasına yardımcı olan mekanizmalardan biridir. Genel anlamda geleneksel halkla ilişkiler araçlarından biri olan röportajlar, gazete, dergi, radyo, TV ve/veya internette yayımlanmak üzere yetkili/ilgili kişilerle yapılan görüşmeleri kapsamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

I- Paydaşlara, haberlerden farklı olarak öznel/subjektif/taraflı bir perspektif sunan röportajlar, kurumlarca yeni bir hizmeti, başarıyı, sponsorluk anlaşmasını, sosyal sorumluluk projesini duyurmak/ vurgulamak adına kullanılmaktadır.
II- Kurumlar için medya görünürlüğü aracılığıyla marka bilinirliği kazanmak, itibar algısı yaratıp sosyal saygınlık inşa etmek anlamına gelen bu tür içerikler, medya ile halkla ilişkilerin kesişen kümesini (tekrar) akla getirmektedir.
III- “Manşet” ve “sürmanşet (gazetenin başlığının üstünde yer alan önemli haber)” sunumlar ve giriş cümlesiyle okuru yakalaması istenen röportajlar, öyküleme tekniği ve soru-cevap yaklaşımları temelinde kaleme alınmaktadır.
IV- “Haber”, “biyografik”, “tarihsel”, “ilgi çekici”, “durum açıklayan”, “macera ve kişisel hikâye”, “açıklayıcı ve yorumlayıcı” gibi temel türleri olan röportajlar, kurumlar adına gündeme gelme kanallarından biridir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri röportaj ile ilgili doğru bilgiler içermektedir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Paydaşlara, haberlerden farklı olarak öznel/subjektif/taraflı bir perspektif sunan röportajlar, kurumlarca yeni bir hizmeti, başarıyı, sponsorluk anlaşmasını, sosyal sorumluluk projesini duyurmak/ vurgulamak adına kullanılmaktadır. Kurumlar için medya görünürlüğü aracılığıyla marka bilinirliği kazanmak, itibar algısı yaratıp sosyal saygınlık inşa etmek anlamına gelen bu tür içerikler (Vural, 2005: 89), medya ile halkla ilişkilerin kesişen kümesini (tekrar) akla getirmektedir. “Manşet” ve “sürmanşet (gazetenin başlığının üstünde yer alan önemli haber)” sunumlar ve giriş cümlesiyle okuru yakalaması istenen röportajlar, öyküleme tekniği ve soru-cevap yaklaşımları temelinde kaleme alınmaktadır. “Haber”, “biyografik”, “tarihsel”, “ilgi çekici”, “durum açıklayan”, “macera ve kişisel hikâye”, “açıklayıcı ve yorumlayıcı” gibi temel türleri olan röportajlar, kurumlar adına gündeme gelme kanallarından biridir (Tokgöz, 2000: 320-324). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Tartışma forumları

Bloglama ve yayımlama ağları

Video platformları

Açıklama:

Öğrenci sosyal medya araçlarını öğrenmiş olmalıdır.
Yeni nesil bir medya görünürlüğü anlamına gelen bu dijital alan, çeşitli nitelikler, öncelikler ve teknolojiler çerçevesinde sınıflandırılmaktadır. Bu bağlamda -dijital iletişim çağı özellikleri dolayısıyla sınıflandırması gittikçe zorlaşsa da- genel olarak sosyal medya türleri şu başlıklar altında kategorize edilebilir (Digipple, 2021; Indeed, 2023; Storm, 2023):

Sosyal ağlar (Facebook, Instagram, LinkedIn, X, TikTok vb.)
Tartışma forumları (Reddit, Digg, Quora, Clubhouse vb.)
Görüntü/görsel paylaşım ağları (Instagram, Flickr, Photobucket vb.)
Yer imi/etiketleme (bookmarking) ağları (Pinterest, Feedly, Flipboard, Pocket, StumbleUpon vb.)
Bloglama ve yayımlama ağları (Medium, WordPress, Facebook, Tumblr vb.)
Tüketici inceleme/yorum ağları (TripAdvisor, Yelp, OpenTable, Google My Business vb.)
İlgi alanına dayalı ağlar (Strava, Peanut, Goodreads vb.)
Paylaşım ekonomisi (sharing economy) ağları (Lending Club, Couchsurfing, Eatwith, Armut vb.)
Sosyal alışveriş ağları (Instagram, Poshmark, Etsy, Facebook, Dolap vb.)
Video (hosting) platformları (YouTube, TikTok, Snapchat, Vimeo, Instagram vb.)

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya türlerinden video platformları altında yer alır?

Digg

TikTok

Quora

Yelp

Eatwith

Açıklama:

Sosyal ağlar (Facebook, Instagram, LinkedIn, X, TikTok vb.)
Tartışma forumları (Reddit, Digg, Quora, Clubhouse vb.)
Görüntü/görsel paylaşım ağları (Instagram, Flickr, Photobucket vb.)
Yer imi/etiketleme (bookmarking) ağları (Pinterest, Feedly, Flipboard, Pocket, StumbleUpon vb.)
Bloglama ve yayımlama ağları (Medium, WordPress, Facebook, Tumblr vb.)
Tüketici inceleme/yorum ağları (TripAdvisor, Yelp, OpenTable, Google My Business vb.)
İlgi alanına dayalı ağlar (Strava, Peanut, Goodreads vb.)
Paylaşım ekonomisi (sharing economy) ağları (Lending Club, Couchsurfing, Eatwith, Armut vb.)
Sosyal alışveriş ağları (Instagram, Poshmark, Etsy, Facebook, Dolap vb.)
Video (hosting) platformları (YouTube, TikTok, Snapchat, Vimeo, Instagram vb.)

Doğru Cevap: B

Soru 13

2024 yılının “en çok aylık aktif kullanıcı sayısına sahip” sosyal medya uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Instagram

YouTube

Facebook

TikTok

Açıklama:

Öğrenci sosyal medya uygulamalarını öğrenmiş olmalıdır.
Dijital teknolojiler sayesinde her girişim farklı ad, tema veya konseptlerle kolayca kopyalanabilmektedir. Ancak kopyalansa da Facebook, YouTube, Twitter (X) gibi öncü girişimler varlığını ve etkisini sektörel bazda hâlen korumaktadır. Bu bağlamda 2024 yılının en çok aylık aktif kullanıcı sayısına sahip 20 sosyal medya uygulaması, halkla ilişkiler ve pazarlama iletişimi bağlamında içerdikleri veri tabanları ve sosyal ağ kapasiteleri ile değer taşımaktadır (Oladipo, 2024):

Facebook (3.05 milyar aylık aktif kullanıcı sayısı)
WhatsApp (2.78 milyar aylık aktif kullanıcı sayısı)
YouTube (2.49 milyar aylık aktif kullanıcı sayısı)
Instagram (2.04 milyar aylık aktif kullanıcı sayısı)
WeChat ( 1.32 milyar aylık aktif kullanıcı sayısı)
TikTok (1.22 milyar aylık aktif kullanıcı sayısı)
Telegram (800 milyon aylık aktif kullanıcı sayısı)
Snapchat (750 milyon aylık aktif kullanıcı sayısı)
Kuaishou (673 milyon aylık aktif kullanıcı sayısı)
Weibo (Sina/Çin) (599 milyon aylık aktif kullanıcı sayısı)

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yapay zekânın temel bileşenlerinden biri değildir?

Makine öğrenimi

Biyolojik sinir ağları

Doğal dil işleme

Derin öğrenme

Bilişsel hesaplama

Açıklama:

Öğrenci yapay zekâ teknolojilerini açıklayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Yapay zekâ özetle, “insan zekâsının bir makinedeki simülasyonu” şeklinde tanımlanabilir. İnsan zekâsını taklit eder şekilde çalışan “algoritmaları” anlatan kavram, “kısıtlı YZ (sadece belirli görevleri yerine getiren)”, “reaktif makineler (sadece uyaranlara tepki veren)”, “sınırlı bellekli YZ (bilgiyi depolayabilen, öğrenebilen ve öğrendikleriyle yeni görevler gerçekleştirebilen)” gibi üç temel türe/seviyeye sahiptir (Adobe, 2024). Makine öğrenimi (ML), derin öğrenme (DL), doğal dil işleme (NLP), yapay sinir ağları (YSA), görüntü işleme (CV), bilişsel hesaplama (CC) gibi temel bileşenlerden oluşan günümüz YZ sahası, halkla ilişkiler dahil olmak üzere hemen her alanda kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangileri yapay zekâ dilinin halkla ilişkiler alanına sağladığı faydalardandır?
I. Organizasyonel verimlilik
II. Gerçek zamanlı müşteri ilişkileri yönetimi
III. Ölçülebilir yatırım getirisi (ROI)
IV. Kriz yönetimi
V. Algı ve itibar yönetimi

I, II, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

III, IV ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Öğrenci yapay zekâ teknolojilerinin ve araçlarının halkla ilişkiler alanına yönelik etkisini öğrenmiş olmalıdır.
Yapay zekâ halkla ilişkilerde genellikle “sohbet robotları”, “konuşmayı metne dönüştürme araçları”, “sosyal medya otomasyonu”, “içerik yaratma”, “duygu analizi”, “medya izleme/takibi”, “medya ağı oluşturma ve ilişkileri yönetimi” amaçlı kullanılmaktadır. Bu bağlamda YZ dilinin halkla ilişkiler hinterlandına “organizasyonel verimlilik”, “gerçek zamanlı müşteri ilişkileri yönetimi”, “ölçülebilir yatırım getirisi (ROI)”, “kriz yönetimi”, “algı ve itibar yönetimi” gibi temel faydaları bulunmaktadır (O’Connell, 2024).

Doğru Cevap: C

Soru 19

“İçerik oluşturma ve optimize etme yeteneği ile öne çıkan yazılım, NLP algoritmaları ile fark yaratmaktadır. Kullanıcıların amacını ve duyarlılığını tespit edebilen yazılım, uygulayıcıların herhangi bir kampanya için daha ilgi çekici içerik oluşturmasına yardımcı olabilmektedir. Şirket bilgisi, ekip hızlandırma, yapay zekâ destekli içerik, analitik ve öngörülerden oluşan hizmet paketi bulunan yazılım, her markaya uygun üslup ve stil desteği sağlamaktadır. İçerik oluşturma sürecini akıcı hâle getirmeyi amaçlayan araç, halkla ilişkiler projelerini özelleştirebilmek ve derin analizlerle tek merkezden yönetmek adına işlevseldir.”
Anlatılan metindeki özellikleri olan halkla ilişkiler uygulayıcılarının başvurduğu algoritma/program aşağıdakilerden hangisidir?

Brandwatch

ChatGPT

Copy.ai

Jasper

Midjourney

Açıklama:

Öğrenci yapay zekâ teknolojilerinin ve araçlarının halkla ilişkiler alanına yönelik etkisini öğrenmiş olmalıdır.
Jasper: İçerik oluşturma ve optimize etme yeteneği ile öne çıkan yazılım, NLP algoritmaları ile fark yaratmaktadır. Kullanıcıların amacını ve duyarlılığını tespit edebilmesiyle Jasper, uygulayıcıların herhangi bir kampanya için daha ilgi çekici içerik oluşturmasına yardımcı olabilmektedir. Şirket bilgisi, ekip hızlandırma, yapay zekâ destekli içerik, analitik ve öngörülerden oluşan hizmet paketi bulunan yazılım, her markaya uygun üslup ve stil desteği sağlamaktadır. İçerik oluşturma sürecini akıcı hâle getirmeyi amaçlayan araç, halkla ilişkiler projelerini özelleştirebilmek ve derin analizlerle tek merkezden yönetmek adına işlevseldir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

“Gizlilik kaygıları içermesi ve bilgi tabanının 2022 öncesi ile sınırlı olması” nedeniyle olumsuz yanları da olan popüler olarak kullanılan yapay zekâ aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisi krizi tanımlamada kullanılan özelliklerden biri değildir?

Patlama

Büyüklük

Süre

Acil müdahale

Restorasyon/çözüm

Açıklama:

Öğrenci kriz kavramını ve kriz iletişimini tanımlayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.

Kriz, kurumun itibarına zarar verebilir ve yönetimin misyonunu ve stratejik planını gerçekleştirmesini engelleyebilir.
Kriz, kuruluşun anlayış yaratma ve paydaşlarla karşılıklı olarak olumlu ilişkiler geliştirme çabalarına zarar verebilir.
Kriz olgunlaşarak bir kamu politikası meselesine dönüşebilir. Tersine, bir kamu politikası sorunu da krize dönüşebilir.
Kriz, kuruluşun pazarda rekabet etme kabiliyetini zayıflatabilir.
Kriz çeşitli özelliklerle tanımlanabilir: büyüklük, süre, sebep odağı, sorumluluk odağı, acil müdahale (zamanında ve etkili) ve restorasyon/çözüm.
Kriz gerçek bir hasara, bir patlamaya ya da asılsız bir söylentide olduğu gibi sadece görünür bir hasara yol açabilir.
Kriz genellikle kilit paydaşlar tarafından duygusal bir tepkiye yol açar. Kriz duyguları harekete geçirir çünkü çıkarlar zarar görmüştür.
Kritik bir olay veya kriz, hızlı ve üst düzey karar alma ihtiyacını ortaya çıkaran kurumsal bir tehdit oluşturan ani ve beklenmedik bir olaydır.
Krizler tehditlerdir, yani olumsuz ya da istenmeyen sonuçlar yaratırlar ya da yaratma potansiyelleri vardır. Kriz, bir kurumu, şirketi, sektörü ve bunların kamularını, ürünlerini, hizmetlerini ya da iyi itibarını etkileyen, potansiyel olarak olumsuz sonuçları olan önemli bir olaydır.
Kriz, “bir kurumun itibarını zedeleyen ya da zedeleme potansiyeli taşıyan ve gelecekteki kârlılığını tehlikeye atan bir olaydır.”
Kriz, bir kurum ile onun faaliyetlerine kısıtlamalar getirmeye çalışarak kuruluşa ek kaynaklara mal olabilecek kilit paydaşlar arasındaki ödül-maliyet dengesi üzerinde bir gerilimdir.
Kriz, yüksek medya ilgisi ve toplum incelemesi ile sonuçlanan büyük bir aksamadır.
Krizler çok çeşitli biçim ve büyüklüklerde meydana gelir. Büyüklüğü, süresi ve sorumluluğu vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki seçeneklerde verilen krizle ilgili tanım ve özelliklerin olduğu ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kriz yönetimi/iletişim, büyük bir iş kesintisiyle başa çıkmak için kullanılan kurumsal bir stratejidir.

Kriz, kurumun itibarına zarar verebilir ve yönetimin misyonunu ve diyalog planını gerçekleştirmesini engelleyebilir.

Kriz çeşitli özelliklerle tanımlanabilir: büyüklük, süre, sebep odağı, sorumluluk odağı, acil müdahale (zamanında ve etkili) ve restorasyon/çözüm.

Kriz, kuruluşun pazarda rekabet etme kabiliyetini zayıflatabilir.

Kriz, “bir kurumun itibarını zedeleyen ya da zedeleme potansiyeli taşıyan ve gelecekteki kârlılığını tehlikeye atan bir olaydır.”

Açıklama:

Öğrenci kriz kavramını ve kriz iletişimini tanımlayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.

Kriz yönetimi/iletişim, büyük bir iş kesintisiyle başa çıkmak için kullanılan kurumsal bir stratejidir.
Kriz, kurumun itibarına zarar verebilir ve yönetimin misyonunu ve stratejik planını gerçekleştirmesini engelleyebilir.
Kriz, kuruluşun anlayış yaratma ve paydaşlarla karşılıklı olarak olumlu ilişkiler geliştirme çabalarına zarar verebilir.
Kriz olgunlaşarak bir kamu politikası meselesine dönüşebilir. Tersine, bir kamu politikası sorunu da krize dönüşebilir.
Kriz, kuruluşun pazarda rekabet etme kabiliyetini zayıflatabilir.
Kriz çeşitli özelliklerle tanımlanabilir: büyüklük, süre, sebep odağı, sorumluluk odağı, acil müdahale (zamanında ve etkili) ve restorasyon/çözüm.
Kriz gerçek bir hasara, bir patlamaya ya da asılsız bir söylentide olduğu gibi sadece görünür bir hasara yol açabilir.
Kriz genellikle kilit paydaşlar tarafından duygusal bir tepkiye yol açar. Kriz duyguları harekete geçirir çünkü çıkarlar zarar görmüştür.
Kritik bir olay veya kriz, hızlı ve üst düzey karar alma ihtiyacını ortaya çıkaran kurumsal bir tehdit oluşturan ani ve beklenmedik bir olaydır.
Krizler tehditlerdir, yani olumsuz ya da istenmeyen sonuçlar yaratırlar ya da yaratma potansiyelleri vardır. Kriz, bir kurumu, şirketi, sektörü ve bunların kamularını, ürünlerini, hizmetlerini ya da iyi itibarını etkileyen, potansiyel olarak olumsuz sonuçları olan önemli bir olaydır.
Kriz, “bir kurumun itibarını zedeleyen ya da zedeleme potansiyeli taşıyan ve gelecekteki kârlılığını tehlikeye atan bir olaydır.”
Kriz, bir kurum ile onun faaliyetlerine kısıtlamalar getirmeye çalışarak kuruluşa ek kaynaklara mal olabilecek kilit paydaşlar arasındaki ödül-maliyet dengesi üzerinde bir gerilimdir.
Kriz, yüksek medya ilgisi ve toplum incelemesi ile sonuçlanan büyük bir aksamadır.
Krizler çok çeşitli biçim ve büyüklüklerde meydana gelir. Büyüklüğü, süresi ve sorumluluğu vardır.

Öğrenci kriz kavramını ve kriz iletişimini tanımlayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.

Kriz yönetimi/iletişim, büyük bir iş kesintisiyle başa çıkmak için kullanılan kurumsal bir stratejidir.
Kriz, kurumun itibarına zarar verebilir ve yönetimin misyonunu ve stratejik planını gerçekleştirmesini engelleyebilir.
Kriz, kuruluşun anlayış yaratma ve paydaşlarla karşılıklı olarak olumlu ilişkiler geliştirme çabalarına zarar verebilir.
Kriz olgunlaşarak bir kamu politikası meselesine dönüşebilir. Tersine, bir kamu politikası sorunu da krize dönüşebilir.
Kriz, kuruluşun pazarda rekabet etme kabiliyetini zayıflatabilir.
Kriz çeşitli özelliklerle tanımlanabilir: büyüklük, süre, sebep odağı, sorumluluk odağı, acil müdahale (zamanında ve etkili) ve restorasyon/çözüm.
Kriz gerçek bir hasara, bir patlamaya ya da asılsız bir söylentide olduğu gibi sadece görünür bir hasara yol açabilir.
Kriz genellikle kilit paydaşlar tarafından duygusal bir tepkiye yol açar. Kriz duyguları harekete geçirir çünkü çıkarlar zarar görmüştür.
Kritik bir olay veya kriz, hızlı ve üst düzey karar alma ihtiyacını ortaya çıkaran kurumsal bir tehdit oluşturan ani ve beklenmedik bir olaydır.
Krizler tehditlerdir, yani olumsuz ya da istenmeyen sonuçlar yaratırlar ya da yaratma potansiyelleri vardır. Kriz, bir kurumu, şirketi, sektörü ve bunların kamularını, ürünlerini, hizmetlerini ya da iyi itibarını etkileyen, potansiyel olarak olumsuz sonuçları olan önemli bir olaydır.
Kriz, “bir kurumun itibarını zedeleyen ya da zedeleme potansiyeli taşıyan ve gelecekteki kârlılığını tehlikeye atan bir olaydır.”
Kriz, bir kurum ile onun faaliyetlerine kısıtlamalar getirmeye çalışarak kuruluşa ek kaynaklara mal olabilecek kilit paydaşlar arasındaki ödül-maliyet dengesi üzerinde bir gerilimdir.
Kriz, yüksek medya ilgisi ve toplum incelemesi ile sonuçlanan büyük bir aksamadır.
Krizler çok çeşitli biçim ve büyüklüklerde meydana gelir. Büyüklüğü, süresi ve sorumluluğu vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kriz esnası aşamalarındandır?

Sinyal tespiti

Önleme

Krizin tanınması

Hazırlık

Erken uyarı

Açıklama:

Öğrenci kriz kavramını ve kriz iletişimini tanımlayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Kriz Esnası: Bu aşama ya krizin başlangıcını işaret eden tetikleyici bir olayla ya da yöneticilerin krizde olduklarını fark etmeleriyle başlar. Kriz aşaması, krizin çözüldüğü kabul fark etmeli ve uygun önlemleri almalıdır. Bu aşamanın iki alt aşaması vardır: (1) krizin tanınması ve (2) krizin kontrol altına alınması. Paydaşlarla iletişim bu aşamanın kritik bir yönüdür. Bir kuruluş paydaşlarıyla söz ve eylemleriyle iletişim kurar. Krizin tanınması, olayların nasıl kriz olarak etiketlendiğinin ve kabul edildiğinin, krizle ilgili bilgi toplama araçlarının anlaşılmasını içerir. Krizi kontrol altına alma, ilk müdahalenin önemi ve içeriği, iletişimin itibar yönetimi ile ilişkisi, acil durum planları da dahil olmak üzere kurumun krize tepkisine odaklanır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangileri kriz öncesi aşamalarındandır?
I. Sinyal tespiti
II. Önleme
III. Krizin tanınması
IV. Hazırlık

II, III ve IV

I, III ve IV

I ve II

I, II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Öğrenci kriz kavramını ve kriz iletişimini tanımlayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Kriz Öncesi: Kriz öncesi aşama üç alt aşamadan oluşur: (1) sinyal tespiti, (2) önleme ve (3) krize hazırlık. Kuruluş üyeleri proaktif olmalı ve krizleri önlemek/azaltmak için mümkün olan tüm önlemleri almalıdır.
Kriz Esnası: Bu aşama ya krizin başlangıcını işaret eden tetikleyici bir olayla ya da yöneticilerin krizde olduklarını fark etmeleriyle başlar. Kriz aşaması, krizin çözüldüğü kabul fark etmeli ve uygun önlemleri almalıdır. Bu aşamanın iki alt aşaması vardır: (1) krizin tanınması ve (2) krizin kontrol altına alınması. Paydaşlarla iletişim bu aşamanın kritik bir yönüdür. Bir kuruluş paydaşlarıyla söz ve eylemleriyle iletişim kurar. Krizin tanınması, olayların nasıl kriz olarak etiketlendiğinin ve kabul edildiğinin, krizle ilgili bilgi toplama araçlarının anlaşılmasını içerir. Krizi kontrol altına alma, ilk müdahalenin önemi ve içeriği, iletişimin itibar yönetimi ile ilişkisi, acil durum planları da dahil olmak üzere kurumun krize tepkisine odaklanır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangileri kriz iletişim stratejisinin kilit bölümleri arasında yer almaktadır?
I. Yaklaşım
II. Müdahalenin yapısı
III. Paydaş katılım
IV. Kaynak sağlama

II, III ve IV

I, III ve IV

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Öğrenci kriz iletişim planını sıralayabilme ve açıklayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Kriz İletişim Stratejisi
Bir kriz iletişim stratejisinin kilit bölümleri şunlardır:

Stratejinin amacı
Yaklaşım
İletişim öncelikleri
Müdahalenin yapısı
Senaryolar, anlatılar ve anahtar mesajlar
Öncelikli kanallar
Paydaş katılımı
Kaynak sağlama
Gözden geçirme ve değerlendirme

Doğru Cevap: E

Soru 21

“……………….izleyenleri yanıltmak amacıyla kasıtlı olarak paylaşılan yanlış bilgilerden oluşur ve bu nedenle çok daha sorunludur. Paylaşılan bilgiler, kaynağın amaçladığından farklı bir anlam oluşturmak amacıyla manipüle edilebilir.”
Anlatılan metindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Dezenformasyon

Yanlış bilgi

Sahte haber

Dijital kriz

Taklit

Açıklama:

Öğrenci sosyal medyada kriz iletişiminin unsurlarını öğrenmiş olmalıdır.
Dezenformasyon ise izleyenleri yanıltmak amacıyla kasıtlı olarak paylaşılan yanlış bilgilerden oluşur ve bu nedenle çok daha sorunludur. Paylaşılan bilgiler, kaynağın amaçladığından farklı bir anlam oluşturmak amacıyla manipüle edilebilir. En yaygın biçimi olan propaganda, belirli bir bakış açısını benimsetmek için kasıtlı olarak ön yargılı veya yanıltıcı bilgi sunduğu için bir dezenformasyon biçimidir. Yalnızca yanlışlığın düzeltilmesi, onu yayma niyetinde olanları durduramayacağından, dezenformasyonla mücadele etmek daha zordur. Dikkatli davranmayı ve yanlış bakış açısını marjinalleştirmeye çalışan bir duruş sergileyebilmek gereklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Propaganda; sosyal medya ve dijital kriz iletişimindeki kavramlardan hangisinin en yaygın karşılaşılan biçimidir?

Yanlış bilgi

Dezenformasyon

Sahte haber

Dijital kriz

Taklit

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Ihlen ve Levenshus’un diyalog yaklaşımındaki kurallardan biridir?

Kapsayıcılık

Açıklık

Empati

Şeffaflık

Hoşgörü

Açıklama:

Öğrenci sosyal medyada kriz iletişiminin unsurlarını öğrenmiş olmalıdır.
Bu nedenle, daha önce yapılmadıysa kurumun otantik bir diyalog başlatmak için diyalojik iletişimin yapısının iyi anlaşılması gerekir. Diyalojik iletişim, hazır bulunma, sorumlu tutulma ve hesap verme isteği ile karakterize edilir. Taraflar birbirleriyle “tanışır” ve diyalog taraflarda olası bir değişimle sonuçlanabilir. Paydaş diyaloğunun etkili dinleme, insanları amaç değil hedef olarak görebilme ve değişime yönelik isteklilik sunulması gerekmektedir. Diyalog halkla ilişkiler yazarları için etik bir zorunluluktur ve kurumlar ile paydaşları arasındaki diyaloğu teşvik etmeyi sağlayabilecek bazı “kurallar” sunulmuştur. Bu yaklaşımla, diyalog belirli birkaç özelliğe işaret eden bir yönelim olarak tartışılmaktadır. Bunlar (Ihlen ve Levenshus, 2017):

Karşılıklılık: Kuruluşların ve paydaşlarının aralarındaki ilişki nedeniyle birbirlerine sıkı sıkıya bağlı olduklarının ve bu nedenle iş birliği yapmanın bir yolunu bulmaları gerektiğinin kabul edilmesidir. Bu tutum müzakerelerin ve uzlaşmaların ötesine uzanır.
Yakınlık: Kuruluşlar paydaşlarla şimdiki zamanda ve zaman içinde diyaloğa girmelidir.
Empati: Bir kuruluş paydaşlarının durumunu tanımaya ve anlamaya çalışacaktır.
Risk: Kuruluşlar, kuruluşu savunmasız hâle getirse ve diyaloğun sonuçları bilinmese bile paydaşlarla etkileşime girmelidir.
Bağlılık: Kuruluşların paydaşlarla görüşmelerinde gerçek diyalog, yorumlama ve anlayışa bağlı olmaları gerekir.

Kapsayıcılık: Tüm ilgili paydaşlar dahil edilmelidir.
Açıklık: Her çeşit konu tartışılabilmelidir.
Hoşgörü: Farklı görüşler bastırılmamalıdır.
Güçlendirme: Paydaşlar gerekirse bu diyaloğun yapısını, sürecini ve sonucunu etkileyebilmelidir.
Şeffaflık: Diyalog sona erdikten sonra paydaşlar sonuç hakkında bilgiye ulaşabilmelidir.

Karşılıklılık: Kuruluşların ve paydaşlarının aralarındaki ilişki nedeniyle birbirlerine sıkı sıkıya bağlı olduklarının ve bu nedenle iş birliği yapmanın bir yolunu bulmaları gerektiğinin kabul edilmesidir. Bu tutum müzakerelerin ve uzlaşmaların ötesine uzanır.
Yakınlık: Kuruluşlar paydaşlarla şimdiki zamanda ve zaman içinde diyaloğa girmelidir.
Empati: Bir kuruluş paydaşlarının durumunu tanımaya ve anlamaya çalışacaktır.
Risk: Kuruluşlar, kuruluşu savunmasız hâle getirse ve diyaloğun sonuçları bilinmese bile paydaşlarla etkileşime girmelidir.
Bağlılık: Kuruluşların paydaşlarla görüşmelerinde gerçek diyalog, yorumlama ve anlayışa bağlı olmaları gerekir.

Kapsayıcılık: Tüm ilgili paydaşlar dahil edilmelidir.
Açıklık: Her çeşit konu tartışılabilmelidir.
Hoşgörü: Farklı görüşler bastırılmamalıdır.
Güçlendirme: Paydaşlar gerekirse bu diyaloğun yapısını, sürecini ve sonucunu etkileyebilmelidir.
Şeffaflık: Diyalog sona erdikten sonra paydaşlar sonuç hakkında bilgiye ulaşabilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Pedersen’in diyaloğun fonksiyon olabilmesi için gerekli gördüğü boyutlardan biridir?

Karşılıklılık

Yakınlık

Empati

Şeffaflık

Bağlılık

Açıklama:

Karşılıklılık: Kuruluşların ve paydaşlarının aralarındaki ilişki nedeniyle birbirlerine sıkı sıkıya bağlı olduklarının ve bu nedenle iş birliği yapmanın bir yolunu bulmaları gerektiğinin kabul edilmesidir. Bu tutum müzakerelerin ve uzlaşmaların ötesine uzanır.
Yakınlık: Kuruluşlar paydaşlarla şimdiki zamanda ve zaman içinde diyaloğa girmelidir.
Empati: Bir kuruluş paydaşlarının durumunu tanımaya ve anlamaya çalışacaktır.
Risk: Kuruluşlar, kuruluşu savunmasız hâle getirse ve diyaloğun sonuçları bilinmese bile paydaşlarla etkileşime girmelidir.
Bağlılık: Kuruluşların paydaşlarla görüşmelerinde gerçek diyalog, yorumlama ve anlayışa bağlı olmaları gerekir.

Kapsayıcılık: Tüm ilgili paydaşlar dahil edilmelidir.
Açıklık: Her çeşit konu tartışılabilmelidir.
Hoşgörü: Farklı görüşler bastırılmamalıdır.
Güçlendirme: Paydaşlar gerekirse bu diyaloğun yapısını, sürecini ve sonucunu etkileyebilmelidir.
Şeffaflık: Diyalog sona erdikten sonra paydaşlar sonuç hakkında bilgiye ulaşabilmelidir.

Karşılıklılık: Kuruluşların ve paydaşlarının aralarındaki ilişki nedeniyle birbirlerine sıkı sıkıya bağlı olduklarının ve bu nedenle iş birliği yapmanın bir yolunu bulmaları gerektiğinin kabul edilmesidir. Bu tutum müzakerelerin ve uzlaşmaların ötesine uzanır.
Yakınlık: Kuruluşlar paydaşlarla şimdiki zamanda ve zaman içinde diyaloğa girmelidir.
Empati: Bir kuruluş paydaşlarının durumunu tanımaya ve anlamaya çalışacaktır.
Risk: Kuruluşlar, kuruluşu savunmasız hâle getirse ve diyaloğun sonuçları bilinmese bile paydaşlarla etkileşime girmelidir.
Bağlılık: Kuruluşların paydaşlarla görüşmelerinde gerçek diyalog, yorumlama ve anlayışa bağlı olmaları gerekir.

Kapsayıcılık: Tüm ilgili paydaşlar dahil edilmelidir.
Açıklık: Her çeşit konu tartışılabilmelidir.
Hoşgörü: Farklı görüşler bastırılmamalıdır.
Güçlendirme: Paydaşlar gerekirse bu diyaloğun yapısını, sürecini ve sonucunu etkileyebilmelidir.
Şeffaflık: Diyalog sona erdikten sonra paydaşlar sonuç hakkında bilgiye ulaşabilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi kriz iletişimde tepki stratejilerine karşı verilen yanıt stratejilerinden saptırıcı tepkinin unsurlarından biridir?

Endişe

Tazminat

Tehdit

Mazeret

İmtiyaz

Açıklama:

Öğrenci kriz tepki stratejilerini sıralayabilme, ayırt edebilme ve uygulayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Tepkisel Strateji 4: Saptırıcı Tepki

İmtiyaz: İmtiyaz, aşağıdakileri içeren bir saptırma amaçlı yanıt stratejisidir. Burada kurum, halka istedikleri bir şeyi verir ve böylece kamuoyu ilişkisini yeniden kurmaya çalışır.
Makul hâle getirme: Etik olarak çok fazla sorgulansa da başka bir saptırıcı strateji olan makul hâle getirme, bir müdahale stratejisidir. Kurum, paydaşlarını âdeta büyülemeye çalışır veya onlara kurum için çok az önemli bir şey sunarak eleştiriden uzak tutmaya çalışır.
Ayrışma: Kurumun yanlış davranışla arasına mesafe koymasını hedefleyen bir yanıt türüdür. Bu, örgütsel politikanın neden olmadığı ama politikaya uyulmadığı için, özellikle kurum problemin sebepleriyle bağlarını kopardığında ortaya çıkan bir aksilik oluştuğunda etkili olabilir.
Yeniden etiketleme: Yeniden etiketleme saptırıcı stratejisi, kurumu başkaları tarafından konulan negatif bir etiketi kabul edilebilir bir başka isim sunarak değiştirmeye ve kurumu eleştiriden uzaklaştırmaya çalışır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Reaktif tepki stratejilerinden hangisi önleyici eylemlerdendir?

Hazır cevap

Mahcubiyet

İkiye katlama

Tehdit

Şok

Açıklama:

Reaktif Strateji 1: Önleyici Eylem: Anlat/Paylaş Yakın zamanda karşılaştığınız kriz örneklerinden birini sosyal medyanın varlığı nasıl etkilemiştir, çevrenizle paylaşın. Bu strateji türü, rakipler bir kuruma karşı ilk saldırıya başlamadan önce alınan bir savunma önlemi olarak önleyici saldırıyı içerir. 1. Hazır cevap: Bir kurumun kendisi hakkında kötü haberler yayımlama stratejisine hazır cevap denir; bu, kötü haberler kaçınılmaz olduğunda beklenen eleştirileri etkisiz hâle getirmek için yapılan önleyici bir saldırıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Reaktif tepki stratejilerinden hangisi saptırıcı tepkilerdendir??

Endişe

Pişmanlık

Özür

Ayrışma

Gerekçelendirme

Açıklama:

Tepkisel Strateji 4: Saptırıcı Tepki 1. İmtiyaz: İmtiyaz, aşağıdakileri içeren bir saptırma amaçlı yanıt stratejisidir. Burada kurum, halka istedikleri bir şeyi verir ve böylece kamuoyu ilişkisini yeniden kurmaya çalışır. 2. Makul hâle getirme: Etik olarak çok fazla sorgulansa da başka bir saptırıcı strateji olan makul hâle getirme, bir müdahale stratejisidir. Kurum, paydaşlarını âdeta büyülemeye çalışır veya onlara kurum için çok az önemli bir şey sunarak eleştiriden uzak tutmaya çalışır. 3. Ayrışma: Kurumun yanlış davranışla arasına mesafe koymasını hedefleyen bir yanıt türüdür. Bu, örgütsel politikanın neden olmadığı ama politikaya uyulmadığı için, özellikle kurum problemin sebepleriyle bağlarını kopardığında ortaya çıkan bir aksilik oluştuğunda etkili olabilir. 4. Yeniden etiketleme: Yeniden etiketleme saptırıcı stratejisi, kurumu başkaları tarafından konulan negatif bir etiketi kabul edilebilir bir başka isim sunarak değiştirmeye ve kurumu eleştiriden uzaklaştırmaya çalışır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

İmaj onarma stratejilerinden hangisi inkar davranışlarındandır?

Minimize etme

Güçlendirme

Farklılaştırma

Provakasyon

Suçu başkasına atma

Açıklama:

İmaj Onarma Stratejileri (Benoit, 2004, s. 266)
Strateji
İnkâr
Basit inkâr
Suçu başkasına atma
Sorumluluktan kaçınma
Provokasyon
Feshedilebilirlik
Kaza
İyi Niyet
Etkinliğin Rahatsız Ediciliğinin Azaltılması Güçlendirme Minimize etme Farklılaştırma Aşkınlık Suçlayana saldırma Tazminat

Doğru Cevap: E

Soru 29

Minimize etme stratejisinin temel argümanı aşağıdakilerden hangisidir?

Özür dilemek

Aksilik

Ciddi olmayan davranışlar

Bilgi ve beceri eksikliği

Suçlayanın güvenilirliğini azaltmak

Açıklama:

İmaj Onarma Stratejileri (Benoit, 2004, s. 266) Strateji
İnkâr
Basit inkâr
Suçu başkasına atma
Sorumluluktan kaçınma
Provokasyon
Feshedilebilirlik
Kaza
İyi Niyet Etkinliğin Rahatsız Ediciliğinin Azaltılması
Güçlendirme
Minimize etme :Ciddi olmayan davranışlar
Farklılaştırma
Aşkınlık
Suçlayana saldırma
Tazminat Düzeltici eylem Utandırma

Doğru Cevap: C

Soru 30

Kriz iletişiminde; olumsuz bilgilerin de açıklandığı ve krizle ilgili ayrıntılarla doğru bilginin sağlandığı mesaj tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Ses tonu

Şeffaflık

Measjların düzenlenmesi

Hikaye anlatımı

Mesajlarda duygu

Açıklama:

Şeffaflık: Şeffaf bir mesaj nettir (jargondan içermez), olumsuz bilgileri de açıklar ve krizle ilgili ayrıntılarla doğru bilgi sağlar.

Doğru Cevap: B

Halkla İlişkiler Yazarlığı - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler