İktisada Giriş - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin yani tüketicilerin ve firmaların davranışlarını ve bu iki grubun karşılıklı etkileşimini inceler?
Seçenekler
A
Mikro iktisat
B
Makro iktisat
C
Dünya ekonomisi
D
Analitik ekonomi
E
İktisat politikası
Açıklama:
Mikro iktisat bireylerin yani tüketicilerin ve firmaların davranışlarını ve bu iki grubun karşılıklı etkileşimini inceler.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi ulusal ya da küresel iktisadi olay ve değişkenleri inceler?
Seçenekler
A
Mikro iktisat
B
Makro iktisat
C
Davranışsal iktisat
D
Firma teorisi
E
Tüketici teorisi
Açıklama:
Makro iktisat, ulusal ya da küresel iktisadi olay ve değişkenleri inceler.
Soru 3
Mal ve hizmetlerin alınıp satıldığı piyasalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mal piyasaları
B
Döviz piyasaları
C
Faktör piyasaları
D
Para piyasaları
E
Sermaye piyasaları
Açıklama:
Mal ve hizmetlerin alınıp satıldığı piyasalara mal piyasaları denir.
Soru 4
Emek ve sermayenin alınıp satıldığı piyasalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mal piyasası
B
Hizmet piyasası
C
Faktör piyasası
D
Birincil piyasalar
E
Para piyasası
Açıklama:
Emek ve sermaye gibi üretim faktörlerinin alınıp satıldığı piyasalara faktör piyasaları denir.
Soru 5
Herhangi bir şeyi elde etmek için vazgeçtiğimiz en değerli alternatife iktisatta ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fırsat maliyeti
B
Rasyonel davranış
C
Marjinal maliyet
D
Parasal maliyet
E
Marjinal analiz
Açıklama:
Herhangi bir şeyi elde etmek için vazgeçtiğimiz en değerli alternatif, o tercihin fırsat maliyetidir.
Soru 6
Bireysel çıkarını en çoğa çıkarmaya çalışan rasyonel davrandığı varsayılan iktisadi birime ne denir?
Seçenekler
A
İktisadi insan
B
Çıkar ilişkisi
C
Özel sektör
D
Bireysel girişimci
E
Kamu sektörü
Açıklama:
Bireysel çıkarını en çoğa çıkarmaya çalışan rasyonel insana “iktisadi insan” denir.
Soru 7
I. Ne üretilecek
II. Ne kadar üretilecek
III. Nasıl üretilecek
IV. Kim üretecek
Yukarıdakilerden hangileri iktisat biliminin cevaplandırmasını gereken temel sorulardır?
II. Ne kadar üretilecek
III. Nasıl üretilecek
IV. Kim üretecek
Yukarıdakilerden hangileri iktisat biliminin cevaplandırmasını gereken temel sorulardır?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
I ve II
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Kıtlık ve tercih sorunu ile ilgili olarak farklı kaynaklarda farklı sayıda soru ortaya atılsa da iktisat biliminin cevaplandırmasını gereken dört temel soru bulunmaktadır. Bunlar:
1. Ne üretilecek,
2. Ne kadar üretilecek,
3. Nasıl üretilecek,
4. Kim üretecek.
1. Ne üretilecek,
2. Ne kadar üretilecek,
3. Nasıl üretilecek,
4. Kim üretecek.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi pozitif iktisatla ilgilidir?
Seçenekler
A
Mevcut durumu açıklar.
B
Görüş ve değer yargıları içerir.
C
Bir iktisadi olayın ne olması gerektiği ile ilgilidir.
D
İktisatçılar bu iktisat türünün neden ve sonuçları ile ilgilenmezler.
E
Pozitif bir ifadeyi doğrudan test etmek mümkün olmayabilir.
Açıklama:
Pozitif iktisat bir iktisadi olayın ne olduğu, normatif iktisat ise ne olması gerektiği ile ilgilidir. Pozitif iktisat mevcut durumu açıklayan iktisattır. Normatif iktisat ise daha çok görüş ve değer yargıları içerir. Normatif bir ifadeyi doğrudan test etmek mümkün olmayabilir. Her ne kadar pozitif ve normatif iktisat birbirinden ayrılsa da, normatif iktisadı belirleyen kişisel görüş ve inançlarla birlikte pozitif iktisadın olgularıdır. O yüzden iktisatçılar daha çok pozitif iktisadın neden ve sonuçları ile ilgilenirler.
Soru 9
Tüketicilerin ve firmaların davranışlarını ve bu iki grubun karşılıklı etkileşimini aşağıdakilerden hangisi inceler?
Seçenekler
A
Kamu maliyesi
B
Siyaset bilimi
C
Mikro iktisat
D
Makro iktisat
E
Piyasa
Açıklama:
Mikro iktisat bireylerin yani tüketicilerin ve firmaların davranışlarını ve bu iki grubun karşılıklı etkileşimini inceler.
Soru 10
Bir şeyin başka bir şeyin yerine geçmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fırsat maliyeti
B
Rasyonel davranış
C
Marjinal fayda
D
İkame
E
Teşvik
Açıklama:
İkame bir şeyin başka bir şeyin yerine geçmesidir. Eğer bir eylemin, bir karanın fırsat maliyeti artarsa ekonomik birimler bu eylemi başka bir eylem ile ikame edebilir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi iktisat biliminin cevaplandırmasını gereken dört temel sorudan biri değildir?
Seçenekler
A
Ne üretilecek
B
Ne zaman üretilecek
C
Ne kadar üretilecek
D
Nasıl üretilecek
E
Kim üretecek
Açıklama:
İktisat biliminin cevaplandırmasını gereken dört temel soru bulunmaktadır. Bunlar:
- Ne üretilecek,
- Ne kadar üretilecek,
- Nasıl üretilecek,
- Kim üretecek.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi dört temel üretim faktöründen biri değildir?
Seçenekler
A
Emek
B
Sermaye
C
Toprak
D
Girişimcilik
E
Seri üretim
Açıklama:
Temel olarak dört üretim faktörü vardır. Bunlar:
• Emek
• Sermaye
• Toprak
• Girişimciliktir.
• Emek
• Sermaye
• Toprak
• Girişimciliktir.
Soru 13
Malın tüketim miktarı artıkça tüketicinin elde ettiği toplam fayda artarken, aşağıdakilerden hangisi azalır?
Seçenekler
A
Marjinal fayda
B
Toplam fayda
C
Bireysel talep
D
Marjinal maliyet
E
Hizmet
Açıklama:
Marjinal fayda genelde azalan bir seyir izler. Yani bir malın tüketim miktarı artıkça tüketicinin elde ettiği toplam fayda artarken, marjinal fayda azalır. Buna iktisat biliminde azalan marjinal fayda diyoruz.
Soru 14
Belirli bir zamandaki bir değişkenin farklı kategorilerinin grafiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Esneklik grafiği
B
Serpme diyagramı
C
Zaman serisi grafiği
D
Kesit veri grafiği
E
Eğim grafiği
Açıklama:
Kesit veri grafiği belirli bir zamandaki bir değişkenin farklı kategorilerinin grafiğidir.
Soru 15
"Herhangi bir şeyi elde etmek için vazgeçtiğimiz en değerli alternatif" o tercihin neyini gösterir?
Seçenekler
A
Fırsat maliyetini
B
Fırsat Karını
C
Parasal maliyetini
D
Parasal karını
E
İkame malını
Açıklama:
Herhangi bir şeyi elde etmek için vazgeçtiğimiz en değerli alternatif, o tercihin fırsat maliyetidir.
Soru 16
Üretim imkanları eğrisinin negatif eğimli olması neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Kaynakların yeterli olduğunu
B
Hedeflenen üretimin gerçekleşemediğini
C
Hedeflenen üretimin gerçekleşebildiğini
D
Kaynakların artırılabileceğini
E
Her tercihin bir fırsat maliyeti olduğunu
Açıklama:
Ekonomilerin tercihlerini, dolayısıyla kararlarının fırsat maliyetini, üretim imkanları sınırı (eğrisi) ile gösterebiliyoruz. Üretim imkanları sınırı bir ekonominin tüm kaynaklarını ve sahip olduğu teknolojiyi kullanarak gerçekleştirebileceği üretimin sınırlarını gösterir. Bu eğrinin negatif eğimli olması her tercihin
bir fırsat maliyeti olduğunu, dolayısıyla iki seçenek arasında bir ödünleşmenin olduğunu gösterir.
bir fırsat maliyeti olduğunu, dolayısıyla iki seçenek arasında bir ödünleşmenin olduğunu gösterir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi iktisat biliminin yanıt aradığı dört temel soru arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ne üretilecek
B
Nerede üretilecek
C
Ne kadar üretilecek
D
Nasıl üretilecek
E
Kim üretecek
Açıklama:
Kıtlık ve tercih sorunu ile ilgili olarak farklı kaynaklarda farklı sayıda soru ortaya atılsa da iktisat biliminin cevaplandırmasını gereken dört temel soru bulunmaktadır. Bunlar:
1. Ne üretilecek,
2. Ne kadar üretilecek,
3. Nasıl üretilecek,
4. Kim üretecek
1. Ne üretilecek,
2. Ne kadar üretilecek,
3. Nasıl üretilecek,
4. Kim üretecek
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi üretim faktörleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Emek
B
Sermaye
C
Toprak
D
Kâr
E
Girişimcilik
Açıklama:
Temel olarak dört üretim faktörü vardır. Bunlar:
- Emek
• Sermaye
• Toprak
• Girişimciliktir.
Soru 19
Enflasyon, işsizlik, dış ticaret, döviz kurları, uluslararası sermaye hareketleri vb. konular aşağıdakilerden hangisinin inceleme alanına girer?
Seçenekler
A
Ulusal iktisat
B
Makro iktisat
C
Mikro iktisat
D
Piyasa Analizi
E
Sanayi iktisadı
Açıklama:
Makro iktisat ise ulusal ya da küresel iktisadi olay ve değişkenleri inceler. Bir ekonomideki enflasyon, işsizlik, dış ticaret, döviz kurları, uluslararası sermaye hareketleri vb. konular ise makro iktisadın inceleme alanına girmektedir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi ihtiyacımız kadar var olan mallara örnektir?
Seçenekler
A
Taşıt
B
Cep telefonu
C
Bilgisayar
D
Ev
E
Hava
Açıklama:
İhtiyacımız kadar var olan mallara örnek olarak, o da şimdilik, havayı gösterebiliriz. Dünyanın neresine giderseniz gidin hava için para ödemezsiniz ve istediğiniz kadar tüketebilirsiniz. İktisat biliminde bu tür mallara serbest mallar diyoruz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir şeyi elde etmek için vazgeçtiğimiz en değerli alternatifi ifade eder?
Seçenekler
A
Parasal maliyet
B
Rasyonellik
C
Fırsat maliyeti
D
Normatif özellik
E
Miktar teorisi
Açıklama:
Her tercihin bir maliyeti vardır. Herhangi bir şeyi elde etmek için vazgeçtiğimiz en değerli alternatif, o tercihin fırsat maliyetidir. Pazar günü fazla mesai yapmanın fırsat maliyeti, aile ile gidilmeyen piknik ya da seyredemediğiniz film olabilir.
Soru 22
Özel matematik öğretmeni olan Esra Hanım saati 100TL’den matematik dersi vermektedir. Ders verdiği bir günde uzun zamandır beklediği tiyatro gösterisine 50TL ödeyerek giden ve bu süre zarfında verdiği 3 saatlik matematik dersini iptal eden Esra Hanımın karşı karşıya kaldığı fırsat maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
300TL
B
200TL
C
50TL
D
350TL
E
100TL
Açıklama:
Fırsat maliyeti ile parasal maliyeti birbirinden ayırmak gerekmektedir. Ekonomistler, bir kararın daha çok fırsat maliyetini göz önünde bulundururlar. Çünkü bir şeyin maliyeti onu elde etmek için nelerden vazgeçtiğinizdir. Saatte 10TL kazanan bir taksi şoförünü düşünelim. Bu taksi şoförü mesai saatleri içerisinde toplam süresi 2 saat olan ve bilet fiyatının 10TL olduğu bir sinemada yeni çıkan bir filme gitsin. Taksicinin sinemaya gitmesinin fırsat maliyeti kaç liradır sizce? Cevap 30TL. Taksici sinemaya gitmek için öncelikle sinema biletini satın alarak 10TL parasal maliyete katlanmıştır. Filmi izlemek için ise 2 saatini harcamıştır. Taksici saatte 10TL kazandığına göre, taksicinin çalışmadığı 2 saatin fırsat maliyeti 20TL’dir. Buda taksicinin sinemaya gitmesinin fırsat maliyetinin 30TL olmasına neden olur.
Soru 23
Bireysel talep eğrisi çizilirken eksenlerde aşağıdaki değişkenlerden hangileri yer alır?
Seçenekler
A
Ürünün niteliği-ürünün miktarı
B
Ürünün özelliği-ürünün fiyatı
C
Ürün fiyatı-ürünün miktarı
D
Ürünün yakın ikamesi-ürünün fiyatı
E
Ürünü üreten firma sayısı-piyasa yapısı
Açıklama:
Bir tüketicinin herhangi bir mal ya da hizmet ile ilgili bireysel talep eğrisi farklı fiyat düzeylerinde tüketicinin faydasını maksimum yapan talep miktarlarının geometrik yeridir. Diğer bir ifade ile talep eğrisi, bir tüketicinin herhangi bir malı farklı fiyat düzeylerinde ne kadar satın almak istediğini gösterir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Değer Paradoksunu ilk defa tartışmaya açmıştır?
Seçenekler
A
R. Cantillon
B
D. Hume
C
J.S. Mill
D
A. Smith
E
D. Ricardo
Açıklama:
Neden neredeyse hiç bir faydası olmayan, sadece dekoratif amaç için kullanılan elmas son derece hayati öneme sahip olan su’dan çok daha fazla değerlidir? İlk kez Adam Smith’in tartışmaya açtığı Değer paradoksu (elmas-su paradoksu) olarak adlandırılan bu paradoksal durum uzun bir süre iktisatçıların incelemesine konu olmuştur.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir zamandaki bir değişkenin farklı kategorilerinin grafiğidir?
Seçenekler
A
Zaman serisi grafiği
B
Kesit veri grafiği
C
Serpme diyagram
D
Pasta grafiği
E
Dar grafiği
Açıklama:
İktisatta sıkça kullanılan bir diğer grafik türü “kesit veri grafiği”dir. Kesit veri grafiği belirli bir zamandaki bir değişkenin faklı kategorilerinin grafiğidir.
Soru 26
Bir iktisadi olayın ne olması gerektiğine dair görüş ve değer yargılarını içeren kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Mikro iktisat
B
Makro iktisat
C
Normatif iktisat
D
Pozitif iktisat
E
Klasik iktisat
Açıklama:
Gazetelerde yazılarını okuyup, televizyonlarda izlediğiniz iktisatçıların hemen hemen hepsinin farklı görüşlere sahip olduklarına hepimiz şahit olmuşuzdur. Bu bir sosyal bilim ve politika aracı olarak iktisadın pozitif ve normatif özelliğinden kaynaklanmaktadır. Pozitif iktisat bir iktisadi olayın ne olduğu, normatif iktisat ise ne olması gerektiği ile ilgilidir. Pozitif iktisat mevcut durumu açıklayan iktisattır. Örneğin “Türkiye’nin 2011 yılı dış ticaret açığı yüksektir” ifadesi bir pozitif iktisat ifadesidir. Bu ifadenin doğru olup olmadığını dış ticaret verilerine bakarak test edebiliriz. Bu ifadenin içerisinde herhangi bir değer yargısı yoktur. Normatif iktisat ise daha çok görüş ve değer yargıları içerir. “Türkiye’nin dış ticaret açığı azaltmak için bazı ithal mallar Türkiye’de üretilmelidir” ifadesi ise bir normatif ifadedir. Zira bu öneriye herkes katılmayabilir. Veya dış ticaret açığı başka önlemlerle de azaltılabilir. Normatif bir ifadeyi doğrudan test etmek mümkün olmayabilir. Her ne kadar pozitif ve normatif iktisat birbirinden ayrılsa da, normatif iktisadı belirleyen kişisel görüş ve inançlarla birlikte pozitif iktisadın olgularıdır. O yüzden iktisatçılar daha çok pozitif iktisadın neden ve sonuçları ile ilgilenirler.
Soru 27
Kanarya Adaları’nda tatil yapmak isteyen fakat bu tatile gitmesini sağlayacak kadar parası olmayan orta gelir düzeyine sahip bir devlet memurunun karşı karşıya kaldığı duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rasyonel davranış
B
Kıtlık
C
Fırsat maliyeti
D
Parasal maliyet
E
Üretim imkanları sınırı
Açıklama:
Ekonomik sorunlar isteklerin (ihtiyaçların) sahip olduklarımızdan (kaynaklardan) daha fazla olmasından kaynaklanmaktadır. İhtiyaçların kaynaklardan fazla olması durumuna iktisatta “kıtlık” diyoruz. Kıtlık için tüm iktisadi problemlerin merkezidir dersek yanılmış olmayız. Kıtlık herkesin karşı karşıya kalabileceği bir durumdur. İktisatta kıtlık mutlaka su, ekmek gibi temel ihtiyaçlardan mahrum olmak anlamına gelmez. Yani 1 liralık bir dondurma almak isteyen fakat cebinde 50 kuruşu olan bir çocuğun karşı karşıya kaldığı durum da, Kanarya Adaları’nda tatil yapmak isteyen fakat bu tatile gitmesini sağlayacak kadar parası olmayan orta gelir düzeyine sahip bir devlet memurunun karşı karşıya kaldığı durum da kıtlık olarak tanımlanabilir.
Soru 28
Hafta sonu konserine gitmek yerine ara sınavlara çalışmak zorunda olan bir öğrencinin karşı karşıya kaldığı duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rasyonel davranış
B
Kıtlık
C
Ödünleşme
D
Parasal maliyet
E
Marjinal fayda
Açıklama:
Tercih bir şeyi elde etmemizi sağlarken başka bir şeyden vazgeçmeyi zorunlu kılar. Buna “ödünleşme (trade-off)” diyoruz. Eğer Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Programlarının birinde okuyup bir ön lisans veya lisans derecesine sahip olmak istiyorsanız, o zaman en azından belirli bir süre güneşli bir Nisan hafta sonundan vazgeçmeniz gerekiyor. Çünkü Nisan’ın ilk hafta sonu Açık Öğretim sınavları var. Yani Açık Öğretim ’de okumanın ödünleşmelerinden bir tanesi Nisan’ın ilk hafta sonudur. Her tercihin bir maliyeti vardır. Herhangi bir şeyi elde etmek için vazgeçtiğimiz en değerli alternatif, o tercihin fırsat maliyetidir. Pazar günü fazla mesai yapmanın fırsat maliyeti, aile ile gidilmeyen piknik ya da seyredemediğiniz film olabilir.
Soru 29
Üretim imkanları eğrisi düşünüldüğünde hangi noktada üretim yapılması söz konusu olamaz?
Seçenekler
A
Eğri üzerinde bir noktada
B
Eğrinin yatay ekseni kestiği noktada
C
Eğrinin dikey ekseni kestiği noktada
D
Eğrinin dışındaki bir noktada
E
Eğri ile orijin arasında kalan iç kısımda bir noktada
Açıklama:
Tıpkı bireyler gibi toplumların (ekonomilerin) da kaynakları kıttır. Toplumun ihtiyaçlarını karşılayacak olan kaynakların kıt olması, onları bir tercih yapmaya zorlayacaktır. Acaba Türkiye ekonomisi tüm büyük şehirlerini hızlı tren hatları ile birbirine bağlayacak bir yatırım mı yapmalıdır, yoksa eğitime ayrılan bütçesini iki katına çıkararak daha eğitimli bir nesil mi yaratmalıdır? Aşikâr olan tek şey bunun ikisinin aynı anda yapılamayacağıdır. O zaman Türkiye bir karar vermek, bir tercih yapmak zorundadır. Fakat her tercihin bir maliyeti olacaktır. Eğer hızlı tren projesini yapmak isterse, eğitime yapılacak yatırımlardan vazgeçmek zorunda kalacaktır. Ekonomilerin tercihlerini, dolayısıyla kararlarının fırsat maliyetini, üretim imkanları sınırı (eğrisi) ile gösterebiliyoruz. Üretim imkanları sınırı bir ekonominin tüm kaynaklarını ve sahip olduğu teknolojiyi kullanarak gerçekleştirebileceği üretimin sınırlarını gösterir. Bu eğrinin negatif eğimli olması her tercihin bir fırsat maliyeti olduğunu, dolayısıyla iki seçenek arasında bir ödünleşmenin olduğunu gösterir.
Üretici, eğri üzerinde herhangi bir noktada (Yatay ve dikey eksenleri kestiği noktalar dahil) üretim yapabilir. Yine eğri içerisinde kalan bir noktada da üretim (tüm kaynaklar kullanılmadığı için) mümkündür. Ancak üretim imkanları eğrisi dışında bir noktada üretim yapmak için kaynaklar yetersiz olduğundan, üretim mümkün değildir.
Üretici, eğri üzerinde herhangi bir noktada (Yatay ve dikey eksenleri kestiği noktalar dahil) üretim yapabilir. Yine eğri içerisinde kalan bir noktada da üretim (tüm kaynaklar kullanılmadığı için) mümkündür. Ancak üretim imkanları eğrisi dışında bir noktada üretim yapmak için kaynaklar yetersiz olduğundan, üretim mümkün değildir.
Soru 30
- Ne üretilecek
- Ne kadar üretilecek
- Nasıl üretilecek
- Kim üretecek
Yukarıdakilerden hangileri iktisat biliminin cevaplandırması gereken temel sorular arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kıtlık ve tercih sorunu ile ilgili olarak farklı kaynaklarda farklı sayıda soru ortaya atılsa da iktisat biliminin cevaplandırmasını gereken dört temel soru bulunmaktadır. Bunlar:
- Ne üretilecek
- Ne kadar üretilecek
- Nasıl üretilecek
- Kim üretecek
Soru 31
X ve Y mallarını tüketen bir tüketicinin fayda maksimizasyonu koşulu hangisidir?
Seçenekler
A
MUx/Px=MUy/Py
B
MUx*Px=MUy*Py
C
MUx=MUy
D
MUx+MUy=Px+Py
E
Px=MUy
Açıklama:
X ve Y gibi iki mal tüketen bir tüketici düşünelim. Bu malların fiyatlarını sırasıyla Px ve Py ile gösterelim. Böyle iki mal tüketen bir tüketicinin faydasını maksimize edebilmesi için yapması gereken şey X ve Y mallarına harcadığı son liraların marjinal faydalarını birbirine eşitlemektir. Eğer X ve Y mallarının marjinal faydalarını MUx ve MUy ile gösterirsek, tüketicinin fayda maksimizasyonu sağlayan denge koşulu aşağıdaki gibi olacaktır.
MUx/Px=MUy/Py
MUx/Px=MUy/Py
Soru 32
Normal bir mala ilişkin bireysel talep eğrisinin eğimi nasıldır?
Seçenekler
A
Pozitif
B
Negatif
C
Yatay eksene paralel
D
Dikey eksene paralel
E
Parabolik
Açıklama:
Bir tüketicinin herhangi bir mal ya da hizmet ile ilgili bireysel talep eğrisi farklı fiyat düzeylerinde tüketicinin faydasını maksimum yapan talep miktarlarının geometrik yeridir. Diğer bir ifade ile talep eğrisi, bir tüketicinin herhangi bir malı farklı fiyat düzeylerinde ne kadar satın almak istediğini gösterir. Bireysel talep eğrisi normal mallar için negatif eğimlidir. Yani malın fiyatı ile talep miktarı arasında ters yönlü bir ilişki vardır. Yani, tüketicinin tükettiği malın fiyatı artarsa talep miktarını azaltır, fiyatı düşerse talep miktarını artırır.
Soru 33
İki değişkenin değerlerinin, Kartezyen koordinat düzlemi kullanılarak birlikte gösterildiği grafik türü hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman serisi grafiği
B
Kesit veri grafiği
C
Dikey veri grafiği
D
Serpme diyagramı
E
Pasta grafiği
Açıklama:
İki değişkenin değerlerini Kartezyen koordinat düzlemi kullanarak birlikte göstermek mümkündür. Bu tür grafiğe “serpme diyagramı” denir. Serpme diyagramı iki değişken arasındaki ilişkiler açısından önemli bilgiler verir. Serpme diyagramları her ne kadar değişkenler arasındaki ilişkiler hakkında bilgi verseler de, değişkenler arasındaki nedensellikle ilgili bilgi vermezler. Değişkenler arasındaki nedensellikler için daha ileri analizler yapmak gerekecektir. Örneğin ülkelerin İnsani Gelişme sıralaması ile ortalama eğitim süreleri en etkin şekilde bir serpme diyagramında gösterilebilir.
Soru 34
"............ iktisat bireylerin yani tüketicilerin ve firmaların davranışlarını ve bu iki grubun karşılıklı etkileşimini inceler, ............. iktisat ise ulusal ya da küresel iktisadi olay ve değişkenleri inceler."
Yukarıdaki cümlede yer alan boşlukları sırasıyla aşağıdakilerden hangileri doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede yer alan boşlukları sırasıyla aşağıdakilerden hangileri doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
mikro-normatif
B
makro-pozitif
C
makro-mikro
D
mikro-makro
E
normatif-pozitif
Açıklama:
Mikro iktisat bireylerin yani tüketicilerin ve firmaların davranışlarını ve bu iki grubun karşılıklı etkileşimini inceler. Makro iktisat ise ulusal ya da küresel iktisadi olay ve değişkenleri inceler.
Soru 35

Yukarıda yer alan üretim imkanları eğrisindeki belirtilen noktalardan hangisi ekonominin mevcut kaynakları ve sahip olduğu teknoloji ile gerçekleştiremeyeceği üretim bileşimini temsil etmektedir?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
Şekilde A, B, C ve D noktaları bu ekonominin mevcut kaynakları ile gerçekleştirebileceği alternatif üretim bileşimleridir. . E noktası ise, bu ekonominin mevcut kaynakları ile gerçekleştiremeyeceği bir üretim bileşimidir.
Soru 36
Serbest piyasa ekonomilerinde ne üretileceğinin kararının verilmesinde en önemli rolü aşağıdakilerden hangisi üstlenmektedir?
Seçenekler
A
Marjinal fayda
B
Fiyat
C
Marjinal hasılat
D
Devlet
E
Marjinal maliyet
Açıklama:
Serbest piyasa ekonomilerinde ne üretileceğinin kararının verilmesinde en önemli rolü “fiyat”lar üstlenir.
Soru 37
I-Emek
II-Sermaye
III-Doğal Kaynaklar
IV-Girişimcilik
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri temel üretim faktörleri arasında yer almaktadır?
II-Sermaye
III-Doğal Kaynaklar
IV-Girişimcilik
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri temel üretim faktörleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I,II ve III
D
II,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Temel olarak dört üretim faktörü vardır. Bunlar:
• Emek • Sermaye • Toprak • Girişimciliktir.
• Emek • Sermaye • Toprak • Girişimciliktir.
Soru 38
Değer paradoksu (elmas-su paradoksu) olarak adlandırılan paradoksal durum ilk kez hangi iktisatçı tarafından tartışmaya açılmıştır?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Alfred Marshall
D
Thomas Malthus
E
Keynes
Açıklama:
İlk kez Adam Smith’in tartışmaya açtığı Değer paradoksu (elmas-su paradoksu) olarak adlandırılan bu paradoksal durum uzun bir süre iktisatçıların incelemesine konu olmuştur.
Soru 39
Bir tüketicinin herhangi bir malı farklı fiyat düzeylerinde ne kadar satın almak istediğini gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplam talep eğrisi
B
Bireysel talep eğrisi
C
Piyasa talep eğrisi
D
Üretim olanakları eğrisi
E
Piyasa arz eğrisi
Açıklama:
Bireysel talep eğrisi, bir tüketicinin herhangi bir malı farklı fiyat düzeylerinde ne kadar satın almak istediğini gösterir.
Soru 40
Bir değişkenin farklı zamanlardaki değerlerini içeren veriye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Zaman serisi
B
Kesit verisi
C
Çapraz kesit verisi
D
Panel veri
E
Süreksiz veri
Açıklama:
Bir değişkenin farklı zamanlardaki değerlerini içeren veriye “zaman serisi” denilmektedir.
Soru 41
Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin 2018 yılı GSMH değerleri hangi tür veriye örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Zaman serisi verisi
B
Kesit veri
C
Panel veri
D
Sürekli veri
E
Süreksiz veri
Açıklama:
Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin 2018 yılı GSMH değerleri veya 2018 yılı Dünya’nın en zengin 20 insanının servetleri bir kesit veridir.
Soru 42
Bir fonksiyon minumum ya da maksimuma ulaştığında eğimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Pozitif eğimlidir.
B
Negatif eğimlidir.
C
Eğimi sıfırdır.
D
Sonsuz eğimlidir.
E
Eğimi hakkında kesin bir yargıya ulaşılamaz.
Açıklama:
Bir fonksiyon minumum ya da maksimuma ulaştığında eğimi sıfıra eşit olur.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi, tüketicilerin ve firmaların davranışlarını ve bu iki grubun karşılıklı etkileşimini inceler?
Seçenekler
A
Makro İktisat
B
Mikro İktisat
C
Uluslararası iktisat
D
Oligopol
E
Monopol
Açıklama:
Mikro iktisat bireylerin yani tüketicilerin ve firmaların davranışlarını ve bu iki grubun karşılıklı etkileşimini inceler. Bir mal ya da hizmetin fiyatı ve ne kadar arz edileceğinin belirlenmesi ya da bir bireyin çalışma boş zaman tercihi, firmanın faaliyetleri ile ilgili aldığı kararlar mikro iktisadın konuları arasındadır
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi, ulusal ya da küresel iktisadi olay ve değişkenleri inceler?
Seçenekler
A
Makro İktisat
B
Mikro İktisat
C
İktisadi Analiz
D
Monopol
E
Oligopol
Açıklama:
Makro iktisat ise ulusal ya da küresel iktisadi olay ve değişkenleri inceler. Bir ekonomideki enflasyon, işsizlik, dış ticaret, döviz kurları, uluslararası sermaye hareketleri vb. konular ise makro iktisadın inceleme alanına girmektedir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi, günlük kullanımda, belli bir mal ya da hizmetin alınıp satıldığı yer olarak kastedilir?
Seçenekler
A
Oligopol
B
Monopol
C
Talep
D
Piyasa
E
Arz
Açıklama:
Günlük kullanımda piyasa ile belli bir mal ya da hizmetin alınıp satıldığı yer kastedilir. Otomobil piyasası, altın piyasası, balık piyasası bunlara örnek gösterilebilir. iktisatta kullanılan piyasanın çok daha geniş bir anlamı vardır. Bu anlamda piyasa, bir iktisadi malın alıcı ve satıcılarının bir araya geldiği yer olarak tanımlanabilir. Alıcı ve satıcıların bir araya geldiği yerin sebze hali gibi fiziksel bir mekan olması gerekmemektedir. Örneğin İstanbul Menkul Kıymetler Piyasası’nda (İMKB) hisse senedi alıcı ve satıcıları fiziksel olarak bir araya gelmek zorunda değillerdir. işlemler internet üzerinden ya da telefonla işlemler yapılabilir.
Piyasalar mal ve faktör piyasaları olmak üzere ikiye ayrılırlar. Mal ve hizmetlerin alınıp satıldığı piyasalara mal piyasaları, emek ve sermaye gibi üretim faktörlerinin alınıp satıldığı piyasalar ise faktör piyasaları denir. Piyasaların en önemli fonksiyonu karar alıcıların kararlanın koordinasyonunu sağlamasıdır
Piyasalar mal ve faktör piyasaları olmak üzere ikiye ayrılırlar. Mal ve hizmetlerin alınıp satıldığı piyasalara mal piyasaları, emek ve sermaye gibi üretim faktörlerinin alınıp satıldığı piyasalar ise faktör piyasaları denir. Piyasaların en önemli fonksiyonu karar alıcıların kararlanın koordinasyonunu sağlamasıdır
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi, bir şeyi yapmanın yarattığı ilave maliyete verilen isimdir?
Seçenekler
A
Marjinal Fayda
B
Marjinal Maliyet
C
Makro İktisat
D
Mikro İktisat
E
Oligopol
Açıklama:
Aslında bir kararın ya da eylemin doğrudan parasal maliyeti ya da fırsat maliyeti o kararı almak için yeterli değildir. iktisatçıların daha çok üzerinde durduğu bir eylemin doğurduğu ilave maliyet ile ilave yarardır. Bir şeyi yapmanın yarattığı ilave maliyete marjinal maliyet, o eylemden elde edilen ilave yarara ise marjinal fayda denir. Bir kararın ya da eylemin marjinal fayda ve maliyetini göz önünde bulundurarak karar vermeye ise marjinal analiz denir. Marjinal analiz, sadece iktisadın değil günlük yaşamın karar alma süreçlerinin temel yöntemlerindendir. Çünkü insanlar bir şeyi yapmak ya da yapmamaktan çok, ne kadar yapacağına karar vermek zorundadır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi, üretim faktörlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Emek
B
Sermaye
C
Toprak
D
Girişimcilik
E
İkame
Açıklama:
Mal ya da hizmetlerin nasıl üretileceği sorusunun cevabını belirleyen en önemli faktör ekonominin sahip olduğu kaynaklar, diğer bir ifade ile üretim faktörleridir. Bireylerin ihtiyaçlarını karşılayan mal ve hizmetlerin üretimi için gerekli olan kaynaklara üretim faktörleri denir. Temel olarak dört üretim faktörü vardır. Bunlar:
- Emek
- Sermaye
- Toprak
- Girişimciliktir.
Soru 48
Bireylerin ihtiyaçlarını karşılayan mal ve hizmetlerin üretimi için gerekli olan kaynaklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üretim Maliyeti
B
Üretim Faktörü
C
Mikro İktisat
D
Makro İktisat
E
İkame
Açıklama:
Mal ya da hizmetlerin nasıl üretileceği sorusunun cevabını belirleyen en önemli faktör ekonominin sahip olduğu kaynaklar, diğer bir ifade ile üretim faktörleridir. Bireylerin ihtiyaçlarını karşılayan mal ve hizmetlerin üretimi için gerekli olan kaynaklara üretim faktörleri denir. Temel olarak dört üretim faktörü vardır. Bunlar:
• Emek
• Sermaye
• Toprak
• Girişimciliktir.
• Emek
• Sermaye
• Toprak
• Girişimciliktir.
Soru 49
Diğer malların tüketim miktarları değişmezken, tüketicinin tükettiği bir maldan
elde ettiği toplam fayda artarken, tüketilen malın marjinal faydasının düşmesine ne ad verilir?
elde ettiği toplam fayda artarken, tüketilen malın marjinal faydasının düşmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Azalan Marjinal Maliyet
B
Azalan Marjinal Üretim
C
Azalan Marjinal Fayda
D
İkame
E
Oligopol
Açıklama:
Diğer malların tüketim miktarları değişmezken, tüketicinin tükettiği bir maldan
elde ettiği toplam fayda artarken, tüketilen malın marjinal faydasının düşmesine
“azalan marjinal fayda yasası” denir.
elde ettiği toplam fayda artarken, tüketilen malın marjinal faydasının düşmesine
“azalan marjinal fayda yasası” denir.
Soru 50
Türkiye’nin 1960-2017 yılları arasındaki kişi başına düşen GSMH değerleri kullanılarak çizilen grafiğe verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman serisi grafiği
B
Kesit veri grafiği
C
Serpme diyagramı
D
Pasta grafiği
E
Arz Talep Eğrisi
Açıklama:
Zaman Serisi Grafiği
İktisatçıların çoğu zaman ilk görmek istedikleri şey herhangi bir iktisadi değişkenin zaman içerisinde nasıl bir evrim gösterdiğidir. Bir değişkenin farklı zamanlardaki değerlerini içeren veriye “zaman serisi” diyoruz. Mesela Türkiye’nin 1960-2017 yılları arasındaki kişi başına düşen GSMH değerleri bir zaman serisidir. Bu tür bir veri kullanılarak çizilen grafikte “zaman serisi grafiği” olarak adlandırılır. Böyle bir serinin grafiğini çizmek için yapılması gereken iki eksenli bir düzlemde, zamanı bir eksene ve değişkenin değerlerini diğer eksene yerleştirmektir.
İktisatçıların çoğu zaman ilk görmek istedikleri şey herhangi bir iktisadi değişkenin zaman içerisinde nasıl bir evrim gösterdiğidir. Bir değişkenin farklı zamanlardaki değerlerini içeren veriye “zaman serisi” diyoruz. Mesela Türkiye’nin 1960-2017 yılları arasındaki kişi başına düşen GSMH değerleri bir zaman serisidir. Bu tür bir veri kullanılarak çizilen grafikte “zaman serisi grafiği” olarak adlandırılır. Böyle bir serinin grafiğini çizmek için yapılması gereken iki eksenli bir düzlemde, zamanı bir eksene ve değişkenin değerlerini diğer eksene yerleştirmektir.
Soru 51
İhtiyaçların kaynaklardan fazla olması durumuna iktisatta ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yokluk
B
Kıtlık
C
Fakirlik
D
Açlık
E
Yoksulluk
Açıklama:
Ekonomik sorunlar isteklerin (ihtiyaçların) sahip olduklarımızdan (kaynaklardan) daha fazla olmasından kaynaklanmaktadır. İhtiyaçların kaynaklardan fazla olması durumuna iktisatta “kıtlık” diyoruz.
Soru 52
Kendi çıkarının peşinde koşan iktisadi insanın (homo economicus) en önemli özelliği nedir?
Seçenekler
A
Girişimci olması
B
Akılcı olması
C
İrrasyonel olması
D
Fırsatçı olması
E
Güçlü olması
Açıklama:
Kendi çıkarının peşinde koşan iktisadi insanın (homo economicus) en önemli özelliği rasyonel (akılcı) davranış sergilemesidir.
Soru 53
Saatte 25 TL kazanan bir berber 20 TL'ye bilet alarak 2 saat süren bir filme giderse, ortaya çıkan fırsat maliyeti ne kadardır?
Seçenekler
A
50
B
20
C
30
D
70
E
25
Açıklama:
(2x25)+20= 70 TL'dir
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi üretim imkanları eğrisinin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Üretim imkanları eğrisi negatif eğimlidir.
B
Eğrinin içinde kalan noktalarda kaynakların etkin olarak kullanılmaması söz konusudur.
C
Eğrinin dışında kalan noktalar, mevcut kaynaklarla gerçekleşemeyecek üretim bileşimini ifade eder.
D
Üretim imkanları eğrisi üzerinde bir noktada tüm kaynaklar etkin kullanılarak en yüksek üretim gerçekleştiriliyor demektir.
E
Üretim imkanları eğrisi pozitif eğimlidir.
Açıklama:
Bu eğrinin negatif eğimli olması her tercihin bir fırsat maliyeti olduğunu, dolayısıyla iki seçenek arasında bir ödünleşmenin olduğunu gösterir. Ayrıca bakınız Şekil 1.1
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi iktisat biliminin cevaplandırması gereken dört temel soru arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ne üretilecek
B
Niye üretilecek
C
Ne kadar üretilecek
D
Nasıl üretilecek
E
Kim üretecek
Açıklama:
Kıtlık ve tercih sorunu ile ilgili olarak farklı kaynaklarda farklı sayıda soru ortaya atılsa da iktisat biliminin cevaplandırmasını gereken dört temel soru bulunmaktadır. Bunlar:
1. Ne üretilecek,
2. Ne kadar üretilecek,
3. Nasıl üretilecek,
4. Kim üretecek.
1. Ne üretilecek,
2. Ne kadar üretilecek,
3. Nasıl üretilecek,
4. Kim üretecek.
Soru 56
Belirli bir zamandaki bir değişkenin farklı kategorilerinin grafiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zaman serisi grafiği
B
Kesit veri grafiği
C
Serpme diyagramı
D
Pasta grafiği
E
Radar grafiği
Açıklama:
Kesit veri grafiği belirli bir zamandaki bir değişkenin faklı kategorilerinin grafiğidir.
Soru 57
İki değişkenin değerlerini Kartezyen koordinat düzlemi kullanarak birlikte gösterildiği grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman serisi grafiği
B
Kesit veri grafiği
C
Serpme diyagramı
D
Pasta grafiği
E
Radar grafiği
Açıklama:
ki değişkenin değerlerini Kartezyen koordinat düzlemi kullanarak birlikte göstermek mümkündür. Bu tür grafiğe “serpme diyagramı” denir.
Soru 58
Bir bütünün paylarının bütün oluşturan unsurlar arasında dağılımı en iyi hangi grafik türünde gösterilebilir?
Seçenekler
A
Zaman serisi grafiği
B
Kesit veri grafiği
C
Serpme diyagramı
D
Pasta grafiği
E
Radar grafiği
Açıklama:
Bir bütünün paylarını göstermenin en etkin yolu pasta grafiği kullanmaktır. Toplam nüfusun farklı yaş gruplarına dağılımı, ekonomi içerisindeki farklı sektörlerin toplam içerisindeki payları, ihracatın sektörlerarası dağılımı,
partilerin oy dağılımı, gelir dağılımı vb. birçok konu pasta grafiği ile gösterilebilir.
partilerin oy dağılımı, gelir dağılımı vb. birçok konu pasta grafiği ile gösterilebilir.
Soru 59
Belirli bir zamandaki bir değişkenin farklı kategorilerinin gösterildiği grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman serisi grafiği
B
Kesit veri grafiği
C
Radar grafiği
D
Pasta grafiği
E
Serpme diyagramı
Açıklama:
İktisatta sıkça kullanılan bir diğer grafik türü “kesit veri grafiği”dir. Kesit veri grafiği belirli bir zamandaki bir değişkenin faklı kategorilerinin grafiğidir.
Soru 60
"............ iktisat bir iktisadi olayın ne olduğu, .......... iktisat ise ne olması gerektiği ile ilgilidir."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Davranışsal-Pozitif
B
Normatif-Pozitif
C
Mali-Pozitif
D
Pozitif-Normatif
E
Normatif-Mali
Açıklama:
Pozitif iktisat bir iktisadi olayın ne olduğu, normatif iktisat ise ne olması gerektiği ile ilgilidir. Normatif iktisat ise daha çok görüş ve değer yargıları içerir.
Soru 61
İnsan ihtiyaçlarının giderilmesinde kullanılan ve çoğu zaman ihtiyaç duyulan miktardan daha az bulunan ve dolayısıyla iktisadın inceleme alanına giren mallara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Serbest mal
B
İktisadi mal
C
Optimal mal
D
Ticari mal
E
Piyasa malı
Açıklama:
İnsan ihtiyaçlarının giderilmesinde kullanılan ve çoğu zaman ihtiyaç duyulan miktardan daha az bulunan ve dolayısıyla iktisadın inceleme alanına giren mallara iktisadi mallar denilmektedir.
Soru 62
Bir ekonominin tüm kaynaklarını ve sahip olduğu teknolojiyi kullanarak gerçekleştirebileceği üretimin sınırlarını gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Talep eğrisi
B
Arz eğrisi
C
Kuznets eğrisi
D
Üretim imkanları eğrisi
E
Phillips eğrisi
Açıklama:
Üretim imkanları eğrisi, bir ekonominin tüm kaynaklarını ve sahip olduğu teknolojiyi kullanarak gerçekleştirebileceği üretimin sınırlarını gösterir.
Soru 63
Yukarıda yer alan üretim imkanları eğrisine göre hangi nokta ekonominin mevcut kaynakları ile gerçekleştirebileceği alternatif üretim bileşimlerinden biri değildir?Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
Şekilde A, B, C ve D noktaları bu ekonominin mevcut kaynakları ile gerçekleştirebileceği alternatif üretim bileşimleridir. E noktası ise bu ekonominin mevcut kaynakları ile gerçekleştiremeyeceği bir üretim bileşimidir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi iktisat biliminin cevaplandırmasını gereken dört temel sorudan biri değildir?
Seçenekler
A
Kim üretecek?
B
Üretilen ürünler nasıl dağıtılacak?
C
Nasıl üretilecek?
D
Ne kadar üretilecek?
E
Ne üretilecek?
Açıklama:
Kıtlık ve tercih sorunu ile ilgili olarak farklı kaynaklarda farklı sayıda soru ortaya atılsa da iktisat biliminin cevaplandırmasını gereken dört temel soru bulunmaktadır. Bunlar:
1. Ne üretilecek, 2. Ne kadar üretilecek, 3. Nasıl üretilecek, 4. Kim üretecek.
1. Ne üretilecek, 2. Ne kadar üretilecek, 3. Nasıl üretilecek, 4. Kim üretecek.
Soru 65
Serbest piyasa ekonomilerinde ne üretileceğinin kararının verilmesinde en önemli rolü hangi faktör üstlenir?
Seçenekler
A
Alıcı sayısı
B
Satıcı sayısı
C
Teşvikler
D
Sübvansiyonlar
E
Fiyatlar
Açıklama:
Serbest piyasa ekonomilerinde ne üretileceğinin kararının verilmesinde en önemli rolü “fiyat”lar üstlenir.
Soru 66
I-Emek
II-Sermaye
III-Teknoloji
IV-Girişimcilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri üretim faktörleri arasında yer almaktadır?
II-Sermaye
III-Teknoloji
IV-Girişimcilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri üretim faktörleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I,II ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Temel olarak dört üretim faktörü vardır. Bunlar:
• Emek • Sermaye • Toprak • Girişimciliktir.
• Emek • Sermaye • Toprak • Girişimciliktir.
Soru 67
"Sınırlı parasal olanakları ile faydasını maksimize etmek isteyen bir tüketicinin mallara harcadığı son liraların marjinal faydalarını birbirine eşitlemesidir."
Yukarıdaki cümlede tanımı yapılan iktisadi durum aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede tanımı yapılan iktisadi durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Azalan marjinal fayda ilkesi
B
Eş marjinal fayda ilkesi
C
Elmas-su paradoksu
D
I. Gossen Kanunu
E
Azalan toplam fayda ilkesi
Açıklama:
Eş marjinal fayda ilkesi sınırlı parasal olanakları ile faydasını maksimize etmek isteyen bir tüketicinin mallara harcadığı son liraların marjinal faydalarını birbirine eşitlemesidir.
Soru 68
"............... grafiği belirli bir zamandaki bir değişkenin faklı kategorilerinin grafiğidir.Bir bütünün paylarını göstermenin en etkin yolu ........ grafiği kullanmaktır."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman serisi-pasta
B
Pasta-Kesit veri
C
Kesit veri-Pasta
D
Pasta-Serpilme diyagramı
E
Zaman serisi-Serpilme diyagramı
Açıklama:
Kesit veri grafiği belirli bir zamandaki bir değişkenin faklı kategorilerinin grafiğidir.Bir bütünün paylarını göstermenin en etkin yolu pasta grafiği kullanmaktır.
Soru 69
Bir fonksiyon minumum ya da maksimuma ulaştığında eğimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Sıfır olur.
B
Sonsuz olur.
C
Artar.
D
Azalır.
E
Sabit kalır.
Açıklama:
Bir fonksiyon minumum ya da maksimuma ulaştığında eğimi sıfıra eşit olur.
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Malın kendi fiyatı
B
Üreticinin beklentileri
C
Tüketicinin geliri
D
İlişkili malların fiyatları
E
Tüketicinin zevk ve tercihleri
Açıklama:
Bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenler şunlardır:
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
Soru 2
"Diğer tüm değişkenler sabitken bir malın fiyatı arttığında, fiyatı artan mal göreli olarak daha pahalı hale gelmiştir."
Bu durumda tüketicinin göreli olarak daha ucuz mallara yönelmesine ne ad verilir?
Bu durumda tüketicinin göreli olarak daha ucuz mallara yönelmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Talep kanunu
B
Talep fazlası
C
İkame etkisi
D
Gelir etkisi
E
Arz kanunu
Açıklama:
Diğer tüm değişkenler sabitken bir malın fiyatı arttığında, fiyatı artan mal göreli olarak daha pahalı hale gelmiştir. Bu durumda tüketici göreli olarak daha ucuz mallara yönelir. Bu etkiye ikame etkisi adı verilir.
Soru 3
I.İkame malı olan çayın fiyatını artması
II.Kahve üretiminde kullanılan kahve çekirdeğinin fiyatının azalması
III.Tamamlayıcı malı olan kahve kremasının fiyatının azalması
Yukarıda verilen durumlardan hangisi/hangileri kahvenin talep eğrisini sağa kaydırır?
II.Kahve üretiminde kullanılan kahve çekirdeğinin fiyatının azalması
III.Tamamlayıcı malı olan kahve kremasının fiyatının azalması
Yukarıda verilen durumlardan hangisi/hangileri kahvenin talep eğrisini sağa kaydırır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I,II ve III
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Eğer bir ihtiyacı gidermede farklı mallar birbirlerinin yerine kullanılabiliyorsa bu mallara ikame mallar diyoruz. Bunun tersine eğer farklı mallar bir ihtiyacı gidermede birlikte kullanılıyorsa bu malları tamamlayıcı mallar olarak adlandırıyoruz. Dolayısıyla kahve ve kahve kreması tamamlayıcı mallarken, çay ve kahve ikame mallardır. Bir malın ikame malının fiyatındaki artış ve tamamlayıcı malının fiyatındaki düşüş o malın talep eğrisini sağa kaydırır. Fakat kahvenin ham maddesi olan kahve çekirdeğinin fiyatının azalması arz eğrisini sağa kaydırır.
Soru 4
Diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında tüketicilerin aylık gelirleri arttığında taleplerini azalttığı mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tamamlayıcı mal
B
Ceteris paribus
C
İkame mal
D
Normal mal
E
Düşük mal
Açıklama:
Tüketicinin aylık geliri arttığında tüketicilerin o mala olan talebi de artıyorsa bu mallara normal mal diyoruz. Bazı durumlarda ise tüketiciler gelirleri arttıkça belirli mallara olan taleplerini azaltabilirler. Bu mallara ise düşük mal diyoruz.
Soru 5
"Talep edilen miktardaki yüzde değişmenin, fiyattaki yüzde değişmeye oranına .............. denir."
Yukarıda verilen cümledeki boşluğa aşağıdaki terimlerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda verilen cümledeki boşluğa aşağıdaki terimlerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Arzın fiyat esnekliği
B
Talebin fiyat esnekliği
C
Arz fazlası
D
Talep fazlası
E
Dengenin değişmesi
Açıklama:
Talebin fiyat esnekliği, talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere ne kadar duyarlı olduğunun ölçüsüdür ve talep edilen miktardaki yüzde değişmenin, fiyattaki yüzde değişmeye oranı olarak tanımlanır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi iktisat teorisinde belirli bir dönemde farklı fiyatlardan tüketicilerin satın almak istedikleri ve satın alma gücüne sahip oldukları mal ve hizmet miktarını belirtir?
Seçenekler
A
Talep
B
Talep kanunu
C
Arz
D
Arz kanunu
E
Talepte kayma
Açıklama:
İktisat teorisinde belirli bir dönemde farklı fiyatlardan tüketicilerin satın almak istedikleri ve satın alma gücüne sahip oldukları mal ve hizmet miktarına talep denir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi diğer bütün değişkenler sabitken (Ceteris Paribus), bir mala olan talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasında ters orantılı bir ilişkiyi verir?
Seçenekler
A
Arz edilen miktar
B
Talep kanunu
C
Büyüme
D
Kalkınma
E
Sanayi gelişimi
Açıklama:
Diğer bütün değişkenler sabitken (Ceteris Paribus), bir mala olan talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasında ters orantılı bir ilişki vardır. Bu ilişki Talep Kanunu olarak adlandırılır.
Soru 8
Diğer tüm değişkenler sabitken bir malın fiyatı arttığında tüketicinin göreli olarak daha ucuz mallara yönelmesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Tercihlerdeki değişim
B
Para etkisi
C
Talep kanunu
D
Talep
E
İkame etkisi
Açıklama:
Diğer tüm değişkenler sabitken bir malın fiyatı arttığında, fiyatı artan mal göreli olarak daha pahalı hale gelmiştir. Bu durumda tüketici göreli olarak daha ucuz mallara yönelir. Bu etkiye ikame etkisi adı verilir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi bir malın talep edilen miktarı ile malın kendi fiyatı arasındaki ters ilişkiyi gösterir?
Seçenekler
A
Parasal maliyet
B
Rasyonellik
C
Talep eğrisi
D
Normatif özellik
E
King teoremi
Açıklama:
Talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasındaki ters ilişkiyi göstermenin bir yolu da grafiğini çizmektir. Bu grafiğe Talep Eğrisi adı verilir.
Soru 10
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde talep artışı sonucunda denge miktarı ve denge fiyatında oluşan değişiklik doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Denge fiyatı azalır, denge miktarı artar
B
Denge fiyatı ve denge miktarı azalır
C
Denge fiyatı artar denge miktarı değişmez
D
Denge fiyatı değişmez, denge miktarı artar
E
Denge fiyatı ve denge miktarı artar
Açıklama:
Talep artışı hem denge fiyatının hem de denge miktarının artmasına yol açmıştır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi gelir artarken talebin azalması durumunda talebin gelir esnekliği için söylenebilir?
Seçenekler
A
Talebin gelir esnekliği pozitiftir
B
Talebin gelir esnekliği negatiftir
C
Talebin gelir esnekliği sonsuz esnektir
D
Talebin gelir esnekliği sabittir
E
Talebin gelir esnekliği birim esnektir
Açıklama:
Gelir artarken talep azalıyorsa bu durumda talebin gelir esnekliği negatif değer alır. Bu tür mallara düşük mallar denir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi, bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenlerden değildir?
Seçenekler
A
Tüketicinin geliri
B
Malın kendi fiyatı
C
Tüketicinin beklentileri
D
Üreticinin çalışma ortamı
E
Tüketicinin zevk ve tercihleri
Açıklama:
Bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenler şöyle sıralanabilir.
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
Soru 13
Diğer bütün değişkenler sabitken bir mala olan talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasında var olan ters orantılı ilişkinin adı nedir?
Seçenekler
A
Talep kanunu
B
Ceteris paribus
C
İkame etkisi
D
Gelir etkisi
E
Talep eğrisi
Açıklama:
Diğer bütün değişkenler sabitken (Ceteris Paribus), bir mala olan talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasında ters orantılı bir ilişki vardır. Bu ilişki Talep Kanunu olarak adlandırılır.
Soru 14
Diğer tüm değişkenler sabitken bir malın fiyatı arttığında, fiyatı artan malın göreli olarak daha pahalı hale gelmesine bağlı olarak tüketicinin göreli olarak daha ucuz mallara yönelmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gelir etkisi
B
İkame etkisi
C
Talep kanunu
D
Malın fiyatı
E
Talep edilen miktar
Açıklama:
Diğer tüm değişkenler sabitken bir malın fiyatı arttığında, fiyatı artan mal göreli olarak daha pahalı hale gelmiştir. Bu durumda tüketici göreli olarak daha ucuz mallara yönelir. Bu etkiye ikame etkisi adı verilir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi, tüketicilerin gelirleri arttıkça, taleplerini azaltabildikleri belirli mallara verilen addır?
Seçenekler
A
Normal mal
B
Düşük mal
C
İkame mallar
D
Tamamlayıcı mal
E
Tercihli mallar
Açıklama:
Diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında tüketicinin aylık geliri arttığında tüketicilerin o mala olan talebi de artıyorsa bu mallara normal mal diyoruz. Bazı durumlarda ise tüketiciler gelirleri arttıkça belirli mallara olan taleplerini azaltabilirler. Bu mallara ise düşük mal diyoruz.
Soru 16
"Malın fiyatı %10 artarken tüketici talep ettiği miktarı ancak %5 düşürebiliyorsa malı satın almak için yaptığı harcama artacaktır. Bu durumda talep ................."
Yukarıda verilen ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda verilen ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Esnektir
B
Esnekliği sıfırdır
C
Esnek değildir
D
Esnekliği sonsuzdur
E
Birim esnektir
Açıklama:
Değişimleri yüzde cinsinden ifade edersek, malın fiyatı %10
malın fiyatı %10 artarken tüketici talep ettiği miktarı %20 düşürebiliyorsa, tüketicinin toplam harcaması azalacaktır. Bu durumda talep esnektir, tüketici fiyatı artan maldan rahatlıkla kaçınabilmektedir. Eğer fiyat %10 artarken tüketici talep ettiği miktarı ancak %5 düşürebiliyorsa malı satın almak için yaptığı harcama artacaktır. Bu durumda talep esnek değildir.
malın fiyatı %10 artarken tüketici talep ettiği miktarı %20 düşürebiliyorsa, tüketicinin toplam harcaması azalacaktır. Bu durumda talep esnektir, tüketici fiyatı artan maldan rahatlıkla kaçınabilmektedir. Eğer fiyat %10 artarken tüketici talep ettiği miktarı ancak %5 düşürebiliyorsa malı satın almak için yaptığı harcama artacaktır. Bu durumda talep esnek değildir.
Soru 17
Taleple ilgili verilen açıklamalardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bir mala olan talep artıyorsa malın denge miktarı düşer, denge fiyatı sabit kalır.
B
Bir mala olan talep artıyorsa malın miktarı sabit kalır, denge fiyatı artar.
C
Bir mala olan talep artıyorsa hem denge miktarı hem de denge fiyatı birlikte artar.
D
Bir mala olan talep artıyorsa malın hem denge miktarı hem de denge fiyatı sabit kalır.
E
Bir mala olan talep azalıyorsa malın denge miktarı düşer, denge fiyatı artar
Açıklama:
Bir mala olan talep artıyorsa malın hem denge fiyatı hem de denge miktarı birlikte artar. Talep azalıyorsa denge fiyatı ve denge miktarı birlikte azalırlar.
Soru 18
I.Bir malın ikamesinin fiyatı artıyorsa söz konusu malın talebi artar.
II.Bir malın tamamlayıcısının fiyatı artıyorsa söz konusu mala olan talep azalır.
III.Bir malın ikamesinin fiyatı artıyorsa söz konusu mala olan talep azalır.
IV.Bir malın tamamlayıcısının fiyatı artıyorsa söz konusu malın talebi artar.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II.Bir malın tamamlayıcısının fiyatı artıyorsa söz konusu mala olan talep azalır.
III.Bir malın ikamesinin fiyatı artıyorsa söz konusu mala olan talep azalır.
IV.Bir malın tamamlayıcısının fiyatı artıyorsa söz konusu malın talebi artar.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
Yalnız I
Açıklama:
Bir malın talebi ile ikame malın fiyatı arasında doğru yönlü bir ilişki vardır. Bir malın ikamesinin fiyatı artıyorsa söz konusu malın talebi artar. Eğer farklı mallar bir ihtiyacı gidermede birlikte kullanılıyorsa bu mallar tamamlayıcı mallardır. Tamamlayıcı malın fiyatı ile malın talebi arasında ters yönlü bir ilişki vardır. Bir malın tamamlayıcısının fiyatı artıyorsa söz konusu mala olan talep azalır.
Soru 19
Arabanın kullanım süresi ve benzin arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde vardır?
Seçenekler
A
Ayçiçeği yağı ve mısırözü yağı
B
Çay ve Kahve
C
Samsung ve Iphone
D
Ay çekirdeği ve kabak çekirdeği
E
Kahve ve kahve kreması
Açıklama:
Eğer farklı mallar bir ihtiyacı gidermede birlikte kullanılıyorsa bu malları tamamlayıcı mallar olarak adlandırıyoruz. Örneğin kahve ve kahve kreması arasında, ya da araba kullanım süresi ile benzin arasında bu türden bir ilişki kurulabilir.
Soru 20
Alıcı ve satıcıların bir ürünün alışverişini yapmak amacıyla karşı karşıya geldiği ortam veya yere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Piyasa
B
Arz
C
Talep
D
Denge Noktası
E
Alışveriş Merkezi
Açıklama:
Piyasa alıcı ve satıcıların bir ürünün alışverişini yapmak amacıyla karşı karşıya geldiği ortam veya yerdir.Doğru yanıt A'dır.
Soru 21
Arz ve talep üzerinde devletin herhangi bir müdahale veya kısıtlaması yoksa oluşan piyasaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tekel (monopol) Piyasa
B
Serbest Piyasa
C
Monopson Piyasa
D
Düopol Piyasa
E
Oligopol Piyasa
Açıklama:
Arz ve talep üzerinde devletin herhangi bir müdahale veya kısıtlaması yoksa oluşan piyasaya serbest piyasa denir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 22
İktisat teorisinde belirli bir dönemde farklı fiyatlardan tüketicilerin satın almak istedikleri ve satın alma gücüne sahip oldukları mal ve hizmet miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Piyasa
B
Arz
C
Talep
D
Piyasa Denge Noktası
E
Fiyat
Açıklama:
İktisat teorisinde belirli bir dönemde farklı fiyatlardan tüketicilerin satın almak istedikleri ve satın alma gücüne sahip oldukları mal ve hizmet miktarına talep denir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi, bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Malın kendi fiyatı
B
Tüketicinin geliri
C
İlişkili malların fiyatları
D
Tüketicinin zevk ve tercihleri
E
Tüketicinin mesleği
Açıklama:
Bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenler şöyle sıralanabilir.
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
Tüketici mesleğinin talep ile doğrudan ilişkisi bulunmamaktadır. Doğru yanıt E'dir.
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
Tüketici mesleğinin talep ile doğrudan ilişkisi bulunmamaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 24
Bir mala ilişkin girdi fiyatlarındaki bir artış arz eğrisinde nasıl bir değişikliğe yol açar?
Seçenekler
A
Yukarı doğru kaydırır
B
Aşağı doğru kaydırır
C
Eğriyi dikleştirir
D
Aynı eğri üzerinde hareket edilir
E
Değişim olmaz
Açıklama:
Girdi fiyatlarındaki bir artış arz eğrisinin yukarı doğru kaymasına yol açar. Eğer girdi fiyatlarında bir azalma olsaydı, bu tam tersi bir duruma yol açar ve arz eğrisinin aşağı kaymasına neden olurdu. Doğru yanıt A'dır.
Soru 25
Ortalama tüketici gelirinde bir azalma olurken eş anlı olarak yem fiyatlarının da aynı oranda azaldığı bir durumda, tavuk eti piyasasında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Tavuk talebi eğrisi ve tavuk arzı eğrisinde değişiklik olmayacaktır.
B
Tavuk talebi eğrisi sabit kalacak, tavuk arzı eğrisi ise sağa kayacaktır.
C
Tavuk talebi eğrisi sola, tavuk arzı eğrisi ise sabit kalacaktır.
D
Tavuk talebi eğrisi sola, tavuk arzı eğrisi ise sağa kayacaktır.
E
Tavuk talebi eğrisi sağa, tavuk arzı eğrisi ise sola kayacaktır.
Açıklama:
Ortalama tüketici gelirinde bir düşüş, tavuk eti talebinde bir azalmaya neden olacaktır. Yem fiyatlarındaki düşüş ise üreticilerin maliyetlerini azaltacak ve tavuk arzını artıracaktır. Bu durumda tavuk talebi eğrisi sola, tavuk arzı eğrisi ise sağa kayacaktır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 26
Talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere ne kadar duyarlı olduğunun ölçüsüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Piyasa arz noktası.
B
Piyasa talep noktası.
C
Piyasa denge noktası.
D
Talebin gelir esnekliği
E
Talebin fiyat esnekliği
Açıklama:
Talebin fiyat esnekliği, talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere ne kadar duyarlı olduğunun ölçüsüdür ve talep edilen miktardaki yüzde değişmenin, fiyattaki yüzde değişmeye oranı olarak tanımlanır. Doğru yanıt E'dır.
Soru 27
İktisat teorisinde belirli bir dönemde farklı fiyatlardan tüketicilerin satın almak istedikleri ve satın alma gücüne sahip oldukları mal ve hizmet miktarına ne denir?
Seçenekler
A
Serbest piyasa
B
Piyasa dengesi
C
Talep
D
Arz
E
Esneklik
Açıklama:
İktisat teorisinde belirli bir dönemde farklı fiyatlardan tüketicilerin satın almak istedikleri ve satın alma gücüne sahip oldukları mal ve hizmet miktarına talep denir. Bu kavram günlük dilde kullandığımız bir şeyi isteme, dileme anlamına gelen talep kavramından farklıdır. Bu anlamda bir şeyi çok istemek talebin oluşması için yeterli değildir. Talebin oluşması için o istekliliğin efektif olması yani tüketicinin o malı satın alabilecek gelire sahip olması ve malı satın alabilmek için ödeme yapmaya istekli olması gereklidir. Ayrıca talep edilen miktar gün, ay, hafta, yıl gibi belirli bir zaman diliminde tanımlanmalıdır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi talep edilen miktarı belirleyen değişkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Malın kendi fiyatı
B
Tüketicinin geliri
C
İlişkili malların fiyatları
D
Teknoloji
E
Tüketicinin beklentileri
Açıklama:
Bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenler şöyle sıralanabilir.
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
Soru 29
Diğer bütün değişkenler sabitken, bir mala olan talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasında ters orantılı ilişki olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Talep kanunu
B
İkame etkisi
C
Gelir etkisi
D
Talep eğrisi
E
Piyasa dengesi
Açıklama:
Diğer bütün değişkenler sabitken (Ceteris Paribus), bir mala olan talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasında ters orantılı bir ilişki vardır. Bu ilişki Talep Kanunu olarak adlandırılır. Talep kanunu malın fiyatı artıyorsa ceteris paribus tüketicinin o maldan daha az talep edeceğini; malın fiyatı azalı- yorsa tüketicinin o maldan daha fazla talep edece- ğini söylemektedir.
Diğer bütün değişkenler sabitken (Ceteris Paribus), bir mala olan talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasında ters orantılı bir ilişki vardır. Bu ilişki Talep Kanunu olarak adlandırılır. Talep kanunu malın fiyatı artıyorsa ceteris paribus tüketicinin o maldan daha az talep edeceğini; malın fiyatı azalı- yorsa tüketicinin o maldan daha fazla talep edeceğini söylemektedir.
Diğer bütün değişkenler sabitken (Ceteris Paribus), bir mala olan talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasında ters orantılı bir ilişki vardır. Bu ilişki Talep Kanunu olarak adlandırılır. Talep kanunu malın fiyatı artıyorsa ceteris paribus tüketicinin o maldan daha az talep edeceğini; malın fiyatı azalı- yorsa tüketicinin o maldan daha fazla talep edeceğini söylemektedir.
Soru 30
İktisat teorisinde bir malı üreten üreticinin belirli bir dönemde belirli bir fiyattan satmak istediği ürün miktarına ne denir?
Seçenekler
A
Talep
B
Arz
C
Piyasa dengesi
D
Esneklik
E
Serbest piyasa
Açıklama:
İktisat teorisinde bir malı üreten üreticinin belirli bir dönemde belirli bir fiyattan satmak istediği ürün miktarına piyasaya arz edilen miktar denir. Bu kavram günlük dilde kullandığımız bir şeyi sunma, bir üst makama hitap etme anlamına gelen arz kavramından farklıdır. Burada dikkat etmemiz gereken nokta arz kavramının belirli bir fiyatta üreticinin piyasada sattığı mal miktarını değil, satmak istediği miktarı kapsamasıdır. Arz edilen miktar aynen talepte olduğu gibi belirli bir zaman diliminde tanımlanmalıdır. (Saat, gün, hafta, ay, yıl gibi)
Soru 31
I. Malın kendi fiyatı
II. Üretim giderlerinin fiyatı
III. Tüketicinin beklentileri
IV. Tüketicinin zevkleri
Yukarıdakilerden hangileri arz edilen miktarı belirleyen değişkenlerdir?
II. Üretim giderlerinin fiyatı
III. Tüketicinin beklentileri
IV. Tüketicinin zevkleri
Yukarıdakilerden hangileri arz edilen miktarı belirleyen değişkenlerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Bir malın arzını belirleyen temel değişkenler:
I. Malın kendi fiyatı
II. Üretim girdilerinin fiyatları
III. Üretim sürecinde bu malla ilişkili olan diğer malların fiyatları
IV. Teknoloji V. Üreticinin beklentileri, olarak tanımlanabilir.
I. Malın kendi fiyatı
II. Üretim girdilerinin fiyatları
III. Üretim sürecinde bu malla ilişkili olan diğer malların fiyatları
IV. Teknoloji V. Üreticinin beklentileri, olarak tanımlanabilir.
Soru 32
İktisat teorisinde, fiyat artarsa arz edilen miktarın da artmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arz etkisi
B
Arz eğrisi
C
Arz kanunu
D
Piyasa dengesi
E
Esneklik
Açıklama:
Diğer bütün değişkenler sabit iken (ceteris paribus) bir malın kendi fiyatı ile piyasaya arz edilmek istenen miktar arasında doğru yönlü bir ilişki vardır. Fiyat artarsa arz edilen miktar da artar. Bu ilişkiye iktisat teorisinde Arz Kanunu adı verilir.
Soru 33
I. Talebin değişmesi
II. Arzın değişmesi
III. Arzın ve talebin eş zamanlı değişmesi
Yukarıdakilerden hangileri piyasa dengesinin değişmesine sebep olabilir?
II. Arzın değişmesi
III. Arzın ve talebin eş zamanlı değişmesi
Yukarıdakilerden hangileri piyasa dengesinin değişmesine sebep olabilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Arz ve talebin eşitlenmesiyle oluşan piyasa dengesi ya arzın ya da talebin değişmesiyle değişecektir. Hem arzın hem talebin eş anlı değişmesi de piyasa dengesini değiştirecektir.
Soru 34
Bir mala olan talep artar ve aynı anda arz azalması durumunda:
I. Yeni denge fiyatı her zaman daha yüksek olacaktır.
II. Arzdaki azalma talepteki artıştan daha fazlaysa, denge miktarı artar.
III. Talepteki artış arzdaki azalmadan daha fazlaysa, denge miktarı azalır.
Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
I. Yeni denge fiyatı her zaman daha yüksek olacaktır.
II. Arzdaki azalma talepteki artıştan daha fazlaysa, denge miktarı artar.
III. Talepteki artış arzdaki azalmadan daha fazlaysa, denge miktarı azalır.
Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Arz ve talep eş anlı olarak ters yönlerde değişirlerse yeni oluşan denge durumunda piyasa fiyatına ve miktarına ne olacağını sırasıyla inceleyelim. Kırmızı et fiyatlarında ve yem fiyatlarında ani bir artış olsun. Bu durumda tavuk eti piyasasında ne olur? Kırmızı etin tavuk etinin ikamesi olduğunu biliyoruz. Bu durumda tüketiciler tavuk etine yönelecekler ve tavuk talebi artacaktır. Yem fiyatlarındaki artış ise üreticilerin maliyetlerini artıracağından tavuk eti arzı azalacaktır. Bu durumda tavuk talebi eğrisi sağa, tavuk arzı eğrisi ise sola kayacaktır. Bu durum Şekil 2.13’de gösterilmiştir. Şeklin sol tarafında yeni denge noktasının daha yüksek bir fiyatta oluşacağını görüyoruz. Bir mala olan talep artar ve aynı anda arz azalırsa, yeni denge fiyatı her zaman daha yüksek olacaktır. Ancak yeni denge miktarının ne olacağı hangi eğrinin daha fazla kayacağına bağlıdır. Şeklin sol tarafında arz ve talepteki değişme oransal olarak aynı olduğundan denge miktarı değişmemiştir. Sağ tarafta ise denge miktarı azalmıştır. Bunun nedeni arzdaki azalmanın talepteki artıştan daha fazla olmasıdır. Bunun tersi bir durumda eğer talepteki artış arzdaki azalmadan daha fazla olsaydı denge miktarının artması gerekirdi. O halde talepte bir artış ve eş anlı olarak arzda bir azalma varsa, denge fiyatı mutlaka artacaktır diyebiliriz. Ancak denge miktarına ne olacağı belirsizdir ve arzın mı yoksa talebin mi daha fazla kayacağına bağlıdır.
Soru 35
Talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere ne kadar duyarlı olduğunun ölçüsüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arzın fiyat esnekliği
B
Talebin gelir esnekliği
C
Çapraz fiyat esnekliği
D
Talebin fiyat esnekliği
E
Yay esnekliği
Açıklama:
Talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere ne kadar duyarlı olduğunun ölçüsüne "talebin fiyat esnekliği" denir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi, talebin fiyat esnekliğini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bir mal veya hizmetin yakın ikamesinin olup olmaması
B
Ürünün nasıl tanımlandığı
C
Ürünün dyanıklılığı
D
Zaman
E
Söz konusu malın bütçe içindeki payı
Açıklama:
Bir mal veya hizmetin yakın ikamesi varsa o mal ve hizmete yönelik talebin de esnek olmasını bekleriz.
Yakın ikamesi olmayan malların talepleri esnek değildir. Ürünün nasıl tanımlandığı da esnekliği belirler.
Örneğin yiyecek maddeleri genel bir grup olarak değerlendirildiğinde, yiyecek temel bir ihtiyaç olduğundan
talebi esnek değildir. Ancak ürünleri teker teker ele alırsak, örneğin koyun peyniri ya da inek peyniri
talebi esnek olan ürünlerdir. Talebin esnekliği zamana da bağlıdır. Kısa dönemde mal ve hizmetlere olan
talepler esnek değilken uzun dönemde talep esnektir.
Söz konusu malın bütçe içindeki payı da talebi belirleyen faktörlerden biridir. Bir mala yapılan toplam
harcama tüketicin toplam bütçesi içinde ne kadar az bir paya sahipse talep esnekliği de o kadar küçük olur.
Örneğin tuzun ve karabiberin fiyatları çok fazla artsa da tüketici talep ettiği miktarı fazla değiştirmez.
Bir mal veya hizmetin yakın ikamesi varsa o mal ve hizmete yönelik talebin de esnek olmasını bekleriz. Yakın ikamesi olmayan malların talepleri esnek değildir. Ürünün nasıl tanımlandığı da esnekliği belirler. Örneğin yiyecek maddeleri genel bir grup olarak değerlendirildiğinde, yiyecek temel bir ihtiyaç olduğundan talebi esnek değildir. Ancak ürünleri teker teker ele alırsak, örneğin koyun peyniri ya da inek peyniri talebi esnek olan ürünlerdir. Talebin esnekliği zamana da bağlıdır. Kısa dönemde mal ve hizmetlere olan talepler esnek değilken uzun dönemde talep esnektir. Söz konusu malın bütçe içindeki payı da talebi belirleyen faktörlerden biridir. Bir mala yapılan toplam harcama tüketicin toplam bütçesi içinde ne kadar az bir paya sahipse talep esnekliği de o kadar küçük olur. Örneğin tuzun ve karabiberin fiyatları çok fazla artsa da tüketici talep ettiği miktarı fazla değiştirmez.
Yakın ikamesi olmayan malların talepleri esnek değildir. Ürünün nasıl tanımlandığı da esnekliği belirler.
Örneğin yiyecek maddeleri genel bir grup olarak değerlendirildiğinde, yiyecek temel bir ihtiyaç olduğundan
talebi esnek değildir. Ancak ürünleri teker teker ele alırsak, örneğin koyun peyniri ya da inek peyniri
talebi esnek olan ürünlerdir. Talebin esnekliği zamana da bağlıdır. Kısa dönemde mal ve hizmetlere olan
talepler esnek değilken uzun dönemde talep esnektir.
Söz konusu malın bütçe içindeki payı da talebi belirleyen faktörlerden biridir. Bir mala yapılan toplam
harcama tüketicin toplam bütçesi içinde ne kadar az bir paya sahipse talep esnekliği de o kadar küçük olur.
Örneğin tuzun ve karabiberin fiyatları çok fazla artsa da tüketici talep ettiği miktarı fazla değiştirmez.
Bir mal veya hizmetin yakın ikamesi varsa o mal ve hizmete yönelik talebin de esnek olmasını bekleriz. Yakın ikamesi olmayan malların talepleri esnek değildir. Ürünün nasıl tanımlandığı da esnekliği belirler. Örneğin yiyecek maddeleri genel bir grup olarak değerlendirildiğinde, yiyecek temel bir ihtiyaç olduğundan talebi esnek değildir. Ancak ürünleri teker teker ele alırsak, örneğin koyun peyniri ya da inek peyniri talebi esnek olan ürünlerdir. Talebin esnekliği zamana da bağlıdır. Kısa dönemde mal ve hizmetlere olan talepler esnek değilken uzun dönemde talep esnektir. Söz konusu malın bütçe içindeki payı da talebi belirleyen faktörlerden biridir. Bir mala yapılan toplam harcama tüketicin toplam bütçesi içinde ne kadar az bir paya sahipse talep esnekliği de o kadar küçük olur. Örneğin tuzun ve karabiberin fiyatları çok fazla artsa da tüketici talep ettiği miktarı fazla değiştirmez.
Soru 37
Alıcı ve satıcıların bir ürünün alışverişini yapmak amacıyla karşı karşıya geldiği ortam veya yere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Endüstri
B
Piyasa
C
Ekonomi
D
Borsa
E
Depo
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır. Alıcı ve satıcıların bir ürünün alışverişini yapmak amacıyla karşı karşıya geldiği ortam veya yere piyasa adı verilir.
Soru 38
Diğer bütün değişkenler sabitken (Ceteris Paribus), bir mala olan talep miktarı ile malın kendi fiyatı arasında ters orantılı bir ilişkiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mal kanunu
B
Miktar kanunu
C
Pazar kanunu
D
Talep kanunu
E
Fiyat kanunu
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 39
Farklı mallar bir ihtiyacı gidermede birlikte kullanılıyorsa bu mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Normal mal
B
Düşük mal
C
İkame mal
D
Birleşik mal
E
Tamamlayıcı mal
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 40
Diğer bütün değişkenler sabit iken (ceteris paribus) bir malın kendi fiyatı ile piyasaya arz edilmek istenen miktar arasında doğru yönlü bir ilişki vardır?
Seçenekler
A
Arz kanunu
B
Artış kanunu
C
Satış kanunu
D
Fiyat kanunu
E
Sebep kanunu
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 41
Arz edilmek istenen miktarların talep edilen miktarlardan fazla olması durumunda ortaya çıkan piyasa dengesizliğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arz dengesizliği
B
Dengesiz arz
C
Arz fazlası
D
Talep azlığı
E
Arz-talep dengesizliği
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 42
Hangisi talep edilen miktardaki yüzde değişmenin, fiyattaki yüzde değişmeye oranı olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Talebin fiyat esnekliği
B
Talebin miktar esnekliği
C
Yüzde değişmesi esnekliği
D
Talebin dalgalı esnekliği
E
Arza karşı esneklik
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 43
Talep esnekliğinin bir durumu olan talebin tam katı olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sıfır esneklik
B
Birim esneklik
C
Sonsuz esneklik
D
Sabit esneklik
E
Katı esneklik
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 44
Arz edilen miktardaki yüzde değişmenin, fiyattaki yüzde değişmeye oranına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arzın fiyat esnekliği
B
Arzın yüzde esnekliği
C
Miktarın yüzde esnekliği
D
Değişken fiyat esnekliği
E
Fiyat arzının esnekliği
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 45
- Malın kendi fiyatı
- Tüketicinin geliri
- İlişkili malların fiyatları
- Tüketicinin zevk ve tercihleri
- Tüketicinin beklentileri
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve IV
C
III, IV ve V
D
I, II, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenler şöyle sıralanabilir.
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
Soru 46
"Tüketicinin parasal geliri sabitken bir malın fiyatının artması tüketicinin satın alma gücünü düşürür."
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Gelir etkisi
B
İkame etkisi
C
Ceteris paribus
D
Arz kanunu
E
Talep kanunu
Açıklama:
Diğer tüm değişkenler sabitken bir malın fiyatı arttığında, fiyatı artan mal göreli olarak daha pahalı hale gelmiştir. Bu durumda tüketici göreli olarak daha ucuz mallara yönelir. Bu etkiye ikame etkisi adı verilir. Aynı zamanda tüketicinin parasal geliri sabitken bir malın fiyatının artması tüketicinin satın alma gücünü düşürür. Bu etkiye de gelir etkisi adı verilir. İkame ve gelir etkileri fiyatlar değiştiğinde tüketicinin bir maldan talep edeceği miktarın nasıl değiştiğini açıklamak amacıyla birlikte kullanılır.
Soru 47
Diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında tüketicinin aylık geliri arttığında tüketicilerin o mala olan talebi de artıyorsa bu mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Düşük mal
B
Normal mal
C
İkame mallar
D
Tamamlayıcı mallar
E
Gelir esnekliği
Açıklama:
Diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında tüketicinin aylık geliri arttığında tüketicilerin o mala olan talebi de artıyorsa bu mallara normal mal diyoruz. Bazı durumlarda ise tüketiciler gelirleri arttıkça belirli mallara olan taleplerini azaltabilirler. Bu mallara ise düşük mal diyoruz. Dikkat edilmesi gereken nokta bu tanımlamanın malların bir özelliğini değil gelirle olan ilişkisini yansıtmasıdır.
Soru 48
Farklı malların bir ihtiyacı gidermede birlikte kullanılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İkame mallar
B
Tamamlayıcı mallar
C
Düşük mal
D
Normal mal
E
Yatay toplamı
Açıklama:
Farklı mallar bir ihtiyacı gidermede birlikte kullanılıyorsa bu malları tamamlayıcı mallar olarak adlandırıyoruz.
Soru 49
Eğer bir ihtiyacı gidermede farklı mallar birbirlerinin yerine kullanılabiliyorsa bu mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İkame mallar
B
Normal mallar
C
Düşük mallar
D
Tamamlayıcı mallar
E
Talep eğrisi
Açıklama:
Eğer bir ihtiyacı gidermede farklı mallar birbirlerinin yerine kullanılabiliyorsa bu mallara ikame mallar diyoruz.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi "ceteris paribus" teriminin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Üreticinin beklentileri
B
Diğer bütün değişkenler sabit iken
C
Yatay toplamı
D
Üretim sürecinde bu malla ilişkili olan diğer malların fiyatları
E
Talep eğrisi
Açıklama:
Latince diğer her şey sabitken anlamına gelen ceteris paribus olarak adlandırılır.
Soru 51
Piyasa dengesi talep miktarının arz miktarına eşit olduğu noktada oluşur.
Bu açıklamayı destekleyen kavrama ne ad verilir?
Bu açıklamayı destekleyen kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arz fazlası
B
Talep fazlası
C
Denge fiyatı
D
Piyasa arz eğrisi
E
Yatay toplam
Açıklama:
Piyasa dengesi talep miktarının arz miktarına eşit olduğu noktada oluşur. Bu dengeyi sağlayan fiyata ise denge fiyatı denir.
Soru 52
Arz eğrisi aşağıdakilerden hangisi olduğunda sağa doğru kayar?
Seçenekler
A
Fiyatın artması
B
Vergi oranlarının artması
C
Zevk ve tercihlerin değişmesi
D
Teknolojik ilerleme
E
Fiyatın azalması
Açıklama:
Arz eğrisi teknolojik ilerleme olduğunda sağa doğru kayar.
Soru 53
Tavuk üreticisi aynı tesiste örneğin bıldırcın da üretebiliyorsa bıldırcın fiyatlarındaki bir artış üreticinin bıldırcın üreterek daha kârlı hale gelmesine yol açabilir. Bu durumda tavuk eti arzı azalır ve arz eğrisi................................
Boşluğu uygun ifade ile doldurunuz.
Boşluğu uygun ifade ile doldurunuz.
Seçenekler
A
sağa kayar
B
sola kayar
C
yukarı kayar
D
aşağı kayar
E
değişmez
Açıklama:
Bir malın üretiminde kullanılan üretim girdileri ve teknikleriyle pek çok farklı mal üretilebilir. Örneğin buğday ve arpa üretimde birbirlerine çok kolaylıkla ikame edilebilir iki üründür. Eğer arpa fiyatları artıyorsa üreticiler arpa üretmeye yönelip, buğday arz etmekten vazgeçebilirler. Böyle bir durumda buğday arzı azalır ve buğday arz eğrisi sola kayar. Bizim örneğimizde tavuk üreticisi aynı tesiste örneğin bıldırcın da üretebiliyorsa bıldırcın fiyatlarındaki bir artış üreticinin bıldırcın üreterek daha kârlı hale gelmesine yol açabilir. Bu durumda tavuk eti arzı azalır ve arz eğrisi sola kayar.
Soru 54
Talebin fiyat esnekliği, talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere ne kadar duyarlı olduğunun ölçüsüdür. Bu oranın adı nedir?
Seçenekler
A
X malının talebinde oluşan yüzde değişikliğin, tüketicinin gelirinde oluşan yüzde değişikliğe oranı
B
Talep edilen miktardaki yüzde değişmenin, fiyattaki yüzde değişmeye oranı
C
Yay esnekliği
D
Esnekliğin sıfır olması
E
X malının talebinde oluşan yüzde değişikliğin y malının fiyatındaki yüzde değişikliğe oranı
Açıklama:
Talebin fiyat esnekliği, talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere ne kadar duyarlı olduğunun ölçüsüdür ve talep edilen miktardaki yüzde değişmenin, fiyattaki yüzde değişmeye oranı olarak tanımlanır. Herhangi bir x malı için talebin fiyat esnekliğini tanımlayalım. X malından talep edilen miktarı Q ile, x malının fiyatını da P ile gösterirsek; esneklik aşağıdaki solda görüldüğü gibi tanımlanabilir. Burada ∆ önüne konulan değişkendeki değişmeyi göstermektedir. Hem pay hem de paydada yer alan 100 değeri birbirini götüreceğine göre, formülü düzenlersek esneklik aşağıda sağda görüldüğü gibi yazılabilir.
Soru 55
I-Tüketicinin geliri
II-Üretim girdilerinin fiyatları
III-İlişkili malların fiyatları
IV-Tüketicinin beklentileri
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenler arasında yer alır?
II-Üretim girdilerinin fiyatları
III-İlişkili malların fiyatları
IV-Tüketicinin beklentileri
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Bir tüketicinin belirli bir zaman diliminde satın almayı isteyeceği bir mal veya hizmet miktarını belirleyen etkenler şöyle sıralanabilir:
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
i. Malın kendi fiyatı
ii. Tüketicinin geliri
iii. İlişkili malların fiyatları
iv. Tüketicinin zevk ve tercihleri
v. Tüketicinin beklentileri
Soru 56
Diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında tüketicinin aylık geliri arttığında tüketicilerin o mala olan talebi de artıyorsa bu mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Normal mal
B
Lüks mal
C
İkame mal
D
Tamamlayıcı mal
E
İlişkisiz mal
Açıklama:
Diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında tüketicinin aylık geliri arttığında tüketicilerin o mala olan talebi de artıyorsa bu mallara normal mal diyoruz.
Soru 57
" Tamamlayıcı malın fiyatı ile malın talebi arasında .............. yönlü bir ilişki vardır. Bir malın tamamlayıcısının malın fiyatı artıyorsa söz konusu mala olan talep .................."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
doğru-artar
B
doğru-azalır
C
ters-artar
D
ters-azalır
E
ters-sabit kalır
Açıklama:
Tamamlayıcı malın fiyatı ile malın talebi arasında ters yönlü bir ilişki vardır. Bir malın tamamlayıcısının malın fiyatı artıyorsa söz konusu mala olan talep azalır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisindeki bir değişme arz eğrisinde sağa veya sola doğru kaymaya neden olmaz?
Seçenekler
A
Üretim girdilerinin fiyatlarının artması
B
Malın kendi fiyatındaki bir artış
C
Teknolojik ilerleme
D
Üreticilerin ürettikleri malın fiyatının artacağını beklemesi
E
Üretim sürecinde bu malla ilişkili olan diğer malların fiyatlarının artması
Açıklama:
Malın kendi fiyatındaki bir değişme arz eğrisini sağa veya sola kaydırmaz, eğri üzerinde yukarı veya aşağı yönlü harekete neden olur.
Soru 59
Piyasa arz eğrisi nasıl oluşturulabilir?
Seçenekler
A
Her bir fiyat düzeyinde üretilen miktar ile fiyatı oranlayarak
B
Her bir fiyat düzeyinde üretici artıklarını toplam üretimden çıkartarak
C
Malın fiyatı ile miktarını çarparak
D
Bireysel arz eğrilerinin dikey toplamı alınarak
E
Bireysel arz eğrilerinin yatay toplamı alınarak
Açıklama:
Piyasa arz eğrisi bireysel arz eğrilerinin yatay toplamı alınarak oluşturulabilir.
Soru 60
Bir malın denge fiyatıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Arz artar ve talep azalırsa, denge fiyatı düşer.
B
Talep artar ve arz azalırsa, denge fiyatı yükselir.
C
Talep azalır ve arz artarsa, denge fiyatı yükselir.
D
Talep azalır ve arz sabit kalırsa, denge fiyatı düşer.
E
Arz azalır ve talep sabit kalırsa, denge fiyatı yükselir.
Açıklama:
Talep azalırsa talep eğrisi sol tarafa doğru kayar arzdaki artış ise arz eğrisini sağ tarafa kaydırır, bu durumda denge fiyatı azalır.
Soru 61
Çapraz talep esnekliği negatif olan iki mal ile aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tamamlayıcı mallardır.
B
İkame mallardır.
C
Lüks mallardır.
D
Zorunlu mallardır.
E
İlişkisiz mallardır.
Açıklama:
Talebin çapraz fiyat esnekliği negatif değerler alıyor ise bu tür mallar tamamlayıcı mallardır.
Soru 62
Talebin gelir esnekliği pozitif olan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İkame mal
B
Serbest mal
C
Tamamlayıcı mal
D
Lüks mal
E
Normal mal
Açıklama:
Büyük çoğunlukla mal ve hizmetlere yönelik talebin gelir esnekliği pozitif değerler alır. Bu mallar normal mallardır.
Soru 63
Tüketici malın fiyatı ne olursa olsun satın aldığı miktarı değiştirmiyor ise talep esnekliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Talep esnekliği yüksektir.
B
Talep esnekliği sonsuzdur.
C
Talep esnekliği sıfırdır.
D
Birim esnek talebe sahiptir.
E
Talep esnekliği düşüktür.
Açıklama:
Eğer tüketicinin talep esnekliği sıfır (talep tam katı) ise tüketici malın fiyatı ne olursa olsun satın aldığı miktarı değiştirmemektedir.
Soru 64
Talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere ne kadar duyarlı olduğunun ölçüsü olan ve talep edilen miktardaki yüzde değişmenin, fiyattaki yüzde değişmeye oranı olarak tanımlananan esneklik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arzın fiyat esnekliği
B
Çapraz fiyat esnekliği
C
Talebin gelir esnekliği
D
Talebin fiyat esnekliği
E
Arzın yay esnekliği
Açıklama:
Talebin fiyat esnekliği, talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere ne kadar duyarlı olduğunun ölçüsüdür ve talep edilen miktardaki yüzde değişmenin, fiyattaki yüzde değişmeye oranı olarak tanımlanır.
Soru 65
Girdi fiyatlarındaki bir artış üreticinin maliyetlerini de artıracağından her fiyat düzeyinde üreticilerin arz etmek isteyecekleri ürün miktarı daha az olacaktır. Bu durumda arz eğrisinin hareketi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir ?
Seçenekler
A
Sola doğru kayar fiyat artar.
B
Sağa doğru kayar fiyat artar.
C
Sola doğru kayar fiyat azalır.
D
Sağa doğru kayar fiyat azalır.
E
Fiyatta ve eğride değişme olmaz.
Açıklama:
Diğer şartlar sabitken; girdi fiyatlarındaki bir artış üreticinin maliyetlerini de artıracağından her fiyat düzeyinde üreticilerin arz etmek isteyecekleri ürün miktarı daha az olacak ve dolayısıyla fiyatlar yukarı yönlü hareket edecek, artacaktır. Bu durumda eğri sola kayacak ve fiyat yukarı yönlü olacaktır. Tam tersi durumda yani girdilerin maliyetinin ucuzlaması durumunda ise eğri sağa kayacak ve fiyatlar düşecektir. Doğru yanıt A'dır.
Ünite 3
Soru 1
- Uzun dönem bazen 1-2 gün bazen 5-10 yıl olabilir. Bu, duruma göre değişir.
- Kısa dönemde firma girdilerinden en az biri sabittir.
- Uzun dönemde girdilerin tamamı değişkendir.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Firmanın kararlarında uzun dönem, kısa dönem ayrımı yapmak gerekir. Kısa dönem firmanın en az bir ya da daha fazla girdisini değiştiremediği zaman sürecidir. Böyle bir girdiye sabit girdi adı verilir. Çoğu kez sermaye malları yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi sabit girdidir. Uzun dönem ise tüm girdilerin değiştirilebildiği zaman sürecidir. Bu girdilere değişken girdi adı verilir. Dikkat edilirse bu ayrımda ay, yıl gibi belirli bir süre verilmemekte, bir süreçten söz edilmektedir. Uzun dönem; örneğin elektrik üretim sektöründe baraj inşaatının tamamlanması için gereken 5-10 yıl olabileceği gibi; bir ayakkabı boyacısı için yeni boya sandığının yapılabilmesi için gereken 1-2 gün olabilir. Oysaki firmalar çoğu kez var olan üretim kapasitesi içinde üretim miktarlarını ayarlarlar. Bu tür kararlar kısa dönem kararlardır. Bu nedenle, bir firmanın çıktı ile maliyetlerini incelemek için kısa dönem-uzun dönem ayırımı yapmak zorunda kalırız. O halde; kısa dönem, en az bir girdinin sabit olduğu süreç, uzun dönem ise tüm girdilerin değişken olduğu süreçtir. Kısa dönemde firmanın girdilerinden en az biri sabittir. Firma, girdilerden biri sabitken değiştirebildiği girdiler yoluyla üretim miktarını ayarlama yoluna gider. Çoğu firma için emek değişken bir girdi iken, sermaye, toprak gibi girdiler sabit girdilerdir. Uzun dönemde ise girdilerin tamamı değişkendir. Firma uzun dönemde kurmuş olduğu altyapı ve tesisini değiştirebilir. Firma kararlarında, bu bölümde göreceğimiz gibi kısa dönem-uzun dönem ayrımı önemlidir.
Soru 2
Emeğin marjinal ürünü aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişme olacağını
B
Emek kullanımı bir birim artırıldığında sermaye miktarında ne kadar değişme olacağını
C
Sermaye kullanımı bir birim artırıldığında emek miktarında ne kadar değişme olacağını
D
Sermaye kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişme olacağını
E
Birim emek başına üretim miktarını
Açıklama:
Marjinal Ürün ise emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişme olacağını gösteren ilişkidir.
Soru 3
Üretim sürecinde kullanılan işçi sayısı 10, sermaye miktarı 200 ve toplam üretim 3000 iken emeğin ortalama ürünü kaçtır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
150
D
300
E
3000
Açıklama:
Emeğin ortalama ürünü birim emek başına üretim miktarıdır. Toplam ürünün işçi sayısına bölünmesiyle elde edilir. Bu durumda 3000/10=300 olur.
Soru 4
Kemer üretim sürecinde emek kullanımı 5 birimden 6 birime çıktığında toplam kemer sayısı 20'den 45'e çıkıyorsa ilave 1 birim işçinin marjinal ürünü kaç olur?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
Emeğin marjinal ürünü, işçi sayısı artırıldıkça üretime her yeni katılan işçinin, toplam ürüne olan katkısını göstermektedir. Marjinal ürün, emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürünün ne kadar değiştiğini gösterir.
Bu durumda emeğin marjinal ürünü= (45-20)/(6-5)=25/1=25 olur.
Bu durumda emeğin marjinal ürünü= (45-20)/(6-5)=25/1=25 olur.
Soru 5
- Marjinal ürün eğrisi, toplam ürün eğrisinin dönüm
noktasına kadar yukarı eğimlidir. - Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi negatif eğimlidir.
- Ortalama ürün eğrisinin maksimum olduğu noktada ortalama ürün marjinal ürüne eşittir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ortalama ürün, marjinal ürün ve toplam ürün arasındaki ilişkileri şöyle özetleyebiliriz:
- Marjinal ürün eğrisi, toplam ürün eğrisinin dönüm noktasına kadar yukarı eğimlidir, bu noktada maksimuma ulaşmakta ve daha sonra ise aşağı doğru eğimli olmaktadır.
- Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi pozitif eğimlidir.
- Ortalama ürün eğrisinin maksimum olduğu noktada ortalama ürün marjinal ürüne
eşittir. - Marjinal ürün ortalama ürünün altında
iken ortalama ürün aşağı eğimlidir. - Marjinal ürün sıfır olduğunda toplam ürün
maksimuma ulaşmıştır.
Soru 6
Uzun dönem için firmanın ölçeğe göre getirisi aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Seçenekler
A
Ölçeğe göre getiri = Toplam üründeki yüzde artış / Girdilerdeki yüzde artış
B
Ölçeğe göre getiri = Toplam üründeki yüzde artış * Girdilerdeki yüzde artış
C
Ölçeğe göre getiri = Toplam üründeki yüzde artış + Girdilerdeki yüzde artış
D
Ölçeğe göre getiri = Toplam üründeki yüzde artış - Girdilerdeki yüzde artış
E
Ölçeğe göre getiri = (Toplam üründeki yüzde artış + Girdilerdeki yüzde artış)-1
Açıklama:
Firmanın uzun dönemde yapabileceği şeylerden
bir tanesi de tesisin büyüklüğünü, yani ölçeğini değiştirmektir. Örneğin 100 m2 alanda 5 makine ve
10 işçi ile üretim yapan gömlek atölyesi, üretim alanını, makine ve işçi sayısını iki katına çıkartırsa, ölçeğini de iki katına çıkarmış olur. Bu durumda üretim miktarının artacağı kuşkusuzdur. Üretim miktarı ne kadar artacaktır? Bu soruya ölçeğe göre getiri kavramı kullanılarak cevap verilebilir. Ölçeğe göre getiri oranı, toplam üründeki yüzde artışın, girdilerdeki yüzde artışa oranı olarak tanımlanır.
Ölçeğe göre getiri = Toplam üründeki yüzde artış /
Girdilerdeki yüzde artış Ölçeğe göre getiri oranı birden büyükse ölçeğe göre artan getiri, bire eşitse ölçeğe göre sabit getiri, birden küçükse ölçeğe göre azalan getiri vardır. Ölçeğe göre sabit getiri varsa üretim miktarındaki oransal artış girdi kullanımındaki oransal artışa eşittir demektir. Örneğin tüm girdiler iki kat artırıldığında üretim miktarı da iki kat artıyor demektir. Eğer çıktıdaki artış oranı girdilerdeki artış oranından daha az ise, bu duruma ölçeğe göre azalan getiri adı verilir.
bir tanesi de tesisin büyüklüğünü, yani ölçeğini değiştirmektir. Örneğin 100 m2 alanda 5 makine ve
10 işçi ile üretim yapan gömlek atölyesi, üretim alanını, makine ve işçi sayısını iki katına çıkartırsa, ölçeğini de iki katına çıkarmış olur. Bu durumda üretim miktarının artacağı kuşkusuzdur. Üretim miktarı ne kadar artacaktır? Bu soruya ölçeğe göre getiri kavramı kullanılarak cevap verilebilir. Ölçeğe göre getiri oranı, toplam üründeki yüzde artışın, girdilerdeki yüzde artışa oranı olarak tanımlanır.
Ölçeğe göre getiri = Toplam üründeki yüzde artış /
Girdilerdeki yüzde artış Ölçeğe göre getiri oranı birden büyükse ölçeğe göre artan getiri, bire eşitse ölçeğe göre sabit getiri, birden küçükse ölçeğe göre azalan getiri vardır. Ölçeğe göre sabit getiri varsa üretim miktarındaki oransal artış girdi kullanımındaki oransal artışa eşittir demektir. Örneğin tüm girdiler iki kat artırıldığında üretim miktarı da iki kat artıyor demektir. Eğer çıktıdaki artış oranı girdilerdeki artış oranından daha az ise, bu duruma ölçeğe göre azalan getiri adı verilir.
Soru 7
Ekonomi teorisinde maliyet bir şeyi elde etmek için vazgeçmek zorunda olduğumuz diğer alternatifler
cinsinden tanımlanır.
Bu açıklama aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
cinsinden tanımlanır.
Bu açıklama aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Örtük maliyet
B
Fırsat maliyeti
C
Muhasebe maliyeti
D
Batık maliyet
E
Açık maliyet
Açıklama:
Ekonomi teorisinde maliyet bir şeyi elde etmek için vazgeçmek zorunda olduğumuz diğer alternatifler cinsinden tanımlanır ve bu kavrama Fırsat Maliyeti adı verilir. Fırsat maliyeti firma açısından bir girdinin en iyi ikinci alternatifinde kullanılmamasından kaynaklanır.
Soru 8
Bir firmanın toplam sabit maliyeti 150 birim, toplam değişken maliyeti ise 50 birim ise firmanın kısa dönem toplam maliyeti kaçtır?
Seçenekler
A
3
B
50
C
100
D
150
E
200
Açıklama:
Firmanın kısa dönem Toplam Maliyetini (TC), Toplam Sabit Maliyetler (TFC) ve Toplam Değişken Maliyetler (TVC) oluşturmaktadır. Bu ilişkiyi:
TC = TFC+TVC
olarak yazabiliriz.
Bu durumda TC=150+50=200 olur.
TC = TFC+TVC
olarak yazabiliriz.
Bu durumda TC=150+50=200 olur.
Soru 9
- Toplam Maliyet eğrisi (TC), Toplam Sabit
Maliyet (TFC), ve Toplam Değişken Maliyet (TVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir. - Ortalama Maliyet eğrisi (AC), Ortalama Sabit Maliyet (AFC), ve Ortalama Değişken
Maliyet (AVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir. - Ortalama Sabit Maliyet (AFC) eğrisi üretim
miktarı arttıkça sürekli artmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maliyet eğrileri arasındaki ilişkileri şöyle özetleyebiliriz.
- Toplam Maliyet eğrisi (TC), Toplam Sabit Maliyet (TFC), ve Toplam Değişken Maliyet (TVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
- Ortalama Maliyet eğrisi (AC), Ortalama Sabit Maliyet (AFC), ve Ortalama Değişken Maliyet (AVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
- Ortalama Sabit Maliyet (AFC) eğrisi üretim miktarı arttıkça sürekli azalmaktadır.
- Ortalama Maliyet (AC) ve Marjinal Maliyet (MC) eğrileri üretim miktarı artırıldıkça önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta sonra artmaktadırlar.
- Marjinal Maliyet eğrisi (MC), Ortalama Maliyet (AC) eğrisinden daha önce minimuma ulaşmaktadır.
Soru 10
Bir firmanın hasılatı 5000 TL, açık maliyetleri 1000 TL ve örtük maliyetleri 800 TL ise muhasebe karı ve ekonomik karı sırasıyla kaç olur?
Seçenekler
A
4000 - 3200
B
3200 - 4000
C
4200 - 3200
D
3200 - 4200
E
4000 - 4200
Açıklama:
Muhasebe Kârı = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetler
Bu durumda,
Muhasebe karı = 5000 - 1000 = 4000 TL
Ekonomik kar = 5000 - 1000 - 800 = 3200 TL olur
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetler
Bu durumda,
Muhasebe karı = 5000 - 1000 = 4000 TL
Ekonomik kar = 5000 - 1000 - 800 = 3200 TL olur
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi firmaların üretimi gerçekleştirebilmek için kullandığı emek, sermaye, toprak ve ara mallardan oluşan kaynakların ismidir?
Seçenekler
A
Üretim girdileri
B
Kaynak ihtiyacı
C
Arz malları
D
Üretim miktarı belirleyicileri
E
Firma planı
Açıklama:
Firmalar bu üretimi gerçekleştirebilmek için emek, sermaye, toprak ve ara mallar kullanırlar. Firmaların kullandığı bu kaynaklara üretim girdileri diyoruz.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi firmanın farklı girdi düzeyleri ile elde edebileceği en yüksek çıktı düzeyini gösterir?
Seçenekler
A
Kaynak çeşidi
B
Üretim fonksiyonu
C
Büyüme belirleyicileri
D
Kalkınma zamanı
E
Sanayi gelişimi
Açıklama:
Üretim fonksiyonu, firmanın farklı girdi düzeyleri ile elde edebileceği en yüksek çıktı düzeyini gösterir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi firmanın en az bir ya da daha fazla girdisini değiştiremediği zaman sürecidir?
Seçenekler
A
Tercihlerdeki değişim dönemi
B
Para dönemi
C
Talep dönemi
D
Uzun dönem
E
Kısa dönem
Açıklama:
Kısa dönem firmanın en az bir ya da daha fazla girdisini değiştiremediği zaman sürecidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi firmaların uzun dönem üretim kararları ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Uzun dönemde firmanın kullandığı girdilerin tamamı değişkendir.
B
Firma tesisini genişletebilir, yenileyebilir, hatta zarar ediyorsa sektörden tamamen çıkabilir.
C
Firma makine, arazi vs. gibi girdileri de değiştirerek üretim yöntemini ve emek-sermaye kullanımını belirleyebilir.
D
Tek bir değişken söz konusudur.
E
Firmaların uzun dönem kararları daha çok planlama karalarıdır.
Açıklama:
Uzun dönemde firmanın kullandığı girdilerin tamamı değişkendir. Firma tesisini genişletebilir, yenileyebilir, hatta zarar ediyorsa sektörden tamamen çıkabilir. Uzun dönemde firma tüm girdileri değiştirerek en iyi üretim yöntemini bulmaya çalışmaktadır. Firma kısa dönemde sabit bulunan makine, arazi vs. gibi girdileri de değiştirerek üretim yöntemini ve emek-sermaye kullanımını belirleyecektir. Kısa dönemde olduğu gibi burada da bahis konusu olan belirli bir zaman dilimi değil, firmanın bu kararları alabileceği süreçtir. Firmaların uzun dönem kararları daha çok planlama karalarıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi firma üretim miktarını bir birim daha artırmak isterse toplam maliyetinin nasıl değişeceğini göstermektedir?
Seçenekler
A
Muhasebe maliyeti
B
Değişken maliyet
C
Sabit maliyet
D
Ortalama maliyet
E
Marjinal maliyet
Açıklama:
Marjinal Maliyet (MC) firma üretim miktarını bir birim daha artırmak isterse toplam maliyetinin nasıl değişeceğini göstermektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi firmanın tesis kapasitesi büyüdükçe, yönetim ve iletişim zorlukları baş göstermesi sonucu ortaya çıkacak maliyetlerdir?
Seçenekler
A
Azalan ortalama maliyetler
B
Azalan marjinal maliyetler
C
Ölçeğe göre azalan getiri
D
Artan toplam gelir
E
Artan toplam ürün kapasitesi maliyeti
Açıklama:
Firmanın tesis kapasitesi büyüdükçe, yönetim ve iletişim zorlukları baş göstermekte ve firma ölçeğe göre azalan getiri ile karşılaşmaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetleri verir?
Seçenekler
A
Muhasebe maliyetleri
B
Fırsat maliyetleri
C
Ekonomik maliyetler
D
Ekonomik kar
E
Muhasebe karı
Açıklama:
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetler
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi firma için kar maksimizasyonu kuralıdır?
Seçenekler
A
TR=TC
B
MR=MC
C
P=TR
D
AC=AR
E
TE=TR
Açıklama:
Kâr maksimizasyonu için genel kural firmanın MR=MC noktasında üretim yapmasıdır.
Soru 19
Aşağıdaki uzun dönemde üretim le ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ölçeğe göre getiri oranı birden küçükse ölçeğe göre artan getiri vardır.
B
Firmanın girdilerinden en az biri sabittir.
C
Ölçeğe göre getiri oranı birden büyükse ölçeğe göre artan getiri vardır.
D
Çıktıdaki artış oranı girdilerdeki artış oranından daha az ölçeğe göre artan getiri vardır.
E
Ölçeğe göre sabit getiri varsa üretim miktarındaki oransal artış girdi kullanımındaki oransal artıştan büyük demektir.
Açıklama:
Uzun dönemde girdilerin tamamı değişkendir. Ölçeğe göre getiri oranı birden büyükse ölçeğe göre artan getiri, bire eşitse ölçeğe göre sabit getiri, birden küçükse ölçeğe göre azalan getiri vardır. Ölçeğe göre sabit getiri varsa üretim miktarındaki oransal artış girdi kullanımındaki oransal artışa eşittir demektir. Örneğin tüm girdiler iki kat artırıldığında üretim miktarı da iki kat artıyor demektir. Eğer çıktıdaki artış oranı girdilerdeki artış oranından daha az ise, bu duruma ölçeğe göre azalan getiri adı verilir.
Soru 20
Daha önceki bir kararla alınmış olan bir makine, başka bir kullanıma yönlendirilemiyor, kiralanamıyor ya da satılamıyorsa bu hangi maliyettir?
Seçenekler
A
Örtük maliyet
B
Batık maliyet
C
Açık maliyet
D
Ekonomik maliyet
E
Muhasebe maliyeti
Açıklama:
Daha önceki bir kararla alınmış olan bir makine, başka bir kullanıma yönlendirilemiyor, kiralanamıyor ya da satılamıyorsa, batık maliyettir.
Soru 21
Doğrudan şirket kasasından ödenen maliyet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örtük maliyet
B
Batık maliyet
C
Açık maliyet
D
Ekonomik maliyet
E
Muhasebe maliyeti
Açıklama:
Ekonomi teorisinde doğrudan şirket kasasından ödenen maliyetlere açık maliyet denir.
Soru 22
Şirket kasasından ödenmediği halde, kişinin kendi işletmesinin başında bulunması sebebiyle vazgeçtiği gelire ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Örtük maliyet
B
Batık maliyet
C
Açık maliyet
D
Ekonomik maliyet
E
Muhasebe maliyeti
Açıklama:
Bir kişi örneğin kendi firmasını işletmekle aylık 2000TL bir kazançtan olmuştur. Bu o kişinin kendi işletmesinin başında bulunmasının fırsat maliyetidir. Bu türden maliyetlere ise Örtük Maliyetler denir.
Soru 23
Bir hayvancılık işletmesinde, aşağıdaki giderlerden hangisi sabit maliyetler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bakım işçiliği
B
Veteriner ödemesi
C
Hayvan barınakları
D
Yem
E
Su
Açıklama:
Örneğin bir hayvancılık işletmesinde, arazi, hayvan barınakları, makine ve donanım kısa dönemde sabit üretim girdilerini oluşturduğundan bunlara yapılan ödemeler sabit maliyetleri oluşturur. İşletme hayvan beslese de beslemese de bu maliyetleri ödemektedir. İşletmenin beslediği hayvan sayısını artırması bu maliyetleri artırmaz.
Soru 24
Bir hayvancılık işletmesinde, aşağıdaki giderlerden hangisi değişken maliyetler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Arazi
B
Hayvan barınakları
C
Bakım işçiliği
D
Makine
E
Donanım
Açıklama:
Örneğin bir hayvancılık işletmesinde yem, su, bakım işçiliği, veteriner ödemesi gibi maliyetler değişken maliyetlerdir ve beslenen hayvan sayısı artıkça bu maliyetler de artacaktır.
Soru 25
Maliyet eğrileri arasındaki ilişkiler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplam Maliyet eğrisi (TC), Toplam Sabit Maliyet (TFC) eğrisinden Toplam Değişken Maliyet (TVC) eğrisinin çıkarılmasıyla bulunabilir.
B
Ortalama Maliyet eğrisi (AC), Ortalama Sabit Maliyet (AFC), ve Ortalama Değişken Maliyet (AVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
C
Ortalama Sabit Maliyet (AFC) eğrisi üretim miktarı arttıkça sürekli artmaktadır.
D
Ortalama Maliyet (AC) ve Marjinal Maliyet (MC) eğrileri üretim miktarı artırıldıkça önce artmakta, sonra maksimuma ulaşmakta sonra da azalmaktadırlar.
E
Marjinal Maliyet eğrisi (MC), Ortalama Maliyet (AC) eğrisinden daha sonra minimuma ulaşmaktadır.
Açıklama:
Maliyet eğrileri arasındaki ilişkileri şöyle özetlenebilir:
- Toplam Maliyet eğrisi (TC), Toplam Sabit Maliyet (TFC), ve Toplam Değişken Maliyet(TVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
- Ortalama Maliyet eğrisi (AC), Ortalama Sabit Maliyet (AFC), ve Ortalama Değişken Maliyet (AVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
- Ortalama Sabit Maliyet (AFC) eğrisi üretim miktarı arttıkça sürekli azalmaktadır.
- Ortalama Maliyet (AC) ve Marjinal Maliyet (MC) eğrileri üretim miktarı artırıldıkça önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta sonra artmaktadırlar.
- Marjinal Maliyet eğrisi (MC), Ortalama Maliyet (AC) eğrisinden daha önce minimuma ulaşmaktadır.
Soru 26
Firmanın bir birim daha satış yaptığında toplam hasılatının nasıl değiştiğini göstermesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Toplam hasılat
B
Muhasebe kârı
C
Satış hasılatı
D
Ekonomik kâr
E
Marjinal hasılat
Açıklama:
Firma, hangi miktarda satış yapmalıdır ki kârı maksimum olsun? Firmanın bu soruya cevap verebilmesi için satış miktarının bir birim daha artırdığında toplam satış gelirinin nasıl değişmekte olduğunu bilmesi gerekir. Bu kavrama Marjinal Hasılat (MR) denir. Marjinal hasılat, firma bir birim daha satış yaptığında toplam hasılatının nasıl değiştiğini gösterir.
Soru 27
Firmalar üretimi gerçekleştirebilmek bir takım üretim girdileri kullanırlar. Aşağıdakilerden hangisinde bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Emek
B
Sermaye
C
Toprak
D
Ara mallar
E
Risk
Açıklama:
İnsanların yaşamlarını sürdürebilmek için çeşitli mal ve hizmetlere ihtiyaçları vardır. Bu mal ve hizmetler firmalar tarafından üretilirler. Firmalar tarafından üretilen bu mal ve hizmetlere firmaların çıktıları ya da ürünleri diyoruz. Firmalar bu üretimi gerçekleştirebilmek için emek, sermaye, toprak ve ara mallar kullanırlar. Firmaların kullandığı bu kaynaklara üretim girdileri diyoruz. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 28
Emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişme olacağını gösteren kavrama ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Toplam ürün
B
Marjinal ürün
C
Ortalama ürün
D
Değişken girdi
E
Normal mal
Açıklama:
Marjinal Ürün ise emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında
ne kadar değişme olacağını gösteren ilişkidir. Emeğin marjinal ürünü (MPL),
ne kadar değişme olacağını gösteren ilişkidir. Emeğin marjinal ürünü (MPL),
Soru 29
Kalem üretimi yapan bir firmanın 4 işçisi varken 440 birim kalem üretirken ilave bir işci istihdam ettiğinde üretimi 600 birime çıkmaktadır. Buna göre emeğin marjinal ürünü kaçtır?
Seçenekler
A
110
B
120
C
160
D
220
E
440
Açıklama:
Son işçinin marjinal ürünü için üretim düzeyi farklarını işçi sayısının farkını bölmemiz gerekiyor.
MPl= 600-440/5-4
160
MPl= 600-440/5-4
160
Soru 30
Marjinal ürün eğrisinin şekli ile olarak aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.Marjinal ürün eğrisi, toplam ürün eğrisinin dönüm noktasına kadar yukarı eğimlidir
II.Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi negatif eğimlidir
III.Marjinal ürün ortalama ürünün altında iken ortalama ürün yukarı eğimlidir
I.Marjinal ürün eğrisi, toplam ürün eğrisinin dönüm noktasına kadar yukarı eğimlidir
II.Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi negatif eğimlidir
III.Marjinal ürün ortalama ürünün altında iken ortalama ürün yukarı eğimlidir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Marjinal ürün eğrisi, toplam ürün eğrisinin dönüm noktasına kadar yukarı eğimlidir, bu noktada maksimuma ulaşmakta ve daha sonra ise aşağı doğru eğimli olmaktadır.
Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi pozitif eğimlidir.
3. Ortalama ürün eğrisinin maksimum olduğu noktada ortalama ürün marjinal ürüne
eşittir.
4. Marjinal ürün ortalama ürünün altında
iken ortalama ürün aşağı eğimlidir
5. Marjinal ürün sıfır olduğunda toplam ürün
maksimuma ulaşmıştır.
Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi pozitif eğimlidir.
3. Ortalama ürün eğrisinin maksimum olduğu noktada ortalama ürün marjinal ürüne
eşittir.
4. Marjinal ürün ortalama ürünün altında
iken ortalama ürün aşağı eğimlidir
5. Marjinal ürün sıfır olduğunda toplam ürün
maksimuma ulaşmıştır.
Soru 31
Ekonomi teorisinde maliyet bir şeyi elde etmek için vazgeçmek zorunda olduğumuz diğer alternatifler cinsinden tanımlanır ve bu kavrama ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Batık maliyet
B
Artan maliyet
C
Açık maliyet
D
Fırsat maliyet
E
Örtük maliyet
Açıklama:
Ekonomi teorisinde maliyet bir şeyi elde etmek için vazgeçmek zorunda olduğumuz diğer alternatifler cinsinden tanımlanır ve bu kavrama Fırsat Maliyeti adı verilir. Fırsat maliyeti firma açısından bir girdinin en iyi ikinci alternatifinde kullanılmamasından kaynaklanır.
Soru 32
Yeni bir fabrika kurmak için 100 milyon harcama yapan firma ülkedeki ekonomik kriz ve yatırımın yanlış programlanmasından dolayı yatırımdan vazgeçmiştir. Firmanın karşı karşıya kaldığı maliyete ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Açık maliyet
B
Örtük maliyet
C
Sabit maliyet
D
Alternatif maliyet
E
Batık maliyet
Açıklama:
Daha önceki bir kararla alınmış olan bir makine, başka bir kullanıma yönlendirilemiyor, kiralanamıyor ya da satılamıyorsa, batık maliyettir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 33
Maliyet eğrileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Toplam Maliyet eğrisi (TC), Toplam Sabit Maliyet (TFC), ve Toplam Değişken Maliyet (TVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir
B
Ortalama Maliyet eğrisi (AC), Ortalama Sabit Maliyet (AFC), ve Ortalama Değişken
Maliyet (AVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
Maliyet (AVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
C
Ortalama Sabit Maliyet (AFC) eğrisi üretim miktarı arttıkça sürekli artmaktadır.
D
Marjinal Maliyet eğrisi (MC), Ortalama Maliyet (AC) eğrisinden daha önce minimuma
ulaşmaktadır.
ulaşmaktadır.
E
Ortalama Maliyet (AC) ve Marjinal Maliyet (MC) eğrileri üretim miktarı artırıldıkça
önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta sonra artmaktadırlar
önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta sonra artmaktadırlar
Açıklama:
Maliyet eğrileri arasındaki ilişkileri şöyle özetleyebiliriz.
1. Toplam Maliyet eğrisi (TC), Toplam Sabit
Maliyet (TFC), ve Toplam Değişken Maliyet (TVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
2. Ortalama Maliyet eğrisi (AC), Ortalama Sabit Maliyet (AFC), ve Ortalama Değişken
Maliyet (AVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
3. Ortalama Sabit Maliyet (AFC) eğrisi üretim
miktarı arttıkça sürekli azalmaktadır.
4. Ortalama Maliyet (AC) ve Marjinal Maliyet (MC) eğrileri üretim miktarı artırıldıkça
önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta
sonra artmaktadırlar.
5. Marjinal Maliyet eğrisi (MC), Ortalama Maliyet (AC) eğrisinden daha önce minimuma
ulaşmaktadır
1. Toplam Maliyet eğrisi (TC), Toplam Sabit
Maliyet (TFC), ve Toplam Değişken Maliyet (TVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
2. Ortalama Maliyet eğrisi (AC), Ortalama Sabit Maliyet (AFC), ve Ortalama Değişken
Maliyet (AVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
3. Ortalama Sabit Maliyet (AFC) eğrisi üretim
miktarı arttıkça sürekli azalmaktadır.
4. Ortalama Maliyet (AC) ve Marjinal Maliyet (MC) eğrileri üretim miktarı artırıldıkça
önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta
sonra artmaktadırlar.
5. Marjinal Maliyet eğrisi (MC), Ortalama Maliyet (AC) eğrisinden daha önce minimuma
ulaşmaktadır
Soru 34
Uzun dönem ortalama maliyet eğrisi LAC bu eğrinin kısa dönem maliyet eğrilerini alttan sardığını görülür. Bu özellikten dolayı, uzun dönem ortalama maliyet eğrisine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Azalan marjinal verim
B
Zarf eğrisi
C
Eş ürün eğrisi
D
Aşağı yönlü maliyet
E
Minumum etkin ölçek
Açıklama:
Uzun dönem ortalama maliyet eğrisi LAC dikkatle incelenirse, bu eğrinin kısa dönem maliyet eğrilerini alttan sardığını görülür. Bu özellikten dolayı, uzun dönem ortalama maliyet eğrisine zarf eğrisi adı verilmektedir.
Soru 35
Satış hasılatından açık maliyetlerin çıkarılmasıyla hangi kavrama ulaşılır?
Seçenekler
A
Muhasebe Kârı
B
Ekonomik Kâr
C
Aşırı kar
D
Başa baş noktası
E
Marjinal hasılat
Açıklama:
Muhasebe maliyetlerinde yalnızca açık maliyetler göz önüne alınırken, ekonomik maliyetler kavramının bir kaynağın tüm fırsat maliyetlerini içermesi gerektiğinden söz etmiştik. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 36
Kar maksimizasyonu amaçlayan bir firma hangi noktada üretim yapmalıdır?
Seçenekler
A
AFC=MC
B
AVC>AFC
C
MR
D
MR>MC
E
MR = MC
Açıklama:
Firma satışlarını son birimi marjinal hasılatının marjinal maliyetine eşit olduğu noktada durdurmalıdır. Kâr maksimizasyonu için genel kural firmanın,
MR = MC olduğu noktada üretim yapmasıdır.
MR = MC olduğu noktada üretim yapmasıdır.
Soru 37
Kârını maksimize etmek isteyen bir firma aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt bulmak zorunda değildir?
Seçenekler
A
Ne üretilecek
B
Ne zaman üretilecek
C
Ne kadar üretilecek
D
Kim üretecek
E
Hangi maliyetle üretilecek
Açıklama:
Kârını maksimize etmek isteyen bir firma şu sorulara cevap bulmalıdır.
• Ne üretilecek?
• Ne zaman üretilecek?
• Ne kadar üretilecek?
• Bu üretimi gerçekleştirirken nasıl bir teknoloji kullanılacak?
• Teknoloji seçimi yapıldıktan sonra ne kadar
emek, sermaye ve toprağa ihtiyaç duyulacak?
• Bunların maliyetleri ne kadar olacak?
• Yapılan üretim piyasada satıldığı zaman ne
kadar getiri elde edilecek?
• Ve nihayet toplam kârın miktarı ne kadar
olacak?
• Ne üretilecek?
• Ne zaman üretilecek?
• Ne kadar üretilecek?
• Bu üretimi gerçekleştirirken nasıl bir teknoloji kullanılacak?
• Teknoloji seçimi yapıldıktan sonra ne kadar
emek, sermaye ve toprağa ihtiyaç duyulacak?
• Bunların maliyetleri ne kadar olacak?
• Yapılan üretim piyasada satıldığı zaman ne
kadar getiri elde edilecek?
• Ve nihayet toplam kârın miktarı ne kadar
olacak?
Soru 38
Q= f (K, L) eşitliğinde, "K" aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Üretim miktarı
B
Sermaye miktarı
C
Emek miktarı
D
Tasarruf miktarı
E
Yatırım miktarı
Açıklama:
Q üretim miktarını, K sermaye miktarını ve L emek miktarını göstermek üzere....
Soru 39
Emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişme olacağını gösteren ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Toplam ürün
B
Ortalama ürün
C
Marjinal ürün
D
Esnek ürün
E
Sabit ürün
Açıklama:
Marjinal Ürün ise emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişme olacağını gösteren ilişkidir.
Soru 40
Ortalama ürün eğrisinin maksimum olduğu noktada, ortalama ürün ile marjinal ürün arasında nasıl bir ilişki olabilir?
Seçenekler
A
Ortalama ürün marjinal üründen fazladır
B
Ortalama ürün marjinal üründen azdır
C
Ortalama ürün ve marjinal ürün eşittir
D
Ortalama ürün pozitif, marjinal ürün negatiftir
E
Ortalama ürün negatif, marjinal ürün pozitiftir
Açıklama:
Ortalama ürün, marjinal ürün ve toplam ürün arasındaki ilişkileri şöyle özetleyebiliriz:
1. Marjinal ürün eğrisi, toplam ürün eğrisinin dönüm
noktasına kadar yukarı eğimlidir, bu noktada maksimuma ulaşmakta ve daha sonra ise aşağı doğru eğimli
olmaktadır. (Şekilde 7 birim emek kullanımı)
2. Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi pozitif eğimlidir.
3. Ortalama ürün eğrisinin maksimum olduğu noktada ortalama ürün marjinal ürüne eşittir
.....
1. Marjinal ürün eğrisi, toplam ürün eğrisinin dönüm
noktasına kadar yukarı eğimlidir, bu noktada maksimuma ulaşmakta ve daha sonra ise aşağı doğru eğimli
olmaktadır. (Şekilde 7 birim emek kullanımı)
2. Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi pozitif eğimlidir.
3. Ortalama ürün eğrisinin maksimum olduğu noktada ortalama ürün marjinal ürüne eşittir
.....
Soru 41
Firma açısından "bir girdinin en iyi ikinci alternatifinde kullanılmaması" aşağıdakilerden hangisinde tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Ortalama maliyet
B
Marjinal maliyet
C
Toplam maliyet
D
Fırsat maliyeti
E
Üretim maliyeti
Açıklama:
Ekonomi teorisinde maliyet bir şeyi elde etmek için vazgeçmek zorunda olduğumuz diğer alternatifler cinsinden tanımlanır ve bu kavrama Fırsat Maliyeti adı verilir. Fırsat maliyeti firma açısından bir girdinin en iyi ikinci alternatifinde kullanılmamasından kaynaklanır.
Soru 42
TC = TFC+TVC eşitliğinde, "TVC" ile ifade edilen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplam maliyet
B
Fırsat maliyeti
C
Marjinal maliyet
D
Toplam değişken maliyetler
E
Toplam sabit maliyetler
Açıklama:
Firmanın kısa dönem Toplam Maliyetini (TC), Toplam Sabit Maliyetler (TFC) ve Toplam Değişken Maliyetler (TVC) oluşturmaktadır.
Soru 43
"Zarf eğrisi" aşağıdaki hangi eğriye verilen addır?
Seçenekler
A
Uzun dönem ortalama maliyet eğrisi
B
Uzun dönem marjinal maliyet eğrisi
C
Uzun dönem sabit maliyet eğrisi
D
Kısa dönem ortalama maliyet eğrisi
E
Kısa dönem sabit maliyet eğrisi
Açıklama:
Uzun dönem ortalama maliyet eğrisi LAC dikkatle incelenirse, bu eğrinin kısa dönem maliyet eğrilerini alttan sardığını görülür. Bu özellikten dolayı, uzun dönem ortalama maliyet eğrisine zarf eğrisi adı verilmektedir.
Soru 44
Uzun dönem ortalama maliyetlerinin en az olduğu üretim düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Minimum etkin ölçek
B
Maksimum etkin ölçek
C
Minimum ekonomik ölçek
D
Maksimum ekonomik ölçek
E
Başabaş noktası
Açıklama:
Üretim düzeyinde ulaşılan ölçek firmanın uzun dönem ortalama maliyetlerinin en az olduğu üretim düzeyidir. Bu noktaya minimum
etkin ölçek adı verilir. Minimum etkin ölçek firmanın uzun dönem ortalama maliyetinin minimuma ulaştığı üretim düzeyidir.
etkin ölçek adı verilir. Minimum etkin ölçek firmanın uzun dönem ortalama maliyetinin minimuma ulaştığı üretim düzeyidir.
Soru 45
Firmanın üretim miktarı artıkça artan maliyetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sabit maliyetler
B
Değişken maliyetler
C
Toplam maliyetler
D
Marjinal maliyetler
E
Esnek maliyetler
Açıklama:
Firmanın üretim miktarı artıkça artan maliyetlere ise değişken maliyetler diyoruz.
Soru 46
Bir firmanın doğrudan şirket kasasından ödenen maliyetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Açık maliyetler
B
Batık maliyetler
C
Örtük maliyetler
D
Fırsat maliyeti
E
Toplam maliyetler
Açıklama:
Bu maliyetler doğrudan şirket kasasından ödenen maliyetlerdir. Ekonomi teorisinde biz bu tür maliyetlere Açık Maliyet diyoruz.
Soru 47
Bir üretim faktörü olan emeğin toplam ürün miktarının (TP emek) maksimum olduğu üretim düzeyinde emeğin marjinal ürün miktarı (MP emek) aşağıdaki değerlerden hangisini alır?
Seçenekler
A
(MP emek) sıfıra eşit olur
B
(MP emek) ortalama ürüne (AP emek) eşittir
C
(MP emek) artan bir seyir izler
D
(MP emek) negatif bir değer alır
E
(MP emek) maksimum seviyeye ulaşır
Açıklama:
Bir üretim faktörü olan emeğin toplam ürün miktarının (TP emek) maksimum olduğu üretim düzeyinde emeğin marjinal ürün miktarı (MPP emek) sıfıra eşit olur. Yani ilave olarak işe alınan işçiler artık toplam ürün miktarına bir katkı yapamaz olur. Çünkü bu ölçekteki bir firmanın istihdam edeceği optimum miktarda işçi sayısı artık aşılmıştır.
Soru 48
Marjinal maliyet (MC) eğrisi ile ortalama değişken maliyet (AVC) eğrisinin birbirini kestiği noktada aşağıdakilerden hangisi geçerli olur?
Seçenekler
A
AVC minimumdur
B
AVC maksimumdur
C
MC sıfıra eşittir
D
MC maksimumdur
E
MC minimumdur
Açıklama:
Maliyet eğrilerinin şekli azalan verimler kanununa bağlıdır. Şekli azalan verimler kanuna bağlı olan MC eğrisi öncü olarak şekillenir. Bu nedenle MC eğrisi AC ve AVC eğrilerini minimum noktalarında keser.
Soru 49
Ortalama sabit maliyet eğrisi ve ortalama değişken maliyet eğrilerini dikey olarak toplarsak aşağıdaki eğrilerden hangisini elde ederiz?
Seçenekler
A
Marjinal maliyet eğrisi
B
Ortalama maliyet eğrisi
C
Toplam maliyet eğrisi
D
Toplam sabit maliyet eğrisi
E
Marjinal sabit maliyet eğrisi
Açıklama:
Ortalama sabit maliyet eğrisi ve ortalama değişken maliyet eğrilerini dikey olarak toplarsak ortalama maliyet eğrisine ulaşırız. Bu ilişkilerin temelinde ise TC=TFC+TVC eşitliği bulunmaktadır.
Soru 50
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
TC eğrisi, TFC ve TVC eğrilerinin yatay olarak toplanmasıyla bulunabilir
B
AC eğrisi, MC ve AVC eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir
C
AFC eğrisi üretim miktarı arttıkça sürekli olarak artmaktadır
D
AC ve MC eğrileri üretim miktarı artırıldıkça önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta sonra artmaktadır.
E
MC eğrisi AC eğrisinden daha sonra minimuma ulaşmaktadır
Açıklama:
"AC ve MC eğrileri üretim miktarı artırıldıkça önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta sonra artmaktadır" ifadesi doğrudur. Maliyet eğrileri arasındaki ilişkilerle ilgili olan diğer ifadeler doğru değildir.
Soru 51
Kısa dönemde marjinal maliyet, ortalama değişken maliyet ve ortalama toplam maliyet eğrilerinin U harfinin biçimine benzer olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölçek ekonomileri
B
Azalan marjinal fayda kanunu
C
Azalan verimler kanunu
D
King kanunu
E
Hukuk sistemi
Açıklama:
Kısa dönemde marjinal maliyet, ortalama değişken maliyet ve ortalama toplam maliyet eğrilerinin U harfinin biçimine benzer olmasının nedeni azalan verimler kanunudur. Azalan verimler kanunu kısa dönemde geçerlidir.
Soru 52
Bir firmanın uzun dönem ortalama maliyetlerinin en az olduğu üretim düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aşırı kapasite
B
Maksimum etkin ölçek
C
Minimum etkin ölçek
D
Zarf maksimumu
E
Planlama ölçeği
Açıklama:
Bir firmanın uzun dönem ortalama maliyetlerinin en az olduğu üretim düzeyi minimum etkin ölçek şeklinde adlandırılır. Minimum etkin ölçek firmanın uzun dönem ortalama maliyetinin minimuma ulaştığı üretim düzeyidir.
Soru 53
Üretim miktarına bağlı olmayan maliyetler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sabit maliyet
B
Marjinal maliyet
C
Değişken maliyet
D
Açık maliyet
E
Örtük maliyet
Açıklama:
Sabit maliyetler üretim miktarına bağlı değildir. Firma hiç üretim yapmasa bile bu maliyetlere katlanmak zorundadır. Örneğin memur maaşları, güvenlik görevlilerinin ücretleri, kiralar, bazı vergi türleri üretim yapılmasa bile oluşan maliyetlerdir.
Soru 54
Marjinal maliyet eğrisinin, ortalama toplam maliyet eğrisinin üstünde yer aldığı dönemde ortalama toplam maliyet eğrisinin eğimi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Minimumdur
B
Maksimumdur
C
Sıfırdır
D
Artandır
E
Azalandır
Açıklama:
Marjinal maliyet eğrisinin, ortalama toplam maliyet eğrisinin üstünde yer aldığı dönemde ortalama toplam maliyet eğrisinin eğimi artandır. Bu bölge azalan verimler kanununun işlediği bölgede yer almaktadır.
Soru 55
"Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - ............." ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Satışlar
B
Örtük maliyetler
C
Marjinal maliyet
D
Toplam ürün
E
Hukuki maliyetler
Açıklama:
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetler 'dir. Ekonomik kâr ile muhasebe kârı bu açıdan farklılaşmaktadır.
Soru 56
Uzun dönemde bir firmanın sabit maliyetleri nasıl bir seyir izler?
Seçenekler
A
Önce artar sonra azalır
B
Önce azalır, sonra artar
C
Sürekli azalır
D
Sürekli artar
E
Uzun dönemde sabit maliyet geçerli değildir
Açıklama:
Uzun dönemde firmalar için sabit maliyet geçerli değildir. Sabit maliyetler kısa dönemde geçerlidir.
Soru 57
Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Firmaların üretimi gerçekleştirebilmek için kullandıkları kaynaklara üretim girdileri denir
B
Üretimi; emek, sermaye, toprak ve doğal kaynaklar gibi girdilerin mal ve hizmetlere dönüştürülmesi işlemi olarak tanımlayabiliriz.
C
Girdiler, üretim faktörleri olarak da adlandırılırlar.
D
Kısa dönemde firmanın girdilerinden en az biri sabittir
E
Uzun dönemde firmanın girdilerinin tamamı sabittir
Açıklama:
Kısa dönem; en az bir girdinin sabit olduğu, uzun dönem ise tüm girdilerin değişken olduğu süreçtir.
Soru 58
Emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişim olacağını gösteren ilişkiye ne denir?
Seçenekler
A
Toplam ürün
B
Marjinal ürün
C
Ortalama ürün
D
Emeğin ortalama ürünü
E
Emeğin marjinal ürünü
Açıklama:
Toplam Ürün, kullanılan tüm üretim faktörleri ile belirli bir zamanda üretilen toplam hizmet miktarıdır.
Emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişim olacağını gösteren ilişkiye Marjinal ürün denir.
Emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişim olacağını gösteren ilişkiye Marjinal ürün denir.
Soru 59
Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Ortalama ürün eğrisi pozitif eğimlidir
B
Ortalama ürün eğrisi negatif eğimlidir
C
Ortalama ürün eğrisi sabittir
D
Marjinal ürün eğrisi, toplam ürün eğrisinin dönüm noktasına kadar aşağı eğimlidir
E
Marjinal ürün ortalama ürünün altında iken ortalama ürün yukarı eğimlidir
Açıklama:
Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi pozitif eğimlidir.
Soru 60
Aşağıdaki hangi bilgi doğru değildir?
Seçenekler
A
Marjinal ürün eğrisi, toplam ürün eğrisinin dönüm noktasına kadar yukarı eğimlidir, bu noktada maksimuma ulaşmakta ve daha sonra ise aşağı doğru eğimli olmaktadır.
B
Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi pozitif eğimlidir.
C
Ortalama ürün eğrisinin maksimum olduğu noktada ortalama ürün marjinal ürüne eşittir.
D
Marjinal ürün ortalama ürünün altında iken ortalama ürün yukarı eğimlidir
E
Marjinal ürün sıfır olduğunda toplam ürün maksimuma ulaşmıştır.
Açıklama:
Marjinal ürün ortalama ürünün altında iken ortalama ürün aşağı eğimlidir
Soru 61
Bir firmanın 2-3 yıl önce yatırım yaparak satın aldığı, ancak şu anda hiçbir işe yaramayan, alternatif bir kullanımı da olmayan bir makineyi düşünelim. Daha önceki bir kararla alınmış olan bir makine, başka bir kullanıma yönlendirilemiyor, kiralanamıyor ya da satılamıyorsa hangi maliyetten söz edilir?
Seçenekler
A
Örtük maliyet
B
Açık maliyet
C
Batık maliyet
D
Muhasebe maliyeti
E
Ekonomik maliyet
Açıklama:
Bir firmanın 2-3 yıl önce yatırım yaparak satın aldığı, ancak şu anda hiçbir işe yaramayan, alternatif bir kullanımı da olmayan bir makineyi düşünelim. Daha önceki bir kararla alınmış olan bir makine, başka bir kullanıma yönlendirilemiyor, kiralanamıyor ya da satılamıyorsa batık maliyettir.
Batık maliyetin fırsat maliyeti sıfırdır ve geleceğe yönelik olarak verilecek ekonomik kararlarda göz önüne alınmaz
Batık maliyetin fırsat maliyeti sıfırdır ve geleceğe yönelik olarak verilecek ekonomik kararlarda göz önüne alınmaz
Soru 62
Fırsat maliyetini yansıtan ve muhasebe kayıtlarında yer almayan maliyetlere ne denir?
Seçenekler
A
Açık maliyet
B
Örtük maliyet
C
Batık maliyet
D
Fırsat maliyeti
E
Marjinal maliyet
Açıklama:
Firma kasasından çıkan ve doğrudan muhasebe kayıtlarında yer alan maliyetler açık maliyet, fırsat maliyetini yansıtan ve muhasebe kayıtlarında yer almayan maliyetler örtük maliyettir. Batık maliyet ise bir yatırıma yapılan ancak alternatif kullanımı olmayan ve geri kazanılamayan harcamalardır. Batık maliyetler muhasebe kayıtlarında yer aldığı halde ekonomik maliyet sayılmazlar.
Soru 63
Maliyet eğrileri ile ilgili hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Ortalama Sabit Maliyet (AFC) eğrisi üretim miktarı arttıkça sürekli azalmaktadır.
B
Toplam Maliyet eğrisi (TC), Toplam SabitMaliyet (TFC), ve Toplam Değişken Mali- yet (TVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir
C
Ortalama Maliyet (AC) ve Marjinal Maliyet (MC) eğrileri üretim miktarı artırıldıkça önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta sonra artmaktadırlar.
D
Ortalama Maliyet eğrisi (AC), Ortalama Sa- bit Maliyet (AFC), ve Ortalama Değişken Maliyet (AVC) eğrilerinin dikey olarak toplanmasıyla bulunabilir.
E
Marjinal Maliyet eğrisi (MC), Ortalama Maliyet (AC) eğrisinden sonra minimuma ulaşmaktadır.
Açıklama:
Marjinal Maliyet eğrisi (MC), Ortalama Maliyet (AC) eğrisinden daha önce minimuma ulaşmaktadır.
Soru 64
Firma bir birim daha satış yaptığında toplam hasılatın nasıl değiştiğini gösterir. Bu tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marjinal maliyet
B
Toplam maliyet
C
Marjinal hasılat
D
Kar makisimizasyonu
E
Toplam hasılat
Açıklama:
Marjinal hasılat; Firma bir birim daha satış yaptığında toplam hasılatın nasıl değiştiğini gösterir.
Soru 65
Satış Hasılatı - Açık Maliyetler formülü bize hangi sonucu verir?
Seçenekler
A
Muhasebe karı
B
Muhasebe maliyeti
C
Ekonomik kar
D
Kar maksimizasyonu
E
Toplam hasılat
Açıklama:
Firmanın amacının kârını maksimize etmek olduğunu biliyoruz. Kârı firmanın toplam satış hasılatı iletoplam maliyetleri arasındaki fark olarak tanımlıyoruz. Yukarıda maliyet bölümünde ekonomik maliyetlerile muhasebe maliyetleri arasındaki farkı incelemiştik. Muhasebe maliyetlerinde yalnızca açık maliyetler göz önüne alınırken, ekonomik maliyetler kavramının bir kaynağın tüm fırsat maliyetlerini içermesi gerek- tiğinden söz etmiştik. Bu fark nedeniyle iki farklı kâr tanımı yapmak mümkündür. Bu durumda;
Muhasebe Kârı = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetler
Muhasebe Kârı = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetler
Soru 66
Hangisi Azalan verimler kanunu ile ilişkilendirilemez?
Seçenekler
A
Sabit bir girdiye artan miktarda değişken girdi uygulanması
B
Kısa dönemde geçerlidir
C
Marjinal ürünün ve ortalama ürünün belirli bir üretim miktarından sonra düşmeye başlayacağını ifade eder
D
Marjinal ürünün ve ortalama ürünün belirli bir üretim miktarından sonra artmaya başlayacağını ifade eder
E
Azalan verimler kanununun en kolaylıkla gözlendiği sektörlerden biri tarımdır
Açıklama:
Azalan Verimler Kanunu olarak bilinmektedir. Azalan verimler kanunu sabit bir girdiye giderek artan miktarlarda değişken bir girdi uygulandığında değişken girdinin marjinal ürünün ve ortalama ürünün belirli bir üretim miktarından sonra düşmeye başlayacağını ifade eder. Azalan verimler kanununun en kolaylıkla gözlendiği sektörlerden biri tarımdır.
Soru 67
Emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişme olacağını gösteren iktisadi büyüklük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortalama ürün
B
Toplam ürün
C
Sabit ürün
D
Marjinal ürün
E
Ölçek etkisi
Açıklama:
Marjinal ürün emek kullanımı bir birim artırıldığında toplam ürün miktarında ne kadar değişme olacağını gösteren ilişkidir.
Soru 68
Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisinin eğimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Pozitif eğimlidir.
B
Negatif eğimlidir.
C
Eğimi sonsuzdur.
D
Eğimi sıfıra eşittir.
E
Eğimi hesaplanamaz.
Açıklama:
Marjinal ürün eğrisi ortalama ürün eğrisinin üstünde iken ortalama ürün eğrisi pozitif eğimlidir.
Soru 69
Bir ekonomide ölçeğe göre sabit getiri varsa tüm girdiler iki kat artırıldığında üretim miktarındaki değişme nasıl olur?
Seçenekler
A
Üretim miktarı değişmez.
B
Üretim miktarı iki kat azalır.
C
Üretim miktarı iki kat artar.
D
Üretim miktarı hakkında yorum yapılamaz.
E
Üretim miktarı dört kat artar.
Açıklama:
Ölçeğe göre sabit getiri varsa üretim miktarındaki oransal artış girdi kullanımındaki oransal artışa eşittir demektir. Örneğin tüm girdiler iki kat artırıldığında üretim miktarı da iki kat artıyor demektir.
Soru 70
"Ölçeğe göre getiri oranı birden büyükse ölçeğe göre .............. getiri, bire eşitse ölçeğe göre ........... getiri, birden küçükse ölçeğe göre ............. getiri vardır."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
azalan-sabit-artan
B
azalan-artan-sabit
C
sabit-artan-azalan
D
sabit-azalan-artan
E
artan-sabit-azalan
Açıklama:
Ölçeğe göre getiri oranı birden büyükse ölçeğe göre artan getiri, bire eşitse ölçeğe göre sabit getiri, birden küçükse ölçeğe göre azalan getiri vardır.
Soru 71
Muhasebe kayıtlarında yer aldığı halde ekonomik maliyet sayılmayan maliyet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık maliyet
B
Marjinal maliyet
C
Örtük maliyet
D
Batık maliyet
E
Ortalama maliyet
Açıklama:
Batık maliyetler muhasebe kayıtlarında yer aldığı halde ekonomik maliyet sayılmazlar.
Soru 72
Karını maksimize etmeye çalışan bir firma satışlarını hangi noktada durdurmalıdır?
Seçenekler
A
AR>MC
B
TR=TC
C
MR=MC
D
MR>MC
E
MC>MR
Açıklama:
Karını maksimize etmeye çalışan bir firma satışlarını son birimin marjinal hasılatının marjinal maliyetine(MC=MR) eşit olduğu noktada durdurmalıdır.
Soru 73
Ekonomik kar aşağıdakilerden hangisinde doğru bir şekilde formülize edilmiştir?
Seçenekler
A
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler
B
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetler
C
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler + Örtük Maliyetler
D
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler + Batık Maliyetler
E
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Batık Maliyetler
Açıklama:
Muhasebe maliyetlerinde yalnızca açık maliyetler göz önüne alınırken, ekonomik maliyetler kavramının bir kaynağın tüm fırsat maliyetlerini içermesi gerektiğinden söz etmiştik. Bu fark nedeniyle iki farklı kâr tanımı yapmak mümkündür. Bu durumda;
Muhasebe Kârı = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetler
Muhasebe Kârı = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler
Ekonomik Kâr = Satış Hasılatı - Açık Maliyetler - Örtük Maliyetler
Soru 74
Firmanın uzun dönem ortalama maliyetinin minimuma ulaştığı üretim düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etkin ölçek
B
Maksimum etkin ölçek
C
Minimum etkin ölçek
D
Sabit ölçek
E
Artan ölçek
Açıklama:
Minimum etkin ölçek firmanın uzun dönem ortalama maliyetinin minimuma ulaştığı üretim düzeyidir.
Soru 75
"Ortalama Maliyet (AC) ve Marjinal Maliyet (MC) eğrileri üretim miktarı artırıldıkça önce ............, bir minimuma ulaşmakta sonra ....................."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
sabit kalmaktadır-azalmaktadır.
B
sabit kalmaktadır-artmaktadır.
C
artmaktadır-azalmaktadır.
D
azalmaktadır-artmaktadır.
E
artmaktadır-sasbit kalmaktadır.
Açıklama:
Ortalama Maliyet (AC) ve Marjinal Maliyet (MC) eğrileri üretim miktarı artırıldıkça önce azalmakta, bir minimuma ulaşmakta sonra artmaktadırlar.
Soru 76
Firmanın üretim miktarı arttıkça ürün başına düşen birim maliyetlerin nasıl değiştiğini incelemek istersek hangi maliyet kavramını kullanmamız gerekir?
Seçenekler
A
Toplam maliyet
B
Ortalama maliyet
C
Marjinal maliyet
D
Batık maliyet
E
Örtük maliyet
Açıklama:
Firmanın üretim miktarı arttıkça ürün başına düşen birim maliyetlerin nasıl değiştiğini incelemek istersek Ortalama Maliyet (AC) kavramını kullanmamız gerekir.
Ünite 4
Soru 1
Tam rekabet piyasasında kısa dönem firma dengesiyle ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Marjinal maliyet marjinal hasılata eşittir.
B
Fiyat marjinal hasılata eşittir.
C
Fiyat ortalama hasılata eşittir.
D
Ortalama hasılat ve marjinal hasılat eşittir.
E
Firmanın karşılaştığı talep eğrisi negatif eğimlidir.
Açıklama:
Kısa dönemde tam rekabet piyasalarında firmanın karşılaştığı talep eğrisi kısa dönemde yataydır.
Soru 2
Kısa dönemde tam rekabet piyasasında bir firmanın kısa dönem arz eğrisi hangi kısmı ifade eder?
Seçenekler
A
Marjinal maliyet eğrisinin ortalama sabit maliyetin üzerinde kaldığı kısım.
B
Marjinal maliyet eğrisinin ortalama değişken maliyetin üzerinde kaldığı kısım.
C
Fiyatların marjinal maliyete eşit olduğu nokta.
D
Marjinal hasılanın ortalama toplam maliyetin üzerinde kaldığı kısım.
E
Toplam hasılanın ortalama değişken maliyetin üzerinde kaldığı kısım.
Açıklama:
Tam rekabet piyasasında çalışan bir firmanın kısa dönem arz eğrisi, marjinal maliyet eğrisinin ortalama değişken maliyet eğrisinin üstünde kalan kısmıdır.
Soru 3
Aşağıdaki ifadelerden hangisi kısa dönemde tam rekabet piyasasında kar eden bir firmanın bulunduğu noktayı temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Fiyatların ortalama toplam maliyete eşit olduğu nokta.
B
Fiyatların ortalama toplam maliyetten küçük olduğu nokta.
C
Fiyatların ortalama toplam maliyetten büyük olduğu nokta.
D
Toplam hasılanın toplam maliyetten küçük olduğu nokta.
E
Toplam hasılanın toplam maliyete eşit olduğu nokta.
Açıklama:
Kısa dönemde tam rekabet piyasasında kar eden bir firmanın bulunduğu noktada fiyatlar ortalama maliyetten büyüktür.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi eksik rekabet piyasalarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tam rekabet piyasası varsayımlarından herhangi birinin olmaması eksik rekabet piyasalarına yol açar.
B
Piyasaya giriş çıkışlar engellenmiştir.
C
Firmalar ürün farklılaştırması yapmaktadırlar.
D
Fiyatlar piyasada belirlenmektedir.
E
Piyasada var olan bilgi eksik bilgidir.
Açıklama:
Fiyatlar eksik rekabet piyasasında piyasada belirlenmez.
Soru 5
Tekel piyasasıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tekelci bir firmanın arz eğrisi yoktur.
B
Tekelci bir firmanın talep eğrisi pozitif eğimlidir.
C
Kısa dönem dengesinde toplam hasıla fiyata eşittir.
D
Lerner endeksi 1’den büyük bir değer alır.
E
Marjinal maliyet 0 olduğunda Lerner endeksi de 0 değerini alır.
Açıklama:
Tekelci bir firmanın arz eğrisi yoktur.
Soru 6
Tekelci rekabet piyasasında firmaların reklam, promosyon gibi yollarla kendi ürünlerine olan talebi artırmaya çalışmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fiyat farklılaştırması
B
Fiyat dışı rekabet
C
Homojen fiyat
D
Farklılaştırılmış talep
E
Rekabetçi monopol
Açıklama:
Fiyat dışı rekabette tekelci rekabet piyasasında firmalar reklam, promosyon gibi yollarla kendi ürünlerine olan talebi artırmaya çalışırlar.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi oligopol piyasaların özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cournot modeli oligopol piyasa teorilerinden biridir.
B
Sektörde az sayıda firma bulunmaktadır.
C
Firmalar yalnızca ürün farklılaştırması yoluyla ürün üretirler.
D
Oligopol piyasalara girmek kolay değildir.
E
Bentrand modelinde firmalar ürünün fiyatı üzerinden rekabet halindedirler.
Açıklama:
Firmalar oligopol modelde homojen mal üretebilecekleri gibi ürün farklılaştırması da yapabilirler.
Soru 8
- Firmalar ürünün miktarı üzerinden rekabet halindedirler.
- Her firma karını maksimize edecek fiyatı bulmaya çalışır.
- Firmalar pazar paylarını ellerinde tutmak için fiyatı marjinal maliyete kadar eşitleyecektir.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri Bentrand modeline aittir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Bertrand duopol modelinde ise firmalar üretim miktarı üzerinden değil ürünün fiyatı üzerinden rekabet halindedirler. Her firma karını maksimize edecek fiyatı bulmaya çalışır. Firmalar pazar paylarını ellerinde tutmak için fiyatı marjinal maliyete kadar eşitleyecektir.
Soru 9
Tekelci firmanın karını maksimize etmek için tam rekabet piyasasındaki bir firmaya göre aynı sayıdaki işgücüne daha az ücret ödemesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Monopolcü rekabet
B
Tekelin işgücü talebi
C
Tekelci aksaklık
D
Tekelin avantajı
E
Tekelci sömürü
Açıklama:
Tekelci firmanın karını maksimize etmek için tam rekabet piyasasındaki bir firmaya göre aynı sayıdaki işgücüne daha az ücret ödemesine tekelci sömürü denir.
Soru 10
Monopson firmayı tekelci firmadan ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hizmet ve mal girdilerinin tek alıcısı bulunmaktadır.
B
Bir ürünün pek çok kuruluş tarafından kontrolü yapılmaktadır.
C
Üretilen ürünün yakın ikamesi bulunmamaktadır.
D
Piyasalara giriş engeli bulunmaktadır.
E
Firmanın karşılaştığı talep piyasa talebidir.
Açıklama:
Monopson firmaların tekelden ayrılan özelliği, hizmet ve mal girdilerinin tek alıcısının olmasıdır. Diğer özellikler tekel piyasalarda da mevcuttur.
Ünite 5
Soru 1
Bir ekonomide, belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin değerine ne denir?
Seçenekler
A
Ekonomik değer
B
Katma değer
C
Gayrisafi yurt içi hasıla
D
Milli gelir
E
Harcanabilir gelir
Açıklama:
Bir ekonomide, belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin değerine gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) denir.
Soru 2
Ekonomik durgunluk ile yüksek bir enflasyonun birlikte görüldüğü duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Stagflasyon
B
Enflasyon
C
Deflasyon
D
Dezenflasyon
E
Slumpflasyon
Açıklama:
Ekonomik durgunluk (düşük ve negatif oranlı bir büyüme hızıyla yüksek bir işsizlik oranı) ile yüksek bir enflasyonun birlikte görüldüğü duruma stagflasyon denir.
Soru 3
Üretim faktörlerinin tam olarak istihdam edilmesi halinde bir ekonominin üretebileceği mal ve hizmetlerin miktarına ne denir?
Seçenekler
A
Potansiyel hasıla
B
Yapay hasıla
C
Yapısal gelir
D
Faktörel gelir
E
Dolaylı gelir
Açıklama:
Üretim faktörlerinin tam olarak istihdam edilmesi halinde bir ekonominin üretebileceği mal ve hizmetlerin miktarına potansiyel hasıla denir.
Soru 4
Çalışma kabiliyeti ve isteğine sahip olan nüfus nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
İşgücü
B
Emekliler
C
Kurumsal nüfus
D
Potansiyel nüfus
E
Beyin göçü
Açıklama:
İşgücü, çalışma kabiliyeti ve isteğine sahip nüfustur.
Soru 5
İşgücü aşağıdaki ikili grupların hangilerinden meydana gelir?
Seçenekler
A
0-15 yaş arası ve 65 yaş üstü
B
Ev hanımları ve öğrenciler
C
Emekliler ve mahpuslar
D
Çalışanlar ve işsizler
E
Çocuklar ve yetişkinler
Açıklama:
İşgücü kendi içerisinde çalışanlar ve işsizler olarak iki gruba ayrılmaktadır.
Soru 6
Çalışma gücünde ve arzusunda olan ve cari ücret düzeyinde çalışmaya razı olup da iş bulamayan işgücünün varlığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İşsizlik
B
Öğrencilik
C
Ev hanımlığı
D
Askerlik
E
Emeklilik
Açıklama:
İşsizlik, çalışma gücünde ve arzusunda olan ve cari ücret düzeyinde çalışmaya razı olup da iş bulamayan işgücünün varlığıdır.
Soru 7
Çalışma çağı içerisinde olup da çalışmak isteyenlerin ne kadarının istihdam edilemediğini gösteren iktisadi olgu hangisidir?
Seçenekler
A
İşgücü
B
İşsizlik oranı
C
Çalışma çağındaki nüfus
D
İşgücüne katılım oranı
E
Kurumsal olmayan nüfus
Açıklama:
Çalışma çağı içerisinde olup da çalışmak isteyenlerin ne kadarının istihdam edilemediğini gösteren iktisadi olgu işsizlik oranıdır.
Soru 8
İşgücü piyasasındaki olağan hareketlilikten dolayı ortaya çıkan, uzun süreli olmayan işsizliğe ne denir?
Seçenekler
A
Friksiyonel işsizlik
B
Yapısal işsizlik
C
Devresel işsizlik
D
Kalıcı işsizlik
E
Doğrudan işsizlik
Açıklama:
İşgücü piyasasındaki olağan hareketlilikten dolayı ortaya çıkan, uzun süreli olmayan işsizliğe friksiyonel işsizlik denir.
Soru 9
Bazı becerilerin terk edildiği ya da teknolojik değişme ve uluslararası rekabetteki değişmelere bağlı olarak emek talebi yapısındaki değişmeler sonucu ortaya çıkan işsizliğe ne denir?
Seçenekler
A
Yapısal işsizlik
B
Friksiyonel işsizlik
C
Devresel işsizlik
D
Doğal işsizlik
E
Geçici İşsizlik
Açıklama:
Bazı becerilerin terk edildiği ya da teknolojik değişme ve uluslararası rekabetteki değişmelere bağlı olarak emek talebi yapısındaki değişmeler sonucu ortaya çıkan işsizliğe yapısal işsizlik denir.
Soru 10
Ekonomik dalgalanmaların daralma ve durgunluk dönemlerinde toplam talepteki azalmaya bağlı olarak ortaya çıkan işsizliğe ne denir?
Seçenekler
A
Konjonktürel işsizlik
B
Yapısal işsizlik
C
Friksiyonel işsizlik
D
Geçici işsizlik
E
Doğal işsizlik
Açıklama:
Konjonktürel işsizlik, ekonomik dalgalanmaların daralma ve durgunluk dönemlerinde toplam talepteki azalmaya bağlı olarak ortaya çıkan işsizliktir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Makroekonominin kapsamına giren sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik büyüme
B
Kamu açıkları
C
Fiyat düzeyinin istikrarı
D
Gelir ve istihdam düzeyi
E
İç açıklar
Açıklama:
Makroekonominin kapsam alanına giren beş merkezi sorun vardır. Bunlar; gelir ve istihdam düzeyi, fiyat düzeyinin istikrarı, ekonomik büyüme, kamu açıkları ile dış açıklardır.
Soru 12
I. Ekonomi istatistikçilerinin makroekonomik araştırmaların bilimsel temelini oluşturan verileri toplamaya ve sistematikleştirmeye başlamaları
II. Ekonomik dalgalanmaların tekrarlanan ekonomik olgular biçiminde tespit edilmiş olması
III. Büyük Buhran
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Makroekonominin gelişmesinde etkili olmuştur?
II. Ekonomik dalgalanmaların tekrarlanan ekonomik olgular biçiminde tespit edilmiş olması
III. Büyük Buhran
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Makroekonominin gelişmesinde etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Makroekonominin gelişmesinde etkili olan etkenler:
I. Ekonomi istatistikçilerinin makroekonomik araştırmaların bilimsel temelini oluşturan verileri toplamaya ve sistematikleştirmeye başlamaları
II. Ekonomik dalgalanmaların tekrarlanan ekonomik olgular biçiminde tespit edilmiş olması
III. Büyük Buhran
I. Ekonomi istatistikçilerinin makroekonomik araştırmaların bilimsel temelini oluşturan verileri toplamaya ve sistematikleştirmeye başlamaları
II. Ekonomik dalgalanmaların tekrarlanan ekonomik olgular biçiminde tespit edilmiş olması
III. Büyük Buhran
Soru 13
Ekonomik durgunluk (düşük ve negatif oranlı bir büyüme hızıyla yüksek bir işsizlik oranı) ile yüksek bir enflasyonun birlikte görüldüğü olguya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Stagflasyon
C
Deflasyon
D
Potansiyel hasıla
E
Doğal hasıla
Açıklama:
Ekonomik durgunluk (düşük ve negatif oranlı bir büyüme hızıyla yüksek bir işsizlik oranı) ile yüksek bir enflasyonun birlikte görüldüğü olguya stagflasyon denir.
Soru 14
Üretim faktörlerinin tam olarak istihdam edilmesi halinde bir ekonominin üretebileceği mal ve hizmetlerin miktarına ne denir?
Seçenekler
A
GSYİH deflatörü
B
Stagflasyon
C
Potansiyel hasıla
D
Enflasyon
E
Deflasyon
Açıklama:
Üretim faktörlerinin tam olarak istihdam edilmesi halinde bir ekonominin üretebileceği mal ve hizmetlerin miktarına potansiyel hasıla, doğal hasıla ya da tam istihdam hasılası denir.
Soru 15
İşsizlik oranı nasıl hesaplanır?
Seçenekler
A
İşsizlik Oranı: İşsiz sayısı X100
İşgücü
İşgücü
B
İşsizlik Oranı: İşgücü X100
İşsiz sayısı
İşsiz sayısı
C
İşsizlik Oranı: İşgücü X50
İşsiz sayısı
İşsiz sayısı
D
İşsizlik Oranı: İşsiz sayısı X50
İşgücü
İşgücü
E
İşsizlik Oranı: İşsiz sayısı X10
İşgücü
İşgücü
Açıklama:

Soru 16
İşgücü piyasasındaki olağan hareketlilikten dolayı ortaya çıkan, uzun süreli olmayan işsizliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tüzel işsizlik
B
Doğal işsizlik
C
Friksiyonel işsizlik
D
Devresel işsizlik
E
Yapısal işsizlik
Açıklama:
İşgücü piyasasındaki olağan hareketlilikten dolayı ortaya çıkan, uzun süreli olmayan işsizliğe friksiyonel işsizlik denir.
Soru 17
Nominal değerin aynı yılın endeks değerine bölünerek yapılan işleme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deflate etme
B
Enflasyon
C
GSYİH Deflatörü
D
Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE)
E
Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE)
Açıklama:
Nominal değerin aynı yılın endeks değerine bölünerek yapılan işleme indirgeme ya da deflate etme denir.
Soru 18
Cari fiyatlar kullanılarak nihai mal ve hizmetlerin parasal değerlerinin ölçülmesine ne denir?
Seçenekler
A
Faiz oranı
B
Reel GSYİH
C
Sabit fiyatlarla GSYİH
D
Nominal GSYİH
E
GSYİH Deflatörü
Açıklama:
Cari fiyatlar kullanılarak nihai mal ve hizmetlerin parasal değerlerinin ölçülmesi nominal GSYİH olarak isimlendirilir. Buna kısaca cari fiyatlarla GSYİH de denilmektedir.
Soru 19
Bir dönemde bir ülke sınırları içerisinde üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatlarıyla hesaplanmış değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE)
B
Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE)
C
Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH)
D
Revalüasyon
E
Devalüasyon
Açıklama:
GSYİH, bir dönemde bir ülke sınırları içerisinde üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatlarıyla hesaplanmış değeridir.
Soru 20
Sabit kur sisteminde, resmi makamlarca, ülke parasının değerinin yükseltilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Stagflasyon
B
Revalüasyon
C
Deflasyon
D
Enflasyon
E
Devalüasyon
Açıklama:
Revalüasyon, sabit kur sisteminde, resmi makamlarca, ülke parasının değerinin yükseltilmesidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ekonomi biliminin ele aldığı konulardan birisi değildir?
Seçenekler
A
İşsizlik
B
Irkçılık
C
Enflasyon
D
Durgunluk
E
Büyük buhran
Açıklama:
Ekonomik sorunlara çözüm arama yolu olan ekonomi bilimi; işsizlik, enflasyon, durgunluk, büyük buhran, iç ve dış açık gibi ekonomik olayları tanımlar,
Soru 22
Ekonomi bilimi iç ve dış açık gibi, işsizlik gibi ekonomik olayları tanımlar ve bu olayların niçin ortaya çıktığını açıklar daha sonra ne yapar?
Seçenekler
A
Münferit, toplu ve bireysel olan tüm olayları birbirinden ayırarak gruplar.
B
Ekonomik olayların hiç olmaması için yapılması gerekenleri tek tek açıklar.
C
Bu olayların gelecekte hangi koşullar altında yeniden ortaya nasıl çıkacağını tahmin eder.
D
Devlet yönetimine destek verir kötü yönetimin nedenlerini ve ekonomik sonuçlarını açıklar
E
İşsizliğin sebep olduğu enflasyonu ve ekonomik krizlerin sebep olduğu politik olayları açıklar
Açıklama:
Ekonomik sorunlara çözüm arama yolu olan ekonomi bilimi; işsizlik, enflasyon, durgunluk, büyük buhran, iç ve dış açık gibi ekonomik olayları tanımlar, bu olayların niçin ortaya çıktığını açıklar, gelecekte hangi koşullar altında yeniden ortaya çıkabileceğini tahmin eder ve ne tür tedbirlerin alınması gerektiğine ilişkin çözümler önerir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi, bir ekonominin, bütün olarak nasıl işlediğini açıklayan makroekonominin konularından birisi değildir?
Seçenekler
A
İşsizlik
B
Yurt içi üretim
C
Fiyatlar genel seviyesi
D
Aynı dönemde oluşan gelir
E
Ekonominin bütününde istihdam edilen emek miktarı
Açıklama:
Makroekonomistler ekonominin bir bütün olarak nasıl işlediğini açıklamaya çalışan sosyal bilimcilerdir. Bunu yaparken münferit değil, toplulaştırılmış büyüklükler ile çalışırlar. Örneğin; yurt içi üretim, fiyatlar genel seviyesi, ekonominin tümünde istihdam edilen emek miktarı ve işsizlik araştırılır. Aynı toplulaştırma tüm piyasalar için de yapılır. Bu çerçevede farklı dönemlerde ve farklı ülkelerden gelirler, fiyatlar, işsizlik, faiz oranları, döviz kurları ve daha pek çok değişkene ilişkin veriler toplanır.
Soru 24
Makroekonominin kapsamı alanına giren beş önemli merkezi sorun vardır, aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Gelir ve istihdam düzeyi
B
Fiyat düzeyinin istikrarı
C
Ekonomik büyüme
D
Bireysel açıklar
E
Kamu açıkları
Açıklama:
Makroekonominin kapsam alanına giren beş merkezi sorun vardır. Bunlar; gelir ve istihdam düzeyi, fiyat düzeyinin istikrarı, ekonomik büyüme, kamu açıkları ile dış açıklardır.
Soru 25
Bir ekonomide, belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin değerine ne denir?
Seçenekler
A
Üretim faktörleri
B
İş bulma oranları
C
Yüksek oranlı kalıcı işsizlik
D
Hasıla ve gelir faktörleri
E
Gayrisafi yurt içi hasıla(GSYİH)
Açıklama:
Bir ekonomide, belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin değerine gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) denir. Üretilen hasıla, ekonomide bir dönemde oluşan gelire eşit olduğundan, hasıla ve gelir kavramları özdeş olarak kullanılmaktadır.
Soru 26
Makroekonominin önemli bir konusu olan ve fiyat düzeylerindeki istikrarsızlık olarak kendini gösteren iki kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deflasyon, Enflasyon
B
İşten çıkarılma olasılığı
C
Uygun ve Politik araçlar
D
Yeni iş kurma potansiyeli
E
İşsizlik, Önleyici devlet politikası
Açıklama:
Fiyat düzeyindeki istikrarsızlık, hem fiyat düzeyinin düşmesi (deflasyon), hem de yükselmesi (enflasyon) şeklinde ortaya çıkabilir. Ancak, uzunca bir süredir fiyat düzeyindeki istikrarsızlık hemen her ülkede enflasyon şeklinde ortaya çıkmaktadır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi "enflasyon" ile ilgili olarak doğru değildir?
Seçenekler
A
Yüksek enflasyon oranı pek çok insanı etkiler.
B
Enflasyon pek çok insan için beklenmeyen bir olgu olarak ortaya çıkabilir.
C
Enflasyon belirginliği sağlar ve piyasa mekanizmalarına işlerlik kazandırır.
D
Sabit gelirliler ve tasarruflarını ulusal para cinsinden tutanlar enflasyondan en çok zararı görenlerdir.
E
Yüksek enflasyon durumunda gelir dağılımı sabit gelirliler ve tasarruflarını ulusal para cinsinden tutan kesimlerin aleyhine bozulur.
Açıklama:
Yüksek bir enflasyon oranı pek çok insanı etkiler. Sabit gelirliler ve tasarruflarını ulusal para cinsinden tutanlar enflasyondan en büyük zararı görürler ve gelir dağılımı bu kesimler aleyhine bozulur. Bu durum, enflasyonun beklenmeyen bir olgu olarak ortaya çıkması halinde geçerlidir. Yüksek enflasyonun ülkemizdeki gibi kronik hale
geldiği durumlarda insanlar kendilerini bir ölçüde bu zararlı etkilerden koruyabilmekte iseler de, enflasyonun oranının değişkenliği yine de bu etkinin bütünüyle ortadan kaldırılmasını önlemektedir. Ayrıca enflasyon, belirsizliği artırarak piyasa mekanizmasının etkinliği de büyük ölçüde azaltmaktadır. Bu nedenlerle enflasyon makroekonominin önemli bir konusu olmuştur.
geldiği durumlarda insanlar kendilerini bir ölçüde bu zararlı etkilerden koruyabilmekte iseler de, enflasyonun oranının değişkenliği yine de bu etkinin bütünüyle ortadan kaldırılmasını önlemektedir. Ayrıca enflasyon, belirsizliği artırarak piyasa mekanizmasının etkinliği de büyük ölçüde azaltmaktadır. Bu nedenlerle enflasyon makroekonominin önemli bir konusu olmuştur.
Soru 28
1970'lerden itibaren gözlemlenen enflasyon ve yüksek oranlı işsizlik sorunu birlikte yaşanmıştır, bu durumun adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç borçlar
B
Bütçe açıkları
C
Stagflasyon
D
Borçların artması
E
İstikrarsız büyüme
Açıklama:
Yine 1970’lerden itibaren gözlenen ve stagflasyon olarak tanımlanan durum ile¸ekonomiler bir tarafta enflasyon diğer tarafta da yüksek oranlı işsizlik sorununu birlikte yaşamışlardır. O dönemden beri stagflasyonun açıklanması ve üstesinden gelinmesi sorunu makroekonominin kapsamı içinde önemli bir yer tutmaktadır.
Soru 29
Devletin gelirleri ve borçlarının bir arada gösterildiği belgenin adı olan "Bütçe" makroekonomi açısından ekonomideki pek çok değişkeni etkileyen bir ekonomi politikası aracıdır, buna göre aşağıdakilerden hangisi "bütçe" açısından yanlıştır?
Seçenekler
A
Maliye politikaları bütçe aracılığı ile yürütülür.
B
Bütçe açıkları ve kamu borçları dış borçlar anlamına gelir.
C
Sürekli yaşanan bütçe açıkları kamu borçlarının artmasına sebep olur.
D
Zaman zaman bütçe kontrol edilebilir olmaktan çıkar ve kamu açıkları ciddi bir ekonomik sorun haline gelir.
E
Bütçede bütçe büyüklüğü, bütçe gelir ve giderlerinin bileşimi, gelirlerin ve giderlerin denk oluşu ve bütçe açıkları ve fazlaları vardır.
Açıklama:
Bütçe, devletin gelir ve giderlerinin bir arada gösterildiği bir belgedir. Ancak makroekonomik çerçevede bütçe bu şekli tanımı ile değil, bu tanımın içeriğiyle analizlere konu olmaktadır. Bütçe, ekonomide pek çok değişkeni etkileyen bir ekonomi politikası aracıdır ve maliye politikası bütçeler aracılığıyla yürütülür. Bir ekonomi politikası aracı olarak bütçe, bütçe büyüklüğü yanında, bütçe gelir ve giderlerinin bileşimi, gelirlerle giderlerin denk oluşu ya da bütçe açık ve fazlaları ile fonksiyonlarını yerine getirir. Ancak zaman zaman bütçeler kontrol edilebilir olmaktan çıkmakta ve bütçe/kamu açıkları ciddi bir ekonomik sorun haline gelmektedir. Elbette ki sürekli bütçe açıkları kamu borçlarının artması ile sonuçlanmaktadır. Bütçe açıkları ve kamu borçlarının etkileri ve bunların yol açtığı sorunlar makroekonominin önemli bir inceleme alanını oluşturmaktadır
Soru 30
Bütçe açıkları, yani devletin gelir ve giderlerinin sorunlu olması özel sektörde nasıl sorunları ortaya çıkartır?
Seçenekler
A
Enflasyonu hızlandırırken stagflasyonu yavaşlatır.
B
Diğer ülkelerle olan ekonomik ilişkilerde güveni azaltır.
C
Özel sektörün yatırımlarını azaltır ve büyümeyi engeller.
D
Diğer ülkelere satılan malın imajını olumsuz yönde etkiler.
E
Sağlıklı işleyen uzun dönemli makroekonomik göstergeleri bozar.
Açıklama:
Türkiye’de özellikle 1970’lerden itibaren bütçe açıkları ekonominin önemli sorunlarından birisi olarak ortaya çıkmıştır. Sürekli ve büyük miktarlardaki bütçe açıkları, bir yandan özel sektörün yatırımlarını azaltarak büyümeyi engellemekte, diğer yandan da enflasyonu hızlandırmaktadır.
Soru 31
Sabit kur sisteminde resmi makamlarca, ülke parasının değerinin diğer ülke paraları karşısında düşürülmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Stagflasyon
B
Devalüasyon
C
Deflatör
D
Sübvansiyon
E
Deflasyon
Açıklama:
Devalüasyon, sabit kur sisteminde resmi makamlarca, ülke parasının değerinin diğer ülke paraları karşısında düşürülmesidir.
Soru 32
Nominal döviz kurunun bir fiyat endeksiyle veya çeşitli fiyat endeksleri kullanılarak deflate edilmiş ifadesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
İki taraflı (bilateral) döviz kuru
B
Reel döviz kuru
C
Toplulaştırılmış (efektif ) döviz kuru
D
Çapraz kur
E
Düz kur
Açıklama:
Reel döviz kuru, nominal döviz kurunun bir fiyat endeksiyle veya çeşitli fiyat endeksleri kullanılarak deflate edilmiş ifadesidir.
Soru 33
Aşağıdaki Nominal GSYİH ile ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Nominal GSYİH trendindeki yukarı doğru gelişmeler, hayat standardındaki artışın bir ifadesidir.
B
Nominal GSYİH’deki artış üretim faktörlerindeki artıştan, teknolojik ilerlemelerden ve eğitimden kaynaklanır.
C
Nominal GSYİH, cari fiyatlar kullanılarak nihai mal ve hizmetlerin parasal değerlerinin ölçülmesidir.
D
Nominal GSYİH’de aşağıya doğru işsizlik, üretim kaybı ve refah düzeyinde bir azalma anlamına gelir.
E
Nominal GSYİH’nin hızlı büyümesi durumunda ekonomide karlar artacak, üretim faktörleri sahipleri daha fazla gelir elde edecekler ve tüketim harcamaları artacaktır.
Açıklama:
Cari fiyatlar kullanılarak nihai mal ve hizmetlerin parasal değerlerinin ölçülmesi nominal GSYİH olarak isimlendirilir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi GSYİH ölçülürken rol oynayan ekonomik birimlerden firmaların yaptıkları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gelirinin bir kısmını tasarruf ederler.
B
Yabancı firmaların ürettiği mal ve hizmetler için harcama yapılır.
C
Geliri ve giderleri arasında fark oluşursa, bütçe imkanlarına göre borçlanır ya da borçlarını öder.
D
Yatırımlarını finanse etmek için finansal piyasalardan ve hanehalklarından borçlanırlar.
E
Yurtiçi firmalarca satılan mal ve hizmetlerden gelir elde edilir.
Açıklama:
Firmalar;
- Kiraladığı ya da satın aldığı üretim faktörleri karşılığında hanehalklarına ödeme yaparlar.
- Diğer firmaların yatırım harcamalarından gelir elde ederler.
- Kendi stoklarını azaltabilirler.
- Yatırımlarını finanse etmek için finansal piyasalardan ve hanehalklarından borçlanırlar.
Soru 35
Hanehalkı tarafından firmalara stokların finansmanı, yeni fabrika ya da yeni makine alımları için verilen ödünçler karşılığı elde edilen gelire ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Rant (R)
B
Net faiz
C
Kârlar
D
Amortismanlar
E
Sübvansiyon
Açıklama:
Net faiz: Hanehalkı tarafından firmalara stokların finansmanı, yeni fabrika ya da yeni makine alımları için verilen ödünçler karşılığı elde edilen gelirdir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi dış alem faktör gelirleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Dolaylı vergiler
B
Amortismanlar
C
Kâr transferleri
D
Kira gelirleri
E
İşgücü ödemeleri
Açıklama:
Dış alem faktör gelirleri arasında işçi dövizleri, müteşebbis gelirleri, kâr transferleri, dış borç faiz ödemeleri ve faiz gelirleri yer alır.
Soru 37
Eğer belli bir anapara üzerinden faiz hesaplanıyor, vade sonunda tekrar aynı anapara üzerinden faiz işletiliyorsa buna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Bileşik Faiz
B
Reel Faiz Oranı
C
Beklenen Reel Faiz Oranı
D
Nominal Faiz Oranı
E
Basit Faiz
Açıklama:
Basit Faiz: Faiz oranlarıyla ilgili yapılması gereken bir ayrım da basit ve bileşik faiz ayrımıdır. Eğer belli bir anapara üzerinden faiz hesaplanıyor, vade sonunda tekrar aynı anapara üzerinden faiz işletiliyorsa, burada basit faiz söz konusudur.
Soru 38
Ekonomik dalgalanmaların daralma ve durgunluk dönemlerinde toplam talepteki azalmaya bağlı olarak ortaya çıkan işsizlik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devresel işsizlik
B
Doğal işsizlik
C
Konjonktürel işsizlik
D
Friksiyonel işsizlik
E
Yapısal işsizlik
Açıklama:
Konjonktürel işsizlik, ekonomik dalgalanmaların daralma ve durgunluk dönemlerinde toplam talepteki azalmaya bağlı olarak ortaya çıkan işsizliktir.
Soru 39
Aşağıdaki işsizlik ile ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Doğal işsizlik oranı friksiyonel ve yapısal işsizlik oranının birbirine oranıdır.
B
Friksiyonel işsizlik, ekonomide belirli dönemler itibariyle ortaya çıkan işsizliktir.
C
Birçok ekonomist % 7 dolayında bir işsizlik oranını tam istihdam olarak kabul etmektedir.
D
Ekonomide belirli bir miktar friksiyonel ve yapısal işsizlik kaçınılmaz olduğu için ekonomistler sıfır işsizliği ulaşılamaz bir hedef olarak düşünürler.
E
Ekonomide reel GSYİH’nin potansiyel GSYİH’ye eşit olduğu normal zamanlarda var olan işsizlik friksiyonel işsizlik oranıdır.
Açıklama:
Ekonomide reel GSYİH’nin potansiyel GSYİH’ye eşit olduğu, daralma ya da genişleme aşamalarının görülmediği, normal zamanlarda var olan işsizlik doğal işsizlik oranıdır. Ekonomide belirli bir miktar friksiyonel ve yapısal işsizlik kaçınılmaz olduğu için ekonomistler sıfır işsizliği ulaşılamaz bir hedef olarak düşünürler. İşsizliğin ne kadarının yapısal ve ne kadarının friksiyonel türde olduğunun bilinmesinin çok güç olmasına rağmen, bu ikisinin toplamına eşit olan doğal işsizlik oranının % 5 dolaylarında olduğu ekonomistler arasında kabul görmektedir. Bu nedenle birçok ekonomist % 5 dolayında bir işsizlik oranını tam istihdam olarak kabul etmektedir
Soru 40
GSYİH deflatörü ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
GSYİH deflatörü, ekonomide üretilen tüm malları ve hizmetleri içeren, oldukça geniş kapsamlı bir fiyat endeksidir.
B
GSYİH deflatörü, TÜFE’ye göre daha dar bir mal grubunun fiyatlarını ölçer.
C
GSYİH deflatörü yalnızca tüketicilerce satın alınan bazı mal ve hizmetleri içerir.
D
GSYİH deflatörü ithal malları da içerir.
E
GSYİH deflatörünün ölçtüğü mal sepeti Hanehalkı Bütçe Anketi sonuçlarına göre değiştirilir.
Açıklama:
- Deflatör, TÜFE’ye göre daha geniş bir mal grubunun fiyatlarını ölçer. Deflatör ekonomide üretilen tüm nihai mal ve hizmetleri içerirken, TÜFE yalnızca tüketicilerce satın alınan bazı mal ve hizmetleri içerir.
- TÜFE ithal mallarını da içerirken, deflatör yalnızca yurtiçinde üretilen malları ve hizmetleri içerir.
- TÜFE’nin ölçtüğü mal sepeti Hanehalkı Bütçe Anketi sonuçlarına göre değiştirilirken, deflatör ekonomide üretilen malların bileşimindeki tüm değişmeyi yansıtır.
- GSYİH deflatörü, ekonomide üretilen tüm malları ve hizmetleri içeren, oldukça geniş kapsamlı bir fiyat endeksidir.
Soru 41
‘Bir ekonomide, belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin değerine gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) denir.’ Aşağıdakilerden hangisi verilen tanımda hasıla yerine kullanılabilir?
Seçenekler
A
Gelir
B
İşsizlik
C
Mobilite
D
Tam istihdam
E
Fiyat kontrolü
Açıklama:
Bir ekonomide, belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin değerine gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) denir. Üretilen hasıla, ekonomide bir dönemde oluşan gelire eşit olduğundan, hasıla ve gelir kavramları özdeş olarak kullanılmaktadır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi makroekonominin kapsamına giren temel konulardan birdir?
Seçenekler
A
Piyasa yapısı
B
Fiyat düzeyinin istikrarı
C
Rekabet
D
Piyasaya giriş engelleri
E
Tüketici dengesi
Açıklama:
Makroekonominin kapsam alanına giren beş merkezi sorun vardır. Bunlar; gelir ve istihdam düzeyi, fiyat düzeyinin istikrarı, ekonomik büyüme, kamu açıkları ile dış açıklardır. Bunların dışında makroekonominin ilgi alanına giren faiz oranları ve döviz kurları gibi pek çok konu varsada, bunlar esas olarak bu beş sorunun anlaşılması için incelenen konulardır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi fiyat düzeyindeki istikrarsızlığın ülkelerde son zamanlarda en çok görülen şeklidir?
Seçenekler
A
Fiyat farkı
B
Fiyat rekabeti
C
Fiyat kırma
D
Deflasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Fiyat düzeyindeki istikrarsızlık, hem fiyat düzeyinin düşmesi (deflasyon), hem de yükselmesi (enflasyon) şeklinde ortaya çıkabilir. Ancak, uzunca bir süredir fiyat düzeyindeki istikrarsızlık hemen her ülkede enflasyon şeklinde ortaya çıkmaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi makroekonominin gelişmesinde rol oynayan faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
Piyasaların düzenlenmesi
C
Verilerin toplanması ve sistematikleştirilmesi
D
İşsizliğin sebeplerinin araştırılması
E
Dış borçların azaltılma çabaları
Açıklama:
Makroekonominin gelişmesinde üç olay özellikle önemlidir. Birincisi, ekonomi istatistikçilerinin makroekonomik araştırmaların bilimsel temelini oluşturan verileri toplamaya ve sistematikleştirmeye başlamalarıdır.
Modern makroekonominin ortaya çıkışında bir diğer unsur; ekonomik dalgalanmaların tekrarlanan ekonomik olgular biçiminde tespit edilmiş olmasıdır.
Modern makroekonominin gelişmesinde üçüncü ve adeta katalizör işlevi gören olay Büyük Buhran olmuştur.
Modern makroekonominin ortaya çıkışında bir diğer unsur; ekonomik dalgalanmaların tekrarlanan ekonomik olgular biçiminde tespit edilmiş olmasıdır.
Modern makroekonominin gelişmesinde üçüncü ve adeta katalizör işlevi gören olay Büyük Buhran olmuştur.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Büyük Buhran’ı açıklayan ve devletin temel politikalarla ekonomik çöküntülerin üstesinden gelebileceğini iddia eden yeni bir teorik çerçeve ortaya koyarak, modern makroekonominin öncülüğünü yapmıştır?
Seçenekler
A
Sweezy
B
Bertrand
C
Cournot
D
Keynes
E
Chamberlin
Açıklama:
İngiliz ekonomist J. Maynard Keynes, Büyük Buhran’ı açıklayan ve devletin temel politikalarla ekonomik çöküntülerin üstesinden gelebileceğini iddia eden yeni bir teorik çerçeve ortaya koyarak, modern makroekonominin öncülüğünü yapmıştır.
Soru 46
Keynesyen düşünceye karşı Monetaristlerce başlatılan karşı atak 1970’li yılların başlarında, Robert Lucas, Thomas Sargent, Neil Wallace ve Robert Barro gibi ekonomistlerin öncülüğünde aşağıdakilerden hangisi tarafından sürdürülmüştür?
Seçenekler
A
Fizyokratlar
B
Merkantilistler
C
Klasikler
D
Chicago İktisat Okulu
E
Yeni Klasik İktisatçılar
Açıklama:
Keynesyen düşünceye karşı Monetaristlerce başlatılan karşı atak 1970’li yılların başlarında, Robert Lucas, Thomas Sargent, Neil Wallace ve Robert Barro gibi ekonomistlerin öncülüğünde Yeni Klasik Ekonomi tarafından sürdürülmüştür.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi aktivist makroekonomik politikaları yeniden ön plana çıkarmaya çalışmış özellikle uzun dönemde Monetarizmi ve rasyonel beklentiler yaklaşımını kabul etmiş ancak asimetrik bilgi, fiyatların ve ücretlerin yapışkanlıkları gibi nedenlerle piyasaların temizlenmediğini ileri sürmüşlerdir?
Seçenekler
A
Yeni Klasik İktisatçılar
B
Chicago İktisat Okulu
C
Yeni Keynesyenler
D
Merkantilistler
E
Fizyokratlar
Açıklama:
Yeni Keynesyenler olarak adlandırılan bir grup ise, Keynes’in temel görüşlerini daha sağlam teorik temellere oturtmaya çalışmaktadırlar. Aktivist makroekonomik politikaları yeniden ön plana çıkarmaya çalışan Yeni Keynesyenler özellikle uzun dönemde Monetarizmi ve rasyonel beklentiler yaklaşımını kabul ederler. Ancak asimetrik bilgi, fiyatların ve ücretlerin yapışkanlıkları gibi nedenlerle piyasaların temizlenmediğini ileri sürerler.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi gayri iradi işsizlik için gerekli koşuldur?
Seçenekler
A
Askerlik yapmış olma koşulunun sağlanması
B
Üniversite bitirmiş olma durumu
C
25 yaşın üstünde olma hali
D
Çalışma gücünün varlığı
E
Maksimum ücret talebi
Açıklama:
Öncelikle bir kişinin işsiz sayılabilmesi için çalışma gücünün olması gerekir. Yani işsizlik daha önce tanımladığımız işgücü için söz konusudur. Ayrıca bir kişi çalışma arzusu taşımalıdır. İkinci olarak piyasada oluşan cari ücretten çalışmak arzusu sergilemeli, mevcut ücret düzeyinde iş bulursa çalışmaya hazır olmalıdır. Bu şartlar altındaki işsizlik gayri iradi olarak karşılaşılan bir durumdur.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Yeni Keynesyenler'in düşünceleri ile çelişen bir yapıdadır?
Seçenekler
A
Aktivist makroekonomik politikaları yeniden ön plana çıkarmaya çalışırlar.
B
Uzun dönemde Monetarizmi ve rasyonel beklentiler yaklaşımını kabul ederler.
C
Asimetrik bilgi, fiyatların ve ücretlerin yapışkanlıkları gibi nedenlerle piyasaların temizlenmediğini ileri sürerler.
D
Eksik rekabet ve piyasa başarısızlıkları önemlidir, ekonomik dalgalanmaların nedeni piyasa başarısızlıklarıdır.
E
Parasal harcamaları, gelirleri ve fiyatları sadece para arzı etkileyebilmektedir.
Açıklama:
Yeni Keynesyenler olarak adlandırılan bir grup, Keynes’in temel görüşlerini daha sağlam teorik temellere oturtmaya çalışmaktadırlar.
Aktivist makroekonomik politikaları yeniden ön plana çıkarmaya çalışan Yeni Keynesyenler özellikle uzun dönemde Monetarizmi ve rasyonel beklentiler yaklaşımını kabul ederler.
Ancak asimetrik bilgi, fiyatların ve ücretlerin yapışkanlıkları gibi nedenlerle piyasaların temizlenmediğini ileri sürerler. Bu durumda eksik istihdam oluşacak ve dolayısıyla genişletici kamu politikaları reel hasıla ve istihdam üzerinde etkili olacaktır.
Bunlara göre eksik rekabet ve piyasa başarısızlıkları önemlidir, hatta ekonomik dalgalanmaların nedeni olarak piyasa başarısızlıkları gösterilmektedir.
Stanley Fischer, Joseph Stiglitz, Gregory Mankiw ve J.Anna Gray bu yaklaşıma katkıları olan ekonomistlerden bazılarıdır. Günümüzde tartışmalar Yeni Klasikler ile Yeni Keynesyenler arasında sürmektedir.
Parasal harcamaları, gelirleri ve fiyatları sadece para arzı etkileyebilmektedir, önermesi ise Yeni Keynesyenlerin değil Monetaristlerin Temel Görüşlerinden biridir.
Monetaristlere göre parasal harcamaları, gelirleri ve fiyatları sadece para arzı etkileyebilmektedir. Ancak para arzının söz konusu değişkenleri etkilemesi belli bir süre gecikme ile gerçekleşmektedir. Bu süre bilinmeyen sebeplerle olup 6-24 ay arasında değişmektedir.
Doğru cevap E'dir.
Aktivist makroekonomik politikaları yeniden ön plana çıkarmaya çalışan Yeni Keynesyenler özellikle uzun dönemde Monetarizmi ve rasyonel beklentiler yaklaşımını kabul ederler.
Ancak asimetrik bilgi, fiyatların ve ücretlerin yapışkanlıkları gibi nedenlerle piyasaların temizlenmediğini ileri sürerler. Bu durumda eksik istihdam oluşacak ve dolayısıyla genişletici kamu politikaları reel hasıla ve istihdam üzerinde etkili olacaktır.
Bunlara göre eksik rekabet ve piyasa başarısızlıkları önemlidir, hatta ekonomik dalgalanmaların nedeni olarak piyasa başarısızlıkları gösterilmektedir.
Stanley Fischer, Joseph Stiglitz, Gregory Mankiw ve J.Anna Gray bu yaklaşıma katkıları olan ekonomistlerden bazılarıdır. Günümüzde tartışmalar Yeni Klasikler ile Yeni Keynesyenler arasında sürmektedir.
Parasal harcamaları, gelirleri ve fiyatları sadece para arzı etkileyebilmektedir, önermesi ise Yeni Keynesyenlerin değil Monetaristlerin Temel Görüşlerinden biridir.
Monetaristlere göre parasal harcamaları, gelirleri ve fiyatları sadece para arzı etkileyebilmektedir. Ancak para arzının söz konusu değişkenleri etkilemesi belli bir süre gecikme ile gerçekleşmektedir. Bu süre bilinmeyen sebeplerle olup 6-24 ay arasında değişmektedir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 50
Bir ekonomide çalışma yaşı nüfusundaki birey sayısı 4 milyondur. Toplam işgücü nüfusu ise 3,2 milyon kişidir. Buna göre, bu ekonomideki işgücüne katılım oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
1,25
B
12,8
C
46
D
60
E
80
Açıklama:
İşgücüne katılım oranı; istihdam edilenler ile işsizlerin toplamının çalışma yaşı nüfusu içindeki yüzde payıdır. Bu tanıma göre:

formülü elde edilir ve ;
3.200.000 /4.000.000 x 100 = 80
sonucu bulunur. Doğru cevap E'dir.

formülü elde edilir ve ;
3.200.000 /4.000.000 x 100 = 80
sonucu bulunur. Doğru cevap E'dir.
Soru 51
Friksiyonel ve yapısal işsizlik oranlarının toplamı aşağıdakilerden hangisini verir?
Seçenekler
A
Devresel işsizlik oranı
B
Doğal işsizlik oranı
C
Toplam işsizlik oranı
D
Geçici işsizlik oranı
E
Gerçek işsizlik oranı
Açıklama:
Friksiyonel (Arızi ya da Geçici) İşsizlik:
İşgücü piyasasındaki olağan hareketlilikten dolayı ortaya çıkan, uzun süreli olmayan işsizliğe friksiyonel işsizlik denir. Ekonomide açık işler olmasına karşın, herhangi bir işte çalışamayan daima bazı insanlar olacaktır. Çünkü onlar ya işlerini değiştiriyorlar ya da ilk kez iş için araştırma yapıyorlardır. Ekonomistler bunu, emek piyasasındaki ayarlamanın zaman gecikmesi ve de anlaşmazlık içerdiğini tanımlamak için friksiyonel (arızi) işsizlik olarak adlandırırlar.
Yapısal İşsizlik:
Ekonomide oluşan yapısal değişikliklerin yol açtığı, bazı becerilerin terk edildiği ya da teknolojik değişme ve uluslararası rekabetteki değişmelere bağlı olarak emek talebi yapısındaki değişmeler sonucu ortaya çıkan işsizliktir.
Doğal işsizlik oranı friksiyonel ve yapısal işsizlik oranlarının toplamıdır.
Ekonomide reel GSYİH’nin potansiyel GSYİH’ye eşit olduğu, daralma ya da genişleme aşamalarının görülmediği, normal zamanlarda var olan işsizlik doğal işsizlik oranıdır. Ekonomide belirli bir miktar friksiyonel ve yapısal işsizlik kaçınılmaz olduğu için ekonomistler sıfır işsizliği ulaşılamaz bir hedef olarak düşünürler. Doğru cevap B'dir.
İşgücü piyasasındaki olağan hareketlilikten dolayı ortaya çıkan, uzun süreli olmayan işsizliğe friksiyonel işsizlik denir. Ekonomide açık işler olmasına karşın, herhangi bir işte çalışamayan daima bazı insanlar olacaktır. Çünkü onlar ya işlerini değiştiriyorlar ya da ilk kez iş için araştırma yapıyorlardır. Ekonomistler bunu, emek piyasasındaki ayarlamanın zaman gecikmesi ve de anlaşmazlık içerdiğini tanımlamak için friksiyonel (arızi) işsizlik olarak adlandırırlar.
Yapısal İşsizlik:
Ekonomide oluşan yapısal değişikliklerin yol açtığı, bazı becerilerin terk edildiği ya da teknolojik değişme ve uluslararası rekabetteki değişmelere bağlı olarak emek talebi yapısındaki değişmeler sonucu ortaya çıkan işsizliktir.
Doğal işsizlik oranı friksiyonel ve yapısal işsizlik oranlarının toplamıdır.
Ekonomide reel GSYİH’nin potansiyel GSYİH’ye eşit olduğu, daralma ya da genişleme aşamalarının görülmediği, normal zamanlarda var olan işsizlik doğal işsizlik oranıdır. Ekonomide belirli bir miktar friksiyonel ve yapısal işsizlik kaçınılmaz olduğu için ekonomistler sıfır işsizliği ulaşılamaz bir hedef olarak düşünürler. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Enflasyondan en çok zarar gören kesim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Borç verenler
B
Borç alanlar
C
Tasarrufta bulunanlar
D
Sabit gelirliler
E
İşverenler
Açıklama:
Enflasyonun değişik kesimler üzerindeki etkisi aşağıdaki gibidir:
Sabit Gelirliler ve Tasarrufta Bulunanlar:
Enflasyondan en çok zarar görenler sabit geliri olan insanlardır. Çünkü onların gelirleri esnek değildir. Klasik örnek emekli maaşıyla geçinenler ya da biriktirmiş olduğu tasarrufla geçinmek zorunda olanlardır. Enflasyon belirli zamanlar için sabit getiri sağlayan nominal değerli varlıkların reel değerini düşürmektedir. Örneğin; bir yıl vadeli tahvil almış birisi için fiyat düzeyinin bir yıl sonra ikiye katlanması durumunda, tahvilin ana parasını geri aldığında, bu paranın alım gücünün tahvili satın aldığı döneme göre yarı yarıya azaldığını görecektir. Bu şekilde beklenmedik bir enflasyonla alacaklılardan (tasarruf yapanlardan) borçlulara (tahvil ihraç edenlere) doğru bir servet transferi olacaktır.
Borç Verenler ve Borç Alanlar:
Beklenmeyen enflasyon bankalar ve diğer ödünç verenlere de zararverebilir. Çünkü borç alanlar, geri ödeme tarihinde ödünç aldıklarından daha az değerde ödemede bulunabilirler. Devlet en büyük borçlu olduğu için böyle bir enflasyondan kazançlı çıkar. Yine düşük faizle borçlanan ev sahipleri ve firmalar böyle bir durumdan kazançlı çıkarlar. Borç verenler ve borç alanlar enflasyon oranını doğru tahmin edebilirlerse, bunun neden olacağı zararı etkisiz hale getirebilirler. Şayet taraflar enflasyon oranının yanlış tahmin etmişlerse, taraflardan biri kazanırken, diğer taraf kaybedecektir.
İşçiler ve İşverenler:
Genel olarak enflasyonun gelir transferini işverenler lehine çevireceği düşüncesi daha yaygındır. Beklenmeyen enflasyondan zarar görenler parasal gelirleri fiyatlar kadar yükselmeyenlerdir. Eğer enflasyon oranı %20 olduğunda, işveren size %10 zam vermişse reel geliriniz düşmüş olacaktır. Yani gelirinizle alabileceğiniz mal ve hizmetin gerçek miktarı, öncesine kıyasla % 10 daha az olacaktır.
Doğru cevap D'dir.
Sabit Gelirliler ve Tasarrufta Bulunanlar:
Enflasyondan en çok zarar görenler sabit geliri olan insanlardır. Çünkü onların gelirleri esnek değildir. Klasik örnek emekli maaşıyla geçinenler ya da biriktirmiş olduğu tasarrufla geçinmek zorunda olanlardır. Enflasyon belirli zamanlar için sabit getiri sağlayan nominal değerli varlıkların reel değerini düşürmektedir. Örneğin; bir yıl vadeli tahvil almış birisi için fiyat düzeyinin bir yıl sonra ikiye katlanması durumunda, tahvilin ana parasını geri aldığında, bu paranın alım gücünün tahvili satın aldığı döneme göre yarı yarıya azaldığını görecektir. Bu şekilde beklenmedik bir enflasyonla alacaklılardan (tasarruf yapanlardan) borçlulara (tahvil ihraç edenlere) doğru bir servet transferi olacaktır.
Borç Verenler ve Borç Alanlar:
Beklenmeyen enflasyon bankalar ve diğer ödünç verenlere de zararverebilir. Çünkü borç alanlar, geri ödeme tarihinde ödünç aldıklarından daha az değerde ödemede bulunabilirler. Devlet en büyük borçlu olduğu için böyle bir enflasyondan kazançlı çıkar. Yine düşük faizle borçlanan ev sahipleri ve firmalar böyle bir durumdan kazançlı çıkarlar. Borç verenler ve borç alanlar enflasyon oranını doğru tahmin edebilirlerse, bunun neden olacağı zararı etkisiz hale getirebilirler. Şayet taraflar enflasyon oranının yanlış tahmin etmişlerse, taraflardan biri kazanırken, diğer taraf kaybedecektir.
İşçiler ve İşverenler:
Genel olarak enflasyonun gelir transferini işverenler lehine çevireceği düşüncesi daha yaygındır. Beklenmeyen enflasyondan zarar görenler parasal gelirleri fiyatlar kadar yükselmeyenlerdir. Eğer enflasyon oranı %20 olduğunda, işveren size %10 zam vermişse reel geliriniz düşmüş olacaktır. Yani gelirinizle alabileceğiniz mal ve hizmetin gerçek miktarı, öncesine kıyasla % 10 daha az olacaktır.
Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Bir ekonomide harcama ve gelir etkileşimlerinin üç piyasada gerçekleştiğini görürüz. Bunlar: Mal ve hizmet piyasaları, faktör piyasaları ve finansal piyasalardır. Bu piyasalarda rol oynayan ekonomik birimler ise dört grupta toplanır. Aşağıdakilerden hangisi bu guruplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Firmalar
C
Finansal kesim
D
Dış alem
E
Hanehalkları
Açıklama:
GSYİH para birimiyle ölçülmektedir. Bu durum anlamlı istatistiki bilgi oluşturmayı olanaklı kılmaktadır. GSYİH’nin ölçümü için üç yöntem kullanılır. Bunlar:
- Harcamalar yöntemi,
- Gelirler yöntemi,
- Üretim yöntemidir.
- Mal ve hizmet piyasaları,
- Faktör piyasaları,
- Finansal piyasalardır. Bu piyasalarda rol oynayan ekonomik birimler ise dört grupta toplanır. Bunlar:
- Firmalara üretim faktörleri arz ederek, karşılığında gelir elde ederler.
- Firmalardan tüketim malı satın alarak, harcama yaparlar.
- Gelirinin bir kısmını tasarruf ederler.
- Kiraladığı ya da satın aldığı üretim faktörleri karşılığında hanehalklarına ödeme yaparlar.
- Diğer firmaların yatırım harcamalarından gelir elde ederler.
- Kendi stoklarını azaltabilirler.
- Yatırımlarını finanse etmek için finansal piyasalardan ve hanehalklarından borçlanırlar.
- Firmalardan satın aldığı mal ve hizmetler için harcama yapar.
- Hanehalkı ve firmalara transfer ödemesinde bulunur ve onlardan vergi alır.
- Geliri ve giderleri arasında fark oluşursa, bütçe imkanlarına göre borçlanır ya da borçlarını öder.
- Yurtiçi firmalarca satılan mal ve hizmetlerden gelir elde edilir (İhracat)
- Yabancı firmaların ürettiği mal ve hizmetler için harcama yapılır (İthalat)
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Reel GSYİH'nın ölçebildiği değerlerden biridir?
Seçenekler
A
Transfer harcamaları
B
Nüfustaki Değişmeler
C
Piyasalara Yansımayan Üretim
D
Boş Zaman
E
Dışsallıklar
Açıklama:
Ekonominin performansını değerlendirmede reel GSYİH bile ihtiyatla yorumlanmalıdır. GSYİH’nin ölçemediği bazı durumları dikkate aldığımızda, ekonominin üretim düzeyi sağlıklı olarak belirlenemeyecek ve toplumun refahı üzerine doğru değerlendirmeler yapılamayacaktır. Reel GSYİH’nin ölçemediği bazı unsurla aşağıdaki gibidir:
Piyasalara Yansımayan Üretim: GSYİH sadece satılmak amacıyla yapılan üretimi ölçer. Kendimiz için yaptığımız, evde yapıp da satmayı düşünmediğimiz üretim GSYİH dışında kalır (Örneğin ev işleri, evde traş olmak, ütü yapmak, tamirat işlerini yapmak). Yine GSYİH takas işlemini dışarıda bırakır. Yani kişi bir malı bir başkasıyla mal ya da hizmet karşılığında değiştirdiğinde, bu işlem GSYİH dışında kalır. Örneğin değirmene buğdayını un yapmak için götüren çiftçi, un yapımı karşılığında buğdayın % 10’u kadar bir miktarı değirmenciye verirse, bu hizmet GSYİH’ye dahil edilmez. Kayıtdışı ekonomi, yer altı ekonomisi hesaplamalarında yine önemli bir sorun olarak yer almaktadır.
Nüfustaki Değişmeler: GSYİH ile ilgili istatistiklere bakarken belirli bir dönemde veri olan bu üretimi (çıktıyı) paylaşacak olan nüfusun büyüklüğünü dikkate almazsak yanıltıcı değerlendirmeler yaparız. 900 milyar TL GSYİH’ye sahip 10 milyon nüfuslu bir ekonomi ile 70 milyon nüfusa sahip bir ekonomi birbirlerinden tamamen farklıdırlar. Bu durum 1000 TL aylık ile geçinen tek bir kişi ile aynı miktarda aylık ile geçinen yedi kişilik bir aile arasındaki farka benzetilebilir. Ekonomistler bu sorunun çözümü için kişi başına GSYİH değerlerini kullanırlar. Yani belli bir yıla ait GSYİH değeri aynı yıldaki nüfus miktarına bölünerek kişi başına düşen GSYİH değeri hesaplanır. Şayet ekonomide nüfus artışına rağmen kişi başına düşen GSYİH değeri artıyorsa, o ülke için toplumda hayat standardının yükseldiğini ve ekonominin performansının olumlu geliştiğini söyleyebiliriz.
Boş Zaman: GSYİH boş zamandaki artışı ölçmez, ancak boş zamandaki bir artışın bizim refahımız üzerinde etkisi vardır. Hatta reel GSYİH artmamış olsa bile eğer biz aynı sabit reel GSYİH’yi daha kısa bir zaman diliminde üretebiliyorsak, çoğumuz refahımızın arttığı konusunda hemfikir olacaktır. Örneğin eskiden cumartesi günleri saat 13’e kadar yarım gün tüm memurlar çalışmak zorundaydılar. Oysa günümüzde cumartesi günleri memurlar için tatil yapılmıştır. Bu durum aslında hayat standardında bir iyileşmeyi ifade etmekle birlikte GSYİH içerisinde ölçülemez.
Dışsallıklar: Üretilen tüm mal ve hizmetleri izlemek ve GSYİH değerini hesaplamak için oldukça geliştirilmiş bir muhasebe sistemi kullanılır. Ancak üretim sürecinde dışsallıklarla karşılaşılması durumunda bunları GSYİH’ye ilave edecek ya da çıkaracak herhangi bir yöntem henüz oluşturulmamıştır. Örneğin ulusal üretim artarken çevre kirliliği de artabilir. Çevre kirliliğinin maliyeti üretim değerinden indirilemez.
Yine malların kalitesindeki gelişmelerin de doğru olarak hesaba katılması güçtür. Örneğin, bilgisayarların zamanla fiyatı düştüğü halde kalitesi çok yükselmiştir. Bu türden sorunlar, başta pek çok elektrikli ve elektronik araçlar olmak üzere hemen her mal için söz konusudur.
Bu bağlamda asıl önemli olan bu türden faaliyetlerin ekonomi içindeki nispi değeridir. Eğer bunların nispi önemi yıldan yıla fazlaca değişmiyorsa, milli gelir hesapları, bütün eksikliklerine rağmen, özellikle zaman boyunca toplumun üretim gücünün ve maddi refahının ne yönde geliştiğini göstermesi açısından faydalıdır.
İşte üretim sürecinde ortaya çıkan negatif dışsallıklar (hava ve su kirliliği gibi) dikkate alınarak, boş zamanın değeri dikkate alınarak, devletin ekonomideki büyüklüğü dikkate alınarak, kayıt dışı ekonominin büyüklüğü dikkate alınarak ülkenin performansını değerlendirmek, refah düzeyindeki gelişmeler üzerine yorum yapmak daha anlamlı olacaktır.
Oysa sosyal güvenlik ve refah ödemeleri şeklindeki transfer harcamaları Rell GSYİH'nın ölçebildiği değerlerden biridir.
Piyasalara Yansımayan Üretim: GSYİH sadece satılmak amacıyla yapılan üretimi ölçer. Kendimiz için yaptığımız, evde yapıp da satmayı düşünmediğimiz üretim GSYİH dışında kalır (Örneğin ev işleri, evde traş olmak, ütü yapmak, tamirat işlerini yapmak). Yine GSYİH takas işlemini dışarıda bırakır. Yani kişi bir malı bir başkasıyla mal ya da hizmet karşılığında değiştirdiğinde, bu işlem GSYİH dışında kalır. Örneğin değirmene buğdayını un yapmak için götüren çiftçi, un yapımı karşılığında buğdayın % 10’u kadar bir miktarı değirmenciye verirse, bu hizmet GSYİH’ye dahil edilmez. Kayıtdışı ekonomi, yer altı ekonomisi hesaplamalarında yine önemli bir sorun olarak yer almaktadır.
Nüfustaki Değişmeler: GSYİH ile ilgili istatistiklere bakarken belirli bir dönemde veri olan bu üretimi (çıktıyı) paylaşacak olan nüfusun büyüklüğünü dikkate almazsak yanıltıcı değerlendirmeler yaparız. 900 milyar TL GSYİH’ye sahip 10 milyon nüfuslu bir ekonomi ile 70 milyon nüfusa sahip bir ekonomi birbirlerinden tamamen farklıdırlar. Bu durum 1000 TL aylık ile geçinen tek bir kişi ile aynı miktarda aylık ile geçinen yedi kişilik bir aile arasındaki farka benzetilebilir. Ekonomistler bu sorunun çözümü için kişi başına GSYİH değerlerini kullanırlar. Yani belli bir yıla ait GSYİH değeri aynı yıldaki nüfus miktarına bölünerek kişi başına düşen GSYİH değeri hesaplanır. Şayet ekonomide nüfus artışına rağmen kişi başına düşen GSYİH değeri artıyorsa, o ülke için toplumda hayat standardının yükseldiğini ve ekonominin performansının olumlu geliştiğini söyleyebiliriz.
Boş Zaman: GSYİH boş zamandaki artışı ölçmez, ancak boş zamandaki bir artışın bizim refahımız üzerinde etkisi vardır. Hatta reel GSYİH artmamış olsa bile eğer biz aynı sabit reel GSYİH’yi daha kısa bir zaman diliminde üretebiliyorsak, çoğumuz refahımızın arttığı konusunda hemfikir olacaktır. Örneğin eskiden cumartesi günleri saat 13’e kadar yarım gün tüm memurlar çalışmak zorundaydılar. Oysa günümüzde cumartesi günleri memurlar için tatil yapılmıştır. Bu durum aslında hayat standardında bir iyileşmeyi ifade etmekle birlikte GSYİH içerisinde ölçülemez.
Dışsallıklar: Üretilen tüm mal ve hizmetleri izlemek ve GSYİH değerini hesaplamak için oldukça geliştirilmiş bir muhasebe sistemi kullanılır. Ancak üretim sürecinde dışsallıklarla karşılaşılması durumunda bunları GSYİH’ye ilave edecek ya da çıkaracak herhangi bir yöntem henüz oluşturulmamıştır. Örneğin ulusal üretim artarken çevre kirliliği de artabilir. Çevre kirliliğinin maliyeti üretim değerinden indirilemez.
Yine malların kalitesindeki gelişmelerin de doğru olarak hesaba katılması güçtür. Örneğin, bilgisayarların zamanla fiyatı düştüğü halde kalitesi çok yükselmiştir. Bu türden sorunlar, başta pek çok elektrikli ve elektronik araçlar olmak üzere hemen her mal için söz konusudur.
Bu bağlamda asıl önemli olan bu türden faaliyetlerin ekonomi içindeki nispi değeridir. Eğer bunların nispi önemi yıldan yıla fazlaca değişmiyorsa, milli gelir hesapları, bütün eksikliklerine rağmen, özellikle zaman boyunca toplumun üretim gücünün ve maddi refahının ne yönde geliştiğini göstermesi açısından faydalıdır.
İşte üretim sürecinde ortaya çıkan negatif dışsallıklar (hava ve su kirliliği gibi) dikkate alınarak, boş zamanın değeri dikkate alınarak, devletin ekonomideki büyüklüğü dikkate alınarak, kayıt dışı ekonominin büyüklüğü dikkate alınarak ülkenin performansını değerlendirmek, refah düzeyindeki gelişmeler üzerine yorum yapmak daha anlamlı olacaktır.
Oysa sosyal güvenlik ve refah ödemeleri şeklindeki transfer harcamaları Rell GSYİH'nın ölçebildiği değerlerden biridir.
Soru 55
Seçenekler
A
Nominal faiz oranı
B
Reel faiz oranı
C
Büyüme oranı
D
Reel enflasyon oranı
E
Nominal enflasyon oranı
Açıklama:
ve Reel Faiz Oranı: Şu ana kadar bahsettiğimiz faiz oranları nominal faiz oranlarıdır. Yani, fiyat düzeyindeki değişmeler için herhangi bir ayarlamayı içermemektedir. Bunun için, nominal faiz oranını bir fiyat endeksi ile deflate ederek, reel faiz oranına ulaşırız. Reel faiz oranı için kullanacağımız formül;

Burada içler dışlar çarpımıyla;

sonucuna ulaşılır. Eşitliğin sol tarafındaki çarpma işlemi yapılıp, reel faiz oranı yalnız bırakılırsa;

olacaktır. Şayet son terim çok küçük değer alırsa reel faiz oranı şu şekilde belirlenir:

Bu eşitlikten de görüleceği gibi, nominal faiz oranından (R) enflasyon oranı (π) çıkarılmakta, yine enflasyon oranı ile reel faiz oranının (r) çarpımıda çıkarılmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Burada içler dışlar çarpımıyla;
sonucuna ulaşılır. Eşitliğin sol tarafındaki çarpma işlemi yapılıp, reel faiz oranı yalnız bırakılırsa;
olacaktır. Şayet son terim çok küçük değer alırsa reel faiz oranı şu şekilde belirlenir:
Bu eşitlikten de görüleceği gibi, nominal faiz oranından (R) enflasyon oranı (π) çıkarılmakta, yine enflasyon oranı ile reel faiz oranının (r) çarpımıda çıkarılmalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
TL ile $ arasında kur 4 TL/$ ve TL ile € arasındaki kur 4,44 TL/€ ise $ ile € arasındaki çapraz kur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1,9 $/€
B
1,24 $/€
C
1,11 $/€
D
0,88 $/€
E
0,82 $/€
Açıklama:
TL ile $ arasında kur 4 TL/$ ve
TL ile € arasındaki kur 4,44 TL/€ ise
bu iki kur değerinden hareketle $ ve € arasındaki döviz kurunu:
1,11 $/€ =(4,44 TL/€) / (4 TL/$) olarak hesaplayabiliriz.
Bu değer $ ile € arasındaki çapraz kurdur. Yani 1 € almak için gerekli $ miktarı 1,11 $’dır.
Doğru cevap C'dir.
TL ile € arasındaki kur 4,44 TL/€ ise
bu iki kur değerinden hareketle $ ve € arasındaki döviz kurunu:
1,11 $/€ =(4,44 TL/€) / (4 TL/$) olarak hesaplayabiliriz.
Bu değer $ ile € arasındaki çapraz kurdur. Yani 1 € almak için gerekli $ miktarı 1,11 $’dır.
Doğru cevap C'dir.
Soru 57
Büyük Buhran sonrasında devletin ekonomik çöküntülerin üstesinden gelebileceğini iddia eden yeni bir teorik çerçeve ortaya koyarak modern makroekonominin öncülüğünü yapan ekonomist kimdir?
Seçenekler
A
Anna Scwartz
B
J. Maynard Keynes
C
Milton Friedman
D
Stanley Fischer
E
Joseph Stiglitz
Açıklama:
Büyük buhran, normal piyasa güçlerinin 1930’larda dünya çapında görüldüğü türden büyük ölçekli ve kalıcı bir işsizliği engelleyeceğini öngören Klasik ekonomi anlayışını derinden sarsmıştır. Bu olay, o zamana kadar ekonomi biliminde yerleşmiş temel inançların sorgulanmasına yol açmıştır. 1883-1946 yılları arasında yaşayan ünlü İngiliz ekonomist J. Maynard Keynes, Büyük Buhran’ı açıklayan ve devletin temel politikalarla ekonomik çöküntülerin üstesinden gelebileceğini iddia eden yeni bir teorik çerçeve ortaya koyarak, modern makroekonominin öncülüğünü yapmıştır.
Soru 58
Hangisi Keynesyen düşünceye karşı geliştirilen Yeni Klasik Ekonomi akımının öncüleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Robert Barro
B
Neil Wallace
C
Gregory Mankiw
D
Thomas Sargent
E
Robert Lucas
Açıklama:
Keynesyen düşünceye karşı Monetaristlerce başlatılan karşı atak 1970’li yılların başlarında, Robert Lucas, Thomas Sargent, Neil Wallace ve Robert Barro gibi ekonomistlerin öncülüğünde Yeni Klasik Ekonomi tarafından sürdürülmüştür. Bu ekonomistler piyasa ekonomilerinin kendi kendilerini düzelttiğini Friedman’dan daha ateşli biçimde savunmuşlar ve kamu politikalarının ekonomiyi sistematik olarak istikrara kavuşturmada etkisiz olduğunu iddia etmişlerdir.
Soru 59
Çalışma çağı dışındaki nüfus ile çalışma çağındaki nüfus içerisinde olup da çalışma istek ve kabiliyetinde olmayanların ülke nüfusundan düşülmesi ile aşağıdakilerden hangisi elde edilir?
Seçenekler
A
İşgücü
B
İşsizlik
C
İstihdam
D
Üretim açığı
E
Doğal hasıla
Açıklama:
İşgücü, çalışma kabiliyeti ve isteğine sahip nüfustur. İşgücü, ülke nüfusundan çalışma çağı dışındaki nüfus (0-15 yaş arasında ve 65 yaş üstünde olanlar) ile çalışma çağındaki nüfus içerisinde olup da çalışma istek ve kabiliyetinde olmayanların (ev hanımları, öğrenciler, emekliler, mahpuslar, sakatlar, mülk geliri ile geçinenler, askerler, çalışmak istemeyenler...) düşülmesi ile elde edilir. İşgücü de kendi içerisinde çalışanlar (fiilen istihdam edilenler) ve işsizler olarak iki gruba ayrılmaktadır. İstihdam açısından emek, çalıştırılan insan sayısı veya işgücü saati cinsinden ölçülür.
Soru 60
İstihdam edilenler ile işsizlerin toplamının çalışma yaşı nüfusu içindeki yüzde payı hangi kavram ile ifade edilir?
Seçenekler
A
İşsizlik oranı
B
Gayrisafi yurt içi hasıla oranı
C
İstihdam oranı
D
İşgücüne katılım oranı
E
Çalışma oranı
Açıklama:
İşgücüne katılım oranı, istihdam edilenler ile işsizlerin toplamının çalışma yaşı nüfusu içindeki yüzde payıdır.
Soru 61
Bir endüstride robot kullanımının yaygınlaşması ile kalifiye olmayan kişilere olan talebin azalması hangi işsizlik türüne örnektir?
Seçenekler
A
Devresel İşsizlik
B
Friksiyonel İşsizlik
C
Reel İşsizlik
D
Doğal işsizlik
E
Yapısal İşsizlik
Açıklama:
Ekonomide oluşan yapısal değişikliklerin yol açtığı, bazı becerilerin terk edildiği ya da teknolojik değişme ve uluslararası rekabetteki değişmelere bağlı olarak emek talebi yapısındaki değişmeler sonrasında ortaya çıkan işsizlik türü yapısal işsizliktir. Ekonomiler hızlı bir değişim içindedir ve firmaların ürünlerindeki değişiklikler de yeni üretim yöntemlerinin geliştirildiğini göstermektedir. Bu tür değişikliklerin de emek talebi üzerinde çok etkisi vardır. Örneğin birçok endüstride robot kullanımının yaygınlaşması, kalifiye olmayan kişilere olan talebin azalmasına yol açmıştır.
Soru 62
- Tüketici fiyatları endeksi
- İthalat ve ihracat fiyat endeksleri
- Üretici fiyatları endeksi
- Gayri safi yurtiçi hasıla deflatörü
- Ücretliler geçinme endeksi
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV
C
II, IV, V
D
III ve V
E
I, II, III, V
Açıklama:
Bir ülkede her yıl binlerce çeşit mal ve hizmet üretilmektedir. Bu durum, fiyat düzeyindeki değiş- meleri izlemek üzere oluşturulan farklı fiyat endekslerinin ortaya çıkmasına yol açar. Her bir endeks farklı mal sepetlerini içermekte ve bu nedenle farklı enflasyon oranları ortaya çıkmaktadır. Hesaplanan farklı fiyat endekslerine örnek olarak tüketici fiyatları endeksi (TÜFE), üretici fiyatları endeksi (ÜFE), ithalat ve ihracat fiyat endeksleri, ücretliler geçinme endeksi gibi, her biri fiyatlardaki değişmenin ayrı bir yönünü ön plana çıkaran endekslerin varlığından bahsedebiliriz. Uygulamada en sık kullanılan üç fiyat endeksi: TÜFE, ÜFE ve GSYİH Deflatörüdür. Bu endeksleri kullanarak, nominal değerini bildiğimiz bir değişkenin reel değerini he- saplarız.
Soru 63
Cari fiyatlar kullanılarak nihai mal ve hizmetlerin parasal değerlerinin ölçülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reel gayri safi yurtiçi hasıla
B
Nihai mal harcaması
C
Nominal gayri safi yurtiçi hasıla
D
Reel gayri safi yurtiçi hasıla trendi
E
Katma değer
Açıklama:
Cari fiyatlar kullanılarak nihai mal ve hizmetlerin parasal değerlerinin ölçülmesi nominal gayri safi yurtiçi hasıla olarak isimlendirilir.
Soru 64
Hangisi, harcama ve gelir etkileşimlerinin gerçekleştiği mal ve hizmet, faktör ve finans piyasalarında rol oynayan ekonomik birimler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dış alem
B
Devlet
C
Firmalar
D
Faktör piyasası
E
Hanehalkları
Açıklama:
Gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) para birimiyle ölçülmektedir. Bu durum anlamlı istatistiki bilgi oluşturmayı olanaklı kılmaktadır. GSYİH’nin ölçümü için üç yöntem kullanılır. Bunlar; harcamalar yöntemi, gelirler yöntemi, üretim yöntemidir. Bir ekonomide harcama ve gelir etkileşimlerinin üç piyasada gerçekleştiğini görürüz. Bunlar; mal ve hizmet piyasaları, faktör piyasaları ve finansal piyasalardır. Bu piyasalarda rol oynayan ekonomik birimler ise dört grupta toplanır. Bunlar da hanehalkları, firmalar, devlet ve dış alemdir.
Soru 65
Belli bir anapara üzerinden faiz hesaplanarak, vade sonunda tekrar aynı anapara üzerinden faiz işletilmesi hangi kavram ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Basit faiz
B
Bileşik faiz
C
Kısa vadeli faiz
D
Reel faiz
E
Nominal faiz
Açıklama:
Belli bir anapara üzerinden faiz hesaplanıyor ve vade sonunda tekrar aynı anapara üzerinden faiz işletiliyorsa burada basit faiz söz konusudur. Eğer ki ilk dönem sonunda tahakkuk ettirilen faiz, dönem sonunda anaparaya ekleniyor ve gelecek dönem için faiz bu tutar üzerinden yürütülüyorsa birleşik faiz uygulanıyor demektir.
Soru 66
Sabit kur sisteminde resmi makamlarca, ülke parasının değerinin diğer ülke paraları karşısında düşürülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Amortisman
D
Revalüasyon
E
Devalüasyon
Açıklama:
Sabit kur sisteminde resmi makamlarca, ülke parasının değerinin diğer ülke paraları karşısında düşürülmesine devalüasyon adı verilmektedir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi makroekonominin kapsam alanına giren beş merkezi sorun arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gelir ve istihdam düzeyi
B
Fiyat düzeyinin istikrarı
C
Döviz kurları
D
Ekonomik büyüme
E
Kamu açıkları
Açıklama:
Makroekonominin kapsam alanına giren beş merkezi sorun vardır. Bunlar; gelir ve istihdam dü- zeyi, fiyat düzeyinin istikrarı, ekonomik büyüme,kamu açıkları ile dış açıklardır.
Soru 68
"Fiyat düzeyindeki istikrarsızlık, hem fiyat düzeyinin düşmesi (..............), hem de yükselmesi (..............) şeklinde ortaya çıkabilir."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
stagflasyon-enflasyon
B
enflasyon-deflasyon
C
deflasyon-stagflasyon
D
deflasyon-enflasyon
E
enflasyon-stagflasyon
Açıklama:
Fiyat düzeyindeki istikrarsızlık, hem fiyat düzeyinin düşmesi (deflasyon), hem de yükselmesi (enflasyon) şeklinde ortaya çıkabilir.
Soru 69
Modern makroekonominin gelişmesinde katalizör işlevi gören olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rönesans
B
Sanayi Devrimi
C
Birinci Dünya Savaşı
D
Büyük Buhran
E
İkinci Dünya Savaşı
Açıklama:
Modern makroekonominin gelişmesinde katalizör işlevi gören olay Büyük Buhran olmuştur.
Soru 70
Özellikle uzun dönemde monetarizmi ve rasyonel beklentiler yaklaşımını kabul eden ancak asimetrik bilgi, fiyatların ve ücretlerin yapışkanlıkları gibi nedenlerle piyasaların temizlenmediğini ileri süren iktisadi okul aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasikler iktisatçılar
B
Keynesyen iktisatçılar
C
Yeni Klasik iktisatçılar
D
Yeni Keynesyen iktisatçılar
E
Fizyokratlar
Açıklama:
Yeni Keynesyenler özellikle uzun dönemde Monetarizmi ve rasyonel beklentiler yaklaşımını kabul ederler. Ancak asimetrik bilgi, fiyatların ve ücretlerin yapışkanlıkları gibi nedenlerle piyasaların temizlenmediğini ileri sürerler.
Soru 71
Ekonomik dalgalanmaların daralma ve durgunluk dönemlerinde toplam talepteki azalmaya bağlı olarak ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devresel işsizlik
B
Konjonktürel işsizlik
C
Yapısal işsizlik
D
Friksiyonel işsizlik
E
Mevsimlik işsizlik
Açıklama:
Konjonktürel işsizlik, ekonomik dalgalanmaların daralma ve durgunluk dönemlerinde toplam talepteki azalmaya bağlı olarak ortaya çıkan işsizliktir.
Soru 72
Ekonomik faaliyetlerin yılın belirli dönemlerinde yoğunluklarını kaybetmelerine bağlı olarak ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mevsimlik işsizlik
B
Konjonktürel işsizlik
C
Yapısal işsizlik
D
Friksiyonel işsizlik
E
Gizli işsizlik
Açıklama:
Mevsimlik işsizlik, ekonomik faaliyetlerin yılın belirli dönemlerinde yoğunluklarını kaybetmelerine bağlı olarak ortaya çıkar.
Soru 73
I- Deflatör, TÜFE’ye göre daha geniş bir mal grubunun fiyatlarını ölçer.
II- Deflatör ekonomide üretilen tüm nihai mal ve hizmetleri içerirken, TÜFE yalnızca tüketicilerce satın alınan bazı mal ve hizmetleri içerir.
III-TÜFE ithal mallarını da içerirken, deflatör yalnızca yurtiçinde üretilen malları ve hizmetleri içerir.
Yukarıda yer alan TÜFE ve deflatörle ilgili bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II- Deflatör ekonomide üretilen tüm nihai mal ve hizmetleri içerirken, TÜFE yalnızca tüketicilerce satın alınan bazı mal ve hizmetleri içerir.
III-TÜFE ithal mallarını da içerirken, deflatör yalnızca yurtiçinde üretilen malları ve hizmetleri içerir.
Yukarıda yer alan TÜFE ve deflatörle ilgili bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
TÜFE ile GSYİH deflatörü arasındaki farkları üç noktada toplayabiliriz:
• Deflatör, TÜFE’ye göre daha geniş bir mal grubunun fiyatlarını ölçer. Deflatör ekonomide üretilen tüm nihai mal ve hizmetleri içerirken, TÜFE yalnızca tüketicilerce satın alınan bazı mal ve hizmetleri içerir.
• TÜFE ithal mallarını da içerirken, deflatör yalnızca yurtiçinde üretilen malları ve hizmetleri içerir.
• TÜFE’nin ölçtüğü mal sepeti Hanehalkı Bütçe Anketi sonuçlarına göre değiştirilirken, deflatör ekonomide üretilen malların bileşimindeki tüm değişmeyi yansıtır.
• Deflatör, TÜFE’ye göre daha geniş bir mal grubunun fiyatlarını ölçer. Deflatör ekonomide üretilen tüm nihai mal ve hizmetleri içerirken, TÜFE yalnızca tüketicilerce satın alınan bazı mal ve hizmetleri içerir.
• TÜFE ithal mallarını da içerirken, deflatör yalnızca yurtiçinde üretilen malları ve hizmetleri içerir.
• TÜFE’nin ölçtüğü mal sepeti Hanehalkı Bütçe Anketi sonuçlarına göre değiştirilirken, deflatör ekonomide üretilen malların bileşimindeki tüm değişmeyi yansıtır.
Soru 74
Doğal işsizliğin formülü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğal işsizlik=Friksiyonel işsizlik + Mevsimsel işsizlik
B
Doğal işsizlik=Devresel işsizlik + Yapısal işsizlik
C
Doğal işsizlik=Friksiyonel işsizlik + Devresel işsizlik
D
Doğal işsizlik=Konjonktürel işsizlik + Yapısal işsizlik
E
Doğal işsizlik=Friksiyonel işsizlik + Yapısal işsizlik
Açıklama:
Doğal işsizlik oranı; friksiyonel ve yapısal işsizlik oranlarının toplamıdır.
Soru 75
Birçok ekonomist % kaç dolayında bir işsizlik oranını tam istihdam olarak kabul etmektedir?
Seçenekler
A
%1
B
%3
C
%5
D
%7
E
%10
Açıklama:
Birçok ekonomist % 5 dolayında bir işsizlik oranını tam istihdam olarak kabul etmektedir.
Soru 76
Tipik bir hanehalkının yaşam maliyetinin göstergesi olarak değerlendirilen endeks aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TÜFE
B
ÜFE
C
GSYİH
D
GSMH
E
GSYİH Deflatörü
Açıklama:
TÜFE, şehirlerde yaşayan tüketicilerin, sabit bir mal ve hizmetler sepetini satın alma maliyetindeki değişmeleri ölçer. Bu nedenle tipik bir hanehalkının yaşam maliyetinin göstergesi olarak değerlendirilir.
Soru 77
Sabit kur sisteminde, resmi makamlarca, ülke parasının değerinin diğer ülke paraları karşısında yükseltilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Revalüasyon
C
Enflasyon
D
Deflasyon
E
Ödemeler dengesi
Açıklama:
Başlık: Bazı Terimler
Sabit kur sisteminde, resmi makamlarca, ülke parasının değerinin diğer ülke paraları karşısında yükseltilmesine revalüasyon denir.
Sabit kur sisteminde, resmi makamlarca, ülke parasının değerinin diğer ülke paraları karşısında yükseltilmesine revalüasyon denir.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin gelir düzeyi sıfırken yapılan tüketim harcamalarını ifade eder?
Seçenekler
A
Dayanıklı tüketim
B
Otonom tüketim
C
Toplumsal tüketim
D
Uyarılmış tüketim
E
Bireysel tüketim
Açıklama:
Otonom tüketim harcamaları (C0), gelir düzeyi sıfırken yapılan tüketim harcamalarını ifade eder. Diğer bir ifadeyle otonom tüketim, gelir düzeyinden bağımsız yapılan tüketim harcamalarıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi devletin olmadığı bir ekonomide harcanabilir gelire (YD) eşittir?
Seçenekler
A
Faiz oranı
B
Tüketim
C
Marjinal tüketim
D
Tasarruf
E
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)
Açıklama:
Devletin olmadığı bir ekonomide harcanabilir gelir (YD), toplam gelire yani GSMH’ye (Y) eşittir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi tüketim harcamalarını etkileyen gelir dışındaki faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Transfer harcamaları
B
Okullaşma oranı
C
Bekleyişler
D
Okuma-yazma oranının yüksekliği
E
Dış borçların fazlalığı
Açıklama:
Tüketim harcamalarını etkileyen gelir dışındaki diğer temel faktörler olarak; hanehalklarının servetlerini, bekleyişleri ve faiz oranlarını gösterebiliriz.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yatırımların sadece otonom yatırım harcamalardan oluşması durumunda, yatırım-gelir düzleminde çizilecek yatırım fonksiyonunun şeklini verir?
Seçenekler
A
Dikey eksene paralel
B
Azalan
C
Artan
D
Yatay eksene paralel
E
Önce artan, sonra azalan.
Açıklama:
I = I0
Yukarıda ifade ettiğimiz gibi, yatırımların otonom olması demek, gelirdeki değişmelerden etkilenmemesi demektir. Buna bağlı olarak da yatırım fonksiyonunu, yatırım-gelir düzleminde grafiksel olarak gösterirken, yatay eksen olan gelir eksenine paralel bir fonksiyon biçiminde çizeceğiz.
Yukarıda ifade ettiğimiz gibi, yatırımların otonom olması demek, gelirdeki değişmelerden etkilenmemesi demektir. Buna bağlı olarak da yatırım fonksiyonunu, yatırım-gelir düzleminde grafiksel olarak gösterirken, yatay eksen olan gelir eksenine paralel bir fonksiyon biçiminde çizeceğiz.
Soru 5
Aşağıdaki hangi durumda hane halklarının gelirlerinde bir değişme yokken daha fazla tutumlu olmaları, tasarruf düzeyinin artmasına, gelirin azalmasına yol açar?
Seçenekler
A
Tasarruf paradoksu
B
Gelir paradoksu
C
Tüketici paradoksu
D
Yatırım paradoksu
E
Faiz paradoksu
Açıklama:
Hanehalklarının gelirlerinde bir değişme yokken daha fazla tutumlu olmaları, tasarruf düzeyinin artmasına, bunun yanında gelirin de azalmasına yol açmaktadır. Bu durum tasarruf paradoksu olarak tanımlanır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi otonom harcamalardaki bir birimlik değişme sonucunda denge milli gelir düzeyindeki değişimi verir?
Seçenekler
A
Katlayan
B
Bölen
C
Marjinal
D
Eksilten
E
Çoğaltan
Açıklama:
Çoğaltan, otonom harcamalardaki bir birimlik değişmenin denge gelir düzeyi üzerinde ne kadarlık bir değişme yaratacağını gösterir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi devletin olduğu bir ekonomide harcanabilir geliri verir?
Seçenekler
A
YD=Y-TA
B
YD=Y
C
YD = Y-TA+TR
D
YD=C+I
E
YD=S
Açıklama:
Devletin olmadığı bir ekonomide toplam harcama fonksiyonu içerisinde bulunan tüketim fonksiyonunun milli gelire bağlı uyarılmış bir kısmının olduğunu ifade etmiştik. Fakat ekonomiye devleti dâhil ettiğimiz için o kısımda varsaydığımız, harcanabilir gelir (YD) milli gelire eşittir, ifadesini burada kaldırıyoruz. Çünkü artık devlet olduğu için milli gelir harcanabilir gelire eşit değildir. Dolayısıyla artık bu kısımda tüketim, harcanabilir gelirin bir fonksiyonudur diyeceğiz. Peki, harcanabilir geliri nasıl bulacağız? Harcanabilir geliri; milli gelirden (Y) vergileri (TA) çıkarıp, transferleri (TR) eklediğimizde buluruz. Harcanabilir gelir, hanehalklarının ellerinde bulundurdukları geliri ifade eder. Dolayısıyla harcanabilir geliri şu şekilde gösterebiliriz:
YD = Y-TA+TR
YD = Y-TA+TR
Soru 8
Dışa kapalı bir ekonomide, devletin ekonomiye dahil olması ile aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Denge gelir düzeyinden söz edilemez
B
Denge gelir düzeyi aynı kalır
C
Denge gelir düzeyi azalır
D
Denge gelir düzeyi artar
E
Denge gelir düzeyindeki değişim hane halkı tarafından hissedilmez.
Açıklama:
Devletin ekonomiye dâhil olması durumundaki toplam harcama fonksiyonu olan AE2 ise, 45 derecelik toplam gelir doğrusunu E2 noktasında kesmektedir. Bu da bize devletin olduğu bir ekonomideki denge gelir düzeyinin Y2 olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak Şekil 6.11, devletin ekonomiye dâhil edilmesinin, denge gelir düzeyini artırdığını (Y1’den Y2’ye) göstermektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi dışa açık bir ekonomide çoğaltanın değerini azaltır?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarının sağlanması
B
İthalatın harcama akımında sızıntı yaratması
C
Tasarruflardaki artış
D
Dış ticaret açığının sıfır olması
E
%5’in üzerinde büyüme oranı
Açıklama:
Dikkat edilecek olursa, ekonominin dışa açılması sonucu oluşacak ithalat harcamaları ve dolayısıyla marjinal ithalat eğiliminin(m) çoğaltan formülüne girmesi, çoğaltan değerini azaltır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi, devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliğini gösterir?
Seçenekler
A
Y=C+I
B
Y=S+I
C
Y=C-S
D
Y=C-I
E
Y=I*S
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliğini şu şekillerde yazabiliriz:
Y = C+I
Y = C+S
Yukarıdaki birinci özdeşlik, harcamalar bakımından milli geliri (Y) ifade etmektedir. Burada toplam harcamalar, tüketim (C) ve yatırım harcamalarından (I) oluşmaktadır. İkinci özdeşlik ise geliri, kullanım bakımından göstermektedir. Bu özdeşliğe göre, hanehalkları harcanabilir (kullanılabilir) gelirlerini, tüketim (C) ve tasarruf (S) arasında bölüştürürler.
Y = C+I
Y = C+S
Yukarıdaki birinci özdeşlik, harcamalar bakımından milli geliri (Y) ifade etmektedir. Burada toplam harcamalar, tüketim (C) ve yatırım harcamalarından (I) oluşmaktadır. İkinci özdeşlik ise geliri, kullanım bakımından göstermektedir. Bu özdeşliğe göre, hanehalkları harcanabilir (kullanılabilir) gelirlerini, tüketim (C) ve tasarruf (S) arasında bölüştürürler.
Soru 11
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide tüketim harcamaları 115 milyar TL, tasarruf -65 milyar TL ise harcanabilir gelir kaçtır?
Seçenekler
A
15
B
50
C
65
D
115
E
180
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliği:
Y = C+S şeklindedir. Buna göre Y=115-65=50 milyar TL olur.
Y = C+S şeklindedir. Buna göre Y=115-65=50 milyar TL olur.
Soru 12
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir 100 milyar TL, tasarruflar 25 milyar TL ise ortalama tüketim eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0.1
B
0.25
C
0.5
D
0,75
E
1
Açıklama:
Bunun için öncelikle tüketimin ne kadar olduğunu bulmak gerekir.
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliği:
Y=C+S şeklinde yazılabilir. Buna göre C=Y-S ise C=100-25=75 milyar TL bulunur.
Ortalama tüketim eğilimi (APC), her bir yıl için bir ekonomideki tüketim harcamalarının harcanabilir gelire oranıdır ve harcanabilir gelirin ne kadarının tüketim harcamalarına ayrıldığını göstermektedir. Dolayısıyla, ortalama tüketim eğilimini şu şekilde gösterebiliriz:
APC=C/Y
APC=75/100=0,75 bulunur.
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliği:
Y=C+S şeklinde yazılabilir. Buna göre C=Y-S ise C=100-25=75 milyar TL bulunur.
Ortalama tüketim eğilimi (APC), her bir yıl için bir ekonomideki tüketim harcamalarının harcanabilir gelire oranıdır ve harcanabilir gelirin ne kadarının tüketim harcamalarına ayrıldığını göstermektedir. Dolayısıyla, ortalama tüketim eğilimini şu şekilde gösterebiliriz:
APC=C/Y
APC=75/100=0,75 bulunur.
Soru 13
- Hanehalklarının servetlerinin artması
- Faiz oranlarının artması
- İyimser beklentilerin artması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Servet: Hanehalklarının serveti; nakit, vadeli mevduat hesapları, tahviller, hisse senetleri, ev ve otomobil gibi varlıklardan oluşur. Hanehalklarının servetlerinin artması, tüketim harcamalarının artmasına yol açar. Yani daha çok serveti olan hanehalkları, daha çok tüketim harcaması yapar. Bu durum da tüketim fonksiyonunun yukarı doğru kaymasına neden olur. Tersi durumda ise, serveti azalan hanehalkları daha az tüketim yapar ve buna bağlı olarak tüketim fonksiyonu aşağıya doğru kayar.
Faiz oranı: Faiz oranı, insanların tasarruf yapması için bir ödüldür veya borç aldıklarında ödemeleri gereken şeydir. Reel faiz oranlarının önceki dönemlere göre daha yüksek olduğu zamanlarda muhtemelen insanlar daha yüksek reel faizlerden yararlanmak için tasarruf yapma yoluna gideceklerdir. Dolayısıyla bu dönemlerde harcanabilir gelirin çoğu tasarruf edildiğinden, tüketim harcamaları azalacaktır. Bunun yanında borçlu olanlar da faiz oranından etkileneceklerdir. Örneğin, kredi kartına borcu olanlar, kredi ile borç alanlar ve diğer borçlular, faiz oranlarındaki artıştan etkilenerek, borçları için her defasında yüksek faiz ödemeleri yapmamak için bir an önce borçlarını kapatma yoluna gideceklerdir. Böylece bu kişilerin tüketim malları için yapacakları harcamalar azalacaktır. Dolayısıyla, diğer faktörler sabitken, faiz oranındaki bir artış tüketim harcamalarında azalmaya yol açacaktır ve buna bağlı olarak tüketim fonksiyonu aşağıya doğru kayacaktır. Tersi durumda ise, faiz oranlarındaki bir azalma ve kredi bulabilmenin kolay olması, tüketim harcamalarının artmasına ve tüketim fonksiyonunun yukarıya doğru kaymasına neden olacaktır.
Bekleyişler: Gelecek ile ilgili beklentiler de tüketim harcamalarını etkileyen diğer bir faktördür. Örneğin eğer insanlar işleriyle ilgili olarak gelecekte iyimser beklentilere sahipse, ileride terfi edeceklerini ve ücretlerinin artacağını bekliyorlarsa, şimdiki gelirlerinin daha büyük bir kısmını tüketim harcamasına yönlendirebileceklerdir. Bu şekilde tüketim harcaması artacak ve tüketim fonksiyonu yukarıya doğru kayacaktır. Aksine, eğer insanlar gelecek ile ilgili kötümser bir düşünceye sahiplerse, işlerinden kovulma endişesi yaşıyorlarsa veya ileride ücretlerinin azaltılacağını düşünüyorlarsa, muhtemelen şimdi daha az tüketim yapma yoluna gidebileceklerdir. Bu durum da tüketim harcamalarının azalmasına ve tüketim fonksiyonunun aşağıya kaymasına neden olacaktır. Dolayısıyla, diğer faktörler sabitken, gelecekteki gelir ile ilgili iyimser bekleyişler, tüketim harcamalarının artmasına; gelecekteki gelir ile ilgili kötümser bekleyişler ise, tüketim harcamalarının azalmasına neden olacaktır. Bunun yanında tüketicilerin fiyatlar ile ilgili bekleyişleri de tüketim harcamalarını etkileyecektir. Örneğin, tüketiciler ileride otomobil fiyatlarının artmasını bekliyorlarsa, bu dönem otomobil almayı tercih edeceklerdir ve böylece cari dönemdeki tüketim harcamaları artacaktır. Tersine, eğer tüketiciler laptop fiyatlarının ileride daha da ucuzlayacağını düşünüyorlarsa, ihtiyaç duydukları laptop için yapmayı planladıkları tüketim harcamalarını ileriki dönemlerde yapmak üzere erteleyeceklerdir.
Faiz oranı: Faiz oranı, insanların tasarruf yapması için bir ödüldür veya borç aldıklarında ödemeleri gereken şeydir. Reel faiz oranlarının önceki dönemlere göre daha yüksek olduğu zamanlarda muhtemelen insanlar daha yüksek reel faizlerden yararlanmak için tasarruf yapma yoluna gideceklerdir. Dolayısıyla bu dönemlerde harcanabilir gelirin çoğu tasarruf edildiğinden, tüketim harcamaları azalacaktır. Bunun yanında borçlu olanlar da faiz oranından etkileneceklerdir. Örneğin, kredi kartına borcu olanlar, kredi ile borç alanlar ve diğer borçlular, faiz oranlarındaki artıştan etkilenerek, borçları için her defasında yüksek faiz ödemeleri yapmamak için bir an önce borçlarını kapatma yoluna gideceklerdir. Böylece bu kişilerin tüketim malları için yapacakları harcamalar azalacaktır. Dolayısıyla, diğer faktörler sabitken, faiz oranındaki bir artış tüketim harcamalarında azalmaya yol açacaktır ve buna bağlı olarak tüketim fonksiyonu aşağıya doğru kayacaktır. Tersi durumda ise, faiz oranlarındaki bir azalma ve kredi bulabilmenin kolay olması, tüketim harcamalarının artmasına ve tüketim fonksiyonunun yukarıya doğru kaymasına neden olacaktır.
Bekleyişler: Gelecek ile ilgili beklentiler de tüketim harcamalarını etkileyen diğer bir faktördür. Örneğin eğer insanlar işleriyle ilgili olarak gelecekte iyimser beklentilere sahipse, ileride terfi edeceklerini ve ücretlerinin artacağını bekliyorlarsa, şimdiki gelirlerinin daha büyük bir kısmını tüketim harcamasına yönlendirebileceklerdir. Bu şekilde tüketim harcaması artacak ve tüketim fonksiyonu yukarıya doğru kayacaktır. Aksine, eğer insanlar gelecek ile ilgili kötümser bir düşünceye sahiplerse, işlerinden kovulma endişesi yaşıyorlarsa veya ileride ücretlerinin azaltılacağını düşünüyorlarsa, muhtemelen şimdi daha az tüketim yapma yoluna gidebileceklerdir. Bu durum da tüketim harcamalarının azalmasına ve tüketim fonksiyonunun aşağıya kaymasına neden olacaktır. Dolayısıyla, diğer faktörler sabitken, gelecekteki gelir ile ilgili iyimser bekleyişler, tüketim harcamalarının artmasına; gelecekteki gelir ile ilgili kötümser bekleyişler ise, tüketim harcamalarının azalmasına neden olacaktır. Bunun yanında tüketicilerin fiyatlar ile ilgili bekleyişleri de tüketim harcamalarını etkileyecektir. Örneğin, tüketiciler ileride otomobil fiyatlarının artmasını bekliyorlarsa, bu dönem otomobil almayı tercih edeceklerdir ve böylece cari dönemdeki tüketim harcamaları artacaktır. Tersine, eğer tüketiciler laptop fiyatlarının ileride daha da ucuzlayacağını düşünüyorlarsa, ihtiyaç duydukları laptop için yapmayı planladıkları tüketim harcamalarını ileriki dönemlerde yapmak üzere erteleyeceklerdir.
Soru 14
Marjinal tüketim eğilimi 0,8 ise marjinal tasarruf eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0,2
B
0,4
C
0,6
D
0,8
E
1
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide harcanabilir gelir ya tüketim ya da tasarruf için kullanılır. Dolayısıyla harcanabilir gelirdeki bir değişme ya tüketilecek ya da tasarruf edilecektir. Bu nedenle marjinal tüketim eğilimi ile marjinal tasarruf eğiliminin toplamı 1'e eşittir. Bu durumda:
Marjinal tasarruf eğilimi = 1 - marjinal tüketim eğilimi ise 1 - 0,8 = 0,2 olacaktır.
Marjinal tasarruf eğilimi = 1 - marjinal tüketim eğilimi ise 1 - 0,8 = 0,2 olacaktır.
Soru 15
- Kâr beklentilerinde artış
- Faiz oranlarında artış
- Sermaye miktarında artış
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yatırımları arttırır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kâr beklentileri: Kâr beklentileri yatırım harcamasını belirleyen faktörlerin başında gelir. Firmaların yatırım yapmalarının nedeni, yatırımlardan bir getiri sağlamaktır. Örneğin bir otel açacak olan yatırımcı, bu otelin yapılması için önemli bir maliyete katlanmak zorundadır. Aynı zamanda otelin inşa edilmesi ve açılması hemen olmamaktadır. Otel açma kararını vermek, projenin tamamlanmasından oldukça önce gerçekleşmektedir. Dolayısıyla otel açarak ileride belirli bir gelir elde etmeyi düşünen yatırımcı, kararını neye göre verecektir? Yatırımcı yatırımını yaparken yatırımdan elde edebileceği kârı düşünerek projesini gerçekleştirecektir. Bu nedenle yatırım kararları, geleceği dikkate almayı ve gelecekle ilgili beklentiler oluşturmayı gerektirir. Bu beklentileri etkileyen de kâr unsurudur.
Faiz oranı: Faiz oranı, yatırımları belirleyen önemli değişkenlerden biridir. Yatırımı açıklarken, yatırım harcamalarının makine, teçhizat gibi yeni sermaye malları almayı ifade ettiğini belirtmiştik. Peki, firma belirli bir yatırım projesinden beklediği kâra bağlı olarak yatırım yaparken, yatırımın maliyetini dikkate almayacak mı? Tabiki alacaktır. İşte burada yatırım projesinin maliyetlerinden biri faiz oranıdır. Çünkü gerçekleştirilen yatırım projelerinin finansmanı için paraya ihtiyaç vardır ve bunun için de genellikle borç alınır. Bu nedenle yatırım projelerinin gerçek maliyeti, borç almanın maliyetidir; yani faiz oranıdır. Dolayısıyla faiz oranı, yatırımın kârlı olup olmayacağının ve buna bağlı olarak yapılan yatırım harcamalarının belirlenmesinde önemli bir faktördür. Eğer faiz oranı düşükse, bu yatırımın maliyetinin de düşük olacağını gösterir. Bu durumda eğer yatırım projesinden beklenen getiri, faiz oranının sebep olduğu maliyetten yüksekse, yatırımcılar yatırım yapmayı tercih edecek ve böylece yatırım harcamaları artacaktır. Tersi durumda eğer faiz oranı yüksekse, yatırımcıların bir kısmı projelerinin kârlılığının faiz maliyetinden daha düşük olduğunu düşünerek yatırım yapmaktan vazgeçecek ve böylece yatırım harcamaları azalacaktır. Dolayısıyla burada, yatırım harcamaları ile faiz oranı arasında ters yönlü bir ilişkinin olduğunu söyleyebiliriz.
Sermaye miktarı: Ekonominin mevcut sermaye stoku da yatırım harcamalarını etkileyen diğer bir faktördür. Eğer ekonomideki mevcut sermaye stoku oldukça yüksek ise, bu durum bu sermaye stokuna yapılacak yenileme yatırımlarının da yüksek olmasına neden olacaktır. Bunun yanında, sermaye mallarının maliyeti azaldıkça veya makineler daha verimli hale geldiğinde, yatırımın getirisi artacaktır. Bu durumda da firmalar daha çok yatırım yapacaklardır. Burada teknolojik gelişme önemli bir belirleyicidir.
Faiz oranı: Faiz oranı, yatırımları belirleyen önemli değişkenlerden biridir. Yatırımı açıklarken, yatırım harcamalarının makine, teçhizat gibi yeni sermaye malları almayı ifade ettiğini belirtmiştik. Peki, firma belirli bir yatırım projesinden beklediği kâra bağlı olarak yatırım yaparken, yatırımın maliyetini dikkate almayacak mı? Tabiki alacaktır. İşte burada yatırım projesinin maliyetlerinden biri faiz oranıdır. Çünkü gerçekleştirilen yatırım projelerinin finansmanı için paraya ihtiyaç vardır ve bunun için de genellikle borç alınır. Bu nedenle yatırım projelerinin gerçek maliyeti, borç almanın maliyetidir; yani faiz oranıdır. Dolayısıyla faiz oranı, yatırımın kârlı olup olmayacağının ve buna bağlı olarak yapılan yatırım harcamalarının belirlenmesinde önemli bir faktördür. Eğer faiz oranı düşükse, bu yatırımın maliyetinin de düşük olacağını gösterir. Bu durumda eğer yatırım projesinden beklenen getiri, faiz oranının sebep olduğu maliyetten yüksekse, yatırımcılar yatırım yapmayı tercih edecek ve böylece yatırım harcamaları artacaktır. Tersi durumda eğer faiz oranı yüksekse, yatırımcıların bir kısmı projelerinin kârlılığının faiz maliyetinden daha düşük olduğunu düşünerek yatırım yapmaktan vazgeçecek ve böylece yatırım harcamaları azalacaktır. Dolayısıyla burada, yatırım harcamaları ile faiz oranı arasında ters yönlü bir ilişkinin olduğunu söyleyebiliriz.
Sermaye miktarı: Ekonominin mevcut sermaye stoku da yatırım harcamalarını etkileyen diğer bir faktördür. Eğer ekonomideki mevcut sermaye stoku oldukça yüksek ise, bu durum bu sermaye stokuna yapılacak yenileme yatırımlarının da yüksek olmasına neden olacaktır. Bunun yanında, sermaye mallarının maliyeti azaldıkça veya makineler daha verimli hale geldiğinde, yatırımın getirisi artacaktır. Bu durumda da firmalar daha çok yatırım yapacaklardır. Burada teknolojik gelişme önemli bir belirleyicidir.
Soru 16
- Tüketim harcamalarında artış
- Kamu harcamalarında artış
- Vergilerde artış
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devletin olduğu dışa kapalı bir ekonomide milli gelir özdeşliği
Y = C+I+G şeklinde yazılır. Tüketim harcamaları, yatırım harcamaları ve kamu harcamaları artışı milli geliri arttırırken vergilerde bir artış net kamu harcamalarını azaltacağı için milli geliri azaltacaktır.
Y = C+I+G şeklinde yazılır. Tüketim harcamaları, yatırım harcamaları ve kamu harcamaları artışı milli geliri arttırırken vergilerde bir artış net kamu harcamalarını azaltacağı için milli geliri azaltacaktır.
Soru 17
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide marjinal tasarruf eğilimi (s) 0,25 ise çoğaltan katsayısı kaçtır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide çoğaltan katsayısını hesaplamak için öncelikle marjinal tüketim eğilimi değerine ihtiyaç vardır. Burada marjinal tüketim ve marjinal tasarruf eğilimlerinin toplamı 1'e eşit olacağından marjinal tüketim eğilimi 0,75 olacaktır. Çoğaltan katsayısı=1/(1-c) ise 1/(1-0,75)=1/0,25=4 olur
Soru 18
Devletin olduğu dışa kapalı bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi (c) 0,75, vergi oranı 0,1 ise çoğaltan katsayısı kaçtır?
Seçenekler
A
2,15
B
3,08
C
4,64
D
5,82
E
6,61
Açıklama:
Devletin olduğu dışa kapalı bir ekonomide,
Çoğaltan katsayısı=1/[1-c(1-t)] şeklinde ifade edilir. Buna göre,
Çoğaltan katsayısı=1/[1-0,75(1-0,1)]
=1/(1-0,75*0,9)
=1/(1-0,675)
=1/0,325
=3,08'dir.
Çoğaltan katsayısı=1/[1-c(1-t)] şeklinde ifade edilir. Buna göre,
Çoğaltan katsayısı=1/[1-0,75(1-0,1)]
=1/(1-0,75*0,9)
=1/(1-0,675)
=1/0,325
=3,08'dir.
Soru 19
- Marjinal tüketim eğiliminin artması
- Vergi oranının artması
- Marjinal ithalat eğiliminin artması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinin devletin olduğu ve dışa açık bir ekonomide çoğaltan katsayısını arttırması beklenir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devletin olduğu dışa açık bir ekonomide.
Çoğaltan katsayısı=1/[1-c(1-t)+m] şeklinde ifade edilir. Buna göre,
Payda pozitif değerleri ile yer alan vergi oranı ve marjinal ithalat eğiliminin artması çoğaltan katsayısını düşürecek, negatif değeri ile yer alan marjinal tüketim eğiliminin artması ise çoğaltan katsayısını arttıracaktır.
Çoğaltan katsayısı=1/[1-c(1-t)+m] şeklinde ifade edilir. Buna göre,
Payda pozitif değerleri ile yer alan vergi oranı ve marjinal ithalat eğiliminin artması çoğaltan katsayısını düşürecek, negatif değeri ile yer alan marjinal tüketim eğiliminin artması ise çoğaltan katsayısını arttıracaktır.
Soru 20
Gelir düzeyinden bağımsız olarak yapılan tüketim harcamaları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüketim harcamaları
B
Otonom tüketim harcamaları
C
Uyarılmış tüketim harcamaları
D
Harcanabilir gelir
E
Yatırım harcamaları
Açıklama:
Otonom tüketim harcamaları (C0 ), gelir düzeyi sıfırken yapılan tüketim harcamalarını ifade eder. Diğer bir ifadeyle otonom tüketim, gelir düzeyinden bağımsız yapılan tüketim harcamalarıdır. Bu şunu ifade eder: İnsanlar gelirleri olmasa bile yaşamlarını sürdürmek için belirli bir miktar tüketim harcaması yapmak zorundadırlar.
Soru 21
Tüketim fonksiyonuna göre aşağıdaki durumlardan hangisinde tüketim harcanabilir gelirden daha azdır?
Seçenekler
A
Tüketim fonksiyonu yatay bir eğri ise
B
Tüketim fonksiyonu 90 derecelik doğruda ise
C
Tüketim fonksiyonu 45 derecelik doğrunun altında ise
D
Tüketim fonksiyonu 45 derecelik doğrunun üstünde ise
E
Tüketim harcamaları 45 derecelik doğruda ise
Açıklama:
Tüketim fonksiyonu 45 derecelik doğrunun üzerinde ise tüketim, harcanabilir gelirden daha fazla; tüketim fonksiyonu 45 derecelik doğrunun altında ise tüketim, harcanabilir gelirden daha azdır.
Soru 22
Hanehalklarının elde ettiği ilave gelirin tüketim harcamasında ne kadar artış yarattığını gösteren oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marjinal tüketim eğilimi
B
Ortalama tüketim eğilimi
C
Harcanabilir gelir eğilimi
D
Marjinal fayda eğilimi
E
Ortalama fayda eğilimi
Açıklama:
Marjinal tüketim eğilimi, hanehalklarının elde ettiği ilave gelirin tüketim harcamasında ne kadar artış yarattığını gösteren orandır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi tüketim harcamalarını etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelir
B
Servet
C
Faiz oranı
D
Bekleyişler
E
Para arzı
Açıklama:
Tüketim harcamalarının harcanabilir gelire bağlı olmasının yanında, harcanabilir gelir dışındaki diğer faktörler de tüketim harcamalarını etkilemektedir. Bunlar; servet, faiz oranı ve bekleyişlerdir.
Soru 24
Harcanabilir gelirin ne kadarının tasarruf edildiğini gösteren oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marjinal tasarruf eğilimi
B
Ortalama tasarruf eğilimi
C
Ortalama tüketim eğilimi
D
Marjinal tüketim eğilimi
E
Marjinal fayda eğilimi
Açıklama:
Ortalama tasarruf eğilimi (APS), tasarrufun harcanabilir gelire oranıdır ve harcanabilir gelirin ne kadarının tasarruf edildiğini göstermektedir.
Soru 25
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide karşımıza çıkan harcama bileşeni aşağıdakilerden hangisinde doğru gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Tüketim ve yatırım harcamaları
B
tüketim ve sanayi üretimi harcamaları
C
yatırım ve devlet harcamaları
D
iç tüketim ve ihracat harcamaları
E
Tasarruf ve yatırım eşitliğidir.
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide karşımıza iki tür harcama bileşeni çıkmaktadır. Bunlar, tüketim ve yatırım harcamalarıdır.
Soru 26
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliğini aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde vermektedir?
Seçenekler
A
Milli Gelir= Tüketim ile Toplumun gelir düzeyi
B
Milli Gelir=Tüketim+Yatırım veya
Milli Gelir= Tüketim+Tasarruf harcamaları
Milli Gelir= Tüketim+Tasarruf harcamaları
C
Milli Gelir=Tüketim+Üretim harcamaları
D
Milli Gelir=Yatırım harcamalar+faiz oranları
E
Milli Gelir=Tasarruf haracamaları ile faiz oranları
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliğini şu şekillerde yazabiliriz:
Milli Gelir=Tüketim+Yatırım veya Milli Gelir= Tüketim+Tasarruf harcamaları
Y / C+I
Y / C+S
Milli Gelir=Tüketim+Yatırım veya Milli Gelir= Tüketim+Tasarruf harcamaları
Y / C+I
Y / C+S
Soru 27
Tüketim harcamaları aşağıdakilerden hangisinin fonksiyonudur?
Seçenekler
A
yatırımın
B
toplumun tasarruflarının
C
harcanabilir gelirin
D
toplumun gelir düzeyinin
E
ülkenin üretim harcamalarının
Açıklama:
Tüketim harcamaları, harcanabilir gelirin (YD) bir fonksiyonudur?
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi otonom tüketim harcamaları için söylenebilir?
Seçenekler
A
Otonom tüketim, gelir düzeyine bağlı olarak yapılan harcamalardır,
B
Otonom tüketim, bir toplumda yalnız geliri olanların yapabileceklerin harcamaları ifade eder.
C
Otonom tüketim, harcanabilir gelir ile tüketim arasındaki ilişkidir.
D
Otonom tüketim, gelir düzeyinden bağımsız yapılan tüketim harcamalarıdır.
E
Otonom tüketim, farklı düzeydeki harcanabilir gelir düzeyini ifade eder.
Açıklama:
Otonom tüketim, gelir düzeyinden bağımsız yapılan tüketim harcamalarıdır. Bu şunu ifade eder: İnsanlar gelirleri olmasa bile yaşamlarını sürdürmek için belirli bir miktar tüketim harcaması yapmak zorundadırlar. Peki, bu harcamayı nasıl yapabileceklerdir? Örneğin, borçlanarak bu harcamayı yapabileceklerdir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi marjinal tüketim eğilimini verir?
Seçenekler
A
MPC= Δ YD / Δ C
B
MPC= Δ C / GSMH
C
MPC= C / Y
D
MPC= C0 + cY
E
MPC= Δ C / Δ Y
Açıklama:
Marjinal tüketim eğilimi, MPC (veya c), tüketim harcamasındaki değişmenin (ΔC) gelirdeki değişmeye (ΔY) oranıdır ve şu şekilde gösterilir: MPC= Δ C / Δ Y
Soru 30
Tüketim harcamalarını etkileyen en önemli faktör gelirdir. Bunun dışındaki temel faktörler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Hane halklarının servetlerini, bekleyişleri ve faiz oranlarını gösterilebilir.
B
Döviz cinsi paraların yerli paraya göre değerinin artması.
C
Kişilerin borç oranları ve borçlarını ödeyebilme gücü.
D
Toplumdaki tüketim harcamaları ve tasarruf oranları.
E
Döviz cinsi paraların yerli paraya göre değerinin azalması
Açıklama:
Tüketim harcamalarını etkileyen diğer temel faktörler olarak; hanehalklarının servetlerini, bekleyişleri ve faiz oranlarını gösterebiliriz.
Soru 31
Otonom yatırımlar için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Otonom yatırımlar, milli gelirdeki değişmelere bağlı olan yatırımlardır.
B
Otonom yatırımlar, firmaların mal ve hizmet üretimine yönelik olarak sermaye mallarına yaptığı harcamalardır.
C
Otonom yatırımlar, milli gelirden bağımsız olarak yapılan yatırımlardır
D
Otonom yatırımlar, ekonomideki harcanabilir gelir ve tüketimin yatırım için kullanılmasıdır.
E
Otonom yatırımlar, yatırımdaki sabit varsayılan faktörlerin de devreye girmesiyle yapılan yatırımlardır.
Açıklama:
Otonom yatırımlar, milli gelirden bağımsız olarak yapılan yatırımlardır. Yani otonom yatırımlar, milli gelirdeki değişmelerden etkilenmezler.
Soru 32
Tasarruf paradoksu nedir?
Seçenekler
A
Bir ekonomide hane halklarının gelir seviyelerinde bir değişme yokken daha az tasarrufta bulunmak istemeleri durumudur.
B
Bir ekonomide hane halklarının gelir seviyelerinde bir değişme olursa daha fazla tasarrufta bulunmak istemeleri durumudur.
C
Bir ekonomide hane halklarının gelir seviyelerinde bir değişme olursa daha az tasarrufta bulunmak istemeleri durumudur.
D
Bir ekonomide hane halkının her türlü şartta tasarrufa yönelmesidir.
E
Bir ekonomide hane halklarının gelir seviyelerinde bir değişme yokken daha fazla tasarrufta bulunmak istemeleri durumudur.
Açıklama:
Bir ekonomide hane halklarının gelir seviyelerinde bir değişme yokken daha fazla tasarrufta bulunmak istemeleri durumunda, ilginç bir paradox ortaya çıkabilmektedir. Bu paradoksa göre, hane halklarının gelirlerinde bir değişme yokken daha fazla tutumlu olmaları, tasarruf düzeyinin artmasına, bunun yanında gelirin de azalmasına yol açmaktadır.
Soru 33
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomideki gelir özdeşliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Y≡C+I
B
Y≡C+I+G
C
Y≡C+I+G+X
D
Y≡C+I+G+X-M
E
Y=C+G
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliğini şu şekillerde yazabiliriz:
Y≡C+I
Y≡C+I
Soru 34
Hanehalklarının elde ettiği ilave gelirin tüketim harcamasında ne kadar artış yarattığını gösteren oran hangisidir?
Seçenekler
A
Marjinal tasarruf eğilimi
B
Marjinal tüketim eğilimi
C
Marjinal ikame oranı
D
Faiz oranı
E
Marjinal fayda
Açıklama:
Marjinal tüketim eğilimi: Hanehalklarının elde ettiği ilave gelirin tüketim harcamasında ne kadar artış yarattığını gösteren orandır.
Soru 35
Bir ekonomideki harcanabilir gelir 800 milyar $ ve tüketim harcamaları 600 milyar $ ise ortalama tüketim eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0,25
B
0,40
C
0,75
D
1,25
E
1,5
Açıklama:
APC=600/800=0,75
Soru 36
Bir ekonomide harcanabilir gelir 100 milyardan 200 milyara arttığında, tüketim de 80 milyardan 140 milyara artıyorsa marjinal tüketim eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0,25
B
0,40
C
0,60
D
0,75
E
0,80
Açıklama:
MPC=(140-80)/(200-100)=0,60
Soru 37
Harcanabilir gelirin 600 milyar ₺ olduğu bir ekonomide tasarruf 150 milyar ₺ ise bu ekonominin ortalama tasarruf eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0,05
B
0,10
C
0,15
D
0,25
E
0,75
Açıklama:
APS=150/600=0,25
Soru 38
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi 0,60 ise marjinal tasarruf eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0,10
B
0,25
C
0,40
D
0,60
E
0,75
Açıklama:
MPC+MPS=1
0,60+MPS=1
MPS=0,40
0,60+MPS=1
MPS=0,40
Soru 39
Gelir düzeyinden bağımsız olarak yapılan harcamalar için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Otonom harcamalar
B
Yatırım harcamaları
C
Tüketim harcamaları
D
Zorunlu harcamalar
E
Kamu harcamaları
Açıklama:
Otonom harcamalar: Gelir düzeyinden bağımsız olarak yapılan harcamalardır.
Soru 40
Hanehalklarının gelirlerinde bir değişme yokken daha fazla tutumlu olmalarının, tasarruf düzeyinin artmasına ve gelirin de azalmasına yol açmasını ifade eden kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Metzler paradoksu
B
Tasarruf paradoksu
C
Elmas-su paradoksu
D
Feldstein-Horioka bilmecesei
E
Leontief paradoksu
Açıklama:
Tasarruf paradoksu, hanehalklarının gelirlerinde bir değişme yokken daha fazla tutumlu olmalarının, tasarruf düzeyinin artmasına ve gelirin de azalmasına yol açmasını ifade eder.
Soru 41
Otonom harcamalardaki bir birimlik değişmenin, denge gelir düzeyi üzerinde kendisinden daha büyük miktarda yarattığı değişim için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marjinal tüketim eğilimi
B
Marjinal tasarruf eğilimi
C
Büyüme
D
Çoğaltan
E
Enflasyon
Açıklama:
Otonom harcamalardaki bir birimlik değişmenin, denge gelir düzeyi üzerinde kendisinden daha büyük miktarda yarattığı değişime çoğaltan veya çarpan denir.
Soru 42
Ülke vatandaşlarının yurt dışındaki mal ve hizmetleri satın almalarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İhracat
B
İthalat
C
Tasarruf
D
Kambiyo
E
Transfer harcamaları
Açıklama:
İthalat, ülke vatandaşlarının yurt dışındaki mal ve hizmetleri satın almalarını ifade etmektedir.
Soru 43
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide toplam gelir harcanabilir gelire eşittir.
B
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide tasarruflar harcanabilir gelire eşittir.
C
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide toplam gelir marjinal tasarrufa eşittir.
D
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide toplam gelir marjinal tüketime eşittir.
E
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide marjinal tüketim tasarruflara eşittir.
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide toplam gelirin harcanabilir gelire eşittir. (Y = YD)
Soru 44
Otonom harcamalardaki bir birimlik değişmenin denge gelir düzeyi üzerinde ne kadarlık bir değişme yaratacağı aşağıdakilerden hangisi olarak belirtilmektedir?
Seçenekler
A
Tasarruf paradoksu
B
Çoğaltan
C
Marjinal tüketim
D
Denge gelir
E
Marjinal gelir
Açıklama:
Çoğaltan, otonom harcamalardaki bir birimlik değişmenin denge gelir düzeyi üzerinde ne kadarlık bir değişme yaratacağını gösterir.
Soru 45
Marjinal tüketim eğiliminin 0,6 ve vergi oranının %30 olduğu bir ekonomide çoğaltanın değeri kaçtır?
Seçenekler
A
2
B
1,86
C
1,72
D
1,50
E
1,25
Açıklama:
α= 1/(1-c*(1-t)) = 1/(1-0,6*(1-0,30))=1,72
Soru 46
Dışa açık bir ekonomide planlanan toplam harcamalar aşağıdakilerden hangisi ile gösterilir?
Seçenekler
A
AE = C+I+G+X
B
AE = C+I+G+NX
C
AE = C+I-G+M
D
AE = C+I
E
AE = C+I+G-X
Açıklama:
dışa açık bir ekonomide planlanan toplam harcamaları şu şekilde gösterebiliriz: AE = C+I+G+X-M Toplam planlanan harcama fonksiyonundaki son iki terim; yani ihracat ile ithalat arasındaki fark (X-M), ülkenin mal ve hizmetler üzerine olan net ihracatını (NX) ifade eder.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi her bir yıl için bir ekonomideki tüketim harcamalarının harcanabilir gelire oranıdır ve harcanabilir gelirin ne kadarının tüketim harcamalarına ayrıldığını gösterir?
Seçenekler
A
APC
B
MPC
C
APS
D
MPS
E
AE
Açıklama:
Ortalama tüketim eğilimi (APC), her bir yıl için bir ekonomideki tüketim harcamalarının harcanabilir gelire oranıdır ve harcanabilir gelirin ne kadarının tüketim harcamalarına ayrıldığını göstermektedir.
Soru 48
Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Serveti azalan hanehalkları tüketim fonksiyonunun yukarı doğru kaymasına neden olur.
B
Reel faiz oranlarının önceki dönemlere göre daha düşük olduğu zamanlarda muhtemelen insanlar tasarruf yapma yoluna gideceklerdir.
C
Reel faiz oranlarının önceki dönemlere göre daha düşük olduğu zamanlarda tüketim harcamaları azalacaktır.
D
Diğer faktörler sabitken, faiz oranındaki bir artış sonucu tüketim fonksiyonu aşağıya doğru kayacaktır.
E
Diğer faktörler sabitken faiz oranlarındaki bir azalma ve kredi bulabilmenin kolay olması tüketim fonksiyonunun aşağıya doğru kaymasına neden olacaktır.
Açıklama:
Diğer faktörler sabitken, faiz oranındaki bir artış tüketim harcamalarında azalmaya yol açacaktır ve buna bağlı olarak tüketim fonksiyonu aşağıya doğru kayacaktır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi tüketim fonksiyonunun yukarı doğru kaymasına neden olur?
Seçenekler
A
Hanehalklarının servetlerinin azalması
B
Reel faiz oranlarındaki artışlar
C
Gelecekle ilgili kötümser beklentilerin oluşması
D
İleride fiyatların azalacağına ilişkin beklentiler
E
İleride fiyatların artacağına ilişkin beklentiler
Açıklama:
Hanehalklarının servetlerinin artması, reel faiz oranlarındaki düşüşler, gelecekle ilgili iyimser beklentiler ve ileride fiyatların artacağına ilişkin beklentiler tüketim harcamalarını artırarak tüketim fonksiyonunun yukarı doğru kaymasına neden olur.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi tüketim fonksiyonunun aşağıya doğru kaymasına neden olur?
Seçenekler
A
Hanehalklarının servetlerinin artması
B
Reel faiz oranlarındaki düşüşler
C
Gelecekle ilgili iyimser beklentiler oluşması
D
Gelecekle ilgili kötümser beklentilerin oluşması
E
İleride fiyatların artacağına ilişkin beklentiler
Açıklama:
Hanehalklarının servetlerinin azalması, reel faiz oranlarındaki artışlar, gelecekle ilgili kötümser beklentilerin oluşması ve ileride fiyatların azalacağına ilişkin beklentiler, tüketim harcamalarını azaltarak tüketim fonksiyonunun aşağıya doğru kaymasına neden olacaktır.
Soru 51
Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kamu harcamaları, gelir düzeyinden bağımsız olduğu için yatay eksene paralel olarak çizilir
B
Gelir artarsa, kamu harcaması düzeyi de artmaktadır.
C
Gelir azalırsa, kamu harcaması düzeyi de azalmaktadır.
D
Kamu harcamalarındaki bir artış, kamu harcamaları fonksiyonunun aşağıya doğru kaymasına neden olur.
E
Kamu harcamalarındaki bir azalış, kamu harcamaları fonksiyonunun yukarıya doğru kaymasına neden olmuştur.
Açıklama:
Kamu harcamaları, gelir düzeyinden bağımsız olduğu için yatay eksene paralel olarak çizilmiştir. Bu gelir ne olursa olsun, kamu harcaması düzeyinin değişmediğini göstermektedir. Kamu harcamalarındaki bir artış, kamu harcamaları fonksiyonunun yukarıya doğru kaymasına; kamu harcamalarındaki bir azalış ise, kamu harcamaları fonksiyonunun şekilde görüldüğü gibi aşağıya doğru kaymasına neden olmuştur.
Soru 52
Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İhracat ile ithalatın toplamı, ülkenin mal ve hizmetler üzerine olan net ihracatını ifade eder.
B
İhracatın artması net ihracatı azaltır.
C
İthalatın artması net ihracatı artırır
D
Net ithalatın artması, toplam planlanan harcamaların ve gelir düzeyinin artmasına yol açar.
E
Net ihracat azalırsa, toplam planlanan harcamalar ve gelir düzeyi azalır
Açıklama:
İhracat ile ithalat arasındaki fark (X-M), ülkenin mal ve hizmetler üzerine olan net ihracatını (NX) ifade eder. İhracatın artması net ihracatı artırırken, ithalatın artması ise net ihracatı azaltacaktır. Net ihracatın artması da, toplam planlanan harcamaların ve gelir düzeyinin artmasına yol açacaktır. Tersine, eğer net ihracat azalırsa, toplam planlanan harcamalar ve gelir düzeyi azalacaktır.
Soru 53
İthalat fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
AE = C+I+G+X-M
B
M = M0+mY
C
NX = X-M
D
NX = X0 - (M0+mY)
E
NX = X0 - M0 - mY
Açıklama:
İthalat fonksiyonu şu şekilde gösterilebilir: M = M0+mY
Soru 54
Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Marjinal ithalat eğilimi (m), net ithalat fonksiyonunun eğimidir.
B
Net ihracat fonksiyonunu pozitif eğimlidir
C
Net ihracat ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiyi, marjinal ithalat eğilimi (m) belirlemektedir.
D
İhracat ile ithalat arasındaki fark, ülkenin mal ve hizmetler üzerine olan net ithalatı ifade eder.
E
Toplam ithalattan toplam ihracat çıkarıldığında net ihracat elde edilir.
Açıklama:
Net ihracat fonksiyonundan görüleceği üzere, net ihracat (NX) gelir düzeyinin (Y) bir fonksiyonudur. Net ihracat ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiyi, fonksiyonda gelirin önünde bulunan marjinal ithalat eğilimi (m) belirlemektedir. Marjinal ithalat eğilimi (m), aynı zamanda net ihracat fonksiyonunun eğimidir. Net ihracat fonksiyonunda marjinal ithalat eğiliminin eksi olması (-m), net ihracat fonksiyonunun negatif eğimli olmasına neden olmaktadır. Toplam ihracattan toplam ithalat çıkarıldığında net ihracat elde edilir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi harcanabilir gelirde ortaya çıkan artışın ne kadarının tasarruf edildiğini gösterir?
Seçenekler
A
APC
B
MPC
C
APS
D
MPS
E
AE
Açıklama:
MPS, marjinal tasarruf eğilimi, harcanabilir gelirde ortaya çıkan artışın ne kadarının tasarruf edildiğini gösterir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi dışa açık bir ekonomide mevcuttur?
Seçenekler
A
MPC+MPS=1
B
S = Y-C
C
AE = C+I+G+X-M
D
AE = C0+cY+I0
E
AE = A0+cY
Açıklama:
Dışa açık bir ekonomide planlanan toplam harcamaları şu şekilde gösterebilir:
AE = C+I+G+X-M
AE = C+I+G+X-M
Soru 57
I. Ekonomi daima tam istihdamdadır.
II. Geliri (veya üretimi) belirleyen temel faktör istihdam düzeyidir.
III. Geliri (veya üretimi) belirleyen temel faktör toplam harcamalardır.
Klasik yaklaşım ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Geliri (veya üretimi) belirleyen temel faktör istihdam düzeyidir.
III. Geliri (veya üretimi) belirleyen temel faktör toplam harcamalardır.
Klasik yaklaşım ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Klasikler, ekonomide ücret ve fiyatların tam esnek olduğunu ve böylece ekonominin
devamlı olarak tam istihdam düzeyinde bulunduğunu ifade etmektedirler. Klasikler’e göre, geliri (veya üretimi) belirleyen temel faktör istihdam düzeyidir. Keynes ve Keynesyenler ise Klasikler’in bu görüşüne karşı çıkarak, geliri belirleyen temel
faktörün toplam harcamalar (veya toplam talep) olduğunu ifade etmişlerdir.
devamlı olarak tam istihdam düzeyinde bulunduğunu ifade etmektedirler. Klasikler’e göre, geliri (veya üretimi) belirleyen temel faktör istihdam düzeyidir. Keynes ve Keynesyenler ise Klasikler’in bu görüşüne karşı çıkarak, geliri belirleyen temel
faktörün toplam harcamalar (veya toplam talep) olduğunu ifade etmişlerdir.
Soru 58
I. Y = C+I
II. Y = C+S
III. Y=C+I+G
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliğini yansıtır?
II. Y = C+S
III. Y=C+I+G
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliğini yansıtır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliğini şu şekillerde yazabiliriz:
Y = C+I
Y = C+S
Yukarıdaki birinci özdeşlik, harcamalar bakımından milli geliri (Y) ifade etmektedir. Burada toplam harcamalar, tüketim (C) ve yatırım harcamalarından (I) oluşmaktadır. İkinci özdeşlik ise geliri, kullanım bakımından göstermektedir. Bu özdeşliğe göre, hane halkları harcanabilir (kullanılabilir) gelirlerini, tüketim (C) ve tasarruf (S) arasında
bölüştürürler.
Y = C+I
Y = C+S
Yukarıdaki birinci özdeşlik, harcamalar bakımından milli geliri (Y) ifade etmektedir. Burada toplam harcamalar, tüketim (C) ve yatırım harcamalarından (I) oluşmaktadır. İkinci özdeşlik ise geliri, kullanım bakımından göstermektedir. Bu özdeşliğe göre, hane halkları harcanabilir (kullanılabilir) gelirlerini, tüketim (C) ve tasarruf (S) arasında
bölüştürürler.
Soru 59
Hanehalklarının elde ettiği ilave gelirin tüketim harcamasında ne kadar artış yarattığını gösteren oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marjinal tüketim eğilimi
B
Ortalama tüketim eğilimi
C
Harcanabilir gelir
D
Tüketim fonksiyonu
E
Marjinal tasarruf oranı
Açıklama:
Hanehalklarının elde ettiği ilave gelirin tüketim harcamasında ne kadar artış yarattığını gösteren oran marjinal tüketim eğilimidir.
Soru 60
I. Hanehalklarının servetleri
II. Bekleyişler
III. Faiz oranları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tüketim harcamalarını etkileyen gelir dışındaki faktörlerdendir?
II. Bekleyişler
III. Faiz oranları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tüketim harcamalarını etkileyen gelir dışındaki faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Tüketim harcamalarını etkileyen gelir dışındaki faktörler olarak; hanehalklarının servetlerini, bekleyişleri ve faiz oranlarını gösterebiliriz.
Soru 61
I. Hanehalklarının servetlerinin artması, tüketim harcamalarının artmasına yol açar.
II. Reel faiz oranlarının önceki dönemlere göre daha yüksek olduğu zamanlarda tüketim harcamaları azalır.
III. İnsanlar işleriyle ilgili olarak gelecekte iyimser beklentilere sahipse cari tüketimleri artar.
Tüketim harcamalarını etkileyen gelir dışındaki faktörlerle ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Reel faiz oranlarının önceki dönemlere göre daha yüksek olduğu zamanlarda tüketim harcamaları azalır.
III. İnsanlar işleriyle ilgili olarak gelecekte iyimser beklentilere sahipse cari tüketimleri artar.
Tüketim harcamalarını etkileyen gelir dışındaki faktörlerle ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hanehalklarının serveti; nakit, vadeli mevduat hesapları, tahviller, hisse senetleri, ev ve
otomobil gibi varlıklardan oluşur. Hanehalklarının servetlerinin artması, tüketim harcamalarının artmasına yol açar. Yani daha çok serveti olan hanehalkları, daha çok tüketim harcaması yapar.
Faiz oranı, insanların tasarruf yapması için bir ödüldür veya borç aldıklarında ödemeleri gereken şeydir. Reel faiz oranlarının önceki dönemlere göre daha yüksek olduğu zamanlarda muhtemelen insanlar daha yüksek reel faizlerden yararlanmak için
tasarruf yapma yoluna gideceklerdir. Dolayısıyla bu dönemlerde harcanabilir gelirin çoğu tasarruf edildiğinden, tüketim harcamaları azalacaktır.
Gelecek ile ilgili beklentiler de tüketim harcamalarını etkileyen diğer bir faktördür. Örneğin eğer insanlar işleriyle ilgili olarak gelecekte iyimser beklentilere sahipse, ileride terfi edeceklerini ve ücretlerinin artacağını bekliyorlarsa, şimdiki gelirlerinin daha büyük bir kısmını tüketim harcamasına yönlendirebileceklerdir.
otomobil gibi varlıklardan oluşur. Hanehalklarının servetlerinin artması, tüketim harcamalarının artmasına yol açar. Yani daha çok serveti olan hanehalkları, daha çok tüketim harcaması yapar.
Faiz oranı, insanların tasarruf yapması için bir ödüldür veya borç aldıklarında ödemeleri gereken şeydir. Reel faiz oranlarının önceki dönemlere göre daha yüksek olduğu zamanlarda muhtemelen insanlar daha yüksek reel faizlerden yararlanmak için
tasarruf yapma yoluna gideceklerdir. Dolayısıyla bu dönemlerde harcanabilir gelirin çoğu tasarruf edildiğinden, tüketim harcamaları azalacaktır.
Gelecek ile ilgili beklentiler de tüketim harcamalarını etkileyen diğer bir faktördür. Örneğin eğer insanlar işleriyle ilgili olarak gelecekte iyimser beklentilere sahipse, ileride terfi edeceklerini ve ücretlerinin artacağını bekliyorlarsa, şimdiki gelirlerinin daha büyük bir kısmını tüketim harcamasına yönlendirebileceklerdir.
Soru 62
Harcanabilir gelir 100 TL değiştiğinde tüketim harcamaları 80 TL artıyorsa marjinal tüketim eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0.2
B
0.4
C
0.6
D
0.8
E
0.9
Açıklama:
Harcanabilir gelir 100 TL değiştiğinde tüketim harcamaları 80 TL artıyorsa marjinal tüketim eğilimi, 80/100=0.8 dir.
Soru 63
Harcanabilir gelir 100 TL değiştiğinde tasarruf 30 TL artıyorsa marjinal tasarruf eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0.1
B
0.3
C
0.5
D
0.7
E
0.9
Açıklama:
Harcanabilir gelir 100 TL değiştiğinde tasarruf 30 TL artıyorsa marjinal tasarruf eğilimi, 30/100= 0.3 olur.
Soru 64
Marjinal tüketim eğilimi 0.6 ise marjinal tasarruf eğilimi kaçtır?
Seçenekler
A
0.2
B
0.3
C
0.4
D
0.6
E
0.8
Açıklama:
Marjinal tüketim eğilimi ile marjinal tasarruf eğiliminin toplamı 1 dir. Dolayısıyla verilen sorudaki bilgilere göre marjinal tasarruf eğilimi 1-(0.6)=0.4 olur.
Soru 65
I. Kâr beklentileri
II. Faiz oranı
III. Sermaye miktarı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yatırım harcamalarını belirleyen faktörlerdendir?
II. Faiz oranı
III. Sermaye miktarı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yatırım harcamalarını belirleyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kâr beklentileri yatırım harcamasını belirleyen faktörlerin başında gelir. Bu nedenle yatırım kararları, geleceği dikkate almayı ve gelecekle ilgili beklentiler oluşturmayı gerektirir. Bu beklentileri etkileyen de kâr unsurudur. Yatırım harcamaları ile faiz oranı arasında ise ters yönlü bir ilişki mevcuttur. Ekonominin mevcut sermaye stoku da yatırım harcamalarını etkileyen diğer bir faktördür. Eğer ekonomideki mevcut sermaye stoku oldukça yüksek ise, bu durum bu sermaye stokuna yapılacak yenileme yatırımlarının da yüksek olmasına neden olacaktır. Bunun yanında, sermaye mallarının maliyeti azaldıkça veya makineler daha verimli hale geldiğinde, yatırımın getirisi artacaktır. Bu durumda da firmalar daha çok yatırım yapacaklardır. Burada teknolojik gelişme önemli bir belirleyicidir.
Soru 66
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide kullanım bakımından gelir özdeşliğini aşağıdakilerden hangisi belirtir?
Seçenekler
A
Y=I+G
B
Y=T+S
C
Y=T+I
D
Y=C+S
E
Y=C+T
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide gelir özdeşliğini şu şekillerde yazabiliriz:
Y = C+I
Y = C+S
Yukarıdaki birinci özdeşlik, harcamalar bakımından milli geliri (Y) ifade etmektedir. Burada toplam harcamalar, tüketim (C) ve yatırım harcamalarından (I) oluşmaktadır. İkinci özdeşlik ise geliri, kullanım bakımından göstermektedir.
Y = C+I
Y = C+S
Yukarıdaki birinci özdeşlik, harcamalar bakımından milli geliri (Y) ifade etmektedir. Burada toplam harcamalar, tüketim (C) ve yatırım harcamalarından (I) oluşmaktadır. İkinci özdeşlik ise geliri, kullanım bakımından göstermektedir.
Soru 67
Satın alınan otomobil veya laptop, bir firma tarafından üretimde kullanılmak için satın alınmışsa, bu harcama hangi tip harcama olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
Tüketim harcaması
B
Yatırım harcaması
C
Tasarruf harcaması
D
İhtiyadi harcama
E
Gelir yaratma amaçlı harcama
Açıklama:
Satın alınan otomobil veya laptop, bir firma tarafından üretimde kullanılmak için satın alınmışsa, bu harcama yatırım harcaması olarak değerlendirilir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi hanehalklarının servet unsurları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Nakit
B
Vadeli mevduat hesapları
C
Hisse senetleri
D
Dayanıksız tüketim malları
E
Ev
Açıklama:
Hanehalklarının serveti; nakit, vadeli mevduat hesapları, tahviller, hisse senetleri, ev ve otomobil gibi varlıklardan oluşur.
Soru 69
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi(MPC) ile marjinal tasarruf eğiliminin(MPS) toplamı kaça eşit olur?
Seçenekler
A
MPC+MPS=0
B
MPC+MPS=1
C
MPC+MPS=10
D
MPC+MPS=100
E
Hesaplanamaz.
Açıklama:
Devletin olmadığı dışa kapalı bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi(MPC) ile marjinal tasarruf eğiliminin(MPS) toplamı 1'e eşit olmalıdır.
MPC+MPS=1
MPC+MPS=1
Soru 70
Diğer faktörler sabitken, faiz oranındaki bir artış tüketim fonksiyonunu nasıl etkiler?
Seçenekler
A
Tüketim fonksiyonunun eğimi azalır.
B
Tüketim fonksiyonunun eğimi artar.
C
Tüketim fonksiyonu aşağıya doğru kayar.
D
Tüketim fonksiyonu yukarıya doğru kayar.
E
Tüketim fonksiyonunun eğimi de konumu da değişmez.
Açıklama:
Diğer faktörler sabitken, faiz oranındaki bir artış tüketim harcamalarında azalmaya yol açacaktır ve buna bağlı olarak tüketim fonksiyonu aşağıya doğru kayacaktır.
Soru 71
"Otonom harcamalardaki bir birimlik değişmenin, denge gelir düzeyi üzerinde kendisinden daha büyük miktarda yarattığı değişime .............. denilmektedir."
Yukarıdaki cümlede tanımı yapılan iktisadi kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede tanımı yapılan iktisadi kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortalama tüketim eğilimi
B
Marjinal tüketim eğilimi
C
Ortalama tasarruf eğilimi
D
Marjinal tasarruf eğilimi
E
Çarpan
Açıklama:
Otonom harcamalardaki bir birimlik değişmenin, denge gelir düzeyi üzerinde kendisinden daha büyük miktarda yarattığı değişime çoğaltan veya çarpan denilmektedir.
Soru 72
I-Harcama fonksiyonunun eğimi azalır.
II-Çoğaltan azalır.
III-Denge gelir düzeyinde artış olur.
Gelir vergisi oranının artması durumunda yukarıdaki durumlardan hangisi veya hangileri gerçekleşir?
II-Çoğaltan azalır.
III-Denge gelir düzeyinde artış olur.
Gelir vergisi oranının artması durumunda yukarıdaki durumlardan hangisi veya hangileri gerçekleşir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Eğer gelir vergisi oranı artarsa, hem harcama fonksiyonunun eğimi azalır hem de çoğaltan azalır ve böylece denge gelir düzeyinde azalma olur.
Soru 73
Diğer ülkelerin yurt içi mal ve hizmetlere olan talebini gösteren iktisadi büyüklük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İhracat
B
İthalat
C
Net ihracat
D
Cari açık
E
Ödemeler dengesi
Açıklama:
İhracat (X), bir ülkede üretilen mal ve hizmetlerin yabancı ülkelere satılmasına denir. Diğer bir ifadeyle ihracat, diğer ülkelerin yurt içi mal ve hizmetlere olan talebini gösterir.
Soru 74
Dışa açık bir ekonomide planlanan toplam harcamalar aşağıdakilerden hangisi ile gösterilebilir?
Seçenekler
A
AE = C+S
B
AE = C+I+G
C
AE = C+I+G+X+M
D
AE = C+I+G+X-M
E
AE = C+I+G+X-M+T
Açıklama:
Dışa açık bir ekonomide planlanan toplam harcamaları şu şekilde gösterebiliriz:
AE = C+I+G+X-M
AE = C+I+G+X-M
Soru 75
Net ihracat ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiyi, fonksiyonda gelirin önünde bulunan hangi katsayı belirlemektedir?
Seçenekler
A
Marjinal tüketim eğilimi
B
Marjinal tasarruf eğilimi
C
Marjinal gelir
D
Ortalama gelir
E
Marjinal ithalat eğilimi
Açıklama:
Net ihracat ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiyi, fonksiyonda gelirin önünde bulunan marjinal ithalat eğilimi (m) belirlemektedir.
Ünite 7
Soru 1
Trampa'nın diğer adı nedir?
Seçenekler
A
Takas
B
Likidite
C
Tağşiş
D
Mal para
E
Fiat para
Açıklama:
Trampa'nın diğer adı takastır.
Soru 2
Herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya hizmete dönüştürülebilme kolaylığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bitcoin
B
Fiat para
C
Mal para
D
Trampa
E
Likidite
Açıklama:
Likidite:
Herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya hizmete dönüştürüle- bilme kolaylığı olarak tanımlanır.
Herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya hizmete dönüştürüle- bilme kolaylığı olarak tanımlanır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi M1 para ile ilgili değidir?
Seçenekler
A
Ticari bankalar, katılım bankaları ve TCMB’deki vadesiz mevduatları içerir.
B
En yüksek likiditeye sahip para tanımıdır.
C
Geniş tanımlı para arzıdır.
D
Dolaşımdaki nakit para ve vadesiz mevduatların toplamından oluşur.
E
Dar tanımlı para arzıdır.
Açıklama:
Dar tanımlı para arzı olarak bilinen M1, dolaşımdaki nakit para ve vadesiz mevduatların toplamındanoluşur. Dolaşımdaki nakit, bankaların kasalarındaki para hariç olmak üzere kâğıt paralar ile madeni para-ların toplamından oluşur.
M1= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
M1 en yüksek likiditeye sahip para tanımıdır.
M1 para tanımı ticari bankalar, katılım bankaları ve TCMB’deki vadesiz mevduatları içerir.
M1= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
M1 en yüksek likiditeye sahip para tanımıdır.
M1 para tanımı ticari bankalar, katılım bankaları ve TCMB’deki vadesiz mevduatları içerir.
Soru 4
Para olarak kullanılmasının yanında bir mal olarak da değer taşıyan nesnelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
M1 para
B
M2 para
C
Likidite
D
Mal para
E
Fiat para
Açıklama:
Para olarak kullanılmasının yanında bir mal olarak da değer taşıyan nesnelere mal para denir.
Soru 5
Herhangi bir değerli metal karşılığı bulunmayan ve bir mal olarak da değer taşımayan paralara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çek
B
Mal para
C
Fiat para
D
M1 para
E
M2 para
Açıklama:
Herhangi bir değerli metal karşılığı bulunmayan ve bir mal olarak da değer taşımayan paralara “fiat para” veya “itibari para” adı verilmektedir.
Soru 6
İkinci Dünya Savaşı sırasında müttefik kuvvetlerin askerlerinin tutulduğu Nazi esir kamplarında mal para olarak ne kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Ekmek
B
Gömlek
C
Su
D
Sigara
E
Tahıl
Açıklama:
Sigara
Soru 7
Bir tür elektronik para olan “e-float” cep telefonu kullanıcıları arasında transfer edilebilen para transfer sisteminin adı nedir?
Seçenekler
A
M1 para
B
M-Pesa
C
EFT
D
Bitcoin
E
Çek
Açıklama:
M-Pesa cep telefonu tabanlı bir para transfer sisteminin adıdır. Bu sistem kullanılarak bir tür elektronik para olan “e-float” cep telefonu kullanıcıları arasında transfer edilebilmektedir.
Soru 8
Bankaların mevduat kabul edip kredi vermeleri sonucu para arzında gerçekleşen artışa ne denir?
Seçenekler
A
Kredi
B
Kaydi para
C
Fiat para
D
Mal para
E
M-Pesa
Açıklama:
Bankaların mevduat kabul edip kredi vermeleri sonucu para arzında gerçekleşen artışa kaydi para veya banka parası adı verilir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının üstlendiği işlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireysel bankacılık görevlerini yerine getirmek
B
En son likidite kaynağı olmak
C
Bankaların bankası olarak görev yapmak
D
Finansal piyasaların istikrarını sağlamak
E
Banknot basımını gerçekleştirmek
Açıklama:
Merkez bankalarının üstlendikleri başlıca işlevleri aşağıdaki gibi sayabiliriz:
Banknot basımını gerçekleştirmek,
Finansal piyasaların istikrarını sağlamak,
Bankaların bankası olarak görev yapmak,
Devletin bankası olarak görev yapmak,
En son likidite kaynağı olmak,
Para politikalarını uygulamak
Soru 10
Mal ve hizmetlerin başka mal ve hizmetlerle değiş tokuş edilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Trampa veya takas
B
Yatırım
C
Plasman
D
İskonto
E
Likidite
Açıklama:
Mal ve hizmetlerin başka mal ve hizmetlerle değiş tokuş edilmesine trampa veya takas adı verilir.
Soru 11
Herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya hizmete dönüştürülebilme kolaylığı olarak tanımlanmasına ne denir?
Seçenekler
A
Mal para
B
Trampa veya takas
C
EFT
D
Likidite
E
Finansal varlık
Açıklama:
Likidite herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya hizmete dönüştürülebilme kolaylığı olarak tanımlanır.
Soru 12
Fiziksel olarak bir değer taşımayan fakat mal ve hizmetlere dönüştürülebilen hazine bonoları ve hisse senetleri veya nakit para gibi şeylere ne ad veriyoruz?
Seçenekler
A
Reel varlıklar
B
Finansal varlıklar
C
Likidite
D
Tasarruf
E
Zorunlu karşılıklar
Açıklama:
Fiziksel olarak bir değer taşımayan fakat mal ve hizmetlere dönüştürülebilen hazine bonoları ve hisse senetleri veya nakit para gibi şeylere finansal varlıklar adını veriyoruz.
Soru 13
Fiziksel olarak da bir değer ifade eden konut, arsa ve tarla gibi gayrimenkuller; altın ve gümüş gibi değerli metaller; elmas gibi değerli taşlar veya otomobil gibi dayanıklı tüketim mallarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yatırım
B
Likidite
C
Tasarruf
D
Finansal varlıklar
E
Reel varlıklar
Açıklama:
Fiziksel olarak da bir değer ifade eden konut, arsa ve tarla gibi gayrimenkuller; altın ve gümüş gibi değerli metaller; elmas gibi değerli taşlar veya otomobil gibi dayanıklı tüketim mallarına reel varlıklar adını veriyoruz.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi dar tanımlı para arzını gösterir?
Seçenekler
A
M1
B
M2
C
M3
D
M4
E
M5
Açıklama:
Dar tanımlı para arzı olarak bilinen M1, dolaşımdaki nakit para ve vadesiz mevduatların toplamından oluşur.
Soru 15
Kâğıt para basma yetkisi hangi kamu kuruluşuna aittir?
Seçenekler
A
Maliye bakanlığı
B
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
C
Başbakanlık
D
Orman Bakanlığı
E
İçişleri Bakanlığı
Açıklama:
Kâğıt para basma yetkisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na aittir.
Soru 16
Geniş tanımlı para arzı kavramı aşağıdakilerden hangisi ile temsil edilmektedir?
Seçenekler
A
M1
B
M2
C
M3
D
M4
E
M5
Açıklama:
M2 geniş tanımlı para arzıdır.
Soru 17
Sikkelerin içerdiği değerli maden miktarının azaltılarak değerinin düşürülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reel varlıklar
B
Metalik para sistemi
C
Tağşiş
D
Mal Para
E
Fiat Para
Açıklama:
Sikkelerin içerdiği değerli maden miktarının azaltılarak değerinin düşürülmesine “tağşiş” adı verilir.
Soru 18
Para olarak kullanılmasının yanında bir mal olarak da değer taşıyan nesnelere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Tağşiş
B
Sigara Para
C
Fiat para
D
Mal para
E
M2 Para
Açıklama:
Para olarak kullanılmasının yanında bir mal olarak da değer taşıyan nesnelere “mal para” adı verilmektedir.
Soru 19
Bankaların mevduat kabul edip kredi vermeleri sonucu para arzında gerçekleşen artışa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kaydi para veya banka parası
B
Mobil Para
C
Fiat para
D
İtibari para
E
Mal para
Açıklama:
Bankaların mevduat kabul edip kredi vermeleri sonucu para arzında gerçekleşen artışa kaydi para veya banka parası adı verilir.
Soru 20
- Değişim aracı olması
- Hesap birimi olması
- Değer muhafaza aracı olması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri paranın işlevi/işlevleridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Paranın üç temel işlevi vardır: değişim aracı olması; hesap birimi olması ve değer muhafaza aracı olması.
Soru 21
Mal ve hizmetlerin başka mal ve hizmetlerle değiş tokuş edilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Servet
B
Trampa
C
Tağşiş
D
Fiat para
E
Likidite
Açıklama:
Mal ve hizmetlerin başka mal ve hizmetlerle değiş tokuş edilmesine trampa veya
takas adı verilir.
takas adı verilir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir şeyin değişim aracı olarak kullanılması için sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Standart olmalıdır
B
Kolay taşınabilir olmalıdır
C
Dayanıklı olmalıdır
D
Bölünemez olmalıdır
E
Kolayca taklit edilemez olmalıdır
Açıklama:
Herhangi bir şeyin değişim aracı olarak kullanılması için belirli özelliklere sahip olması gerekir. Değişim aracı olarak kullanılacak bir nesne (1) standart olmalıdır; (2) kolay taşınabilir olmalıdır;(3) kolayca bozulup deforme olmayacak kadar dayanıklı olmalıdır; (4) kolayca taklit edilemez olmalıdır; (5) her miktardaki alışverişe imkân verecek şekilde bölünebilir olmalıdır ve (6) geniş bir kesim tarafından kabul edilir olmalıdır. Bu özelliklere sahip birçok şey bulabiliriz. Gerçekten de tarihte birçok şey para olarak kullanılmıştır.
Soru 23
Eğer ekonomide 100 çeşit mal varsa, takas işlemlerini gerçekleştirmek için bilmemiz fiyat adeti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
50
B
100
C
4.950
D
499.500
E
1.000.000
Açıklama:
Eğer ekonomide 100 çeşit mal varsa, takas işlemlerini gerçekleştirmek için bilmemiz gereken 100(100-1)/2=4950 fiyat söz konusudur.
Soru 24
En likit varlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hazine Bonosu
B
Vadeli Mevduat
C
Vadesiz Mevduat
D
Kağıt ve Madeni Para
E
Hazine Tahvili
Açıklama:
Likiditeyi herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara veya mal veya hizmete dönüştürülebilme kolaylığı olarak tanımlamıştık. Bir varlığın piyasada ne
kadar çok alıcısı ve satıcısı varsa, o varlık nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya
hizmete o kadar kolay dönüştürülebilir. En likit olan varlık nakit paradır.
kadar çok alıcısı ve satıcısı varsa, o varlık nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya
hizmete o kadar kolay dönüştürülebilir. En likit olan varlık nakit paradır.
Soru 25
Kâğıt paralar tarihte ilk olarak hangi ülke tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Çin
B
İngiltere
C
İtalya
D
Fransa
E
Hollanda
Açıklama:
Kâğıt paralar tarihte ilk olarak M.S. 800 yıllarında Çin’de kullanılmıştır. Çin’de kullanılan kâğıt paralar kuyumcularda muhafaza edilen altın ve gümüş gibi değerli madenleri temsil eden ödeme emirleriydi.
Soru 26
Bankaların mevduat kabul edip kredi vermeleri sayesinde para arzında gerçekleşen
artışa ne ad verilir?
artışa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kredi
B
Zorunlu rezerv
C
Kaydi para
D
Tağşiş
E
Likidite
Açıklama:
Bankaların mevduat kabul edip kredi vermeleri sonucu para arzında gerçekleşen
artışa kaydi para veya banka parası adı verilir.
artışa kaydi para veya banka parası adı verilir.
Soru 27
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) hangi yılında faaliyetlerine başlamıştır?
Seçenekler
A
1919
B
1923
C
1929
D
1931
E
1935
Açıklama:
Bununla birlikte milli ve bugünkü merkez bankası işlevlerini gören bir merkez bankasının kurulması Cumhuriyet’ten sonra gerçekleşmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası 1931 yılında faaliyetlerine başlamıştır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının üstlendikleri başlıca işlevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Banknot basımını gerçekleştirmek
B
Finansal piyasaların istikrarını sağlamak
C
Devletin vadesi gelmiş borçlarını ödemek
D
Bankaların bankası olarak görev yapmak
E
Para politikalarını uygulamak
Açıklama:
Merkez bankaları ekonomi için çok önemli roller üstlenmişlerdir. Günümüzde merkez bankalarının temel hedefi, enflasyona neden olmadan hızlı bir ekonomik büyüme sağlanmasıdır. Merkez bankaları bu temel hedefe üstlendiği işlevleri yerine getirerek ulaşmaya çalışır. Merkez bankalarının üstlendikleri başlıca işlevleri aşağıdaki gibi sayabiliriz:
• Banknot basımını gerçekleştirmek,
• Finansal piyasaların istikrarını sağlamak,
• Bankaların bankası olarak görev yapmak,
• Devletin bankası olarak görev yapmak,
• En son likidite kaynağı olmak,
• Para politikalarını uygulamak
• Banknot basımını gerçekleştirmek,
• Finansal piyasaların istikrarını sağlamak,
• Bankaların bankası olarak görev yapmak,
• Devletin bankası olarak görev yapmak,
• En son likidite kaynağı olmak,
• Para politikalarını uygulamak
Soru 29
"Farklı reel ve finansal varlıklar, likidite derecelerine göre sıralandığında en likit olan varlık .............. Ondan sonda vadesiz mevduat ve vadeli mevduat gelmektedir. En az likit olanlar ise .............."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler hangileridir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler hangileridir?
Seçenekler
A
nakit para-gayrimenkuller
B
hazine tahvili-gayrimenkul
C
gayrimenkul-kısa vadeli hazine bonosu
D
nakit para-kısa vadeli hazine bonosu
E
gayrimenkul-nakit para
Açıklama:
Farklı reel ve finansal varlıklar, likidite derecelerine göre sıralandırıldığında en likit olan varlık nakit paradır. Ondan sonda vadesiz mevduat ve vadeli mevduat gelmektedir.En az likit olanlar ise gayrimenkullerdir.
Soru 30
"Kâğıt para basma yetkisi ...................’na aittir. Madeni paralar ise ...................tarafından basılır."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler hangileridir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler hangileridir?
Seçenekler
A
Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi-Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
B
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası-Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi
C
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası-Maliye Bakanlığı
D
Maliye Bakanlığı-Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
E
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası-Kalkınma Bakanlığı
Açıklama:
Kâğıt para basma yetkisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na aittir. Madeni paralar ise Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tarafından basılır.
Soru 31
I-Kolay taşınabilir olmalıdır.
II-Geniş bir kesim tarafından kabul edilir olmalıdır.
III-Kolayca bozulup deforme olmayacak kadar dayanıklı olmalıdır.
IV-Heterojen olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri herhangi bir şeyin değişim aracı olarak kullanılması için sahip olması gereken özellikler arasındadır?
II-Geniş bir kesim tarafından kabul edilir olmalıdır.
III-Kolayca bozulup deforme olmayacak kadar dayanıklı olmalıdır.
IV-Heterojen olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri herhangi bir şeyin değişim aracı olarak kullanılması için sahip olması gereken özellikler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve IV
C
I,II ve III
D
II,III ve IV
E
I, II,III ve IV
Açıklama:
Herhangi bir şeyin değişim aracı olarak kullanılması için belirli özelliklere sahip olması gerekir. Değişim aracı olarak kullanılacak bir nesne (1) standart olmalıdır; (2) kolay taşınabilir olmalıdır; (3) kolayca bozulup deforme olmayacak kadar dayanıklı olmalıdır; (4) kolayca taklit edilemez olmalıdır; (5) her miktardaki alışverişe imkân verecek şekilde bölünebilir olmalıdır ve (6) geniş bir kesim tarafından kabul edilir olmalıdır.
Soru 32
Sikkelerin içerdiği değerli maden miktarının azaltılarak değerinin düşürülmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Mal para
B
Likidite
C
Dolarizasyon
D
Tağşiş
E
Fiat para
Açıklama:
Sikkelerin içerdiği değerli maden miktarının azaltılarak değerinin düşürülmesine “tağşiş” adı verilir.
Soru 33
Kâğıt paralar tarihte ilk olarak M.S. 800 yıllarında aşağıdaki ülkelerden hangisinde kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Cezayir
B
İspanya
C
İngiltere
D
Amerika
E
Çin
Açıklama:
Kâğıt paralar tarihte ilk olarak M.S. 800 yıllarında Çin’de kullanılmıştır.
Soru 34
Bankaların bulundurmak zorunda oldukları en az rezerv miktarını (zorunlu rezerv) belirleme yetkisi yasalar tarafından aşağıdaki kurumlardan hangisine verilmiştir?
Seçenekler
A
Hazine Müsteşarlığı
B
Hazine ve Maliye Bakanlığı
C
BDDK
D
Sermaye Piyasası Kurumu
E
Merkez Bankası
Açıklama:
Bankaların bulundurmak zorunda oldukları en az rezerv miktarını (zorunlu rezerv) belirleme yetkisi yasalar tarafından merkez bankasına verilmiştir.
Soru 35
Tarihte merkez bankası olarak nitelendirilebilecek ilk kurum olan "Riksbank" aşağıdaki ülkelerden hangisinde kurulmuştur?
Seçenekler
A
Singapur
B
Amerika
C
Çin
D
İsveç
E
İngiltere
Açıklama:
Tarihte merkez bankası olarak nitelendirilebilecek ilk kurum İsveç’te kurulan Riksbank’tır.
Soru 36
I-Likiditenin birincil kaynağı olmak
II-Finansal piyasaların istikrarını sağlamak
III-Para politikalarını uygulamak
IV-Banknot basımını gerçekleştirmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Merkez bankalarının üstlendikleri başlıca işlevler arasında yer almaz?
II-Finansal piyasaların istikrarını sağlamak
III-Para politikalarını uygulamak
IV-Banknot basımını gerçekleştirmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Merkez bankalarının üstlendikleri başlıca işlevler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I,II ve III
Açıklama:
Merkez bankalarının üstlendikleri başlıca işlevleri aşağıdaki gibi sayabiliriz:
• Banknot basımını gerçekleştirmek, • Finansal piyasaların istikrarını sağlamak, • Bankaların bankası olarak görev yapmak, • Devletin bankası olarak görev yapmak, • En son likidite kaynağı olmak, • Para politikalarını uygulamak
• Banknot basımını gerçekleştirmek, • Finansal piyasaların istikrarını sağlamak, • Bankaların bankası olarak görev yapmak, • Devletin bankası olarak görev yapmak, • En son likidite kaynağı olmak, • Para politikalarını uygulamak
Soru 37
I-Politika faizi
II-Zorunlu rezerv oranları
III-Açık piyasa işlemleri
IV-Reeskont oranları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Merkez bankasının para arzını kontrol etmek için kullanabileceği temel araçlar arasında yer almaktadır?
II-Zorunlu rezerv oranları
III-Açık piyasa işlemleri
IV-Reeskont oranları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Merkez bankasının para arzını kontrol etmek için kullanabileceği temel araçlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
II,III ve IV
E
I,II ve IV
Açıklama:
Merkez bankasının para arzını kontrol etmek için kullanabileceği üç temel araç vardır: (1) zorunlu rezerv oranları, (2) açık piyasa işlemleri ve (3) reeskont oranları.
Soru 38
M x V = P x Y
Paranın miktar teorisinin ifade edildiği yukarıdaki denklemde "V" neyi temsil etmektedir?
Paranın miktar teorisinin ifade edildiği yukarıdaki denklemde "V" neyi temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Para arzı
B
Paranın dolaşım hızı
C
Nominal GSYİH
D
Fiyatlar genel düzeyi
E
Toplam üretim miktarı
Açıklama:
M x V = P x Y
Paranın miktar teorisinin ifade edildiği denklemde M para arzını, V paranın dolaşım hızını, P ekonomideki genel fiyat seviyesini, Y ise ekonomideki toplam üretim miktarını, yani reel Gayrisafi Yurtiçi Hasılayı (GSYİH) göstermektedir.
Paranın miktar teorisinin ifade edildiği denklemde M para arzını, V paranın dolaşım hızını, P ekonomideki genel fiyat seviyesini, Y ise ekonomideki toplam üretim miktarını, yani reel Gayrisafi Yurtiçi Hasılayı (GSYİH) göstermektedir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi İktisatçılar için mal ve hizmetlerin satın alınmasında ve borçların geri ödenmesinde genel kabul görmüş her şeyi ifade eder?
Seçenekler
A
Para
B
Servet
C
Kredi kartı
D
Çek
E
Bono
Açıklama:
İktisatçılar mal ve hizmetlerin satın alınmasında ve borçların geri ödenmesinde genel kabul görmüş her şeyi para olarak tanımlamaktadırlar.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi ekonomide arttıkça takas işlemi daha maliyetli hale gelmektedir?
Seçenekler
A
Dayanıklı tüketim malları
B
Uzmanlaşma
C
Para çeşidi
D
Bilgi
E
Teknoloji
Açıklama:
Mal ve hizmetlerin değişimi için katlanılan bu maliyetler işlem maliyetleri olarak adlandırılır. Ekonomide uzmanlaşma arttıkça takas işlemi daha maliyetli hale gelmektedir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisinin mal ve hizmet değişimi için kullanımı işlem maliyetlerini en aza indirir?
Seçenekler
A
Takas
B
Bono
C
Senet
D
Çek
E
Para
Açıklama:
Mal ve hizmetlerin değişimi için paranın kullanılması işlem maliyetlerini en aza indirir
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi en çok ve en az likittir?
Seçenekler
A
Para-vadeli mevduat
B
Para-vadesiz mevduat
C
Para-gayrimenkul
D
Vadeli-vadesiz mevduat
E
Gayrimenkul-para
Açıklama:
Likiditeyi herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara veya mal veya hizmete dönüştürülebilme kolaylığı olarak tanımlamıştık. Bir varlığın piyasada ne kadar çok alıcısı ve satıcısı varsa, o varlık nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya hizmete o kadar kolay dönüştürülebilir. Görüldüğü gibi en likit olan varlık nakit paradır. Ondan sonda vadesiz mevduat ve vadeli mevduat gelmektedir. En az likit olanlar ise gayrimenkullerdir
Soru 43
Aşağıdakilerden hangileri bölünebilir olmaları, diğer nesnelere göre daha kolay taşınabilmeleri ve daha dayanıklı olmaları bakımından para olarak tercih edilmiştir?
Seçenekler
A
Hayvan derileri
B
Tahıl
C
Kahve taneleri
D
Altın ve gümüş
E
Kaplumbağa kabukları
Açıklama:
Altın ve gümüş gibi değerli metallerin bölünebilir olmaları, diğer nesnelere göre daha kolay taşınabilmeleri ve daha dayanıklı olmaları, bu metallerin para olarak tercih edilmelerine neden olmuştur.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi bütün mevduatın rezerv olarak kasada bulundurulduğu bir bankacılık sistemine verilen addır?
Seçenekler
A
%100 rezerv bankacılığı
B
Mevduat bankacılığı
C
Kısmi rezerv bankacılığı
D
Yatırım bankacılığı
E
Faiz bankacılığı
Açıklama:
Bütün mevduatın rezerv olarak kasada bulundurulduğu bir bankacılık sistemine %100 rezerv bankacılığı adı verilmektedir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi kaydi para yaratabilmektedir?
Seçenekler
A
%100 rezerv bankacılığı
B
Kalkınma bankacılığı
C
Yatırım bankacılığı
D
Sigorta bankacılığı
E
Kısmi rezerv bankacılığı
Açıklama:
Kısmi rezerv bankacılığı para arzını artırmaktadır. Para arzının, örneğimizde olduğu gibi krediler yoluyla artırılması kaydi para yaratılma süreci, para arzındaki artış ise kaydi para veya banka parası olarak adlandırılır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi banka paniklerini engelleyebilmek için, bankaları gerektiği kadar rezerv bulundurmaya zorlamalı ve rezervler yetersiz kaldığında zor durumdaki bankaya borç vererek gerekli rezerve ulaşmasını sağlamalıdır?
Seçenekler
A
Ticari bankalar
B
Merkez bankası
C
Piyasadaki en yüksek paya sahip banka
D
Hanehalkı
E
Devlet bankaları
Açıklama:
Banka paniklerini engelleyebilmek için, bankalar gerektiği kadar rezerv bulundurmaya zorlanmalı ve rezervler yetersiz kaldığında zor durumdaki bankaya borç verilerek gerekli rezerve ulaşması sağlanmalıdır. Her ikisi de merkez bankaları tarafından üstlenilmiş görevlerdir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi ekonomideki para miktarını kontrol etmek ve finansal sektörün sağlıklı çalışmasını sağlamak amacıyla oluşturulmuştur ve temel görevi ekonomideki para miktarını ayarlamaktır?
Seçenekler
A
Mevduat bankaları
B
Ticari bankalar
C
Özel bankalar
D
Merkez bankası
E
Devlet bankaları
Açıklama:
Merkez bankaları, ekonomideki para miktarını kontrol etmek ve finansal sektörün sağlıklı çalışmasını sağlamak amacıyla oluşturulmuş kurumlardır. Merkez bankalarının temel görevi ekonomideki para miktarını ayarlamaktır. Merkez bankaları, her ülkede para basma yetkisine sahip tek kurumdur. Merkez bankasının doğrudan kontrol ettiği nakit para, bankacılık sisteminin kaydi para yaratabilmesi için gerekli ilk parayı oluşturmaktadır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi devletin bankası işlevini üstlenmekte, devletin mevduatlarının toplanması ve ödemelerinin gerçekleştirilmesi gibi işlevleri yapmakta ve belirli koşullar altında devlete kısa vadeli avans verebilmektedir?
Seçenekler
A
Ticari bankalar
B
Merkez bankası
C
Devlet bankaları
D
Özel bankalar
E
Katılım bankaları
Açıklama:
Merkez bankası aynı zamanda devlete belli bankacılık hizmetleri sunmaktadır. Yani devletin bankası işlevini üstlenmektedir. Devletin mevduatlarının toplanması ve ödemelerinin gerçekleştirilmesi gibi işlevleri merkez bankası yapar. Merkez bankaları belirli koşullar altında devlete kısa vadeli avans verebilirler.
Soru 49
I. Hesap birimi olması
II. Bölünebilir olması
III. Değer muhafaza aracı olması
IV. Değişim aracı olması
V. Taşınabilir olması
Yukarıdakilerden hangileri paranın temel işlevlerindendir?
II. Bölünebilir olması
III. Değer muhafaza aracı olması
IV. Değişim aracı olması
V. Taşınabilir olması
Yukarıdakilerden hangileri paranın temel işlevlerindendir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,III,V
E
I,III,IV,V
Açıklama:
Paranın üç temel işlevi vardır: değişim aracı olması, hesap birimi olması ve değer muhafaza
aracı olması. II. ve V. ifadeler paranın fonksiyonunu değil paranın değişim aracı olarak kullanılması için taşıması gereken özellikleri belirtmektedirler. Bu yüzden doğru yanıt “C” şıkkıdır.
aracı olması. II. ve V. ifadeler paranın fonksiyonunu değil paranın değişim aracı olarak kullanılması için taşıması gereken özellikleri belirtmektedirler. Bu yüzden doğru yanıt “C” şıkkıdır.
Soru 50
Herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya hizmete dönüştürülebilme kolaylığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Likidite
C
Mevduat
D
Senyoraj
E
Stopaj
Açıklama:
Herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya hizmete dönüştürülebilme kolaylığına likidite adı verilir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 51
Aşağıdaki varlıklar içerisinde en az likit olanı hangisidir?
Seçenekler
A
Vadeli mevduat
B
Madeni para
C
Vadesiz mevduat
D
Gayrimenkul
E
Hazine bonosu
Açıklama:
En likit olan varlık nakit paradır. Ondan sonra vadesiz mevduat ve vadeli mevduat gelmektedir. En az likit olanlar ise gayrimenkullerdir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 52
Mal para olarak değerli madenlerin kullanılması aşağıdakilerden hangisini ortaya çıkarmıştır?
Seçenekler
A
Say yasası
B
Tunç yasası
C
Azalan verimler yasası
D
Gresham yasası
E
Azalan fayda yasası
Açıklama:
Tarihte altın ve gümüş gibi birden fazla madeni paranın aynı anda kullanıldığı dönemler olmuştur. İkili metalik para sistemi adı verilen bu sistemde hem altın hem de gümüş sikkeler dolaşıma çıkmıştır. Böyle bir ikili para sisteminde altın ve gümüş sikkelerin satın alabilecekleri mal ve hizmet miktarı aynı olsa bile herkes, daha değerli bir maden olan altın içeren sikkeleri tutmak istediği için, ödemelerinde mümkün olduğunca daha az değerli bir maden olan gümüş içeren sikkeleri kullanacaktır. Bu nedenle dolaşımda sadece gümüş sikkeler kalacaktır. Kısaca “kötü para iyi parayı kovar” şeklinde ifade edilen bu durum “Gresham Yasası” olarak bilinir. Burada kötü parayı gümüş sikkeler, iyi parayı ise altın sikkeler temsil etmektedir.
Soru 53
Mobil para uygulaması olan M-PESA ilk olarak aşağıda yer alan ülkelerden hangisinde uygulanmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Fransa
D
Tanzanya
E
Kenya
Açıklama:
M-Pesa cep telefonu tabanlı bir para transfer sisteminin adıdır. Bu sistem kullanılarak bir tür elektronik para olan “e-float” cep telefonu kullanıcıları arasında transfer edilebilmektedir.2007 yılında mobil telefon firması Safaricom tarafından Kenya’da kullanıma sunulmasından sonra, M-Pesa kullanımı hızla yaygınlaşmıştır. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.
Soru 54
Aşağıdaki durumlardan hangisinde kaydi para oluşturma süreci yavaşlar?
Seçenekler
A
Cari açığın yüksek olduğu zamanlarda
B
Enflasyonun yüksek olduğu zamanlarda
C
İşsizliğin düşük olduğu zamanlarda
D
Büyümenin yavaşladığı zamanlarda
E
Faizlerin arttığı zamanlarda
Açıklama:
Bankalar ellerindeki rezervlerin hepsini kredi olarak veremezlerse ve bir kısmını atıl rezerv olarak tutarlarsa yaratılan kaydi para miktarı azalacaktır. Bunun birçok sebebi olabilir. Özellikle ekonomik daralma dönemlerinde hem yatırım talebi, hem de tüketim talebi azalır. Bunun sonucu olarak kredi talepleri de azalacaktır. Böyle bir durumda bankalar ellerindeki atıl rezervleri krediye dönüştürmekte zorlanırlar ve kaydi para oluşturma süreci yavaşlar. Dolayısıyla büyümenin yavaşladığı, ekonominin daraldığı dönemlerde kaydi para oluşturma süreci yavaşlar. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 55
Merkez bankacılığı tarihinde ilk merkez bankası olma özelliğine sahip merkez bankası ne zaman ve nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
1650-Çin
B
1668-İsveç
C
1694-İngiltere
D
1846-Almanya
E
1882-Japonya
Açıklama:
Tarihte merkez bankası olarak nitelendirilebilecek ilk kurum İsveç’te kurulan Riksbank’tır. Günümüzde Nobel iktisat ödüllerinin de sponsoru olan bu banka 1668 yılında kurulmuştur. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bankaların bankası olarak görev yapmak
B
Devlet iç borçlanma senetlerini ihraç etmek
C
Banknot basımını gerçekleştirmek
D
En son likidite kaynağı olmak
E
Para politikalarını uygulamak
Açıklama:
A,C,D ve E şıklarındaki ifadeler merkez bankalarının görevleri iken, B şıkkındaki ifade hazine müsteşarlığı tarafından bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla gerçekleştirilen biri işlemdir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 57
I. İşlem amacıyla para talebi faizin bir fonksiyonudur
II. John Maynard Keynes 1936 yılında yayımladığı kitabında insanların beş temel motivasyonla para talep ettiklerini öne sürmüştür
III. Para arzının para talebinden az olduğu bir durumda faiz oranı yükselecektir
IV. Para talebi, faiz oranı ile ters yönlü bir ilişkiye sahip olduğu için para talebi eğrisi negatif eğimli çizilir
Para talebi ve denge faiz oranı ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. John Maynard Keynes 1936 yılında yayımladığı kitabında insanların beş temel motivasyonla para talep ettiklerini öne sürmüştür
III. Para arzının para talebinden az olduğu bir durumda faiz oranı yükselecektir
IV. Para talebi, faiz oranı ile ters yönlü bir ilişkiye sahip olduğu için para talebi eğrisi negatif eğimli çizilir
Para talebi ve denge faiz oranı ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,IV
C
II,III
D
II,III,IV
E
III,IV
Açıklama:
III ve IV. ifadeler doğru iken I ve II. ifadeler yanlıştır. Çünkü İşlem amacıyla para talebi faizin değil GSYİH'nın bir fonksiyonudur. Ayrıca, John Maynard Keynes 1936 yılında yayımladığı kitabında insanların beş değil üç temel motivasyonla para talep ettiklerini öne sürmüştür: (1) işlem amacıyla, (2) ihtiyat amacıyla ve (3) spekülasyon amacıyla. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.
Soru 58
I. Hesap birimi olması
II. Bölünebilir olması
III. Değer muhafaza aracı olması
IV. Değişim aracı olması
V. Taşınabilir olması
Yukarıdakilerden hangileri paranın işlevlerindendir?
II. Bölünebilir olması
III. Değer muhafaza aracı olması
IV. Değişim aracı olması
V. Taşınabilir olması
Yukarıdakilerden hangileri paranın işlevlerindendir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,III,IV
C
II,III,IV
D
II,III,V
E
I,III,IV,V
Açıklama:
Paranın üç temel işlevi vardır: değişim aracı olması; hesap birimi olması ve değer muhafaza aracı olması. II. ve V. İfadeler paranın işlevini değil değişim aracı olarak kullanılması için paranın taşıması gereken özellikleri belirtmektedirler. Bu yüzden doğru yanıt “B” şıkkıdır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi bir finansal varlıktır?
Seçenekler
A
Altın
B
Gayrimenkul
C
Otomobil
D
Bono
E
Arsa
Açıklama:
Fiziksel olarak bir değer taşımayan fakat mal ve hizmetlere dönüştürülebilen hazine bonoları ve hisse senetleri veya nakit para gibi şeylere finansal varlıklar adını veriyoruz. Fiziksel olarak da bir değer ifade eden konut, arsa ve tarla gibi gayrimenkuller; altın ve gümüş gibi değerli metaller; elmas gibi değerli taşlar veya otomobil gibi dayanıklı tüketim mallarına reel varlıklar adını veriyoruz. Dolayısıyla, doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 60
Aşağıdaki varlıklardan hangisinin likiditesi en fazladır?
Seçenekler
A
Gayrimenkul
B
Vadeli mevduat
C
Vadesiz mevduat
D
Hazine tahvili
E
Hazine bonosu
Açıklama:
En likit olan varlık nakit paradır. Ondan sonra sırasıyla; vadesiz mevduat, vadeli mevduat , hazine bonosu ve hazine tahvili gelmektedir. En az likit olanlar ise gayrimenkullerdir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 61
Herhangi bir değerli metal karşılığı bulunmayan ve bir mal olarak da değer taşımayan paralara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mal para
B
İtibari para
C
Baz para
D
Kaydi para
E
Çek
Açıklama:
Herhangi bir değerli metal karşılığı bulunmayan ve bir mal olarak da değer taşımayan paralara “fiat para” veya “itibari para” adı verilmektedir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 62
Mobil para uygulaması ilk olarak hangi ülkede uygulanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Kenya
D
Fransa
E
Tanzanya
Açıklama:
Mobil para uygulaması M-Pesa adıyla ilk kez Kenya'da uygulanmaya başlanmıştır. Günümüzde M-Pesa veya benzer sistemler Kenya, Uganda, Tanzanya, Afganistan gibi üçüncü dünya ülkesi olarak nitelendirilen az gelişmiş ülkelerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 63
I. Her 1 TL tutarındaki mevduat karşılığında yaratılan kaydi paraya kaydi para çarpanı denir
II. Atıl rezervlerin artması, kaydi para miktarını azaltır
III. Ekonomik daralma dönemlerinde kaydi para oluşturma süreci hızlanır
IV. Bankacılık sisteminden sızıntılar, kaydi para oluşturma sürecini yavaşlatır
Kaydi para ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Atıl rezervlerin artması, kaydi para miktarını azaltır
III. Ekonomik daralma dönemlerinde kaydi para oluşturma süreci hızlanır
IV. Bankacılık sisteminden sızıntılar, kaydi para oluşturma sürecini yavaşlatır
Kaydi para ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
I,II,IV
D
II,IV
E
II,III,IV
Açıklama:
I,II ve IV. ifadeler doğru iken III. ifade yanlıştır. Çünkü, ekonomik daralma dönemlerinde hem yatırım talebi, hem de tüketim talebi azalır. Bunun sonucu olarak kredi talepleri de azalacaktır. Böyle bir durumda bankalar ellerindeki atıl rezervleri krediye dönüştürmekte zorlanırlar ve kaydi para oluşturma süreci hızlanmaz, aksine yavaşlar. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankalarının işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
En son likidite kaynağı olmak
B
Maliye politikalarını uygulamak
C
Finansal piyasaların istikrarını sağlamak
D
Bankaların bankası olarak görev yapmak
E
Devletin bankası olarak görev yapmak
Açıklama:
Merkez bankalarının üstlendikleri başlıca işlevleri aşağıdaki gibi sayabiliriz:
• Banknot basımını gerçekleştirmek,
• Finansal piyasaların istikrarını sağlamak,
• Bankaların bankası olarak görev yapmak,
• Devletin bankası olarak görev yapmak,
• En son likidite kaynağı olmak,
• Para politikalarını uygulamak
Dolayısıyla, maliye politikasını uygulamak Merkez bankasının görevi değildir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
• Banknot basımını gerçekleştirmek,
• Finansal piyasaların istikrarını sağlamak,
• Bankaların bankası olarak görev yapmak,
• Devletin bankası olarak görev yapmak,
• En son likidite kaynağı olmak,
• Para politikalarını uygulamak
Dolayısıyla, maliye politikasını uygulamak Merkez bankasının görevi değildir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 65
Bankaların ellerindeki ticari senetleri vadesinden önce merkez bankalarına kırdırarak likidite elde etmelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Swap
B
Reeskont kredisi
C
Future
D
Repo
E
Ters repo
Açıklama:
Bankaların ellerindeki ticari senetleri vadesinden önce merkez bankalarına kırdırarak likidite elde etmelerine reeskont kredileri adı verilir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 66
Günümüzde merkez bankalarının para arzını etkilemek amacıyla en az kullandıkları araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bono alım satımı
B
Zorunlu karşılık oranı
C
Rezerv opsiyon oranı
D
Reeskont kredisi
E
Tahvil alım satımı
Açıklama:
Günümüzde reeskont oranlarının merkez bankalarının para arzını etkilemek amacıyla sıklıkla kullandıkları bir araç olmadığını gözlemlemekteyiz. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 67
Fisher tarafından geliştirilen değişim denkleminde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Reel faiz
B
Para arzı
C
Fiyatlar genel seviyesi
D
Reel GSYİH
E
Paranın dolaşım hızı
Açıklama:
Fisher'ın "Değişim Denklemi"ne göre, ekonomideki para miktarının paranın dolaşım hızı ile çarpımı fiyat seviyesinin reel GSYİH ile çarpımına eşittir. Dolayısıyla, reel faiz bu denklem içerisinde yer almaz. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi en az likit olan bir varlıktır?
Seçenekler
A
Kağıt ve madeni para
B
Vadesiz mevduat
C
Vadeli mevduat
D
Kısa vadeli hazine bonosu
E
Gayrimenkul
Açıklama:
Likiditeyi herhangi bir varlığın nakit paraya, diğer varlıklara veya mal veya hizmete dönüştürülebilme kolaylığı olarak tanımlamıştık. Bir varlığın piyasada ne kadar çok alıcısı ve satıcısı varsa, o varlık nakit paraya, diğer varlıklara, mal veya hizmete o kadar kolay dönüştürülebilir. Farklı reel ve finansal varlıklar, likidite derecelerine göre sıralanmıştır. En likit olan varlık nakit paradır. Ondan sonda vadesiz mevduat ve vadeli mevduat gelmektedir. En az likit olanlar ise gayrimenkullerdir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi en dar tanımlı para arzıdır?
Seçenekler
A
Dolaşımdaki para + Vadesiz mevduat
B
Dolaşımdaki para + Vadeli mevduat
C
Dolaşımdaki para + Vadesiz mevduat + Vadeli mevduat
D
Dolaşımdaki para + Vadesiz mevduat + Döviz tevdiat hesabı
E
Dolaşımdaki para + Vadesiz mevduat + Bankalarca ihraç edilen menkul kıymetler
Açıklama:
Dar tanımlı para arzı olarak bilinen M1, dolaşımdaki nakit para ve vadesiz mevduatların toplamından oluşur.
Soru 70
Sikke adı verilen madeni paralar bulgulara göre ne zaman ve kimler tarafından kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
M.Ö. 3.yy Lidyalılar
B
M.Ö. 4. yy Urartular
C
M.Ö 4. yy Çinliler
D
M.Ö. 6. yy Çinliler
E
M.Ö. 7. yy Lidyalılar
Açıklama:
“Sikke” adı verilen ve altın, gümüş gibi değerli maden içeren madeni paraların uzun bir tarihi vardır. Bu konudaki en eski bulgular, Anadolu’da yaşamış bir topluluk olan Lidyalıların M.Ö. 7. yüzyılda altın ve gümüşten madeni para bastıklarını göstermektedir.
Soru 71
Kağıt para tarihte ilk olarak nerede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
Rusya
C
Çin
D
İngiltere
E
Amerika
Açıklama:
Paranın serüvenindeki bir sonraki aşama kâğıt paranın kullanılmasıdır. Kâğıt paralar tarihte ilk olarak M.S. 800 yıllarında Çin’de kullanılmıştır.
Soru 72
Osmanlı devleti döneminde kurulan Bank-i Osmani nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Ankara
C
Avusturya
D
Londra
E
Kırım
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığı, Osmanlı Devleti döneminde Kırım savaşının finansmanı amacıyla, İngiliz sermayeli olarak 1856 yılında Londra’da kurulan Bank-ı Osmani ile başlar.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankalarının üstlendikleri işlevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Banknot basımını gerçekleştirmek
B
Finansal piyasaların istikrarını sağlamak
C
Devletin bankası olarak görev yapmak
D
Para politikalarını uygulamak
E
Hükümetlerin vergi ile ilgili kararlarını uygulamak
Açıklama:
Merkez bankalarının üstlendikleri başlıca işlevleri aşağıdaki gibi sayabiliriz:
• Banknot basımını gerçekleştirmek,
• Finansal piyasaların istikrarını sağlamak,
• Bankaların bankası olarak görev yapmak,
• Devletin bankası olarak görev yapmak,
• En son likidite kaynağı olmak,
• Para politikalarını uygulamak
• Banknot basımını gerçekleştirmek,
• Finansal piyasaların istikrarını sağlamak,
• Bankaların bankası olarak görev yapmak,
• Devletin bankası olarak görev yapmak,
• En son likidite kaynağı olmak,
• Para politikalarını uygulamak
Soru 74
Lidyalılar parayı (sikke) ilk kez hangi yüzyılda kullanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
M.Ö. 3
B
M.Ö. 5
C
M.ö.7
D
M.Ö. 9
E
M.Ö. 11
Açıklama:
“Sikke” adı verilen ve altın, gümüş gibi değerli maden içeren madeni paraların uzun bir tarihi vardır. Bu konudaki en eski bulgular, Anadolu’da
yaşamış bir topluluk olan Lidyalıların M.Ö. 7. yüzyılda altın ve gümüşten madeni para bastıklarını göstermektedir.
yaşamış bir topluluk olan Lidyalıların M.Ö. 7. yüzyılda altın ve gümüşten madeni para bastıklarını göstermektedir.
Soru 75
Tarihte merkez bankası olarak nitelendirilebilecek ilk kurum hangi ülkede kurulmuştur?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
İsveç
D
İsviçre
E
Almanya
Açıklama:
Tarihte merkez bankası olarak nitelendirilebilecek ilk kurum İsveç’te kurulan Riksbank’tır.
Soru 76
Tarihteki en ünlü hiperenflasyonlardan biri 1920’li yılların başlarında hangi ülkede yaşanmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
ABD
C
Fransa
D
Almanya
E
Rusya
Açıklama:
Tarihteki en ünlü hiperenflasyonlardan biri 1920’li yılların başlarında Almanya’da
yaşanmıştır.
yaşanmıştır.
Soru 77
I-Değişim aracı olması
II-Hesap birimi olması
III-Değer muhafaza aracı olması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri paranın temel işlevleri arasında yer almaktadır?
II-Hesap birimi olması
III-Değer muhafaza aracı olması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri paranın temel işlevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Paranın üç temel işlevi vardır: değişim aracı olması; hesap birimi olması ve değer muhafaza aracı olması.
Soru 78
Aşağıdaki mallardan hangisi reel varlıklar kategorisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Hisse senetleri
B
Gümüş
C
Altın
D
Konut
E
Otomobil
Açıklama:
Fiziksel olarak da bir değer ifade eden konut, arsa ve tarla gibi gayrimenkuller; altın ve gümüş gibi değerli metaller; elmas gibi değerli taşlar veya otomobil gibi dayanıklı tüketim mallarına reel varlıklar adını veriyoruz.
Soru 79
Geniş tanımlı para arzı, M1 para arzına ilave olarak aşağıdakilerden hangisini de kapsar?
Seçenekler
A
Vadesiz mevduatlar
B
Vadeli mevduatlar
C
Dolaşımdaki nakit
D
Altın
E
Yabancı para
Açıklama:
Geniş tanımlı para arzı, M1 para arzına ilave olarak daha az likiditeye sahip olan vadeli mevduatları da kapsar.
Soru 80
İkinci Dünya Savaşı sırasında müttefik kuvvetlerin askerlerinin tutulduğu Nazi esir kamplarında aşağıdakilerden hangisinin bir mal para olarak kullanıldığı gözlemlenmiştir?
Seçenekler
A
Elma
B
Barut
C
Buğday
D
Sigara
E
İlaç
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında müttefik kuvvetlerin askerlerinin tutulduğu Nazi esir kamplarında sigaranın bir mal para olarak kullanıldığı gözlemlenmiştir.
Soru 81
“Kötü para iyi parayı kovar” şeklinde ifade edilen durum “Gresham Yasası” olarak bilinir. Burada kötü parayı ........ sikkeler, iyi parayı ise .............. sikkeler temsil etmektedir.
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
gümüş-altın
B
gümüş-bakır
C
altın-gümüş
D
altın-bakır
E
bakır-altın
Açıklama:
“Kötü para iyi parayı kovar” şeklinde ifade edilen bu durum “Gresham Yasası” olarak bilinir. Burada kötü parayı gümüş sikkeler, iyi parayı ise altın sikkeler temsil etmektedir.
Soru 82
Kâğıt paralar tarihte ilk olarak M.S. 800 yıllarında aşağıdaki devletlerin hangisinde kullanılmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Çin
D
Sümerler
E
Lidyalılar
Açıklama:
Kâğıt paralar tarihte ilk olarak M.S. 800 yıllarında Çin’de kullanılmıştır.
Soru 83
Merkez bankası tarafından belirlenen, bulundurulması gereken en az rezerv miktarına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Toplam rezerv
B
Zorunlu rezerv
C
Atıl rezerv
D
Kısmi rezerv
E
Nominal rezerv
Açıklama:
Merkez bankası tarafından belirlenen, bulundurulması gereken en az rezerv miktarına zorunlu rezervler adı verilmektedir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankalarının üstlendikleri temel işlevler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Banknot basımını gerçekleştirmek
B
Finansal piyasaların istikrarını sağlamak
C
Bankaların bankası olarak görev yapmak
D
En son likidite kaynağı olmak
E
Maliye politikalarını uygulamak
Açıklama:
Merkez bankalarının üstlendikleri başlıca işlevleri aşağıdaki gibi sayabiliriz: • Banknot basımını gerçekleştirmek, • Finansal piyasaların istikrarını sağlamak, • Bankaların bankası olarak görev yapmak, • Devletin bankası olarak görev yapmak, • En son likidite kaynağı olmak, • Para politikalarını uygulamak
Soru 85
Para arzı ile fiyatlar arasındaki ilişkiyi “paranın miktar teorisi” yardımıyla açıklayan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
John Stewart Mill
C
Irving Fisher
D
Alan Greenspan
E
Milton Friedman
Açıklama:
Para arzı ile fiyatlar arasındaki ilişkiyi iktisatçı Irwing Fisher tarafından geliştirilen “paranın miktar teorisi” yardımıyla açıklanmaktadır.
Soru 86
Tarihte merkez bankası olarak nitelendirilebilecek ilk kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bank of England
B
Deutsche Bundesbank
C
Federal Rezerv
D
The Oesterreichische Nationalbank
E
Riksbank
Açıklama:
Tarihte merkez bankası olarak nitelendirilebilecek ilk kurum İsveç’te kurulan Riksbank’tır.
Ünite 8
Soru 1
- Reel balans
- Zamanlararası ikame
- Uluslararası ikame
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Negatif eğimli toplam talep eğrisinin nedenleri: i) Reel Balans, ii) Zamanlararası İkame, iii) Uluslararası İkame olarak belirtilebilir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisindeki değişme aynı toplam talep eğrisi üzerinde bir harekete neden olur?
Seçenekler
A
Fiyat düzeyindeki değişmeler
B
Hükumet politikalarındaki değişmeler
C
Hanehalklarının bekleyişlerindeki değişmeler
D
Uluslararası faktörler
E
Toplam servetteki değişmeler
Açıklama:
Makroekonomide de toplam talep eğrisi üzerindeki hareketle, toplam talep eğrisinin kayması arasındaki farklılığı ortaya koymamız gerekiyor. Fiyatlar genel düzeyindeki değişme durağan toplam talep eğrisi üzerinde aşağı ve yukarı harekete yol açmaktadır. Fiyat değişikliği dışında herhangi bir nedenle hanehalklarının, firmaların, hükümetin ve dış âlem harcama planlarındaki değişmeler toplam talep (AD) eğrisini kaydırır. Toplam talep eğrisini kaydıran faktörler:
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmeler
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmeler
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisinin sola kaymasına neden olur?
Seçenekler
A
Hükumet harcamalarındaki artış
B
TL'nin değerindeki artış
C
Gelecekteki enflasyon beklentisindeki artış
D
Yabancıların gelir düzeyindeki artış
E
Toplumun servetindeki artış
Açıklama:
TL'nin değerindeki artış dışında geriye kalanların hepsi toplam talep eğrisinin sağa kaymasına neden olan değişmelerdir. TL'nin değerinde bir artış olması durumda ithal malları görece ucuzlayacaktır. Yurt dışı mallarına talep artarken bir yandan da yurt içi malların fiyatlarının görece yükselişinden ötürü ihracat azalacaktır. Bu durumda net ihracat olumsuz etkilenecek ve toplam harcama fonksiyonunu aşağı kaydıracaktır. Sonuç olarak toplam talep azalacak ve AD eğrisi sola kayacaktır.
Soru 4
Ücretlerin ve fiyatların sonsuz esnek olduğuna inanıyorsak toplam arz eğrisi (AS) nasıl olur?
Seçenekler
A
Düşey
B
Yatay
C
Pozitif
D
Negatif
E
Çizilemez
Açıklama:
Toplam arz eğrisinin biçimi, ücret ve fiyat davranışları üzerine yapılacak olan varsayımlara bağlıdır. Şayet ücretlerin ve fiyatların oldukça esnek olduğuna inanıyorsak toplam arz eğrisi (AS) düşey olacaktır.
Soru 5
Ücret ve fiyatların esnek olmadığı (yapışkan olduğu) durumda toplam arz eğrisi (AS) nasıl olur?
Seçenekler
A
Düşey
B
Yatay
C
Pozitif
D
Negatif
E
Çizilemez.
Açıklama:
Eğer ücretler ve fiyatlar esnek değilse ya da katı (yapışkan) ise toplam arz eğrisi (AS) yatay olacaktır.
Soru 6
- Ücretlerdeki değişmeler
- Emek dışı girdi fiyatlarındaki değişmeler
- Teknoloji ve emek verimliliklerindeki değişmeler
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplam arz eğrisini kaydıran parametreler; ücretlerdeki değişmeler, emek dışı girdi fiyatlarındaki değişmeler, teknoloji ve emek verimliliğindeki değişmelerdir.
Soru 7
Toplam arz ve toplam talebin birlikte ve aynı oranlarda arttıkları varsayımı altında sırasıyla fiyat düzeyi ve reel GSYH nasıl değişir?
Seçenekler
A
Değişmez - değişmez
B
Artar - artar
C
Artar - Azalır
D
Değişmez - artar
E
Azalır - değişmez
Açıklama:
Toplam arz ve toplam talebin birlikte ve aynı oranlarda artmaları fiyat düzeyi sabit kalırken reel GSYİH'nin artmasını sağlar.
Soru 8
1970'lerde yaşanan petrol krizi aşağıdakilerden hangisine sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Dezenflasyon
C
Stagflasyon
D
Devalüsyon
E
Plumpflasyon
Açıklama:
1970’lerin ilk yarısında ve sonunda ortaya çıkan petrol krizi nedeniyle artan enerji fiyatları, yine 1990’daki Irak’ın Kuveyt’i işgali sonucunda ve son olarak Irak savaşı sonrası 2004 yılı ortalarında görülen petrol fiyatlarındaki yükselmeler enerji fiyatlarını hızla arttırdı. Üreticilerin karşı karşıya kaldıkları bu ani maliyet artışları toplam arz eğrisini sola kaydırdı. Şayet AS eğrisi sola kayarsa üretim azalır. Üretim azalmasına karşın, mevcut talebin yüksek kalması fiyat artışı yaratır. Sonuç yine düşen üretim ve yükselen fiyat düzeyi kısaca stagflasyon olgusudur.
Soru 9
- Hükümet harcamaları
- Vergiler
- Faiz oranları
- Para arzı
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve IV
D
I,II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Maliye politikası, ekonominin performansını yönlendirmek için hükümet harcamaları ve vergilerin ayarlanmasıdır. Para arzı ve faiz oranları ise Merkez Bankası'nın ekonomiye müdahale araçlarıdır.
Soru 10
- Fiyat istikrarı
- Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik
- Ekonomide büyüme
- Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarındaki amaçları;
• Fiyat istikrarı,
• Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik,
• Ekonomide büyüme,
• Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar,
sağlayarak iyi işleyen bir ekonomi yaratmaktır.
• Fiyat istikrarı,
• Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik,
• Ekonomide büyüme,
• Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar,
sağlayarak iyi işleyen bir ekonomi yaratmaktır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri dolayısıyla toplam talep eğrisi negatif eğimlidir?
I.Reel ankes etkisi
II.Zamanlarası ikame etkisi
III.Uluslararası ikame etkisi
IV.Gelir etkisi
I.Reel ankes etkisi
II.Zamanlarası ikame etkisi
III.Uluslararası ikame etkisi
IV.Gelir etkisi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve IV
D
I,II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Fiyat düzeyindeki değişme üç farklı etki oluşturarak toplam harcama fonksiyonunu kaydırmakta ve talep edilen reel GSYİH miktarını etkilemektedir. Bu etkilere bağlı olarak negatif eğimli toplam talep eğrisi çizilmektedir. Bu etkiler; i) Reel Balans, ii) Zamanlararası İkame, iii) Uluslararası İkame olarak belirtilebilir.
Soru 12
Zamanlararası ikame etkisinde önemli değişken aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Faiz oranı
B
Döviz kuru
C
Fiyat düzeyi
D
Toplam çıktı
E
Verimlilik
Açıklama:
Zamanlararası ikame üzerinde önemli bir etken faiz oranıdır. Bu nedenle faiz oranı etkisi olarak da adlandırılır ve toplam talep eğrisinin negatif eğimli oluş nedenlerini açıklamada bir başka etken olarak kullanılır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisini kaydıran faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hükümet politikalarındaki değişmeler
B
Fiyatlar genel düzeyinde değişme
C
Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
D
Uluslararası faktörler
E
Toplam servetteki değişmeler
Açıklama:
Makroekonomide de toplam talep eğrisi üzerindeki hareketle, toplam talep eğrisinin kayması arasındaki farklılığı ortaya koymamız gerekiyor. Fiyatlar genel düzeyindeki değişmenin durağan toplam talep eğrisi üzerinde aşağı ve yukarı harekete yol açtığını AD eğrisini elde ederken açıkladık.
Fiyat değişikliği dışında herhangi bir nedenle hanehalklarının, firmaların, hükümetin ve dış âlem harcama planlarındaki değişmeler toplam talep (AD) eğrisini kaydırır. Toplam talep eğrisini kaydıran faktörler:
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmeler
Doğru cevap B seçeneğidir.
Fiyat değişikliği dışında herhangi bir nedenle hanehalklarının, firmaların, hükümetin ve dış âlem harcama planlarındaki değişmeler toplam talep (AD) eğrisini kaydırır. Toplam talep eğrisini kaydıran faktörler:
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmeler
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri toplam talep eğrisini sağa kaydıran politikalardandır?
I.Kamu harcamalarındaki azalma
II.Vergilerdeki azalma
III.Transfer harcamalarındaki artış
I.Kamu harcamalarındaki azalma
II.Vergilerdeki azalma
III.Transfer harcamalarındaki artış
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I,II,III
Açıklama:
Hükümetler uyguladıkları para ve maliye politikaları ile toplam talebi etkileyebilir. Hükümetin kamu harcamaları, transfer ödemeleri ve vergileri kullanarak ekonomiyi etkileme teşebbüsleri maliye politikası olup, AD eğrisini kaydıran önemli bir faktör olarak karşımıza çıkar. Örneğin, mal ve hizmetler için kamu harcamalarının artması, transfer harcamalarındaki artış ve vergilerdeki azalma genişletici maliye politikası olup AD’yi sağa AD1’e kaydırır. Kamu harcamalarındaki azalma, transferlerdeki azalma ve vergilerdeki artış daraltıcı maliye politikası olup AD’yi sola kaydırır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 15
Toplam arz eğrisi hangi iki değişken arasındaki ilişkiyi göstermektedir?
Seçenekler
A
Faiz oranı-Toplam çıktı düzeyi
B
Planlanan harcamalar-Toplam çıktı düzeyi
C
Toplam çıktı-Genel fiyat düzeyi
D
Faiz oranı-Döviz kuru
E
Döviz kuru-Toplam çıktı düzeyi
Açıklama:
Toplam arz, belirli bir dönemde çeşitli fiyat düzeylerinde, ekonomideki tüm üreticilerin birlikte arz ettikleri toplam çıktıyı gösterir. Arz edilen toplam çıktı; reel GSYİH olarak ölçülen ve ekonomideki tüm firmalar tarafından üretilen mal ve hizmet miktarıdır. İşte toplam arz, bu toplam çıktı ile genel fiyat düzeyi arasındaki ilişkiyi gösterir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi maliyetlerin katılığının temel sebebidir?
Seçenekler
A
Menü maliyetleri
B
Faiz oranları
C
Teknoloji seviyesindeki gelişmeler
D
Girdi fiyatlarındaki değişmeler
E
Uzun dönemli sözleşmeler
Açıklama:
Maliyetlerin katılığı için temel neden uzun dönemli sözleşmeler ya da kontratlardır. Örneğin işçi sendikaları ile sözleşmeler genelde her yıl ya da 2 yılda bir yapılır. Anlaşma dönemi boyunca ücretler sözleşmede öngörülen şekliyle sabittir. Hatta belirgin bir kontrat olmasa da ücret ayarlamaları genelde yılda bir kez yapılır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 17
Ekonomi kısa dönemde aşırı istihdam denge durumunda ise aşağıdaki durumlardan hangisi oluşur?
Seçenekler
A
Üretim açığı
B
Dezenflasyon
C
Stagflasyon
D
Enflasyonist açık
E
Deflasyonist açık
Açıklama:
Ekonomi kısa dönemde aşırı istihdam denge durumunda ise enflasyonist açık vardır. Bu durumda talep fazlalığı; yüksek üretim düzeyi için gerekli girdi talebindeki artışa
neden olacak, ücretler ve diğer girdi fiyatlarını arttıracağı için genel fiyat düzeyinde artışa ya da enflasyona neden olacaktır. Doğru cevap D seçeneğidir.
neden olacak, ücretler ve diğer girdi fiyatlarını arttıracağı için genel fiyat düzeyinde artışa ya da enflasyona neden olacaktır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 18
Ekonomide deflasyonist bir açık olduğunda aşağıdakilerden hangisi/hangileri gözlemlenir?
I.Üretim faktörleri için eksik kullanım söz konusudur.
II.İşsizlik söz konusudur.
III.Genel fiyat düzeyi yükselir
I.Üretim faktörleri için eksik kullanım söz konusudur.
II.İşsizlik söz konusudur.
III.Genel fiyat düzeyi yükselir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Ekonomide deflasyonist açık var ise tüm üretim faktörleri için eksik kullanım ve işsizlik söz konusu olur. Bu durum faktör fiyatları ve ücretler üzerinde düşüşe neden olur kısa dönem AS sağa kayar. Bu süreçte genel fiyat düzeyinde düşme gözlenir ki bu deflasyon olarak adlandırılır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 19
Ücretler ve fiyatların esnek olduğunu ve gelecek hakkındaki bekleyişlerin rasyonel olduğu kabul eden iktisadi ekol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasikler
B
Keynesyenler
C
Monetaristler
D
Yeni Klasikler
E
Yeni Keynesyenler
Açıklama:
Klasik okul üzerine inşa edilen Yeni Klasik anlayış iki temel düşünceye dayanır. Birincisi, ücretler ve fiyatların esnek olduğu, ikincisi ise gelecek hakkındaki bekleyişlerin rasyonel olduğu kabul edilir. R. Lucas, T. Sargent ve R. Barro, ünlü Yeni Klasik iktisatçılar arasında sayılır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 20
Toplam harcama fonksiyonu aşağıdaki hangi iki değişken arasındaki pozitif ilişkiyi göstermektedir?
Seçenekler
A
Toplam planlanan harcamalar - reel hasıla
B
Fiyat düzeyi - faiz oranı
C
Faiz oranı - reel hasıla
D
Fiyat düzeyi - miktar
E
Yatırım - tasarruf
Açıklama:
Toplam harcama fonksiyonu, toplam planlanan harcamalar ile hasıla düzeyi arasındaki pozitif yönlü ilişkiyi gösterir. Doğru cevap A'dır.
Soru 21
Fiyatlar genel düzeyi düştüğünde, toplumun finansal varlıklarının reel değerinin artması şeklinde gerçekleşen ve toplam talebi negatif eğimli hale getiren etki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zamanlararası ikame etkisi
B
Reel balans etkisi
C
Uluslararası ikame etkisi
D
Fiyat etkisi
E
Getiri etkisi
Açıklama:
Reel balans etkisi, bazen reel ankes etkisi ya da servet etkisi olarak da anılır. Bu etkiye göre, fiyatlar genel düzeyi düştüğünde, toplumun finansal varlıklarının reel değeri ya da satın alma gücü artar. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Bugün alınacak mal ve hizmetlerin daha sonraki bir tarihe ertelenmesi ya da daha sonraki bir tarihte alınması planlanan mal ve hizmetlerin bugün alınacak olması şeklinde gerçekleşen ve toplam talep eğrisinin negatif eğimli oluş nedenini açıklamada kullanılan etki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiyat etkisi
B
Gelir etkisi
C
Zamanlararası ikame etkisi
D
Reel balans etkisi
E
Uluslararası ikame etkisi
Açıklama:
Bugün alınacak mal ve hizmetlerin daha sonraki bir tarihe ertelenmesi ya da daha sonraki bir tarihte alınması planlanan mal ve hizmetlerin bugün alınacak olması zamanlararası ikame etkisi olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisini kaydıran faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hükümet politikalarındaki değişmeler
B
Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
C
Uluslararası faktörler
D
Teknoloji ve emek verimliliğindeki değişmeler
E
Toplam servetteki değişmeler
Açıklama:
Toplam talep eğrisini kaydıran faktörler:
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmelerdir.
Teknoloji ve emek verimliliğindeki değişmeler ise toplam arz eğrisini etkileyen bir faktördür. Doğru cevap D'dir.
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmelerdir.
Teknoloji ve emek verimliliğindeki değişmeler ise toplam arz eğrisini etkileyen bir faktördür. Doğru cevap D'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisini sağa kaydıran genişletici maliye politikalarından birisidir?
Seçenekler
A
Kamu harcamalarında azalma
B
Transfer harcamalarında azalma
C
Vergilerde artış
D
Sübvansiyon harcamalarında azalış
E
Vergilerde azalma
Açıklama:
Kamu harcamalarının artması, transfer harcamalarındaki artış ve vergilerdeki azalma genişletici maliye politikasıdır ve toplam talebi sağa kaydırır. Doğru cevap E'dir.
Soru 25
Aşağıdaki beklentilerden hangisi toplam talepte bir artışa neden olur?
Seçenekler
A
Enflasyon oranının artacağı beklentisi
B
Gelirin azalacağı beklentisi
C
Ekonomik durgunluk beklentisi
D
Kar düzeyinin düşeceği beklentisi
E
İşsiz kalma beklentisi
Açıklama:
Gelecekte enflasyon oranının artacağı şeklinde bir beklenti oluşmuş ise, diğer koşullar sabitken, toplam talepte bir artışa yani AD eğrisinin sağa kaymasına neden olur. Beklenen enflasyon oranı ne kadar yüksek ise, mal ve hizmetlerin gelecekteki fiyatları o denli yüksek olacaktır. Yine enflasyon beklentisinin yüksek olması paranın ve diğer finansal varlıkların beklenen reel değerini düşürecektir. Bu durumun farkında olan insanlar cari dönemde daha çok mal ve hizmetler alacaklar, dolayısıyla AE yukarı kayarken AD ise sağa kayacaktır. Doğru cevap A'dır.
Soru 26
Toplam arz hangi iki değişken arasındaki pozitif yönlü ilişkiyi gösterir?
Seçenekler
A
Fiyat düzeyi - Planlanan toplam harcamalar
B
Fiyat düzeyi - toplam çıktı
C
Faiz oranı - toplam çıktı
D
Fiyat düzeyi - Faiz oranı
E
Yatırım - tasarruf
Açıklama:
Arz edilen toplam çıktı; reel GSYİH olarak ölçülen ve ekonomideki tüm firmalar tarafından üretilen mal ve hizmet miktarıdır. İşte toplam arz, bu toplam çıktı ile genel fiyat düzeyi arasındaki ilişkiyi gösterir. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi toplam arz eğrisini kaydıran faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ücretlerdeki değişmeler
B
Emek dışındaki girdi fiyatlarındaki dğeişmeler
C
Toplam servetteki değişmeler
D
Teknolojideki değişmeler
E
Emek verimliliğindeki değişmeler
Açıklama:
Toplam arz eğrisini kaydıran parametreler; ücretlerdeki değişmeler, emek dışı girdi fiyatlarındaki değişmeler, teknoloji ve emek verimliliğindeki değişmelerdir. Servetteki değişmeler toplam talebi etkilemektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi toplam arzı azaltıcı yönde (sola kayma) etkide bulunur?
Seçenekler
A
Teknolojik buluş
B
Girdi maliyetlerinin azalması
C
Ücret düzeyinin düşürülmesi
D
Ücret düzeyinin artırılması
E
Emek verimliliğinin artması
Açıklama:
Teknolojik buluş, emek verimliliğinin artması, ücret düzeyinin düşürülmesi ve girdi maliyetlerinin azalması toplam arzı artırırken, ücret düzeyinin artırılması çıktı miktarını azaltacaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Aşağıdaki ikililerden hangisi güçlü ekonomik stabilizatörler olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Faiz oranı - ödemeler bilançosu
B
Döviz kuru - para arzı
C
Katma değer vergisi - yatırım teşvikleri
D
Kurumlar vergisi - işsizlik ödemeleri
E
Gelir vergisi - işsizlik ödemeleri
Açıklama:
Otomatik stabilizatörler toplam harcamalardaki dalgalanmanın şiddetini azaltır, çıktı ve istihdam düzeyi üzerindeki geniş salınmayı önlemeye yardımcı olur. Ekonomiler için özellikle gelir vergisi ve işsizlik ödemeleri güçlü ekonomik stabilizatörlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen modelin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dikkati toplam harcamalara çeker.
B
Ekonominin talep yönünü ele almaktadır.
C
Ekonominin arz yönünü ele alır.
D
Ekonominin kendi kendini düzelteceğine karşı çıkar.
E
Klasik görüşlere karşı çıkar.
Açıklama:
Keynesyen model, ekonominin talep yönünü ele almaktadır.
Soru 31
Ekonomideki tüm sektörler tarafından (hane halkı, firmalar, devlet ve dış âlem sektörlerince) çeşitli fiyat düzeylerinde belli bir dönemde talep edilen mal ve hizmetlerin toplam miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplam talep
B
Reel balans etkisi
C
Toplam arz
D
Deflasyon
E
Stagflasyon
Açıklama:
Toplam talep, ekonomideki tüm sektörler tarafından (hane halkı, firmalar, devlet ve dış âlem sektörlerince) çeşitli fiyat düzeylerinde belli bir dönemde talep edilen mal ve hizmetlerin toplam miktarıdır.
Soru 32
Fiyatlar genel düzeyi düştüğünde, toplumun finansal varlıklarının reel değeri ya da satın alma gücü artar. Buna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplam talep
B
Uluslararası ikame etkisi
C
Toplam arz
D
Zamanlararası ikame etkisi
E
Reel balans etkisi
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyi düştüğünde, toplumun finansal varlıklarının reel değeri ya da satın alma gücü artar. Buna reel balans ya da servet etkisi denir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisini kaydıran faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hükümet politikalarındaki değişmeler
B
Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
C
Reel balans etkisi
D
Uluslararası faktörler
E
Toplam servetteki değişmeler
Açıklama:
Toplam talep eğrisini kaydıran faktörler:
- Hükümet politikalarındaki değişmeler
- Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerinde- ki değişmeler
- Uluslararası faktörler
- Toplam servetteki değişmeler
Soru 34
Bir ürünün satış fiyatı ve üretim maliyeti arasındaki farka ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplam arz
B
Birim başına kâr
C
Toplam talep
D
Servet etkisi
E
Uluslararası ikame etkisi
Açıklama:
Bir birim ürün üretmenin kârı en basit şekliyle, bu ürünün satış fiyatı ve üretim maliyeti arasındaki farktır.
Soru 35
I. Ücretlerdeki Değişmeler
II. Emek Dışındaki Girdi Fiyatlarındaki Değişmeler
III. Teknoloji ve Emek Verimliliğindeki Değişmeler
Hangisi ya da hangileri Toplam Arz Eğrisindeki Değişmeleri etkiler?
II. Emek Dışındaki Girdi Fiyatlarındaki Değişmeler
III. Teknoloji ve Emek Verimliliğindeki Değişmeler
Hangisi ya da hangileri Toplam Arz Eğrisindeki Değişmeleri etkiler?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I, ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Toplam arz eğrisini kaydıran parametreler; ücretlerdeki değişmeler, emek dışı girdi fiyatlarındaki değişmeler, teknoloji ve emek verimliliğindeki değişmelerdir.
Soru 36
Genel fiyat düzeyi artarken reel hasıla düzeyinde azalma görülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Stagflasyon
B
Deflasyon
C
Enflasyon
D
İstihdam
E
Toplam arz
Açıklama:
Stagflasyonda, ekonomide yaşanan süreç sonucunda genel fiyat düzeyi artarken reel hasıla düzeyinde azalma görülüyor.
Soru 37
Ekonominin performansını yönlendirmek için hükümet har- camaları ve vergilerin ayarlanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Para politikası
B
Maliye politikası
C
Deflasyon
D
Stagflasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Maliye politikası, ekonominin performansını yönlendirmek için hükümet harcamaları ve vergilerin ayarlanmasıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarındaki amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarı
B
Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik
C
Ekonomide büyüme
D
Siyasi istikrar
E
Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar
Açıklama:
Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarındaki amaçları;
Fiyat istikrarı,
Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik,
Ekonomide büyüme,
Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar, sağlayarak iyi işleyen bir ekonomi yaratmaktır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi monetaristlerin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Ücretler ve fiyatların esnek olduğu ve gelecek hakkındaki bekleyişlerin rasyonel olduğu kabul edilir.
B
Ekonominin doğasında istikrarsızlığın bulunduğunu, arz ve talepten kaynaklanan şokları atlatmada ekonominin nispeten yavaş hareket ettiğini kabul ederler.
C
Para arzındaki artış tüketim ve yatırım harcamalarını arttırarak denge çıktı ve fiyat düzeyini azaltır.
D
Ekonomide fiyatlar ve toplam çıktı düzeyinin belirlenmesinde en önemli rolün para arzına ait olduğunu öne sürerler.
E
Para politikası ile birlikte uygulanmadığı sürece maliye politikası etkilidir.
Açıklama:
Ekonomide fiyatlar ve toplam çıktı düzeyinin belirlenmesinde en önemli rolün para arzına ait olduğunu öne süren Monetaristler’e göre para arzındaki artış tüketim ve yatırım harcamalarını arttırarak denge çıktı ve fiyat düzeyini yükseltir. Para arzındaki bir azalma ise ters yönde etkiye sahiptir. Monetaristler’e göre para politikası ile birlikte uygulanmadığı sürece maliye politikası etkili değildir.
Soru 40
Fiyatlar genel düzeyi düştüğünde, toplumun finansal varlıklarının reel değeri ya da satın alma gücü artar şeklinde tanımlanan ve AD eğrisinin negatif eğimli oluşunu açıklamada yararlanılan etki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reel balans etkisi
B
Seri etki
C
Para etkisi
D
Çek etkisi
E
Bono etkisi
Açıklama:
AD eğrisinin negatif eğimli oluşunu açıklamada yararlanılan etkilerden ilki reel balans etkisidir. Bazen reel ankes etkisi ya da servet etkisi olarak da anılır. Bu etkiye göre, fiyatlar genel düzeyi düştüğünde, toplumun finansal varlıklarının reel değeri ya da satın alma gücü artar
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi yüksek faiz durumunda toplam harcama fonksiyonu (AE) ve toplam talep (AD) eğrileri için söylenebilir?
Seçenekler
A
AE artacağı için yukarı kayar- AD (-) eğime sahip olur
B
AE azalacağı için aşağı kayar-AD (-) eğime sahip olur
C
AE azalacağı için aşağı kayar-AD (+) eğime sahip olur
D
AE artacağı için aşağı kayar-AD (+) eğime sahip olur
E
AE azalacağı için yukarı kayar-AD (+) eğime sahip olur
Açıklama:
Yüksek faiz durumunda ise, harcamalar ertelenir. İnsanlar daha fazla tasarrufa yönelerek tüketimlerini kısma eğilimine girerler. Yine faiz oranlarının yükselmesi durumunda yatırım harcamaları da azaldığı için toplam harcama fonksiyonu AE1 (P1) konumunda aşağı kayar. Dolayısıyla yüksek fiyat düzeyinde (P1) toplam çıktı talep miktarında azalış olur, şeklin alt panelinden görüleceği üzere negatif eğimli talep eğrisi çizilir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisi üzerinde aşağı yukarı hareketlenmeye yol açar?
Seçenekler
A
Uluslararası faktörler
B
Hanehalkı ve firmaların bekleyişlerindeki değişme
C
Faiz oranlarındaki değişme
D
Hükümet politikalarındaki değişme
E
Fiyatlardaki değişme
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyindeki değişmenin durağan toplam talep eğrisi üzerinde aşağı ve yukarı harekete yol açtığını AD eğrisini elde ederken açıkladık. Fiyat değişikliği dışında herhangi bir nedenle hanehalklarının, firmaların, hükümetin ve dış âlem harcama planlarındaki değişmeler toplam talep (AD) eğrisini kaydırır. Toplam talep eğrisini kaydıran faktörler:
- Hükümet politikalarındaki değişmeler
- Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
- Uluslararası faktörler
- Toplam servetteki değişmeler
Soru 43
Hükümet kamu harcamaları, transfer ödemeleri ve vergiler aracılığı ile aşağıdakilerden hangisinde sağa ya da sola doğru kaymalara yol açarlar?
Seçenekler
A
Faiz oranları
B
AE
C
AD
D
Gelir
E
Fiyatlar genel düzeyi
Açıklama:
Hükümetler uyguladıkları para ve maliye politikaları ile toplam talebi etkileyebilir. Hükümetin kamu harcamaları, transfer ödemeleri ve vergileri kullanarak ekonomiyi etkileme teşebbüsleri maliye politikası olup, AD eğrisini kaydıran önemli bir faktör olarak karşımıza çıkar.
Soru 44
Arz edilen toplam çıktı aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Seçenekler
A
S
B
AD
C
AE
D
GSYİH
E
C+I
Açıklama:
Toplam arz, belirli bir dönemde çeşitli fiyat düzeylerinde, ekonomideki tüm üreticilerin birlikte arz ettikleri toplam çıktıyı gösterir. Arz edilen toplam çıktı; reel GSYİH olarak ölçülen ve ekonomideki tüm firmalar tarafından üretilen mal ve hizmet miktarıdır. İşte toplam arz, bu toplam çıktı ile genel fiyat düzeyi arasındaki ilişkiyi gösterir
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi uzun dönem toplam arz eğrisinin düşey olmasının sebebidir?
Seçenekler
A
GSYİH fiyat düzeyinden bağımsızdır
B
Uzun dönemde fiyatlardaki değişimin üretim üzerindeki etkisi pozitiftir
C
Firmaların gelecek hakkındaki beklentileri olumsuzdur
D
Uzun dönemde hane halkı sayısı sabit değildir
E
Faizler düşüktür
Açıklama:
Uzun dönemde sözleşmeler sona erecek ve ücretler ile diğer girdi fiyatları yukarı doğru ayarlanabilecektir. Dolayısıyla firmalar için teşvik olmadığından üretim düzeyi de sabit kalacaktır. Böylece uzun dönemde fiyat düzeyi değişse bile reel çıktı düzeyi değişmemektedir. Kısaca uzun dönem toplam arz eğrisi (LRAS) düşeydir. Çünkü potansiyel GSYİH fiyat düzeyinden bağımsızdır. Bu bağımsızlığın nedeni ise tüm ücretlerin ve fiyatların esnekliğidir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi AS eğrisini sola kaydırır?
Seçenekler
A
Banka sayısındaki artış
B
Kredi alımlardaki kolaylık
C
Firma sayısındaki azalış
D
Tüketici zevk ve tercihlerindeki değişim
E
Ücretlerdeki artış
Açıklama:
Bir ekonomide firmalarca uygulanan ortalama ücret düzeyinin arttığını varsayalım. Bu durumda belli bir çıktı düzeyini üretmek, daha fazla maliyete neden olacaktır. Firmalar da bu yüzden daha yüksek fiyat talep edeceklerdir ve genel fiyat düzeyi artacaktır. Ya da aynı fiyat düzeyi için firmalar daha az üreteceklerdir. Bu durumda, AS eğrisi sola kayacaktır. Ücret düzeyinin düşürülmesi ise AS eğrisini sağa kaydırır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi toplam talep ve toplam arz dengesi için eksenlerde olması gerekenlerdir?
Seçenekler
A
Gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH)- faiz oranı
B
Fiyatlar genel düzeyi (P)- (GSYİH)
C
Faiz oranı-P
D
Tasarruflar (S)- Yatırımlar (I)
E
S-GSYİH
Açıklama:
Toplam talep ve toplam arz analizlerini birleştirerek, reel GSYİH denge miktarını ve denge fiyat düzeyini eşanlı olarak belirleyebiliriz.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi uzun dönemde ekonomik denge için söylenebilir?
Seçenekler
A
Oluşan genel fiyat düzeyinde, talep edilen reel GSYİH düzeyi, arz edilen miktarı aşacaktır. Piyasalarda mal kıtlığı oluşacak, stoklar tükendikçe ve müşteri baskıları oluşunca firmalar fiyatlarını yükselteceklerdir.
B
Uzun dönemde oluşan fiyat düzeyinde arz edilen reel GSYİH miktarı talep edilen reel GSYİH miktarını aşacaktır.
C
Tam istihdamdan daha düşük düzeyde ekonomik denge oluşur.
D
Uzun dönemde ekonomi tam istihdamda ve uzun dönem düşey toplam arz eğrisi (LRAS) üzerinde dengeye ulaşır.
E
Tam istihdamdan daha yüksek düzeyde ekonomik denge oluşur.
Açıklama:
Toplam arz ve toplam talep eğrisinin konumuna bağlı olarak ekonomik denge belirlenir. Ancak bu dengenin tam istihdamda olması şart değildir. Kısa dönemde tam istihdamdan daha yüksek düzeyde (aşırı istihdamda), tam istihdamdan daha düşük düzeyde (eksik istihdam) ya da tam istihdam düzeyinde denge sağlanabilir. Fakat uzun dönemde ekonomi tam istihdamda ve uzun dönem düşey toplam arz eğrisi (LRAS) üzerinde dengeye ulaşır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi ekonomide enflasyonun olduğu durumda hükümetin bununla mücadele etmek için uygulamaya koyması gereken politikadır?
Seçenekler
A
Ticari bankaların sayısının arttırılması
B
Harcamaların azaltılması
C
Firmalara teşviklerin verilmesi
D
Faiz oranlarının artırılması
E
Vergilerin düşürülmesi
Açıklama:
Eğer ekonomide enflasyon sorunu varsa, bununla mücadele etmek için hükümetin farklı bir ekonomi politikası seti oluşturması gereklidir. Keynesyen modele göre, enflasyona neden olan toplam harcamaların fazlalığıdır. Yani insanların ekonominin üretebileceğinden daha fazla mal ve hizmeti alma çabaları enflasyona yol açar. Enflasyona karşı uygun politika olarak; hükümetin harcamaları azaltması veya vergileri arttırması ya da her ikisini birlikte uygulayan politikalara başvurması gerekmektedir.
Soru 50
I. Reel balans
II. Zamanlararası ikame
III. Uluslararası ikame
Yukarıdakilerden hangisi toplam talep eğrisinin negatif eğilimli olma nedenleridir?
II. Zamanlararası ikame
III. Uluslararası ikame
Yukarıdakilerden hangisi toplam talep eğrisinin negatif eğilimli olma nedenleridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
toplam talep eğrisini incelediğimizde tek bir ürünün fiyatındaki düşme değil, tüm mal ve hizmetler için ortalama bir fiyat düzeyindeki düşüş dikkate alınmaktadır. İşte bu fiyat düzeyindeki değişme üç farklı etki oluşturarak toplam harcama fonksiyonunu kaydırmakta ve talep edilen reel GSYİH miktarını etkilemektedir. Bu etkilere bağlı olarak negatif eğimli toplam talep eğrisi çizilmektedir. Bu etkiler;
i) Reel Balans,
ii) Zamanlararası İkame,
iii) Uluslararası İkame olarak belirtilebilir.
i) Reel Balans,
ii) Zamanlararası İkame,
iii) Uluslararası İkame olarak belirtilebilir.
Soru 51
Fiyat düzeyi düştüğünde daha fazla harcama yapılabilmesi ya da yüksek fiyat düzeyinin düşük tüketime ve düşük gelir düzeyine neden olması durumu, aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Reel balans etkisi
B
Zamanlararası ikame etkisi
C
Faiz oranı etkisi
D
Uluslararası ikame etkisi
E
Makroekonomik denge
Açıklama:
AD eğrisinin negatif eğimli oluşunu açıklamada yararlanılan etkilerden ilki reel balans etkisidir. Bazen reel ankes etkisi ya da servet etkisi olarak da anılır. Bu etkiye göre, fiyatlar genel düzeyi düştü- ğünde, toplumun finansal varlıklarının reel değeri ya da satın alma gücü artar. Bir başka deyişle sabit bir parasal değeri olan her türlü finansal aktifin satın alma gücü, fiyat düzeyi düştüğünde yükselir. Bu durum insanların kendilerini daha zengin hissetmelerini sağlar, böylece daha fazla mal ve hizmet tüketmelerine neden olur. Yani toplam harcama fonksiyonu fiyat düzeyinin düşmesi sonucu yukarı kayar ve daha yüksek reel çıktı düzeyinde dengeye ulaşır. Şekil 7.1’den görüleceği üzere fiyat düzeyi düştüğünde daha fazla harcama yapılmaktadır. Benzer şekilde yüksek fiyat düzeyi düşük tü- ketime ve düşük gelir düzeyine neden olmaktadır. Çünkü hatırlarsanız tüketiciler değerleri paraya bağlı birçok finansal varlığa sahiptir. Fiyat düzeyi artınca bunların değerleri düşer. Yani servetin reel değeri azalır, tüketiciler daha az harcama yapar böylece toplam harcama fonksiyonu aşağıya kayar. Sonuçta düşük harcama ile denge reel GSYİH de düşer. Özet olarak fiyat düzeyindeki bir artış düşük reel toplam talep miktarına neden olur. Fiyat dü- zeyi ve dengedeki talep edilen reel GSYİH miktarı arasındaki ilişki şeklin alt panelinde gösterilen negatif eğimli toplam talep eğrisi ile açıklanır.
Soru 52
Bugün alınacak mal ve hizmetlerin daha sonraki bir tarihe ertelenmesi ya da daha sonraki bir tarihte alınması planlanan mal ve hizmetlerin bugün alınacak olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplam talep etkisi
B
Toplam arz etkisi
C
Reel balans etkisi
D
Zamanlararası ikame etkisi
E
Uluslararası ikame etkisi
Açıklama:
Bugün alınacak mal ve hizmetlerin daha sonraki bir tarihe ertelenmesi ya da daha sonraki bir tarihte alınması planlanan mal ve hizmetlerin bugün alınacak olması zamanlararası ikame etkisi olarak adlandırılır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi, toplam talep eğrisini kaydıran faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hükümet politikalarındaki değişmeler
B
Ücretlerdeki değişmeler
C
Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
D
Uluslararası faktörler
E
Toplam servetteki değişmeler
Açıklama:
Toplam talep eğrisini kaydıran faktörler:
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmeler
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmeler
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi, toplam arz eğrisindeki değişmelerin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ücretlerdeki değişmeler
B
Emek dışı girdi fiyatlarındaki değişmeler
C
Uluslararası faktörlerdeki değişmeler
D
Teknoloji
E
Emek verimliliğindeki değişmeler
Açıklama:
Toplam arz eğrisini kaydıran parametreler; ücretlerdeki değişmeler, emek dışı girdi fiyatlarındaki değişmeler, teknoloji ve emek verimliliğindeki değişmelerdir.
Soru 55
Eksik istihdam dengesi durumunda aşağıdakilerden hangisi olur?
Seçenekler
A
Ekonomide deflasyonist açık vardır.
B
Çalışanlara talep fazladır.
C
Firmalar ücretleri yükseltmeye başlarlar.
D
Toplam arz eğrisi sola kayar.
E
Enflasyon enflasyonist açığı eritir.
Açıklama:
Eksik istihdam dengesini gösteren şeklin üst panelinde AE1 toplam harcama fonksiyonu 450’lik doğruyu tam istihdamın altında, Y1 hası- la düzeyinde kesmiştir. Yine AD-AS modelinde denge çıktı düzeyi (Y1) tam istihdam hasıla düzeyinin (YF)’nin altındadır. Bu durumda ekonomide deflasyonist açık vardır. Başka bir açıdan bakarsak ekonomide (YF - Y1) kadar üretim açığı vardır. Çünkü denge çıktı düzeyi potansiyel hasıla düzeyinin (YF) altındadır.
Soru 56
Ekonominin performansını yönlendirmek için hükümet harcamaları ve vergilerin ayarlanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Enflasyon
C
Maliye politikası
D
Stagflasyon
E
Para politikası
Açıklama:
Maliye politikası, ekonominin performansını yönlendirmek için hükümet harcamaları ve vergilerin ayarlanmasıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarındaki amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Firmaların ürünlerini hangi fiyattan satmaları gerektiğini belirlemek
B
Fiyat istikrarı sağlamak
C
Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik sağlamak
D
Ekonominin büyümesine katkıda bulunmak
E
Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar sağlamak
Açıklama:
Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarındaki amaçları;
• Fiyat istikrarı,
• Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik,
• Ekonomide büyüme,
• Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar, sağlayarak iyi işleyen bir ekonomi yaratmaktır.
MB, firmalara ne kadar kişi istihdam etmelerini ve ürünlerini hangi fiyattan satmaları gerektiğini söyleyemez. Bunun yerine para politikası hedeflerini belirleyerek bu değişkenleri arzulanan değerlere yaklaştırır.
• Fiyat istikrarı,
• Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik,
• Ekonomide büyüme,
• Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar, sağlayarak iyi işleyen bir ekonomi yaratmaktır.
MB, firmalara ne kadar kişi istihdam etmelerini ve ürünlerini hangi fiyattan satmaları gerektiğini söyleyemez. Bunun yerine para politikası hedeflerini belirleyerek bu değişkenleri arzulanan değerlere yaklaştırır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisini Keynesyen bir ekonomist söylemiş olabilir?
Seçenekler
A
Ekonomide fiyatlar ve toplam çıktı düzeyinin belirlenmesinde en önemli rolün para arzına aittir.
B
Ekonominin doğasında istikrarsızlık vardır ve arz ve talepten kaynaklanan şokları atlatmada ekonominin nispeten yavaş hareket eder.
C
Para politikası ile birlikte uygulanmadığı sürece maliye politikası etkili değildir.
D
Ekonominin üretim gücündeki artışa göre para arzı da arttırılmalıdır.
E
Ücretler ve fiyatlar esnektir ve gelecek hakkındaki bekleyişlerimiz rasyoneldir.
Açıklama:
Keynesyenler ile Monetaristler arasındaki anlaşmazlığın asıl kaynağı, ekonominin doğası hakkındaki farklı düşüncelerdir. Keynes gibi Yeni Keynesyenler de ekonominin doğasında istikrarsızlığın bulunduğunu, arz ve talepten kaynaklanan şokları atlatmada ekonominin nispeten yavaş hareket ettiğini kabul ederler. Öte yanda Monetaristler Klasikler gibi, ekonominin aslında istikrarlı olduğunu ve ne zamanki potansiyel GSYİH düzeyinden sapma olursa, hızlı bir şekilde tam istihdam düzeyine dönüleceğine inanırlar. Eğer potansiyel GSYİH düzeyinden sapmalar devam ediyorsa bu ekonominin doğasından değil hükümetin müdahalesi nedeniyledir.
Soru 59
Aşağıdakilerden faktörlerden hangileri toplam talep (AD) eğrisinin negatif eğimli olmasının nedenlerindendir?
I.Eksik istihdam
II.Reel Balans Etkisi
III. Zamanlararası İkame
IV.Uluslararası İkame
V.Tam ikame
I.Eksik istihdam
II.Reel Balans Etkisi
III. Zamanlararası İkame
IV.Uluslararası İkame
V.Tam ikame
Seçenekler
A
I ve V
B
I,III,IV
C
II,III,IV
D
II,III,V
E
I,II,III,V
Açıklama:
Bu etkilere bağlı olarak negatif eğimli toplam talep eğrisi çizilmektedir. Bu etkiler; i) Reel Balans, ii) Zamanlararası İkame, iii) Uluslararası İkame olarak belirtilebilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 60
Toplam talep eğrisinin negatif eğimli olarak çizilmesinin nedenlerinden olan Zamanlararası ikame etkisinde en önemli makro ekonomik değişken hangisidir?
Seçenekler
A
Faiz Oranı
B
Para arzı
C
Döviz Kuru
D
Enflasyon
E
Cari açık
Açıklama:
Zamanlararası ikame üzerinde önemli bir etken faiz oranıdır. Bu nedenle faiz oranı etkisi olarak da adlandırılır ve toplam talep eğrisinin negatif eğimli oluş nedenlerini açıklamada bir başka etken olarak kullanılır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisini kaydıran faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hükümet politikalarındaki değişmeler
B
Fiyatlar genel düzeyindeki değişme
C
Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
D
Uluslararası faktörler
E
Toplam servetteki değişmeler
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyindeki değişmenin durağan toplam talep eğrisi üzerinde aşağı ve yukarı harekete yol açtığını AD eğrisini elde ederken açıkladık. Fiyat değişikliği dışında herhangi bir nedenle hanehalklarının, firmaların, hükümetin ve dış âlem harcama planlarındaki değişmeler toplam talep (AD) eğrisini kaydırır. Toplam talep eğrisini kaydıran faktörler:
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmelerdir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmelerdir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 62
Toplam Arz Eğrisi ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Ücretlerin ve fiyatların oldukça esnek olduğuna inanıyorsak toplam arz eğrisi (AS) düşey olacaktır.
B
Eğer ücretler ve fiyatlar esnek değilse ya da katı (yapışkan) ise toplam arz eğrisi (AS) yatay olacaktır.
C
Kısa dönemde toplam arz eğrisinin (SRAS) yatay olduğu genel kabul görmektedir.
D
Uzun dönem toplam arz eğrisinin (LRAS) ise tam istihdam düzeyinde (YF) düşey
olduğu kabul edilir.
olduğu kabul edilir.
E
Kısa dönemde pozitif eğimli toplam arz eğrisi, firmaların düşük fiyat düzeylerinde daha az, yüksek fiyat seviyelerinde ise daha fazla toplam çıktı arz edeceklerini gösterir.
Açıklama:
Toplam arz eğrisinin biçimi, ücret ve fiyat davranışları üzerine yapılacak olan varsayımlara bağlıdır. Şayet ücretlerin ve fiyatların oldukça esnek olduğuna inanıyorsak toplam arz eğrisi (AS) düşey olacaktır. Eğer ücretler ve fiyatlar esnek değilse ya
da katı (yapışkan) ise toplam arz eğrisi (AS) yatay olacaktır. ellikle kısa dönemde toplam arz eğrisinin (SRAS) pozitif eğimli olduğu genel kabul görmektedir. Öte yandan uzun dönem toplam arz eğrisinin (LRAS) ise tam istihdam düzeyinde (YF) düşey
olduğu, yani reel GSYİH’nin potansiyel GSYİH’ye eşit olduğu kabul edilir Doğru cevap C seçeneğidir.
da katı (yapışkan) ise toplam arz eğrisi (AS) yatay olacaktır. ellikle kısa dönemde toplam arz eğrisinin (SRAS) pozitif eğimli olduğu genel kabul görmektedir. Öte yandan uzun dönem toplam arz eğrisinin (LRAS) ise tam istihdam düzeyinde (YF) düşey
olduğu, yani reel GSYİH’nin potansiyel GSYİH’ye eşit olduğu kabul edilir Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 63
Maliyetlerin katılığı için temel neden aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Uzun dönemli sözleşmeler
B
Eksik Rekabet
C
Asgari ücret uygulaması
D
Taban fiyat uygulaması
E
Faiz oranı
Açıklama:
Maliyetlerin katılığı için temel neden uzun dönemli sözleşmeler ya da kontratlardır. Örneğin işçi sendikaları ile sözleşmeler genelde her yıl ya da 2 yılda bir yapılır. Anlaşma dönemi boyunca ücretler sözleşmede öngörülen şekliyle sabittir. Hatta belirgin bir kontrat olmasa da ücret ayarlamaları genelde yılda bir kez yapılır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 64
Ekonomi kısa dönemde aşırı istihdam denge durumunda ise hangi sonuçlarla karşılaşılır?
I.Enflasyonist açık vardır.
II.Bu durumda talep fazlalığı ücretler ve diğer girdi fiyatlarını artacaktır.
III. Talep fazlalığı genel fiyat düzeyinde azalışa ya da deflasyona neden olacaktır
I.Enflasyonist açık vardır.
II.Bu durumda talep fazlalığı ücretler ve diğer girdi fiyatlarını artacaktır.
III. Talep fazlalığı genel fiyat düzeyinde azalışa ya da deflasyona neden olacaktır
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Ekonomi kısa dönemde aşırı istihdam denge durumunda ise enflasyonist açık vardır. Bu durumda talep fazlalığı; yüksek üretim düzeyi için gerekli girdi talebindeki artışa
neden olacak, ücretler ve diğer girdi fiyatlarını arttıracağı için genel fiyat düzeyinde artışa ya da enflasyona neden olacaktır. Yükselen fiyatlar tüketicilerin alım gücünü ve net ihracatı azalttığı için enflasyonist açık kapanır.
neden olacak, ücretler ve diğer girdi fiyatlarını arttıracağı için genel fiyat düzeyinde artışa ya da enflasyona neden olacaktır. Yükselen fiyatlar tüketicilerin alım gücünü ve net ihracatı azalttığı için enflasyonist açık kapanır.
Soru 65
Ekonomide fiyatlar ve toplam çıktı düzeyinin belirlenmesinde en önemli rolün para arzına ait olduğunu öne süren yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni Klasikler
B
Monetaristler
C
Yeni Keynesyenler
D
Klasik İktisatçılar
E
Keynesyen İktisatçılar
Açıklama:
Ekonomide fiyatlar ve toplam çıktı düzeyinin belirlenmesinde en önemli rolün para arzına ait olduğunu öne süren Monetaristler’e göre para arzındaki artış tüketim ve yatırım harcamalarını arttırarak denge çıktı ve fiyat düzeyini yükseltir. Para arzındaki bir azalma ise ters yönde etkiye sahiptir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 66
Sistematik para ve maliye politikaları ekonomide işsizlik ya da çıktı düzeyini değiştirmeyeceğini, sadece fiyat düzeyini değiştireceğini öne süren yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni Keynesyen
B
Klasik Yaklaşım
C
Monetaristler
D
Yeni Klasik
E
Marksist Yaklaşım
Açıklama:
Yeni Klasikler’e göre sistematik para ve maliye politikaları ekonomide işsizlik ya da çıktı düzeyini değiştirmez, sadece fiyat düzeyini değiştirir. Bu doktrin politika etkinsizliği teoremi olarak bilinir. Böylece duruma göre uygulanan politikalar öngörülebiliyorsa, bireyler bu politika uygulamalarını bekleyecekler ve bu beklentileri etkinsiz yapacak
şekilde davranışlarını değiştireceklerdir. Dolayısıyla toplam arz eğrisi düşey olduğu için AD’deki değişmeler sadece genel fiyat düzeyini etkileyecektir.
şekilde davranışlarını değiştireceklerdir. Dolayısıyla toplam arz eğrisi düşey olduğu için AD’deki değişmeler sadece genel fiyat düzeyini etkileyecektir.
Soru 67
Maliye politikasını kullanma çabalarını ve başarısını sınırlayan bir takım faktörler vardır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu faktörler doğru olarak verilmiştir?
I.Politik Eğilimin Yansımaları Sorunu
II.Gecikmeler Sorunu
III.Bedavacılık Sorunu
IV.Dışlama Sorunu
I.Politik Eğilimin Yansımaları Sorunu
II.Gecikmeler Sorunu
III.Bedavacılık Sorunu
IV.Dışlama Sorunu
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I,II,III
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Ekonominin performansını yönlendirmede, duruma göre uygulanan maliye politikasını kullanma çabalarını ve başarısını sınırlayan bir takım faktörler vardır. Bunları üç başlık altında özetleyebiliriz. Bunlar; Politik Eğilimin Yansımaları Sorunu, Gecikmeler Sorunu, Dışlama Sorunudur. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Otomatik stabilizatörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gelir vergisi
B
İşsizlik ödemeleri
C
Sosyal yardımlar
D
Sübvansiyon
E
Maaş ödemeleri
Açıklama:
Otomatik stabilizatörler toplam harcamalardaki dalgalanmanın şiddetini azaltır, çıktı ve istihdam düzeyi üzerindeki geniş salınmayı önlemeye yardımcı olur. Ekonomiler için özellikle gelir vergisi ve işsizlik ödemeleri güçlü ekonomik stabilizatörlerdir. İşsizlik ödemeleri ve yoksullara yönelik sosyal nitelikli her türlü yardımlar da otomatik stabilizatör olarak işlev görürler. Doüru cevap E seçeneğidir.
Soru 69
Ekonominin performansını değerlendirmede Keynesyen modeline göre “toplam harcamalara” dikkat gösterilmelidir, yani talep düzeyi önemlidir, aşağıdakilerden hangisi Keynesyen modelinin sınırlamalarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Fiyat düzeyi, açıkça analize dahil edilmemiştir.
B
Keynesyen model ekonominin talep yönünü ele alır.
C
Fiyat düzeyi tam istihdam düzeyine ulaşıncaya kadar istikrarlıdır.
D
Talebin çok fazla olması durumunda enflasyon artar ve işsizlik ortaya çıkar.
E
Keynesyen model ekonominin arz yönünü ikinci olarak ele alır ve işsizliği birinci sorun yapar.
Açıklama:
Ekonominin performansını değerlendirmede Keynesyen model dikkatleri toplam harcamalara, dolayısıyla talep düzeyi üzerine çeker. Ancak model bazı önemli sınırlamaları içerir. İlk olarak, fiyat düzeyi açıkça analize dâhil edilmiyor ve tam istihdam düzeyine ulaşıncaya kadar istikrarlı olduğu varsayılıyor. Oysa gerçek dünyada reel çıktı düzeyi ile fiyatların birlikte artışı özellikle kısa dönemde yaygın bir durumdur. İkinci olarak, Keynesyen model ekonominin talep yönünü ele almakta, talebin çok fazla olması durumunda enflasyon ve çok az olması durumunda işsizlik olacağını açıklamaktadır. Bu gözlem doğru olsa bile eksiktir. Çünkü ekonominin arz yönü ihmal edilmiştir.
Soru 70
Keynesyen model, klasiklerin ekonominin kendi kendini düzelteceği görüşüne karşı çıkar bunun sebebi nasıl açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Çünkü istihdama yönelmez.
B
İşsizlik harcamalarla ilgilidir.
C
Çünkü fiyatlar sonuçta dahil edilir.
D
Çünkü ücretler ve fiyatlar esnek değildir.
E
Hükümet politikaları para ile ilgili olmalıdır.
Açıklama:
Nihayet Keynesyen model, ekonominin kendi kendini düzelteceği şeklindeki Klasikler’in görüşlerine tümüyle karşı çıkar. Çünkü ücretler ve fiyatlar esnek değildir ve harcamalardaki azalma işsizliğe neden olur. Böylece ekonomi tam istihdama yönelmez. Eksik istihdam durumunda hükümet politikaları (para ve maliye) gereklidir.
Soru 71
Keynesyen modele göre ekonominin tam istihdama yönelmemesi ile ortaya çıkan eksik istihdam durumunda gerekli olan hükümet politikalarında yer alan konu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para ve maliye politikası gereklidir.
B
Talep düşüklüğünü düzeltmesi gereklidir.
C
Ücretlerin ve fiyatların düşürülmesi gereklidir.
D
Ekonominin kendi kendini düzeltmesinin sağlanması gereklidir.
E
Fiyat düzeyinin tüm mal ve hizmetlere ilişkin olarak ortalama rakamlarla belirlenmesi gereklidir.
Açıklama:
Nihayet Keynesyen model, ekonominin kendi kendini düzelteceği şeklindeki Klasikler’in görüşlerine tümüyle karşı çıkar. Çünkü ücretler ve fiyatlar esnek değildir ve harcamalardaki azalma işsizliğe neden olur. Böylece ekonomi tam istihdama yönelmez. Eksik istihdam durumunda hükümet politikaları (para ve maliye) gereklidir.
Soru 72
Mal ve hizmetlerin toplam miktarı, reel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla ile ölçülür bu “toplam talep” konusudur ve buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplam talep ile fiyatların genel düzeyi arasında negatif ilişki vardır.
B
Gayri Safi Yurt İçi Hasıla deflatörü TÜFE gibi genel fiyat düzeyini gösterir.
C
Burada fiyat düzeyi tüm mal ve hizmetlere ilişkin olarak ortalama ağırlaştırılmış indekstir.
D
Firmaların yaptığı yatırım harcamaları kamu tüketimi içine alınmayıp devlet maliyesi içinde değerlendirilir.
E
Hanehalkı, firmalar, devlet ve yapılan ihracatın toplamı çeşitli fiyat düzeyleri itibariyle belli dönemdeki talep edilen mal ve hizmetlerin toplam miktarıdır.
Açıklama:
Mal ve hizmetlerin toplam miktarı reel GSYİH ile ölçülür. Fiyat düzeyi ise tüm mal ve hizmetlere ilişkin ortalama ağırlıklandırılmış indekstir. Örneğin, GSYİH deflatörü TÜFE gibi genel fiyat düzeyini gösterir. İşte toplam talep bu fiyatlar genel düzeyi ile reel hasıla arasındaki negatif ilişkiyi açıklar. Toplam talep, ekonomideki tüm sektörler tarafından (hanehalkı, firmalar, devlet ve dış alem sektörlerince) çeşitli fiyat düzeylerinde belli bir dönemde talep edilen mal ve hizmetlerin toplam miktarıdır.
Soru 73
Toplam talep konusu ele alındığında fiyat düzeyleri önemlidir, buna göre aşağıdakilerden hangisi fiyat düzeyleri konusu açısından yanlıştır?
Seçenekler
A
Fiyat düzeyindeki değişme tüm sektörlerin kararlarını etkiler.
B
Fiyat düzeylerindeki değişme talep edilen reel hasıla miktarını değiştirir.
C
Fiyat düzeylerindeki değişme toplam harcama fonksiyonunun kaymasına sebep olur.
D
Fiyat düzeyindeki değişmede toplam harcama fonksiyonu toplam talep eğrisi değildir.
E
Fiyat düzeyindeki değişme, değişken bir durum olan planlanan harcamalar anlamına gelir ve esnek yapısıyla toplam talep eğrisinin alt kısmında yer alır.
Açıklama:
Fiyat düzeyindeki bir değişme ise tüm sektörlerin kararlarını etkilediği ve toplam harcama fonksiyonunun kaymasına neden olduğu için talep edilen reel hasıla miktarını da değiştirir. Dikkat ederseniz toplam harcama fonksiyonu toplam talep eğrisi değildir. Ancak bunu kullanarak toplam talep miktarı ile fiyat düzeyi arasındaki ilişkiyi gösteren toplam talep eğrisini şeklin alt panelinde çizebiliriz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi fiyatlar genel düzeyinin düşmesi ile ilgili olan “reel balans” etkisi açısından doğru değildir?
Seçenekler
A
Fiyat genel düzeyi düştüğünde satın alma gücü artar.
B
Fiyat genel düzeyi düştüğünde insanlar kendilerini daha zengin hissederler.
C
Fiyatlar genel düzeyi düştüğünde özel fiyat belirlemeleri ve etiketleri çoğalır.
D
Fiyatlar genel düzeyi düştüğünde toplumun finansal varlıklarının reel değeri artar.
E
Fiyat düzeyi düştüğünde sabit bir parasal değeri olan her türlü finansal aktifin satın alma gücü yükselir.
Açıklama:
Bu etkiye göre, fiyatlar genel düzeyi düştüğünde, toplumun finansal varlıklarının reel değeri ya da satın alma gücü artar. Bir başka deyişle sabit bir parasal değeri olan her türlü finansal aktifin satın alma gücü, fiyat düzeyi düştüğünde yükselir. Bu durum insanların kendilerini daha zengin hissetmelerini sağlar, böylece daha fazla mal ve hizmet
tüketmelerine neden olur. Yani toplam harcama fonksiyonu fiyat düzeyinin düşmesi sonucu yukarı kayar ve daha yüksek reel çıktı düzeyinde dengeye ulaşır. Şekil 7.1’den görüleceği üzere fiyat düzeyi düştüğünde daha fazla harcama yapılmaktadır.
tüketmelerine neden olur. Yani toplam harcama fonksiyonu fiyat düzeyinin düşmesi sonucu yukarı kayar ve daha yüksek reel çıktı düzeyinde dengeye ulaşır. Şekil 7.1’den görüleceği üzere fiyat düzeyi düştüğünde daha fazla harcama yapılmaktadır.
Soru 75
Yüksek fiyat düzeyi neye sebep olur?
Seçenekler
A
Düşük tüketime ve düşük gelir düzeyine sebep olur.
B
Talep edilen mal çeşidi sayısını azaltır ve bu durum üretimi etkiler.
C
Fiyatlara bağlı birçok finansal ürünün piyasadan kalkmasına sebep olur.
D
Özel fiyat düzeylerinin ve alternatif fiyat seçeneklerinin yaratılmasına sebep olur.
E
Toplam harcama fonksiyonuna bağlı tavuk eti gibi tüketim mallarının piyasadaki miktarını çoğaltır.
Açıklama:
Benzer şekilde yüksek fiyat düzeyi düşük tüketime ve düşük gelir düzeyine neden olmaktadır. Çünkü hatırlarsanız tüketiciler değerleri paraya bağlı birçok finansal varlığa sahiptir. Fiyat düzeyi artınca bunların değerleri düşer. Yani servetin reel değeri azalır, tüketiciler daha az harcama yapar, böylece toplam harcama fonksiyonu aşağıya kayar. Sonuçta düşük harcama ile denge reel GSYİH de düşer.
Soru 76
Toplam talep eğrisinin negatif eğilimli olması fiyat düzeyindeki değişmelerle ilgilidir ve bu durum toplam harcama fonksiyonunun kaymasına sebep olur, bunun sebebi nedir?
Seçenekler
A
Toplam talep eğrisi tek bir mal için talep eğrisine benzer ve sol yukarıdan, sağ aşağıya doğru eğilimlidir.
B
Toplam talep eğrisinin negatif eğilimli olması tüketim miktarının azalış ve artış hızıyla ilgilidir bu durum alt panelde gösterilen toplam talep eğrisini tüketim eğrisine bağlar.
C
Üst panel ve alt panel fiyat düzeyleri reel piyasaları belirler ve bu durum Gayri Milli Yurt İçi hasılayı düzey itibariyle eksene çeker.
D
Toplam talep eğrisi yılın farklı dönemleri itibariyle farklılık gösterir bu farklılıklar da çeşitli sebeplere dayanarak ortaya çıkar bu durum toplam talep eğrisinin negatif etkisini artırır.
E
Toplam talep eğrisi fazla çıktı veren talep etme fonksiyonunu etkileyerek talep sonuçlarını veren fonksiyondur bu sebeple tüm mal fiyatları değişken ve enflasyonist eğilimli olur.
Açıklama:
Toplam talep eğrisi, tek bir mal için talep eğrisine benzer şekilde, sol yukarıdan sağ aşağıya doğru eğimlidir. Bu negatif eğim düşük genel fiyat düzeyinde daha fazla çıktı talep edileceğini gösterir. Ancak toplam talep eğrisi farklı nedenlerden dolayı negatif eğimlidir. Tek bir mal için talep eğrisini düşündüğümüzde; örneğin, tavuk etini dikkate aldığımızda, benzer ya da tavuk eti yerine kullanılabilecek diğer tüm malların (dana eti, hindi eti, balık, koyun eti...vb.) fiyatları sabit varsayılıp (ceteris paribus) tavuk eti fiyatını değiştirerek analiz yapıp negatif eğimli talep çizebiliyoruz.
Soru 77
Bugün alınacak mal ve hizmetlerin daha sonraki bir tarihe ertelenmesi ve bir sonraki tarihte alınması planlanan mal ve hizmetlerin bugün alınacak olması durumu anlamındaki “Zamanlararası ikame etkisi” kavramına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplam talep eğrisi fiyat düzeyi ve reel Gayri Safi Yurt İçi hasıla eksenleri içinde negatif eğilimlidir.
B
Toplam talep eğrisinin negatif etkili olmasında faiz oranı önemli rol oynar bu da reel para miktarı ile ilgilidir.
C
Fiyat düzeyi düştüğünde toplam çıktıya yönelik talep miktarında ve reel Gayri Safi Yurt İçi Hasılada bir artış olur.
D
Toplam talep eğrisinin negatif etkisinde reel balans etkisiyle harcamalar artar ve insanlar daha çok mal ve hizmet talep ederler.
E
İnsanlar ellerindeki parayı reel mal ve hizmet harcamalarında kullanmazlar bunun yerine borç arayanlar için faiz oranları düşer.
Açıklama:
Bildiğiniz gibi toplam talep eğrisi fiyat düzeyi ve reel GSYİH eksenleri içerisinde negatif eğimli olarak çizilir. Yani fiyat düzeyi düştüğünde toplam çıktıya yönelik (reel GSYİH) talep miktarında bir artış olur. Burada faiz oranı önemli rol üstlenir. Faiz oranının belirlenmesinde ise reel para miktarı önemli işleve sahiptir. Şöyle ki, şayet fiyat düzeyi düşerse, reel para miktarı artar, daha önce açıkladığımız reel balans etkisi kanalıyla harcamalar artar. Çünkü kişiler ne kadar çok reel paraya sahipse o kadar çok mal ve hizmet talep edebilecektir. Ancak kişiler ellerindeki tüm reel paralarını mal ve hizmet harcamalarına kullanmazlar, tasarruf yaparlar, borçlarını öderler, başkalarına borç verirler. Özellikle düşük fiyat döneminde ellerinde reel parası fazla olanlar, bu dönemde daha fazla borç vermeye hazırdırlar. Kısaca ödünç verilebilir fon arzı artmış olur. Öte yandan borç arayanlar, fiyat düşüşü halinde daha az ödünç almaya gereksinim duyarlar, yani ödünç verilebilir fon talebi azalır.
Soru 78
Toplam talep eğrisinin negatif eğilimli olmasını belirleyen ikinci sebep olan “Zamanlararası ikame etkisi” kavramında, yüksek faiz durumunda ne olur?
Seçenekler
A
Eğilimli talep eğrisi düzelir.
B
Harcamalar ertelenir.
C
Daha az paraya ihtiyaç duyulur.
D
Hizmetlerin bugünkü değeri yükselir.
E
Tüketiciler ve firmalar enflasyondan şikayet eder.
Açıklama:
Yüksek faiz durumunda ise, harcamalar ertelenir. İnsanlar daha fazla tasarrufa yönelerek tüketimlerini kısma eğilimine girerler. Yine faiz oranlarının yükselmesi durumunda yatırım harcamaları da azaldığı için toplam harcama fonksiyonu AE1 (P1) konumunda aşağı kayar. Dolayısıyla yüksek fiyat düzeyinde (P1) toplam çıktı talep miktarında azalış olur, şeklin alt panelinden görüleceği üzere negatif eğimli talep eğrisi çizilir.
Soru 79
Toplam talep eğrisinin negatif eğimli olmasını fiyat değişikliklerinin servette meydana getirdiği değişimlerle açıklayan etki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zamanlar arası ikame etkisi
B
Reel balans etkisi
C
Uluslararası ikame etkisi
D
Fisher etkisi
E
Çapraz fiyat etkisi
Açıklama:
Toplam talep eğrisinin negatif eğimli olmasını fiyat değişikliklerinin servette meydana getirdiği değişimlerle açıklayan etki reel balans etkisidir. Bu etkiye göre, fiyatlar genel düzeyi düştüğünde, toplumun finansal varlıklarının reel değeri ya da satın alma gücü artar. Bir başka deyişle sabit bir parasal değeri olan her türlü finansal aktifin satın alma gücü, fiyat düzeyi düştüğünde yükselir. Bu durum insanların kendilerini daha zengin hissetmelerini sağlar, böylece daha fazla mal ve hizmet tüketmelerine neden olur. Yani toplam harcama fonksiyonu fiyat düzeyinin düşmesi sonucu yukarı kayar ve daha yüksek reel çıktı düzeyinde dengeye ulaşır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 80
I. Uluslararası faktörler
II. Hükümet politikalarındaki değişmeler
III. Ücretlerdeki değişmeler
IV. Teknoloji ve emek verimliliğindeki değişmeler
V. Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
Yukarıdaki ifadelerden hangileri toplam talep eğrisini kaydıran faktörlerdendir?
II. Hükümet politikalarındaki değişmeler
III. Ücretlerdeki değişmeler
IV. Teknoloji ve emek verimliliğindeki değişmeler
V. Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
Yukarıdaki ifadelerden hangileri toplam talep eğrisini kaydıran faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,IV
C
I,II,V
D
II,IV,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
I, II ve V. ifadeler toplam talep eğrisini kaydıran faktörler iken III ve IV. ifadeler toplam arz eğrisini kaydıran faktörlerdir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 81
Hükümet politikalarının toplam talep eğrisi üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Para arzındaki azalış toplam talep eğrisini sola kaydırır
B
Faiz oranlarındaki azalış toplam talep eğrisini sola kaydırır
C
Kamu harcamalarındaki artış toplam talep eğrisini sağa kaydırır
D
Transfer harcamalarındaki artış toplam talep eğrisini sağa kaydırır
E
Vergi oranlarındaki artış toplam talep eğrisini sola kaydırır
Açıklama:
A,C,D ve E seçeneklerindeki ifadeler doğru iken B seçeneğindeki ifade yanlıştır. Çünkü, faiz oranlarındaki azalış toplam talep eğrisini sola değil sağa kaydırır. Ancak merkez bankası veri fiyat düzeyinde faiz oranlarını artırıcı kararlar alırsa AD eğrisi sola kayar. Çünkü yüksek
faiz oranlarıyla karşılaşan firmalar ve hanehalkları (özellikle yatırımcılar) yüksek faiz maliyetinden kaçınmak ve ödünç verilebilir fonlardaki yüksek getiri avantajlarından yararlanmak amacıyla harcamalarını kısarlar ve AD sola kayar. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
faiz oranlarıyla karşılaşan firmalar ve hanehalkları (özellikle yatırımcılar) yüksek faiz maliyetinden kaçınmak ve ödünç verilebilir fonlardaki yüksek getiri avantajlarından yararlanmak amacıyla harcamalarını kısarlar ve AD sola kayar. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 82
I. Kurdaki yükseliş toplam talep eğrisini sola kaydırır
II. Portföyümüzde bulunan hisse senetlerinin fiyatlarındaki azalış toplam talep eğrisini sağa kaydırır
III. Hanehalklarının gelecekle ilgili iyimser beklentileri toplam talep eğrisini sağa kaydırır
IV. Beklenen enflasyon oranındaki artış toplam talep eğrisini sağa kaydırır
V. Yabancıların gelir düzeyindeki düşüş toplam talep eğrisini sola kaydırır
Toplam talep eğrisinin sağa/sola kayması ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Portföyümüzde bulunan hisse senetlerinin fiyatlarındaki azalış toplam talep eğrisini sağa kaydırır
III. Hanehalklarının gelecekle ilgili iyimser beklentileri toplam talep eğrisini sağa kaydırır
IV. Beklenen enflasyon oranındaki artış toplam talep eğrisini sağa kaydırır
V. Yabancıların gelir düzeyindeki düşüş toplam talep eğrisini sola kaydırır
Toplam talep eğrisinin sağa/sola kayması ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,III,V
C
II,IV,V
D
III,IV
E
III,IV,V
Açıklama:
III, IV ve V. ifadeler doğru iken I ve II. ifadeler yanlıştır. Çünkü, Şayet döviz kuru yükselirse ithal malları pahalı hale geldiğinden ithalat azalacaktır. Çünkü 1$ = 3TL iken, 10$’a ithal edilen mal için ithalatçı firma 30TL öderken kur yükselip, 1$ = 4TL olduğunda firma aynı mal için 40TL ödemek zorunda kalacaktır. İthal malının yurt içindeki fiyatı yükseldiği için talep edilen miktarı da azalacaktır. İhracat ise kurun yükselmesinden olumlu etkilenecektir. Çünkü ülkede üretilen mallar yabancı para cinsinden ucuzlayacaktır. Net ihracat olumlu etkilendiği için her bir fiyat düzeyinde toplam harcama fonksiyonu yukarı kayarken, AD eğrisi sağa kayacaktır. Portföyümüzde bulunan hisse senetlerinin fiyatlarındaki azalış ise servet etkisi ile toplam talep eğrisini sağa değil sola kaydırır. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi toplam arz eğrisini sağa/sola kaydıran faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Emek verimliliğindeki değişmeler
B
Ücretlerdeki değişmeler
C
Teknolojideki değişmeler
D
Hanehalklarının bekleyişlerindeki değişmeler
E
Emek dışındaki girdi fiyatlarındaki değişmeler
Açıklama:
A,B,C ve E şıklarındaki ifadeler toplam arz eğrisini sağa/sola kaydıran etmenler iken D şıkkındaki ifade toplam talep eğrisini sağa/sola kaydıran bir etmendir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 84
Fiyatlar genel seviyesinde artışlar ile beraber durgunluğun da aynı anda yaşandığı durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Stagflasyon
C
Resesyon
D
Depresyon
E
Stabilizasyon
Açıklama:
Fiyatlar genel seviyesinde artışlar ile beraber durgunluğun da aynı anda yaşandığı durum stagflasyon olarak adlandırılır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 85
I. Gelir vergisi
II. Katma değer vergisi
III. İşsizlik sigortası ödemeleri
IV. Toprak mahsullerine ödenen mali yardımlar
V. Rezerv opsiyon mekanizması
Yukarıdakilerden hangileri otomatik stabilizatörlerdendir?
II. Katma değer vergisi
III. İşsizlik sigortası ödemeleri
IV. Toprak mahsullerine ödenen mali yardımlar
V. Rezerv opsiyon mekanizması
Yukarıdakilerden hangileri otomatik stabilizatörlerdendir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,IV
C
I,III,IV
D
I,IV,V
E
I,III,IV,V
Açıklama:
I, III ve IV. ifadeler otomatik stabilizatörlerdendir. Kısaca ekonomik dengenin sağlanması ve sürdürülmesinde kendiliğinden fonksiyon gören, denge sağlayıcı etkiler yaratan mali ya da sosyoekonomik kurumlara otomatik dengeleyiciler ya da stabilizatörler adı verilmektedir.
Örneğin mali sistemde var olan artan oranlı vergiler, işsizlik sigortası ödemeleri, bütçe açık ve fazlaları, birey-aile ve kurum tasarrufları ile toprak mahsullerine ödenen mali yardımlar (sübvansiyon vs.) otomatik stabilizatörlerdendir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Örneğin mali sistemde var olan artan oranlı vergiler, işsizlik sigortası ödemeleri, bütçe açık ve fazlaları, birey-aile ve kurum tasarrufları ile toprak mahsullerine ödenen mali yardımlar (sübvansiyon vs.) otomatik stabilizatörlerdendir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 86
Hangi görüş fiyatlar ve toplam çıktı düzeyinin belirlenmesinde en önemli rolün para arzına ait olduğunu savunmaktadır?
Seçenekler
A
Klasikler
B
Yeni Klasikler
C
Keynesyenler
D
Monetaristler
E
Fizyokratlar
Açıklama:
Monetaristler fiyatlar ve toplam çıktı düzeyinin belirlenmesinde en önemli rolün para arzına ait olduğunu savunurlar. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarındaki amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal istikrarı sağlamak
B
Fiyat istikrarını sağlamak
C
Ekonomide büyüme sağlamak
D
Denk bütçe ilkesini sağlamak
E
Yüksek istihdam sağlamak
Açıklama:
A,B,C ve E şıkları Merkez Bankası'nın para politikası uygulamalarındaki amaçlarından iken D şıkkındaki ifade bu amaçlar arasında yer almaz. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 88
Kamu harcamalarındaki artışın özel yatırımlarda azalışa sebep olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fisher etkisi
B
Dışlama etkisi
C
İkame etkisi
D
Gelir etkisi
E
Reel balans etkisi
Açıklama:
Kamu harcamalarındaki artışın özel yatırımlarda azalışa sebep olmasına dışlama etkisi adı verilir. Hükümet kamu açıklarını finanse etmek için borçlandığında, ekonomide ödünç verilebilir fonlara talep artacaktır. Ödünç verilebilir fonlara olan talep artışı ekonomide faiz oranlarının artmasına neden olacaktır. Faiz oranlarındaki bu artış özel kesim yatırımlarının azalmasına yol açacaktır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisini kaydıran faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hükümet politikalarındaki değişmeler
B
Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
C
Uluslararası faktörler
D
Toplam servetteki değişmeler
E
Fiyatlar genel düzeyindeki değişmeler
Açıklama:
Toplam talep eğrisini kaydıran faktörler:
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmeler olarak sıralanabilir.
• Hükümet politikalarındaki değişmeler
• Hanehalkları ve firmaların bekleyişlerindeki değişmeler
• Uluslararası faktörler
• Toplam servetteki değişmeler olarak sıralanabilir.
Soru 90
Ücretler ve fiyatlar esnek değilse toplam arz eğrisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Toplam arz eğrisi negatif eğimlidir.
B
Toplam arz eğrisi pozitif eğimlidir.
C
Toplam arz eğrisi yataydır.
D
Toplam arz eğrisi düşeydir.
E
Toplam arz önce artar sonra azalır.
Açıklama:
Ücretler ve fiyatlar esnek değilse ya da katı (yapışkan) ise toplam arz eğrisi (AS) yatay olacaktır.
Soru 91
I-Fiyat istikrarı
II-Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik
III-Ekonomide büyüme
III-Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar
Yukarıdakilerden hangileri Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarındaki amaçları arasında yer almaktadır?
II-Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik
III-Ekonomide büyüme
III-Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar
Yukarıdakilerden hangileri Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarındaki amaçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I,II ve III
D
II,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarındaki amaçları;
• Fiyat istikrarı,
• Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik,
• Ekonomide büyüme,
• Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar sağlayarak iyi işleyen bir ekonomi yaratmaktır.
• Fiyat istikrarı,
• Yüksek istihdam ya da düşük işsizlik,
• Ekonomide büyüme,
• Finansal piyasalarda ve kurumlarda istikrar sağlayarak iyi işleyen bir ekonomi yaratmaktır.
Soru 92
Ekonomide fiyatlar ve toplam çıktı düzeyinin belirlenmesinde en önemli rolün para arzına ait olduğunu öne süren iktisadi okul aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasikler
B
Keynesyenler
C
Monetaristler
D
Yeni Klasikler
E
Yeni Keynesyenler
Açıklama:
Ekonomide fiyatlar ve toplam çıktı düzeyinin belirlenmesinde en önemli rolün para arzına ait olduğunu öne süren Monetaristler’e göre para arzındaki artış tüketim ve yatırım harcamalarını arttırarak denge çıktı ve fiyat düzeyini yükseltir.
Soru 93
"Bugün alınacak mal ve hizmetlerin daha sonraki bir tarihe ertelenmesi ya da daha sonraki bir tarihte alınması planlanan mal ve hizmetlerin bugün alınacak olması ................. olarak adlandırılır."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşluğu tamamlayacak uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşluğu tamamlayacak uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pigou etkisi
B
Zamanlararası ikame etkisi
C
Gelir etkisi
D
Uluslararası ikame etkisi
E
Reel balans etkisi
Açıklama:
Bugün alınacak mal ve hizmetlerin daha sonraki bir tarihe ertelenmesi ya da daha sonraki bir tarihte alınması planlanan mal ve hizmetlerin bugün alınacak olması zamanlararası ikame etkisi olarak adlandırılır.