Çağdaş yaklaşımlarda örgütler; insan değerleriyle teknik değerlerin bir bütünlük içinde birleşim ve etkileşiminden doğan, mekanik sistemler olmaktan çok insanların oluşturduğu, sosyalleştirme süreçleri, sosyal değerler, sosyal normlar ve sosyal yapılarla donatılmış sosyal sistemler olarak görülmektedir.

Maddi kültür; araç ve gereç, makine, köprü ve maddi yapısı olan diğer tesisler akla gelmektedir.

Bir Kurallar Düzeni; resmî ve resmî olmayan davranış kuralları, yasalar, yönetmelikler, örgütler, gelenekler, görenekle, inançlar olarak sayabiliriz. Bu davranış kuralları, insanları belli toplumsal ve tarihsel koşullarda belli biçimlerde davranmaya zorlar.

Hofstede uluslararası bir şirket olan IBM’in tüm dünyadaki çalışanlarına gönderilen ayrıntılı mülakat ve anketler ile temel kültürel farklılıkları belirlemiş ve bu farklılıkları dört temel boyutta ifade etmiştir:

• Güç mesafesi
• Belirsizlikten kaçınma
• Bireycilik ve ortaklaşa davranış
• Erillik ve dişillik

Örgüt içinde üyelerin gösterdikleri ve diğer üyelere aktardıkları diller, semboller, seramonik hareketler çoğu zaman üyelerin otomatik olarak ve sorgulamadan aldıkları ve kabullendikleri ortak davranış kalıplarıdır.

Kurum kültürünü oluşturan faktörler, değerler; varsayımlar; normlar; inançlar; semboller;mit, hikâye ve efsaneler; liderler ve kahramanlar; sloganlar; dil; teknoloji; törenler olarak açıklanabilir.

İnançlar; doğru, gerçek kabul edilen yargılar ya da genellemeler anlamına gelmektedir. Örgüt kültürünün özünü oluşturan inançlar bir örgütün üyelerinin kendilerini, başkalarını, çevrelerini algılama ve değerlendirme biçimi olarak tanımlanabilir.

Örgütlerde altı çeşit tören vardır. Bunlar:

• Statü töreni
• Teşvik töreni
• Yenileme töreni
• Bütünleşme töreni
• Çatışmayı azaltıcı tören
• Derece indirme

Örgütler ve yönetim açısından değerler örgütte neyin istenir ve kabul edilir olduğunu gösteren ölçütlerdir.

Bir örgütün üyeleri, örgüt içindeki farklı birim ve meslek gruplarının kullandıkları farklı terminoloj, bu dil içinde yer alan mecazlar, deyimler, sakalar, argo ifadeler, sloganlar, şarkı ve marşlar, selamlaşma biçim ve ifadeleri, sözel-davranışsal semboller arasında yer almaktadır.

Güç mesafesi, bi rtoplumun bireyleri ve örgütlerinde gücün eşit olmayan bir dağılımı ile ilişkilidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Toplumda grup ya da organizasyonda paylaşılan tutum, davranış, alışkanlıklar, ilkeler ve benzeri mantıksal ve duygusal özelliklerin tümü” ya da “bireylerin dünyaya bakış açısını, olayları ve çevresini algılama biçimidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Culutra sözcüğü ilk kez Voltaire tarafından kullanılmıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Kültürü, “maddi ve manevi olan elemanların toplandığı, insan tarafından oluşmuş bir bütün” olarak tarfi eden Malinovski ve Herskovitis'tir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru yanıt Malinowski, B seçeneğidir.

Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğu yanıt B seçeneğidir.

Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru yanıt E seçeneğidir.

Maddi kültür dediğimizde araç ve gereç, makine, köprü ve maddi yapısı olan diğer tesisler akla gelmektedir. Manevi kültür ise örf ve âdetler, sosyal müesseseler, sosyal organizasyon, değer hükümleri vb. konuları ifade etmektedir.

Manevi kültür ögelerini toplumbilimsel analizi karşımıza üç farklı öge çıkarmaktadır, bunları; Bir Kurallar Düzeni; resmî ve resmî olmayan davranış kuralları, yasalar, yönetmelikler, örgütler, gelenekler, görenekle, inançlar olarak sayabiliriz. Bu davranış kuralları, insanları belli toplumsal ve tarihsel koşullarda belli biçimlerde davranmaya zorlar. Bir Eylem Düzeni; bu kurallara uygun davranışlar düzeni, Simgeler Düzeni; göstergeler, sloganlar vb. den kurulu bayrak, rozet, afiş, renk olarak görmekteyiz.

Belirsizlikten Kaçınma: Belirsizlikten kaçınma bir toplumun kuşku uyandıracak durumlar karşısında kendini tehdit altında hissetme, kurallar ve diğer güvenlik önlemleri yoluyla bunları engelleme çabalarının derecesini gösterir. Belirsizlikten kaçınma özelliğinin yüksek olduğu toplumlarda insanlar genelde istikrar aramakta; belirsiz, açık olmayan ve yazılı kurallarda yeri bulunmayan, şüpheli ve riskli durumlardan korkmakta ve çekinmekte; otorite, hiyerarşi, yazılı ve formel kurallara sıkı sıkıya bağlı kalarak kendilerini güvence altına almak istemektedirler. Belirsizlikten kaçınması düşük olan kültürlerin ise daha düşük stres düzeyleri ve daha zayıf egoları olup fikir ayrılığını kabul etme dereceleri yüksektir.

Örgüt kültürü, örgüt üyelerinin paylaştığı değerlerdir. Örgüt kültürü, örgütteki iş yapma ve işi yürütme biçimidir. Örgüt kültürü örgütlere kişilik kazandırarak bir örgütü diğerinden ayırır. Örgüt kültürü, baskın ve paylaşılan değerlerden oluşan, çalışanlara sembolik anlamlarla yansıyan, örgüt içinde anlatılan hikâyeler, inançlar ve sloganlardan oluşan bir yapıdır. Örgüt kültürü örgütsel başarıyı doğrudan etkiler. Örgüt kültürü üzerinde üst yönetim ve liderlerin önemli etkileri vardır.

Örgüt kültürü; • Bir örgütsel biçimlendirme aracıdır. • İş görenlerin davranışlarını biçimlendirir. • Örgütü diğerlerinden farklı kılarak örgüt üyelerine kimlik duygusu kazandırır. Kimlik duygusu kazanan bireyler kendilerini çalıştıkları örgütle bütünleştirirler. Bu onlara ayrıcalıklı bir benlik sağlar. • Moral ve güdüleme aracı olarak örgüt amacına bağlılığı arttırır. Bazı çalışan bireyler örgüte daha fazla bağlanarak örgütün yararına özveride bulunabilirler. • Örgütteki uygulama ve süreçlere rasyonelleşme ve standartlaşma sağlayarak örgüt üyelerine huzurlu bir çalışma ortamı sağlar. • Örgütte iç bütünleşmeyi sağlar, üyeler arasında dayanışmayı arttırarak örgütü bir arada tutmada birleştirici bir unsur olarak görev yapar. • Örgüt üyeleri için bir kontrol mekanizması fonksiyonu görür.

Kurum kültürünün, çalışanlar için etkin bir motivasyon kaynağı olarak verimlilik ve etkinlik üzerinde artırıcı bir rolü vardır. Birçok işletme, çalışanlarını motive etmek için prim ve promosyon tarzında ödüllendirmeler ile istenmeyen tayinler ve maaş azaltmaları tarzında cezalandırmalar uygulamaktadır.

Kurumsal kültür tutarlılığı; koordinasyonu ve kontrolü teşvik ettiği, belirsizliği önleyip motivasyonu arttırdığı için organizasyonun etkinliğini ve böylelikle de rekabet şansını yükseltmektedir. Birçok teorisyen, bunun resmin yalnızca bir parçası olduğunu, bir organizasyonun kültürü ile performansı arasındaki ilişkinin her zaman pozitif olmadığı- nı savunmaktadırlar.

Normlar, onaylanan davranışlar olup davranışın yazılı olmayan kuralları ve standartlarıdır. Her kültürde toplumsal düzeni sağlayan, bireylere yol gösteren, doğru ve yanlışı, olumlu ve olumsuzu belirleyen kurallar, standartlar ve fikirler bulunur. Bütün bunlara norm adı verilir. Norm, yaptırımı olan kurallar sistemidir.

Statü töreni, bireyin statüsündeki değişimi gösterir. Örneğin, emeklilik yemekleri.

Derece indirme, bazı örgütler tarafından davranış değer ve normlarını uygulamakta başarısız olan kişileri cezalandırmak için kullanılır. Örneğin bazı başkanlar örgütsel hedeeri başaramadıklarında veya etik davranışa sığmayan davranışta bulunduklarında gürültülü bir şekilde değiştirilmektedir. Japonya’da bazı örgütlerde olumsuz davranışlarda bulunan çalışanlara ceza olarak kurdele takılmaktadır.

Cultura sözcüğü ilk kez Voltaire tarafından insan aklının oluşumu, gelişimi ve geliştirilmesi anlamında kullanılmıştır.

Simgeler Düzeni; göstergeler, sloganlar vb. den kurulu bayrak, rozet, afiş, renk olarak görmekteyiz.

Güç mesafesi, bir toplumun bireyleri ve örgütlerinde gücün eşit olmayan bir biçimde dağılımı ile ilgilidir.

Belirsizlikten kaçınma bir toplumun kuşku uyandıracak durumlar karşısında kendini tehdit altında hissetme, kurallar ve diğer güvenlik önlemleri yoluyla bunları engelleme çabalarının derecesini gösterir.

Kurum kültürü kavramı; işletme kültürü, örgüt kültürü, şirket kültürü ve firma kültürü ile eş anlamlı olarak kullanılmıştır.

Örgüt kültürüyle ilgili farklı tanımların birleştiği noktalar şöyle sıralanabilir :
• Örgüt kültürü, örgüt üyelerinin paylaştığı değerlerdir.
• Örgüt kültürü, örgütteki iş yapma ve işi yürütme biçimidir.
• Örgüt kültürü örgütlere kişilik kazandırarak bir örgütü diğerinden ayırır.
• Örgüt kültürü, baskın ve paylaşılan değerlerden oluşan, çalışanlara sembolik anlamlarla yansıyan, örgüt içinde anlatılan hikâyeler, inançlar ve sloganlardan oluşan bir yapıdır.
• Örgüt kültürü örgütsel başarıyı doğrudan etkiler.
• Örgüt kültürü üzerinde üst yönetim ve liderlerin önemli etkileri vardır.

Motivasyon kısaca, bir insanı belirli bir amaç için harekete geçiren güç olarak tanımlanabilir.

Değerlerin temel kaynağını örgütün üyelerinin kabul ettiği temel inançlar oluşturmaktadır.

Dil, canlı bir varlık gibi sosyal olarak oluşturulmakta ve yaşatılmaktadır. Konuşmalar, aynı zamanda insan eyleminin bir parçasını oluşturmaktadır. Şu hâlde bir örgüt içinde yer alan sözlü ve yazılı dil de örgütsel davranışın bir parçasını oluşturmaktadır. Bir örgütün üyeleri, örgüt içindeki farklı birim ve meslek gruplarının kullandıkları farklı terminoloji, bu dil içinde yer alan mecazlar, deyimler, şakalar, argo ifadeler, sloganlar, şarkı ve marslar, selamlaşma biçim ve ifadeleri, sözel-davranışsal semboller arasında yer almaktadır.

Bütünleşme törenleri, örgütteki farklı grupları birleştirmeyi ve daha büyük bir örgüt olma isteğini pekiştirir. Geleneksel olarak düzenlenen piknikler bu törenlere örnek olarak verilebilir.

Manevi kültürün elemanları belli bir topluma özel olan örf ve âdetleri, dinî ve ahlaki normları, çeşitli değer yargılarını, dil ve edebiyatı, müzik ve diğer estetik değerleri kapsamaktadır.

Örgütsel kültürün özellikleri dört ana grupta toplanmaktadır.
1.Örgüt kültürü öğrenilmiş veya sonradan kazanılmış bir olgudur.
2.Örgütsel kültür düzenli bir şekilde tekrarlanan veya ortaya çıkarılan davranışsal
kalıplar şeklindedir.
3. Örgüt kültürü grup üyeleri arasında paylaşılabilir niteliktedir.
4. Örgüt kültürü yazılı bir metin değildir.

Kurum kültürünü oluşturan faktörler, değerler; varsayımlar; normlar; inançlar; semboller; mit, hikâye ve efsaneler; liderler ve kahramanlar; sloganlar; dil; teknoloji; törenler olarak açıklanabilir.

“Bireysel açısından bakılınca kültür, kişiye özgüdür. Toplumsal açıdan ise tarihin damgasını taşıyan, kuşaktan kuşağa aktarılan, insanlar arası ortak birçok şeyin paylaşımı olarak görünür.”

Maddi kültür dediğimizde araç ve gereç, makine, köprü ve maddi yapısı olan diğer tesisler akla gelmektedir.

Manevi kültür ise örf ve âdetler, sosyal müesseseler, sosyal organizasyon, değer hükümleri vb. konuları ifade etmektedir.

Marx’ın tanımıyla “doğanın yarattıklarına karşılık insanoğlunun yarattığı her şey” kültür kavramı içerisinde tanımlanmaktadır.

Manevi kültür ögelerini toplumbilimsel analizi karşımıza üç farklı öge çıkarmaktadır, bunları; Bir Kurallar Düzeni; resmî ve resmî olmayan davranış kuralları, yasalar, yönetmelikler, örgütler, gelenekler, görenekle, inançlar olarak sayabiliriz. Bu davranış kuralları, insanları belli toplumsal ve tarihsel koşullarda belli biçimlerde davranmaya zorlar. Bir Eylem Düzeni; bu kurallara uygun davranışlar düzeni, Simgeler Düzeni; göstergeler, sloganlar vb. den kurulu bayrak, rozet, afiş, renk olarak görmekteyiz.

Hofstede uluslararası bir şirket olan IBM’in tüm dünyadaki çalışanlarına gönderilen ayrıntılı mülakat ve anketler ile temel kültürel farklılıkları belirlemiş ve bu farklılıkları dört temel boyutta ifade etmiştir:
• Güç mesafesi: Güç mesafesi, bir toplumun bireyleri ve örgütlerinde gücün eşit olmayan bir biçimde dağılımı ile ilgilidir. Gücün bir toplumun bireyleri arasında neden olduğu mesafe o toplumun değerleri ve normları ölçüsünde gerçekleşmekte ve toplum tarafından benimsenen güç düzeyindeki farklılıklar zaman içerisinde içselleştirerek kurumsallaşmaktadır. Düşük bir güç uzaklığı kademelenmesi vatandaşın güç ve zenginlik farklarına toplumun önem vermediğini gösterir.
• Belirsizlikten Kaçınma: Belirsizlikten kaçınma bir toplumun kuşku uyandıracak durumlar karşısında kendini tehdit altında hissetme, kurallar ve diğer güvenlik önlemleri yoluyla bunları engelleme çabalarının derecesini gösterir. Belirsizlikten kaçınma özelliğinin yüksek olduğu toplumlarda insanlar genelde istikrar aramakta; belirsiz, açık olmayan ve yazılı kurallarda yeri bulunmayan, şüpheli ve riskli durumlardan korkmakta ve çekinmekte; otorite, hiyerarşi, yazılı ve formel kurallara sıkı sıkıya bağlı kalarak kendilerini güvence altına almak istemektedirler. Belirsizlikten kaçınması düşük olan kültürlerin ise daha düşük stres düzeyleri ve daha zayıf egoları olup fikir ayrılığını kabul etme dereceleri yüksektir.
• Bireycilik ve Ortaklaşa Davranış: Bireycilik, birey ve topluluk arasında toplum içinde hâkim olan ilişkiyi tanımlamakta ve bu durum insanların birlikte yaşama biçimine yansımaktadır. Bireyciliğin benimsendiği toplumlarda bireyler arasındaki ilişkiler zayıftır. Her bireyin kendi ilgi alanı ve çıkarları doğrultusunda davranması beklenir. Ortaklaşa davranışta ise toplum üyeleri arasındaki bağlar güçlüdür. Toplumun ve üyesi olunan her grubun çıkarları öncelikle dikkate alınır.
• Erillik ve Dişillik: Bir toplumda geçerli ve baskın olan değerlerin ne oranda erkeğe veya kadına özgü olduğunu ifade etmektedir. Erkeklik- dişilik; başarı, rekabet, meydan okuma, kazanma, güçlü olma gibi erkeğe özgü olduğu savunulan değerlerin; yaşama kalitesi, iş birliği, hizmet, güçsüzlere yardım, sıcak ilişkiler ve affedicilik gibi kadına özgü değerlere göre ne derece baskın olduğu ile ilgilidir.

Belirsizlikten kaçınma bir toplumun kuşku uyandıracak durumlar karşısında kendini tehdit altında hissetme, kurallar ve diğer güvenlik önlemleri yoluyla bunları engelleme çabalarının derecesini gösterir.

Örgüt kültürü başarıyı doğrudan etkileyen bir kavramdır ve bir örgütteki her kademedeki çalışanlarca paylaşılır. Örgüt kültürü her kademedeki çalışan tarafından oluşturulur, paylaşılır ve aktarılır. Yönetim, örgüt kültürünü etkiler ancak sadece yönetim kademesinin paylaştığı bir kavramdan ve var olma biçiminden fazlasıdır. Doğru cevap E'dir.

Kaynaklarda yönetim bilimi yirmünci yüzyılın başlarından itibaren bir bilim dalı olarak bilimsel bir nitelik kazanmaya başladığı ve yöneticilerin insana eğilmelerinin ve çözümü onda aramalarının ancak 1970’lü yıllardan sonra olduğu, belirtilmektedir. Buna göre I. ve IV. ifade doğrudur.

• Yöneticilerin insana eğilmeleri ve çözümü onda aramaları ancak 1900’lü yıllardan sonra olmustur.


• Kültür kavramının örgütlerle bağdaştırılarak örgüt kültürü kavramının yerleşmesi ve kavramın ilgili literatüre girmesi 1980’li yılları bulmuştur. Doğru cevap E'dir

Sözcük anlamıyla “colere” ekin, sipariş, bakım anlamına gelmektedir. Kültür sözcüğü Latince “colere” den türetilmiştir. Cultura sözcüğü ilk kez Voltaire tarafından kullanılmıştır.1793 yılında Alman Dili Sözlüğünde “cultur” olarak kullanılmıştır. Doğru yanıt B'dir.

Wells, kültür için “sosyal kalıtımın tümü” ifadesini kullanmakta, bununla da içgüdüsel ve genetik koşullanmaya bağlı olmamayı ifade etmektedir. Doğru cevap D'dir.

Kültürü pek çok düşünür farklı şekilde tanımlamıştır. Marx’a göre “doğanın yarattıklarına karşılık insanoğlunun yarattığı her şey” kültür kavramı içerisinde tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Hostede kültürü ''zihinsel programlama'' adını verdiği bir yaklaşımla ifade eder.İnsanların bilgisayarda olduğu gibi bir tür zihin programlamaya tabi olduklarını söylemektedir. İnsanların çocukluklarından itibaren belirli bir sosyal çevre içinde duygu, düşünce ve davranışlarının oluştuğunu ifade ederek kültürün sosyal kalıtımın bir ürünü olduğunu kabul etmektedir Doğru cevap B'dir.

Statü töreni, bireyin statüsündeki değişimi gösterir. Emeklilik yemekleri de statü törenlerinin içerisinde yer alır. Doğru cevap B'dir.

Yenilme töreni, örgütteki değişime önem verir ve öğrenme ve başarmayı cesaretlendirir. Buna verilecek örnek yeni bir şirket eğitim merkezinin açılması olabilir. Doğru cevap A'dır.

Semboller kültürün içerisinde özel anlam taşıyan kelimeler ve objelerdir. Kültürün anlamını açıklayarak örgütün derinlerindeki değerleri simgelerler. İnsanlar belirsizlikle ve kaosla başa çıkabilmek için sembolleri yaratırlar. Semboller, örgütsel yapı gerçekte olması gerekene tam uygun olmasa bile, bir yapı oluşturarak belirsizliğe karşı engel oluştururlar. Semboller, örgüt içerisindeki birtakım fikirlerin, değerlerin ve duygusal anlatımların iletilmesini mümkün kılan ve göründüklerinden daha fazla anlam yüklü nesneler, objeler veya eylemler olarak ifade edilebilir Doğru cevap B'dir.

Teknoloji kültürün gözle görülen maddi boyutunu oluşturmaktadır. Teknoloji; insanlar için belirli bir fiziksel, psikolojik ve sosyal çevre oluşturmakta, dolayısıyla söz konusu çevre de insan davranışlarını ve ilişkilerini etkilemektedir. Teknoloji belirli bir kültürün ürünü olduğu gibi kendisi de kültürün bir ögesi olmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Kültür sözcüğü Latince “colere”den türetilmiştir. Sözcük anlamıyla “colere” ekin, sipariş, bakım anlamına gelmektedir. Cultura sözcüğü ilk kez Voltaire tarafından insan aklının oluşumu, gelişimi ve geliştirilmesi anlamında kullanılmıştır. Malinowski ve Herskovitis kültürü, “maddi ve manevi olan elemanların toplandığı, insan tarafından oluşmuş bir bütün” olarak değerlendirmektedir. Maddi kültür dediğimizde araç ve gereç, makine, köprü ve maddi yapısı olan diğer tesisler akla gelmektedir. Manevi kültür ise örf ve âdetler, sosyal müesseseler, sosyal organizasyon, değer hükümleri vb. konuları ifade etmektedir. Raymond Williams ise kültürü dar ve geniş iki çerçevede tanımlamaktadır. Dar anlamda kültür “Toplumsal etkinliklerin özgüllük taşıyan dil gibi, sanat üslupları gibi, entelektüel çalışma şekilleri gibi bütün kültürel etkinlik katmanlarının üzerinde yer alan, bütün bir yaşam biçimini içeren şeylerdir. Geniş anlamda ise kültür öncelikle diğer toplumsal etkinlikler tarafından biçimlendirilmiş bir düzenin bir ürünü olarak ve bir kültürün içinde yer aldığı bütün bir toplumsal düzen” şeklinde tanımlanmıştır. Örgüt kültürü alanında tanınmış bir araştırmacı olan Schneider, ne kadar iyi olursa olsun örgüt kültürü ile uyumlaştırılmamış bir yönetim düşüncesinin uygulamada başarılı olamayacağını ifade etmiştir.

Sembol, göründüklerinden daha fazla anlam yüklü, nesneler, objeler ve eylemler bütünüdürler. Değer, neyin istenebilir ve kabul edilir olduğunu tanımlar. İnanç, doğru ya da kabul edilen yargı ya da genellemelerdir. Mitler, gerçekleştirilmesi mümkün olan şeylerin çerçevesini çizen aynı zamanda grup külltürünün başlangıcını, sürekliliğini ve esas amaçlarını açıklayan, efsaneler, öyküler vb.'dir. Örgütler ve yönetim açısından değerler örgütte neyin istenir ve kabul edilir olduğunu gösteren ölçütlerdir. İnançlar; doğru, gerçek kabul edilen yargılar ya da genellemeler anlamına gelmektedir. Normlar ise onaylanan davranışlar olup davranışın yazılı olmayan kuralları ve standartlarıdır. Norm, yaptırımı olan kurallar sistemidir.

Değer, neyin istenebilir ve kabul edilir olduğunu tanımlar. İnanç, doğru ya da kabul edilen yargı ya da genellemelerdir. Normlar, onaylanan davranışlar olup davranışın yazılı olmayan kuralları ve standartlarıdır. Mitler, gerçekleştirilmesi mümkün olan şeylerin çerçevesini çizen aynı zamanda grup külltürünün başlangıcını, sürekliliğini ve esas amaçlarını açıklayan, efsaneler, öyküler vb.'dir. Slogan, bir örgütün değerini, bir amacını, bir inancını ya da normunu başarı ile ifade eden kimse, satır ya da cümledir. Varsayımlar ise iş görenlerin insana, nesnelere ve olaylara ilişkin olarak geliştirdikleri örtülü (gizli) inançlardır.

Zihinsel programlama, Hofstede'nin kültür kavramına yaklaşımını özetleyen bir ifadedir. Tanımladığı kültürel farklılıklar dört adettir.

• Güç mesafesi: Güç mesafesi, bir toplumun bireyleri ve örgütlerinde gücün eşit olmayan bir biçimde dağılımı ile ilgilidir.


• Belirsizlikten Kaçınma: Belirsizlikten kaçınma bir toplumun kuşku uyandıracak durumlar karşısında kendini tehdit altında hissetme, kurallar ve diğer güvenlik önlemleri yoluyla bunları engelleme çabalarının derecesini gösterir.


• Bireycilik ve Ortaklaşa Davranış: Bireycilik, birey ve topluluk arasında toplum içinde hâkim olan ilişkiyi tanımlamakta ve bu durum insanların birlikte yaşama biçimine yansımaktadır. Ortaklaşa davranışta ise toplum üyeleri arasındaki bağlar güçlüdür. Toplumun ve üyesi olunan her grubun çıkarları öncelikle dikkate alınır.


• Erillik ve Dişillik: Erkeklik- dişilik; başarı, rekabet, meydan okuma, kazanma, güçlü olma gibi erkeğe özgü olduğu savunulan değerlerin; yaşama kalitesi, iş birliği, hizmet, güçsüzlere yardım, sıcak ilişkiler ve affedicilik gibi kadına özgü değerlere göre ne derece baskın olduğu ile ilgilidir.

Zihinsel programlama, Hofstede'nin kültür kavramına yaklaşımını özetleyen bir ifadedir. Tanımladığı kültürel farklılıklar dört adettir.

• Güç mesafesi: Güç mesafesi, bir toplumun bireyleri ve örgütlerinde gücün eşit olmayan bir biçimde dağılımı ile ilgilidir.


• Belirsizlikten Kaçınma: Belirsizlikten kaçınma bir toplumun kuşku uyandıracak durumlar karşısında kendini tehdit altında hissetme, kurallar ve diğer güvenlik önlemleri yoluyla bunları engelleme çabalarının derecesini gösterir.


• Bireycilik ve Ortaklaşa Davranış: Bireycilik, birey ve topluluk arasında toplum içinde hâkim olan ilişkiyi tanımlamakta ve bu durum insanların birlikte yaşama biçimine yansımaktadır. Ortaklaşa davranışta ise toplum üyeleri arasındaki bağlar güçlüdür. Toplumun ve üyesi olunan her grubun çıkarları öncelikle dikkate alınır.


• Erillik ve Dişillik: Erkeklik- dişilik; başarı, rekabet, meydan okuma, kazanma, güçlü olma gibi erkeğe özgü olduğu savunulan değerlerin; yaşama kalitesi, iş birliği, hizmet, güçsüzlere yardım, sıcak ilişkiler ve affedicilik gibi kadına özgü değerlere göre ne derece baskın olduğu ile ilgilidir.

Örgütsel kültürün özellikleri dört ana grupta toplanmaktadır.

1. Örgüt kültürü öğrenilmiş veya sonradan kazanılmış bir olgudur. Örgütün faaliyet konusu ve faaliyet sektörü, toplum içindeki misyonu geçmiş dönemlerde başarılı görevlerde bulunan örgüt içinde çalışanların empoze ettiği norm ve davranışlarla örgütün kültürü oluşmaktadır.


2. Örgütsel kültür düzenli bir şekilde tekrarlanan veya ortaya çıkarılan davranışsal kalıplar şeklindedir. Çünkü kültür, inanç ve değerlerin sonunda ortaya çıkan davranış kalıpları sisteminden oluşmaktadır.


3. Örgüt kültürü grup üyeleri arasında paylaşılabilir niteliktedir. Örgütsel kültür her örgüt için ayırıcı bir nitelik taşıyan örgütün kendi özelliklerinin ortak ürünüdür.


4. Örgüt kültürü yazılı bir metin değildir. Örgüt üyelerinin düşünce yapılarında, bilinç ve belleklerinde inanç ve değerler yer alır. Örgüt kültürü üç katmana ayrılarak incelenir. Birinci katman yani üst katmanı fiziksel düzen ve sosyal çevre oluşturur. Bunlar iş düzeni, konuşulan dil, kullanılan teknoloji, ofis düzeni gibi fiziksel düzen ve çevredir. İkinci yani ortadaki katmanda ise davranışlara rehber olan ve sorunlara çözüm yollarını oluşturan değer yargılarını görmekteyiz. Grup üyeleri yazılı olmayan bu değer yargılarını birbirleri ile konuşarak aktarırlar. Üçüncü yani alt katmanda ise örgütte genel kabul görmüş varsayımlar vardır. İnanç ve değerlerin oluşması için bu varsayımların tüm üyelerce bilinmesi ve farkında olunması gerekir.

Yarışma kişi ya da grupların bir ödüle ulaşmak ya da bir cezadan kaçınmak için yer aldıkları faaliyetlerdir. Yarışmaya katılanlar birbirleriyle rekabet halindedir. Bu rekabet kimi zaman çatışma yaratacak boyuta gelmektedir. İnsanın olduğu yerlerde kimi zaman çatışma kaçınılmazdır. Ancak uyuşmazlıklar çatışma boyutuna varmadan ele alınırsa, insanlar daha mutlu, sağlıklı ve verimli olurlar. Mobbing kurumlarda bir grup ya da tek bir çalışanın başka bir çalışana; onun itibarını azaltmak, öz güvenini al aşağı etmek, çalışma, iş yeri ve hatta hayat motivasyona zarar vermek, yalnızlaştırmak vb. yoluyla işinden istifa etmesi veya atılması amacıyla gerçekleştirdiği eylemler bütünü ya da bunların tümüne verilen addır. Dilimizde bezdiri olarakta geçmektedir. İş yerlerinde yarışma ve rekabet mobbing boyutuna varmamalı ya da mobbing bir rekabetçi avantaja dönüştürülmemelidir.

Kültürel bilgi, kurumsal kültürü oluşturan ve çalışanlara aktarılması gereken bilgiler bütünüdür. Motivasyon, bir insanı belirli bir amaç için harekete geçiren güç olarak tanımlanabilir. Motivasyon, harekete geçirici, hareketi devam ettirici ve olumlu yöne yöneltici üç temel özelliğe sahip bir güçtür. Promosyon, çalışanların motivasyonlarını arttırmak için kullanılan dışşsal motivasyon kaynaklarıdır. Koordinasyon, bir işletmenin karmaşıklığı ile doğru orantılı olarak önem kazanan bir haberleşme sistemi fonksiyonudur. İşletme içindeki her bölümün diğer bölümlerin yaptığı ve yapacağı işlerden haberdar olması hâlinde etkin bir koordinasyondan bahsedilebilir. Rekabet avantajı, işletmelerin rakiplerine göre daha fazla pazar payı veya daha yüksek kârlılık elde edebilmek için ürünlerinde, hizmetlerinde farklılık yaratacak gerekli organizasyonel yapının gelişmesine olanak sağlayan bir faktör olarak tanımlanabilir.

Kurumsal kültür tutarlılığı; koordinasyonu ve kontrolü teşvik ettiği, belirsizliği önleyip
motivasyonu arttırdığı için organizasyonun etkinliğini ve böylelikle de rekabet şansını
yükseltmektedir.

Toplumun maddi unsurlarının oluşturduğu maddi kültür birikimi aynı zamanda toplumun teknolojik ve ekonomik seviyesinin bir göstergesidir diyebiliriz. Bu anlamda enerji, demir-çelik, çimento gibi ürünlerin üretim ile tüketim miktarları ve bilgisayar, radyo-televizyon gibi kullanılan cihazları bakımından ülkeler arasında yapılan karşılaştırmalar aslında maddi kültür karşılaştırmalarından ibarettir. Toplumların teknoloji üretimi, birikimi ve kullanımı uygarlığın da bir ölçüsü olarak kabul edilmektedir. Okuma yazma oranı, tarımsal veriler, ekonomik göstergeler maddi kültür öğesidir. Manevi kültür ögelerini toplumbilimsel analizi karşımıza üç farklı öge çıkarmaktadır, bunları; Bir Kurallar Düzeni; resmî ve resmî olmayan davranış kuralları, yasalar, yönetmelikler, örgütler, gelenekler, görenekle, inançlar olarak sayabiliriz. Bu davranış kuralları, insanları belli toplumsal ve tarihsel koşullarda belli biçimlerde davranmaya zorlar. Bir Eylem Düzeni; bu kurallara uygun davranışlar düzeni, Simgeler Düzeni; göstergeler, sloganlar vb. den kurulu bayrak, rozet, afiş, renk olarak görmekteyiz.

Maddi kültür dediğimizde araç ve gereç, makine, köprü ve maddi yapısı olan diğer tesisler akla gelmektedir. Manevi kültür ise örf ve âdetler, sosyal müesseseler, sosyal organizasyon, değer hükümleri vb. konuları ifade etmektedir. Uygarlık adı da verilen maddi kültür “Yapılar, teknikler, yollar,
üretim ve ulaştırma araçları gibi gözle görülür maddi ögelerden oluşur ve insanın kendieseri olan çevre koşullarının sonucudur” (Atlı, 2005:3-9). Bu açıklama doğrultusunda doğru cevap B seçeneğidir.

Geniş anlamda kültür öncelikle diğer toplumsal etkinlikler tarafından biçimlendirilmiş bir düzenin bir ürünü olarak ve bir kültürün içinde yer aldığı bütün bir toplumsal düzen” şeklinde tanımlanmıştır. Bu doğrultuda doğru cevap D seçeneğidir.

Belirsizlikten kaçınma bir toplumun kuşku uyandıracak durumlar karşısında kendini tehdit altında hissetme, kurallar ve diğer güvenlik önlemleri yoluyla bunları engelleme çabalarının derecesini gösterir. Belirsizlikten kaçınma özelliğinin yüksek olduğu toplumlarda insanlar genelde istikrar aramakta;
belirsiz, açık olmayan ve yazılı kurallarda yeri bulunmayan, şüpheli ve riskli
durumlardan korkmakta ve çekinmekte; otorite, hiyerarşi, yazılı ve formel kurallara sıkı sıkıya bağlı kalarak kendilerini güvence altına almak istemektedirler. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Örgüt kültürü üzerinde üst yönetim ve liderlerin önemli etkileri vardır. Bu nedenle A seçeneğinde verilen bilgi yanlıştır ve sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Örgütler çok büyük boyutta belirsizliklerin, çıkar çatışmalarının bulunduğu karmaşık bir çevrede faaliyet gösterirler. Örgüt sahip olduğu kültürü oluşturan değerler, hikâyeler ve sembollerle kendi dünyasını yaratarak dış çevredeki belirsizlikler ve çıkar çalışmalarıyla mücadelesinde güç kazanmış olur. Bu açıklama doğrultusunda doğru cevap B seçeneğidir.

En geniş anlamıyla kontrol, istenen amaca ulaşılıp ulaşılmadığını veya amacın ne ölçüde gerçekleştirildiğini saptamaktır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Bir işletmeyi başka işletmelerden ayıran, işletmenin vizyonunu gerçekleştirmede ana rolü oynayan, rakipler tarafından taklit edilmesi zor olan bilgi, beceri ve yeteneği ifade etmektedir. İşletmelerin ürettiği ürünlerin değil, bunları üretebileceği bilgi ve becerinin geliştirilmesi gereklidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Verilen üç özellik de kurum kültürünü oluşturan faktörlerden değerler kavramına aittir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Normlar, onaylanan davranışlar olup davranışın yazılı olmayan kuralları ve standartlarıdır. Bu nedenle D seçeneğinde verilen bilgi yanlış olduğundan sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Yenileme töreni, örgütteki değişime önem verir ve öğrenme ve başarmayı cesaretlendirir. Buna verilecek örnek yeni bir şirket eğitim merkezinin açılması olabilir. Bu doğrultuda doğru cevap A seçeneğidir.

Kültür sözcüğü Latince “colere” den türetilmiştir. Sözcük anlamıyla “colere” ekin, sipariş, bakım anlamına gelmektedir. Cultura sözcüğü ilk kez Voltaire tarafından insan aklının oluşumu, gelişimi ve geliştirilmesi anlamında kullanılmıştır.

Kültür, toplum içerisindeki her türlü bilgiyi, ilgiyi, alışkanlığı, değer ölçülerini, genel durum, görüş ve zihniyet ile her türlü davranış biçimlerini de kapsamaktadır.

Belirsizlikten kaçınma bir toplumun kuşku uyandıracak durumlar karşısında kendini tehdit altında hissetme, kurallar ve diğer güvenlik önlemleri yoluyla bunları engelleme çabalarının derecesini gösterir. Belirsizlikten kaçınma özelliğinin yüksek olduğu toplumlarda insanlar genelde istikrar aramakta; belirsiz, açık olmayan ve yazılı kurallarda yeri bulunmayan, şüpheli ve riskli durumlardan korkmakta ve çekinmekte; otorite, hiyerarşi, yazılı ve formel kurallara sıkı sıkıya bağlı kalarak kendilerini güvence altına almak istemektedirler.

Örgüt kültürü üzerinde üst yönetim ve liderlerin önemli etkileri vardır.

Kurum kültürünün, çalışanlar için etkin bir motivasyon kaynağı olarak verimlilik ve etkinlik üzerinde artırıcı bir rolü vardır. Birçok işletme, çalışanlarını motive etmek için prim ve promosyon tarzında ödüllendirmeler ile istenmeyen tayinler ve maaş azaltmaları tarzında cezalandırmalar uygulamaktadır.

Kurumsal kültür tutarlılığı; koordinasyonu ve kontrolü teşvik ettiği, belirsizliği önleyip motivasyonu arttırdığı için organizasyonun etkinliğini ve böylelikle de rekabet şansını yükseltmektedir. Birçok teorisyen, bunun resmin yalnızca bir parçası olduğunu, bir organizasyonun kültürü ile performansı arasındaki ilişkinin her zaman pozitif olmadığı- nı savunmaktadırlar.

Kurum kültürünü oluşturan faktörler, değerler; varsayımlar; normlar; inançlar; semboller; mit, hikâye ve efsaneler; liderler ve kahramanlar; sloganlar; dil; teknoloji; törenler olarak açıklanabilir.

Normlar, onaylanan davranışlar olup davranışın yazılı olmayan kuralları ve standartlarıdır. Her kültürde toplumsal düzeni sağlayan, bireylere yol gösteren, doğru ve yanlışı, olumlu ve olumsuzu belirleyen kurallar, standartlar ve fikirler bulunur. Bütün bunlara norm adı verilir. Norm, yaptırımı olan kurallar sistemidir. Her toplumda bireylerin tutum ve davranışlarını belirleyen, nasıl giyineceklerinden nasıl yiyeceklerine, belirli yerlerde nasıl oturacaklarına kadar çeşitli normlar yer alır. Normlar toplumda ödül ve ceza ile güvence altına alınırlar.

Statü töreni, bireyin statüsündeki değişimi gösterir. Örneğin, emeklilik yemekleri.

Bütünleşme törenleri, örgütteki farklı grupları birleştirmeyi ve daha büyük bir örgüt olma isteğini pekiştirir. Geleneksel olarak düzenlenen piknikler bu törenlere örnek olarak verilebilir.

Kültür kavramının örgütlerle bağdaştırılarak örgüt kültürü kavramının yerleşmesi ve kavramın ilgili literatüre girmesi 1980’li yılları bulmuştur (Türk, 2007)

Cultura sözcüğü ilk kez Voltaire tarafından insan aklının oluşumu, gelişimi ve geliştirilmesi anlamında kullanılmıştır.

Maddi kültür, kültür unsurlarının elle tutulup gözle görülebilen kısmıdır. Ayrıca insanların tabiatla mücadele araçları da maddi kültür içerisinde düşünülmektedir. Maddi kültür kapsamına imalatın şeklini ifade eden üretim teknikleri, yol ve bina inşaatları, evlerin donatılıp döşenmeleri, giyim ve kuşam şekilleri, her türlü ulaşım araçları, fabrikalar, köprüler, barajlar gibi elemanlar girmektedir.

Hofstede, kültür kavramını “zihinsel programlama” adını verdiği bir yaklaşımla ifade etmektedir.

Hofstede uluslararası bir şirket olan IBM’in tüm dünyadaki çalışanlarına gönderilen ayrıntılı mülakat ve anketler ile temel kültürel farklılıkları belirlemiş ve bu farklılıkları dört temel boyutta ifade etmiştir (Eğinli ve Çakır, 2011:40):
• Güç mesafesi
• Belirsizlikten Kaçınma
• Bireycilik ve Ortaklaşa Davranış
• Erillik ve Dişillik

Örgüt kültürü; bir gurubun, bir örgütün veya bir işletmenin üyelerinin ortaklaşa paylaştıkları ve kabul ettikleri, onların davranışlarını yönlendiren ve örgütü karakterize eden, gelenekselleşmiş, düşünme, hissetme ve tepki verme yollarının sonucu ortaya çıkan normlar, davranışlar, değerler, inançlar ve alışkanlıklardan oluşan temel sayıtlar, semboller ve uygulamalar bütünü olarak tanımlanmaktadır.

Örgüt kültürünün belli başlı fonksiyonlarını birtakım yazarlar şu şekilde sıralamışlardır (Kuraner, 2011):
Örgüt kültürü;
• Bir örgütsel biçimlendirme aracıdır.
• İş görenlerin davranışlarını biçimlendirir.

Kurum kültürünün fonksiyonları başka bir şekilde de sınıflandırılabilir (Soydaş, 2001):
Çatışma Azaltma: Çatışma, iki veya daha fazla kişi arasında veya gruplar arasında çeşitli kaynaklardan doğan anlaşmazlık olarak tanımlanabilir.

Örgüt kültürü, işlevlerinden dolayı hem yöneticiler hem de çalışanlar için bazı yararlar sağlamaktadır. Bu yararlar şunlardır (Kuraner, 2011):
Örgüt kültürü, yeni yöneticilerin bilgi, beceri ve davranışlar kazanmalarına yardımcı olarak yetişme ve gelişmelerine olumlu katkıda bulunur.
Örgüt kültürü, biz duygusunu geliştirir ve bireyleri işletmeye bağlar.
Örgütlerde çeşitli nedenlerle ortaya çıkan çatışmalar örgüt kültürünün geliştirdiği
bazı standart uygulamalar ve süreçler yardımı ile azaltılır ve yumuşatılır.
Örgüt kültürü sembollerle, seremonilerle, kahramanlarla, sloganlarla, hikâyelerle, nesilden nesile aktarılarak örgütsel yaşamı sürekli kılar.
Örgüt kültürü, iş yapma yöntem ve süreçlerinde standart uygulamalar getirerek örgütsel verimliliği arttırır.

Normlar; onaylanan davranışlar olup davranışın yazılı olmayan kuralları ve standartlarıdır. Her kültürde toplumsal düzeni sağlayan, bireylere yol gösteren, doğru ve yanlışı, olumlu ve olumsuzu belirleyen kurallar, standartlar ve fikirler bulunur. Bütün bunlara norm adı verilir.

Kültür Kavramı
Kültür, bir toplumun ya da bütün toplumların birikimli uygarlığıdır, belli bir toplumun kendisidir, bir dizi sosyal süreçlerin bileşkesidir, bir insan ve toplum kuramıdır.

Kültür kavramı
Kültür konusuna fonksiyonalist olarak yaklaşan Malinowski’ye göre “Kültür, toplumların yaşamak için yarattığı bir ortamdır.

Hofstede, kültür kavramını “zihinsel programlama” adını verdiği bir yaklaşımla ifade etmektedir

Kültür Kavramı
Güç mesafesi, bir toplumun bireyleri ve örgütlerinde gücün eşit olmayan bir biçimde dağılımı ile ilgilidir

Kurum Kültürü kavramı
Örgüt kültürü; bir gurubun, bir örgütün veya bir işletmenin üyelerinin ortaklaşa paylaştıkları ve kabul ettikleri, onların davranışlarını yönlendiren ve örgütü
karakterize eden, gelenekselleşmiş, düşünme, hissetme ve tepki verme yollarının sonucu
ortaya çıkan normlar, davranışlar, değerler, inançlar ve alışkanlıklardan oluşan temel sayıtlar, semboller ve uygulamalar bütünü olarak tanımlanmaktadır

Kurum kültürünün fonksiyonları
Çatışma, iki veya daha fazla kişi arasında veya gruplar arasında çeşitli kaynaklardan doğan anlaşmazlık olarak tanımlanabilir.

Kurum kültürünün fonksiyonları ve yararları
Motivasyon kısaca, bir insanı belirli bir amaç için harekete geçiren güç olarak tanımlanabilir.

Kurum kültürünü oluşturan faktörler
Örgütler ve yönetim açısından değerler, örgütte neyin istenir ve kabul edilir olduğunu
gösteren ölçütlerdir.

Kurum kültürünü oluşturan faktörler
Normlar, onaylanan davranışlar olup davranışın yazılı olmayan kuralları ve standartlarıdır

Kurum kültürünü oluşturan faktörler
Slogan, bir örgütün değerini, bir amacını, bir inancını ya da normunu başarı ile ifade eden kimse, satır ya da cümledir.”