Dijital Halkla İlişkiler - Halkla İlişkiler ve Tanıtım

Soru 23

Aşağıdaki medya araçlarından hangisi dijital odaklı değildir?

İnternet ve sosyal medya

Uydu ve uzay teknolojileri

Bilişim teknolojileri

Mobil cihazlar ve mobil teknojiler

Sinema

Açıklama:

Tablo 1.2'ye göre Gazete, dergi, radyo, televizyon ve sinema geleneksel medya araçlarındandır.
Geleneksel medya genel olarak -daha önce ifade edildiği gibi- konvansiyonel kitle iletişim araçları ve analog dil temeline dayanmaktadır. Yeni medya ise donanımsal/araçsal bir kavram olarak dijital teknolojinin, mobil iletişimin ve İnternet dünyasının hakimiyetinde tanımlanmaktadır (Tablo 1.2). Geleneksel medya altyapısı ve dili üzerine inşa edilen ve onu geliştiren yeni medya teknolojileri, yeni nesil iletişim ve medya alışkanlıklarını da beraberinde getirmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın karakteristik özelliklerindendir?

Eşzamansız/asenkron iletişim olanakları

Toplumcu arkaplan ve söylem

Çoğunluk diline; fikrine uygun içerik ve akış (az sesli gündem)

Merkezi yapı ve kontrol, zor ölçüm

Geleneksel emeğe dayalı

Açıklama:

Tablo 1.3'e göre A seçeneğinde verilen "Eşzamansız/asenkron iletişim olanakları" özellik yeni medyaya aittir.
Anonim kimlik, çoğulcu katılım, merkezsiz yapı, aracısız erişim, düşük maliyet, kolay ölçüm gibi avantajlarıyla dikkat çeken yeni medya teknolojileri (özellikle sosyal medya), yarattığı ekonomik değer ve sistem değiştiren yapısı ile “yeni” takısını hak edebilmektedir (Tablo 1.3):

Doğru Cevap: A

Soru 25

Web'in hangi sürümü ile birlikte İnternet daha anlamsal ve bütünleşik hale gelmiştir?

Pre-Web

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Açıklama:

Web 3.0 süreci ile birlikte İnternet daha anlamsal ve bütünleşik hale gelerek Tim Berners-Lee’nin dile getirdiği “akıllı; bağlı tek Web (Linked Data)” fikrini olası kılmaktadır. Bağlantılı, entegre ve semantik sonuçlar üretebilen yeni Web, ortak veri tabanı hayalini gerçekçi yapmaktadır. Günümüzdeki Google arama motoru algoritmasını (sorulara mantıklı/insansı cevaplar veren, anında çeviri yapabilen, tüm ağ sonuçlarını görüntüleyebilen, ortak veri tabanındaki bilgiyi anlamlandırabilen, kullanıcıların İnternet davranışlarını izleyerek kişiselleştiren vb) düşündüğümüzde bu hayalin artık gerçekleştiğini söylenebiliriz. Ağ temas noktalarını ortak hâle getiren ve “Web Ontology Language (OWL; Web Ontoloji Dili)” biçiminde özetlenen üçüncü Web, insan mantığına/zekâsına benzer bir “muhakeme yeteneği” geliştirmeyi amaçlamaktadır. Tim Berners-Lee tarafından kısaca “akıllı ajan” olarak tanımlanan Web’in üçüncü sürümü, anlamsal teknoloji, makine öğrenme ve mobil uyum öncelikleriyle dikkat çekmektedir. Bu aşamada “Web of data (veri Web’i)” tanımlamasıyla daha detaycı ve gelişmiş yeteneklere sahip olan Web’in, 2020 sonrası dördüncü evreye geçtiği ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Resmi mekanizmalar aracılığıyla dijital yeni davranışları ve çalışma yöntemlerini pekiştirmek örneği aşağıdaki kategorilerden hangisine aittir?

Dijital bilgiye ve kültüre sahip yöneticilere sahip olmak

Geleceğe uygun beceri setleri inşa etmek

İnsanları yeni yöntemlerle çalışmak için güçlendirmek

Kullanılan günlük araçlara dijital yükseltme yapmak

Geleneksel ve dijital yöntemlerle sık sık iletişim kurmak

Açıklama:

Buna göre resmi mekanizmalar aracılığıyla dijital yeni davranışları ve çalışma yöntemlerini pekiştirmek insanları yeni yöntemlerle çalışmak için güçlendirmeye örnektir.
Başarılı markaları anmışken dijital dönüşümün efektif olabilmesi için beş kategoride toplayabileceğimiz 21 faktörden bahsedebiliriz (McKinsey, 2018):
- Dijital bilgiye ve kültüre sahip yöneticilere sahip olmak (bireysel girişim ruhu, dönüşüm ofisi ve ekibi kurmak),
- Geleceğe uygun beceri setleri inşa etmek (dönüşümün ana hedeflerini belirleyip çalışan rollerini ve sorumluluklarını yeniden tanımlamak),
- İnsanları yeni yöntemlerle çalışmak için güçlendirmek (resmi mekanizmalar aracılığıyla dijital yeni davranışları ve çalışma yöntemlerini pekiştirmek),
- Kullanılan günlük araçlara dijital yükseltme yapmak (bilgileri kuruluş genelinde daha erişilebilir hale getirmek için dijital araçları güncellemek)
- Geleneksel ve dijital yöntemlerle sık sık iletişim kurmak (çalışanlara bire bir iletişim ve dijital kanallar üzerinden değişim hikayesini aktarmak ve onları dönüşüme dahil etmek).

Doğru Cevap: C

Soru 27

Az metin kullanarak kavramları açıklayan, bilgiyi etkili, anlaşılır ve görsel ifadeyle sunan teknolojiye ne ad verilir?

İnfografik

Filtre

Memoji

GIF

Açıklama:

Görsel infografik (visual infographic), liste infografik (list infographic), harita infografik (map infographic), karşılaştırma infografik (comparison infographic), akış şeması infografikleri (flowchart infographics), veri görselleştirme veya istatistiksel infografik (data-statistical infographics), zaman çizelgesi infografikleri (timeline infographics), daire grafik infografiği (pie chart infographic) gibi türleri olan kavram, renkli, grafikli ve ilişkisel sunumlar yapmak adına işlevsel sonuçlar vaat etmektedir. “Canva”, “Venngage”, “Piktochart”, “Easel.ly”, “Visme” gibi ücretsiz infografik yaratma uygulamaları; hizmetleri kavramın pratik değerini keşfetmek adına yol gösterici olabilmektedir (Şayeste, 2021).
İngilizce “information (info; bilgi)” ve “graphic (grafik)” kelimelerinin birleşmesinden oluşan kavram, dağınık, çok boyutlu veya karmaşık bilgilerin “bilgi grafiği” şeklinde sunumunu betimlemektedir. Bilgiyi etkili, anlaşılır ve görsel ifadeyle sunmayı olanaklı kılan infografikler, az metin kullanarak (soyut) kavramları açıklamak, sunumları basitleştirmek, verileri görselleştirmek, ilişkileri betimlemek gibi amaçlarla geliştirilmektedir.

Doğru Cevap: A

İletişimin çoğu çevrimiçi ve sosyal medya aracılığıyla gerçekleşir.

Radyo, televizyon ve yazılı basın gibi iletişim biçimleri öne çıkar.

Açıklama:

Geleneksel halkla ilişkiler net bir mesaj ile medya kuruluşlarıyla iletişim kurmayı içerebilir. Dijital halkla ilişkiler ise etkileyenler veya diğer sosyal medya kişilikleriyle iş birliği yapmayı içerebilir.

Geleneksel halkla ilişkiler etkileşime dayalı değil iken, dijital halkla ilişkiler etkileşime dayalıdır. Dijital halkla ilişkiler anında geri bildirim ve etkileşim sağlar.

Dijital ve geleneksel halkla ilişkilerde farklı kanallar ve araçlar kullanılır. Örneğin, geleneksel halkla ilişkiler genellikle basın, basılı yayınlar, radyo ve televizyon gibi kanallara odaklanır.

İzlenimler, tıklama oranları, kullanıcıların içeriğe ne kadar zaman harcadığı, sosyal paylaşımlar ve satış gibi unsurlar ölçümleme açısından farklılık sunar.

Geleneksel halkla ilişkilerde radyo, televizyon ve yazılı basın gibi İnternet gerektirmeyen iletişim biçimleri öne çıkar. Geleneksel halkla ilişkilerin en büyük zorluklarından biri, sonuçların ölçülmesinin zor olmasıdır.

Radyo, televizyon ve yazılı basın gibi iletişim biçimleri öne çıkar.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Halkla ilişkilerin tarihi binlerce yıl öncesine dayansa da temel olarak 20. yüzyılda gelişen bir alan olduğunu dile getiren kişi aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Levy

Watsons

Mckee

Johnston

Lamb

Açıklama:

Watsons

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde halkla ilişkiler bağlamında 1940-1979 yılları arasındaki tarihsel sınıflandırma olarak adlandırılır?

Basın Ajansı

Duyurum Çağı

Tepki/Cevap verme

Önleme/Planlama

Profesyonelleşme

Açıklama:

Önleme/Planlama

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, halkla ilişkiler pratiğinin şekillenmesinde dikkate alınması gereken on temel ilkeden biri değildir?

Halkla ilişkiler gerçekle ilgilenir

Uygulayıcılar etkili birer iletişimci olmalıdır

Kişisel fayda göz önünde tutulur

Disiplinlerarası uygulamaları gerektirir

uygulayıcılar etik performans standardı ile ölçülmelidir

Açıklama:

Kamusal fayda göz önünde tutulur

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdaki seçeneklerin hangisi halkla ilişkiler uygulayıcılarının sahip olması gereken nitelikleri arasında yer almaz?

Dil bilgisi

diplomasi

Müzakere becerisi

Analitik beceriler

İyi bir fiziki görünüm

Açıklama:

İyi bir fiziki görünüm

Doğru Cevap: E

Soru 25

Hakla ilişkilerde kamu güveni ya da karşılıklı anlayış kazanmak için iletişime ve ilişki sürdürmeye yönelik planlar geliştirme rolü aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle adlandırılır?

Yönetimsel

Operasyonel

Yansıtıcı

Projeksiyon

Eğitimsel

Açıklama:

Yönetimsel

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi stratejik iletişim yöneticisinin rolleri arasında değildir?

Yönetim

Trendler

Basın bülteni hazırlama

Kurumsal yapı

Politikalar

Açıklama:

Basın bülteni hazırlama

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi halkla iletişim uygulayıcılarının temel rolleri ve faaliyetleri arasında yer almaz?

Basın sözcülüğü

Sponsorluk

Bağış toplama

Bütünleşik pazarlama

Kurumun hissedarı olmak

Açıklama:

Kurumun hissedarı olmak

Doğru Cevap: E

Soru 28

İdeal halkla ilişkiler anlayış modeli aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Basın ajansı ve Duyurum

Kamuyu bilgilendirme

Paydaşları ikna etme

İki yönlü simetrik

iki yönlü asimetrik

Açıklama:

İki yönlü simetrik

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi internet hakla ilişkiler için yönetim ve güçlendirme alanı arasında yer almaz?

Yansıtma

İçerik

Erişim

Bileşenler

Kurumlar ile empati

Açıklama:

Yansıtma

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dijital halkla ilişkilerin kurumlara sunmuş olduğu faydalardan birisi değildir?

Uygun maliyetli bir stratejidir

Marka itibarını destekler

Trafiği azaltır

güvenilir kaynaklardan bağlantılar oluşturur

Sosyal paylaşımlar oluşturur

Açıklama:

Trafiği artırır

Doğru Cevap: C

Soru 31

"Halkla ilişkilerin medya ilişkileri uygulama alanı ile ilgili bir kavram olup bir kurumun kitle iletişim araçlarında ücretsiz bir şekilde yer almasını ifade eder."
Yukarıdaki tanım halkla ilişkiler alanındaki hangi kavramın tanımıdır?

Duyurum

Reklam

Mesaj

İletim

Kampanya

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLER ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME
Duyurum: Halkla ilişkilerin medya ilişkileri uygulama alanı ile ilgili bir kavram olup bir kurumun kitle iletişim araçlarında ücretsiz bir şekilde yer almasını ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 32

I. Zaman
II. İletişim
III. Stratejik
IV. Etik
Halkla ilişkiler kavramına yönelik yapılan tanımlarda yukarıdaki boyutlardan hangisi/hangilerine değinilmiştir?

I ve II

II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

III ve IV

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLER ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME
Halka ilişkiler ile ilgili çeşitli tanımlar incelendiğinde halkla ilişkilerin; iletişim, ilişki, stratejik ve etik iletişim boyutlarının ön plana çıktığı görülür. Halkla ilişkiler temel olarak kurum ile kurumun iletişim ve ilişki kurması gereken paydaşlar arasındaki sürece yönelik bir fonksiyondur.

Doğru Cevap: C

Soru 33

"Halkla ilişkilerin tarihi binlerce yıl öncesine dayansa da temel olarak halkla ilişkilerin ........ yüzyılda gelişen bir alan olduğu söylenebilir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi doğru olacaktır?

16.

17.

18.

19.

20.

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLER ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME
Watsons halkla ilişkilerin ne zaman ve nerede başladığı sorunun cevabının net olarak bilinemeyeceğini insanların binlerce yıldır iletişim kurduğunu ve müzakere ettiğini dile getirerek halkla ilişkilerin ilk olarak 20. yüzyılın başlarında uygulandığının kabul edilebileceğini ifade eder. Dolayısıyla halkla ilişkilerin tarihi binlerce yıl öncesine dayansa da temel olarak halkla ilişkilerin 20. yüzyılda gelişen bir alan olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkilerin yönetim boyutunun fonksiyonlarından biri değildir?

Kurumun işleyişi ve planları üzerinde olumlu ya da olumsuz yönde etkili olabilecek kamuoyu düşüncesini, tutumlarını ve sorunları önceden tahmin etmek, analiz etmek ve yorumlamak

Kurumun işleyişi ve planları üzerinde olumlu ya da olumsuz yönde etkili olabilecek kamuoyu düşüncesini manipüle etmek

Politika kararları, faaliyet planları ve iletişim ile ilgili olarak yönetime tüm düzeylerde danışmanlık yapmak

Kamu politikasını etkileme ya da değiştirmeye yönelik kurumsal çabaları planlama ve uygulamak

Hedefleri, planları, bütçelendirmeyi, çalışanları eğitmeyi düzenleme, imkânları geliştirme ve kaynakları yönetmek

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLER ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME
Bir yönetim fonksiyonu olarak halkla ilişkiler aşağıdaki unsurları kapsar
• Kurumun işleyişi ve planları üzerinde olumlu ya da olumsuz yönde etkili olabilecek kamuoyu düşüncesini, tutumlarını ve sorunları önceden tahmin etmek, analiz etmek ve yorumlamak,
• Politika kararları, faaliyet planları ve iletişim ile ilgili olarak yönetime tüm düzeylerde danışmanlık yapmak; kurumun sosyal ve vatandaşlık sorumluluklarını dikkate almak,
• Kurumun başarısı için faaliyet ve iletişim programlarına yönelik sürekli araştırma, değerlendirme yapmak, faaliyet ve iletişim programları yürütmek,
• Kamu politikasını etkileme ya da değiştirmeye yönelik kurumsal çabaları planlama ve uygulamak,
• Hedefleri, planları, bütçelendirmeyi, çalışanları eğitmeyi düzenleme, imkânları geliştirme ve yukarıda değinilen maddeleri gerçekleştirmek için kaynakları yönetmek,

Doğru Cevap: B

Soru 35

I. Halkla ilişkiler, kişisel faydanın göz önünde tutulduğu bir meslektir.
II. Halkla ilişkiler gerçeklik ile ilgilenir.
III. Halkla ilişkiler uygulanıcılarının performansı etik performans standardı ile ölçülmelidir.
IV. Halkla ilişkiler uygulayıcılarının çeşitli sorunları kendi kendilerine çözme görevi bulunur.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri halkla ilişkiler pratiğinin şekillenmesinde dikkate alınması temel ilkelerdendir?

I ve II

II ve IV

III ve IV

II ve III

I ve IV

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLER ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME
Halkla ilişkiler pratiğinin şekillenmesinde dikkate alınması gereken on temel ilkeyi aşağıdaki gibi sıralar:
• Halkla ilişkiler gerçeklik ile ilgilenir. Özenli bir şekilde planlanan programların kamu faydasını ön plana almaları halkla ilişkilerin temel bir ilkesidir.
• Halkla ilişkiler, kişisel faydanın değil; kamu faydasının göz önünde tutulduğu bir meslektir.
• Halkla ilişkiler uygulayıcısı tarafından çeşitli programlar ve politikalar seçilirken temel kıstas kamu faydası olmalıdır.
• Kamulara ulaşmada kitle iletişim araçları kullanıldığında bu araçların doğruluğu korunmalıdır.
• Halkla ilişkiler uygulayıcıları kurum ile kamuların ortasında yer aldığından uygulayıcılar etkili birer iletişimci olmak durumundadır. Uygulayıcılar anlayış ve ideal olarak anlaşma sağlanıncaya kadar bilgi aktarımında bulunmalıdır.
• Halkla ilişkiler uygulayıcıları sorumlu birer iletişimci olma, iki yönlü iletişimi kolaylaştırma ve bilimsel kamuoyu araştırmalarını kullanmak durumundadır.
• Kamunun ne söylediğini anlamak ve onlara etkili bir şekilde ulaşmak için halkla ilişkiler uygulayıcıları psikoloji, sosyoloji, sosyal psikoloji gibi sosyal bilimler alanı ile iletişim, kamuoyu ve semantik ile ilgili literatüre başvurmalıdır.
• Halkla ilişkiler uygulayıcıları; öğrenme teorisi gibi psikoloji teorileri ile sosyoloji, psikoloji, siyaset bilimi, ekonomi ve tarih ile ilişkili yapılan çalışmaları benimsemelidir. Halkla ilişkiler alanı disiplinlerarası uygulamaları gerektirir.
• Halkla ilişkiler uygulayıcılarının çeşitli sorunlar, krizlere dönüşmeden önce bunları açıklama görevi bulunur.
• Halkla ilişkiler uygulanıcılarının performansı etik performans standardı ile ölçülmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Halkla ilişkiler uygulayıcılarının basın bülteni, basın makalesi, kurumsal dergi ve gazete gibi çeşitli araçları hazırlaması halkla ilişkiler uygulayıcılarının sahip olması gereken niteliklerden hangisi kapsamında değerlendirilmesi uygun olacaktır?

Diplomasi

İş becerisi

Yazarlık

Eleştirel düşünme yeteneği

Güncel olaylara yönelik ilgi

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLER ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME
Halkla ilişkiler alanının yazarlık boyutu düşünüldüğünde diğer bir deyişle uygulayıcıların basın bülteni, basın makalesi, kurumsal dergi ve gazete gibi çeşitli araçları hazırlaması iyi bir yazarlık yeteneği gerektirir. Dolayısıyla hem çevrimdışı hem de çevrimiçi olarak yürütülen halkla ilişkiler faaliyetlerinde yazarlık ön plana çıkmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

"Değişen standartları, değerleri ve toplumdaki bakış açısını analiz etmek ve kurumun standartlarını, değerlerini / bakış açılarını bunlara adapte etmek için bunları kurum çalışanları ile tartışmaktır."
Yukarıda sözü edilen sorumluluk halkla ilişkiler uygulayıcılarının hangi rollü kapsamına girmektedir?

Yönetimsel

Yansıtıcı

Operasyonel

Eğitimsel

Eleştirel

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLER ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME
Halkla ilişkiler uygulayıcılarının rollerini “yansıtıcı, yönetimsel, operasyonel ve eğitimsel” olmak üzere dört başlıkta toplamaktadır. Söz konusu başlıklara aşağıda değinilmektedir:
• Yansıtıcı: Değişen standartları, değerleri ve toplumdaki bakış açısını analiz etmek ve kurumun standartlarını, değerlerini / bakış açılarını bunlara adapte etmek için bunları kurum çalışanları ile tartışmaktır. Bu rol; kurumsal standartlar, değerler ve görüşler ile ilişkili olup misyon ve kurumsal stratejiler geliştirmeyi amaçlar.
• Yönetimsel: Kamu güveni ya da karşılıklı anlayış kazanmak için iletişime ve ilişki sürdürmeye yönelik planlar geliştirmektir. Bu rol, ticari paydaşlar ve diğer iç ve dış paydaşlar ile ve bir bütün olarak kamunun düşüncesi ile ilişkili olup kurumsal misyonun ve stratejilerin uygulanmasını amaçlar.
• Operasyonel: Kurumun, iletişimini şekillendirmesine yardımcı olmak için iletişim araçları hazırlamaktır. Bu rol, hizmetler ile ilişkili olup, başkaları tarafından geliştirilen iletişim planlarının uygulanmasını amaçlar.
• Eğitimsel: Toplumsal taleplere yanıt vermek üzere kurumdaki bireylerin iletişimsel açıdan yetkin olmaları için kurum çalışanlarına yardım etmektir. Kurum içi paydaşlara yönelik olan bu rol, kurum çalışanlarının düşünce ve davranışları ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi iletişimin geleneksel biçimleri ile internet temelli biçimleri arasındaki farklardan biri değildir?

Çok sayıda insan veya kurum ile iletişim kurma yeteneği

Bilgilerin dolaşma hızı

Bilginin ihtiyaç duyulan zamanda, yerde ve biçimde sunulma derecesi

Mesajların etik değerlendirme ölçütleri

İnternet bağlantısı olan çok sayıda paydaş

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLERDE DİJİTALLEŞME
İletişimin geleneksel biçimleri ile İnternet temelli biçimleri arasında çeşitli farklar bulunur. Bu farklar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Çok sayıda insan veya kurum ile iletişim kurma yeteneği
• Bilgilerin dolaşma hızı
• Bilginin ihtiyaç duyulan zamanda, yerde ve biçimde sunulma derecesi
• İnternet bağlantısı olan çok sayıda paydaş
• İnsanların ve makinelerin mesajların doğasını ne ölçüde değiştirebildiği ve bu biçimlendirilmiş mesajları yeniden yayınlama derecesi

Doğru Cevap: D

Soru 39

"Kitle iletişim araçlarında hangi içeriğin iletişim sürecinde yer alacağına karar veren editör gibi sorumlular anlamına gelir."
Yukarıdaki tanım halkla ilişkiler alanındaki hangi kavramın tanımıdır?

Influencer

Eşik bekçisi

Yatırımcı

Moderatör

Online düzenleyiciler

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLERDE DİJİTALLEŞME
İnternet, iletişim tarihinde şimdiye kadar kullanılan en önemli araçlardan birini temsil eder. İnternet’in bir iletişim aracı olarak yükselişi, iki yönlü, etkileşimli ve simetrik iletişim talebini karşılar. İnternet kullanımı, halkla ilişkiler uzmanlarının diğer kitle iletişim araçlarının eşik bekçisi işlevi olmadan temel paydaşlar ile iletişim kurmasını mümkün kılar. Eşik bekçisi: Kitle iletişim araçlarında hangi içeriğin iletişim sürecinde yer alacağına karar veren editör gibi sorumlular anlamına gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi dijital ve geleneksel halkla ilişkilerin farklarından biri değildir?

Geleneksel halkla ilişkiler net bir mesaj ile medya kuruluşlarıyla iletişim kurmayı içerebilir. Dijital halkla ilişkiler ise etkileyenler veya diğer sosyal medya kişilikleriyle iş birliği yapmayı içerebilir.

Geleneksel halkla ilişkiler etkileşime dayalı değil iken, dijital halkla ilişkiler etkileşime dayalıdır. Dijital halkla ilişkiler anında geri bildirim ve etkileşim sağlar.

Dijital ve geleneksel halkla ilişkilerde farklı kanallar ve araçlar kullanılır.

İzlenimler, tıklama oranları, kullanıcıların içeriğe ne kadar zaman harcadığı, sosyal paylaşımlar ve satış gibi unsurlar ölçümleme açısından farklılık sunar.

Geleneksel halkla ilişkiler ile dijital halkla ilişkiler süreçlerinde dikkat edilen etik ve ahlaki süreçler birbirinden farklıdır.

Açıklama:

HALKLA İLİŞKİLERDE DİJİTALLEŞME
Dijital ve geleneksel halkla ilişkiler arasındaki farklar şunlardır:
• Geleneksel halkla ilişkiler net bir mesaj ile medya kuruluşlarıyla iletişim kurmayı içerebilir. Dijital halkla ilişkiler ise etkileyenler veya diğer sosyal medya kişilikleriyle iş birliği yapmayı içerebilir.
• Geleneksel halkla ilişkiler etkileşime dayalı değil iken, dijital halkla ilişkiler etkileşime dayalıdır. Dijital halkla ilişkiler anında geri bildirim ve etkileşim sağlar.
• Dijital ve geleneksel halkla ilişkilerde farklı kanallar ve araçlar kullanılır. Örneğin, geleneksel halkla ilişkiler genellikle basın, basılı yayınlar, radyo ve televizyon gibi kanallara odaklanır.
• İzlenimler, tıklama oranları, kullanıcıların içeriğe ne kadar zaman harcadığı, sosyal paylaşımlar ve satış gibi unsurlar ölçümleme açısından farklılık sunar.
• Geleneksel halkla ilişkilerde radyo, televizyon ve yazılı basın gibi İnternet gerektirmeyen iletişim biçimleri öne çıkar. Geleneksel halkla ilişkilerin en büyük zorluklarından biri, sonuçların ölçülmesinin zor olmasıdır.

Dijital halkla ilişkiler birçok yönden geleneksel halkla ilişkiler biçimlerine benzer ancak bazı kilit alanlarda çok farklıdır. Söz konusu farkın nedeni ağ oluşturma ve iletişimin çoğunun çevrimiçi ve sosyal medya aracılığıyla gerçekleşmesidir.

Soru 24

Halkla ilişkilerin stratejik planlaması yapılırken, "kurum için vazgeçilmez olan ve kurum için yardımcı veya engelleyici olan gruplar" şeklinde tanımlanan hedef kitle sınıflandırması aşağıdakilerden hangisidir?

İç ve dış hedef kitle

Birincil, ikincil ve marjinal hedef kitle

Geleneksel ve gelecek hedef kitle

Destekçiler ve karşıtlar

Çekimserler

Açıklama:

Birincil, ikincil ve marjinal hedef kitle: Temel ya da birincil hedef kitle kurum için vazgeçilmez olan ve kurum için yardımcı veya engelleyici olan gruplardır. Daha az önem taşıyan gruplar ikincil hedef kitle olarak ele alınırken en önemsiz ya da kurumu etkilemeyen hedef kitle marjinallerdir

Doğru Cevap: B

Soru 25

Hedef kitle analizi için izlenecek adımlardan hangisi bütün hedef kitle gruplarına ulaşmak mümkün olmadığı için bütçeyi etkin bir biçimde kullanmaya fırsat verecek bir hedef kitle seçilmesini sağlamaya yöneliktir?

Hedef kitleye yönelik uygulamaların gerçekleştirilmesi

Hedef kitleye uygun hizmetin tasarımı

Hedef kitlenin tanımlanması

Hedef kitlenin belirlenmesi

Hedef kitlenin bölümlere ayrılması

Açıklama:

Hedef kitle analizi için izlenecek adımlar şunlardır (Göksel, 2010:91-94):
• Hedef kitlenin bölümlere ayrılması: Çeşitli özelliklere göre bölümlendirme yapılır.
• Hedef kitlenin belirlenmesi: Bütün hedef kitle gruplarına ulaşmak mümkün olmadığı için bütçeyi etkin bir biçimde kullanmaya fırsat verecek bir hedef kitle ya da birkaç hedef kitle seçilir.
• Hedef kitlenin tanımlanması: Hedef kitle özellikleri diğer gruplarla benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymak amacıyla araştırılır.
• Hedef kitleye uygun ürün/hizmet ve mesajın tasarımı: Saptanan özelliklere sahip hedef kitle tarafından anlaşılacak biçimde ürün/hizmet ve mesaj oluşturulur.
• Hedef kitleye yönelik uygulamaların gerçekleştirilmesi: Özellikle pazarlama iletişimi/tutundurma çalışmaları hedef kitle özellikleri göz önünde bulundurularak yapılır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi halkla ilişkilerin stratejik planlaması yapılırken hedef kitlenin belirlenmesinin sağlayacağı faydalar arasında yer almaz?

Geçmişteki deneyimleri birleştirmeyi kolaylaştırır.

Kaynakların etkili bir biçimde dağıtılmasını sağlar.

Pazar araştırmalarından yararlanmaya yöneltir.

Değişim ihtiyacının fark edilmesini sağlar.

Aynı mesajın tüm gruplara erişmesini sağlar.

Açıklama:

Hedef kitlenin belirlenmesinin sağlayacağı faydalar şunlardır (Budak&Budak, 2014:218):
• Geçmişteki deneyimleri birleştirmeyi kolaylaştırır.
• Kaynakların etkili bir biçimde dağıtılmasını sağlar.
• Pazar araştırmalarından yararlanmaya yöneltir.
• Değişim ihtiyacının fark edilmesini sağlar.
• Önceliklerin belirlenmesini ve zaman tablosu oluşturulmasını kolaylaştırır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dijital halkla ilişkiler uygulamalarının paydaşları ile kurdukları çift yönlü iletişim sayesinde sahip oldukları çevreleyici özellikler arasında yer almaz?

Stratejik

Bütünleşik

Hedeflenmiş

Ölçülebilir

Sistematik

Açıklama:

Dijital halkla ilişkilerin bu çevreleyici özellikleri şöyle sıralanabilir (Koçyiğit, 2017:49):
• Stratejik: iş hedeflerine yönelik tasarımların oluşturulması
• Bütünleşik: internetin ve dijital iletişim araçlarının stratejik iletişim planı çerçevesinde kullanılması
• Hedeflenmiş: dijital iletişimin doğasının belirli hedef kitlelere ulaşmayı kolaylaştırması
• Ölçülebilir: dijital ortamda etkinliklerin ve eylemlerin kolay ölçümlenebilmesi

Doğru Cevap: E

Soru 28

Dijital halkla ilişkiler kapsamında "ortak bir amacı gerçekleştirmek için bir araya gelerek, motivasyon ve koordinasyon sağlamaya destek olan gruplar" tanımlaması, online topluluk sınıflandırmasında hangi kategoride yer almaktadır?

Tartışma grupları

Görev ve hedef odaklı gruplar

Sanal dünyalar

Melez topluluklar

Açık ve kapalı topluluklar

Açıklama:

Görev ve hedef odaklı gruplar: Ortak bir amacı gerçekleştirmek bir araya gelen gruplar. Motivasyon, koordinasyon sağlama açısından destek sağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Kuşak kavramını en sistematik şekilde değerlendiren, kuşak tartışmalarının bağlamını ve kapsamını değiştiren Karl Mannheim tarafından 1928 yılında önerilen kuşaksal "Kohort Teorisi" ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kuşak grupları, sosyal sınıf ve coğrafyaya dayalı geleneksel gruplamalar etrafında oluşmaktadır.

Bir kuşak olgunlaştıkça, onu önceki kuşaklardan ayıran kişilik özellikleri ve tutumlar geliştirmektedir

Her kuşağın sonsuza kadar ortak bir bakış açısını paylaştığı düşüncesi hakimdir.

Kohort, genellikle yaş gibi bir özelliği paylaşan bir grup insanı tanımlar.

Kuşaklar arası farklılıklar, sosyal medya davranışının motive edici özellikleri hakkında önemli bilgiler sunar.

Açıklama:

Kuşak grupları üzerine araştırmalar ise, 1928’de Karl Mannheim tarafından önerilen kuşaksal kohort teorisine dayandırılmaktadır. Kuşak grupları, sosyal sınıf ve coğrafyaya dayalı geleneksel gruplamalar yerine, yaşam evresine dayalı olarak yorumlanan paylaşılan deneyimler veya olaylar etrafında oluşmaktadır. Her kuşağın sonsuza kadar ortak bir bakış açısını paylaştığı düşüncesi hakimdir. Bir kuşak olgunlaştıkça, onu önceki kuşaklardan ayıran kişilik özellikleri, iş değerleri, tutumlar ve motivasyonlar gibi özellikler geliştirmektedir (Bolton ve diğer, 2013:247). Kuşaklar arası farklılıklar, sosyal medya davranışının motive edici özellikleri hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Kohort, genellikle yaş gibi bir özelliği paylaşan bir grup insanı tanımlar.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi "Y kuşağı" tanımlanırken yararlanılan isimler arasında yer almaz?

İnternet kuşağı

Echoboomers (eko patlaması)

Millenial (milenyum kuşağı)

Nexters (sonrakiler)

Bebek büstü (baby bust)

Açıklama:

Y kuşağı için; internet kuşağı, echoboomers (eko patlaması), millenial (milenyum kuşağı) ve nexters (sonrakiler), net nesil gibi farklı isimler de kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

"Aynı ülkede yaşayan, aynı kültür özelliklerine sahip olan, aynı uyruktaki insan topluluğu ya da bir ülkedeki yurttaşların bütünü, kamu” gibi anlamlarla ifade edilen kelime aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yar almaktadır?

Kitle

Topluluk

Toplum

Halk

Birey

Açıklama:

Türkçe’de halk kelimesi Türk Dil Kurumuna göre “aynı ülkede yaşayan, aynı kültür özelliklerine sahip olan, aynı uyruktaki insan topluluğu ya da bir ülkedeki yurttaşların bütünü, kamu” gibi anlamlara gelmektedir (https://sozluk.gov.tr/).

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dijital halkla ilişkiler alanında yürütülen çalışmalar sırasında çeşitli gruplar arasından hedef kitlenin belirlenmesi için kullanılabilecek bölümleme yaklaşımlarından değildir?

Coğrafi özellikler

Demografik özellikler

Psikografik özellikler

Medya kullanım özellikleri

Psikosomatik özellikler

Açıklama:

Çeşitli gruplar arasından hedef kitlenin belirlenmesi için kullanılabilecek bölümleme yaklaşımları ise şunlardır (Okay & Okay, 2002:225-226; Kingsnorth, 2017:23-24): • Coğrafi özellikler: Bireylerin bulundukları yere göre seçimini içerir. Bölümlendirme stratejileri içerisinde en basit olanıdır. Ülke ve bölgesel farklılıkları ortaya koymak, doğru ve uygun medya kanalının seçimini sağlamak için önemi bir özelliktir. • Demografik özellikler: En sık ve yaygın olarak kullanılan bölümlemedir. Cinsiyet, yaş, eğitim, gelir, medeni durum bireysel özelliklerinin belirlenmesi için önemlidir. • Psikografik özellikler: Kişilik özellikleri ve yaşam tarzını ortaya koyan özelliklerdir. Hedef kitlenin aktivitelerini, fikirlerini, inançlarını ve ilgi alanlarını incelemeyi içermektedir. • İş ortamı özellikleri: Mezun oldukları okul, yaptıkları iş, çalıştıkları şirket ve gelirleri gibi özelliklerdir. • Medya kullanım özellikleri: Sahip oldukları, kullandıkları ve takip ettikleri medya kanallarına yönelik olarak kullanım sıklıkları ve süreleri gibi özellikleri içerir. • Hedefleri: Çeşitli konulara yönelik ulaşmak ya da başarmak istedikleri konular veya desteklemek istedikleri kişi ya da konular gibi özellikleri içerir. • Üyelikleri: Üye olunan mesleki birlikler, çeşitli dernek ve vakıflara yönelik bilgileri içerir. • Satın alma alışkanlıkları: Ürün ve hizmet alımında sıklık ve miktar gibi özellikleri içerir. • Etkileyicileri: Karar alma aşamasında aile, arkadaş, iş arkadaşı, siyasi otorite, kanaat liderleri, sosyal medya etkileyicileri (fenomen, influencer youtuber gibi). • Kuşaklar: Doğum yılına bağlı olarak ait olunan kuşak özelliklerini içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Geleneksel ve dijital halkla ilişkiler çalışmaları yürütülürken hedef kitlenin farklı başlıklar altında sınıflandırıldığı görülmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bunlardan bir değildir?

İç ve dış hedef kitle

Birincil, ikincil ve marjinal hedef kitle

Geleneksel ve gelecek hedef kitle

Olumlu ve pozitif hedef kitle

Destekçiler, karşıtlar ve çekimserler

Açıklama:

•Hedef kitlenin farklı başlıklar altında sınıflandırıldığı görülmektedir (Seitel, 2016:12): • İç ve dış hedef kitle: İç hedef kitle, çalışanlar ve hisse sahipleri gibi kurum içindeki gruplardan oluşur. Kurumla doğrudan bağlantısı olmayan devlet kurumları, müşteriler, medya ve toplum gibi gruplar dış hedef kitleyi oluşturur. • Birincil, ikincil ve marjinal hedef kitle: Temel ya da birincil hedef kitle kurum için vazgeçilmez olan ve kurum için yardımcı veya engelleyici olan gruplardır. Daha az önem taşıyan gruplar ikincil hedef kitle olarak ele alınırken en önemsiz ya da kurumu etkilemeyen hedef kitle marjinallerdir. • Geleneksel ve gelecek hedef kitle: Çalışanlar ve mevcut müşteriler geleneksel hedef kitle olarak karşımıza çıkarken potansiyel çalışan ve potansiyel müşteriler gelecekteki hedef kitle olarak adlandırılır.• Destekçiler, karşıtlar ve çekimserler: Görüşlerini güçlendirmek istedikleri destekçiler ve fikirlerini değiştirmek istedikleri karşıt görüşlüler için ayrı mesajların oluşturulması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Dijital iletişimin beraberinde getirdiği pek çok avantaj, dijital halkla ilişkiler uygulamalarında da önemli değişimler yaratmıştır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dijital halkla ilişkilerin bu çevreleyici özelliklerinden biri değildir?

Stratejik

Bütünleşik

Karmaşık

Hedeflenmiş

Ölçülebilir

Açıklama:

Dijital iletişimin beraberinde getirdiği pek çok avantaj halkla ilişkiler uygulamalarında da önemli değişimler yaratmıştır. Dijital halkla ilişkilerin bu çevreleyici özellikleri şöyle sıralanabilir (Koçyiğit, 2017:49): • Stratejik: iş hedeflerine yönelik tasarımların oluşturulması • Bütünleşik: internetin ve dijital iletişim araçlarının stratejik iletişim planı çerçevesinde kullanılması • Hedeflenmiş: dijital iletişimin doğasının belirli hedef kitlelere ulaşmayı kolaylaştırması • Ölçülebilir: dijital ortamda etkinliklerin ve eylemlerin kolay ölçümlenebilmesi

Doğru Cevap: C

Soru 35

Dijital ortamlarda, bilgiye hızla ulaşmak isteyen, metin yerine görselleri, videoları, podcastleri tercih eden, aynı anda pek çok işi bir arada yapmak isteyen, oyun oynayan, ilgi ve eğlencesini ön planda tutan, sosyal iletişimine önem veren ve eğlenmek isteyen, aynı zamanda bilet almak, bankacılık işlemlerini yürütmek, eğitim almak gibi gibi günlük ihtiyaçlarını online gerçekleştiren grup aşağıdakilerden hangi hedef kitle kategorisini tanımlar?

Marjinal hedef kitle

Dijital hedef kitle

Gelenseksel hedef kitle

İç hedef kitle

Dış hedef kitle

Açıklama:

Dijital ortamlarda, bilgiye hızla ulaşmak isteyen, metin yerine görselleri, videoları, podcastleri tercih eden, aynı anda pek çok işi birarada yapmak isteyen, oyun oynayan, ilgi ve eğlencesini ön planda tutan, sosyal iletişimine önem veren ve eğlenmek isteyen, aynı zamanda bilet almak, bankacılık işlemlerini yürütmek, eğitim almak gibi gibi günlük ihtiyaçlarını online gerçekleştiren grup, dijital hedef kitleyi tanımlamaktadır (Özgen, 2019:20-22).

Doğru Cevap: B

Soru 36

Kullanıcıların ürünler, markalar, hizmetler, kişiler hakkında oluşturdukları, paylaştıkları ve kullandıkları içeriği tanımlayan içerik türü aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Halkla İlişkiler Tarafından Oluşturulan İçerik

Satış Temsilcileri Tarafından Oluşturulan İçerik

Firma Tarafından Oluşturulan İçerik

Satıcı Tarafından Oluşturulan İçerik

Kullanıcı Tarafından Oluşturulan İçerik

Açıklama:

User Genarated Content (UGC) yani Kullanıcı Tarafından Oluşturulan İçerik olarak ifade edilmektedir. Bu içerik türü kullanıcıların ürünler, markalar, hizmetler, kişiler hakkında oluşturulan, paylaşılan ve kullanılan içeriği içermektedir (Alikılıç, 2011: 13). Özellikle çevrimiçi topluluklar, online topluluklar ya da sanal topluluklar olarak tanımlanan ortamlarda bu tür içeriklere ulaşılması yaygınlaşmıştır. Halkla ilişkiler alanında bu nedenle online toplulukları takip etmek, oluşturmak ve yönetmek bu açıdan önem kazanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Online toplulukları destekleyen platformların gereksinimlerindeki benzerliklere göre bir sınıflandırma yapıldığında aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu sınıflama kapsamında görülemez?

Kaynaşma grupları

Tartışma grupları

Görev ve hedef odaklı gruplar

Sanal dünyalar

Melez topluluklar

Açıklama:

Geleneksel tüketici odaklı topluluklar coğrafi, demografik ve konu toplulukları biçiminde açıklanmaya çalışılırken, online topluluklarla ilgili sınıflandırmalar grupların türlerine, özelliklerine, ilgi alanlarına ve tüketimlerine yönelik açıklanmaya çalışılmaktadır. Toplulukları destekleyen platformların gereksinimlerindeki benzerliklere göre bir sınıflandırma yapıldığında şu türler karşımıza çıkmaktadır (Özel&Sert, 2015:133): • Tartışma grupları: Tanımlanmış bir konu hakkında bilgi alışverişinde bulunmak ve bilginin kullanımı hakkında topluluğa katkı sağlamak amacıyla bir araya gelinen gruplar. • Görev ve hedef odaklı gruplar: Ortak bir amacı gerçekleştirmek bir araya gelen gruplar. Motivasyon, koordinasyon sağlama açısından destek sağlamaktadır. • Sanal dünyalar: Sanal dünyalarda rol yapma ve oyunlar oynama amacına yöneliktir. • Melez topluluklar: Üyeleri birden çok sayıda topluluğu parçası olabilir ve çok sayıda birbiri ile ilişkili topluluğu içerebilir. Diğer topluluk türlerinin bir karışımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Türk Dil Kurumu tarafından "yaklaşık olarak aynı yıllarda doğmuş, aynı çağın şartlarını, dolayısıyla birbirine benzer sıkıntıları, kaderleri paylaymış, benzer ödevlerle yükümlü olmuş kişiler topluluğu” olarak tanımlanan kelimeye karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kesim

Tarz

Kuşak

Yaş

Değer

Açıklama:

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde kuşak; “yaklaşık olarak aynı yıllarda doğmuş, aynı çağın şartlarını, dolayısıyla birbirine benzer sıkıntıları, kaderleri paylaymış, benzer ödevlerle yükümlü olmuş kişiler topluluğu” olarak tanımlanmıştır (www. tdk.gov.tr).

Doğru Cevap: C

Soru 39

Kuşakla ilgili düşüncelerin kökenleri sayesinde ilişkilendirilen kuşak kavramı ilk olarak kim tarafından bilimsel olarak ele alınmıştır?

Marc Prensky

Karl Mannheim

Ron Zemke

Auguste Comte

Claire Raines

Açıklama:

Kuşak kavramı, ilk olarak Auguste Comte tarafından bilimsel olarak ele alınmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 40

Marc Prensky tarafından dijital dünyanın içine doğmuş, bilgisayarların, video oyunlarının ve internetin dijital dili, “anadili” olan kişileri tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisi ile adlandırmaktadır?

Dijital Yerliler

Dijital Göçmenler

Dijital Doğanlar

Dijital Görenler

Dijital Zekalılar

Açıklama:

Marc Prensky, (2001:1) kuşakları dijital yerliler ve göçmeler olarak tanımlamaktadır. Dijital Yerliler, bilgisayarların, video oyunlarının ve internetin dijital dili, “anadili” olan kişilerdir. Dijital dünyada doğmamış, ancak hayatımızın sonraki bir noktasında yeni teknolojinin birçok veya çoğu yönünü benimsemiş olanlar ise Dijital Göçmenler olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Günümüzde internet tabanlı sistemlerin hayatımıza girmesiyle birlikte dijitalleşme kavramının evrilmesine ve yeni iletişim kanallarının yaratılmasına yol açan ilk internet bağlantılı sistem aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde ifade edilmektedir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: giriş bölümü
Günümüzde Web 2.0 tabanlı sistemlerin hayatımıza girmesiyle birlikte dijitalleşme kavramı evrilmiş ve yeni iletişim kanalları yaratılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Genellikle, yaş gibi bir özelliği paylaşan bir grup insanı tanımlayan, kuşaksal ‘Kohort’ teorisi aşağıdaki hangi bilim insanı tarafından ilk kez sistematik biçimde kullanılmıştır?

Marc Prensky

P. Seitel

Karl Mannheim

C. Auguste Comte

Edward Freeman

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: KUŞAKLAR AÇISINDAN SOSYAL MEDYA KULLANIMI-Kuşakların Sınıflandırılması
Kohort; genellikle yaş gibi bir özelliği paylaşan bir grup insanı tanımlar. 1928’de Karl Mannheim tarafından önerilen kuşaksal kohort teorisine dayandırılmaktadır. Kuşak grupları, sosyal sınıf ve coğrafyaya dayalı geleneksel gruplamalar yerine, yaşam evresine dayalı olarak yorumlanan paylaşılan deneyimler veya olaylar etrafında oluşmaktadır. Her kuşağın sonsuza kadar ortak bir bakış açısını paylaştığı düşüncesi hakimdir. Bir kuşak olgunlaştıkça, onu önceki kuşaklardan ayıran kişilik özellikleri, iş değerleri, tutumlar ve motivasyonlar gibi özellikler geliştirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Bireylerin bulundukları yere göre seçimini içeren, bölümlendirme stratejileri içerisinde en basit olanı olarak bilinen, ülke ve bölgesel farklılıkları ortaya koyarak, doğru ve uygun medya kanalının seçimini sağlayan ve bir özellik olarak değerlendirilen, bölümleme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Medya kullanım özellikleri

İş ortamı özellikleri

Psikografik özellikler

Coğrafi özellikler

Demografik özellikler

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Hedef Kitlenin Bölümlenmesi ve Seçimi
Coğrafi özellikler: Bireylerin bulundukları yere göre seçimini içerir. Bölümlendirme stratejileri içerisinde en basit olanıdır. Ülke ve bölgesel farklılıkları ortaya koymak, doğru ve uygun medya kanalının seçimini sağlamak için önemi bir özelliktir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi halkla ilişkilerde stratejik planlama sürecini oluşturan aşamalardan biri değildir?

Durum analizi

Hedef kitlenin saptanması ve analizi

Medya ve taktiklerin seçimi

Bütçenin planlanması

Sonuçlandırma analizi

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: HALKLA İLİŞKİLERDE HEDEF KİTLE
Halkla ilişkilerde stratejik planlama süreci şu aşamalardan oluşmaktadır: • durum analizi • amaç ve hedeflerin belirlenmesi • hedef kitlenin saptanması ve analizi • halkla ilişkiler stratejilerinin belirlenmesi • medya ve taktiklerin seçimi • bütçenin planlanması • etkinlik planının yapılması • değerlendirme

Doğru Cevap: E

Soru 45

Bir kurumun hedefinin gerçekleşmesinde etkilenen ya da kurumu etkileyen bir grup veya birey olarak tanımlanan ‘paydaş teorisi’ kavramını kullanan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Edward Freeman

Auguste Comte

Fraser P. Seitel

Karl Mannheim

Marc Prensky

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: HALKLA İLİŞKİLERDE HEDEF KİTLE
Paydaş teorisi (stakeholder theory) kavramını R. Edward Freeman, 1984’de yayınlanan Strategic Management: A Stakeholder Approach adlı eserinde “Bir kurumun hedeflerinin gerçekleştirilmesinde etkilenen ya da kurumu etkileyen herhangi bir grup veya birey” olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Hedef kitlenin, kişilik özelliklerini ve yaşam tarzını ortaya koyan aktivitelerini, fikirlerini, inançlarını, ilgi alanlarını incelemeyi içeren, bölümleme yaklaşım özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Medya kullanım özellikleri

İş ortamı özellikleri

Coğrafi özellikler

Psikografik özellikler

Demografik özellikler

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Hedef Kitlenin Bölümlenmesi ve Seçimi
Psikografik özellikler: Kişilik özellikleri ve yaşam tarzını ortaya koyan özelliklerdir. Hedef kitlenin aktivitelerini, fikirlerini, inançlarını ve ilgi alanlarını incelemeyi içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Kurumla doğrudan bağlantısı olmayan devlet kurumları, müşteriler, medya ve toplum gibi gruplar aşağıdaki hangi hedef kitle grubunu oluşturur?

Marjinal hedef kitle

İç ve dış hedef kitle

Geleneksel hedef kitle

Gelecek hedef kitle

Birincil, ikincil hedef kitle

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Hedef Kitlenin Bölümlenmesi ve Seçimi
İç ve dış hedef kitle: İç hedef kitle, çalışanlar ve hisse sahipleri gibi kurum içindeki gruplardan oluşur. Kurumla doğrudan bağlantısı olmayan devlet kurumları, müşteriler, medya ve toplum gibi gruplar dış hedef kitleyi oluşturur.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Dijital iletişimin beraberinde getirdiği pek çok avantajın, dijital halkla ilişkiler uygulamalarında da pek çok değişim yarattığı dikkate alındığında, iş hedeflerine yönelik tasarımların oluşturulması özelliğini aşağıdaki ifadelerden hangisi tanımlamaktadır?

Bütünleşik

Hedeflenmiş

Stratejik

Ölçülebilir

Tekrarlanabilir

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: DİJİTAL HALKLA İLİŞKİLERDE HEDEF KİTLE
Dijital iletişimin beraberinde getirdiği pek çok avantaj halkla ilişkiler uygulamalarında da önemli değişimler yaratmıştır. Dijital halkla ilişkilerin bu çevreleyici özellikleri şöyle sıralanabilir: • Stratejik: iş hedeflerine yönelik tasarımların oluşturulması • Bütünleşik: internetin ve dijital iletişim araçlarının stratejik iletişim planı çerçevesinde kullanılması • Hedeflenmiş: dijital iletişimin doğasının belirli hedef kitlelere ulaşmayı kolaylaştırması • Ölçülebilir: dijital ortamda etkinliklerin ve eylemlerin kolay ölçümlenebilmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Üyeleri birden çok sayıda topluluğun parçası olabilen ve çok sayıda birbiri ile ilişkili topluluğu içerebilen, diğer topluluk türlerinin bir karışımı olarak ifade de edilen insan grup türü aşağıdakilerden hangisidir?

Melez topluluklar

Sanal dünyalar

Tartışma grupları

Görev odaklı gruplar

Hedef odaklı gruplar

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Online Toplulukların Sınıflandırılması
Melez topluluklar: Üyeleri birden çok sayıda topluluğu parçası olabilir ve çok sayıda birbiri ile ilişkili topluluğu içerebilir. Diğer topluluk türlerinin bir karışımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Toplumsal kuşak kavramı, ilk olarak aşağıdaki seçeneklerde yer alan hangi bilim insanı tarafından ele alınmıştır?

Fraser P. Seitel

Marc Prensky

Karl Mannheim

Edward Freeman

Auguste Comte

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: KUŞAKLAR AÇISINDAN SOSYAL MEDYA KULLANIMI- Kuşakların Sınnıflandırılması
Kuşak kavramı, ilk olarak Auguste Comte tarafından bilimsel olarak ele alınmıştır. Kuşak grupları üzerine araştırmalar ise, 1928’de Karl Mannheim tarafından önerilen kuşaksal kohort teorisine dayandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Çeşitli gruplar arasından kişilerin cinsiyet, yaş, eğitim, gelir, medeni durum bireysel özelliklerine göre yapılan bölümleme yaklaşımının adı aşağıdaki hangi seçenekte verilmiştir?

Coğrafi özellikler

Demografik özellikler

Kuşak özellikleri

İş ortamı özellikleri

Psikografik özellikler

Açıklama:

Kişilerin cinsiyet, yaş, eğitim, gelir, medeni durum bireysel özelliklerine göre yapılan bölümlersek onları Demografik özelliklerine göre bölümlemiş oluruz.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Hedef kitlenin ………………… özelliklerini belirlemek için onların hangi aktivitelerini, fikirlerini, inançlarını ve ilgi alanlarını incelemeye çalışrız?

Psikografik

Coğrafi

Demografik

Kuşak

Sosyal

Açıklama:

Psikografik özellikler kişilik özellikleri ve yaşam tarzını ortaya koyan özelliklerdir. Hedef kitlenin aktivitelerini, fikirlerini, inançlarını ve ilgi alanlarını incelemeyle belirlenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

X tüketici grubunu oluşturanlar, bir kurum için hedef kitle sınıflandırması yapıldığında aşağıdakilerden hangisi kapsamında yer alır?

Birincil hedef kitle

Marjinal hedef kitle

Geleneksel hedef kitle

İç hedef kitle

Dış hedef kitle

Açıklama:

Hedef kitlenin farklı başlıklar altında sınıflandırıldığı görülmektedir. Kurumla doğrudan bağlantısı olmayan devlet kurumları, müşteriler, medya ve toplum gibi gruplar dış hedef kitleyi oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Çalışanlar ve mevcut müşteriler hedef kitle sınıflandırması yapıldığında aşağıdakilerden hangisi altında yer alır?

Birincil hedef kitle

Marjinal hedef kitle

Geleneksel hedef kitle

İç hedef kitle

Dış hedef kitle

Açıklama:

Çalışanlar ve mevcut müşteriler hedef kitle sınıflandırmasında geleneksel hedef kitle olarak adlandırılmaktadırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Kurumların boşa harcanan emek ve mali kaynaklar sorunu neyin göstergesi olarak değerlendirilmektedir?

Yanlış planlamanın

Hedef kitlenin belirlenmediğinin

Mesajın özelliğinin

Yanlış malzeme kullanımının

Pazar araştırmasının yetersizliğinin

Açıklama:

Kurumların hedef kitleyi belirlemediklerinde çeşitli sorunlarla karşılaşırlar. Bu sorunların en başında spesifik bir hedef kitle yerine tüm hedef kitleye ulaşma çabasının yarattığı mali kaynaklar ve boşa harcanan emek gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcıların kurumla, ürünle ya da marka ile ilgili istek, öneri, şikâyet ve beklentilerinin karşılanması için oluşturulan gruplarda iyi bir takip ve yönetim sistemi için belirlenmiş olan kurallar arasında yer almaz?

Konu içeriği ve etkileşim kuralları konusunda sınırlar açık biçimde tanımlanması

Kurallar ihtiyaç ve isteklere göre belirlenmesi

Kullanıcıların kuralların belirlenmesine katılımlarının sağlanması

Sadece soruların cevaplandığı ve bilgilendirmelerin yapıldığı bir ortam içermesi

Sorunlarla ilgili olarak karar verici ve arabulucu rolü üstlenilmesi

Açıklama:

Bu kurallardan biri “Sadece soruların cevaplandığı ve bilgilendirmelerin yapıldığı bir ortam içermemelidir”. olarak belirlenmiştir. Burada amaç kitleyle her türlü yoldan bağ kurmak olması gibi görünmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Online toplulukların sınıflandırılmasına göre, tanımlanmış bir konu hakkında bilgi alışverişinde bulunmak amacıyla bir araya gelen topluluklar aşağıdaki seçeneklerde bulunan hangi isimle anılır?

Tartışma grupları

Görev ve hedef odaklı topluluklar

Sanal topluluklar

Sanal dünyalar

Temalı topluluklar

Açıklama:

Tanımlanmış bir konu hakkında bilgi alışverişinde bulunmak amacıyla bir araya gelen topluluklara tartışma grupları denir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Kendine güvenen, bağlantılı, güvenilir, hoşgörülü, iyi seyahat eden, değişime açık, grup odaklı, yüksek eğitimli, teknoloji meraklısı ve genellikle ben-merkezci.
Yukarıda sıralanan özellikler hangi kuşağın özellikleri olarak tanımlanmaktadır?

Çiçek çocuklar

Baby Boomers

X Kuşağı - Baby Bust

Y Kuşağı - Milenyum

Z Kuşağı - I-Gen

Açıklama:

Y Kuşağı - Milenyum, kendine güvenen, bağlantılı, güvenilir, hoşgörülü, iyi seyahat eden, değişime açık, grup odaklı, yüksek eğitimli, teknoloji meraklısı ve genellikle ben-merkezci olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Kuşak kavramı kapsamında değerlendirilen "dijital yerliler" tanımlaması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

Çiçek çocuklar

Baby Boomers

X Kuşağı - Baby Bust

Y Kuşağı - Milenyum

Z Kuşağı - I-Gen

Açıklama:

Y Kuşağı - Milenyum, Dijital yerliler olarak da tanımlanan kuşaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Yüksek eğitimli, teknoloji ve medya konusunda bilgili, girişimci, bağımsız, duygusal güvenlik arayan kişiler olarak tasvir edilen kuşak aşağıdakilerden hangisidir?

Olay

Anlam

Yaşam

Mesaj

Hikayelerin alıcıları için en önemli işlevi yukarıdaki seçeneklerden hangisi veya hangileridir?

I ve III

III

II ve IV

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
HALKLA İLİŞKİLERDE HİKÂYENİN YERİ VE ÖNEMİ
Hikâyenin yaşamımızdaki yeri ve özellikle iletişimdeki önemini vurgulayan Aytemur (2012, s. 5) “oksijensiz hayat olamayacağı gibi, hikâyesiz de ‘anlamlı’ bir hayat olamaz” der. Yazarın bu ifadede
vurguladığı “anlamlı” kelimesine özellikle dikkat etmemiz gerekir. Çünkü hikâyelerin en temel işlevlerinden biri, alıcısı için bir “anlam” ifade etmesi, bir mesaj iletmesidir
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdaki seçeneklerdeki ifadelerden hangisi "hikâye anlatan" sıfatıyla "insanı" anlatı paradigması açısından en uygun biçimde tanımlar?

Homo Sapiens

Homo Faber

Homo Narrans

Homo Erectus

Homo Neanderthalis

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
... Aslında tarihsel süreç içerisinde günümüz insan türünü tanımlamak ve diğerlerinden ayırt etmek için çeşitli sıfatlar kullanılmıştır. İnsan, akla sahip olması sebebiyle Homo Sapiens (akıl sahibi / zeki) ya da alet kullanabilmesi açısından Homo Faber (alet yapan / üreten) gibi adlandırmalarla anılır. Bu gibi sıfatları hak eden bazı hayvan türleri olduğu da bilinmekle birlikte, kendini ifade etmek için hikâyelerden yararlanan sadece insandır (Mathews ve Wacker, 2009). Bu nedenle insanın Homo Narrans, yani “hikâye anlatan” sıfatıyla anılması anlatı paradigması açısından daha uygun olacaktır. ...
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Homo Faber, tanımlaması günümüz insanının hangi özelliğini açıklamaktadır?

Hikaye anlatma özelliğini

Alet yapma özelliğini

Avcılık özelliğini

İletişim özelliğini

Toplumsal özelliğini

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
... Aslında tarihsel süreç içerisinde günümüz insan türünü tanımlamak ve diğerlerinden ayırt etmek için çeşitli sıfatlar kullanılmıştır. İnsan, akla sahip olması sebebiyle Homo Sapiens (akıl sahibi / zeki) ya da alet kullanabilmesi açısından Homo Faber (alet yapan / üreten) gibi adlandırmalarla anılır. Bu gibi sıfatları hak eden bazı hayvan türleri olduğu da bilinmekle birlikte, kendini ifade etmek için hikâyelerden yararlanan sadece insandır (Mathews ve Wacker, 2009). Bu nedenle insanın Homo Narrans, yani “hikâye anlatan” sıfatıyla anılması anlatı paradigması açısından daha uygun olacaktır ....
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

"Reklamcılık, halkla ilişkiler, edebiyat ya da sanat fark etmeksizin nedensellik ve ........... her hikayede yer alan en temel iki özelliktir."
Cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Doğrusallık

Kronoloji

İşlevsellik

Akıcılık

Akılcılık

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
.... Reklamcılık, halkla ilişkiler, edebiyat ya da sanat fark etmeksizin her hikâyenin olmazsa olmaz
temel özelliklerini sorguladığımızda ise karşımıza kronoloji ve nedensellik olmak üzere iki unsur çıkar (Escalas, 2004)....
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Bir kurumun web sitesinde yer alan sayfalardan hangisi planlanmış mesaj olarak kurumsal hikaye içerebilmektedir?

Hakkımızda

İletişim

Anketler

Müşteri şikayetleri

Referanslar

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
... Özellikle planlanmış mesajların tasarımında hikâye formatına başvurulabilir. Kurumun tarihine dair anekdotlar, kurucu ya da CEO gibi önemli kişilerin biyografileri, hatta hemen her kurumun web sitesinde görmeye alıştığımız “hakkımızda” sayfaları hikâyeler içerebilir (Kent, 2015, s. 488). ....
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "A" seçeneğidir

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki hikaye anlatım ortamlarından hangisi dijital olma özelliğine sahiptir?

Basılı kitap

Basılı dergi

Basılı gazete

Bilgisayar oyunları

Basılı broşür

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
Dijital hikâye kavramını en basit ifadeyle, dijital araç ve ortamlarla oluşturulan ya da anlatılan hikâyeler biçiminde tanımlayabiliriz. Dijital hikâyeler, siber kültür unsurlarıyla oluşturulmuş
anlatıları kapsar (Alexander, 2011: 3). Buna göre, web sitesi ve blog içerikleri, sosyal medya için üretilen içerikler, dijital gazetecilik anlatıları, bilgisayar oyunları, etkileşimli filmler gibi örnekler birer dijital hikâye taşıyıcısı olabilir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdaki hikaye aktarım araçlarından hangisi analog olma özelliğine sahiptir?

Web sitesi

Blog

Karasal televizyon

Sosyal medya

Bilgisayar oyunu

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
..... Kağıda yazılan yazı, resim, basılı kitap, dergi, gazete, afiş, broşür, radyo frekansı, karasal televizyon yayıncılığı, ışığa duyarlı kimyasal yüzeye görüntünün kaydedilmesi ile elde edilen fotoğraf ya da film gibi araçların hepsi analog unsurlardır ...
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aynı amaca ulaşmak için çalışan en az iki rakibin mücadelesine odaklanan hikâye teması aşağıdakilerden hangisidir?

Arayış

Rekabet

Macera

Mazlumluk

Aşırılık

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:

Rekabet: Aynı amaca ulaşmak için çalışan en az iki rakibin mücadelesine odaklanır.
Mücadele, faaliyet gösterilen kategoride bir başarı elde etmek ya da daha önce yapılamayanı yapmak için söz konusu olabilir.

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dijital hikayelerin özelliğini belirtmektedir?

Sabittir; hikâyenin parçaları değiştirilemez.

Doğrusal bir olay örgüsüne sahiptir.

Tek yaratıcı hikâyenin yazarı / anlatıcısıdır.

Pasif olarak deneyimlenir.

Farklı sonlar mümkündür.

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır (Tablo 5.1):

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

İnsanı diğer canlılardan ayıran en temel özelliği hikâye anlattığı savı hangi paradigma ile tanımlanır?

Anlatı paradigması

Hikaye paradigması

Sanat paradigması

Öykü paradigması

Mağara paradigması

Açıklama:

Anlatı paradigmasına göre, insanı diğer canlılardan ayıran en temel özelliği hikâye anlatmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Hayatta edindiğimiz hemen her bilgi, nedensel ve zamansal olarak ilişkili bir düzendedir" ifadesi, zihnimizde hikayelerin hangi özelliklerine vurgu yapmaktadır?

Zihnimiz etrafımızda olup biten her şeyi neden sonuç ilişkisi ve zaman sıralaması içerisinde biriktirdiğine

Zihnimizde karakterler üzerinden öyküler kurduğumuza

Zihnimizin bazen bize küçük oyunlar oynadığına

Zihnimizde basit hikayeler oluşturduğumuza

Zihnimizdeki hikayelerin gerçek hayat ile örtüştüğüne

Açıklama:

Hayatta edindiğimiz hemen her bilgi, nedensel ve zamansal olarak ilişkili bir düzendedir (Adaval ve Wyer, 1988). Bu nedenle, zihnimiz etrafımızda olup biten her şeyi neden sonuç ilişkisi ve zaman sıralaması içerisinde, yani hikâye biçiminde biriktirir.
Zihnimiz etrafımızda olup biten her şeyi neden sonuç ilişkisi ve zaman sıralaması içerisinde biriktirdiğine

Doğru Cevap: A

Soru 23

Hikâyeyi çekici kılan, olayların nedenini ve sonuç olarak ortaya çıkan anlamı belirleyen unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma

Mesaj

Anlam

Nedensellik

Karakter

Açıklama:

Çatışma, hikâyeyi çekici kılan, olayların nedenini ve sonuç olarak ortaya çıkan anlamı belirleyen unsurdur.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Hikâyelerin bir biçimde belirli bir zaman dizgesinde ve neden sonuç ilişkisi içinde gelişen olaylar ve durumlar ortaya koyması, hikayenin hangi özelliklerini tanımlamaktadır?

Kronoloji ve nedensellik

Karakterler ve kronoloji

Nedensellik ve çatışma

Karakterler ve çatışma

Çatışma ve olay örgüsü

Açıklama:

Reklamcılık, halkla ilişkiler, edebiyat ya da sanat fark etmeksizin her hikâyenin olmazsa olmaz temel özelliklerini sorguladığımızda ise karşımıza kronoloji ve nedensellik olmak üzere iki unsur çıkar (Escalas, 2004). Çünkü tüm hikâyeler bir biçimde belirli bir zaman dizgesinde ve neden sonuç ilişkisi içinde gelişen olaylar ve durumlar ortaya koyarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Hikâyede olup biten her şeyi anlamlı bir neden sonuç ilişkisi ve zamansal sıralama ile bize sunan hikâye bileşeni hangi ifade ile tanımlanır?

Olay örgüsü

Çatışma

Karakterler

Kronoloji

Doruk noktası

Açıklama:

Olay örgüsü ise hikâyede olup biten her şeyi anlamlı bir neden sonuç ilişkisi ve zamansal sıralama ile bize sunan hikâye bileşenidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdaki ifadelerden hangileri halkla ilişkiler uzmanlarının hikayelerden yararlanmalarına örnek olarak gösterilebilir?
I. Gerek kurum içi gerek kurum dışı iletişimde, yıllık raporlar, makaleler, konuşmalar, sosyal medya paylaşımları gibi farklı içeriklerde hikâyeler söz konusu olabilir
II. Özellikle planlanmış mesajların tasarımında hikâye formatına başvurulabilir.
III. Kurumun tarihine dair anekdotlar, kurucu ya da CEO gibi önemli kişilerin biyografileri, hatta hemen her kurumun web sitesinde görmeye alıştığımız “hakkımızda” sayfaları hikâyeler içerebilir

I, II ve III

I ve II

I ve III

II ve III

Sadece III

Açıklama:

Halkla ilişkiler uzmanları çok çeşitli uygulamalar kapsamında hikâyelerden yararlanabilirler. Gerek kurum içi gerek kurum dışı iletişimde, yıllık raporlar, makaleler, konuşmalar, sosyal medya paylaşımları gibi farklı içeriklerde hikâyeler söz konusu olabilir. Özellikle planlanmış mesajların tasarımında hikâye formatına başvurulabilir. Kurumun tarihine dair anekdotlar, kurucu ya da CEO gibi önemli kişilerin biyografileri, hatta hemen her kurumun web sitesinde görmeye alıştığımız “hakkımızda” sayfaları hikâyeler içerebilir
I, II ve III

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, içeriği kurumun kontrolünde olan kurumsal mesajları tarif etmektedir?

Planlanmış mesajlar

Planlanmamış mesajlar

Rutin mesajlar

Geribildirim

Yorum mesajları

Açıklama:

Planlanmış mesajlar, içeriği kurumun kontrolünde olan kurumsal mesajları tarif etmektedir.

Doğru Cevap: A

Kent; olay örgüsü yapıları içerisinden; beş tanesinin gerek markaların halkla ilişkiler çabalarında gerek kâr amacı gütmeyen kurum ya da grupların iletişiminde kullanılmak için özellikle uygun olduğunu belirtmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi bu beş olay örgüsü yapısı içerisinde yer almaz?

Arayış

Macera

Rekabet

Mazlumluk

Sadelik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 54

……………………….. kavramı, kriz iletişimi ile birlikte ele alındığında daha kolay anlaşılabilir. Kurumlar kimi zaman birtakım krizlerin nedeni ya da mağduru olabilir. Kriz iletişimi kapsamında konuyla ilgili kitlelerle diyalog kurmaya ve anlayış oluşturmaya çalışabilir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğa yerleştiğinde ifade tamamlanmış olur?

Kamu Yönetimi

Pazar Yönetimi

Ekonomi Yönetimi

Sağlık Yönetimi

Kültür Yönetimi

Açıklama:

Kamu yönetimi kavramı, kriz iletişimi ile birlikte ele alındığında daha kolay anlaşılabilir. Kurumlar kimi zaman birtakım krizlerin nedeni ya da mağduru olabilir; kriz iletişimi kapsamında konuyla ilgili kitlelerle diyalog kurmaya ve anlayış oluşturmaya çalışabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Kurumsal hikâyelerin, kurum içi halkla ilişkiler stratejisi olarak kullanımının temel faydaları aşağıdakilerden hangisinde yanlış verilmiştir?

Hikâye anlatımı, kurum içinde çalışanlarla iletişim kurmada etkili bir yöntemdir.

Kurum yönetiminin hikâyeleri kullanması, hikâyelerin sembolik anlamlar yaratması nedeniyle çalışanlar için daha çekici olabilir.

Okuyucu, hikâye içeriğini çalışanlara özgü olarak uyarlasa dahi hikâyenin temel amacı ve olası etkisi aynı kalabilir.

Hikâye biçiminde sunulan bilgiler daha inandırıcı olabilir, çünkü alıcılar verilen bilgiyi kendi deneyimleri ile birleştirebilir.

Etkili kurumsal hikâyeler duyguları harekete geçirir ve ortak kurumsal değerleri pekiştirir.

Açıklama:

Anlatıcı, hikâye içeriğini çalışanlara özgü olarak uyarlasa dahi hikâyenin temel amacı ve olası etkisi aynı kalabilir

Doğru Cevap: C

Soru 56

Reklam, satış tutundurma, kişisel satış gibi pazarlama iletişimi araçlarının hepsi …………. olgusu ile yakından ilişkilidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirildiğinde ifade tamamlanmış olur?

Ret

Göz yumma

Araştırma

İkna

Pazarlama

Açıklama:

Hikâyenin yarattığı zihinsel deneyim başta sosyal psikoloji olmak üzere ilgili temel alanlarda tartışılmış; bu alanlarda ortaya koyulan kavram ve kuramlar kullanılarak iletişim, pazarlama, reklam ve halkla ilişkiler gibi alanlarda hikâyelerin nasıl etkili olduğuna dair çıkarımlar sunulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Hikâyelere ikna işlevi açısından baktığımızda, en az kapılma kadar önemli bir diğer kavramı ………olarak tarif etmiştik. İnsanın bir deneyimden keyif alması doğal olarak o deneyime ve onu sağlayan unsura ya da içeriğe daha olumlu yaklaşmasını sağlayacaktır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirildiğinde ifade tamamlanmış olur?

Akış

Olay Örgüsü

Karakter

Zaman

Mekan

Açıklama:

Hikâyelerin ikna işlevi açısından baktığımızda, en az kapılma kadar önemli bir diğer kavramı akış olarak tarif etmiştik. İnsanın bir deneyimden keyif alması doğal olarak o deneyime ve onu sağlayan unsura ya da içeriğe daha olumlu yaklaşmasını sağlayacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

İletişim araçları sınıflanırken geleneksel ve dijital olmak üzere temel bir ayrımdan sıklıkla söz edilir. Oysa dijital kavramı, geleneksel kavramının tam anlamıyla karşıtı değildir. Dijital mecralardaki hızlı değişim, bazı dijital uygulamaların dahi geleneksel uygulamalar olarak kabul edilmesini gündeme getirmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi ‘’Dijital Hikayelere’’ örnek oluşturmaz?

Şekil verilebilirdir; önceden sabitlenmemiştir.

Doğrusal ve zamansal sıralı olmak zorunda değildir.

Aktif olarak deneyimlenir.

Tek yaratıcı hikâyenin yazarı / anlatıcısıdır.

Farklı sonlar mümkündür

Açıklama:

Kullanıcı, birlikte yaratım sürecine katılır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

…………… gazeteciliği, kurumun paylaşmak istediği hikâyeleri multimedya kanalları aracılığıyla doğrudan tüketicilere dağıtmasına olanak tanımaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirildiğinde ifade tamamlanmış olur?

Kurum

Marka

Okul

Yönetim

Ticaret

Açıklama:

Marka gazeteciliği, kurumun paylaşmak istediği hikâyeleri multimedya kanalları aracılığıyla doğrudan tüketicilere dağıtmasına olanak tanımaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Hikâyenin yarattığı ……………….. deneyim başta sosyal psikoloji olmak üzere ilgili temel alanlarda tartışılmış; bu alanlarda ortaya koyulan kavram ve kuramlar kullanılarak iletişim, pazarlama, reklam ve halkla ilişkiler gibi alanlarda hikâyelerin nasıl etkili olduğuna dair çıkarımlar sunulmuştur.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirildiğinde ifade tamamlanmış olur?

Bireysel

Toplumsal

Zihinsel

Keşifsel

Tarihsel

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 61

Mesaj

Çatışma

Karakterler

Olay Örgüsü

Öykü panosu

“Fog vd. (2005) içerik olarak birbirinden ne kadar farklı olursa olsun, hemen her hikâyenin benzer bir yapıda aynı bileşenleri içermesi gerektiğini belirtmiştir” ifadesine dayalı hikaye bileşenleri yukarıdakilerden hangisidir?

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

III, IV, V

IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Fog vd. (2005) içerik olarak birbirinden ne kadar farklı olursa olsun, hemen her hikâyenin benzer bir
yapıda aynı bileşenleri içermesi gerektiğini belirtmiş ve bunları mesaj, çatışma, karakterler ve olay örgüsü şeklinde sıralamışlardır.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: A

Soru 62

Mesaj-Anlam yaratma
Çatışma-Hikayeyi çekici kılma
Karakterler-Özdeşleşme yaratma
Olay Örgüsü-Anlamlı neden-sonuç ilişkisi yaratma

Yukarıda hikaye bileşenleri ve içermesi gereken niteliklere ilişkin eşleştirmelerden hangileri doğru olarak verilmiştir?

I, II, III, IV

I, IV

I, III

I, II, IV

I, III, IV

Açıklama:

“Anlam” kavramıyla ifade etmeye çalışılan, hikâyenin alıcısında bırakmak istediği bilgi, duygu ya da deneyime karşılık gelmektedir. Çatışma, hikâyeyi çekici kılan, olayların nedenini ve sonuç olarak ortaya çıkan anlamı belirleyen unsurdur. Hikâyenin insanlar üzerinde etkili olabilmesi için, hikâye alıcısının empati duyabileceği ve özdeşleşme yaşayabileceği insan ya da insani özellikler taşıyan karakterler gereklidir. Olay örgüsü ise hikâyede olup biten her şeyi anlamlı bir neden sonuç ilişkisi ve zamansal sıralama ile bize sunan hikâye bileşenidir.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdaki halkla ilişkilerde kullanılan temel hikaye yapılarından hangisi genellikle toplumun çoğunluğu için marjinal davranışlar içinde olan karakterlerin hikayelerine dayalı bir tür olarak karşımıza çıkar?

Aşırılık

Macera

Arayış

Mazlumluk

Rekabet

Açıklama:

Aşırılık: Halkla ilişkiler alanından bir an için uzaklaşıp edebiyat eseri ya da sinema
filmi gibi anlatılardaki aşırılık temasına baktığımızda karşımıza genellikle toplumun
çoğunluğu için marjinal ve aşırı davranışlar içinde olan karakterlerin hikâyeleri çıkar. İlgili alanlarda bu tema, “sefil aşırılık” ya da “aşırılığın sonunda hüsrana uğrama” gibi biçimlerde de anılır. Söz konusu hikâyelerde aykırı davranışlara yönelen karakterlerin genellikle hüsrana uğradığı görülür. Hızla zenginleşen insanların savurganlıkları ya da aşırıya kaçan davranışları gibi durumlar buna
örnek verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

İletişim ve iknada hikayenin işlevleri bağlamında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

İletişim kurma sürecinde hikaye en işlevsel yöntemlerden biridir

İletişim kurma yöntemlerimiz arasında hikaye en zor yöntemlerden biridir.

İletişim kurma sürecinde hikaye en tehlikesiz iletişim kurma yoludur.

Bir fikri yaymada hikaye yönlendiriciliği olmayan küçük bir etkiye sahiptir.

Hikayelerin toplum için tehlikeli ya da toplumun aleyhine çalışması söz konusu değildir.

Açıklama:

Fulford’a (2014: 12) göre, “iletişim kurma yöntemlerimiz arasında hikâye, en rahat, en işlevsel ve belki de en tehlikeli olandır.” İnsan doğasının hikâyeye yatkınlığı ve hikâyelerin insan
zihninde yarattığı deneyim, bu iletişim biçiminin neden rahat ve işlevsel olduğunu açıklamaktadır.
Hikâyelerin tehlikeli olabileceği düşüncesi ise kitleleri etkileme ve ikna potansiyeline işaret etmektedir. İyi kurgulanmış bir hikâye bir ürünü satın almamızı, bir kuruma karşı olumlu tutumlar geliştirmemizi, borsada belirli hisselere yatırım yapmamızı, oy verdiğimiz partiyi değiştirmemizi ya da bir ideolojiyi benimsememizi sağlayabilir. Godin’in (2018) belirttiği gibi, bir fikri yaymak için kullanılacak en etkili yollardan biri hikâye anlatmak olabilir. Tarih boyunca, hikâyelerin gücünün farkında olanlar kitleleri olumlu ya da olumsuz yönde etkilemiş ve toplumları amaçları doğrultusunda yönlendirebilmiştir. Halkla ilişkiler alanında çalışanların da kendi hedef kitleleri ya da paydaşlarını kurumsal amaçlar doğrult
İletişim kurma sürecinde hikaye en işlevsel yöntemlerden biridir

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dijital hikayelerin sahip olması gereken özellikler arasında yer almaktadır?

Farklı sonlar mümkündür.

Pasif olarak deneyimlenir.

Sabittir; hikâyenin parçaları değiştirilemez.

Doğrusal bir olay örgüsüne sahiptir.

Tek yaratıcı hikâyenin yazarı/anlatıcısıdır.

Açıklama:

Farklı sonlar mümkündür.
Kullanıcı, birlikte yaratım sürecine katılır.
Şekil verilebilirdir; önceden sabitlenmemiştir.
Doğrusal ve zamansal sıralı olmak zorunda değildir.
Aktif olarak deneyimlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel hikayelerin sahip olması gereken özellikler arasında yer alır?

Değişmez bir sonu vardır.

Şekil verilebilirdir; önceden sabitlenmemiştir.

Doğrusal ve zamansal sıralı olmak zorunda değildir.

Kullanıcı, birlikte yaratım sürecine katılır.

Aktif olarak deneyimlenir.

Açıklama:

Sabittir; hikâyenin parçaları değiştirilemez.
Doğrusal bir olay örgüsüne sahiptir.
Tek yaratıcı hikâyenin yazarı/anlatıcısıdır.
Pasif olarak deneyimlenir.
Değişmez bir sonu vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi “vatandaş gazeteciliği” kavramının özelliklerine ilişkin olarak doğru biçimde ifade edilmiştir?

Toplumu bilgilendirmeyi amaçlayarak muhabir gibi hareket ederler.

Bağımsız ve özgür hareket etme olanakları yer almamaktadır.

İçerik üretme potansiyelleri sınırlıdır.

Kurumların medya görünürlüğüne katkı sağlama olasılıkları yoktur.

Kurumların medya görünürlüğüne kesinlikle zarar vermezler.

Açıklama:

“Vatandaş gazeteciliği” tıpkı kurumlar gibi bireysel internet kullanıcıları da başta sosyal medya platformları olmak üzere dijital mecralarda içerik üretme ve yayınlama olanağına sahiptir. Kendi takipçilerini ya da daha geniş bir perspektifte toplumu belirli bir konuda bilgilendirmeyi amaçlayan kullanıcılar, adeta birer muhabir gibi hareket edebilir. Kurumsal haber medyasında çalışan gazetecilerin aksine daha bağımsız ve özgür hareket edebilen kullanıcıların sınırsız biçimde içerik üretme potansiyeli ile kurumlar için hem fırsat hem de tehdit oluşturduğu söylenebilir. Kurumlarla ilgili hikâyeler açısından değerlendirdiğimizde olumlu içeriklerin kurumların medya görünürlüğüne katkı sağlayabileceği açıktır. Öte yandan herhangi bir kurumsal yapıya bağlı olmaksızın hareket eden kullanıcılar tarafından üretilen içerikler kurumlara zarar verici nitelikte de olabilir. Bu açıdan kurumların, kendileri hakkında dijital mecralarda paylaşılan içerikleri sürekli takip etmeleri, olası krizlerin önlenmesi, kurumsal imaj
Toplumu bilgilendirmeyi amaçlayarak muhabir gibi hareket ederler.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdaki halkla ilişkilerde kullanılan temel hikaye yapılarından hangisi için “çevreci grupların doğayı ve hayvanları korumak adına önerdikleri yeni yollar” doğru bir örnek oluşturmaktadır?

Arayış

Aşırılık

Macera

Mazlumluk

Rekabet

Açıklama:

Arayış: Bir kişiyi, bir yeri, somut ya da soyut herhangi bir şeyi aramakla ilgilidir.
Hikâyenin kahramanı, aradığı şeyi bulduğunda bir şeylerin değişeceğine inanır ve
bunun için uğraşır. Kurumsal hikâyeler açısından baktığımızda, yeni bir ürün/hizmet
ya da teknoloji geliştirme çabası kurumun ana karakter olduğu bir arayış hikâyesi biçiminde aktarılabilir. Kurumsal web siteleri, sosyal medya, bloglar, yıllık raporlar
vb. mecra ve araçlar, arayış hikâyeleri için uygun ortamlar olarak sıralanabilir. Benzer
şekilde çevreci grupların doğayı ve hayvanları korumak adına önerdikleri yeni yollar
da birer arayış hikâyesi örneği olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi halkla ilişkilerde kullanılan temel hikaye yapılarından konuşmalar, televizyon röportajları, tarihi belgeler için uygun olmakla birlikte, internet ve sosyal medya içerikleri gibi dijital iletişim fırsatları açısından da kullanışlı olarak görülmektedir?

Macera

Arayış

Aşırılık

Mazlumluk

Rekabet

Açıklama:

Macera: Arayış hikâyelerine benzemekle birlikte önemli bir ayrıntı ile bunlardan
farklılaşır. Bir öncekinde arayış için yolculuğa çıkan karakter (kahraman) odaktayken
macera hikâyeleri yolculuğun kendisine odaklanır. Yani benzer bir temayı, iletişim
amaçlarına uygun olarak farklı bir bakış açısıyla sunar. Örneğin teknolojik yeniliğin kendisini ya da vizyoner bir CEO’nun heyecan dolu yaşam deneyimlerini merkeze alır. Macera hikâyeleri; konuşmalar, televizyon röportajları, tarihi belgeler vb. için uygun olmakla birlikte, internet ve sosyal
medya içerikleri gibi dijital iletişim fırsatları açısından da kullanışlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Algıları şekillendirmek

Algıları manipüle etmek

Davranışı yönlendirmek

Spontane bir biçimde yapılanmak

Belli bir amaca hizmet etmek

Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri halkla ilişkilerde propagandaya ilişkin özellikler arasında kabul edilebilir?

Fikir madenciliği

Trend analizi

Duygu analizi

Sosyal ağ analizi

Konu modelleme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangi AI teknolojisi PR alanını pratik kullanım çerçevesinde etkilemez?

Doğal dil üretme (NLG) ve doğal dil işleme (NLP) ile basın bültenleri ve medya raporları hazırlama

Etkileşimli görsel arayüzler ile ilişkisel akıl yürütme ve karmaşık verileri görselleştirerek anlaşılır kılma

Alternatifli ve global dağıtım ve erişim için içerikleri birden çok dile çevirme

Yeni nesil AI unsurları etkinlik yönetimi ve sosyal medya kampanyalarına entegre ederek markanın iletişim ve deneyim değerini güçlendirme

Daha fazla aranma ve arama motorlarında üst sıralarda çıkmak için markalı/sponsorlu içerikler sağlama ve ilgili içerikleri etiketleme

Açıklama:

Etkileşimli görsel arayüzler ile ilişkisel akıl yürütme ve karmaşık verileri görselleştirerek anlaşılır kılma AI teknolojisi PR alanını pratik kullanım çerçevesinde etkilemez.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıda listelenilen kullanım amacının ve öne çıkan araçlarının hangisi doğru şekilde verilmiştir?

Kriz yönetimi: WeVideo, GoAnimate

Analitik: ParseHub, Cision, Mailinator, Doodle, 10 Minute Mail, WeTransfer, Open Library, Lynda

Sosyal medya yönetimi: Omniture, Similar Web, Tableau, Ubermetrics, Bit.ly, SharedCount

Ölçüm: Audiense, Buzzsumo, Darzin Stakeholder Management, Influential, Traackr,
Mustr, Traackr, Youzz

Medya izleme: Kantar, Mediatoolkit, Meltwater, Trendkite, TV Eyes, CARMA, Newsmeter

Açıklama:

kullanım amacı ve öne çıkan araçları:
Medya izleme: Kantar, Mediatoolkit, Meltwater, Trendkite, TV Eyes, CARMA, Newsmeter

Doğru Cevap: E

Soru 11

"Birbiriyle ilişkilendirilmiş veri topluluğu; belli yapıda dizge şeklinde düzenlenmiş ve bilgisayar ortamında saklanan veri yığını" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Veri tabanı

Enformasyon

Yapılandırılmış veri

Yapılandırılmamış veri

Veri ambarı

Açıklama:

Günümüzde büyük veri ve yapay zekâ denilince akla gelen kavramlardan birisi olan veri tabanı (database): Birbiriyle ilişkilendirilmiş veri topluluğu; belli yapıda dizge şeklinde düzenlenmiş ve bilgisayar ortamında saklanan veri yığını olarak tanımlanmaktadır .

Doğru Cevap: A

Soru 12

Büyük verinin yapısı ve genel olarak sınıflandırılması göz önüne alındığında “nesnelerin interneti” hangi başlıkta yer alır?

Veri Kaynağı

Analiz Türü

Veri Frekansı

Veri İşleme Amacı

Veri İşleme Yöntemi

Açıklama:

Büyük verinin yapısı ve genel olarak sınıflandırılması göz önüne alındığında veri kaynakları içinde Web ve sosyal medya, Nesnelerin İnterneti (IoT), dahili veri kaynakları, veri sağlayıcıları yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal dinleme/müşteri deneyim aracıdır?

Radian6

Pig Latin

SCOPE

ECL

Impala

Açıklama:

Çevrimiçi (online) akışta -özellikle sosyal medya platformlarında- gerçekleşen herkese açık verileri takip etmek, yapay zekâ destekli analiz etmek ve bunlarla etkileşime geçmek anlamında işlev gören Radian6, Clarabridge gibi “sosyal dinleme/müşteri deneyim” araçları büyük verinin amaca uygun ayıklanması adına örnek oluşturmaktadır. Pig Latin, SCOPE, ECL, Impala ise "sorgu dili " araçları içinde yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi günümüz büyük veri özelliklerinden biri değildir?

Tüm veriyi, sistemi ve nüfusu kapsayabilen işleyiş

Yüksek hız, gerçek zamanlı işleme

Megabaytlık boyutlarda ilişkisel veri

Farklı veri parçalarını ve kümelerini birleştirebilecek ortak alanlar

Ayrıntılı hedefleme ve ayırt edici dizinsel yapı

Açıklama:

Günümüzün büyük verisi aşağıda sıralanan temel özelliklere sahip görünmektedir .• Tüm veriyi, sistemi ve nüfusu kapsayabilen işleyiş, • Yüksek hız, gerçek zamanlı (veri girilirken veya girildiği an) işleme, • Petabaytlık boyutlarda ilişkisel veri, • Farklı veri parçalarını ve kümelerini birleştirebilecek ortak alanlar, • Yapılandırılmış ve yapılandırılmamış çeşitlilikte akış, • Ayrıntılı hedefleme ve ayırt edici dizinsel yapı, • Esneklik, genişletilebilirlik ve ölçeklenebilirlik. C şıkkındaki megabaytlık boyutlar büyük veri için çok küçük boyutlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Dünya satranç şampiyonu Garri Kasparov’u yenen 1990’ların ünlü yapay zekası hangi tür/sürüm içinde yer alır?

Salt Tepkisel

Limitli Hafıza

Zihin Teorisi

Öz Farkındalığı

Sanal asistan

Açıklama:

Salt Tepkisel: Belleği (hafızası) olmayan tür şeklinde özetlenen “salt tepkisel AI”, değişen koşulları anlayıp ona göre tepki geliştirmektedir. Belli komutlar dahilinde sadece tepki odaklı geri bildirimde bulunan bu tür yapay zekâların en popüler örneğini “DeepBlue (dünya satranç şampiyonu Garri Kasparov’u yenen 1990’ların ünlü yapay zekası)” oluşturmaktadır. Yapay zekânın en basit formu olan bu tür, sadece tek alanda uzmanlaşabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi büyük verinin beraberinde getirdiği sorunlardan biri değildir?

Bağımlılık

Kafa karışıklığı

Kontrol bilmecesi

Feragat

Kitlesizleştirme

Büyük veri

Veri madenciliği

Enformasyon

Veri ambarı

Yapay zeka

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: TEMEL ÖZELLİKLERİ ÇERÇEVESİNDE BÜYÜK VERİ VE YAPAY ZEKA KAVRAMLARI
Veri madenciliği (data mining): Veri yığınlarında ve veri ambarlarında bulunan verinin istatistik ve yapay zekâ temelli çeşitli ileri veri çözümleme yöntemleri kullanılarak detaylı, ilişkisel ve keşifsel biçimde analiz edilmesi.

Doğru Cevap: B

Soru 43

İnsan girdisi olmadan çalışabilen yapay zekâyı aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanımlar?

Data value

Data mining

Strong AI

Artificial narrow intelligence

Data warehouse

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: TEMEL ÖZELLİKLERİ ÇERÇEVESİNDE BÜYÜK VERİ VE YAPAY ZEKA KAVRAMLARI
İnsan girdisi olmadan çalışabilen yapay zekâya “güçlü AI (strong AI)” ya da “yapay genel zekâ (artificial general intelligence; AGI)” denilmektedir. Dolayısıyla bugün kullandığımız ve insan tarafından verilen komutlarla çalışan yapay zekâ, “zayıf AI (weak AI)” veya “yapay dar zekâ(artificial narrowintelligence; ANI)” biçiminde anılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Yeni medya teknolojiler paralelinde gelişen yapay zekâ teknolojisi kavramı, bilgisayar bilimci John McCarthy tarafından ilk kez kaç yılında dile getirilmiştir?

1986 Yılı

1976 Yılı

1966 Yılı

1956 Yılı

1946 Yılı

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: TEMEL ÖZELLİKLERİ ÇERÇEVESİNDE BÜYÜK VERİ VE YAPAY ZEKA KAVRAMLARI
Yeni medya teknolojiler paralelinde gelişen yapay zekâ teknolojisi, ilk kez 1956 yılında bilgisayar bilimci John McCarthy tarafından dile getirilmiştir. İlk etapta makinelerin potansiyel olarak insan zekâsını kopyalayabilme olasılığını tartışmaya açan kavram, 1959 yılında IBM tarafından üretilen ve dama oynanabilen bilgisayar programıyla daha da somutlaşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Yapay zekâların en popüler örneği olan “DeepBlue (dünya satranç şampiyonu Garri Kasparov’u yenen 1990’ların ünlü yapay zekâsı aşağıdaki hangi yapay zekâ türüne/sürümüne bir örnektir?

Sesli asistan

Öz Farkındalığı

Zihin Teorisi

Limitli Hafıza

Salt Tepkisel

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: TEMEL ÖZELLİKLERİ ÇERÇEVESİNDE BÜYÜK VERİ VE YAPAY ZEKA KAVRAMLARI
Yapay zekâ, genel olarak dört farklı türde/sürümde açıklanmaktadır: Salt Tepkisel, Limitli Hafıza, Zihin Teorisi, Öz Farkındalığı. Salt Tepkisel: Belleği (hafızası) olmayan tür şeklinde özetlenen “salt tepkisel AI”, değişen koşulları anlayıp ona göre tepki geliştirmektedir. Belli komutlar dahilinde sadece tepki odaklı geri bildirimde bulunan bu tür yapay zekâların en popüler örneğini “DeepBlue (dünya satranç şampiyonu Garri Kasparov’u yenen 1990’ların ünlü yapay zekası)” oluşturmaktadır. Yapay zekânın en basit formu olan bu tür, sadece tek alanda uzmanlaşabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi yapay zeka- AI teknolojisinin şirketler tarafından kullanım amaçlarından biri değildir?

Kullanıcıların teknolojiye ilişkin problemlerini gizlemek

Üretim yönetimi sürecini otomatikleştirmek

Onaylanmış teknoloji satıcılarını kullanmada şirket içi uyumu ölçmek

Runbook otomasyonunu kullanmak

Güvenlik ihlallerini belirlemek ve engellemek

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: TEMEL ÖZELLİKLERİ ÇERÇEVESİNDE BÜYÜK VERİ VE YAPAY ZEKA KAVRAMLARI
Yapay zeka AI, şirketler tarafından şu tür amaçlarla kullanılmaktadır: • Güvenlik ihlallerini belirlemek ve engellemek (yüzde 44) • Kullanıcıların teknolojiye ilişkin problemlerini çözmek (yüzde 41) • Üretim yönetimi sürecini otomatikleştirmek (yüzde 34) • Onaylanmış teknoloji satıcılarını kullanmada şirket içi uyumu ölçmek (yüzde 34) • Runbook (rutin prosedürlerin ve işlemlerin bir derlemesini içeren çalışma kitabı) otomasyonunu kullanma (yüzde 16).

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdaki ifadelerden hangisi AI Teknolojinin sağladığı avantajlardan biri değildir?

Bir görevi gerçekleştirmek için geçen süreyi azaltmak

Yazılım ve algoritmalara mecbur kalmak

Kesintisiz veya ara vermeden çalışmak

Farklı engelli bireylerin yeteneklerini artırmak

Süreci daha hızlı, akıllı, tarafsız hale getirerek karar vermeyi kolaylaştırmak

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: BÜYÜK VERİ VE YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİLERİNİN SAĞLADIĞI YARARLAR VE İÇERDİĞİ RİSKLER
Büyük veri dezavantajları: “bağımlılık (yazılım ve algoritmalara mecbur kalmak)”, “kafa karışıklığı (dijital asistan gibi uygulamaların verdiği kararların kullanıcının kendi tepkileriyle karışabilmesi; uygulamaların kullanıcıyı yönlendirebilmesi)”, “kontrol bilmecesi (yapay zekâ sezilerinden emin olamama)” ve “feragat/vazgeçme (otomatik işlemleri yapay zekâya yaptırıp sorun çıktığında suçu bot/ bulut/dijital asistan gibi AI teknolojilerine atmak)” gibi önemli sorunları beraberinde getirmektedir. AI temelde şu avantajları içerir: bir görevi gerçekleştirmek için geçen süreyi azaltır, kesintisiz veya ara vermeden çalışır, farklı engelli bireylerin yeteneklerini artırır, kitlesel pazar potansiyeline sahiptir, endüstriler arasında dağıtılabilir, süreci daha hızlı, daha akıllı ve tarafsız hale getirerek karar vermeyi ve yeni buluşları kolaylaştırır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Geleceğin İnternet vizyonu olarak görülen birbirine bağlı tüm ağları ve 3D sanal alanları kapsayan kolektif sanal paylaşım meta veri deposu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Açık veri

Yapay zeka

Meta evren

Veri madenciliği

Veri tabanı

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: TEMEL ÖZELLİKLERİ ÇERÇEVESİNDE BÜYÜK VERİ VE YAPAY ZEKA KAVRAMLARI
Meta evren (meta-verse): Geleceğin İnternet vizyonu olarak görülen birbirine bağlı tüm ağları ve 3D sanal alanları kapsayan kolektif sanal paylaşım evreni; meta veri deposu.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Bir markanın son ürüne yönelik Twitter’da yapılan yorumları derleme ve içerik çözümleme yapması aşağıdaki hangi pazarlama analitik teknik yöntemine bir örnektir?

Görsel analitik

Trend analizi

Sosyal ağ analizi

Fikir madenciliği ve duygu analizi

Konu modelleme

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: BÜYÜK VERİNİN VE YAPAY ZEKÂNIN FARKLI ALANLARDA KULLANIMI
Fikir madenciliği ve duygu analizi: Hesaplamalı dilbilim, doğal dil işleme ve diğer metin analiz yöntemleri ile kullanıcı duygularını ve fikirlerini otomatik çekme ve anlamlandırma. Örnek: Bir markanın son ürüne yönelik Twitter’da yapılan yorumları derleme ve içerik çözümleme yapma.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdaki PR alanında kullanılabilecek akıllı araçlardan hangisi sosyal medya dinleme ve izleme amacı için kullanılan araçlardan biri olarak değerlendirilemez?

Mention

Talkwalker

Synthesio

Brand24

Google Analytics

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: BÜYÜK VERİNİN VE YAPAY ZEKÂNIN FARKLI ALANLARDA KULLANIMI
PR alanında kullanılabilecek akıllı araçlardan kullanım amacı sosyal medya dinleme ve izleme olan ve öne çıkanlar: Brand24, Brandwatch, Synthesio, Talkwalker, Falcon.io, Mention. Google Analytics; ölçüm amaçlı kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

İşlenmemiş ham bilgi aşağıdaki seçeneklerde yer alan hangi kavram ile ifade edilmektedir?

Big data

Yapay zeka

Veri

Endüstri 4.0

Enformasyon

Açıklama:

Veri, kısaca işlenmemiş ham bilgiyi/değeri ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Doğru şekilde amacına hizmet ederek işlenen ve çalışmaya değer katan veriye ne ad verilir?

Yapılandırılmamış veri

Yapılandırılmış veri

Veri tabanı

Veri ambarı

Veri değeri

Açıklama:

Veri değeri (data value): Doğru şekilde amacına hizmet ederek işlenen ve çalışmaya değer katan veri.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Geleceğin İnternet vizyonu olarak görülen birbirine bağlı tüm ağları ve 3D sanal alanları kapsayan kolektif sanal paylaşım evrenine ne ad verilir?

Yapay zekâ

Meta evren

Açık veri

Büyük veri

Veri ambarı

Açıklama:

Meta evren (meta-verse): Geleceğin İnternet vizyonu olarak görülen birbirine bağlı tüm ağları ve 3D sanal alanları kapsayan kolektif sanal paylaşım evreni; meta veri deposu.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi büyük veriye dair sınıflandırmalardan biridir?

Yüksek performanslı bilgi işlem

Sanal gerçeklik

Artırılmış gerçeklik

Bulut bilişim

Yapay zeka

Açıklama:

Yüksek performanslı bilgi işlem büyük veriye dair "Veri İşleme Yöntemi" açısından sınıflandırmalar içinde yer alır. Diğer seçenekler Endüstri 4.0'a ilişkindir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Daha önce öğrendiği bilgileri toplayarak programlanmış verilerin üzerine ekleyebilen ve bunun için yeterli belleğe sahip yapay zekâ türüne ne ad verilir?

Zihin Teorisi

Limitli Hafıza

Öz Farkındalığı

Salt Tepkisel

Derin öğrenme

Açıklama:

Limitli Hafıza: Daha önce öğrendiği bilgileri toplayarak programlanmış verilerin üzerine ekleyebilen ve bunun için yeterli belleğe sahip yapay zekâ türüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan durumlardan hangisi yapay zekâya ilişkin tehditler arasında sayılabilir?

Engelli bireylerin yeteneklerini artırdığı

Makinelerin geleceği manipüle ve kontrol edebileceği

24 saat kesintisiz çalışabileceği

Bir görevi gerçekleştirmek için geçen süreyi azaltacağı

Kitlesel pazar potansiyeline sahip olması

Açıklama:

Öte yandan yapay zekâ da büyük veri konusunda olduğu gibi çeşitli riskler ve tehditler içermektedir. Özellikle karamsar, uzak ve distopik değerlendirmelerle anılan “insanlaştırılmış AI” türü ve yaklaşımı bu tür tartışmalara kaynaklık etmektedir. İnsanların işinden olacağı, reklamcılık, halkla ilişkiler, perakendecilik gibi pek çok sektörün yapay zekâya yoğun şekilde hizmet vereceği, mesleklerin robotlaşacağı, post-modern gerekçeler ve posttruth dünya söylemi eşliğinde makinelerin geleceği manipüle ve kontrol edebileceği gibi söylemler bu tür distopik yaklaşımları resmedebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Sürekli güncellenen ve son nesil teknolojiye dayanan bir kullanıcı-bilgisayar ara yüzü olarak ifade edilen, ayrıca görsel ve işitsel unsurları da içerebilen teknoloji aşağıdakilerden hangisidir?

HMD

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
Kullanıcının kendini akışa kaptırabildiği; orada hissettiği bir dünya vaat eden VR teknolojisi, sürekli güncellenen ve son nesil teknolojiye dayanan bir kullanıcı-bilgisayar arayüzüdür. Ayrıca VR sistemler görsel ve işitsel unsurların yanı sıra dokunsal ögeler ile koku ve tat da içerebilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 18

Mekânsal farkındalık ve hareket tanıma için gelişmiş sensörler kullanan; gerçek dünya ortamıyla dijital içeriği birleştiren, her iki ortamın da birbiriyle etkileşimli olmasını tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dijital gerçeklik

Sanal gerçeklik

Karma gerçeklik

Artırılmış gerçeklik

Sürükleyici içerik

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
MR; karma gerçeklik (Mixed reality); Mekânsal farkındalık ve hareket tanıma için gelişmiş sensörler kullanan; gerçek dünya ortamıyla dijital içeriği birleştiren ve her iki ortamın da birbiriyle etkileşimli olmasını ifade eden deneyimler.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Kullanıcıların kamerayla videoya yansıtılmış görüntü üzerinden sanal dünya ile entegre olduğu sanal gerçeklik ortamlarını veya cihazlarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Aynalar dünyası

Kabin simülatörü

Özelleştirilmiş odalar

Masaüstü sanal gerçeklik

Arıtılmış gerçeklik

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: SANAL GERÇEKLİK TÜRLERİ VE ARAÇLARI
Aynalar Dünyası (Mirror Worlds): Kullanıcıların kamerayla videoya yansıtılmış görüntüüzerinden sanal dünya ile entegre olduğu VR ortamlar veya cihazlar (Videoplace ve Mandala gibi teknolojiler).

Doğru Cevap: A

Soru 20

1992 yılında, LCD ve stereoskopik görseller ile çevrili bir odada sanal içerikle etkileşime geçilmesine olanak sağlayan sanal gerçeklik sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Video place

Eye phone

Sensorama simülatörü

Kabin simülatörü

Otomatik sanal ortam kübü- CAVE

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Sanal Gerçeklik (VR) Teknolojisinin Tarihçesi
1992 yılında; “CAVE (cave automatic virtual environment; otomatik sanal ortam kübü/mağarası)” adı verilen VR sistemler, LCD ve stereoskopik görseller ile çevrili bir odada sanal içerikle etkileşime geçilmesine olanak sağlamaktadır. Çoklu yüzeyde yer alan projeksiyon ile kullanıcıların etrafa dönüp her yöne göz atabilmelerini mümkün kılan CAVE, üç duvar ve bir kapı ile kuşatılmış hissi vermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Hangisi sanal gerçeklik kavramının (virtual reality; VR) anlaşılmasında doğru kabul edilebilir?

19. yüzyılın ve geleneksel medya teknolojilerinin günümüzde kullanılan temel kavramlarından biridir.

Pazarlama amaçlı halkla ilişkilere verilen addır.

Kurumlarla kamuları arasındaki iletişim yönetimi biçimidir.

Bilgisayarla üretilen yaratıcı, grafiksel, işitsel ve etkileşimli bir araç ve/veya ortam anlamında kullanılmaktadır.

İmaj mühendisliğidir.

Açıklama:

SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
Yeni yüzyılın ve yeni medya teknolojilerinin popüler kavramlarından biri olan sanal gerçeklik (virtual reality; VR), bilgisayarla üretilen yaratıcı, grafiksel, işitsel ve etkileşimli bir araç ve/veya ortam anlamında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Bilgisayarlar ile yaratılmış, üç boyutlu (3D) sanal ortamın, kullanıcının bir ya da daha fazla duyusuna hitap eder şekilde tasarlanması nasıl tanımlanmaktadır?

Zengin medya.

Simülasyon.

VR teknolojisi.

İnfluencer marketing.

Tutundurma.

Açıklama:

SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
Bilgisayarlar ile yaratılmış, üç boyutlu (3D) sanal ortamın, kullanıcının bir ya da daha fazla duyusuna hitap eder şekilde tasarlanmasını açıklayan VR teknolojisi, kullanıcının
içerikle etkileşime geçebildiği gerçek zamanlı simülasyonlar içermektedir (Guttentag, 2010: 638).

Doğru Cevap: C

Soru 23

Sanal Gerçeklik (VR) teknolojisinin anlaşılmasında hangi ifadeden yararlanılamaz?

Kullanıcının içerikle etkileşime geçebildiği gerçek zamanlı simülasyonlar içermektedir.

Kullanıcıyı “katılımcı” yaparak içeriğin parçası hâline getirir.

Geleneksel medya ile aynı şekilde iki boyut ve etkileşim yoğun bir dildir.

Kullanıcının kendini akışa kaptırabildiği; orada hissettiği bir dünya vaat eder.

Görsel ve işitsel unsurların yanı sıra dokunsal ögeler ile koku ve tat da içerebilmektedir.

Açıklama:

SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
VR teknolojisi, kullanıcının içerikle etkileşime geçebildiği gerçek zamanlı simülasyonlar içermektedir (Guttentag, 2010: 638). Kullanıcıyı “katılımcı” yaparak içeriğin parçası hâline getiren VR, geleneksel medyadan (TV, radyo gibi) farklı olarak üç boyut ve etkileşim yoğun bir dildir. Kullanıcının kendini akışa kaptırabildiği; orada hissettiği bir dünya vaat eden VR, sürekli güncellenen ve son nesil teknolojiye dayanan bir kullanıcı-bilgisayar arayüzüdür. Ayrıca VR sistemler görsel ve işitsel unsurların yanı sıra dokunsal ögeler ile koku ve tat da içerebilmektedir (Burdea & Coiffet, 2003: 3).

Doğru Cevap: C

Soru 24

Kullanıcının fiziksel konumunun dışında “başka” bir yerde olma duygusu ile ifade edilen kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde bulunmaktadır?

Hayal gücü (imagination).

Tele-bulunma (telepresence).

İçine dalma (immerse).

Dokunsal geribildirim.

Çoklu duyusal geribildirim.

Açıklama:

SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
Tele-bulunuş veya tele-bulunma (telepresence), yeni nesil teknolojilerle birlikte gündeme gelen bir kavramdır. Kullanıcının fiziksel konumunun dışında “başka” bir yerde olma duygusu ile ilgili olan kavram, sanal gerçeklik adına önem taşımaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Eski ve yeni nesil sanal gerçeklik paradigmasına yönelik kıyaslama bağlamında, hangisi, yeni nesil (kasklar; HMD) sanal gerçeklik anlayışı kapsamında değerlendirilemez?

Katılımcı

Bilgisayar giyme

Gerçeklik üretimi

Dahil etme

Arayüz

Açıklama:

SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
Tablo 7.1 Eski ve yeni nesil VR paradigmasına yönelik kıyaslama

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, artırılmış gerçeklik (augmented reality; AR) kavramının anlaşılmasında doğru kabul edilebilir?

İçine dalma (immerse), hayal gücü (imagination) ve etkileşim (interaction) şeklinde ifade edilebilecek üç temel özelliği (3I) vardır.

Gerçek zamanlı 3D bilgisayar grafikler, geniş açılı stereoskopik ekranlar, dokunsal geribildirim, hareket izleme, stereofonik ses ve ses girişi/çıkışı gibi parametreler üzerine kurulu bir teknolojidir.

Bu teknoloji sayesinde farklı ölçekteki ve yapıdaki simülasyonların (kopya gerçeğin) parçası olan kullanıcılar, izolasyon (kuşatılmışlık) hissiyle gerçeklik algısını pekiştirebilmektedir.

Gerçek dünyaya veya fiziksel dünya görüntüsüne bilgisayarda üretilen çoklu ortam (ses, metin, görüntü, grafik gibi) ve/veya zengin medya (GPRS yönlendirmesi, link bağlantısı, etkileşim içeren butonlar gibi) unsurların dahil edilmesi bu teknolojinin özünü oluşturmaktadır.

Sanal dünya (virtual environment; VE), çoklu duyusal geribildirim, etkileşim avantajı ve içeriğin içine dalma bu teknolojinin temel karakteristiğini oluşturmaktadır.

Açıklama:

SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
Gerçeğin sanal formu olan VR, içine artırılmış gerçeklik (augmented reality; AR) kavramını da alan çok boyutlu bir kavram olarak dikkat çekmektedir. Yeni nesil VR anlayışı bağlamında “cihaz/bilgisayar giyme” işlevini vurgulayan AR teknolojisi, gerçek/fiziksel dünyanın içine yedirilen sanal ögelere karşılık gelmektedir. Gerçek dünyaya veya fiziksel dünya görüntüsüne bilgisayarda üretilen çoklu ortam (ses, metin, görüntü, grafik gibi) ve/veya zengin medya (GPRS yönlendirmesi, link bağlantısı, etkileşim içeren butonlar gibi) unsurların dahil edilmesi AR fikrinin özünü oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Mekânsal farkındalık ve hareket tanıma için gelişmiş sensörler kullanan; gerçek dünya ortamıyla dijital içeriği birleştiren ve her iki ortamın da birbiriyle etkileşimli olmasını ifade eden deneyimlere ne ad verilir?

MR; karma gerçeklik (Mixed reality)

DR; dijital gerçeklik (Digital reality)

VR; sanal gerçeklik (Virtual reality

WebAR; Web tabanlı artırılmış gerçeklik (Web-based AR)

IC; sürükleyici içerik (Immersive content)

Açıklama:

SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
MR; karma gerçeklik (Mixed reality)
Tablo 7.2 DR, VR, AR, WebAR, MR ve IC kavramları ve aralarındaki ilişki

Doğru Cevap: A

Soru 28

Hangisi, CAVE ve HMD formundaki modern sanal gerçeklik sistemleri aracılığıyla sağlanan avantajlardandır?

Yeni medya teknolojileri sayesinde üç boyutlu (3D) tasarımla farklı efektler kullanıp
gerçekleştirilmesi imkansız veya zor deneyimleri simüle edebilme; görselleştirebilme.

VR cihazların çoğunun yapısı (çözünürlük, kablolar, hareket sınırı, ağır donanımlar ve
ekipmanlar gibi) gereği pratik ve ergonomik olamaması.

Yapısı gereği çok boyutlu depolama alanlarını ve yüksek hızlı bağlantıyı zorunlu kılması.

Teknolojinin -içerdiği sensörler ve kameralar bağlamında- fiziksel açıdan VR’ye özel
ayrılmış bir alana/odaya ihtiyaç duyması.

VR sistemlerin kurulmasının zahmetli ve karışık olabilmesi.

Açıklama:

SANAL GERÇEKLİK TEKNOLOJİSİNİN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI
Yeni medya teknolojileri sayesinde üç boyutlu (3D) tasarımla farklı efektler kullanıp
gerçekleştirilmesi imkansız veya zor deneyimleri simüle edebilme; görselleştirebilme.

Doğru Cevap: A

Soru 29

“Sanal Gerçekliğe Maruz Kalma Terapisi (VR exposure therapy)”, sanal gerçeklik (VR) teknolojisinin hangi alanda kullanımına örnektir?

Askeriye

Eğitim

Sağlık

Otomobil Endüstrisi

Emlak

Açıklama:

Sanal Gerçeklik (VR) Teknolojisinin Kullanım Alanları
“Empati makinesi” olarak da anılan VR sistemler, hayati değer arz eden sağlık alanında sıklıkla kullanılmaktadır. VR teknolojisi gerçek beden veya kadavra çalışmaları yerine geçebilen “sanal modeller” ve “cerrahi simülatörler” ile riski azaltmaya yardım olmaktadır. Ayrıca VR, “Sanal Gerçekliğe Maruz Kalma Terapisi (VR exposure therapy)” ile çeşitli zihinsel rahatsızlıkların ve fobilerin (travma sonrası stres, anksiyete, örümcek korkusu gibi) tedavisinde devreye sokulmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

VR, AR, MR, 360° video ve diğer teknolojiler kullanılarak sunulabilen, formatları değişebilen, ilgi çekici, çok algılı, dijital içeriklere ne ad verilir?

DR; dijital gerçeklik (Digital reality)

IC; sürükleyici içerik (Immersive content)

VR; sanal gerçeklik (Virtual reality)

AR; artırılmış gerçeklik (Augmented reality)

WebAR; Web tabanlı artırılmış gerçeklik (Web-based AR)

Açıklama:

SANAL GERÇEKLİK VE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK KAVRAMLARI
IC; sürükleyici içerik (Immersive content)
Tablo 7.2 DR, VR, AR, WebAR, MR ve IC kavramları ve aralarındaki ilişki

Doğru Cevap: B

Soru 31

Sanal gerçeklik (VR) teknolojisinin geleneksel medyadan farkı aşağıdakilerden hangisidir?

İletişimde el ilanı, broşür ve basın bildirisi gibi ürünlere yer vermesi

Görsel ve işitsel duyulara hitap etme üzerine kurgulanması

Radyo ve televizyon kanalları aracılığıyla insanlara ulaşması

Kullanıcının içerikle etkileşime girmesine olanak vermesi

Hedef kitleyle etkileşimde basın toplantılarından faydalanması

Açıklama:

Bilgisayarlar ile yaratılmış, üç boyutlu (3D) sanal ortamın, kullanıcının bir ya da daha fazla duyusuna hitap eder şekilde tasarlanmasını açıklayan VR teknolojisi, kullanıcının içerikle etkileşime geçebildiği gerçek zamanlı simülasyonlar içermektedir. Kullanıcıyı “katılımcı” yaparak içeriğin parçası hâline getiren VR, geleneksel medyadan (TV, radyo gibi) farklı olarak üç boyut ve etkileşim yoğun bir dildir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Sanal gerçeklik (VR) teknolojisinin üç temel özelliği aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak yer almaktadır?

İçine dalma, hayal gücü ve etkileşim

İçine dalma, dinleme ve yaratıcılık

Hayal gücü, izleme ve etkileşim

Etkileşim, dinleme ve kurgulama

Hayal gücü, kurgulama ve yaratıcılık

Açıklama:

İçine dalma (immerse), hayal gücü (imagination) ve etkileşim (interaction) şeklinde ifade edilebilecek üç temel özelliği (3I) olan VR, gerçek zamanlı 3D bilgisayar grafikler, geniş açılı stereoskopik ekranlar, dokunsal geribildirim, hareket izleme, stereofonik ses ve ses girişi/çıkışı gibi parametreler üzerine kurulu bir teknolojidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Sanal gerçeklik teknolojisinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi askeriye, tıp ve mühendislik gibi alanlarda alternatif çözümleri deneme olanağı vermektedir?

Simülasyon olanağı vermesi

Koku ve tat içermesi

Kullanıcıyı katılımcı yapması

Bilgisayar ara yüzü olması

İçeriğin içine dalma

Açıklama:

Tıp, askeriye, mühendislik gibi önemli alanlarda simülasyonlar üzerinden çeşitli alternatif çözümler; senaryolar denenebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sanal gerçeklik (VR) teknolojisinin gelişmesinde etkili olan temel unsurlardan biridir?

Basın bildirileri

Gazete ilanları

Radyo frekansı

Televizyon ekranı

Veri eldivenleri

Açıklama:

İletişim ve etkileşim değeri yüksek bir teknoloji olan VR, aşağıdaki bileşenler temelinde gelişmektedir:
• VR yazılımlar ve hizmetler (Tilt Brush, Oculus Medium, PS4 Dreams gibi yazılımlar ile modelleme, ışıklandırma, anti-aliasing; yumuşatma gibi işlemler),
• VR kasklar veya başlıklar (Playstation VR, HTC Vive, Oculus Go gibi farklı özellikleriolan HMD’ler; head mounted display / kafaya takılan ekran),
• Veri eldivenleri (elektromekanik, gerinimölçer, iletken mürekkep sensörler gibi),
• Girdi cihazları (fare, kontrolör, joystick, oyun kumandası, veri kalemi gibi),
• 3D grafikler ve bilgisayarlar (hipermetinsel video oyunlar, animasyonlar gibi),
• Hareket izleyiciler (kafa hareketleri, el vejest izleme; optik, elektromanyetik, cayroskopik, eğim izleme gibi teknolojiler),
• Fiziksel ve davranışsal modellemeler (Mars, Magic Carpet gibi demolar).

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi CAVE (oda/mağara) sisteminin özelliklerinden biridir?

Yalnızca 1 kişi tarafından kullanılmaya uygundur.

100 dereceye kadar açı yapabilmektedir.

Kullanıcı gerçek bedeniyle katılımda bulunmaktadır.

Kurulum maaliyeti ucuzdur.

Kablolu olduğu için hareket sınırlılığına sahiptir.

Açıklama:

Cave sisteminde kullanıcı gerçek bedeni ile temsil edilmektedir. Diğer şıklarda yer alan özelliklerin hepsi HDM (başlık/kask) sistemine ait özelliklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Köpek fobisi olan bir kişinin köpek gördüğünde yaşadığı yüksek düzeydeki korkuyu azaltmak amacıyla sanal gerçeklik teknolojisini kullanılmıştır. Bu teknoloji sayesinde köpek fobisi olan bireye kask giydirilmiş ve bu bireyin bir köpekle sanal olarak aynı ortamda bulunması sağlanmıştır. Böylece köpek fobisi yaşayan birey köpekle temas etmeyi deneyimleme fırsatı bulmuştur. Bu örnekteki bireyin fobisini azaltmak için sanal gerçeklik teknolojisinin hangi özelliğinden faydalanılmıştır?

Gerçeği simüle edebilmesinden

360 derecelik panaromik açıya sahip olmasından

Koku ve tat duyusuna hitap edebilmesinden

Kablolu hareket etme özelliğinden

Kurulum maaliyetinin ucuz olmasından

Açıklama:

VR teknolojileri sayesinde üç boyutlu (3D) tasarımla farklı efektler kullanıp gerçekleştirilmesi imkansız veya zor deneyimleri simüle edebilme; görselleştirebilme olanağı bulunmaktadır. Mühendislik, tıp, eğitim, pazarlama gibi birçok alanda prova yapma (sanal ameliyat, sanal ders vb), simülasyon deneyim (deprem,
trafik kazası vb), görselleştirme (inşaat ön izleme, 3D haritalama vb), etkileşim gibi avantajlar sunmaktadır.
VR teknolojileri sayesinde üç boyutlu (3D) tasarımla farklı efektler kullanıp gerçekleştirilmesi imkansız veya zor deneyimleri simüle edebilme; görselleştirebilme olanağı bulunmaktadır. Mühendislik, tıp, eğitim, pazarlama gibi birçok alanda prova yapma (sanal ameliyat, sanal ders vb), simülasyon deneyim (deprem, trafik kazası vb), görselleştirme (inşaat ön izleme, 3D haritalama vb), etkileşim gibi avantajlar sunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Sosyal kaygısı yüksek olan Funda çalıştığı şirketin toplantılarında proje sunumlarını yapmaktan çekinmektedir. Sunum yapmak işinin bir parçası olduğu için de bir ruh sağlığı uzmanından yardım almaya karar vermiş ve kendisine tavsiye edilen iyi bir psikolojik danışmana gitmiştir. Psikolojik danışman Fundaya sanal gerçeklik teknolojisini tanıtmış ve özelliklerinden söz etmiştir. Daha sonra da danışanına bir kask vererek, kendisini hazır hissediyorsa kalabalık bir insan topluluğunun önünde konuşma yapma deneyimini sanal olarak yaşayabileceğini söylemiştir. Funda bu fikirden hoşlanmıştır ancak tam da Covid salgınının yoğun olduğu bir dönemde kafasını kurcalayan bir şey vardır. Bu kaskı daha önce kaç kişi kullanmıştı? Kask her kullanımdan sonra yeterince temizleniyor muydu? Fundanın sosyal kaygının yanı sıra temizlik takıntısının da olması ve bu uygulamanın yapıldığı günlerin Covid salgınının olduğu bir döneme denk gelmesi sonucunda Funda bu uygulamaya katılmaktan vazgeçmiştir. Funda özelinde danışanların simülasyon deneyimine katılmayı kabul etmemesi durumu sanal gerçeklik teknolojisinin aşağıda yer alan sınırlılıklarından hangisinin bir sonucudur?

Kabloya bağlı olması

İçeriğinin zengin olmaması

Hareket hastalığına sebep olabilmesi

Hijyen sorununa yol açabilmesi

Hareketsizliği teşvik edebilmesi

Açıklama:

Bu örnekte bir VR kaskı ile simülasyon yapılacaktır ve bu kask daha önce başkaları tarafından da kullanıldığı için temizlik takıntısı olan Nesrin tarafından kullanışlı bulunmamaktadır. Benzer şekilde günümüzde ortaya çıkan Covid salgınında bir çok kişi Nesrn gibi ortak kullanılan eşyalardan uzak durmuştur. bu çerçevede bakıldığında bu örnekte VR teknolojisinin sınırlılıklarından biri olan hijyen faktörünün vurgulandığı görülmektedir.
Bu örnekte bir VR kaskı ile simülasyon yapılacaktır ve bu kask daha önce başkaları tarafından da kullanıldığı için temizlik takıntısı olan Nesrin tarafından kullanışlı bulunmamaktadır. Benzer şekilde günümüzde ortaya çıkan Covid salgınında bir çok kişi Funda gibi ortak kullanılan eşyalardan uzak durmuştur. bu çerçevede bakıldığında bu örnekte VR teknolojisinin sınırlılıklarından biri olan hijyen faktörünün vurgulandığı görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Dünyanın farklı ülkelerinden öğrencilerden oluşan bir grup ile her hafta aynı gün ve saatte yüz yüze gelmeden ve VR teknolojisini kullanarak ders yapan bir öğretmen bu öğrencileriyle nasıl bir ortamda ders yapmış olabilir?

Sınıf ortamında

Okul ortamında

İnternet kafe ortamında

Laboratuvar ortamında

Sanal ortamda

Açıklama:

Öğrencileri sanal sınıf ortamında buluşturabilen VR eğitimler, öğrencilerin Antik Roma’da bir tur atmasına, insan beynini keşfetmesine, volkanik püskürtme simülasyonuna katılmasına, Mısır Piramitleri’ni gezmesine, uzay yolculuğuna çıkmasına ve Titanik’e binmesine olanak tanıyan uygulamalar/deneyimler içerebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Vaseline reklamında kullanıcılara VR teknoloji aracılığı ile zamanda yolculuk yapma imkanı sağlanmıştır. Kullanıcılar zamanda yolculuk yaparken Tropikal ormanlarda, Himalaya dağlarında ve Afrika savanlarında dolaşma fırsatı bulmuştur. Bu yolculuk, gerçeğe yakın bir atmosfer yaratmak amacıyla kullanıcıların ortamdaki kokuları, sesleri, serinliği ve sıcaklığı hissedebilecekleri şekilde tasarlanmıştır. Bu bilgilere göre Vaselin markası VR teknolojisinin aşağıdaki özelliklerinden hangisini etkili bir şekilde kullanmıştır?

Kablosuz bağlanma

170 derece açılanma

Kullanıcıyı pasifleştirme

Cinsellik ve şiddet unsurlarına yer verme

Birden fazla duyuya hitap etme

Açıklama:

Bu örnekte Vaselin firması kullanıcılara gerçekten tropikal ormanlarda, Afrika savanlarında ve Himalayalar'da yolculuk yapıyor hissi uyandırmak için birden fazla duyularına hitap etmektedir. Ses, koku, sıcaklık ve soğukluk hissi gibi.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Özellikle covid salgınıyla birlikte ofise gitmeden uzaktan toplantıya katılma ya da okula gitmeden uzaktan ders yapma amacıyla sıklıkla kullanılan zoom ortamında bir araya gelme davranışına sanal gerçeklik teknolojilerinde ne ad verilmektedir?

Odalaşma

Aynalama

Tele bulunma

Kabinleşme

Özelleşme

Açıklama:

Tele Bulunma (Telepresence): Gerçek konum yerine istendik (sanal) ortamda olmayı ifade eden VR türü; uzaktan bağlanma (Zoom toplantıları, video konferanslar gibi).

Doğru Cevap: C

Soru 41

Gerçeklik kavramlarından MR'nin açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

Dijital Gerçeklik

Sanal Gerçeklik

Artırılmış Gerçeklik

Karma Gerçeklik

Web Tabanlı Artırılmış Gerçeklik

Açıklama:

MR; karma gerçeklik (Mixed reality)

Doğru Cevap: D

Soru 42

Elektronik veri işleme yeteneğine sahip ilk bilgisayar kabul edilen “ENIAC" hangi yılda hayatımıza girmiştir?

1929

1950

1946

1962

1968

Açıklama:

1946: Elektronik veri işleme yeteneğine sahip ilk bilgisayar kabul edilen “ENIAC”ın hayatımıza girmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Haptik terimini aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru biçimde açıklar?

Dokunsal

Bilişsel

Duyuşsal

Görsel

Tele-Bulunma

Açıklama:

Haptik (dokunsal) deneyim, tam vücut bağlantılı.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdaki şıklardan hangisi VR sistemlerin avantajlardan biri değildir?

3D tasarımla farklı efektler kullanıp gerçekleştirilmesi imkansız veya zor deneyimleri simüle edebilme.

Geleneksel medyadaki “pasif” izleyici yerine içeriğin içinde olma; “aktif” katılım ve tele-bulunma (telepresence) ile orada olma.

İnteraktif kitap, canlı VR konser, 360 derece sergi ve müze gezisi gibi yöntemlerle kültür ve sanat aktivitelerini dönüştürüp yeni nesle ulaştırabilme.

Çok boyutlu, anlaşılması zor ve dağınık verileri (geometri, anatomi, uzay gibi) görselleştirip basit ve pratik şekilde eğitim materyallerine dönüştürebilme; anlaşılır kılma.

Hareketsizliğe motive edip psikolojik açıdan bağımlılık yaratabilmesi.

Açıklama:

Hareketsizliğe motive edip psikolojik açıdan bağımlılık yaratabilmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Halkla ilişkiler alanı, pazarlama karmasını oluşturan temel unsurlardan hangisinin kapsamında değerlendirilebilir?

Ürün

Fiyat

Dağıtım

Tutundurma

Geri bildirim

Açıklama:

Pazarlama karmasını oluşturan dört unsur genellikle 4P olarak özetlenir ve ürün (product), fiyat (price), dağıtım (place) ve tutundurmadan (promotion) oluşur. Reklam ve halkla ilişkiler gibi ikna amaçlı iletişim faaliyetleri tutundurma karmasının bir parçasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Geleneksel medyadan farklı olarak üç boyut ve etkileşim yoğun bir yapıya sahip olan ortamın adı nedir?

Makine öğrenme

Sanal gerçeklik

Hiper metin

Otomasyon

Algoritma

Açıklama:

Bilgisayarla üretilen yaratıcı, grafiksel, işitsel ve etkileşimli bir araç/ortam olan sanal gerçeklik geleneksel medyadan farklı olarak üç boyut ve etkileşim yoğun bir yapıya sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Sanal gerçekliğin, içine dalma(immerse), etkileşim(interaction) ve, ... olmak üzere üç temel özelliği vardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana hangi ifade gelmelidir?

Soyutlama

Hayal gücü

Tek yönlülük

Eş zamanlılık

Sentetiklik

Açıklama:

Sanal gerçekliğin üç temel özelliği; içine dalma(immerse), hayal gücü(imagination) ve etkileşimdir(interaction).

Doğru Cevap: B

Soru 48

Yeni nesil teknolojilerle birlikte ortaya çıkan ve kullanıcının fiziksel konumunun dışında "başka" bir yerde olma duygusunu açıklayan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Tele-bulunma

Bilim kurgu

Soyutlama

Etkileşim

Bilinç dışı

Açıklama:

Tele-bulunma(telepresence) yeni nesil teknolojilerle birlikte gündeme gelmiştir. Kullanıcının fiziksel konumunun dışında başka bir yerde olma duygusu ile ilgili bir kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi eski nesil (masaüstü) sanal gerçeklik (VR) anlayışının özelliklerinden biridir?

Katılımcı

Programlanabilir

İzleyici

Deneyimsel

Çok modlu ve duyulu

Açıklama:

Yeni nesil VR anlayışında "katılımcı" bir yapı vardır. Eski nesil VR anlayışında ise deneyimleyen kullanıcı daha çok "izleyici" konumundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Gerçek dünya ortamıyla dijital içeriği birleştiren ve her iki ortamın da birbiriyle etkileşimli olmasını ifade eden kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Dijital gerçeklik

Sanal gerçeklik

Fiziksel gerçeklik

Karma gerçeklik

Web tabanlı artırılmış gerçeklik

Açıklama:

Mixed reality (MD) olarak da bilinen karma gerçeklik mekansal farkındalık ve hareket tanıma için gelişmiş sensörler kullanan ve gerçek dünya ortamı ve dijital içeriği birleştiren ve her iki ortamın birbiriyle etkilimli olmasını ifade eden kavramdır.

Doğru Cevap: D

I: Bilgisayar giyme
II: Monitör izleme
III: Dahil etme
IV: Arayüz
V: Gerçeklik üretimi
Yukarıda verilen seçeneklerden hangisi/hangileri eski nesil (masaüstü) sanal gerçeklik (VR) anlayışı olarak değerlendirilebilir?

I, III, V

II, IV

IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Eski nesil (masaüstü) VR anlayışı;
İzleyici Fiziksel Monitör izleme, Sembol işleme, Sembolik, Arayüz, Görsel, Metafor (benzetme), Fikirler, yaratıcı sanatlar ve ürünler

Doğru Cevap: B

Soru 56

“The Ultimate Display” cihazı kim tarafından geliştirilmiştir?

Coleman Sellers

Antonin Artaud

Ivan Sutherland

Morton Heilig

Charles Wheatstone

Açıklama:

Ivan Sutherland ve Bob Sproull tarafından icat edilen “The Sword of Damocles (Demokles’in Kılıcı)”, Sutherland tarafından geliştirilen “The Ultimate Display” cihazına stereo ses, kullanıcı konumu ve navigasyon özellikleri eklemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi The Ultimate Display ile ilgili değildir?

Cihaz, “Sutherland Sketchpad yazılımı” üzerinden çalışmaktadır.

Binoküler (çift mercekli dürbün) ekran temelinde görüntüyü aktarma.

Ses, koku ve güç geri bildirimi.

Kuşatılmış bir ekran (HMD; kask) üzerinden interaktif grafik.

3D stereoskopik görüntü özelliklerine sahiptir.

Açıklama:

1965: Ivan Sutherland tarafından geliştirilen “The Ultimate Display” kuşatılmış bir ekran (HMD; kask) üzerinden interaktif grafik, ses, koku ve güç geri bildirimi sunmaktadır. Modern HMD’lerin; VR kaskların temeli kabul edilen cihaz, binoküler (çift mercekli dürbün) ekran temelinde görüntüyü aktarmaktadır. Cihaz, FIPS; yani bilgisayara bağlı hareketi algılayabilen “görüntüleyici” ve kalemle çizilen grafik imgelerini algılayarak bilgisayar ile doğrudan iletişim kuran “Sutherland Sketchpad yazılımı” üzerinden çalışmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

I. Kullanıcı sayısı 1 aktif olmak üzere 15 kişiye kadardır.
II. Açı 170 derecedir.
III. Kurulum maliyeti ucuzdur.
IV. Çözünürlük Tek göz için yaklaşık 1 MP'dir.
V. Konfor anlamında ağır ve yorucudur.
Yukarıda verilen seçeneklerden hangisi/hangileri HMD sistemi ile ilgilidir?

III

I, IV

I, II, V

III, IV, V

I, III

Açıklama:

HMD (başlık / kask)
Kullanıcı sayısı / 1 aktif
Açı/100 derece
Kullanıcı temsili/Sanal vücut
Çözünürlük/Tek göz için yaklaşık 1 MP
Takip hassasiyeti/ Yüksek
Kurulum maliyeti /Ucuz
Hareket sınırlaması/Sınırlı,kablolu
Konfor/Ağır cihaz ve yorucu kullanım
Kullanım rahatlığı/Yakın ekran dolayısıyla uzun süreli kullanımın zor olması

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sanal gerçeklik teknolojisinin avantajlarından biri olarak görülebilir?

VR cihazların pratik ve ergonomikliği.

2Daçı yerine 360 derece panoramik açı ile içeriği daha yoğun şekilde hissedebilme.

VR sistemlerin kurulumunun kolaylığı.

VR içeriklerin yeteri kadar zengin, çeşitli ve ulaşılabilir olması.

Yeterli üretim imkânları sayesinde teknolojinin pazara kolay yayılabilmesi.

Açıklama:

CAVE ve HMD formundaki modern VR sistemler aracılığıyla işler hâle getirilen bu dinamikler genel anlamda şu tür avantajlar içermektedir:
• Yeni medya teknolojileri sayesinde üç boyutlu (3D) tasarımla farklı efektler kullanıp gerçekleştirilmesi imkansız veya zor deneyimleri simüle edebilme; görselleştirebilme
• Geleneksel medyadaki “pasif” izleyici yerine içeriğin içinde olma; “aktif” katılım ve tele-bulunma (telepresence) ile orada olma duygusunu aşılama
• 2Daçı yerine 360 derece panoramik açı ile içeriği daha yoğun şekilde hissedebilme; içine dalma ve kuşatılmışlık hissi
• Bilişsel ve duyuşsal açıdan daha etkili sonuçlar üretebilme; koku ve tat dahil birden fazla duyuya hitap edebilme ve bu sayede daha kalıcı, hatırlanır ve etkili içerikler/ kampanyalar tasarlayabilme

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi VR kategorilerinden biri değildir?

Karma gerçeklik

Masaüstü

Sanal Gerçeklik

Arıtılmış Gerçeklik

Tele Bulunma

Açıklama:

Temel özellikleri, sistem bileşenleri ve öncelikleri odağında sınıflandırılan VR, McLellan tarafından dokuz ana kategoriye ayrılmaktadır: Masaüstü (Desktop) Sanal Gerçeklik, Arıtılmış Gerçeklik (AR), Tele Bulunma (Telepresence), Çevreleyen (Immersive) Birincil Şahıs, Özelleştirilmiş Odalar (Chamber World), Kabin Simülatörü (Cab Simulator Environment), Siber Uzay (Cyberspace), Aynalar Dünyası (Mirror Worlds) ve Waldo Dünyası (Waldo World) şeklinde sınıflandırılan VR teknolojisi, sistem ve araç odaklı da açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi pazarlama karmasının (4P) bileşenlerinden biri değildir?

Ürün

Fiyat

Dağıtım

Tutundurma

Satış

Açıklama:

Ürün (product), fiyat (price), dağıtım (place) ve tutundurma (promotion) “4P” şeklinde özetlenen pazarlama karmasını; yani pazarlama araç setini oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıda sanal gerçeklikle ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

Dijital olarak oluşturulan içeriğin kullanıcının gerçek dünya ortamına yerleştirilmesini açıklayan teknolojidir.

Bilgisayarla üretilen yaratıcı, grafiksel, işitsel ve etkileşimli bir araç ve/veya ortam anlamında kullanılmaktadır.

Bilgisayarlar ile yaratılmış, üç boyutlu (3D) sanal ortamın, kullanıcının bir ya da daha fazla duyusuna hitap eder şekilde tasarlanmasıdır.

Kullanıcının içerikle etkileşime geçebildiği gerçek zamanlı simülasyonlar içermektedir.

1970’lerde Krueger tarafından “yapay gerçeklik” şeklinde tanımlanmıştır.

Açıklama:

Artırılmış gerçeklik: Dijital olarak oluşturulan içeriğin kullanıcının gerçek dünya ortamına
yerleştirilmesini açıklayan teknolojidir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Mekânsal farkındalık ve hareket tanıma için gelişmiş sensörler kullanan;
gerçek dünya ortamıyla dijital içeriği birleştiren ve her iki ortamın da birbiriyle
etkileşimli olmasını ifade eden deneyimler

Artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, karma gerçeklik, 360° ve sürükleyici teknolojiler için kullanılan şemsiye/hepsini kapsayan terim

Vücut ve hareket izleme özellikleri bulunan ve kullanıcının gerçek dünya ortamının yerine geçen bilgisayar ile üretilmiş; tamamen işlenmiş dijital ortamlar

Dijital olarak oluşturulan içeriğin kullanıcının gerçek dünya ortamına yerleştirilmesini açıklayan teknoloji

Yukarıda tanımları verilen kavramların doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

Web tabanlı artırılmış gerçeklik- Sürükleyici içerik- Artırılmış gerçeklik-Sanal gerçeklik

Karma gerçeklik-Dijital gerçeklik- Sanal gerçeklik-Artırılmış gerçeklik

Sanal gerçeklik-Artırılmış gerçeklik-Karma gerçeklik-Dijital gerçeklik

Dijital gerçeklik-Sanal gerçeklik-Artırılmış gerçeklik-Karma gerçeklik

Sürükleyici içerik-Artırılmış gerçeklik-Karma gerçeklik-Sanal Gerçeklik

Açıklama:

Karma Gerçeklik: Mekânsal farkındalık ve hareket tanıma için gelişmiş sensörler kullanan;
gerçek dünya ortamıyla dijital içeriği birleştiren ve her iki ortamın da birbiriyle
etkileşimli olmasını ifade eden deneyimler
Dijital Gerçeklik: Artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, karma gerçeklik, 360° ve sürükleyici teknolojiler için kullanılan şemsiye/hepsini kapsayan terim.
Sanal Gerçeklik: Vücut ve hareket izleme özellikleri bulunan ve kullanıcının gerçek dünya ortamının yerine geçen bilgisayar ile üretilmiş; tamamen işlenmiş dijital ortamlar
Artırılmış Gerçeklik: Dijital olarak oluşturulan içeriğin kullanıcının gerçek dünya ortamına
yerleştirilmesini açıklayan teknoloji.
Buna göre doğru sıralama B şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Kullanıcı rolünü “katılımcı” rolüne taşımaktadır.

İçine dalma (immerse), hayal gücü (imagination) ve etkileşim (interaction) özelliklerini barındırmaktadır.

“başka” bir yerde olma duygusunu (tele-bulunma; telepresence) beraberinde getirmektedir.

Sembol işleme, görsel ve metafor (benzetme) yapı nitelikleri yeni nesil sanal gerçeklik anlayışıdır.

Yukarıdaki bilgiler kapsam olarak değerlendirildiğinde hangileri doğru olarak kabul edilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Bilgisayarlar aracılığıyla üretilmiş, üç boyutlu (3D) sanal ortamın, kullanıcının bir ya da daha fazla duyusuna seslenir biçimde tasarlanmasını açıklayan sanal gerçeklik (VR), kullanıcı rolünü “katılımcı” rolüne taşımaktadır. İçine dalma (immerse), hayal gücü̈ (imagination) ve etkileşim (interaction) özellikleriyle özetlenen VR, dışında “başka” bir yerde olma duygusunu (tele-bulunma; telepresence) beraberinde getirmektedir. Programlanabilir işleyiş, bilgisayarı giyme, gerçeklik üretimi, deneyimsel içerik, dahiliyet, çok modlu ve duyulu yapı nitelikleriyle öne çıkan yeni nesil VR dilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sanal gerçekliğin McLellan tarafından oluşturulan kategorileri arasında kabul edilemez?

Tele bulunma

Özelleştirilmiş odalar

Rüzgar esintisi

Siber uzay

Aynalar dünyası

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 66

Sanal gerçeklik, “giriş seviye”, “orta düzey” ve “ileri düzey” cihazlar odağında sınıflandırılmaktadır. Buna göre aşağıda verilenlerden hangileri doğrudur?

Google Cardboard (karton gözlük) gibi basit çözümler orta seviyedir.

Samsung Gear gibi akıllı telefonlarla entegre çalışan VR’ler orta seviye sayılmaktadır.

Microsoft Hololens, Valve Index veya Playstation VR gibi sistemler ileri seviyedir.

HMD veya CAVE sistemler “non-immersive; masaüstü” sanal gerçeklik teknoloji sınıfına girmektedir.

Fare, klavye, veri eldiveni gibi araçlarla elde edilen ve 360 derece turları kapsayan içerikler “immersive; kapsayıcı” deneyimlerdir.

I, II ve III

I, III ve V

II, III ve IV

III, IV ve V

IV ve V

Açıklama:

“içine dalma” yeteneği çerçevesinde de yorumlanan VR dili, “immersive; kapsayıcı”, “artırılmış gerçeklik” ve “nonimmersive; masaüstü” deneyimler şeklinde sınıflandırılmaktadır. HMD veya CAVE sistemler “immersive; kapsayıcı” VR teknoloji sınıfına girerken; fare, klavye, veri eldiveni gibi araçlarla elde edilen ve 360 derece turları kapsayan içerikler “non-immersive; masaüstü” deneyimlere dahil olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sanal gerçeklik teknolojisinin dezavantajlarından biri olarak değerlendirilebilir?

Geleneksel medyadaki “pasif ” izleyici yerine içeriğin içinde olma; “aktif ” katılım ve tele-bulunma (telepresence) ile orada olma duygusunu aşılama

2D açı yerine 360 derece panoramik açı ile içeriği daha yoğun şekilde hissedebilme; içine dalma ve kuşatılmışlık hissi

Nintendo Labo, Playstation Move gibi hareket ederek yapılan VR deneyimlerle spor yapma kültürünün dijitale uyarlanması; VR’nin kullanıcıları hareket etmeye yönlendirebilmesi

Yapısı gereği çok boyutlu depolama alanlarını ve yüksek hızlı bağlantıyı zorunlu kılması

Farklı teknoloji parçalarını (OLED panel, haptik bildirim, 3D ses gibi) bir araya getirerek kompakt şekilde tek bir cihaz veya ortam üzerinden sunabilme

Açıklama:

Yapısı gereği çok boyutlu depolama alanlarını ve yüksek hızlı bağlantıyı zorunlu kılması sanal gerçekliğin dezavantajlarından biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde sanal gerçekliğe ilişkin temel unsurlar yer almaktadır?

Sürükleyici içerik, siber uzay, çevreleyen birinci şahıs

İçine dalma, hayal gücü ve etkileşim

Tele-bulunma, avatar, webinar

Çok modlu, bilgisayar giyme, sanallık

İluzyon, rüzgar esintisi, second life

Açıklama:

Sanal gerçekliğin içine dalma (immerse), hayal gücü (imagination) ve etkileşim (interaction) şeklinde ifade edilebilecek üç temel özelliği (3I) bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sanal gerçekliğin (VR) avantajlarından biridir?

Birbirinden farklı markaların ve çok çeşitli donanımların piyasaya sürülmesi nedeniyle VR’nin son tüketicide kafa karışıklığı yaratabilmesi

Özel fiziksel alan gerektirmesi

Hareketsizliğe motive edip psikolojik açıdan bağımlılık yaratabilmesi

Olası fiziksel etkilerinin yanında cinsellik ve şiddet dolu içerikler nedeniyle yetişkin kontrolüne gerek duyulması

360 derece panoramik açı ile kuşatılmışlık hissi yaratma

Açıklama:

360 derece panoramik açı ile kuşatılmışlık hissi yaratma sanal gerçekliğin avantajlarından birisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Kullanıcıların kamerayla videoya yansıtılmış görüntü üzerinden sanal dünya ile entegre olduğu sanal gerçeklik ortamları veya cihazları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi /hangileri kurumların web sitelerinin sosyal sorumluluk açısından sağladığı avantajlardandır?

Sosyal sorumluluk içeriklerine doğrudan ulaşım

Bitmiş ve sürmekte olan kampanyalarla ilgili bilgi sunulması

Sürdürülebilirlik raporlarının Web sitesinde sunulması

Kurum ve paydaşlar arasında etkileşime fırsat vermesi

1, 2, 4

1, 2, 3

2, 3, 4

3, 4

1, 4

Açıklama:

Halkla İlişkiler Uygulama Alanlarında Dijitalleşme
Web sitelerinin sosyal sorumluluk açısından sağladığı avantajlar şunlardır:

Kurumun Web sitesinde doğrudan sosyal sorumluluk ile ilgili bir bölümün olması ve paydaşların sosyal sorumluluk içeriklerine doğrudan ulaşabilmesi

Geçmişte yürütülmüş yada mevcut olarak yürütülen kampanyalar ile ilgili detaylı bilgilerin kurumsal Web sitesinde sunulması

Sürdürülebilirlik raporlarının Web sitesinde sunulması

Yürütülen bir sosyal sorumluluk projesi ile sınırlı olmak üzere bir Web sayfasının oluşturulması ve kampanyaya ilişkin bilgilerin bu sayfada yer alması

Kurum ve paydaşlar arasında etkili iletişime fırsat vermek bunlar arasında bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Sosyal medyada yürütülen sosyal sorumluluk kampanyalarını geleneksel iletişim araçlarında yürütülenlerden ayıran temel özellik hangisidir?

Kurumun haber olmasına olanak sağlar

Kampanyanın amacının belirlenmesi gereği ortadan kalkar

Kurumun gündeme dahil olmasına olanak sağlar

Kampanya başarısını ölçümlemeyi zorlaştırır

Kampanya ile ilgili geri bildirim çok sınırlıdır

Açıklama:

Halkla ilişkiler uygulama alanlarında dijitalleşme
Kurumun paylaşımlarıyla gündeme dahil olması sosyal medyada yürütülen sosyal sorumluluk kampanyalarını geleneksel iletişim araçlarında yürütülenlerden ayıran özelliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Bir kurum sosyal medyadaki itibarını yönetmek için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?

Sosyal medyada kurum ile ilgili yapılan yorumlara ilgisiz olmak

Paydaşların soru sormalarına fırsat vermeyecek netlikte olmak

Sosyal medya etkileyenleriyle ilişkilendirilmekten sakınmak

Paydaşlarla online konuşmalara dahil olarak etkilerini arttırmak

Kriz durumlarında sosyal medyadan uzak durmak

Açıklama:

Halkla ilişkiler uygulama alanlarında dijitalleşme
Seçeneklerde sunulanlardan sadece D seçeneği aşağıda ifade edilen kurumun sosyal medyadaki itibarını yönetmek için yapması gerekenler arasındadır.

Sosyal medya platformlarında kurum ile ilgili olarak yapılan yorumları değerlendirmek

Paydaşlar ile etkileşimi geliştirmek için sorulan sorulara yanıt vermek

Paydaşlar ile online konuşmalara dahil olarak iki yönlü iletişimi sağlamak

Özellikle kurumsal kriz durumlarında itibarın zarar görmemesi için sosyal medya platformlarını etkili kullanmak

Sosyal medya etkileyenleri ile iletişim kurmak

Alınan ödülleri, başarıları ve sosyal sorumluluk faaliyetlerini kurumsal Web sitesinde ve sosyal medya platformlarında duyurmak

Doğru Cevap: D

Soru 15

Sosyal medya etkileyenlerinin bir kurumun yeni çıkan ürününü kullanarak içerik üretip hesaplarında paylaşması hangi tür halkla ilişkiler kapsamındadır?

Finansal Halkla İlşkiler

Kurumsal Sosyal Sorumluluk

Medya İlişkileri

Kriz Yönetimi

Pazarlama Amaçlı Halkla İlişkiler

Açıklama:

Halkla ilişkiler uygulama alanlarında dijitalleşme
Pazarlama amaçlı halkla ilişkiler kapsamında kurumlar sosyal medya etkileyenleri takipçilerine kurum ile ilgili olumlu içerikler sunarak kurumsal imajın olumlu bir şekilde pekişmesinde rol oynayabilir. Yeni ürün lansmanları çerçevesinde etkileyenler söz konusu ürünleri tanıtabilir ve ürüne yönelik dikkat çekilmesini sağlayabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Basılı kurumsal dergiler ve gazetelerden farklı olarak kurumsal iletişimde sosyal medyanın kullanılmasının avantajı aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışanların içerik üretmesine olanak sağlar

Çalışanların düşüncelerini gözden geçirmelerine olanak sağlar

Çalışanların tek yönlü iletişimine olanak sağlar

Yöneticilerin çalışanları tanımasına olanak sağlar

Çalışanların değerlendirilmesinde kullanılmak üzere veri sağlar

Açıklama:

Halkla ilişkiler uygulama alanlarında dijitalleşme
Kurum içi iletişimde sosyal medyanın kullanılması kurumlara aşağıdaki faydaları sunar (Men, 2014)

İki yönlü etkileşimi sağlamak

Çalışanlar ve kurum arasındaki konuşmayı kolaylaştırmak

Çalışanları, düşüncelerini dile getirmeye teşvik etmek

Kurumun simetrik iletişimini yansıtmak

Ayrıca sosyal medya platformlarının içerik üretmeye imkan sunması çalışanların birtakım içerikler üretmesini, üretilen içerikleri beğenmesini ve bunlara yorum yapmasını mümkün kılar.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Halkla ilişkiler kampanya aşamalarının doğru sırası aşağıdakilerden hangisidir?

İletişim
Değerlendirme
Planlama
Araştırma

1, 2, 3, 4

4, 3, 1, 2

2, 1, 4, 3

4, 2, 1, 3

3, 1, 4, 2

Açıklama:

Halkla İlişkiler Kampanyaları ve Dijitalleşme
Halkla ilişkiler kampanya aşamalarının doğru sırası aşağıda verilmiştir:

Araştırma
Planlama
İletişim
Değerlendirme

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bir halkla ilişkiler kampanyasının hedef aldığı problem ifadesi aşağıdakilerden hangisiyle ilgili değildir?

Problemin ortaya çıktığı yer

Durumun ne zaman probleme dönüştüğü

Problemin bir fırsat olup olmadığı

Durumun nasıl probleme dönüştüğü

Durumun kimler için problem olduğu

Açıklama:

Halkla ilişkiler kampanyaları ve dijitalleşme
Bir kampanyadaki problem ifadesi aşağıdaki altı unsurdan oluşur (AustinvePinkleton,2015:23-24):

Problem, yada fırsat nedir?

Problem nerede ortaya çıkmaktadır?

Durum, ne zaman bir problem oldu

Durum, nasıl probleme dönüştü?

Durum, kimin için bir problemdir?

Kurum neden bu problemi önemsemelidir?

Problemin bir fırsat olup olmadığı yukarıda verilen altı unsur arasında değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Halkla ilişkiler kampanyasının planlama aşaması seçeneklerden hangisinin planlanmasını kapsamaz?

hedefler

mesajlar

stratejiler

kişiler

medya

Açıklama:

Halkla ilişkiler kampanyaları ve dijitalleşme
Planlama aşamasında hedefler, amaçlar, mesajlar, stratejiler, taktikler, medya ve bütçe belirlenmelidir. Bunların arasında kişiler ya da paydaşlar bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sosyal medya yer alan basın bülteninin özelliklerine dahil değildir?

Geleneksel bültenlerde olduğu gibi bir başlığa ihtiyaç yoktur.

Önemli hususları paragraflar halinde sunan özet yapısı bulunmalıdır.

Bültendeki bilgiler için en fazla ilgili anahtar kelimeler kullanılmalıdır.

Kurum bilgisine yer verilmelidir.

İletişim bilgileri yer almalıdır.

Açıklama:

Sosyal medya basın bültenlerinin özelliklerine bakıldığında geleneksel bültenlerde olduğu gibi bu bültenlerde de bir başlığın bulunması gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Seçeneklerden hangisi "Ölçümleme İlkelerine Yönelik Barcelona Deklarasyonu'nda belirtilen yedi ilkeden biri değildir?

Amaç belirleme ve ölçümlemenin önemi

İş sonuçları üzerindeki etkinin ölçülebilir olması

Reklam eşdeğerliği halkla ilişkilerin değeri değildir

Sosyal medya ölçülebilir ve ölçülmelidir

Çıktıların üzerindeki etkinin ölçülmesi

Açıklama:

Halkla ilişkiler kampanyaları ve dijitalleşme
Ölçümleme İlkelerine Yönelik Barselona Deklarasyonu incelendiğinde ölçümleme konusunda yedi ilke üzerinde durulduğu görülür. Söz konusu ilkeler şunlardır

Amaç belirleme ve ölçümlemenin önemi

Çıktıların üzerindeki etkinin ölçülmesi yerine sonuçların üzerindeki etkinin ölçülmesi tercih edilmelidir

İş sonuçları üzerindeki etki mümkün olduğunca ölçülebilir olmalıdır ve ölçülmelidir

Medya ölçümü nicelik ve nitelik gerektirir.

Reklam eşdeğerliği (AVE) halkla ilişkilerin değeri değildir

Sosyal medya ölçülebilir ve ölçülmelidir

Şeffaflık ve tekrarlanabilirlik doğruluğun ölçümü için çok önemlidir

Yukarıdaki ikinci maddede de belirtildiği gibi çıktıların üzerindeki etkilerin değil, sonuçların üzerindeki etkilerin ölçülmesi gereklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya platformlarının kurumsal sosyal sorumluluk açısından sunmuş olduğu faydalardan biri değildir?

Sosyal sorumluluk kampanyaları konusunda paydaşları bilgilendirmek

Kampanya kapsamında yürütülen etkinlikleri duyurmak

Beğeniler, paylaşma ve yapılan yorumları kapatarak olası olumsuz yönlendirmeleri ve istismarları engellemek

Kampanya bağlamında kullanıcılar ile iki yönlü iletişim yürütmek

Kampanyanın etkileşim düzeyini ölçümlemek

Açıklama:

Kampanya kapsamında tam aksine beğeniler, paylaşma ve yapılan yorumlar çerçevesinde hedef kitlenin geribildirimini değerlendirmek gerekmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi bir kurumun çevrimiçi itibarını anlaması için sorması gereken öncelikli sorulardan biri olarak kabul edilemez?

İtibar üzerinde en büyük etkiye kim sahiptir?

İtibar zaman içinde, güne, saate ve aya göre nasıl değişiyor?

Kurumun faaliyetlerinden hangisi itibarını en iyi şekilde destekliyor veya düşürüyor?

İtibar gösterenlerin sektörel dağılımı nasıldır?

İtibarı en çok etkileyen konuşmalar hangileridir?

Açıklama:

İtibar gösterenlerin sektörel dağılımı nasıldır? sorusu öncelikli bir soru değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal itibarı şekillendiren öncelikli bileşenlerden değildir?

Dijital içerikler

Ürünler ve hizmetler

Çalışma ortamı

Vizyon ve liderlik

Finansal performans

Açıklama:

Dijital içerikler kurumsal itibarı şekillendiren öncelikli bileşenlerden değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Krize yönelik web siteleri aşağıdaki durumlardan hangisine yönelik bir fayda sağlamaz?

Bilgi için kurumu birincil kaynak kılmak

Müşteri yönlendirmeleri, basın açıklamaları, güncellemeler ve medya iletişim bilgileri gibi önemli içerik sunmak

Kurum içi iletişimi arttırmak

Kurumun şeffaflığa ve kurumsal sorumluluğa olan bağlılığını göstermek

Söylenti ve spekülasyon riskini azaltmak

Açıklama:

Kurum içi iletişimi arttırmak krize yönelik web siteleri ile ilgili değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya platformlarının kriz iletişimi kapsamında sunduğu faydalar arasında yer almaz?

Kurum yöneticilerinin krize ilişkin açıklamalarını paylaşmak

Rakip firmalar hakkında yanlış bilgilerin yayılmasını sağlamak

Paydaşların oluşturduğu içeriklere yanıt vermek

Krize ilişkin yapılan yorumları değerlendirmek

Krize yönelik yapılanlara ilişkin bilgiler sunmak

Açıklama:

Rakip firmalar hakkında yanlış bilgilerin yayılmasını sağlamak sosyal medya platformlarının kriz iletişimi kapsamında sunduğu faydalar arasında yer almaz.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi program tanımı kapsamındadır?

Bir amaca ulaşmak için tasarlanmış tek ve genellikle kısa ömürlü bir halkla ilişkiler faaliyetidir.

Bir etkinliğe yönelik basın bülteni, Facebook sayfası gibi taktikler örnek olarak verilebilir.

Bir amaç ile ilişkili çeşitli hedeflerle ilgilenen ve devam eden bir halkla ilişkiler faaliyetidir.

Her biri belirli, sınırlı ve bir amacı olan, uzun bir süre boyunca sürdürülen ve belirli bir konuyla ilişkili hedeflerle ilgilenen sistematik bir halkla ilişkiler faaliyetler kümesidir.

Trafik kazalarını önlemeye yönelik kampanyalar ya da çalışan verimliliğini ve moralini artırmaya yönelik kampanyalar örnek olarak verilebilir

Açıklama:

Programlar bir amaç ile ilişkili çeşitli hedeflerle ilgilenen ve devam eden bir halkla ilişkiler faaliyetidir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan tanımlardan hangisi proje tanımı kapsamındadır?

Bir amaca ulaşmak için tasarlanmış tek ve genellikle kısa ömürlü bir halkla ilişkiler faaliyetidir.

Bir amaç ile ilişkili çeşitli hedeflerle ilgilenen ve devam eden bir halkla ilişkiler faaliyetidir.

Her biri belirli, sınırlı ve bir amacı olan, uzun bir süre boyunca sürdürülen ve belirli bir konuyla ilişkili hedeflerle ilgilenen sistematik bir halkla ilişkiler faaliyetler kümesidir.

Trafik kazalarını önlemeye yönelik kampanyalar ya da çalışan verimliliğini ve moralini artırmaya yönelik kampanyalar örnek olarak gösterilebilir.

Yanlış anlaşılmanın üstesinden gelmek amacıyla yapılan çalışma örnek olarak verilebilir.

Açıklama:

Proje bir amaca ulaşmak için tasarlanmış tek ve genellikle kısa ömürlü bir halkla ilişkiler faaliyetidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Halkla ilişkiler kampanyası kapsamında "ne oluyor?" ve "kurumun karşılaştığı problem nedir" sorularına araştırmanın hangi aşamasında yanıt aranmaktadır?

Araştırma ya da bilgi toplama

Planlama

İletişim

Değerlendirme

Karar verme

Açıklama:

Halkla ilişkiler kampanyası kapsamında "ne oluyor?" "kurumun karşılaştığı problem nedir" sorularına araştırmanın araştırma ve bilgi toplama aşamalarında yanıt aranır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Bir halka ilişkiler kampanyasında hedefler, amaçlar, mesajlar, stratejiler, taktikler, medya ve bütçe belirlenmesi hangi aşamada gerçekleşir?

Araştırma

Planlama

İletişim

Değerlendirme

Bilgi toplama

Açıklama:

Bir halka ilişkiler kampanyasında hedefler, amaçlar, mesajlar, stratejiler, taktikler, medya ve bütçe belirlenmesi planlama aşamasında gerçekleşir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Basın bültenine kıyasla daha uzun bir formatta yazılan halkla ilişkiler aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Basın makalesi

Basın toplantısı

Basın gezisi

Televizyon haberi

Belgesel

Açıklama:

Halkla ilişkiler uzmanları kurumlar ile ilişki inşasında çeşitli araçlardan yararlanır: Basın bülteni ve basın makalesi bu araçların başında gelir. Kurum, haber değeri taşıyan bir içeriği basın bülteni aracılığıyla medyaya iletir. Basın makalesi ise basın bültenine kıyasla daha uzun bir formatta yazılır. Adı geçen araçlar medyaya gönderilerek kurumun medyada haber olması amaçlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Online basın bültenleri kapsamında aşağıdaki maddelerden hangisi önem taşıyan unsurlardan biri değildir?

Açılış paragrafı veya özet ifadesi çok önemlidir

Linkin ya da metin bağlantılarının belirli sayfalara yerleştirilmesi

Mümkün olduğunca geç yazılması

Kurumun marka kimliğinin logo ile güçlendirilmesi

Güvenilirlik ve ilgi için alıntı kullanılması

Açıklama:

Online basın bültenleri kapsamında aşağıdaki maddeler önem taşır:

Başlığı düşünmek

Açılış paragrafı veya özet ifadesi çok önemlidir.

“Kim” ögesinin bültenin başlangıcında yer alması

Kullanıcıların tıklayacağı bağlantının belirli ifadelerine yani bağlantı metnine özellikle dikkat edilmesi

Linkin ya da metin bağlantılarının belirli sayfalara yerleştirilmesi

Mümkün olduğunca vaktinde yazılması

Güvenilirlik ve ilgi için alıntı kullanılması

Temel ve ilginç bilgileri birbirinden ayırt etmek

Multimedya, görseller ve logolar PDF ekleri gibi geliştirebilir.

Bağlantı kurmaya odaklanılması

Kurumun marka kimliğinin logo ile güçlendirilmesi

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi web sitelerinin sosyal sorumluluk açısından sağladığı avantajlardan biri değildir?

Kurumun Web sitesinde doğrudan sosyal sorumluluk ile ilgili bir bölümün olması ve paydaşların sosyal sorumluluk içeriklerine doğrudan ulaşabilmesi

Geçmişte yürütülmüş ya da mevcut olarak yürütülen kampanyalar ile ilgili detaylı bilgilerin kurumsal Web sitesinde sunulması

Sürdürülebilirlik raporlarının Web sitesinde sunulması

Kurumun yaptığı harcamaların maliyetlerin önüne geçerek tasarruf sağlaması

Yürütülen bir sosyal sorumluluk projesi ile sınırlı olmak üzere bir Web sayfasının oluş- turulması ve kampanyaya ilişkin bilgilerin bu sayfada yer alması

Açıklama:

Web sitelerinin sosyal sorumluluk açısından sağladığı avantajlar şunlardır:
• Kurumun Web sitesinde doğrudan sosyal sorumluluk ile ilgili bir bölümün olması ve paydaşların sosyal sorumluluk içeriklerine doğrudan ulaşabilmesi
• Geçmişte yürütülmüş ya da mevcut olarak yürütülen kampanyalar ile ilgili detaylı bil- gilerin kurumsal Web sitesinde sunulması
• Sürdürülebilirlik raporlarının Web sitesinde sunulması
• Yürütülen bir sosyal sorumluluk projesi ile sınırlı olmak üzere bir Web sayfasının oluş- turulması ve kampanyaya ilişkin bilgilerin bu sayfada yer alması

Doğru Cevap: D

Soru 34

Kurumların Twitter'da sosyal sorumluluk projelerinin iletişimi için "sadece sosyal sorumluluk" bilgilerini yayarak, sorulara tepki vermediği strateji aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde ifade edilmiştir?

Yayın stratejisi

Reaktif strateji

Bağlantı stratejisi

Proaktif strateji

Karma strateji

Açıklama:

Genel olarak kurumlar Twitter’da etkileşim için “yayın stratejisi”, “reaktif strateji” ve “bağlantı stratejisi” olmak üzere üç farklı yol izleyebilir. Yayın stratejisinde kurum sadece sosyal sorumluluk bilgilerini yayar ve sorulara tepki vermez.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Kurum ile birlikte kullanıcıların da sosyal sorumluluk uygulamalarına yönelik içerik üretebilmekte olduğu ve bu şekilde kurum ile etkileşime geçebildiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İtibar yönetimi

Kurumsal sosyal sorumluluk 2.0

Kriz iletişimi

Konu yönetimi

Etkileşimli paylaşım

Açıklama:

Sosyal medya platformlarının sosyal sorumluluk kampanyalarında kullanılması ile birlikte “kurumsal sosyal sorumluluk 2.0 (KSS 2.0)” anlayışı ön plana çıkmıştır. KSS 2.0 temel olarak Web 2.0’ın özelliklerine atıfta bulunur. Başka bir deyişle KSS 2.0 ile birlikte kurumlar sosyal sorumluluk uygulamalarını sosyal medya platformlarına taşımıştır. Böylelikle kurum ile birlikte kullanıcılar da sosyal sorumluluk uygulamalarına yönelik içerik üretebilmekte ve bu şekilde kurum ile etkileşime geçmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Markanın imajını korumayı, geliştirmeyi, geleneksel kitle iletişim araçlarını, elektronik medyayı, fikir liderlerini ve tüketicileri kurum veya ürün hakkındaki bir mesajı gönüllü olarak iletmeye teşvik ederek marka satışlarını oluşturmayı amaçlayan bir program olarak tanımlanan alan aşağıdakilerden hangisidir?

İtibar yönetimi

Finansal halkla ilişkiler

Pazarlama amaçlı halkla ilişkiler

Kurum içi halkla ilişkiler

Kriz iletişimi

Açıklama:

Pazarlama amaçlı halkla ilişkiler, bir markanın imajını korumayı veya geliştirmeyi ve geleneksel kitle iletişim araçlarını, elektronik medyayı, fikir liderlerini ve tüketicileri kurum veya ürün hakkındaki bir mesajı gönüllü olarak iletmeye teşvik ederek marka satışlarını oluşturmayı amaçlayan bir programdır

Doğru Cevap: C

Soru 37

Bir amaca ulaşmak için tasarlanmış tek ve genellikle kısa ömürlü bir halkla ilişkiler faaliyeti biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Proje

Program

Kampanya

Planlama

Değerlendirme

Açıklama:

Proje: Bir amaca ulaşmak için tasarlanmış tek ve genellikle kısa ömürlü bir halkla ilişkiler faaliyetidir. Bir etkinliğe yönelik basın bülteni, Facebook sayfası gibi taktikler projeye örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Bir amaç ile ilişkili çeşitli hedeflerle ilgilenen ve devam eden bir halkla ilişkiler faaliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

Proje

Program

Kampanya

Planlama

Değelendirme

Açıklama:

Program: Bir amaç ile ilişkili çeşitli hedeflerle ilgilenen ve devam eden bir halkla ilişkiler faaliyetidir. Programların kurum içinde sürekli bir komisyonu vardır ve programlar belirli bir kamu ile olan ilişkiye odaklanır. Bir kurumun, topluluk ilişkilerine ya da çalışan ilişkilerine yönelik bir programı olabilir ya da kurumun sosyal medya programı koordineli araçları içerebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Her biri belirli, sınırlı ve bir amacı olan, uzun bir süre boyunca sürdürülen ve belirli bir konuyla ilişkili hedeflerle ilgilenen sistematik bir halkla ilişkiler faaliyetler kümesini tanımlayan seçenek hangisidir?

Proje

Program

Kampanya

Planlama

Değerlendirme

Açıklama:

Kampanya: Her biri belirli, sınırlı ve bir amacı olan, uzun bir süre boyunca sürdürülen ve belirli bir konuyla ilişkili hedeflerle ilgilenen sistematik bir halkla ilişkiler faaliyetler kümesidir. Trafik kazalarını önlemeye yönelik kampanyalar ya da çalışan verimliliğini ve moralini artırmaya yönelik kampanyalar örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Kişilerle, özellikle etkileyicilerle bağlantı kurmanın, sektör hakkında bilgi edinmenin ve ilgili bilgileri yaymanın bir yolu olarak halkla ilişkiler kampanyalarında dikkate alınabilecek olan sosyal medya platformu aşağıdakilerden hangisidir?

Facebook

Instagram

Twitter

Açıklama:

LinkedIn: Kişilerle, özellikle etkileyicilerle bağlantı
Kişilerle, özellikle etkileyicilerle bağlantı kurmanın, sektör hakkında bilgi edinmenin ve ilgili bilgileri yaymanın bir yolu olarak halkla ilişkiler kampanyalarında dikkate alınabilecek olan sosyal medya platformu Linkedın

Doğru Cevap: B

Soru 49

Halkla ilişkiler kampanyasının uygulama aşamasını takip eden değerlendirme aşamasında en basit ve en az maliyetli, öznel olabildiğinden dolayı yanlış sonuçlar içerebilen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Geribildirim ve analiz

Gözlem ve deneyim

Araştırma

Karşılaştırma

Planlama

Açıklama:

Gözlem ve deneyim: Bu yöntem, muhteme

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal itibarı olumlu şekillendiren bileşenlerden biri değildir?

Ürünler ve hizmetler

Çalışma ortamı

Vizyon ve liderlik

Sınırsız ve kontrolsüz rekabet

Sosyal ve çevresel sorumluluk

Açıklama:

Kurumsal itibarı şekillendiren çok sayıda bileşen
Sınırsız ve kontrolsüz rekabet

Doğru Cevap: D

Soru 51

Halkla ilişkiler faaliyetlerinin temel odak noktası aşağıdaki seçeneklerde yer alan durumlardan hangisidir?

Sosyal sorumluluk

Pazarlama amaçlı

Finansal bilgi

İletişim ve paydaş ilişkisi

Medya yönetimi

Açıklama:

Halkla ilişkiler faaliyetleri birtakım uygulama alanları temel alınarak yürütülür. Medya ilişkileri, kurumsal sosyal sorumluluk, itibar yönetimi, kriz iletişimi, finansal halkla ilişkiler, pazarlama amaçlı halkla ilişkiler, kurum içi halkla ilişkiler, lobicilik ve sponsorluk gibi uygulama alanları birbirinden farklılaşsa da bütün uygulama alanları iletişim ve paydaş ilişkisi odaklı olmak durumundadır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Halkla ilişkiler uzmanlarının sorumluluk alanlarından biri de çeşitli kampanyalar yürütmektir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kampanya yürütme aşamalarından biri değildir?

Araştırma

Planlama

Arşivleme

Uygulama

Değerlendirme

Açıklama:

Halkla ilişkiler uzmanlarının sorumluluk alanlarından biri de çeşitli kampanyalar yürütmektir. Kampanyalar temel olarak araştırma, planlama, uygulama ve değerlendirme aşamalarından hareketle yürütülür. Cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 53

Halkla ilişkiler faaliyetleri açısından medya ilişkilerinde online basın bültenlerinde dikkat edilmesi gereken en önemli husus aşağıdakilerden hangisidir?

Multimedya, görseller ve logolar

Basın bülteni başlığı

Araştırma ve değerlendirme

Planlama ve uygulama

Kurumsal kriz yönetimi

Açıklama:

Çevrimdışı basın bültenlerinde olduğu gibi online basın bültenlerinde de başlık çok önemlidir çünkü hedef kitlenin dikkati ancak ilgi çekici bir başlık ile çekilebilir. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya basın bülteninin özelliklerinden biri değildir?

Başlık

Önemli noktalar

Özet

Etiketler

Dipnot açıklamaları

Açıklama:

Sosyal medya basın bülteninin çeşitli özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir : • Başlık: Geleneksel bültenlerde olduğu gibi kullanılır. • Alt başlık: Kullanılması isteğe bağlıdır. • Önemli noktalar/Temel Unsurlar: Vurgular ve temel unsurlar kısa olup bültenin neden oluşturulduğuna yönelik kısa ifadelerdir. • Özet: Önemli noktaları paragraflar halinde sunmayı amaçlar. • Etiketler/anahtar kelimeler: Bültendeki bilgiler için en fazla alakalı etiketleri/anahtar kelimeleri kullanmaktır. Bu durum, belirli anahtar kelimeler ve ifadeler aracılığı ile sosyal medyayı takip eden kullanıcılar tarafından bültenin görülme şansını artırır. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kurumların gerçekleştirdiği sosyal sorumluluk faaliyetlerinin genel çerçevesi içinde yer almaz?

Siyasi

Ekonomik

Etik

Yasal

Hayırseverlik

Açıklama:

Kurumların, toplumun yararına olacak şekilde birtakım faaliyetlerde bulunması gerekir. Söz konusu faaliyetler toplumsal bir fayda oluşturmanın yanı sıra kurumsal itibar açısından da önem taşır. Son yıllarda birçok kurumun çeşitli sosyal sorumluluk faaliyetlerinde bulunduğunu söyleyebiliriz. Bu faaliyetler “ekonomik, yasal, etik ve hayırseverlik sorumlulukları” (Carroll, 1991) çerçevesinde şekillenebilir. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Genel olarak kurumların bir sosyal medya platformu olan Twitter’da etkileşim için belirledikleri stratejiler vardır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu stratejilerden biridir?

Yayın stratejisi

Proaktif strateji

Kriz yönetimi stratejisi

Büyüme stratejisi

Çeşitlendirme stratejisi

Açıklama:

Çoğu sosyal medya platformu sosyal sorumluluk faaliyetlerini duyurmaya, paydaşları bu faaliyetler konusunda bilgilendirmeye ve onlar ile etkileşim kurmaya yönelik çeşitli imkanlar sunar. Kurumlar sosyal sorumluluk faaliyetleri ve sosyal medya arasındaki bağlantıyı farklı yollar izleyerek somutlaştırır. Genel olarak kurumlar Twitter’da etkileşim için “yayın stratejisi”, “reaktif strateji” ve “bağlantı stratejisi” olmak üzere üç farklı yol izleyebilir. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan bir kurum hakkındaki toplam değerlendirme olarak nitelendirilmesi mümkün olan çalışmalardan hangisi kurumsal itibarı şekillendiren unsurlardan biri olarak değerlendirilemez?

Ürünler ve hizmetler

Çalışma ortamı

Vizyon ve liderlik

Finansal performans

Eğitim olanakları

Açıklama:

Bir kurum hakkındaki toplam değerlendirme olarak nitelendirilmesi mümkün olan kurumsal itibarı oluşturan çeşitli unsurlar bulunur. Kurumun sosyal sorumluluk faaliyetleri, ürün ve hizmetlerin niteliği, çalışanlar kurumsal itibarın oluşmasında etkili olan faktörler arasındadır. Bu kapsamda kurumsal itibar; “ürünler ve hizmetler”, “çalışma ortamı”, “vizyon ve liderlik”, “finansal performans” ile “sosyal ve çevresel sorumluluk” (Fombrun vd., 2000) gibi unsurlar çerçevesinde şekillenmekte ve ölçülmektedir. Başka bir deyişle kurumların ürün ve hizmetleri, nasıl bir çalışma ortamına sahip oldukları, kurum yöneticilerinin vizyonu, finansal anlamda göstermiş oldukları performans ve toplum yararına yürütmüş oldukları sorumluluk faaliyetleri kurumsal itibarı şekillendirir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Online platformlarda kurumsal itibarı yönetmek için aşağıdaki maddeler dikkate alınmaktadır:

Sosyal medya platformlarında kurum ileilgili olarak yapılan yorumları değerlendirmek.

Paydaşlar ile etkileşimi geliştirmek için sorulan sorulara yanıt vermek.

Paydaşlar ile online konuşmalara dahil olarak iki yönlü iletişimi sağlamak.

Sosyal medya yöneticileri ile iletişim kurmak.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğru sıralama ve kapsamda verilmiştir?

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Online platformlarda kurumsal itibarı yönetmek için aşağıdaki maddeler dikkate alınabilir: I- Sosyal medya platformlarında kurum ileilgili olarak yapılan yorumları değerlendirmek II- Paydaşlar ile etkileşimi geliştirmek için sorulan sorulara yanıt vermek III-Paydaşlar ile online konuşmalara dahil olarak iki yönlü iletişimi sağlamak. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Halkla ilişkiler kampanyasının hedefleri:

Anlayışı teşvik etmek.

Çeşitliliği arttırmak.

Bilgi sunmak

Kanaati teşvik etmek

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğru sıralama ile verilmiştir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Halkla ilişkiler kampanyasının hedefleri: • Anlayışı teşvik etmek • Yanlış anlaşılmanın üstesinden gelmek • Farkındalık oluşturmak • Bilgi sunmak • Bilgiyi geliştirmek • Kanaati teşvik etmek.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Kurum içi iletişimde sosyal medyanın kullanılması kurumlara aşağıdaki faydaları sunar:

Asimetrik yönlü etkileşimi sağlamak.

Çalışanlar ve kurum arasındaki konuşmayı kolaylaştırmak.

Çalışanları, düşüncelerini dile getirmeye teşvik etmek.

Kurumun simetrik iletişimini yansıtmak

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğru sıralama ve kapsamda düzenlenmiştir?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

I ve II

II, III ve IV

Açıklama:

Kurum içi iletişimde sosyal medyanın kullanılması kurumlara aşağıdaki faydaları sunar (Men, 2014): • İki yönlü etkileşimi sağlamak • Çalışanlar ve kurum arasındaki konuşmayı kolaylaştırmak • Çalışanları, düşüncelerini dile getirmeye teşvik etmek • Kurumun simetrik iletişimini yansıtmak.

Doğru Cevap: E

Dijital Halkla İlişkiler - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler