Yeni İletişim Teknolojileri - Halkla İlişkiler ve Reklamcılık

Ünite 1

Soru 1

Bilgi ve iletişimin dijital araçlar ve platformlar aracılığıyla daha hızlı, etkili ve kapsayıcı bir şekilde aktarılması ve alınması için süreçlerin ve yöntemlerin modernize edilmesi süreci ne olarak tanımlanır?

Dijital dönüşüm

Teknoloji

Modernleşme

Endüstri 4.0

Makineleşme

Açıklama:

Doğru yanıt A şıkkıdır
Bilgi ve iletişimin dijital araçlar ve platformlar aracılığıyla daha hızlı, etkili ve kapsayıcı bir şekilde aktarılması ve alınması için süreçlerin ve yöntemlerin modernize edilmesi süreci dijital dönüşümdür

Doğru Cevap: A

Soru 2

Bilimsel bilgi ve mühendislik ilkelerini kullanarak insanların belirli bir amaca ulaşmak için araçlar, makineler ve yöntemler geliştirmesi ve uygulamasına ne isim verilir?

Dijital dönüşüm

Teknoloji

Modernleşme

Endüstri 4.0

Makineleşme

Açıklama:

Doğru yanıt B şıkkıdır
Bilimsel bilgi ve mühendislik ilkelerini kullanarak insanların belirli bir amaca ulaşmak için araçlar, makineler ve yöntemler geliştirmesi ve uygulamasına teknoloji denir

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi çevrimiçi toplulukların bireylere sağladığı faydalardan biri değildir?

Bilgi edinme ve uzmanlarla etkileşim kurma fırsatı sunma

Bireylerin benzer ilgi alanlarına sahip kişilerle bağlantı kurmasını sağlama

Gerçek hayatta kurulan sosyal ilişkilerin yerini tamamen alma

Sosyal destek sağlayarak bireylerin zor zamanlarında yardımcı olma

Kullanıcılara anında geribildirim alma imkânı tanıma

Açıklama:

Doğru yanıt C şıkkıdır
Çevrimiçi topluluklar gerçek hayatta kurulan ilişkilerin yerini tamamen alma gibi bir faydaya sahip değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Bireyler, topluluklar, işletmeler ve kurumlar arasında bilgi ve iletişim teknolojilerine erişim, kullanım ve bilgi arasındaki farkları ifade eden kavram hangisidir?

Dijital etik

Okuryazarlık

Sosyal dönüşüm

Metalaşma

Dijital bölünme

Açıklama:

Doğru yanıt E şıkkıdır
Bireyler, topluluklar, işletmeler ve kurumlar arasında bilgi ve iletişim teknolojilerine erişim, kullanım ve bilgi arasındaki farkları ifade eden kavram dijital bölünmedir

Doğru Cevap: E

Soru 5

Bilgi toplumunun ekonomik yapısında hangi unsur ön plana çıkmaktadır?

Fiziksel emek ve ağır sanayi

Beyin gücü ve yaratıcılık

Tarımsal üretim ve kırsal ekonomiye dayalı yapı

Geleneksel üretim yöntemleri

Doğal kaynakların sınırsız kullanımı

Açıklama:

Doğru yanıt B şıkkıdır
Verilen şıklardan bilgi toplumun ekonomik yapısını açıklayabilecek tek doğru yanıt beyin gücü ve yaratıcılıktır

Doğru Cevap: B

Soru 6

Eisenberg’in (2008) bilgi okuryazarlığı ile ilgili geliştirdiği “Big6” stratejisinin temel boyutlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel deneyimlerin paylaşılması

Bilginin ve bilgi kaynaklarının kullanımı

Eğlence amaçlı içerik oluşturma

Akademik çalışmaları inceleme

Bilgiyi hiçbir değerlendirme yapmadan kabul etme

Açıklama:

Doğru yanıt B şıkkıdır
Eisenberg’in (2008) bilgi okuryazarlığı ile ilgili geliştirdiği “Big6” stratejisinin temel boyutlarından biri bilginin ve bilgi kaynaklarının kullanımıdır

Doğru Cevap: B

Soru 7

Teknolojik araçları ve interneti kullanarak herhangi bir yerden çalışabilen ve genellikle belirli bir ofis alanına veya coğrafi konuma bağlı olmayan bireyleri tanımlayan kavram hangisidir?

Dijital melez

Dijital yerli

Dijital kimlik

Dijital göçebe

Dijital tutucu

Açıklama:

Doğru yanıt D şıkkıdır
Teknolojik araçları ve interneti kullanarak herhangi bir yerden çalışabilen ve genellikle belirli bir ofis alanına veya coğrafi konuma bağlı olmayan bireyleri tanımlayan kavram dijital göçebedir

Doğru Cevap: D

Soru 8

Hem dijital hem de fiziksel ortamlarda rahatlıkla faaliyet gösterebilen ve bu iki dünyayı birleştirebilen birey veya sistemleri tanımlayan kavram hangisidir?

Dijital melez

Dijital yerli

Dijital kimlik

Dijital göçebe

Dijital tutucu

Açıklama:

Doğru yanıt A şıkkıdır
Hem dijital hem de fiziksel ortamlarda rahatlıkla faaliyet gösterebilen ve bu iki dünyayı birleştirebilen birey veya sistemleri tanımlayan kavram dijital melezdir

Doğru Cevap: A

Soru 9

Dijital göçmenlerin, dijital teknolojilere adapte olma biçimlerinin oluşturduğu, geleneksel alışkanlıklarının dijital etkileşimlere yansımasıyla karakterize edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Entegrasyon

Dijital etik

Teknolojik tutuculuk

Digitus

Dijital aksan

Açıklama:

Doğru yanıt E şıkkıdır
Dijital göçmenlerin, dijital teknolojilere adapte olma biçimlerinin oluşturduğu, geleneksel alışkanlıklarının dijital etkileşimlere yansımasıyla karakterize edilen kavram dijital aksandır

Doğru Cevap: E

Soru 10

Dijital yerlilerin sürekli olarak bir konudan diğerine geçiş yapma eğilimini Papert ne olarak isimlendirmektedir?

Çekirge zihin

Çoklu görev yeteneği

Bilişsel uyum

Melezleşme

Netizen

Açıklama:

Doğru yanıt A şıkkıdır
Dijital yerlilerin sürekli olarak bir konudan diğerine geçiş yapma eğilimini Papert çekirge zihin olarak isimlendirmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 11

Bilimsel bilgi ve mühendislik ilkelerini kullanarak insanların belirli bir amaca ulaşmak için araçlar, makineler ve yöntemler geliştirmesi ve uygulamasına ne ad verilir?

teknoloji

bilimsel araştırma

dijital dönüşüm

dijital çağ

bilgi okuryazarlığı

Açıklama:

Teknoloji bilimsel bilgi ve mühendislik ilkelerini kullanarak insanların belirli bir amaca ulaşmak için araçlar, makineler ve yöntemler geliştirmesi ve uygulamasına ne ad verilir?

Doğru Cevap: A

Soru 12

Dijital çağın iş dünyasında yarattığı değişiklikler arasında aşağıdakilerden hangisi yanlış bir önermedir?

Şirketler, dijital platformları kullanarak global müşterilere ulaşabilirler

Uzaktan çalışma ve sanal toplantılar iş süreçlerini önemli ölçüde etkilemiştir.

E-ticaret ve dijital pazarlama, işletmelerin müşteri kitlesini sınırlamıştır.

Yapay zekâ ve otomasyon, endüstrilerde verimliliği artırmıştır.

Dijital becerilerin edinilmesi, değişen iş dünyasına uyum sağlama ihtiyacını doğurmuştur.

Açıklama:

C şıkkı dışındaki dört ifade dijital çağın iş dünyası üzerindeki olumlu etkilerini ve değişikliklerini doğru bir şekilde yansıtıyor. Ancak, "E-ticaret ve dijital pazarlama, işletmelerin müşteri kitlesini sınırlamıştır." ifadesi yanlıştır. Çünkü genelde e-ticaret ve dijital pazarlama yöntemleri, işletmelerin coğrafi sınırlar ötesine geçerek daha geniş bir müşteri kitlesine ulaşmalarını sağlar, müşteri kitlesini sınırlamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Ülkemizde büyük bir teknoloji şirketi, 2021'de büyük bir veri ihlali yaşamıştır. Şirketin bulut depolama hizmetlerinde saklanan yaklaşık 20 milyon kullanıcının kişisel verileri, güvenlik açığından dolayı sızdırılmıştır. Bu veriler arasında isimler, e-posta adresleri ve kredi kartı bilgileri bulunmaktadır. Bu ihlal, ulusal düzeyde gizlilik yasalarına aykırı olduğu gibi, kullanıcıların finansal güvenliğini de tehdit etmiştir. Olayın hemen ardından şirket, kullanıcılarını bilgilendirme ve ilave güvenlik önlemleri alma sürecini başlatmıştır.
Şirketin veri ihlalini yönetme sürecinde, hangi ulusal düzenlemeye uygun hareket etmesi gerekir?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

Tüketici Gizlilik Yasası

Genel Veri Koruma Tüzüğü

Kişisel Verileri Koruma ve Elektronik Belgeler Yasası

Gizlilik Yasası

Açıklama:

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
Bu kanun, Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesi, saklanması ve korunması ile ilgili temel kuralları belirler ve veri ihlalleri durumunda uyulması gereken prosedürleri içerir. Diğer şıklar, farklı ülkelerin veri koruma yasalarına ait isimler, bu nedenle Türkiye bağlamında yanlış seçeneklerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Dijital dünyada bireylerin ve kuruluşların nasıl davranması gerektiği üzerine norm ve kurallar oluşturan alan aşağıdakilerden hangisidir?

Çevrimiçi Etik

Siber güvenlik

Veri gizliliği

Teknolojik uyum

Bilgi yönetimi

Açıklama:

Dijital dünyada bireylerin ve kuruluşların nasıl davranması gerektiği üzerine norm ve kurallar oluşturan alana çevrimiçi etik veya dijital etik adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

COVID-19 pandemisi sırasında, uzaktan eğitime erişimi olmayan bir grup öğrenci, eğitimde büyük zorluklar yaşamıştır. Bu durum, hangi geniş kavramsal sorunu öne çıkarır?

Dijital bölünme

Teknolojik gerileme

Eğitim fırsatlarının azalması

Gizlilik sorunu

Bilgi yönetimi

Açıklama:

Bu soruda, COVID-19 pandemisi sırasında uzaktan eğitime erişimi olmayan öğrencilerin karşılaştığı zorluklar bağlamında ele alınmaktadır. Bu durum, eğitimde yaşanan bir eşitsizliği ve erişim sorununu işaret eder, dolayısıyla bu durum en doğru şekilde "Dijital bölünme" kavramıyla açıklanabilir. "Dijital bölünme", toplumdaki bireyler arasında dijital teknolojilere erişimde yaşanan farklılıkları ifade eder ve burada bahsedilen durum, bu kavramın tipik bir örneğini oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi bilgi toplumunun temel özelliklerinden biri olarak sayılmamıştır?

Dijital altyapıların kırılganlığının artması

Bilginin ticari bir meta olması

Bilgiye hızlı erişim imkânı

Beyin gücünün öne çıkması

Eğitimin bireyselleşmesi ve sürekli hâle gelmesi

Açıklama:

Bu soruda bilgi toplumunun temel özellikleri sorgulanmakta ve hangi özelliğin bilgi toplumuna ait olmadığı sorulmaktadır. Bilgi toplumu, bilgi ve teknolojinin merkezi bir rol oynadığı bir toplum yapısını ifade eder ve bu yapıda bilgi işleme, bilgiye erişim, eğitim ve beyin gücünün önemi vurgulanır.
Dijital altyapıların kırılganlığının artması
Bu seçenek, bilgi toplumunun temel özellikleri arasında sayılmamıştır. Bilgi toplumunun özellikleri genellikle bilginin değerinin ve erişilebilirliğinin artması, eğitimin kişiselleştirilmesi ve sürekli hale gelmesi, beyin gücüne dayalı çalışma biçimlerinin ön plana çıkması şeklinde ifade edilir. "Dijital altyapıların kırılganlığının artması" ise daha çok teknolojik ve güvenlikle ilgili endişeleri ifade eder ve bilgi toplumunun temel bir özelliği olarak ele alınmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bir teknoloji şirketi, yazılım ve veri analizi alanlarında öncü çalışmalar yapmaktadır. Şirket, iş modelini tamamen bilgi işleme ve bilgi üretimine dayandırmış olup, çalışanlarının yaratıcılığını ve beyin gücünü maksimize eden bir ortam sağlar. Bu strateji, onların pazar lideri olmalarını ve sürekli büyümelerini sağlamıştır.
Şirket başarısının temelinde yatan strateji, aşağıdaki ekonomik kavramlardan hangisi ile en iyi açıklanır?

Endüstriyel üretim ekonomisi

Geleneksel tarım ekonomisi

Ham madde ticareti

Bilgi ekonomisi

Emek yoğun üretim

Açıklama:

Bilgi ekonomisi, üretim süreçlerinin ve ekonomik değerin, bilgi işleme ve yaratıcı entelektüel çaba üzerine kurulu olduğu bir ekonomik modeli ifade eder. Bu modelde, fiziksel emek veya ham madde kullanımından ziyade, bilgi ve yaratıcılık ana değer kaynakları olarak kabul edilir. Bu şirketin stratejisi de bilgiyi merkeze alarak yaratıcılık ve beyin gücüne yatırım yapmayı içerdiğinden, "bilgi ekonomisi" kavramı, şirketin başarısını en iyi açıklayan ekonomik kavramdır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

TeknoX şirketi, dijital teknolojileri aktif olarak kullanarak kentsel yönetimde yenilikler yapmış ve toplum içindeki iletişim biçimlerini, iş yapma yöntemlerini ve kültürel normları değiştirmiştir. Bu yenilikler, şehir sakinlerinin günlük yaşamlarında büyük değişiklikler yaratmış ve daha entegre bir toplum yapısını teşvik etmiştir.
TeknoX’in yaşadığı bu dönüşüm, bilgi toplumunun hangi sürecini

Sosyal dönüşüm

Ekonomik globalizasyon

Politik istikrar

Teknolojik uçurum

Kültürel izolasyon

Açıklama:

Bu seçenek, TeknoX'in dijital teknolojiler aracılığıyla yaptığı yeniliklerin toplumdaki geniş etkilerini ve bunun nasıl bir sosyal dönüşüme yol açtığını açıkça yansıtır. Diğer seçenekler, soruda verilen bilgilere göre bu dönüşümü yeterince veya doğru bir şekilde temsil etmezler.
Bu soruda, TeknoX adlı şirketin dijital teknolojiler aracılığıyla kentsel yönetimde gerçekleştirdiği yenilikler ve bu yeniliklerin toplum üzerindeki etkileri ele alınmaktadır. Şirketin toplum içindeki iletişim biçimlerini, iş yapma yöntemlerini ve kültürel normları değiştirdiği ve bu değişikliklerin şehir sakinlerinin günlük yaşamlarında entegre bir toplum yapısını teşvik ettiği belirtilmektedir.
Bu açıklamalar ışığında, TeknoX'in yaşadığı dönüşüm, en iyi şekilde "sosyal dönüşüm" süreci ile ilişkilendirilebilir. Sosyal dönüşüm, toplumda iletişim, iş yapma biçimleri ve kültürel normlar gibi alanlarda meydana gelen köklü değişiklikleri ifade eder ve genellikle teknolojinin yaygınlaşmasıyla tetiklenir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdaki hangisi "Dijital Göçmenler" için doğru bir ifadedir?

Lineer, sıralı, yönlendirilmiş öğrenme tarzlarını benimsemiştir.

Doğuştan var olan teknolojik becerilere sahiptir.

Çoklu görev, interaktif ve görsel öğrenmeyi tercih ederler.

Geleneksel medya kaynaklarına daha az güvenirler.

Teknolojik araçları eşzamanlı olarak kullanabilme yeteneklerine sahiptir.

Açıklama:

"Dijital Göçmenler" terimi, teknolojiyi daha geç yaşlarda benimsemiş ve dijital olmayan bir ortamda büyümüş kişiler için kullanılır. Bu kişiler, teknolojiyi sonradan öğrenmiş ve genellikle daha geleneksel iletişim ve öğrenme yöntemlerine aşina olan bireylerdir.
A) Lineer, sıralı, yönlendirilmiş öğrenme tarzlarını benimsemiştir.
Bu seçenek, Dijital Göçmenlerin genellikle daha geleneksel, sıralı ve yönlendirilmiş öğrenme tarzlarını benimsediklerini ifade eder ve bu grup için en uygun tanımı sunar. Diğer seçenekler daha çok Dijital Yerliler ile ilişkilendirilebilecek özelliklerdir. Özellikle "D" seçeneği yanıltıcıdır, çünkü Dijital Göçmenler genellikle geleneksel medya kaynaklarına daha fazla güvenirler, daha az değil.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Yeni nesil akıllı telefonlar, video oynatma, internet tarayıcısı, fotoğraf makinesi ve GPS gibi birçok özelliği tek bir cihazda sunmaktadır. Bu cihazlar, önceden birçok farklı cihaza yayılmış işlevleri birleştirerek kullanıcılarına büyük kolaylık sağlamaktadır.
Yukarıda tanımlanan bu cihazların sağladığı özellikler, hangi teknolojik kavramın bir örneğidir?

Teknolojik yakınsama

Dijital dönüşüm

Yapay zeka entegrasyonu

Nesnelerin interneti

Sürdürülebilir teknoloji

Açıklama:

Akıllı telefonlar, teknolojik yakınsamanın mükemmel bir örneğidir çünkü farklı teknolojik sistemlerin ve uygulamaların tek bir cihazda birleşmesini temsil ederler. Bu durum kullanıcılara çeşitli işlevleri aynı anda ve kolayca kullanma fırsatı sunar. Diğer seçenekler, bu spesifik durumu doğrudan tanımlamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi dijital çağın belirleyici özelliklerinden biridir?

Bilgiye erişimin yalnızca basılı kaynaklarla sınırlı kalması

İletişim teknolojilerinin kullanımının gerilemesi

Sanayi toplumuna geçişin yeni başlaması

İnternetin yaygınlaşması ve dijitalleşmenin artması

Teknolojik gelişmelerin insan yaşamını etkilememesi

Açıklama:

Metinde dijital çağın temel belirleyicileri arasında “bilgi teknolojilerinin gelişimi, internetin yaygınlaşması ve dijitalleşmenin artışı” açıkça belirtilmiştir. Bu unsurlar dijital çağın temelini oluşturur. Bu yüzden D şıkkı doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Teknoloji tarihine tarihsel bir bakış açısından yaklaşıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Teknoloji, yalnızca dijital çağda etkili olmuştur.

Sanayi Devrimi öncesi teknolojik gelişmeler toplumu etkilememiştir.

Tekerleğin icadı ve ateşin kontrolü, insanın teknolojiyle etkileşiminin örneklerindendir.

Teknolojinin geçmişi, sadece üretim alanıyla sınırlıdır.

İnsanlar geçmişte teknolojiye ilgi göstermemiştir.

Açıklama:

Açıklama: Metinde, insanların teknolojiyle tarih boyunca etkileşimde olduğu ve taş aletlerin yapımı, ateşin kontrolü, tekerlek gibi keşiflerin bu ilişkinin örnekleri olduğu açıkça ifade edilmiştir. C şıkkı bu bilgiyi doğru yansıtır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Dijital çağda bilgiye erişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bilgi yalnızca kütüphaneler aracılığıyla elde edilir.

Dijital platformlar bilgiye ulaşmayı zorlaştırmıştır.

İnternet, insanların yalnızca eğlence amaçlı içeriklere ulaşmasını sağlar.

Sosyal medya ve dijital platformlar fikirlerin geniş kitlelere ulaşmasını kolaylaştırır.

Bilgiye erişimin kolaylaşması, eğitimde fırsat eşitsizliğini artırmıştır.

Açıklama:

Metinde, “dijital platformlar ve sosyal medya insanların düşüncelerini ve fikirlerini geniş kitlelere ulaştırmasını sağlamıştır” ifadesi yer almaktadır. Bu, D şıkkındaki bilgiyle birebir örtüşmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 24

Teknolojinin tarihsel gelişimi açısından Sanayi Devrimi’nin etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sanayi Devrimi, teknolojiyle insan arasındaki ilişkiyi zayıflatmıştır.

Buhar gücü ve elektrik gibi icatlar, yalnızca tarımı geliştirmiştir.

Teknolojik gelişmeler, iş yapma biçimlerinde köklü değişimlere yol açmıştır.

Sanayi Devrimi sonrasında teknolojik gelişmeler duraklama dönemine girmiştir.

Sanayi Devrimi’nin toplum üzerindeki etkisi sınırlı kalmıştır.

Açıklama:

Sanayi Devrimi kısmında, makineleşme süreci, iş yapma biçimlerinde büyük değişiklikler yaratmıştır ifadesi kullanılmıştır. Bu doğrudan C şıkkının karşılığıdır. Ayrıca kentleşmenin artması ve üretim şekillerinin değişmesi de bu sonucu destekler.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi bilgi toplumunun temel özelliklerinden biridir?

Bilgiye erişimin yalnızca yazılı kaynaklarla sınırlı kalması

Bilginin ekonomik bir değer taşımaması

Beyin gücünün ve yaratıcılığın ön planda olması

Geleneksel endüstri sektörlerinin bilgi sektörüyle yer değiştirmemesi

Bilginin sadece devlet kurumları tarafından üretilmesi

Açıklama:

Metinde bilgi toplumunun özellikleri arasında beyin gücüne dayalı iş gücü ve yaratıcılığın ön plana çıkması açıkça belirtilmiştir. Bu özellik, bilgi toplumunu sanayi toplumundan ayıran temel farklardan biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi dijital göçmenlerin dijital teknolojiyle etkileşiminde görülen bir özelliktir?

Teknolojik araçları eğlence amaçlı kullanma eğilimi

Dijital ortamlarda çoklu görev yapabilme becerisi

Geleneksel medya araçlarını tercih etme eğilimi

Dijital platformlarda kimlik oluşturma becerisi

Dijital araçlara hızlı uyum sağlama

Açıklama:

Dijital göçmenler, dijital teknolojilere sonradan adapte olmuş bireylerdir ve televizyon, radyo, gazete gibi geleneksel medya araçlarına yönelme eğilimindedirler. Bu, onların temel özelliklerinden biri olarak metinde açıkça vurgulanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi bilgi okuryazarlığı becerileri arasında yer alır?

Bilgiyi sadece öğretmenlerden edinme alışkanlığı

Bilgiye ulaşmak için etkili arama stratejileri geliştirebilme

Bilgiyi olduğu gibi kullanıp analiz etmeme

Bilgi kaynaklarının güvenilirliğini sorgulamadan kabul etme

Dijital teknolojileri kullanmadan bilgiye ulaşmaya çalışma

Açıklama:

Bilgi okuryazarlığı tanımında, etkili arama stratejileri geliştirme ve uygulama becerisi temel unsurlardan biri olarak geçmektedir. Bu, bireyin bilgiye erişme sürecinde sahip olması gereken önemli bir yetenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi dijital yerlilere özgü bir öğrenme özelliğidir?

Bilgiyi yalnızca basılı kaynaklardan edinme eğilimi

Etkileşimli ve iş birliğine dayalı öğrenme süreçlerini tercih etme

Teknolojik araçlardan uzak durma ve geleneksel yöntemlere bağlılık

Dijital ortamlarda dikkat süresinin uzun olması

Öğrenme sürecinde dışsal motivasyona ihtiyaç duyma

Açıklama:

Metinde, dijital yerlilerin öğrenme süreçlerinin teknolojiye dayalı olarak etkileşimli ve iş birliğine dayalı olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu bireyler, grup çalışmaları ve dijital araçlar üzerinden birlikte öğrenmeyi tercih eder. Bu özellik, onları dijital göçmenlerden ayıran belirgin farklardan biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi bir netizenin özelliklerinden biridir?

Çevrimiçi topluluklarda pasif kalma eğilimi

Kişisel veri güvenliği konusunda bilinçli olma

Dijital platformlarda yalnızca eğlence amaçlı bulunma

Fikirlerini paylaşmaktan kaçınma

Sosyal medyadan uzak durma

Açıklama:

Metinde netizenlerin, kişisel verilerinin korunmasının önemini bildiği ve gizlilik ayarları ile güvenlik protokolleri konusunda bilgi sahibi olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu özellik, onları yalnızca pasif internet kullanıcılarından ayıran temel niteliklerden biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Yakınsama kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

İnternet kullanıcılarının çevrimiçi topluluklara katılımı

Sadece geleneksel medya araçlarının geliştirilmesi

Farklı medya, iletişim araçları ve teknolojik platformların tek bir yapıda birleşmesi

Kullanıcıların sosyal medyada fikir lideri olması

Dijital platformların yalnızca haber paylaşımı amacıyla kullanılması

Açıklama:

Metinde yakınsama, farklı teknolojik, içeriksel ve iletişimsel alanların ortak bir platformda birleşmesi olarak tanımlanmıştır. Bu süreç, medya, iletişim ve teknoloji alanlarının entegre olmasını sağlayarak kullanıcı deneyimini zenginleştirir

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Tam karşılığı sayısal olan ve bilgisayar altyapısı sayesinde bilginin sayısal veriler olan 1 ve 0’lara dönüştürülmesi ne olarak ifade edilir?

Dijital

Analog

Bit

IPTV

UHF

Açıklama:

Doğru yanıt A şıkkıdır
Tam karşılığı sayısal olan ve bilgisayar altyapısı sayesinde bilginin sayısal veriler olan 1 ve 0’lara dönüştürülmesi dijital kavramıyla ifade edilir

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi analog sinyal ile dijital sinyal arasındaki farklardan biri değildir?

Analog sinyal sürekli bir sinyaldir, dijital sinyal ise zaman aralıklıdır.

Analog sinyal kare dalgalarla, dijital sinyal sinüs dalgalarıyla gösterilir.

Analog sinyalin bant genişliği düşük, dijital sinyalin bant genişliği yüksektir.

Analog cihazlar önemli gözlemsel hatalara neden olabilme olasılığı taşırken, dijital cihazlar hiçbir zaman bir gözlemsel hataya neden olmaz.

Analog donanımlar hiçbir zaman esnek uygulama sunmaz, ancak dijital donanımlar uygulamalar konusunda önemli esneklikler sunar.

Açıklama:

Doğru yanıt B şıkkıdır
Analog sinyal sinüs dalgalarla, dijital sinyal kare dalgalarıyla gösterilir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Herkesin aynı içeriğe aynı zamanda ulaşabilmesini ifade eden kavram hangisidir?

Etkileşim

Eşzamansızlık

Eşzamanlılık

Geribildirim

Yakınsama

Açıklama:

Doğru yanıt C şıkkıdır
Herkesin aynı içeriğe aynı zamanda ulaşabilmesi eşzamanlılıkla tanımlanır

Doğru Cevap: C

Soru 4

İletişim sürecinde gönderici ve alıcı arasındaki iletinin farklı zamanlarda gerçekleşebilmesini ifade eden kavram hangisidir?

Etkileşim

Eşzamansızlık

Eşzamanlılık

Geribildirim

Yakınsama

Açıklama:

Doğru yanıt B şıkkıdır
İletişim sürecinde gönderici ve alıcı arasındaki iletinin farklı zamanlarda gerçekleşebilmesini ifade eden kavram eşzamansızlıktır

Doğru Cevap: B

Soru 5

Kullanıcının, sabit disk gibi bir fiziksel depolama cihazına lineer bir tv şovu kaydetmesine olanak sağlayan hizmet ne olarak ifade edilmektedir?

Doğrusal tv

VoD

PVR

Etkileşimli tv

Ağ medya oynatıcısı

Açıklama:

Doğru yanıt C şıkkıdır
Kullanıcının, sabit disk gibi bir fiziksel depolama cihazına lineer bir tv şovu kaydetmesine olanak sağlayan hizmet PVR'dir

Doğru Cevap: C

Soru 6

İzleyicinin programlanmış bir tv programını sunulduğu belirli bir zamanda ve belirli kanalda izlemesi gereken televizyon izleme hizmetine ne isim verilmektedir?

Doğrusal tv

VoD

PVR

Etkileşimli tv

Ağ medya oynatıcısı

Açıklama:

Doğru yanıt A şıkkıdır
İzleyicinin programlanmış bir tv programını sunulduğu belirli bir zamanda ve belirli kanalda izlemesi gereken televizyon izleme hizmetine doğrusal tv denir

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi akıllı televizyonlarda kullanılan bir işletim sistemi türü değildir?

Android tv

WebOS

Tizen

TVOS

TCL

Açıklama:

Doğru yanıt E şıkkıdır
TCL bir televizyon markasıdır, işletim sistemi değildir

Doğru Cevap: E

Soru 8

3840x2160 piksel bir görüntü hangi isimle anılmaktadır?

SHD

FULL HD

MEGAHD

Açıklama:

Doğru yanıt C şıkkıdır
3840x2160 piksel bir görüntü 4k görüntüdür

Doğru Cevap: C

Soru 9

İlk taşınabilir film kamerasını kullanan, Sine-Göz ve Kameralı Adam filmlerini çeken kimdir?

Dziga Vertov

Thomas Edison

Louis Lumière

Georges Méliès

Ingmar Bergman

Açıklama:

Doğru yanıt A şıkkıdır
İlk taşınabilir film kamerasını kullanan, Sine-Göz ve Kameralı Adam filmlerini çeken Dziga Vertov'dur

Doğru Cevap: A

Soru 10

Dijital yayın platformlarının geleneksel yayıncılıktan farklı olarak izleyiciye bir seferde dilediği kadar bölüm izleme şansı vermesi ne olarak isimlendirilir?

IPTV

Tıka basa izleme

Akışkan izleme

Set üstü izleme

PVR

Açıklama:

Doğru yanıt B şıkkıdır
Dijital yayın platformlarının geleneksel yayıncılıktan farklı olarak izleyiciye bir seferde dilediği kadar bölüm izleme şansı vermesi ne olarak isimlendirilir?

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi görsel ve işitsel elektronik sinyallerin sıfırlara ve birlere kodlanmasını ifade eder?

Analog yayıncılık

Frekans modülasyonu

Dijital yayıncılık

Karasal yayıncılık

Sinyal yükseltme

Açıklama:

Dijital ya da sayısal yayıncılık, görsel ve işitsel sinyallerin dijital formata, yani sıfırlar ve birler şeklinde kodlanmasını doğru bir şekilde ifade eder. Diğer seçenekler, bu spesifik süreci doğrudan tanımlamaz. Analog yayıncılık analog sinyallerle ilgilidir, frekans modülasyonu ve amplitüt modülasyonu ise sinyal taşıma teknikleridir, karasal yayıncılık ise yayınların iletim şeklini ifade eder ve sinyal yükseltme, sinyalin gücünün artırılması işlemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Son yıllarda, MediaX isimli bir televizyon yayıncılığı şirketi, analog yayın sistemlerinden sayısal yayıncılığa geçiş yapmıştır. Aşağıdakilerden hangisi MediaX'in bu geçişi yapmasının ardında yatan ana faktörlerden biri değildir?

Ses ve resim kalitesinin artması

Yayın maliyetlerinin düşmesi

Taşıma kapasitelerinin düşmesi

Yayılma sorunlarının azalması

Piyasaya yeni yayıncıların girişinin kolaylaşması

Açıklama:

Bu soru, MediaX şirketinin analog yayın sistemlerinden sayısal yayıncılığa geçiş yapmasının nedenlerine ilişkin doğru ve yanlış faktörleri ayırt etmeyi amaçlamaktadır. Sayısal yayıncılığın getirdiği faydalar arasında ses ve resim kalitesinin artması, yayın maliyetlerinin düşmesi, yayılma sorunlarının azalması ve piyasaya yeni yayıncıların girişinin kolaylaşması bulunur. Bu seçenekler, sayısal yayıncılığın avantajları arasında doğru olarak listelenebilir. Ancak, "taşıma kapasitelerinin düşmesi" sayısal yayıncılığa geçişin bir sonucu olarak değil, genellikle bir dezavantaj olarak kabul edilir ve sayısal sistemlerde tipik olarak taşıma kapasiteleri artar. Bu nedenle, bu seçenek sorudaki yanlış faktör olarak öne çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Grafikte gösterilen dalgalı çizgi, aşağıdaki durumların hangisini temsil etmektedir?

Bir dijital sinyale eklenen gürültü

Eşik Değerinden Sonra Dijital Sinyal

Orinal Analog Sinyali

Gürültü Eklendiğinde Analog Sinyali

Orinal Dijital Sinyali

Açıklama:

Bir dijital sinyale eklenen gürültü
Bu yanıt, grafikte gösterilen dalgalı çizginin dijital bir sinyale gürültü eklenmesi durumunu yansıttığını doğrulamaktadır. Grafik, dijital sinyalde görülen dalgalanmaları ve bunların gürültü eklenmesiyle nasıl değiştiğini gösterir, bu da sinyal işlemede karşılaşılan tipik bir durumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 14

I- Kullanıcıların içerik üzerinde tam kontrol sağlaması
II- Platformun yalnızca tek bir medya türüne odaklanması.
III- İçeriğin sadece canlı olarak sunulması ve tekrar erişime kapalı olması.
IV- Tek bir teknoloji aracılığıyla sunulan içeriğin kullanıcı tarafından düzenlenememesi.
V- Kullanıcıların içeriğei istedikleri zaman erişebilmesi.
Yukarıdakilerden hangileri dijital yayıncılığın özelliklerini yansıtmaktadır?

I ve II

II ve III

I, II ve IV

III ve IV

I ve V

Açıklama:

I ve V
Bu seçenek, kullanıcıların içerik üzerinde tam kontrol sağlaması ve içeriğe istedikleri zaman erişebilmesi gibi özellikleri içerir. Bu iki özellik, modern dijital yayıncılığın en önemli özellikleri arasında yer alır, çünkü kullanıcılara esneklik sağlar ve onların deneyimlerini kişiselleştirmelerine olanak tanır. Diğer seçenekler, daha kısıtlayıcı veya eski model yayıncılık anlayışlarına işaret eder ve günümüz dijital yayıncılık özelliklerini yansıtmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Dijital medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte aşağıdakilerden hangisi medya tüketimindeki temel değişikliklerden biri olarak görülmektedir?

İzleyicilerin içerik üretim sürecine daha az katılımı

Yayıncı ve izleyici arasındaki hiyerarşik ilişkinin güçlenmesi

İçeriklerin daha fazla denetim mekanizması tarafından süzülmesi

Her bireyin potansiyel bir içerik yayıncısına dönüşmesi

Medyanın yalnızca profesyonel içerik üreticileri tarafından oluşturulması

Açıklama:

Her bireyin potansiyel bir içerik yayıncısına dönüşmesi
Bu seçenek, dijital medyanın getirdiği önemli bir değişikliği yansıtır: Etkileşim özelliği sayesinde artık herkes içerik üretebilir ve yayınlayabilir. Bu, izleyici ve yayıncı arasındaki geleneksel sınırları ortadan kaldırmış ve medya tüketimi ile üretiminde demokratikleşmeyi teşvik etmiştir. Diğer seçenekler, dijital medya ve etkileşimli teknolojilerin getirdiği değişikliklerle çelişir veya bu değişiklikleri yanlış bir şekilde temsil eder.

Doğru Cevap: D

Soru 16

İletişim sürecinde gönderici ve alıcı arasındaki iletinin farklı zamanlarda gerçekleşebilmesine ne isim verilir?

Eşzamansızlık

Dijital uçurum

Zaman uyumsuzluğu

Süreksiz iletişim

Çoklu zamanlama

Açıklama:

Eşzamansızlık iletişimin zaman farklılıklarına rağmen gerçekleşebilmesi durumunu doğru bir şekilde ifade eder. Eşzamansız iletişim, özellikle email, forumlar, ve mesajlaşma uygulamaları gibi teknolojilerde sıkça karşılaşılan bir fenomendir. Diğer seçenekler, bu özel kavramı doğrudan ve açık şekilde yansıtmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Kullanıcının yerel ağ ve internet üzerinden multimedya içeriğine erişimini sağlayan cihaza ne ad verilir?

Ağ Medya Oynatıcısı

Doğrusal TV

VoD (Video on Demand)

Etkileşimli TV

PVR (Personal Video Recorder)

Açıklama:

Kullanıcının yerel ağ ve internet üzerinden multimedya içeriğine erişimini sağlayan bir cihazın adı "Ağ Medya Oynatıcısı"dır. Çünkü bu cihazlar internet veya yerel ağ üzerinden video, müzik ve diğer medya türlerini akış yoluyla kullanıcılara sunar. Diğer seçenekler, ya belirli bir hizmet türünü (VoD) ya da farklı teknolojileri (Doğrusal TV, Etkileşimli TV, PVR) ifade ederler.

Doğru Cevap: A

Soru 18

İzleyicilerin televizyonla kurduğu ilişkide iki yönlü bilgi akışını, konuşma tanıma ve doğal dil anlama gibi özelliklerle destekleyen hizmete ne ad verilir?

Doğrusal TV

Analog yayıncılık

Tam İnteraktif Televizyon

Karasal yayıncılık

Dijital uydu yayını

Açıklama:

Tam İnteraktif Televizyon, iki yönlü bilgi akışını, konuşma tanıma ve doğal dil anlama özelliklerini destekleyen bir televizyon hizmetini en iyi şekilde tanımlar. Tam İnteraktif Televizyon, izleyicilerin televizyon içeriği ile etkileşime girebildikleri, gerçek zamanlı olarak içeriği kontrol edebildikleri ve programlara aktif katılım sağlayabildikleri bir sistemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

I- Kapsama alanı dünya geneli
II- Kullanıcıların yüksek güvenlikle korunduğu
III- Alıcı cihaz olarak bilgisayar kullanımı
IV- MPEG2, MPEG3 görüntü formatı
V- Telif haklarının genellikle gözetilmediği
Yukarıdaki özelliklerden hangileri IPTV ile ilişkilidir?

II ve IV

I, II, III

I ve V

II, III, IV

IV ve V

Açıklama:

II) Kullanıcıların yüksek güvenlikle korunduğu: IPTV hizmetleri, kullanıcı bilgilerini korumak için güvenlik önlemleri alır ve genellikle operatör tarafından kontrol edilen güvenli bir ağ üzerinden hizmet verir.
IV) MPEG2, MPEG3 görüntü formatı: IPTV, özellikle bu video formatlarını destekler, bu sayede yüksek kalitede görüntü sunar.
Diğer seçeneklerdeki özellikler ya IPTV ile doğrudan ilişkili değil (I, V) ya da genellikle IPTV ile bağlantılı olmayan özellikler içerir (III).

Doğru Cevap: A

Soru 20

Dijitalleşme ile birlikte profesyonel yayıncılıkta yaşanan değişimlerden hangisi yanlış bir ifadedir?

İçeriklerin doğruluk ve sınanabilirliği azalırken, üretim hızı ön plana çıkmıştır.

Dijitalleşme, yapım sonrası süreçleri bilgisayar tabanlı hale getirerek süreci hızlandırmış ve maliyetleri düşürmüştür.

Küçülen kameralar ve gelişen ses kayıt teknolojileri nedeniyle mekân sınırlılıkları ortadan kalkmıştır.

Dijitalleşme, yönetmenlere daha fazla seçenek sunarak deneysel yapımların artmasını sağlamıştır.

Dijitalleşmeyle birlikte içerik editörleri ve eşik bekçileri daha etkin hale gelmiştir.

Açıklama:

Dijitalleşmeyle birlikte içerik editörleri ve eşik bekçileri daha etkin hale gelmiştir.
Dijitalleşme süreci, içerik editörlerinin ve geleneksel medya kontrol mekanizmalarının rolünü azaltmış, bireysel içerik üreticilerinin ve hızlı yayın akışlarının ön plana çıkmasını sağlamıştır. Bu nedenle E şıkkı yanlış bir önermedir. Diğer seçenekler ise dijitalleşmenin profesyonel yayıncılık üzerindeki etkilerini doğru şekilde yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi analog sinyalin özellikleri arasında yer almaz?

Sürekli bir sinyaldir.

Kare dalgalarla gösterilir

Düşük bant genişliğine sahiptir.

Gözlemsel hatalara neden olma olasılığına sahiptir.

Esnek uygulama olanakları sunmaz.

Açıklama:

Analog sinyaller kare dalgalarla değil, sinüs dalgalarıyla gösterilir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Oldukça uzun kayıtlar kısa sürelerde çoğaltılabilir hale gelmiştir
II. Üretim süreçlerinde yapım süreleri kısalmıştır.
III. Yapım aşamasında çalışan kişilerin sayısı artmıştır
IV. Üretilen içeriklerin sayısı önemli ölçüde artmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dijitalleşmenin getirdiği sonuçlar arasında yer alır?

I, II ve IV

I, ve III

II ve IV

II, III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Dijitalleşme ile yapım aşamasında görev alan personelin sayısı azalmıştır. Bu nedenle III. önerme yanlıştır. Doğru cevap A şıkkdır: I, II ve IV olup

Doğru Cevap: A

Soru 23

Dijital yayıncılıkla ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi, farklı ortamlarda sunulan medya içeriklerinin birarada ve aynı çatı altında sunulmasını, farklı ortamlar arasındaki geçişgenliği ve bu sayede araçlar ve ortamlar arasındaki sınırların esnemesini ifade eder.

Eşzamanlılık

Eşzamansızlık

Yakınsama

Etkileşimli iletişim

Sosyal ağlar

Açıklama:

Dijital yayıncılığın temel kavramlarından biri olan yakınsama, farklı ortamlarda sunulan medya içeriklerinin birarada ve aynı çatı altında sunulmasını, farklı ortamlar arasındaki geçişgenliği ve bu sayede araçlar ve ortamlar arasındaki sınırların esnemesini ifade eder. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Dijital yayıncılığın temel kavramlarından biri olan eşzamansızlık ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Herkesin aynı içeriğe aynı zamanda ulaşabilmesini ifade eder.

Farklı içeriklerin internet ve multimedya ortamları sayesinde bir araya getirilmesidir.

İletişim sürecinde gönderici ve alıcı arasındaki iletinin farklı zamanlarda gerçekleşebilmesidir.

Medya içeriklerinin farklı ortamlarda ve aygıtlarda izlenebiliyor olmasıdır.

Bireylerin içerik ve tartışma ortamı oluşturabilmelerine imkan tanır.

Açıklama:

İletişim sürecinde gönderici ve alıcı arasındaki iletinin farklı zamanlarda gerçekleşebilmesidir. Örneğin yeni medya sayesinde göndericinin gönderdiği bir mesaj o an alıcıya iletilir ancak alıcı o mesaja istediği anda ulaşır. Bu bağlamda zamansal olarak bir birlik gerekmeden iletişim süreci sağlanabilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi akıllı televizyonaların özelliklerinden biri olan VoD (Video on Demand) özelliği sayesinde mümkün olabilir?

İzleyicinin programlanmış bir TV programını belirli bir zamanda ve kanalda izlemesi

Kullanıcının sabit diske bir TV programı kaydetmesi

Kullanıcının doğrusal bir TV programıyla etkileşime girmesi

Kullanıcının videoları talep üzerine izlemesine olanak tanıması

Kullanıcının yerel ağ üzerinden multimedya içeriği izlemesi

Açıklama:

Akıllı televizyonların VoD özelliği sayesinde, kullanıcın kendi talebi doğrultusunda videoları (filmler, TV şovları, vb.) izleyebilir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi IPTV üzerinden sunulabilecek hizmetlerden biri değildir?

Kullanıcının izlemekte olduğu yayını durdurabilmesi

TV üzerinden bir arayüz ile e-posta gönderme ve alma hizmeti

Müzik parçalarının bir platform üzerinden izlenmesi

Anten aracılığıyla geleneksel TV yayınlarının da izlenebilmesi

Abonelerin kendi aralarında video konferans yapabilmesi

Açıklama:

IPTV hizmetleri, televizyon yayınlarını internet protokolü üzerinden ileten bir sistemdir ve bu nedenle anten, uydu ya da karasal yayın alıcıları gerektirmez. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi dijitalleşmenin yayıncı kimliği üzerindeki etkilerinden biri değildir?

İçerik üreticisinin yalnızca kurumsal yapılarla sınırlı kalması

Amatör kullanıcıların da içerik üreticisine dönüşmesi

İçerik üretiminde hızın nitelikten daha önemli hale gelmesi

Profesyonel yayıncılıkta zaman, mekân ve maliyet sınırlılıklarının azalması

Yayın içeriklerinde izleyici beklentilerinin daha çok amatör, anlık içeriklere yönelmesi

Açıklama:

Geleneksel medyanın alışık olunan resmî, güvenilir, farklı kaynaklarla da teyidlenmiş ve en önemlisi kuramsal içerik üreticilerinin yerini, teknolojiye sahip olan herkesin bir içerik üreticisine dönüştüğü kitleler almıştır. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi dijitalleşmeyle birlikte görüntü üretme teknolojilerinde görülen bir gelişmedir?

Kameraların stüdyo dışına çıkamayacak biçimde kalması

Görüntü üretiminin yalnızca profesyonellere özgü kalması

Kayıt mecralarının basitleşmesine rağmen tekrar olanaklarının azalması

Daha düşük ışık koşullarında görüntü elde edilebilmesi

Uzmanlık gerektiren karmaşık sistemlerle görüntü kaydının sürmesi

Açıklama:

Dijitalleşmeyle birlikte görüntüler ve sesler analog sistemlere göre daha geniş olanaklar dahilinde üretilebilmektedir. Bu koşullarda daha düşük ışık koşullarından ve daha kolay taşımadan kaynaklı olarak ulaşılması daha zor fiziki durumlar da eklenebilir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi tıka basa izleme (binge watching) davranışının bir özelliği olarak metinde belirtilmiştir?

İzleyicide bir sonraki bölüme dair beklentiyi artırması

İzleme süresinin televizyon kanalının yayın saatine göre belirlenmesi

Bir seferde en az altı bölümün art arda izlenmesi

Geleneksel yayın akışıyla izleme zorunluluğu oluşturması

İzleyicinin sadece televizyon ekranına bağımlı kalmasını sağlaması

Açıklama:

Araştırmacıların tıka basa izleme davranışının tanımıyla ilgili farklı yaklaşımları bulunsa da tıka basa izleme ifadesine başvurulduğunda, bir kişinin bir sezonluk dizi veya programın birçok bölümünü bir oturuşta izlemesi veya bir seferde en az 6 bölümü izlemesi kastedilmektedir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi dijital platformların sunduğu eşzamansız izleme deneyiminin bir sonucudur?

İzleyicilerin içeriği belirli bir saatte, aynı anda izlemek zorunda olması

Zaman ve mekân birliğinin izleme için zorunlu hale gelmesi

Yayınların sadece geleneksel televizyon cihazından izlenebilmesi

İzleyicinin içeriği istediği zaman ve istediği aygıttan izleyebilmesi

Tüm izleyicilerin ortak beğenisine hitap eden içeriklerle sınırlı kalması

Açıklama:

Dijital platformlar, izleyiciye neyi ne zaman ve nerede izleyeceğini seçme şansı verir. Bu seçme özgürlüğü bir tercih meselesini öne çıkarmış ve geleneksel yayıncılıktaki kitleye hitap etme anlayışı yerini bireye ve onun tercihlerine hitap etme anlayışına bırakmıştır. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi dijital sinyallerin analog sinyallere göre bir avantajıdır?

Bant genişliğinin daha düşük olması

Yalnızca sinüs dalgalarıyla gösterilmesi

Gözlemsel hatalara yol açabilmesi

Veri aktarımında esneklik sağlaması

Sürekli değer aralığı ile temsil edilmesi

Açıklama:

Dijital sinyaller veri aktarımında önemli esneklikler sunar; analog sinyaller bu özelliğe sahip değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi analog sinyalin özellikleri arasında yer almaz?

Sürekli sinyallerle temsil edilmesi

Sinüs dalgalarıyla gösterilmesi

0 ve 1 değerleriyle ifade edilmesi

Düşük bant genişliğine sahip olması

Fiziki koşullardan etkilenebilmesi

Açıklama:

0 ve 1 değerleri dijital sinyallerin özelliğidir; analog sinyaller sürekli sinyallerle ifade edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Dijital yayıncılığın üç temel ayağı aşağıdakilerden hangisidir?

Eşzamansızlık, eşgüdüm, veri yoğunluğu

Etkileşimlilik, eşzamansızlık, yakınsama

Çoklu ortam, eşzamanlılık, ağ kapasitesi

Eşgüdüm, yakınsama, tek yönlü iletişim

Bant genişliği, etkileşimlilik, çoklu ortam

Açıklama:

PDF’de dijital televizyon yayıncılığındaki dönüşümün üç temel ayağı etkileşimlilik, eşzamansızlık ve yakınsama olarak belirtilmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi dijitalleşmenin etkileşimlilik özelliği sayesinde mümkün hale gelmiştir?

İzleyicinin yalnızca belirlenen saatte program izlemesi

Pasif izleyici konumunun korunması

İçeriklerin yalnızca profesyonellerce üretilmesi

İzleyicinin içerik üreticisine dönüşebilmesi

Yayınların sadece tek kanaldan iletilmesi

Açıklama:

Etkileşimlilik sayesinde izleyici, içerik üretebilen aktif bir kullanıcıya dönüşmüştür

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi akıllı televizyonların temel özelliklerinden biridir?

Yalnızca kablolu yayın yapabilmesi

İnternet bağlantısına sahip olması

Tek yönlü iletişim sağlaması

Sadece anten aracılığıyla çalışması

Yalnızca sabit içerik sunması

Açıklama:

Akıllı TV’ler internet bağlantısına sahip, multimedya özellikli televizyonlardır

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi IPTV’nin sunduğu hizmetler arasında YER ALMAZ?

Canlı TV yayınlarının izlenmesi

Kişiselleştirilmiş reklamlar

İstediği zaman durdurma ve oynatma

Eşzamanlı çoklu ekran desteği

Yalnızca tek yönlü yayın yapması

Açıklama:

IPTV, etkileşimli özellikler sunar; yalnızca tek yönlü yayın yapan bir sistem değildir

Doğru Cevap: E

Soru 37

Dijitalleşme ile profesyonel yapım süreçlerinde aşağıdakilerden hangisi artmıştır?

Üretim maliyetleri

Deneme yapılabilecek seçenekler

Mekân sınırlılıkları

Yayın süresi kısıtlamaları

İçerik editörlerinin denetimi

Açıklama:

Dijitalleşme, yapım ve yapım sonrası süreçlerde daha fazla deneme ve esneklik imkânı sağlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi dijitalleşmenin yayıncı kimliği üzerindeki etkilerinden biridir?

Yalnızca kurumsal yayıncıların varlığını sürdürmesi

İzleyici beklentilerinin değişmemesi

Amatör içeriklerin önem kazanması

Üretim hızlarının düşmesi

Sadece sezonluk üretime geçilmesi

Açıklama:

Dijitalleşme, amatör içeriklerin yaygınlaşmasına ve önem kazanmasına yol açmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 39

Tıka basa izleme (binge-watching) pratiği aşağıdakilerden hangisinin bir sonucu olarak yaygınlaşmıştır?

Yalnızca tek yönlü yayınların sürmesi

Sezonluk içeriklerin toplu olarak sunulması

Bant genişliğinin düşmesi

Analog yayıncılığın gelişmesi

İzleme akışının sabitlenmesi

Açıklama:

Dijital platformlar sezonluk içerikleri toplu sunarak tıka basa izleme pratiğini yaygınlaştırmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Eşzamansız izleme pratikleri aşağıdakilerden hangisini mümkün kılar?

İzleyicinin yalnızca belirli bir anda yayına erişebilmesi

İçeriğin farklı zamanlarda izlenebilmesi

Tüm izleyicilerin aynı anda içerik izlemesi

Yayınların kronolojik akışla sınırlı olması

İzleyici kitlesinin tanımının değişmemesi

Açıklama:

Eşzamansızlık, izleyicilerin içeriklere farklı zamanlarda erişebilmesini sağlar

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Web 2.0 teknolojisinin medya üzerindeki en önemli etkilerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Okuyucuların yalnızca pasif bilgi tüketicileri olarak kalmaları

İnternet kullanıcılarının sadece haber okumaları

Kullanıcıların içerik üreticisi olmasına olanak sağlaması

Geleneksel gazeteciliğin güçlenmesi

Gazeteciliğin tamamen bireysel bir aktiviteye dönüşmesi

Açıklama:

Web 2.0 sayesinde, internet kullanıcıları yalnızca içeriği görüntülemekle kalmaz, aynı zamanda kendi içeriklerinin yaratıcısı olurlar.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Yeni medya ekosisteminde gazeteciliğin en belirgin değişimlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Haberlerin yalnızca belirli medya kuruluşları tarafından üretilmesi

Haberciliğin yalnızca yazılı basınla sınırlı kalması

Haberlerin izleyicilerin ve kullanıcıların etkileşimiyle şekillenmesi

Gazeteciliğin tamamen bireysel bir aktiviteye dönüşmesi

Geleneksel gazetecilik anlayışının güçlenmesi

Açıklama:

Dijital gazetecilikte dikkat çeken önemli değişiklik ise bu gazeteciliğin dijital teknolojilerle bağlantılı olması ve takipçilerle/kullanıcılarla simbiyotik bir ilişkisinin olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Dijital gazeteciliğin en önemli avantajlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Basılı gazetelere olan bağımlılığı artırması

Haber tüketiminin yavaşlamasına neden olması

Haberlerin her an erişilebilir olması ve sürekli güncellenebilmesi

Gazeteciliğin sadece büyük medya kuruluşları tarafından yapılmasını sağlaması

Haberlerin yalnızca belirli coğrafyalarda tüketilmesine neden olması

Açıklama:

Çevrimiçi yayınlar ve arşivler her an erişime açıktır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Türkiye’de internet gazeteciliği alanında ilk dijital yayına başlayan basılı dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Hürriyet

Sabah

Radikal

Aktüel Dergisi

Milliyet

Açıklama:

Türkiye’de ise 1995 yılının Mayıs ayında Aktüel Dergisi basılı sürümünün yanı sıra dijital yayın da yapmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Türkiye’de yalnızca internet üzerinden yayın yapan ilk haber sitesi aşağıdakilerden hangisidir?

Hürriyet

Sabah

Xn (Eksen)

Radikal

CNN Türk

Açıklama:

Sadece internette habercilik yapan ve ilk haber sitesi olan 'Xn' (Eksen), 1996 yılında yayın hayatına başlamış ve 1999 yılında kapanana kadar günlük gazetelerden haber tarayarak ilgi çekici haber ve köşe yazılarını okuyuculara aktarmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi internetin özgürleştirici yönüne yönelik eleştirilen olumsuz bir etkidir?

Kişisel ve yerel yayıncılığa olanak tanıması

Bilgiye erişimde demokratik olmayan koşulların artması

Alternatif medya platformlarının güçlenmesi

Bilgi paylaşımının kolaylaşması

Yeni iletişim teknolojilerinin gelişmesi

Açıklama:

İnternetin barındırdığı eşitsizlikler, bilgiye erişimde demokratik olmayan koşulların gün geçtikçe artması, ülkeler arasındaki eşitsizlikler ve uluslararası tekelleşme gibi başlıklar artık günümüzün olağan sorunları arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi yeni iletişim teknolojilerinin özgürlükçü yönüne rağmen ortaya çıkan bir tartışma konusudur?

Geleneksel medyanın hâlâ daha fazla takip edilmesi

İnternetin tamamen devlet kontrolünde olması

Bilgi üretimi ve dağıtımındaki eşitsizlikler

Kullanıcıların sadece içerik tüketici olması

Haberlerin yalnızca basılı gazetelerden alınması

Açıklama:

Ayrıca internete erişim için gerekli olan araçlara ve uygulamalara sahiplik, internet alanlarının mülkiyeti, sosyal medya kullanım becerileri ve bilgisine sahip olma ile bilginin üretiminde ve dağıtımında görülen eşitsizlikler internetin sağladığı avantajlar karşısında yeni tartışma konularıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Yeni medya sayesinde sıradan vatandaşın haber üretme ve paylaşım süreçlerine katılması aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Profesyonel gazetecilik

Yurttaş gazeteciliği

Ticari gazetecilik

Robot gazetecilik

Veri gazeteciliği

Açıklama:

Yeni medyanın getirdiği bu yeni durum birçok kaynakta katılımcı gazetecilik, kamusal gazetecilik, vatandaş veya yurttaş gazeteciliği olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Yeni medyada yurttaş gazeteciliğinin geleneksel medyaya göre sağladığı en büyük avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

Daha fazla reklam geliri elde edilmesi

Sadece profesyonel gazetecilerin haber yapabilmesi

Çeşitlilik, çok seslilik ve demokratik katılım sağlaması

Haberlerin yalnızca basılı gazetelerde paylaşılması

Sadece büyük medya kuruluşları tarafından kontrol edilmesi

Açıklama:

Yeni medyadaki yurttaş gazeteciliği özellikle çeşitlilik, çok seslilik, her düşünceye yer vermesi, tüm kullanıcılara demokratik bir biçimde düşüncelerini paylaşma fırsatı sağlaması nedeniyle yeni ve korunması gerekli bir özgürlük alanı olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Robot gazeteciliğin en belirgin kullanım alanlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomi ve borsa haberleri

Politik analiz yazıları

Edebî köşe yazıları

Kültürel yorum içerikleri

Araştırmacı gazetecilik raporları

Açıklama:

Ekonomi haberleri, özellikle borsa ile istatistikleri açıklayan bilgiler ve spor karşılaşmaları, robot gazetecilik yazılımlarının gelecekteki etkinlikleri olarak kabul ediliyor.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi internetin kitle iletişim araçları üzerindeki etkilerinden biridir?

Sadece yazılı basınla haber üretimini yaygınlaştırması

Haberciliği sadece profesyonellerin yürüttüğü bir alan hâline getirmesi

Medya holdinglerinin tekelleşmesini artırması

İnsanları ağa bağlı bir mecra içine sürüklemesi

Radyo yayıncılığını geleneksel gazeteciliğin önüne geçirmesi

Açıklama:

Son dönem iletişim teknolojilerinin mucizesi internettir ve internet en çok kitle iletişim araçlarını değiştirmiştir. Hayatımızda bu kadar etkisi olan internet insanları ağa bağlı bir mecraya sürüklemiştir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Web 2.0 teknolojisinin sağladığı imkânlar arasında yer almaz?

Kullanıcıların çevrimiçi içerik yazabilmesi

Blog yazıları, testler ve anketler oluşturulabilmesi

Sadece bilgi okunmasına olanak sağlaması

Etkileşimli ve işbirlikçi bilgi paylaşımına izin vermesi

Sosyal ağların kullanımını mümkün kılması

Açıklama:

Web 1.0, World Wide Web’in ilk aşamasına atıfta bulunan, hyperlinkler aracılığıyla bağlantı sağlayan, statik bilgi sunan, kullanıcıya sadece okuma yetkisi veren, yorum yapma ya da bilgiyi kayıt altına alma fırsatı vermeyen internet sayfalarından oluşmaktadır. Web 1.0’ın sağladığı tek yönlü iletişimin eksikleri Web 2.0 ile sona ermiş ve etkileşim sağlayan iki yönlü iletişim dönemi başlamıştır. Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır çünkü ‘sadece okuma olanağının sağlanması’ web 1.0’a aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi dijitalleşmenin gazetecilik üzerindeki etkilerinden biri değildir?

Dijital gazetelerin okuyuculara sadece tek yönlü bilgi sunması

Habertürk.com gibi dijital haber platformlarının ortaya çıkması

Gazetecilerin bireysel haber siteleri kurması

Web 3.0 teknolojisi ile kişiselleştirilmiş bilgilere hızlı erişim sağlanması

Akıllı cihazlar üzerinden içerik oluşturulabilmesi

Açıklama:

Web 1.0’ın sağladığı tek yönlü iletişimin eksikleri Web 2.0 ile sona ermiş ve etkileşim sağlayan iki yönlü iletişim dönemi başlamıştır. Web 2.0 kullanıcı merkezli, interaktif, işbirlikçi bir iletişim ve bilgi paylaşımı sağlamaktadır. Dolayısıyla doğru cevap A şıkkdıır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi dijital gazeteciliğin sunduğu olanaklar arasında yer almaktadır?

Profesyonel denetim olmadan haberlerin kontrolsüz yayılması

Haberlerde sadece devlet kaynaklarına yer verilmesi

Sıradan yurttaşların içerik üreticisi hâline gelmesi

Sadece geleneksel medya organlarının haber üretmesi

İnternetin merkeziyetçi yapısının haber akışını engellemesi

Açıklama:

Yeni iletişim teknolojilerin sunduğu etkileşim, ucuzluk, anındalık, kitleşizleştirme, iletişim hızı, eşzamansızlık vb. gibi olanaklar sayesinde sıradan yurttaş, okuduğu ya da takip ettiği dijital gazetede, yazar, muhabir, dikkate değer bir içerik sağlayıcı olarak gazeteci kimliği ile tanışmıştır. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi yurttaş gazeteciliğini tanımlayan temel özelliklerden biridir?

Yalnızca resmî kaynaklara dayanarak haber üretmek

Haberde kalıplaşmış anlatımı sürdürmek

Halkın doğrudan sesinin duyulmasına katkı sağlamak

Ana akım medyanın çıkarlarını korumak

Profesyonel gazeteciler tarafından denetlenen haber süreçlerine bağlı kalmak

Açıklama:

Yurttaş gazeteciliği, doğrudan halkın sesinin duyurulmasını sağlayarak halkın medyada yer almasını sağlar. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi robot habercilik uygulamasının sağladığı avantajlardan biridir?

Haberi insan yorumuna dayandırarak edebî anlatımı güçlendirmesi

Anında haber üretimiyle zaman tasarrufu sağlaması

Muhabir, kameraman ve montajcının önemini artırması

Okur tepkisine göre içeriği yeniden şekillendirmesi

Sadece eğlence içeriklerine yer verilmesi

Açıklama:

Robot yazılımlar ile çok kısa sürede (anında) insan emeğine gerek kalmadan haber yazımına “robot gazetecilik” denmektedir. Medya uzmanları ileriki yıllarda yeni medya hikâyelerinin robot yazılımlarla yapılmasının insan gazeteciler için geniş kapsamlı araştırmalar yapabilmeleri adına zaman kazandıracağını düşünüyorlar. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın geleneksel gazetecilik üzerindeki etkilerinden biridir?

Sosyal medyada yayılan haberlerin yalnızca gazeteciler tarafından seçilmesi gerektiği anlayışını pekiştirmiştir.

Sosyal medya platformları sayesinde okuyucuların haber seçme sürecindeki etkisi azalmıştır.

Geleneksel medya, sosyal medya etkisiyle profesyonel gazetecilik normlarını daha sıkı savunmaya başlamıştır.

Sosyal medya, okuyucuların bireysel katılımını teşvik ederek onları haber üretim sürecinin bir parçası hâline getirmiştir.

Geleneksel gazetecilik sosyal medya karşısında etkisini artırmış ve gündem belirleme gücünü pekiştirmiştir.

Açıklama:

Özellikle yeni medyanın etkileşim özelliği yurttaşları haber üretim sürecinin bir parçası hâline getirerek zamanla bu sürecin önemli bir etkeni yapmıştır. Buna göre doğru cevap D şıkkdıır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yeni medya ortamında eşik bekçiliğinin geçirdiği dönüşüme örnek olarak gösterilebilir?

Haberin yazılması ve editörlük işlemleri tamamlandıktan sonra yayınlanması zorunluluğu sürmektedir.

Haberin yayılması, yalnızca profesyonel gazetecilerin kararına bırakılmıştır.

Kullanıcılar artık sadece haber tüketicisi değil, aynı zamanda haberin yayılımını etkileyen birer aktör hâline gelmiştir.

Eşik bekçiliği sadece geleneksel medya kuruluşlarının editörleri tarafından yürütülmektedir.

Dijital medyada kullanıcı davranışlarının ölçülebilir olmaması, haber üretimini etkilemez.

Açıklama:

Kullanıcının rolü, gazetecilerin ve diğer katkıda bulunan kullanıcıların değerlendirmelerini, materyalin algılanan değerini iletmeyi ve seçilen içeriğin hem yayınlanmasını hem de tekrar dağıtılmasını içerir. Sadece bilgi, haber üreten ve yayan kullanıcılar değil aynı zamanda haber sitelerinde okudukları haberleri sosyal medya uygulamalarında “paylaşarak” yayan kullanıcıların ikincil eşik bekçiliği söz konusudur. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi dijital gazetecilikte karşılaşılan etik sorunlardan biridir?

Haberin yayılmadan önce doğruluk kontrolünden geçirilmesi

Telif ve patent haklarının ihlal edilmesi

Dijital haberlerin başlıklarının dikkat çekici olmaması

Gazetecilerin kaynakları açıkça belirtmesi

Bilgilerin yalnızca resmi doğrulama platformlarından alınması

Açıklama:

İnternetin kopyalama ve çoğaltmayı kolaylaştırması nedeniyle özgün bir eser, kısa bir süre içinde birçok kullanıcı tarafından kopyalanabilir. Bu durum, fikir ve sanat eserlerinin mali ve manevi haklarının ihlaline yol açar. Bu tür ihlallerle ilgili olarak ceza ve hukuk davaları açılabilmektedir. Türkiye’deki yasalara göre, telif sahibinin izni olmadan hiçbir fikir ve sanat eseri kamusal alanlarda sergilenemez. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada yayılan haberlerin doğruluğunu teyit etmek için dikkat edilmesi gereken unsurlardandır?

Haberin ilk kimin paylaştığına değil, başlığın ilgi çekici olup olmadığına bakmak

Sadece haberin başlığına göz atarak paylaşım yapmak

Haberin üretim ve paylaşım tarihleri arasındaki farka dikkat etmek

Haberin doğruluğunu teyit etmeden yalnızca takipçi sayısına güvenmek

Haberi doğrulama platformlarında aramak yerine kişisel yargılara güvenmek

Açıklama:

Haberin üretim tarihi ile paylaşım tarihleri arasındaki zaman farkı var mı kontrol edin, çünkü geçmiş bilgiler ya da başka bir olaya ait bilgiler güncelmiş gibi yayınlanabilir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Geleneksel gazetecilikten dijital gazeteciliğe geçişte dikkat çeken en önemli değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Haberlerin yalnızca basılı formatta yayımlanması

Dijital teknolojilerle kullanıcılarla çift yönlü etkileşimin artması

Gazeteciliğin yalnızca büyük medya kuruluşlarınca yapılabilmesi

Okur kitlesinin haber sürecine katılımının azalması

Gazetelerin yalnızca yerel haberleri kapsaması

Açıklama:

Metinde dijital gazeteciliğin dijital teknolojilerle bağlantılı olduğu ve kullanıcılarla simbiyotik (çift yönlü) bir ilişki içinde olduğu belirtilmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 22

Türkiye’de ilk internet gazetesi örneği aşağıdakilerden hangisidir?

Hürriyet Online

Radikal Online

Xn (Eksen)

Sabah Online

Milliyet Web

Açıklama:

PDF’e göre Türkiye’de yalnızca internette yayın yapan ilk haber sitesi “Xn” (Eksen) olup 1996’da yayın hayatına başlamıştır

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın geleneksel medyaya göre sağladığı avantajlar arasında yer almaz?

Anında iletişim sağlama

Yüksek maliyetli olma

Etkileşim imkânı

Demokrasi yanlısı forumlara olanak tanıma

Seçim yapmaya olanak verme

Açıklama:

Metinde yeni medyanın ucuz olması avantajlar arasında sayılmış, yüksek maliyetli olma özelliği avantaj değildir

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi dijital gazetecilik türlerinden biridir?

Basılı arşiv gazeteciliği

Veri gazeteciliği

Fotokopi haberciliği

Posta yoluyla haberleşme

Telgraf gazeteciliği

Açıklama:

Metinde veri gazeteciliği, dijital gazetecilik türlerinden biri olarak açıkça tanımlanmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 25

Veri gazeteciliğinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Yalnızca görsel içerik üretmek

Büyük veri kullanarak haber üretmek

Sadece basılı haberleri arşivlemek

Gazetecilerin yalnızca yerel haber yapmasını sağlamak

Reklam gelirlerini artırmak

Açıklama:

Metinde veri gazeteciliği, büyük veriyi kullanarak analiz etme, görselleştirme ve haber yapma süreci olarak tanımlanmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi robot gazetecilikle ilgili olumsuzluklardan biri değildir?

Edebi anlatım eksikliği

Yanlış bilgiden kaynaklı hukuki sorun riski

Haberlerin hızlı hazırlanması

Veri kalitesinin düşük olması

5N-1K formatına uymama

Açıklama:

Robot gazeteciliğin hızlı olması bir avantajdır; diğerleri metinde olumsuz yönler olarak sayılmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 27

Sosyal medyada haberlerin hangi kullanıcıya ulaşacağına büyük ölçüde aşağıdakilerden hangisi karar verir?

Gazeteciler

Algoritmalar

Yayın yönetmenleri

Okuyucu dernekleri

Reklam ajansları

Açıklama:

Metinde sosyal medyada haber seçiminde artık gazeteciler yerine algoritmaların etkili olduğu belirtilmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın profesyonel gazeteciliğe etkilerinden biridir?

Gündem belirleme gücünü artırması

Gazeteci-halk arasındaki güç dengesini değiştirmesi

Haberlerin yalnızca basılı formatta yayımlanmasını sağlaması

Haber çeşitliliğini azaltması

Tek sesliliği artırması

Açıklama:

Metinde sosyal medyanın gündem belirleme gücünü tehdit ettiği ve gazeteci-halk güç dengesi üzerinde etkili olduğu vurgulanmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi SEO haberciliğinin etik sorunlarından biridir?

Bilgi kirliliği yaratma

Haberin görünürlüğünü artırma

Sayfa içi optimizasyon yapma

Google algoritmasını hedef alma

Anahtar kelime seçimi yapma

Açıklama:

Metinde SEO haberciliğinin bilgi kirliliği yaratma riskinin etik sorunlar arasında olduğu belirtilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 30

Sahte haberin en önemli olumsuz etkilerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Kamuoyunun doğru bilgiye erişimini engellemesi

Haber maliyetlerini düşürmesi

Yerel haber kaynaklarını güçlendirmesi

İnternet erişimini hızlandırması

Okur etkileşimini artırması

Açıklama:

Sahte haber, yanlış bilgilerin yayılmasına ve kamuoyunun doğru bilgiye erişiminin engellenmesine neden olur

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Akıllı telefonların yaygınlaşmasını sağlayan en büyük gelişim aşağıdakilerden hangisidir?

Sony'nin akıllı telefonları piyasaya sürmesi

Apple’ın 2007 yılında iPhone’u tanıtması

BlackBerry’nin iş dünyasında popüler olması

Samsung’un ilk Android telefonunu üretmesi

4G teknolojisinin yaygınlaşması

Açıklama:

Pek çok otoriteye göre mobil telefonlar açısından en büyük gelişim 2007 yılında Steve Jobs liderliğinde Apple tarafından geliştirilen iPhone ile yaşandı.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi akıllı telefonların yaygınlaşmasına katkı sağlayan temel unsurlardan biri değildir?

Mobil internet hızlarının artması

Uygulama marketlerinin gelişmesi

Dokunmatik ekran teknolojisinin benimsenmesi

Matbaacılık alanındaki yenilikler

Taşınabilir cihaz boyutlarının küçülmesi

Açıklama:

iPhone için tasarlanan doğrudan parmak hareketlerine yönelik çoklu-dokunmatik geniş ekran; iOS mobil işletim sistemi ve uygulama marketleri; sanal klavye ve benzeri pek çok yeni mobil teknoloji, bilişim sektöründe devrim etkisi yaratarak günümüzün akıllı telefon eğilimlerini şekillendirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdaki ifadelerden hangisi tablet bilgisayarların temel özelliklerinden biri değildir?

Dokunmatik ekran kullanımı

Taşınabilirlik

Uygulama marketleriyle entegrasyon

Geleneksel masaüstü bilgisayar bileşenleriyle çalışma zorunluluğu

Mobil işletim sistemleriyle çalışma

Açıklama:

Tabletler, bilgisayarların işlem gücünü telefonların mobil yetenekleri ile birleştirmek amacıyla geliştirilmiş cihazlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi akıllı saatlerin işletim sistemlerinden biri değildir?

WatchOS

Wear OS

Windows XP

Tizen

Garmin OS

Açıklama:

Günümüzün akıllı saatlerinde yaygın olarak kullanılan işletim sistemleri şunlardır: WatchOS, Wear OS, Tizen, LiteOS, Fitbit OS ve Garmin OS.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Mobil cihazlarda ekran kalitesini belirleyen temel faktörlerden biri değildir?

Çözünürlük

Renk gamı

Kontrast oranı

İçindeki işlemci sayısı

Yenileme hızı

Açıklama:

Mobil cihazlarda ekran, kullanıcı deneyiminin başlangıç noktasıdır. Bu nedenle çözünürlük, renk doğruluğu, kontrast oranı ve yenileme hızı gibi faktörler önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Mobil cihaz ekranlarında “Nit” terimi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Ekranın maksimum parlaklık seviyesini

Ekranın yenileme hızını

Ekranın renk doğruluğunu

Ekranın çözünürlüğünü

Ekranın enerji tüketimini

Açıklama:

Mobil cihaz ekranlarında parlaklık değeri, genellikle 'nit' olarak adlandırılan bir ölçüm birimiyle ifade edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

I. ARM mimarisi, mobil işlemcilerde yaygın olarak kullanılan bir mimaridir.
II. SoC (System on a Chip) tasarımı, enerji verimliliğini artırır.
III. Mobil işlemciler, masaüstü işlemcilere göre daha fazla güç tüketir.
Aşağıdaki ifadelerden hangileri mobil cihaz işlemcileri ile ilgili doğru bilgileri içermektedir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Enerji verimliliği, ölçeklenebilirlik ve esneklik gibi özellikleriyle öne çıkan ARM mimarisi; Qualcomm, Apple, Samsung ve MediaTek gibi büyük mikroişlemci üreticileri tarafından kullanılmaktadır."
"SoC tasarımında, bir mobil cihazın ana bileşenleri tek bir çip üzerine entegre edilir, bu da enerji verimliliği açısından avantaj sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 8

I. OLED ekranlar, derin siyah tonları ve enerji verimliliği ile öne çıkar.
II. LCD ekranlardan farklı olarak, arka aydınlatmaya ihtiyaç duyarlar.
III. AMOLED, aktif matris teknolojisini temel alır ve hızlı tepki sürelerine sahiptir.
Aşağıdaki ifadelerden hangileri OLED ekran teknolojisi ile ilgili doğru bilgilerdir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

OLED, elektrik akımıyla doğrudan ışık üreten organik bileşiklerden oluşur, özellikle derin siyah renk tonları, ince tasarım ve enerji verimliliğiyle öne çıkar.
AMOLED, hızlı tepki süreleri ve yüksek çözünürlük özellikleriyle ön plana çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I. Megapiksel değeri görüntü kalitesini belirleyen tek faktördür.
II. Daha yüksek megapiksel değeri, daha detaylı görüntüler elde edilmesini sağlar.
III. Piksel boyutu, ışık toplama kapasitesi üzerinde etkilidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri megapiksel (MP) kavramı hakkında doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Megapiksel (MP), sensörün çözünürlüğünü belirtir. Daha yüksek MP değeri, teorik olarak daha detaylı görüntüler elde edilmesini sağlar.
Piksel boyutu daha büyük olduğunda, daha fazla ışık toplanabilir ve düşük ışık koşullarında daha iyi performans sağlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Mobil cihazlarda kullanılan sensörler, fiziksel olayları algılayarak bunları ______ sinyallere dönüştüren donanımlardır.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

Optik

Kimyasal

Manyetik

Elektriksel

Termal

Açıklama:

Sensörler, fiziksel bir olayı veya çevresel bir değişkeni (Örneğin; ışık, ısı, hareket, nem) elektriksel sinyallere dönüştüren donanımlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

______, mobil cihaz kameralarında ışık duyarlılığını ifade eder ve düşük ışık koşullarında çekim performansını belirler.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

ISO

Piksel

Diyafram

FPS

Megapiksel

Açıklama:

ISO Aralığı: Sensörün ışığa duyarlılık aralığını belirtir. Daha geniş bir ISO aralığı, düşük ışıkta daha iyi çekim performansı sağlar

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi, mobil cihazların bireylerin yaşamındaki rolüyle ilgili doğru bir ifadedir?

Mobil cihazlar sadece eğlence amaçlı kullanılmaktadır.

Mobil cihazlar bireylerin yalnızca iletişim kurma biçimini etkilemiştir.

Mobil cihazlar, bireylerin sosyal, profesyonel ve kişisel yaşamlarını çok yönlü şekilde dönüştürmüştür.

Mobil cihazların donanım ve yazılımı, kullanıcı deneyimi üzerinde herhangi bir etkide bulunmaz.

Mobil cihazların kullanımı yalnızca belirli yaş gruplarıyla sınırlıdır.

Açıklama:

Mobil cihazların sunduğu çok çeşitli, esnek ve hızlı kullanım olanakları; bireylerin sosyal etkileşimlerinden profesyonel görevlerine, hobi ve ilgi alanlarına kadar çok yönlü bir deneyim sunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi, tabletlerin özelliklerinden biridir?

Sadece metin düzenleme amacıyla geliştirilmişlerdir.

Dokunmatik ekran yerine fiziksel klavye ile çalışırlar.

Tabletler iOS işletim sistemiyle çalışır, diğer sistemleri desteklemez.

Tabletlerde sanal klavye ve kalem gibi giriş araçları kullanılabilir.

Tabletlerin ilk örnekleri 2000’li yıllardan önce ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

Donanımsal yapıları akıllı telefonlar ile benzerlik gösteren tabletler, 7 inç ve üzeri çoklu-dokunmatik geniş bir ekrana sahiptirler. Dizüstü bilgisayarlardan farklı olarak klavye, fare ya da dokunmatik yüzey (touchpad) gibi giriş ve işaretleme birimleri yerine dokunmatik ekran, sanal klavye ve kalem kullanılmaktadırlar. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi, akıllı saatlerin sahip olduğu bir özelliğe örnek olarak verilemez?

GPS, wi-fi ve bluetooth gibi bağlantı adaptörleri

Geleneksel saat görünümüne sahip olma

Telefonla senkronize edilerek bildirimleri gösterme

Kendi SIM kartı ile bağımsız mobil bağlantı kurma

Sadece saat, alarm ve takvim gibi özelliklerle sınırlı kalma

Açıklama:

Akıllı saat, geleneksel saatlerin zaman gösterme işlevini bilgisayar benzeri özelliklerle birleştiren bir giyilebilir teknoloji ürünüdür. Geleneksel saatlerin estetiğini, modern teknolojik özelliklerle harmanlayarak kullanıcının günlük yaşantısını kolaylaştırmayı amaçlar. Dış görünüş açısından klasik bir kol saatine benzeyen akıllı saatler, wi-fi, bluetooth ve GPS gibi bağlantı adaptörlerine ek olarak kalp atış hızı, ivme, ışık ve denge ölçümü yapabilen algılayıcılara sahiptir. Ayrıca bazı modeller kamera, mikrofon ve hoparlör gibi multimedya teknolojileriyle de donatılabilmektedir. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, taşınabilir bilgisayarların özelliklerinden biridir?

Yüksek performanslarına rağmen kolayca yükseltilebilir olmaları taşınabilir bilgisayarların en büyük avantajıdır.

Taşınabilir bilgisayarlar, masaüstü bilgisayarlarla karşılaştırıldığında oldukça düşük işlem gücüne sahiptir.

Taşınabilir bilgisayarlar, mobil cihazlarla masaüstü bilgisayarlar arasında bir denge kurar.

Taşınabilir bilgisayarlar sadece oyun ve eğlence amaçlı kullanılmak üzere geliştirilmiştir.

Taşınabilir bilgisayarlar sabit bir konumda kullanılması gereken cihazlardır.

Açıklama:

Taşınabilir bilgisayarlar, masaüstü bilgisayarlarla mobil cihazlar arasında bir denge oluşturur. Her bir cihaz konsepti tasarım, işlevsellik ve kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda farklı amaçlara hizmet eder. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Günümüzde mobil işlemcilerin kullanıcı taleplerini karşılamada önemli rol oynamasının temel nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Daha az enerji tüketen LCD ekranlarla birlikte çalışmaları

ARM mimarisine sahip olmaları sayesinde enerji verimliliği sunmaları

Geleneksel sabit disk teknolojisini kullanmaları

Tek çekirdekli yapıları sayesinde ısınma problemlerinin azalması

Harici grafik işlemcileriyle bağlantı kurarak çalışmaları

Açıklama:

Mobil işlemcilerin büyük bir kısmı, ARM mimarisi üzerine inşa edilmektedir. Enerji verimliliği, ölçeklenebilirlik ve esneklik gibi özellikleriyle öne çıkan ARM mimarisi; Qualcomm, Apple, Samsung ve MediaTek gibi büyük mikroişlemci üreticileri tarafından kullanılmaktadır. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi mobil cihaz ekranlarının kullanıcı deneyimini doğrudan etkileyen bir unsur değildir?

Çözünürlük

Boyut

Dokunma hassasiyeti

USB bağlantı tipi

Yenileme hızı

Açıklama:

Mobil cihazlarda ekran, kullanıcı deneyiminin başlangıç noktasıdır. Bu nedenle cihaz ekranının dokunma hassasiyeti, boyutu, görüntü kalitesi ve yenileme hızı gibi değişkenler, kullanıcıların mobil cihaz deneyimlerini ve tercihlerini doğrudan etkiler. USB bağlantı tipi ekran özellikleri arasında yer almaz. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Mobil cihazlarda kullanılan eMMC depolama teknolojisinin başlıca avantajı aşağıdakilerden hangisidir?

Üst segment cihazlarda yüksek hız sunması

Optik sürücülerle uyumlu çalışması

Düşük maliyet ve küçük form faktörü sunması

Video düzenleme işlemleri için özel olarak geliştirilmesi

Harici aygıtlarla kolayca senkronize edilmesi

Açıklama:

Gömülü çoklu ortam kartları, düşük fiyat ve küçük form faktörü nedeniyle mobil cihazlarda sıklıkla kullanılan bir depolama teknolojisidir. Özellikle alt ve orta segment mobil cihazlarda daha yaygın kullanılır. Buna göre doğru cevap C şıkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi mobil cihazlardaki kamera teknolojisinin gelişimiyle birlikte kullanıcıların elde ettiği avantajlardan biridir?

Fiziksel SIM kart yerine yalnızca eSIM kullanımının artması

Çoklu çekirdekli işlemcilerin daha yaygın hâle gelmesi

Mobil cihazlarla profesyonel düzeyde fotoğraf ve video çekilebilmesi

Kızılötesi sensörlerin veri aktarımında kullanılması

e-Ink ekranlarla daha net görüntü elde edilmesi

Açıklama:

İlk cep telefonlarının kameraları, sadece düşük çözünürlüklü fotoğraflar çekebilen basit lenslerden ibaretken, günümüzdeki akıllı telefonlar, profesyonel fotoğraf makinelerini aratmayan kalitede fotoğraflar ve videolar çekebilmektedir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi, Android işletim sisteminin yaygınlaşmasında etkili olan faktörlerden biridir?

Sadece Apple cihazlarında çalışması

Kapalı kaynak kodlu yapıya sahip olması

Donanım üreticilerine sınırlı özelleştirme imkânı sunması

Geniş uygulama ekosistemi ve donanım bağımsızlığı sağlaması

Sadece giyilebilir cihazlarda kullanılabilmesi

Açıklama:

Android’in açık kaynak kodlu yapısı, bu başarının temel taşlarından biridir. Bu yapısı sayesinde hem geliştiriciler hem de cihaz üreticileri için eşsiz bir esneklik ve yenilikçilik alanı sunar. Geliştiriciler, işletim sistemine katkıda bulunabilir ve özelleştirilmiş sürümler geliştirebilirken, üreticiler farklı kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayan çeşitli cihazlar oluşturabilir. Bu özellik, geniş bir uygulama ekosistemi ve donanım bağımsızlığı ile birleşerek Android’i çeşitli donanım yapılandırmaları ile uyumlu kılar ve bu da çok sayıda cihaz üreticisinin Android’i tercih etmesini sağlar. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi, iOS işletim sistemine ait bir özelleştirilmiş sürüm değildir?

iPadOS

CarPlay

Wear OS

watchOS

iOS

Açıklama:

Wear OS, özellikle akıllı saatler ve giyilebilir cihazlar için tasarlanmıştır. Bu sürüm, dokunmatik ekranlar ve giyilebilir cihazların sınırlı ekran boyutları için optimize edilmiş kullanıcı arayüzü sunar. Fitness takibi, bildirimler, sesli komutlar ve Google Asistan entegrasyonu gibi özelliklerle zenginleştirilmiştir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

2007 yılında tanıtılan ve çoklu dokunmatik geniş ekran ile mobil telefon kullanım alışkanlıklarını değiştiren cihaz aşağıdakilerden hangisidir?

IBM Simon

iPhone

Nokia 770

Samsung Galaxy 7

PalmPilot

Açıklama:

2007’de tanıtılan iPhone, çoklu dokunmatik ekran ve uygulama mağazası ile sektörde devrim yaratmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 23

Taşınabilir bilgisayarlar ile masaüstü bilgisayarlar arasındaki temel farklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Taşınabilir bilgisayarlar her zaman daha güçlüdür.

Taşınabilir bilgisayarlar masaüstüne göre çok daha az yükseltilebilir.

Masaüstü bilgisayarlar şarj edilebilir batarya ile çalışır.

Taşınabilir bilgisayarlar yalnızca ofis ortamında kullanılır.

Masaüstü bilgisayarlar mobil cihaz olarak sınıflandırılır.

Açıklama:

Metinde taşınabilir bilgisayarların masaüstüne kıyasla sınırlı yükseltilebilirliğe sahip olduğu belirtilir

Doğru Cevap: B

Soru 24

Günümüzde yaygın olarak kullanılan mobil cihaz türlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Masaüstü bilgisayar

Akıllı gözlük

Sabit disk sürücüsü (HDD)

Lightning kablosu

Harici monitör

Açıklama:

Metinde giyilebilir cihazlar arasında akıllı gözlükler de yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Mobil cihazlarda CPU’nun temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Görselleri işlemek

Genel amaçlı görevleri yürütmek

Kablosuz bağlantıları yönetmek

Pil ömrünü uzatmak

Ses çıkışını sağlamak

Açıklama:

CPU, sistemdeki tüm temel işlemleri ve uygulamaları yönetir, genel amaçlı görevler için esastır

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi PDF’te mobil cihazlarda kullanılan panel teknolojileri arasında yer almaz?

OLED

AMOLED

LCD

CNED

IPS

Açıklama:

Metinde OLED, AMOLED ve LCD (IPS dâhil) paneller belirtilir, CNED ifadesi geçmez

Doğru Cevap: D

Soru 27

Wi-Fi 5’in IEEE standardı ve kullandığı frekans bandı aşağıdakilerden hangisidir?

802.11n - 2.4/5 GHz

802.11ac - 5 GHz

802.11ax - 6 GHz

802.11b - 2.4 GHz

802.11be - 2.4/5/6 GHz

Açıklama:

Wi-Fi 5, 802.11ac standardıdır ve 5 GHz bandında çalışır

Doğru Cevap: B

Soru 28

NFC teknolojisi hangi frekansta çalışır ve azami iletişim mesafesi ne kadardır?

2.4 GHz - 10 m

13.56 MHz - 4 cm

5 GHz - 1 m

900 MHz - 30 cm

60 GHz - 1 cm

Açıklama:

NFC, 13.56 MHz frekansta çalışır ve 4 cm’ye kadar iletişim sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Android işletim sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

2005 yılında Google tarafından satın alınmıştır.

2008’de Android 1.0 sürümü HTC Dream cihazıyla çıkmıştır.

Yalnızca Google tarafından üretilen cihazlarda çalışır.

Farklı donanım yapılandırmalarında çalışabilir.

Açık kaynak yapısına sahiptir.

Açıklama:

Android, farklı üreticilerin cihazlarında çalışabilir, yalnızca Google cihazlarıyla sınırlı değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

PDF’e göre, Android’in giyilebilir cihazlar için geliştirilmiş sürümü aşağıdakilerden hangisidir?

Tizen

Wear OS

LiteOS

Garmin OS

watchOS

Açıklama:

Wear OS, Android’in giyilebilir cihazlara uyarlanmış sürümüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 31

iOS 2 sürümü (2008) ile eklenen en önemli yenilik aşağıdakilerden hangisidir?

Siri desteği

Uygulama Mağazası’nın (App Store) açılması

Swift programlama dili desteği

Apple Watch uyumluluğu

Karanlık mod

Açıklama:

iOS 2 ile App Store açılmış ve üçüncü taraf uygulamalar yüklenmeye başlanmıştır

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

İnsanların birbiriyle etkileşimde bulunma şekillerini kökten değiştirdi.
Kurumsal iletişimde değil, bireysel iletişimde önemli bir kanal oldu.
Bilgi ve fikir alışverişinin merkezi hâline geldi.
Bireysel ifade ve iletişim alanlarını genişletti.
Toplumsal ve kültürel dinamiklere yeni bir boyut kazandırdı.

Yukarıdakilerden hangileri, modern dünyada insan yaşamının ayrılmaz bir parçası hâline gelen sosyal medyanın etkileriyle ilgili olarak doğru ifadelerdir?

1, 2 ve 3

1, 2, 4 ve 5

1, 3, 4 ve 5

2, 4 ve 5

3 ve 4

Açıklama:

Modern dünyada insan yaşamının ayrılmaz bir parçası hâline gelen sosyal medya, insanların bir biriyle etkileşimde bulunma şekillerini kökten değiştirerek bilgi ve fikir alışverişinin merkezi hâline geldi. Bireysel ifade ve iletişim alanlarını genişletti, toplumsal ve kültürel dinamiklere yeni bir boyut kazandırdı. Bunlara ek olarak sosyal medya hem bireylerin hem de kurumların dünyayla etkileşimde bulunma biçimlerini dönüştürdü.
Öte yandan, kurumsal iletişimde de benzer bir dönüşüm yaşandı. Şirketler ve markalar, doğrudan tüketiciyle iletişim kurarak ürün ve hizmetlerini daha etkili bir şekilde pazarlama fırsatı buldu.
Dolayısıyla “Kurumsal iletişimde değil, bireysel iletişimde önemli bir kanal oldu. “ ifadesi, sosyal medyanın etkileriyle ilgili olarak doğru bir ifade değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

İnternetin ilk dönemlerinden beri var olan, kullanıcılara çeşitli konular üzerine tartışmalar yapma, bilgi alışverişinde bulunma ve topluluk oluşturma imkânı sunan platform, aşağıdakilerden hangisidir?

Blog

Sosyal ağlar

Müzik ve podcast

Video paylaşım

Forum

Açıklama:

Sosyal medya ekosisteminin erken dönem uygulamalarından biri olarak hâlâ yaygın bir kullanıma sahip forumlar, kullanıcılara, çeşitli konular üzerine tartışmalar yapma, bilgi alışverişinde bulunma ve topluluk oluşturma imkânı sunar. Bu tür platformlar, internetin ilk dönemlerinden beri var olan çevrimiçi tartışma gruplarının modern versiyonları olarak nitelendirilebilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Sosyal ağlarla ilgili olarak, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Metin, görsel, video gibi içeriklerin paylaşılmasına olanak tanırlar.

Tüm sosyal ağ platformları aynı kullanım amacına yöneliktir.

Çevrimdışı platformlardır.

Sosyal ağlar üzerinde tek yönlü iletişim işler.

Kariyer odaklı içerik paylaşımlarına yönelik platformlardır.

Açıklama:

Sosyal ağlar kullanıcılarının metin, görsel, video gibi içerikleri paylaşmasına olanak tanırlar. Doğru cevap A seçeneğidir. Diğer seçenekler sosyal ağlar için doğru bilgiler içermemektedir. Sosyal ağların her biri, ortak özellikleri olsa da farklı amaçla kullanılan çevrimiçi platformlardır. Sosyal ağlar üzerinden iletişim tek yönlü değil, çift yönlü işler, bu özelliğiyle modern iletişimin ve etkileşimin temel araçları olarak bireylerin sosyal bağlarını güçlendirmelerine, bilgi ve deneyimleri ni paylaşmalarına ve çeşitli topluluklara katılmalarına imkân tanır. Tümü kariyer odaklı paylaşımlar için değildir, LinkeIn bu özelliği taşıyan bir sosyal ağdır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

“Metin ağırlıklı içerikler, daha derinlemesine bilgi ve analiz sunar. Bu tür içerikler, genellikle profesyonel deneyimler, sektörel analizler ve düşünce liderliği üzerine odaklanır.”
Yukarıdaki açıklama, hangi metin tabanlı içerikleri tanımlamaktadır?

Gönderiler ve durum güncellemeleri

Blog yazıları

Yorumlar ve etkileşimler

Gönderi altyazıları

Hashtag

Açıklama:

Blog yazıları gibi metin ağırlıklı içerikler, daha derinlemesine bilgi ve analiz sunar. Medium gibi blog platformlarında yayınlanan bu tür içerikler, genellikle profesyonel deneyimler, sek törel analizler ve düşünce liderliği üzerine odaklanır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Markaların hikâyelerini, değerlerini ve mesajlarını sosyal medya eko sisteminde nasıl paylaşmaları gerektiğini tanımlayan sosyal medya reklam stratejisi, aşağıdakilerden hangisidir?

İçerik pazarlama

Hedefli reklamlar

Sponsorlu içerikler

Influencer pazarlaması

Halkla ilişkiler

Açıklama:

İçerik Pazarlaması: Markaların hikâyelerini, değerlerini ve mesajlarını sosyal medya eko sisteminde nasıl paylaşmaları gerektiğini tanımlayan bir stratejidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Bireylerin, sosyal değişim için kampanyalar yürütebildiği ve toplumsal konular hakkında bilinçlendirme yapabildiği kişisel sosyal medya kullanımına yönelik güncel eğilim, aşağıdaki hangi başlıkta tanımlanır?

Kişisel ifade ve paylaşım

Sosyal etkileşim ve ağ oluşturma

Güncel bilgi ve haberler

Kişisel gelişim

Aktivizm ve kamuoyu oluşturma

Açıklama:

Aktivizm ve Kamuoyu Oluşturma: Sosyal medya; sosyal, politik veya çevresel konu larda farkındalık yaratma ve kamuoyu oluş turma için güçlü bir araçtır. Bireyler, sosyal değişim için kampanyalar yürütebilir ve toplumsal konular hakkında bilinçlendir me yapabilirler. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

İnternette sizinle ilgili hangi bilgilerin bulunduğunu düzenli olarak kontrol etmeniz ve istenmeyen içerikleri kaldırmak için adımlar atmanız, sosyal medyada kişisel verilerinizi ve gizliliğinizi korumak için almanız gereken öncelikli önlemlerden hangisidir?

Gizlilik ayarlarını inceleyin ve ayarlayın

İki faktörlü doğrulama (2fa) kullanın

Kişisel bilgilerin paylaşımını sınırlayın

Dijital ayak izinizi düzenli olarak izleyin

Bilinmeyen bağlantı ve uygulamalardan uzak durun

Açıklama:

Dijital Ayak İzinizi Düzenli Olarak İzleyin: İnternette sizinle ilgili hangi bilgilerin bulunduğunu düzenli olarak kontrol edin. İstenmeyen içerikleri kaldırmak için adımlar atın. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, sosyal medya stratejilerinin etkin bir şekilde geliştirilmesi ve uygulanması için bir sosyal medya yöneticisinin sahip olması gereken beceri-yetkinliklerden biri değildir?

Stratejik planlama ve analiz

Dijital pazarlama ve arama motoru optimizasyonu

Yazılım uzmanlığı

Veri analizi ve raporlama

Kriz yönetimi

Açıklama:

Sosyal medya stratejilerinin etkin bir şekilde geliştirilmesi ve uygulanması için bir sosyal medya yöneticisinin sahip olması gereken beceri-yetkinlikler; içerik yönetimi, stratejik planlama ve analiz, sosyal medya platformlarına hâkim olma, dijital pazarlama ve arama motoru optimizasyonu (SEO), veri analizi ve raporlama, iletişim becerileri, kriz yönetimi ile yaratıcılık ve yenilikçiliktir. Yazılım uzmanlığı bu yetkinlikler arasında yer almaz. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Otomatik algoritmalar ve yazılımlar kullanarak içeriklerin izinsiz kullanımını tespit etmek üzerine yapılandırılmış sistemleri kullanma, telif hakkı ve içerik sahipliği ihlallerinin önüne geçmek için kullanılan hangi yöntemi açıklar?

Dijital hak yönetimi sistemleri

Kullanıcı sözleşmeleri

Telif hakkı ihlali tespit sistemleri

Hukuki yaptırımlar ve şikâyet mekanizmaları

Creative commons lisansları

Açıklama:

Telif Hakkı İhlali Tespit Sistemleri: Otomatik algoritmalar ve yazılımlar kullanarak telif hakkıyla korunan içeriklerin izinsiz kullanımını tespit etmek üzerine yapılandırılmış sistemlerdir. Örneğin, YouTube’un Content ID sistemi, yüklenen videoları telif hakkıyla korunan içeriklerle karşılaştırır ve eşleşmeleri tespit eder. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Kasıtlılık
Manipülasyon
Yayılan bilgi
Yanlış bilgi
Toplumsal etki

Yukarıdakilerden hangileri dezenformasyonun temel özellikleri arasında yer almaktadır?

1, 2 ve 3

1, 2 ve 4

1, 2, 3 ve 4

1, 2, 4 ve 5

2, 3 ve 4

Açıklama:

Dezenformasyonun temel özellikleri; kasıtlılık, manipülasyon, yanlış bilgi ve toplumsal etkidir. Yayılan bilgi, bu özellikler arasında yer almaz. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Kullanıcıların sosyal medya ekosistemindeki temel etkinliği aşağıdakilerden hangisidir?

Herhangi bir içerik üretmeden sadece gözlem yapmak

Kişisel ifade, düşünce ve deneyimlerini paylaşmak

Yalnızca web sitelerinin teknik altyapılarını analiz etmek

Yorum özelliğini kapatarak tek yönlü içerik sunmak

Topluluk etkileşimine kapalı özel profiller oluşturmak

Açıklama:

Kullanıcıların sosyal medya ekosisteminde en önemli eylemi, kişisel fikir ve deneyimlerini paylaşarak etkileşime girmektir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Günümüzde markaların blogları etkin biçimde kullanmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanabilir?

Yalnızca eğlence içerikleri üretmek

Blog yazarlarını özel olarak istihdam etmek

Ürün ve hizmet tanıtımı yaparak marka bilinirliği artırmak ve müşteri etkileşimini güçlendirmek

İnternet kullanımını kısıtlayarak rekabeti azaltmak

Sadece kurumsal duyuruları paylaşmak

Açıklama:

Ayrıca bloglar, markalar ve işletmeler için de ürün ve hizmetlerini tanıtmak, marka bilincini artırmak ve müşterilerle etkileşimde bulunmak için kullanılan en etkili
araçlardan biri hâline geldi.

Doğru Cevap: C

Soru 13

..........., canlı yayın odaklı platformlardan biri olarak interaktif yayın deneyimi sunar.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

YouTube

Vimeo

Twitch

Dailymotion

Netflix

Açıklama:

Twitch ise canlı yayın odaklı bir platform olarak
kendini ayrıştırır. Özellikle video oyunları, e-spor
etkinlikleri ve canlı sohbet odaklı yayınlar için tercih edilen Twitch, interaktif bir kullanıcı deneyimi
sunar. Yayıncılar ve izleyiciler arasında gerçek zamanlı etkileşim, Twitch’in temel özelliğidir. Ayrıca,
kullanıcıların abonelikler ve bağışlar yoluyla favori
yayıncılarını desteklemelerine olanak tanır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi, video paylaşım platformlarında içerik üreticilerinin kazanç sağlamasına yönelik bir yöntem değildir?

Reklam gelirinden pay almak

Abonelik veya bağış sistemini kullanmak

Sponsorlu veya ürün yerleştirmeli içerik üretmek

Canlı yayınlarda izleyici desteği almak

İçeriklere erişimi tamamen engelleyerek paylaşım yapmamak

Açıklama:

İçerik üreticileri genellikle reklam gelirleri, bağış/abonelik sistemleri ve sponsorlu çalışmalarla gelir elde eder; erişimi tamamen engellemek ise bir kazanç yöntemi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

....................................kullanıcıların kariyer ve iş odaklı bağlantılar kurmasına, profesyonel deneyimlerini paylaşmasına ve sektörel gelişmeleri takip etmesine yönelik bir platformdur.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

Instagram

Twitter (X)

TikTok

Snapchat

Açıklama:

LinkedIn, kullanıcıların kariyer ve iş odaklı bağlantılar kurmasına, profesyonel deneyimlerini paylaşmasına ve sektörel gelişmeleri takip etmesine yönelik bir platformdur.

Doğru Cevap: C

Soru 16

............, kullanıcılara çeşitli sesli içerikler sunarak kültürel, eğitici ve eğlenceli deneyimler sağlar.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

Bloglar

Sosyal ağlar

Müzik ve podcast platformları

Anlık mesajlaşma uygulamaları

Oyun platformları

Açıklama:

Müzik ve podcast platformları, kullanıcılara çeşitli sesli içerikler sunarak kültürel, eğitici ve eğlenceli deneyimler sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi, günümüzde geniş kitleler tarafından yaygın olarak kullanılan müzik ve podcast platformlarına örnek değildir?

Spotify

Deezer

Apple Music

SoundCloud

Açıklama:

Spotify, Deezer, Apple Music ve SoundCloud günümüzde geniş kitleler tarafından yaygın olarak kullanılan müzik ve podcast platformlarına örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi forum platformlarının sunduğu önemli bir avantajdır?

Tek yönlü iletişim imkânı

Sadece belirli uzmanların katılabilmesi

Farklı görüşleri ve deneyimleri barındırarak yeni fikirler edinmeye olanak tanıması

İnternet erişimi olmadan çalışabilmesi

Sadece bir konuda yoğunlaşması

Açıklama:

Forum platformları, çok çeşitli konuları kapsar ve farklı görüşleri, deneyimleri ve perspektifleri içerir. Bu çeşitlilik, kullanıcıların farklı bakış açılarını keşfetmelerine ve yeni fikirler edinmelerine olanak tanır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Quora’nın sunduğu özellikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Soru-cevap formatı

Bilgi tabanı oluşturma

Uzman görüşlerine erişim

Kişiselleştirilmiş içerik akışı

Oylama sistemi

Açıklama:

Quora’nın sunduğu özellikler arasında soru-cevap formatı, bilgi tabanı oluşturma, uzman görüşlerine erişim, kişiselleştirilmiş içerik akışı ve etkileşimli topluluk bulunur.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Sosyal medya ekosisteminde, ........, kullanıcıların kısa süreli, genellikle 24 saat boyunca erişilebilir olan görsel ve metin tabanlı anlatılarını ifade eder.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

Facebook paylaşımları

Hikâyeler

Blog yazıları

Forumlardaki gönderiler

Sürekli profil gönderileri

Açıklama:

Sosyal medya ekosisteminde, hikâyeler, kullanıcıların kısa süreli, genellikle 24 saat boyunca erişilebilir olan görsel ve metin tabanlı anlatılarını ifade eder.

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

Metaverse kavramı ilk olarak hangi eserde tanımlanmıştır?

Sensorama (1957)

The Master Key (1901)

Bitcoin Makalesi (2008)

Snow Crash (1992)

Google Glass Tanıtımı (2013)

Açıklama:

Metaverse kavramı ilk olarak 1992 yılında yayınlanan Snow Crash romanında yazar Neal Stephenson tarafından tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Fiziksel ve dijital nesnelerin bir arada bulunduğu ve gerçek zamanlı olarak etkileşime girdiği yeni ortamlar ve görseller üretmek için gerçek ve sanal dünyaların birleşimine ne ad verilir?

Web 2.0

Artırılmış Sanallık

Blokzincir

Karma Gerçeklik

Açıklama:

KG, fiziksel ve dijital nesnelerin bir arada bulunduğu ve gerçek zamanlı olarak etkileşime girdiği yeni ortamlar ve görseller üretmek için gerçek ve sanal dünyaların birleşimi olarak belirtilebilir. Karma gerçeklikte dijital bilgiler ışık ve sesten oluşan, boşlukta görünen hologramlar tarafından temsil edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Kullanıcıların sanal ortamda kendilerini fiziksel olarak oradaymış gibi hissetmesi hangi kavramla açıklanır?

Sarmalanma

Bulunma

Serbestlik Derecesi

Görüş Alanı

Bakış Alanı

Açıklama:

Kullanıcıların fiziksel olarak başka bir yerde olmalarına rağmen, SG teknolojilerini kullanarak SG ortamının içine girdiklerinde, kendilerini gerçekten orada olduklarını hissetmeleri “bulunma” kavramıyla açıklanabilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 4

Milgram ve Kishino'nun "Gerçeklik-Sanallık Devamlılığı" modelinde en solda hangi ortam yer alır?

Artırılmış Gerçeklik

Artırılmış Sanallık

Karma Gerçeklik

Gerçek Fiziksel Ortam

Sanal Ortam

Açıklama:

3 boyutlu teknolojilerin kullanımına kadar insanlar gerçek fiziki ortamda sarmalanmış olarak gerçek fiziki nesnelerle etkileşim içine girmişlerdir. Gerçeklik sanallık devamlılığı çizelgesinin en solunda gerçek fiziksel ortam yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

"Sanal ortamlara gerçek dünya ögelerinin eklenmesi" hangi gerçeklik türüne örnektir?

Artırılmış Sanallık

Karma Gerçeklik

Dolaylı Gerçeklik

Simüle Edilmiş Gerçeklik

Genişletilmiş Gerçeklik

Açıklama:

Milgram ve Kishino’nun (1994) gerçeklik sanallık devamlılığı çizelgesinde yer alan artırılmış sanallık, sanal ortamlara gerçek dünyadan ögelerin eklendiği gerçeklik türüdür

Doğru Cevap: A

Soru 6

I. Blokzincir
II. 5G
III. Web 1.0
IV. NFT
Yukarıdakilerden hangileri Metaverse kavramıyla ilişkilendirilen teknolojiler arasında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

I, II, IV

Açıklama:

Metaverse kavramını daha iyi anlayabilmek için 3 boyutlu teknolojileri (artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, karma gerçeklik ve diğer gerçeklik türleri), Blokzincir, NFT, 5G ve Web 3.0 teknolojilerini de anlamlandırmak gerekir. 3 boyutlu teknolojiler bir sonraki kısımda örnekleri ile daha detaylı açıklanacağı için bu kısımda Blokzincir, NFT, 5G ve Web 3.0 teknolojilerinden bahsedilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

I. Telebulunuşluk hissi sağlaması
II. Gerçek hayata yakın deneyimler sunması
III. Yaparak yaşayarak öğrenmeyi desteklemesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri sanal gerçeklik teknolojisinin avantajları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

SG teknolojilerinin sunduğu avantajlar; • sanal ortamda insan sağlığını tehlikeye atmadan gerçek hayata yakın deneyimler yaşatması, • bireylere telebulunuşluk yani sanal ortamdayken gerçek bir ortamda bulunma hissi vermesi, • öğrenmeyi kolaylaştırması, • öğrencilerin aktif olmalarını sağlaması, • yaparak yaşayarak öğrenmeyi desteklemesi, • öğrenmenin gerçek hayata transfer edilmesini kolaylaştırması, • ve sunduğu eğlenceli ortamlar sayesinde öğrencilerin yaratıcılığını ve ilgilerini arttırması olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

5G teknolojisinin Metaverse ile ilişkisi temel olarak neye dayanır?

Merkezi veri depolama

Basılı medya desteği

Yüksek hız ve düşük gecikme süresi

İki boyutlu görüntü kalitesi

Fiziksel nesnelerle etkileşim

Açıklama:

5G teknolojisi özellikle sanal ortamlarda bireyleri avatarları aracılığıyla birbirine bağlama, internete bağlı akıllı cihazları, nesneleri ve makineleri kontrol etme işlevlerinde yoğun olarak kullanılacağı öngörülmektedir. 5G teknolojisi yakın gelecekte, Metaverse evreninin ağ altyapısı olarak kullanılacağı öngörülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I. Sağlık alanında hayati önem taşıyan kritik müdahale uygulamalarında
II. Yapay zekâ uygulamalarında
III. Nesnelerin interneti teknolojisinin kullanıldığı akıllı evler, akıllı şehirler, akıllı tarım ve otonom sürüş gibi uygulamalarda
IV. Eğlence, kültür, sanat ve eğitim alanında
Yukarıdakilerden hangileri 5G teknolojilerinin gelecekte kullanım imkanı bulacağı uygulama alanları arasında yer alır?

I ve III

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

5G teknolojilerinin gelecekte aşağıdaki uygulama alanlarında kullanım imkânı bulacağı planlanmaktadır: • Eğlence, kültür, sanat ve eğitim alanında, • Nesnelerin interneti teknolojisinin kullanıldığı akıllı evler, akıllı şehirler, akıllı tarım ve otonom sürüş gibi uygulamalarda, • Sağlık alanında hayati önem taşıyan kritik müdahale uygulamalarında, • Yapay zekâ uygulamalarında,

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi yapay zekâ destekli otomatik kodlama sistemine sahip anlamsal web teknolojisidir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Blokzincir

Açıklama:

Web 3.0, yapay zekâ destekli otomatik kodlama sistemine sahip anlamsal web teknolojisi olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Fiziksel gerçekliği, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik gibi dijital ortamlarla birleştiren, çok kullanıcılı ve gerçekliğin değişim gösterdiği bir öte evren, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle en fazla ilişkilidir?

Siber uzay

Blokzincir

NFT

Nesnelerin interneti

Metaverse

Açıklama:

Fiziksel gerçekliği, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik gibi dijital ortamlarla birleştiren, çok kullanıcılı ve gerçekliğin değişim gösterdiği bir öte evren en fazla metaverse kavramıyla ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi metaverse ortamlarından birisidir?

Google Earth

ChatGPT

Microsoft Teams

Decentraland

Netflix

Açıklama:

NextEarth, OVER, Decentraland, SandBox gibi platformlar Metaverse ortamlarına örnek olarak gösterilebilir. Bu yüzden sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Üç boyutlu teknolojilerde kullanılan gerçeklik türlerinin kronolojik gelişim süreci, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle başlamıştır?

Mortor Heiling'in kafaya takılan cihazın patentini alması

Steve Mann'ın giyilebilir bir bilgisayar sistemi icat etmesi

Frank Baum’un Anahtar adlı romanında karakter işaretleyici gözlüğünü hayal etmesi

Myron Krueger'ın Videoplace adında bir yapay gerçeklik laboratuvarı kurması

Microsoft Hololens karma gerçeklik gözlüğünün üretilmesi

Açıklama:

Üç boyutlu teknolojilerde kullanılan gerçeklik türlerinin kronolojik gelişim süreci 1901 yılında Frank Baum’un Anahtar adlı romanında karakter işaretleyici gözlüğünü hayal etmesiyle başladığından bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sanal gerçeklik teknolojilerinin sunduğu avantajlardan birisi değildir?

Öğrenmeyi kolaylaştırması

Öğrenme kayıplarını artırması

Öğrencilerin aktif olmalarını sağlaması

Yaparak yaşayarak öğrenmeyi desteklemesi

Öğrenmenin gerçek hayata transfer edilmesini kolaylaştırması

Açıklama:

Sanal gerçeklik teknolojilerinin sunduğu avantajlar şu başlıklarda sıralanabilir:

Sanal ortamda insan sağlığını tehlikeye atmadan gerçek hayata yakın deneyimler yaşatması

Bireylere telebulunuşluk yani sanal ortamdayken gerçek bir ortamda bulunma hissi
vermesi

Öğrenmeyi kolaylaştırması

Öğrencilerin aktif olmalarını sağlaması

Yaparak yaşayarak öğrenmeyi desteklemesi

Öğrenmenin gerçek hayata transfer edilmesini kolaylaştırması,

Sunduğu eğlenceli ortamlar sayesinde
öğrencilerin yaratıcılığını ve ilgilerini arttırması

Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, öğrenme kayıplarını artırma, sanal gerçeklik teknolojilerinin sunduğu avantajlardan birisi olmadığından bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Sanal ortamlara gerçek dünyadan ögelerin eklendiği gerçeklik türü aşağıdaki seçeneklerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?

Artırılmış sanallık

Gerçek sanallık

Çapraz gerçeklik

Genişletilmiş gerçeklik

Simüle edilmiş gerçeklik

Açıklama:

Milgram ve Kishino’nun (1994) gerçeklik sanallık devamlılığı çizelgesinde yer alan artırılmış sanallık, sanal ortamlara gerçek dünyadan ögelerin eklendiği gerçeklik türüdür. Artırılmış sanallıkta sanal ögelerin yoğunluğu artırılmış gerçekliğe oranla daha fazladır. Bu da artırılmış gerçekliği sanal gerçekliğe daha yakınlaştırır. Artırılmış sanallık teknolojileri ile gelecekte sanal ortamlarda gerçek fiziki nesnelerle etkileşim kurulabilmesi planlanmaktadır. Bu yüzden yukarıdaki sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Giyilebilir bir bilgisayar veya akıllı telefon gibi elde taşınan bir cihaz kullanılarak kişinin gerçeklik algısına ekleme, çıkarma veya manipüle etme yeteneği, aşağıda belirtilen kavramlardan en fazla hangisiyle ilişkilidir?

Aracılı gerçeklik

Artırılmış gerçeklik

Sanal gerçeklik

Karma gerçeklik

Ayarlı gerçeklik

Açıklama:

Aracılı gerçeklik, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, karma gerçekliği ve ayarlı gerçekliği içerisine alan büyük bir küme olarak açıklanabilir. Hatta, azaltılmış (diminished) gerçekliği de içine almaktadır. Aracılık edilen kullanıcının çevreye ilişkin görsel algısıdır. Aracılı gerçeklik, giyilebilir bir bilgisayar veya akıllı telefon gibi elde taşınan bir cihaz kullanılarak kişinin gerçeklik algısına ekleme, çıkarma veya manipüle etme yeteneğini ifade etmektedir. Bu yüzden yukarıdaki sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bir doktorun kıtalararası uzak bir ülkede bir hastanede yatan hastayı ameliyat edebilmesi, aşağıdaki seçeneklerde belirtilen kavramlardan en fazla hangisiyle ilişkilidir?

Aracılı gerçeklik

Çapraz gerçeklik

Genişletilmiş gerçeklik

Simüle edilmiş gerçeklik

Karma gerçeklik

Açıklama:

Çapraz gerçeklik, uzak ortamda bulunan nesneleri kullanma deneyiminin yaşandığı ortamdır. Karma gerçekliğe benzer. Ancak, artırılmış sanallık, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve karma gerçekliğin uyumlu bir kombinasyonu gibi düşünülebilir. Sağlık ve askerî alanlarda sıklıkla kullanılmaktadır. Bir doktor çapraz gerçeklik teknolojilerini kullanarak, kıtalararası uzak bir ülkede bir hastanede yatan hastayı ameliyat edebilmekte, bir pilot uzaktan insansız hava aracını kullanabilmektedir. Bu yüzden yukarıdaki sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Kullanıcıların deneyimledikleri şeyin gerçekliği hakkında kesin kanıtlara sahip olamadıkları için, içinde bulunduğu gerçekliğin gerçek fiziki ortam olduğundan şüphe duymadıkları kavram, aşağıdaki seçeneklerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?

Sanal gerçeklik

Ayarlı gerçeklik

Simüle edilmiş gerçeklik

Aracılı gerçeklik

Genişletilmiş gerçeklik

Açıklama:

Simüle edilmiş gerçeklik, sanallık ve gerçekliğin keskin çizgilerle birbirinden ayırmanın mümkün olmadığı bir gerçeklik türüdür. Simüle edilmiş gerçekliğin gelecekte kuantum bilgisayarlar aracılığıyla yapay zekâ desteği ile fiziki gerçekliğin birebir benzetiminin yapılmasını sağlayan teknolojilere simüle edilmiş gerçeklik teknolojileri adı verilmektedir. Simüle edilmiş gerçeklik ortamında kullanıcılar deneyimledikleri şeyin gerçekliği hakkında kesin kanıtlara sahip olamadıkları için, içinde bulunduğu gerçekliğin gerçek fiziki ortam olduğundan şüphe duymazlar. Bu yüzden bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Kullanıcıların kullandıkları mobil cihaz ekranlarının, başa taktıkları görüntüleyicilerin sağladığı kapsama miktarının ölçüsü, aşağıdaki kavramlardan en fazla hangisiyle ilişkilidir?

Bulunma

Sarmalanma

Serbestlik derecesi

Bakış alanı

Görüş alanı

Açıklama:

Bakış alanı kavramı, kullanıcıların kullandıkları mobil cihaz ekranlarının, başa taktıkları görüntüleyicilerin sağladığı kapsama miktarının ölçüsü olarak tanımlanabilmektedir. Bu yüzden ilgili sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Kullanıcıların 3 boyutlu teknolojileri kullanarak sanal 3 boyutlu nesneleri 3 boyutlu uzayda hareket ettirirken kullanılan kavram, aşağıdaki seçeneklerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?

Bulunma

Sarmalanma

Bakış alanı

Görüş alanı

Serbestlik derecesi

Açıklama:

Serbestlik derecesi, kullanıcıların 3 boyutlu teknolojileri kullanarak sanal 3 boyutlu nesneleri 3 boyutlu uzayda hareket ettirirken kullanılan bir kavramdır. 3 boyutlu sanal nesneler gerçek ortamda AG ve SG teknolojileriyle 3 boyutlu uzayda x, y ve z eksenlerinde ileri geri, sağa sola ve yukarı aşağı hareket ettirilebilmektedir. 3 boyutlu sanal nesnelerin kullanıcılar tarafından döndürülmesi veya çevrilmesi sonucu, kullanıcıların 3 boyutlu sanal nesneleri 360 derecelik açılardan görebilmelerine imkân vermektedir. Bu yüzden yukarıdaki sorunu doğru yanıtı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Yapay Zekâ'nın resmi olarak literatüre kavramsal anlamda tanımlandığı ve "Artificial Intelligence" teriminin ilk kez kullanıldığı etkinlik hangi yıl ve okulda gerçekleşmiştir?

1948 - Harvard

1950 - Stanford

1956 - Dartmouth

1960 - MIT

1974 - Princeton

Açıklama:

Türkçe'ye yapay zeka olarak çevrilen "Artificial Intelligence (AI)" kavramı ilk defa 1956 yılında Dartmouth'daki bir etkinlikte kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Veri depolayıp, işleyebilen ya da veriyi algılayabilen; büyük ölçüde elektronik bileşenler üzerine kurulu olan cihaz ya da aracı bileşenleri tek bir çatı aldında tanımlamak için kullanılan kavram hangisidir?

Sayısal Sistem

Otonom Sistem

Otomasyon Sistemi

Dijital Sistem

Analog Sistem

Açıklama:

Bu özelliklere sahip cihaz ya da aracı bileşenleri tek bir çatı altında tanımlamak için kullanılan kavram, sayısal sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Yapay zeka ile ilişkili olarak verilebilecek, yardımcı sistem olarak kabul edebilerceğimiz ilk tarihsel örnek hangisidir?

Basit makine

Otomaton

Dijital saat

Pusula

Teleskop

Açıklama:

Yapay Zekâ ile ilişkili olarak değerlendirmek gerekirse, yardımcı sistem olarak kabul edebileceğimiz ilk örnekler otomaton (İng. Automaton) adındaki mekanik robotlar ile bağlantılı durumdadır. Anlaşılacağı üzere mekanik bileşenler içeren bu sistemler, özellikle 15. ve 16. yüzyılda gerek yardımcı araçlar gerekse eğlence amaçlı düzenekler şeklinde yaygın bir kullanım alanına sahip olmuştur

Doğru Cevap: B

Soru 4

Yapay Zekâ'nın problemlere esnek çözümler üretmesini sağlayan temel özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Yalnızca standart algoritmalar kullanması

Çözüm süreçlerini değiştirebilme yeteneği

İnsan müdahalesine ihtiyaç duyması

Tek tip probleme odaklanması

Sabit bir çalışma yapısına sahip olması

Açıklama:

Yapay Zekâ tabanlı algoritmalara farklı problemlere uyarlanabilme esnekliği, problem çözümü esnasında farklı çözüm süreçlerine geçebilmeyi ve standart algoritmalarla çözülmesi zaman alacak ya da imkânsız olan problemlerin başarılı ve verimli bir biçimde çözülmesi avantajlarını sağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Yapay Zekâ algoritmaları, dayandıkları bilimsel altyapılar ve çalışma prensiplerine göre hangi iki temel sınıf altında incelenmektedir?

Derin öğrenme - Makine öğrenmesi

Bulanık mantık - Optimizasyon

Kural tabanlı - Danışmansız öğrenme

Doğrudan çalışan - Öğrenerek çalışan

Denetimli - Denetimsiz

Açıklama:

Yapay Zekâ algoritmaları dayandıkları bilimsel altyapılar ve prensipleri itibarıyla ki temel sınıf altında incelemek gerekmektedir. Bunlar; doğrudan çalışan algoritmalar ve öğrenerek çalışan algoritmalardır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

"Kimi zaman elimizdeki veri kümesindeki örneklerde sadece girdiler yer almaktadır. Böyle bir durumda makine öğrenmesi veri örnekleri arasındaki yakınlıkları/ benzerlikleri algılayarak, çeşitli kümeler oluşturabilmektedir."
Yukarıdaki tanım hangi makine öğrenmesi yöntemini açıklamaktadır?

Danışmanlı öğrenme

Takviyeli öğrenme

Danışmansız öğrenme

Otonom öğrenme

Mekanik öğrenme

Açıklama:

Bu şekilde girdinin belli olduğu, ancak çıktığının belli olmadığı veri setlerinde danışmansız öğrenme söz konusudur. Yani bir bakıma başlangıçta elimizde olmayan çıktı sınıflarını Danışmansız Öğrenme ile oluşturulması durumu söz konusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Yapay Zekâ'nın "alan olarak" tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Matematiksel formüllerle optimizasyon yapma yeteneği

İnsan düşünce ve doğal dinamiklerden esinlenerek problem çözen sistemlerin tasarlandığı araştırma alanı

Robotların fiziksel hareketlerini kontrol eden yazılımlar

Veri depolama ve işleme teknolojilerinin genel adı

Elektronik devrelerin otomasyonu

Açıklama:

"İnsan düşünce ve davranış şekilleri ile doğadaki dinamiklerden esinlenerek, problemleri algılayıp çözümler üretebilen zeki algoritmaların ve sistemlerin tasarlayıp geliştirilmesi ile ilgilenen araştırma ve teknoloji alanıdır."

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Yapay Zekâ'nın tarihsel gelişiminde 15. ve 16. yüzyılda yaygın kullanılan "otomaton" kavramıyla ilişkilendirilemez?

Mekanik saatler

Leonardo Da Vinci'nin tasarımları

Delikli kart sistemleri

El-Cezeri'nin hidrolik makineleri

15. yüzyıl sanat eserleri

Açıklama:

Anlaşılacağı üzere mekanik bileşenler içeren bu sistemler, özellikle 15. ve 16. yüzyılda gerek yardımcı araçlar gerekse eğlence amaçlı düzenekler şeklinde yaygın bir kullanım alanına sahip olmuştur (Kang, 2002). Genel olarak incelendiğinde, otomatonların dönemin estetik kaygıları ile birleşerek, sanat eserlerine dönüştüğü ve hatta insansı unsurlarla donatıldığı görülmektedir (Resim 7.1). Otomatonlar genellikle yazı yazabilen makineler, zor işleri destekleyen araçlar, çocuklar için hareketli oyuncaklar ve guguklu saat gibi mekanik saatler şeklinde; farklı amaç ve çözümler doğrultusunda ortaya çıkmıştır. Otomatonların en önemli yeniliği, kurularak ya da kontrol edilerek kullanılabilmeleri ya da daha önceden belirlenmiş eylemleri yapacak şekilde çalışabilmeleri olmuş, bu yönüyle robotların atası olarak kabul edilmişlerdir (Wetmore, 2013). Özellikle Rönesans özelinde düşünüldüğünde Leonardo Da Vinci gibi bilim insanlarının icatları da otomaton örnekleri içermektedir (Rosheim, 2006). Yine Da Vinci’ye ilham kaynağı olduğu düşünülen El-Cezeri’nin otomatonları da robot ve Sibernetik (canlı ya da cansız sistemlerin karmaşık yapılarını inceleyen bilim dalı) çalışmaları açısından ilk niteliğinde kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Makine Öğrenmesi'nde "Takviyeli Öğrenme" (Reinforcement Learning) yöntemi için en uygun tanım hangisidir?

Örnek verilerdeki girdi-çıktı ilişkisini öğrenme

Veriler arasındaki benzerlikleri gruplama

Görüntü verilerini otomatik olarak etiketleme

Ödül-ceza mekanizmasıyla tecrübe edinme

Büyük veri setlerini hızla işleme

Açıklama:

Takviyeli Öğrenme (İng. Reinforcement Learning): Özellikle robotik sistemler açısından dikkat çeken bu öğrenme yöntemi bir tür yaşayarak öğrenme gibidir. Makine Öğrenmesi tabanlı zeki sistem için bu noktada olası eylemleri ya da çözümleri karşısında ödül ve ceza puanları verilmektedir. Yani öğrenme verisi farklı örnek durumların ödül ya da ceza dönütleriyle (çıktılarıyla) karşılanması şeklinde oluşturulmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Derin Öğrenme modellerinden "Evrişimli Sinir Ağları" (CNN) en çok hangi alanda kullanılır?

Ses tanıma

Görüntü işleme

Robotik optimizasyon

Finansal tahminler

Metin analizi

Açıklama:

Evrişimli Sinir Ağları (İng. Convolutional Neural Networks / CNN): Evrişimli Sinir Ağları (CNN), özellikle görüntü verileri üzerindeki başarılarıyla ön plana çıkmış bir Derin Öğrenme modelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

"Karanlık Fabrika" kavramıyla ilişkili olan Endüstri 4.0 bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Tam otomasyon ve insansız üretim

İnsan-makine iş birliği

Geleneksel üretim hatları

Enerji tasarrufu odaklı sistemler

Manuel kalite kontrol

Açıklama:

Karanlık Fabrika: İnsan faktörünün hiç olmadığı ya da mümkün olduğunca azaltıldığı; genel olarak zeki sistemlerin (robotların, botların) işbirliği içerisinde görev aldıkları, özellikle Yapay Zekâ ve zeki cihazlarla ilişkilendirilen Endüstri 4.0 dönemi ile ilişkilendirilen ‘zeki’ fabrika ortamlarıdır (Yıldız, 2018).

Doğru Cevap: A

Soru 12

"Prompt Mühendisliği" kavramı neyi ifade eder?*

Algoritma hızlandırma yöntemleri

Veri ön işleme teknikleri

Kullanıcı girdilerini etkin sonuçlar alacak şekilde düzenleme

Derin Öğrenme modellerinin eğitimi

Donanım bileşenlerinin tasarımı

Açıklama:

Prompt Mühendisliği (İng. Prompt Engineering): LLM’ler ile birlikte önemi artan kullanıcı cümlelerinin, en etkin sonuçları elde etmek için nasıl yazılması gerektiğini inceleyip uygulayan yaklaşıma verilen isimdir (White vd., 2023).

Doğru Cevap: C

Soru 13

GPT modellerinin temelini oluşturan "Transfer Öğrenme" (Transfer Learning) aşağıdakilerden hangisidir?

Önceden eğitilmiş bir modelin başka bir göreve uyarlanması

Veri kümesinin rastgele bölümlere ayrılması

Kullanıcı etkileşimlerinin izlenmesi

Yapay Sinir Ağları'nın fiziksel olarak kopyalanması

Algoritmaların donanım üzerinde test edilmesi

Açıklama:

Transfer Öğrenmesi (İng. Transfer Learning) adı verilen öğrenme süreciyle daha önce öğrenilen bilginin başka Yapay Zekâ modellerine aktarılmasını amaçlayan mekanizma, sadece Derin Öğrenme tabanlı çözümlerin değil, aynı zamanda Üretici Yapay Zekâ olgusunun da yükselişinde etkili olmuştur (Teo vd., 2023).

Doğru Cevap: A

Soru 14

Yapay Sinir Ağları'nın ortaya çıkışına temel oluşturan ve üzerine ağırlıklı bir şekilde gelen girdileri dönüştürebilen işlem birimi aşağıdakilerden hangisidir?

Aktivasyon

Dönüştürücü

Algılayıcı

Çok katmanlı ağ

Veri kümesi

Açıklama:

Algılayıcı (Perceptron), yapay sinir ağlarının ortaya çıkışına temel oluşturan ve üzerine ağırlıklı bir şekilde gelen girdileri dönüştürebilen işlem birimidir. Bu yapıdaki ağırlıklar, beyindeki nöronlar arasında yer alan ve hafızayı, hatırlamayı sağlayan elektriksel yüklerden esinlenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Yapay zekânın sağlık alanındaki başarıları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Kanser teşhisinde yüksek doğruluk

Hasta verilerinin manuel kaydı

Protein katlanması probleminin çözülmesi

Robotik cerrahi sistemlerinin kullanımı

İlaç keşif süreçlerinin hızlanması

Açıklama:

Yapay Zekâ’nın başından beri etkili olduğu sağlık alanı, 21. yüzyıldaki etkin başarılardan nasibini almıştır. Görüntü teknolojilerindeki başarılar, kanser teşhisi, hücre tespiti, problemli doku, kemik ve bileşenlerin medikal görüntülerden hızlı ve yüksek başarımlı bir şekilde tespitinde rol oynamıştır. Benzer şekilde Yapay Zekâ tabanlı medikal robotlar, operasyonlardaki başarı oranlarını artırarak yaygınlaşmaya başlamıştır. Yapay Zekâ destekli aşı geliştirmeleri, ilaç tespitleri ve varolan ilaçların farklı hastalıklara yönlendirilmesi gibi konularda başarılar elde edilmiştir. Yapay Zekâ’nın 21. yüzyıldaki Üretici Yapay Zekâ rolüyle bağlantılı olarak; insanların rutin olarak yerine getirdiği ve hatta estetik kaygılar da içeren çalışmalarda Yapay Zekâ asistan rolü üstlenmeye başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

John McCarthy önderliğindeki bilim insanları tarafından yapay zekânın resmî bir biçimde kavramsal olarak tanımlanması hangi yılda gerçekleşmiştir?

1956

1968

1994

2003

2012

Açıklama:

Yapay Zekâ’nın resmî bir biçimde kavramsal olarak tanımlandığı zaman 1956 yılına tekabül etmektedir. John McCarthy önderliğindeki bilim insanları ABD. Dartmouth’daki bir etkinlikte Türkçe’ye Yapay Zekâ olarak çevrilen Artificial Intelligence kavramını tanımlayarak literature kazandırmışlardır (McCarthy vd., 2006; 1956).

Doğru Cevap: A

Soru 17

Tıpkı bir göz gibi görüntüdeki detayları ele alarak tanıma yapılmasını sağlayan biyolojik süreçlerden esinlenen, görüntü verileri üzerindeki başarılarıyla ön plana çıkan derin öğrenme modeli hangisidir?

Derin inanç ağları

Uzun dönem kısa dönem hafıza

Evrişimli sinir ağları

Graf sinir ağları

Otokodlayıcılar

Açıklama:

Evrişimli Sinir Ağları (İng. Convolutional Neural Networks / CNN), özellikle görüntü verileri üzerindeki başarılarıyla ön plana çıkmış bir Derin Öğrenme modelidir. İçerisinde veri ön işleme mekanizmalarını da içeren bu modelin, tıpkı bir göz gibi, görülen görüntüdeki detayları ele alarak tanıma yapılmasını sağlayan biyolojik süreçlerden esinlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi derin öğrenme modelleri arasında yer almaz?

Graf sinir ağları

Derin inanç ağları

Otokodlayıcılar

Evrişimli sinir ağları

Danışmanlı öğrenme

Açıklama:

Günümüz koşulları, her geçen zaman yeni bir Derin Öğrenme modelinin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Ancak Derin Öğrenme’nin kritik problemlerdeki başarısında rol oynayan ve farklı alanlardaki problemlerde yaygın bir şekilde kullanılan çeşitli ileri düzey Yapay Sinir Ağları modellerinin genel hatlarıyla bilinmesi, Derin Öğrenme’nin yükselişi hakkında bilgi sahibi olunmasını sağlayacaktır. Buna göre öne çıkan başlıca Derin Öğrenme modelleri şu şekildedir: Evrişimli sinir ağları, Otokodlayıcılar, Derin inanç ağları, Graf sinir ağları.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi derin öğrenme modellerinden biri değildir?

Evrişimli sinir ağları

Derin inanç ağları

Otokodlayıcılar

Uzun dönem kısa dönem hafıza

Sosyal sinir ağları

Açıklama:

Derin öğrenme modelleri 5 başlıkta sıralanabilir: Evrişimli sinir ağları, derin inanç ağları, otokodlayıcılar, uzun dönem kısa dönem hafıza, graf sinir ağları. "Sosyal sinir ağları" adında bir derin öğrenme modeli bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Derin öğrenme tabanlı olup, birbiriyle rekabet eden iki farklı ağın etkileşimi ile sentetik veriler (örneğin, sahte yüzler ve sesler) üretmek için kullanılan üretici yapay zekâ modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Otokodlayıcılar

Siyam ağları

Uzun dönem kısa dönem hafıza

Çekişmeli üretici ağlar

Derin inanç ağları

Açıklama:

Derin Öğrenme’nin Üretici Yapay Zekâ dönemini başlamasına sebep olan Çekişmeli Üretici Ağlar (GAN), iki farklı ağ yapısının rol aldığı bir Derin Öğrenme modelidir. Bu noktada GAN içerisinde yer alan ağlardan biri, gerçek veri kümesine bakarak karşılaştırma yapabilen diğer ağı gerçek veri ürettiği yönünde kandırmaya çalışmakta; kandırdığı zaman GAN amacına ulaşmış olmaktadır. Böylelikle gerçeğe çok yakın verilerin (sahte yüzler, sesler ya da yaratıcı içerikler) sentetik bir şekilde elde edilmesi sağlanmaktadır

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Geçmişten tamamen farklı olarak ses, görüntü, video, etkileşim ve veri uygulamalarının aynı kaynakları paylaşması ve birbirleriyle sinerjik bir şekilde etkileşim kurmasını aşağıdakilerden hangi olgu tanımlar?

Teknolojik yakınsama

Dijital yakınsama

Yeniliklerin yayılması kuramı

Teknolojik gelişme çerçevesi

Delphi tekniği

Açıklama:

TEKNOLOJİNİN GELECEĞİ
Geçmişte tamamen farklı olan ses, görüntü, video, etkileşim ve veri uygulamaları artık aynı kaynakları paylaşmakta ve birbirleriyle sinerjik bir şekilde etkileşim kurmaktadır. Bu olguya dijital yakınsama adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

"Risk alıcılar", Everett Rogers’ın bir teknolojinin yayılma aşamasında teknolojiyi benimseyen veya uygulayan birey gruplarından hangisine girer?

Geride kalanlar

Geç çoğunluk

Erken çoğunluk

İlk benimseyenler

Yenilikçiler

Açıklama:

TEKNOLOJİNİN GELECEĞİ
Yenilikçiler yeni bir fikre ilk uyum sağlayanlardır ve genellikle “risk alıcılar” olarak tanımlanırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Bilim kurgu edebiyatı ile teknoloji birbirini beslemektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu ilişkiyi desteklemez?

Kitaplarda ve filmlerde tasarlanan kurgusal teknolojiler ve ürünler, araştırmacılara ve geliştiricilere ilham verir

Toplumda biriken bilimsel ve teknolojik bilgi de yazarlara geleceği tasarlarken ilham kaynağı olur

Bilim kurgu filmlerinde tasarlanan geleceğin teknolojik örnekleri, toplumu bu teknolojilere hazırlama misyonunu üstlenir

Gelecek sadece öngörülmekle kalınmaz, gelecekteki ürünler de tasarlanarak icat edilebilir

Teknolojilerin gelecekte geniş kitleler tarafından kabul edilmesine etkide bulunur

Açıklama:

İletişim Teknolojilerinin Geleceğini Araştırmak
Teknolojilerin yakınsaması kullanılarak, bugün farklı teknolojiler olarak kabul edilen iki veya daha fazla teknolojinin gelecekte nasıl yakınsayabileceği senaryoları geliştirilerek, gelecek sadece öngörülmekle kalınmaz, gelecekteki ürünler de tasarlanarak icat edilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Daha önceleri sadece uzman profesyonellerin kullandığı dijital teknolojiler 90’larda kişisel bilgisayarlardaki çoklu ortam teknolojilerine dönüşerek halkın kullanabildiği teknolojiler hâline gelmiştir. Bunu aşağıdakilerden hangisi tanımlar?

Fiziksel-dijital karma

Sanal gerçeklik

Dijital devrim

Yapay zeka

Sentetik medya

Açıklama:

SINIRDAKİ İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
İletişim teknolojilerinin gelişimini etkileyen başlıca faktör dijital devrimdir. Daha önceleri sadece uzman profesyonellerin kullandığı dijital teknolojiler 90’larda kişisel bilgisayarlardaki çoklu ortam teknolojilerine dönüşerek halkın kullanabildiği teknolojiler hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi aşırı gerçekçi sahte içeriklerdir?

Hologram

Karma gerçeklik

Metaverse

Deepfake

Bilim kurgu

Açıklama:

Sentetik medya üretiminde GAN adı verilen algoritmalar ve büyük dil modellerine dayalı text-to-everything modelleri hızla gelişme göstermektedir. Bu gelişmelerin en önemli sonuçlarından biri deepfake adı verilen aşırı gerçekçi sahte içeriklerin üretilebilir hâle gelmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

İnsan beyninin işleyişini incelemek.
Text-to-everything modelleri geliştirmek.
İnsan beyninin yeteneklerine sahip teorik sistemler oluşturmak.
“Güçlü yapay zekâ” makineleri geliştirmek.
Gerçekçi 3B ortamlar oluşturmak.

Yapay beyin araştırmaları, yukarıdaki hangi temel amaçlar üzerinde yoğunlaşır?

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

YAKIN GELECEĞE AİT İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
Yapay beyin araştırmaları, aşağıdaki üç temel amaç üzerinde yoğunlaşır: a) İnsan beyninin işleyişini incelemek. b) İnsan beyninin yeteneklerine sahip teorik sistemler oluşturmak. c) “Güçlü yapay zekâ” olarak adlandırılan, insan benzeri davranışlar ve zekâ sergileyebilen makineleri geliştirmek.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisinin insan beyninin sinirsel düzeyde sahip olduğu işlem gücüne eşdeğer bilgisayarların üretilmesine olanak sağlanması beklenmektedir?

Teraölçek bilgisayar

Petaölçek bilgisayar

Exaölçek bilgisayar

Esnek elektronik kağıtlar

GAN (Generative Adversarial Network)

Açıklama:

YAKIN GELECEĞE AİT İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
Exaölçek bilgisayarlar, insan beyninin sinirsel düzeyde sahip olduğu işlem gücüne eşdeğer bilgisayarların üretilmesine olanak sağlanması beklenmektedir?

Doğru Cevap: C

Soru 8

2022 yılında ABD Oak Ridge Ulusal Laboratuvarında dünyanın ilk olarak duyurulan "Frontier" nedir?

İlk teraölçek bilgisayar

İlk dışsal bir yapay biliş sistemi

İlk petaölçek bilgisayar

İlk yapay zeka motoru

İlk exaölçek bilgisayar

Açıklama:

YAKIN GELECEĞE AİT İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
2022 yılında ABD Oak Ridge Ulusal Laboratuvarında dünyanın ilk halka açık exaölçek bilgisayarı Frontier duyurulmuş ve Haziran 2023 itibarıyla dünyanın en hızlı süper bilgisayarı olarak tescil edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi içinde çok çeşitli fikir, kavram, süreç ve problem barındıran sonsuz karmaşık bir “bavul terim” dir?

Yapay dar zekâ

Yapay genel zekâ

Yapay süper zekâ

Yapay zekâ

Makine öğrenmesi

Açıklama:

YAKIN GELECEĞE AİT İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
Yapay zekâ belirli bir olguyu ifade etmekten daha çok, Marvin Minsky’nin tanımladığı gibi, içinde çok çeşitli fikir, kavram, süreç ve problem barındıran sonsuz karmaşık bir “bavul terim” dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Günümüzde yapay zekânın performansı hızla artması ile insan beyninin performansında belirgin bir değişiklik gözlenmesi aşağıdakilerden hangi sonucu ortaya çıkarır?

Sentetik gerçeklik

Teknolojik tekillik

Transhümanizm

İnsan-Yapay Zekâ Ortak Yaşamına Geçiş

Beyne Düşünce Yükleme

Açıklama:

DÜŞÜNCE AŞAMASINDAKİ İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
Günümüzde yapay zekânın performansı hızla artarken, aynı dönemde insan beyninin performansında belirgin bir değişiklik gözlenmemektedir. Bu ilerleme sonucunda, yapay zekânın insan zekâsını geçeceği nokta olan teknolojik tekilliğin kaçınılmaz bir şekilde gerçekleşeceği öngörülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Teknolojik ilerlemeleri teknolojik değişimin bir sonucu olarak ifade eden ve üçlü model ile açıklayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Joseph Schumpeter

Roy Charles Amara

Everett Rogers

Mark P. Mills

Ray Kurzweil

Açıklama:

Teknolojideki ilerlemeler, teknolojik değişimin bir sonucu olarak ortaya çıkar ve Joseph Schumpeter tarafından önerilen üçlü model ile açıklanır. Buna göre, teknolojik değişim, teknoloji veya süreçlerin “buluş”, “yenilik” ve “yayılma” aşamalarını kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Farklı teknolojik sistemlerin benzer görevleri yerine getirme eğilimi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Sürdürülebilir yenilik

Teknolojik yakınsama

Yıkıcı yenilik

Yaratıcı yıkım

Yeniliklerin yayılması

Açıklama:

Teknolojik yakınsama, farklı teknolojik sistemlerin benzer görevleri yerine getirme eğilimini ifade eder. Günümüzde en dikkat çekici teknolojik yakınsama, bilgi teknolojileri, iletişim teknolojileri, tüketici elektroniği ve eğlence teknolojileri olmak üzere dört farklı teknoloji alanının birbirine yakınlaşmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Yeni gerçeklik aşağıdakilerden hangisini karşılamaz?

Sanal gerçeklik

Artırılmış gerçeklik

Karma gerçeklik

Genişletilmiş gerçeklik

Sürdürülebilir gerçeklik

Açıklama:

Günümüzde sınırdaki iletişim teknolojilerini yönlendiren iki dev dalga bulunmaktadır. Bunlardan birincisi sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, karma gerçeklik ve genişletilmiş gerçeklik gibi kavramları çevreleyen yeni gerçekliktir. Bunlar arasında sürdürülebilir gerçeklik yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

2022 yılında ABD Oak Ridge Ulusal Laboratuvarında dünyanın ilk halka açık exaölçek bilgisayarı olarak üretilen bilgisayarın adı nedir?

Baidu

Steep

Frontier

Alpha Go Zero

Soru 15

Sanatçılar tarafından bilim kurgu eserlerinde erken dönemlerde sunulan gelecek vizyonlar aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Kurgusal teknolojiler

Varsayımsal teknolojiler

Zihinsel iletişim teknolojisi

Buluş öncesi aşamasındaki teknolojiler

Sentetik telekinezi teknolojisi

Açıklama:

Kurgusal teknolojiler ise sanatçılar tarafından bilim kurgu eserlerinde erken dönemlerde sunulan gelecek vizyonlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Bir insanın eksokorteksiyle iletişim kurmasında kullanılabilecek bir teknoloji olan iç ses yakalama teknolojisi aşağıdakilerden hangisi tarafından geliştirilmiştir?

William Ross Ashby

J.C.R. Licklider

Douglas Engelbart

Artav Kapur

Ray Kurzweil

Açıklama:

Bir insanın eksokorteksiyle iletişim kurmasında kullanılabilecek bir diğer teknoloji de iç ses yakalama teknolojisidir. 2018’de MIT’de bir yüksek lisans öğrencisi olan Artav Kapur tarafından geliştirilen AlterEgo Projesinde iç sesle yapılan konuşmalar çenedeki elektrik sinyalleri aracılığıyla çok hızla yakalanabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Nature dergisinde yayınlanan bir makalede beyinden beyine bağlantı kurularak kişiler arasında ilk kez doğrudan düşünsel iş birliği gerçekleştirilebildiği tespit edilen projenin aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan Beyni Projesi

Mavi Beyin Projesi

Çin Beyin Projesi

SpiNNaker Prpjesi

BrainNet Projesi

Açıklama:

Bir başka düşünce ise birden fazla beynin birbirine bağlanmasıyla zihin birleştirme ve ortak düşünme işleminin gerçekleştirilebileceği önerisidir. Yakın zamanda Nature dergisinde yayınlanan bir makalede “BrainNet” adı verilen projede beyinden beyine bağlantı kurularak kişiler arasında ilk kez doğrudan düşünsel iş birliği gerçekleştirilebilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Teknolojinin faydalı olduğu kadar tehlikeli yönlerinin de bulunduğunu anlatan ve teknolojinin gelecekte yol açacağı sorunlara “Teknolojinin Karanlık Yüzü” isimli kitap aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Georges Dvorsky

Peter Townsend

Jules Verne

H.G. Wells

Ray Kurzweil

Açıklama:

Teknolojinin faydalı olduğu kadar tehlikeli yönleri de bulunmaktadır. Teknolojinin gelecekte yol açacağı sorunlara ve teknolojinin tehlikeleri konusunda daha ayrıntılı bilgi edinmek amacıyla Peter Townsend’in “Teknolojinin Karanlık Yüzü” isimli kitabından yararlanılabilir. Özellikle teknolojinin yaşlıları ve fakirleri toplumdan nasıl soyutladığı bölümü kitabın çok dikkat çekici ve etkileyici bölümünü oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Nanoteknoloji terimini ilk kez kavramsallaştıran kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Georges Dvorsky

Peter Townsend

Eric Drexler

Ray Kurzweil

J.C.R. Licklider

Açıklama:

Nanoteknoloji terimini 1980’lerde ilk kez kavramsallaştıran Eric Drexler, atomik boyutlarda parçaları olan makinelerin inşa edileceği bir gelecek öngörüsünde bulunmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Bilinçli zihinlerin bir yapay bir dünya içinde yaşadıklarının farkına varamayacakları seviyede bir gerçeklik oluşturmanın bir bilgisayar benzetimi ile mümkün olduğu varsayımını içeren durum aşağıdakilerden hangisidir?

Simülasyon yoluyla oluşturulan gerçeklik

İçine dalınabilen (sürükleyici) sanal gerçeklik

Dışsal korteks

Teknolojik tekillik

Transhümanizm

Açıklama:

Simülasyon yoluyla oluşturulan gerçeklik, bilinçli zihinlerin bir yapay bir dünya içinde yaşadıklarının farkına varamayacakları seviyede bir gerçeklik oluşturmanın bir bilgisayar benzetimi ile mümkün olduğu varsayımını içerir. İçine dalınabilen sanal gerçeklikten farklı olan şey, sanal gerçekliğin, nesnel gerçeklikten ayırt edilmesi kişinin geçmiş deneyimlerinden yola çıkarak kolayca belirlenebilirken, simülasyon yoluyla oluşturulan gerçekliğin gerçek deneyimden ayırt edilmesi ya imkânsız ya da çok zordur. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Yeni İletişim Teknolojileri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler