Posthümanist Tasarım Yaklaşımları - Görsel İletişim Tasarımı

Ünite 0

Soru 1

"Biyomimikri"nin kullanım amacına dair aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

İnsanın karşılaştığı zorlukları çözmek için doğanın tasarımlarından ve süreçlerinden içgörü elde etme uygulamasıdır.

Doğadaki süreçleri göz ardı ederek mühendislik çözümleri geliştirmek için kullanılır.

Biyolojik çeşitliliği azaltmak için kullanılır.

Teknolojik ilerlemeyi durdurmak için kullanılır.

Canlı organizmaların görsel güzelliklerini sergilemek için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Ünite 1

Soru 1

Özellikle, pandemi gibi küresel krizler ve teknolojinin günlük yaşama derinlemesine entegrasyonu, insandışı varlıkların insan yaşamındaki rolünü daha belirgin hâle getirmiştir. Yüksek hızlı değişimlerin kavşağındaki bu sorgulamalar, kapsamlı ve tartışmalı bir terim olarak aşağıdaki hangi kavramın ortaya çıkmasını sağlamıştır ?

Posthüman

Transhümanizm

Distopya

Modernizm

Aydınlanma

Açıklama:

Özellikle, pandemi gibi küresel krizler ve teknolojinin günlük yaşama derinlemesine entegrasyonu, insandışı varlıkların insan yaşamındaki rolünü daha belirgin hâle getirmiştir. Yüksek hızlı değişimlerin kavşağındaki bu sorgulamalar hâliyle çok kapsamlı ve tartışmalı bir terim olan posthüman kavramının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Dolayısıyla cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Posthüman kavramı, posthümanizm, transhümanizm, yeni maddecilik, antihümanizm gibi kavramları bünyesinde barındıran bir şemsiye terimdir. Posthüman kavramının en çok çekişmeye maruz kaldığı iki taraf aşağıdakilerden hangi akımlardır?

posthümanizm ve yeni maddecilik

posthümanizm ve transhümanizm

transhümanizm ve antihümanizm

transhümanizm ve yeni maddecilik

yeni maddecilik ve antihümanizm

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 3

Türkiye’deki posthümanizm çalışmalarına dair ilk eseri kim yazmıştır?

Oğuz Adanır

Emre Şan

Başak Ağın

Erkan Saka

Özgür Uçkan

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 4

Zihin ve zekânın işleyişini ele alan bilişsel bilim ile hayvan davranışlarını inceleyen etolojinin bir araya gelerek oluşturduğu disiplinlerarası bir bilim alanına verilen isim aşağıdaki hangi şıkta belirtilmiştir ?

Karşılaştırmalı Psikoloji

Evrimsel Psikoloji

Nöroetoloji

Bilişsel Etoloji

Primatoloji

Açıklama:

Bilişsel etoloji, zihin ve zekânın işleyişini ele alan bilişsel bilim ile hayvan davranışlarını inceleyen etolojinin bir araya gelerek oluşturduğu disiplinlerarası bir bilim alanıdır. Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Siborg Manifestosu (1985) eserini yazan ve bu eser ile başlayan posthümanist tartışmalar ile insanın hiçbir zaman yalnızca insan olmadığını, her zaman teknolojiyle birlikte var olageldiğini siborg imgesi ile belirten yazar kimdir ?

Ihab Hassan

Rosi Braidotti

Cary Wolfe

Andy Clark

Donna Haraway

Açıklama:

Bilim tarihçisi ve feminist araştırmacı olan, Siborg Manifestosu (1985) eserini yazan, ve bu eser ile başlayan posthümanist tartışmalar ile insanın hiçbir zaman yalnızca insan olmadığını, her zaman teknolojiyle birlikte var olageldiğini ayrıca bu durumu siborg imgesi ile belirten yazar kimdir Donna Haraway’dir. Dolayısıyla cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Posthümanizmin başlıca öncelediği hususlar kaç tanedir ?

Açıklama:

Posthümanizmin başlıca öncelediği hususlar şunlardır:
1. Hümanizmin ve antroposantrizmin merkezindeki geleneksel insan tanımını eleştirmek,
2. İnsan olmayan varlıkların eyleyicilik becerilerini ve öznelliklerini tanımak,
3. İnsanmerkezciliği eleştirmek,
4. İnsan ve teknolojinin etkileşimlerini irdelemek,
5. Etik düşünceyi teşvik etmek,
6. Çeşitliliği ve çoğulluğu kucaklayıp kutlamak,
7. Alternatif ve sorumlu gelecekler tasarlamaktır.
Dolayısıyla cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Francesca Ferrando’nun tanımıyla posthümanizmin kaç temel özelliği vardır?

Açıklama:

Francesca Ferrando’nun tanımıyla (2019) posthümanizmin üç temel özelliği vardır:
1. Dışlayıcılık yapmaz, yani kapsayıcıdır: Posthümanizm, görünüşte birbirinden farklı ve hatta birbirine zıt pek çok birimi kendi çatısı altında toplar. Bu birimlerin birbiri ile diyaloğa geçmesini sağlayarak, farklılıkları tanıyarak, zıtlıkları bir uzlaşı noktasına varmaya teşvik eder.
2. İstisnacılık kabul etmez: Posthümanist kuramlar, kendilerini tamamen yeni söylemler olarak takdim etmez. Bilakis, insanmerkezcilik
ve hümanizm gibi geleneksel ve kalıplaşmış düşünce sistemlerini analiz ederek insan olmaya, insandışı ve doğaya ilişkin yeni düşünceler ve uygulamalar üretmeye çalışır. İnsan ve doğa arasındaki yapay sınırları
silip, insanı istisnai bir varlık konumundan çıkarır.
3. Merkezileşmenin ötesindedir: Tek bir merkeze odaklanmayan posthümanizm, öznenin muhtelif ilgi odakları olabileceğini gösterir. Bu odaklar değişken, göçebe ve süreksizdir. Dolayısıyla, öznelerin bakış
açıları çoğulcu, çok katmanlı ve mümkün olduğunca kapsamlı olmalıdır. Varlıklar arasındaki ilişkisellik, özellikle insan odaklı merkezileşmenin ötesindedir. Tüm varlıklar daima birbirini inşa etmeye devam ederler.
Dolayısıyla cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi posthümanizmi hazırlayan koşullardan biri değildir ?

Kartezyen İkilik

Antroposantrizm

Ekonomik Gelişmeler

Postmodern Yapısökümü

Postkolonyalizm

Açıklama:

Posthümanizmi hazırlayan koşullar:
1-) Kartezyen İkilik
2-) Antroposantrizm
3-) Postmodern Yapısökümü
4-) Feminizm
5-) Postkolonyalizm
6-) Ekoeleştiri
7-) Kırınımsal Metodoloji
8-) Yeni Maddecilik'tir.
Dolayısıyla cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Bazı eserleri arasında; İnsan Sonrası, İnsan Sonrası Bilgi, Göçebe Özneler bulunan, aynı zamanda İtalyan asıllı çağdaş düşünür ve feminist kuramcı olan, felsefi posthümanizmin öncülerinden biri olarak değerlendirilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Katherine Hayles

Karen Barad

Cary Wolfe

Rosi Braidotti

Francesca Ferrando

Açıklama:

Rosi Braidotti (1954-...): İtalyan asıllı çağdaş düşünür ve feminist kuramcı. Felsefi posthümanizmin öncülerindendir. Bazı eserleri: İnsan Sonrası, İnsan Sonrası Bilgi, Göçebe Özneler. Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi tasarımda posthümanist bir duyarlılığa doğru yeniden yönelimin zorluklarından biri değildir ?

Yeni nesil tasarımcıların, yalnızca teknik becerilere sahip olması

Yeni nesil tasarımcıların, insan sonrası durumun etik karmaşıklıklarında gezinmek için gerekli eleştirel düşünceye sahip olabilmesi

Yeni nesil tasarımcıların, insan sonrası durumun ekolojik karmaşıklıklarında gezinmek için gerekli eleştirel düşünceye sahip olabilmesi

Pedagojik değişim gerektirmesi

Yeni nesil tasarımcıların, insan sonrası durumun generatif karmaşıklıklarında gezinmek için gerekli eleştirel düşünceye sahip olabilmesi

Açıklama:

Tasarımda posthümanist bir duyarlılığa doğru bu yeniden yönelimin zorlukları da yok değildir. Tasarım eğitiminde, yeni nesil tasarımcıların yalnızca teknik becerilerle değil, aynı zamanda insan sonrası durumun etik ve ekolojik karmaşıklıklarında gezinmek için gerekli eleştirel düşünceyle de donatıldığı pedagojik bir değişim gerektirmektedir(Fry, 2009). Dolayısıyla cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Yüksek teknolojiye sahip donanımlar, yazılım sistemleri ve biyolojik bedenlerden oluşan mevcut sistemlerin iç içe geçmiş hâlini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Kitlesel yok oluş

Küresel iklim değişikliği

Aktif yapay zeka teknolojileri

Dördüncü sanayi devrimi

Biyonik yapay zeka devrimi

Açıklama:

Dördüncü Sanayi Devrimi yahut başka bir deyişle Endüstri 4.0, yüksek teknolojiye sahip donanımlar, yazılım sistemleri ve biyolojik bedenlerden oluşan mevcut sistemlerin iç içe geçmiş hâlini ifade eder. Bu terim, bahsedilen iç içe olma hâlinin küresel değer zincirlerinin organizasyonunda yaratacağı devrim niteliğindeki gelişmeleri yansıtmak için 2011 yılında düzenlenen Almanya’daki Hannover Fuarı’nda türetilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Başak Ağın'ın, insan yaşamının kendi hayatta kalışı için ürettiği teknolojilerle iç içe geçmiş hâlde olduğu, bu yüzden insanın hiç tek başına “insan” olmadığı, hep teknolojilerle birlikte “posthüman” olduğu düşüncesini ortaya koyduğu eserdir?

Posthümanizm: Kavram, Kuram, Bilim-Kurgu

Posthümanist Edimsellik: Maddenin nasıl maddeleştiğini/önem arz ettiğini kavramaya doğru

Çokdisiplinli Çalışmalarda Posthümanizm

İnsan Sonrası Bilgi

Posthüman: Şehir ve Beden

Açıklama:

Türkiye’deki posthümanizm çalışmalarına dair ilk eseri yazan Başak Ağın, Posthümanizm: Kavram, Kuram, Bilim-Kurgu (2020) başlıklı kitabında, insanın ateşi bulmasıyla ve teknoloji ile birlikte evrildiğinden bahseder. Aydınlanma Çağı’ndan günümüze, matbaa, buharlı makineler, ampul, telefon, uçak, internet, telefon ve yapay zekâ gibi tekno-bilimsel buluşlar ve icatlarla bütünleşen insan yaşamı, görüldüğü üzere insanın kendi hayatta kalışı için ürettiği teknolojilerle iç içe geçmiş hâldedir. Bu da insanın hiç tek başına “insan” olmadığını, hep teknolojilerle birlikte “posthüman” olduğunu gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

insanların ve insan deneyiminin evrenin merkezinde olduğu ve diğer tüm varlıkların önemini veya değerini insanlara göre belirleyen bir dünya görüşü olan insanmerkezcilik kavramının diğer ismi nedir?

Hümanizm

Antroposantrizm

Egohümanizm

Midhümanizm

Egosantrizm

Açıklama:

İnsanmerkezcilik veya antroposantrizm, insanların ve insan deneyiminin evrenin merkezinde olduğu ve diğer tüm varlıkların önemini veya değerini insanlara göre belirleyen bir dünya görüşüdür. Bu düşünce, insanın diğer canlılar ile doğadan üstün olduğu ve evrenin insan yaşamına hizmet etmek için var olduğu fikrine dayanır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Bireyin kendi yaşamı üzerinde etkili olma kapasitesini ve seçimlerini yönetebilme gücünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İdealizm

Androposantirizm

Proaktivistlik

Eylemcilik

Eyleyicilik

Açıklama:

“Eyleyicilik” kavramı, bireyin kendi kararlarını bağımsız bir şekilde alabilme ve kendi eylemlerinin sorumluluğunu üstlenebilme yeteneği olarak tanımlanabilir. Bu kavram, bireyin kendi yaşamı üzerinde etkili olma kapasitesini ve seçimlerini yönetebilme gücünü ifade eder. Eyleyicilik, bir bireyin veya grubun, çevrelerindeki dünya üzerinde etki yaratabilme, kendi geleceklerini şekillendirme ve karar alma süreçlerine aktif olarak katılma yeteneğini vurgular.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Haraway, "yoldaş türler" kavramını ilk olarak ne zaman ortaya koymuştur?

2001

2002

2003

2004

2005

Açıklama:

Siborg imgesinin daha kapsayıcı olmasını hedefleyen Haraway, bu imgenin içine insandışı hayvanlarla olan ilişkilerimizi dahil etmiş ve 2003 yılında yoldaş türler kavramını ortaya atmıştır. Böylece, insanın insan yapımı olan teknoloji dışındaki diğer varlıklarla olan ilişkileri de denkleme dahil edilmiştir.
Siborg imgesinin daha kapsayıcı olmasını hedefleyen Haraway, bu imgenin içine insandışı hayvanlarla olan ilişkilerimizi dahil etmiş ve 2003 yılında "yoldaş türler" kavramını ortaya atmıştır. Böylece, insanın insan yapımı olan teknoloji dışındaki diğer varlıklarla olan ilişkileri de denkleme dahil edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Posthümanist düşünce ve değer sistemi, tüm varlıkların birbirine dolanık ilişkiler içinde bir meclis oluşturduğunu belirtir. Bu yaklaşım, posthümanizmin öncelediği hususlardan hangisi ile açıklanır?

İnsan-teknolojinin etkileşimlerini irdelemek

Çoğulluğu eleştirmek

İnsanmerkezciliği eleştirmek

Etik düşünceyi teşvik etmek

Alternatif gelecekler tasarlamaktır

Açıklama:

İnsanmerkezciliği eleştirmek: Evrenin merkezinde insan yoktur. Hümanizmin Büyük Varlık Zinciri’nin beslediği insanmerkezcilik inancı, post-hümanizm içinde kendine yer bulamaz. Posthümanist düşünce ve değer sistemi, tüm varlıkların birbirine dolanık ilişkiler içinde bir meclis oluşturduğunu belirtir. İnsanlar, insan olmayan varlıklar, ekosistemler ve teknolojiler birbirine bağlı ve bağımlıdırlar. Posthümanizm, egomerkezli değil, çevreye duyarlı yani ekomerkezlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Edebiyat metinlerindeki insan ve insandışı varlıklar arasında anlam üretme pratiklerini esas alan, özcülük, türcülük, insanmerkezcilik ve istisnacılık gibi hümanizm unsurlarını irdeleyen posthümanizm alt türü hangisidir?

Spekülatif Posthümanizm

Eleştirel Posthümanizm

Kültürel Posthümanizm

Felsefi Posthümanizm

Teorik Posthümanizm

Açıklama:

Eleştirel posthümanizm: Edebî eleştiri alanında gelişen posthümanizmin bu alt türü, edebiyat metinlerindeki insan ve insandışı varlıklar arasında anlam üretme pratiklerini esas alır. Edebî metinlerdeki özcülük, türcülük, insanmerkezcilik ve istisnacılık gibi hümanizm unsurlarını irdeler; bu unsurları yapısökümüne uğratır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

........................ aracılığıyla, zıtlıklar arasındaki sonsuz etkileşim açığa çıkarılır, bu zıtlıklardan yeni kavramlar üretilir. Bu yeni kavramlarla da değişmez addedilen yapılar ve anlamlar yeniden yapılandırılır.
Yukarıdaki ifadede boşluğu aşağıdakilerden hangisi tamamlar?

Kartezyen İkilik

Kırınımsal metodoloji

Antroposantrizm

Yeni maddecilik

Yapısökümü

Açıklama:

Postmodern Yapısökümü: Postmodernizmin temel kuramcılarından Jacques Derrida’nın (1930-2004) Martin Heidegger’den (1889-1976) uyarladığı yapısökümü yaklaşımı, anlam üreten bütünlüklerin düalizm üzerine kurulu yapı taşlarının tespit edilerek düalizmi oluşturan iki zıt tarafın birbiri üzerindeki etkisini ve hiyerarşisini irdelemeyi hedefler. Yapısökümü aracılığıyla, zıtlıklar arasındaki sonsuz etkileşim açığa çıkarılır, bu zıtlıklardan yeni kavramlar üretilir. Bu yeni kavramlarla da değişmez addedilen yapılar ve anlamlar yeniden yapılandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi için teknolojik entegrasyonun insan hayatına giderek daha fazla yerleştiği ve insan biyolojik sınırları ile teknolojik potansiyel arasındaki sınırların giderek bulanıklaştığı daha tekno-merkezli bir topluma yanıt olarak ortaya çıktığı söylenebilir?

Hümanizm

Posthümanizm

Materyalizm

Yeni maddecilik

Antroposantrizm

Açıklama:

Posthümanizm, teknolojik entegrasyonun insan hayatına giderek daha fazla yerleştiği ve insan biyolojik sınırları ile teknolojik potansiyel arasındaki sınırların giderek bulanıklaştığı daha tekno-merkezli bir topluma yanıt olarak ortaya çıktığı söylenebilir. Teknolojinin insan hayatındaki artan rolü ve insanın biyolojik sınırlarının ötesine geçme potansiyeli, posthümanist sanatın temel konularından biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi, 1969 yılında elektronik devrimin (transistör ve mikroişlemci teknolojileri), bilgisayarların, internetin ve iletişim teknolojilerinin öne çıkması ile karakterize edilir ve üretim süreçlerinin otomasyonunun gerçekleştirilmesiyle tanımlanır?

Sanayi Devrimi

İkinci Sanayi Devrimi

Üçüncü Sanayi Devrimi

Dördüncü Sanayi Devrimi

Beşinci Sanayi Devrimi

Açıklama:

Üçüncü sanayi devrimi, 1969 yılında elektronik devrimin (transistör ve mikroişlemci teknolojileri), bilgisayarların, internetin ve iletişim teknolojilerinin öne çıkması ile karakterize edilir. Bu dönem, üretim süreçlerinin otomasyonunun gerçekleştirilmesiyle tanımlanır. Üçüncü sanayi devrimiyle birlikte, dijitalleşme süreci hız kazanmış ve seri üretim modellerine ek olarak, daha esnek üretim yöntemleri de geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Dördüncü Sanayi Devrimi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Endüstri Çağı

Endüstri 4.0

Sanayi Atağı

Sanayinin Yükselişi

Endüstriyel Oluşum

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 22

"Bilişsel becerileri düşünülerek insandan daha aşağı ve değersiz konuma itilen hayvanları, elementleri, mikropları kapsayan insandışı varlıklarla aramızda hiyerarşik bir ilişki olduğunu söylemek, insan ile insandışı varlıklar arasındaki ortak yaşam gerçeklerini yadsımak olur. Bu yadsıma, insanı her şeyin üstünde bir varlık olarak kabul eden türcü ve indirgemeci bir yaklaşım olan ... demektir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İnsanmerkezcilik

Hümanizm

Eyleyicilik

Posthüman

İnsan 2.0

Açıklama:

Bilişsel becerileri düşünülerek insandan daha aşağı ve değersiz konuma itilen hayvanları,
elementleri, mikropları kapsayan insandışı varlıklarla aramızda hiyerarşik bir ilişki olduğunu söylemek, insan ile insandışı varlıklar arasındaki ortak yaşam gerçeklerini yadsımak olur. Bu yadsıma, insanı her şeyin üstünde bir varlık olarak kabul eden türcü ve indirgemeci bir yaklaşım olan antroposantrizm yani insanmerkezcilik demektir. Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Holosen Yok Oluşu ya da Antroposen Yok Oluşu olarak da bilinen Altıncı Kitlesel Yok Oluş hangi döneme denk gelmektedir?

Dünyada yeni türlerin ortaya çıktığı çağdaş döneme

Dünyadaki türlerin neslinin tükendiği orta çağ dönemine

Dünyadaki türlerin neslinin tükendiği çağdaş döneme

Dünyadaki türlerin yenilendiği orta çağ dönemine

Dünyadaki türlerin başkalaştığı geçmiş dönemlere

Açıklama:

Holosen Yok Oluşu ya da Antroposen Yok Oluşu olarak da bilinen Altıncı Kitlesel Yok
Oluş, dünyadaki türlerin neslinin tükendiği çağdaş döneme denk gelmektedir. Wilson’a
göre (2009), yaklaşık yüz bin yıl önce insanlığın yaygın göçleriyle başlayan ancak on bin yıl önce etkileri geri dönülmez şekilde hızlanan bu Yok Oluş çağında, her yıl her bin türden
birinin nesli tükenmektedir. İnsan varoluşundan önceki dönemde gerçekleşen her bir milyon türden birinin neslinin tükenmesiyle kıyaslandığında, bu oranın insanlığın gezegen üzerindeki faaliyetleriyle doğrudan ilişkili olduğu görülmektedir. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Bireyin kendi kararlarını bağımsız bir şekilde alabilme ve kendi eylemlerinin sorumluluğunu üstlenebilme yeteneği olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Siborg

İnsan 2.0

Bilişsel etoloji

Posthüman

Eyleyicilik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 25

İçinde bilimsel ve teknolojik gelişmelere ilişkin spekülasyonlar barındıran anlatı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Dram

Bilim kurgu

Gerilim

Belgesel

Aksiyon

Açıklama:

Bilim kurgu, içinde bilimsel ve teknolojik gelişmelere ilişkin spekülasyonlar barındıran anlatı türüdür. Bu spekülasyonlar, özellikle insanın ve insanlığın sınırlarına dair imgelemler geliştirir. Pek çok alt türü bulunan bilim kurgunun edebiyattaki en bilinen örnekleri arasında, Mary Shelley’nin Frankenstein ya da Modern Prometheus (1818), Jules Verne’ün Denizler Altında Yirmi Bin Fersah (1870) gibi eserler sayılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

"..., iki ana dayanağı olan bilim ve teknoloji aracılığıyla insan türünü iyileştirmeyi ve güçlendirmeyi hedefler."
Yukarıda boşluk bırakılan alana aşağıdaki hangi kavram gelmelidir?

Antroposen Çağı

Hümanizm

Sibernetik organizma

Transhümanizm

Aydınlanma Çağı

Açıklama:

Transhümanizm, iki ana dayanağı olan bilim ve teknoloji aracılığıyla insan türünü iyileştirmeyi ve güçlendirmeyi hedefler. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Posthümanizmi hazırlayan koşullar arasında yer alan ve çevre ile kültür arasındaki ilişkileri
kültürel ve edebî metinlerde inceleyen akım aşağıdakilerden hangisidir?

Kartezyen İkilik

Feminizm

Antroposantrizm

Ekoeleştiri

Postkolonyalizm

Açıklama:

Ekoeleştiri: Çevre ile kültür arasındaki ilişkileri kültürel ve edebî metinlerde inceleyen bir akım ekoeleştiri, gezegenimizde bozulan ve bozulmaya devam eden dengeleri toplumsal, siyasal ve kültürel bağlamlarda inceler. Canlı ve cansız varlıkların çevreleriyle
ve birbirleriyle ilişkilerini irdeler. Doğal ekosistemler ile insan kültürlerinin arasındaki heterojen ilişkiler ağına odaklanan ekoeleştiri, disiplinler arası ve düalizm karşıtı bir düşünce sistemidir. Benzer hassasiyetlere sahip posthümanizm, ekoeleştiri çalışmalarının içinden doğmuştur (Oppermann, 2012). Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

"... kavramı, bir toplumun veya organizasyonun sosyal yönlerini (insanlar, gruplar, kurumlar, kültürel özellikler) ve teknik yönlerini (araçlar, makineler, yazılımlar, iş süreçleri) bir bütün olarak iç içe geçmiş ve birbirine bağımlı şekilde çalışan kompleks bir sistem olarak anlamamızı sağlar."
Yukarıdaki ifadede boşluk olan alana aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Sosyo-kurgu sistemler

Sosyo-teknik sistemler

Sosyo-teknolojik sistemler

Sosyo-siborg sistemler

Sosyo-olgu sistemler

Açıklama:

Sosyo-teknik sistemler: Sosyo-teknik sistemler kavramı, bir toplumun veya organizasyonun sosyal yönlerini (insanlar, gruplar, kurumlar, kültürel özellikler) ve teknik yönlerini (araçlar, makineler, yazılımlar, iş süreçleri) bir bütün olarak iç içe geçmiş ve birbirine bağımlı şekilde çalışan kompleks bir sistem olarak anlamamızı sağlar. Bu sistemlerde, teknolojik altyapılar ve sosyal yapılar arasındaki etkileşimler ve bağlantılar önemlidir çünkü bu etkileşimler, sistemlerin nasıl işlediğini, nasıl evrildiğini ve nasıl yeniden düzenlenebileceğini belirler

Doğru Cevap: B

Soru 29

Elektronik Edebiyat, Nasıl Posthüman Olduk, Kozmik Ağ, Annem Bir Bilgisayardı isimli eserlerin yazarı ve Posthümanizmin öncüsü filozoflar ve kuramcılar arasında yer alan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Rosi Braidotti

N. Katherine Hayles

Donna J. Haraway

Francesca Ferrando

Cary Wolfe

Açıklama:

N. Katherine Hayles (1943): Amerikalı postmodern edebiyat eleştirmeni, kimyager, filolog. Bilim, teknoloji ve edebiyat kesişimindeki çalışmaları ile posthümanizmin başlıca kuramcıları arasındadır. Bazı eserleri: Elektronik Edebiyat, Nasıl Posthüman Olduk, Kozmik Ağ, Annem Bir Bilgisayardı. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

"... , sanat ve tasarım dünyasında yeni bir paradigmaya işaret eder. Bu paradigma, insan ve insan olmayan aktörler arasındaki ilişkileri yeniden tanımlar ve bu aktörlerin karşılıklı bağımlılıklarını ve etkileşimlerini vurgular."
Yukarıda boşluk bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Teknik tasarım

Antroposen tasarım

Posthümanist tasarım

Siborg tasarım

Çağdaş tasarım

Açıklama:

Posthümanist tasarım, sanat ve tasarım dünyasında yeni bir paradigmaya işaret eder. Bu paradigma, insan ve insan olmayan aktörler arasındaki ilişkileri yeniden tanımlar ve bu aktörlerin karşılıklı bağımlılıklarını ve etkileşimlerini vurgular. Böylece, sadece estetik ve fonksiyonel değil, aynı zamanda etik ve felsefi boyutları da olan bir tasarım anlayışını teşvik eder. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

İnsanın diğer varlıklarla olan hiyerarşik ilişkisini korumaya çalışan ve insanmerkezci yaklaşımı ve bu yaklaşımın getirebileceği çevresel yıkımlar, tür yok oluşları ve insanlık dışı adaletsizlikler sebebiyle diğer posthümanist tutumlar tarafından eleştirilen posthümanizmin alt türü aşağıdakilerden hangisidir?

Eleştirel posthümanizm

Teknolojik posthümanizm

Felsefi posthümanizm

Spekülatif posthümanizm

Kültürel posthümanizm

Açıklama:

Soru 2, indirgemeci ve ayrımcı olmayan, eşitlikçi ve adalet arayışı barındıran posthümanizm alt türlerini tanımlar. Metinde Eleştirel Posthümanizm'in (Ünite 1, 'Posthümanizmin Alt Türleri' başlığı altında 3. madde), indirgemeci insan tanımını reddettiği ve ırkçılık, sömürgecilik gibi ayrımcılık türlerini besleyen indirgemeciliği eleştirdiği belirtilmiştir. Antroposantrizmi reddederken insan-merkezli olmayan, eşitlikçi bir duruşu temsil eder. Spekülatif posthümanizm teknobilimlere hayranlık beslerken, Transhümanizm insan türünü geliştirmeyi hedefler (ayrımcılığa karşı tavır göstermez, ancak insan türünü merkeze alır).

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aydınlanma Çağı'nda pekiştirilen insanın, rasyonellik temelli bilimler ve teknolojiler yoluyla sürekli ilerlemesi üzerine kurulu olduğunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Determinizm

Postmodernizm

Transhümanizm

Posthümanizm

Hümanizm

Açıklama:

Hümanizm, genelde insan deneyimini, değerlerini ve yeteneklerini vurgulayan felsefi ve etik bir duruştur. İnsanmerkezcilik ise insanın diğer varlıklardan ayrı ve üstün olduğu varsayımı üzerine kuruludur. Metin, Aydınlanma Çağı'ndan bu yana bu perspektifin baskın olduğunu belirtir. Transhümanizm ise bu insan kavramının sınırlarını aşmayı hedeflerken, posthümanizm insanın merkeziliğini sorgular. Transhümanizm, insanın doğasını teknoloji aracılığıyla dönüştürme hedefini benimser, bu da Aydınlanma sonrası ilerleme vurgusuyla ilişkilidir. Verilen şıklar arasında, insanın rasyonellik ve teknolojiyle ilerlemesi fikrini en çok yansıtan ve insanı yücelten akım olan Transhümanizm (her ne kadar posthümanizm bu durumu eleştirse de, sorunun 'doğru kabul edilecek şık' gerekliliğine göre) insanüstü potansiyel arayışını ifade eder. Ancak, Aydınlanma ve sonrasındaki insan merkezli ilerleme vurgusu en temel olarak Hümanizm'in bir uzantısıdır ve modernizmin temeli sayılır. Transhümanizm, bu ilerlemenin teknolojiyle sınırları aşma hedefidir. Metin, hümanizmin insan potansiyelini yücelttiğini belirtir ve transhümanizmin de insanı daha iyi ve kusursuz bir hâle getirmeyi hedeflediğini söyler. Sorunun bağlamında, Aydınlanma Çağı'nda pekiştirilen ilerleme ve teknoloji vurgusu, nihayetinde insan merkezli sınırları aşma çabası olan Transhümanizm'i işaret etmektedir.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri posthümanizm hakkında doğru ifadelerdir?

Posthümanizm, insanların evrendeki merkezi veya en önemli varlıklar olduğu inancı olan insan merkezciliği reddetmektedir.
İnsanların ayrıcalıklı bir konuma sahip olduğu fikrine meydan okurken, tüm varlıkların birbirine bağlılığını vurgulayarak insanlarla dünyanın geri kalanı arasındaki sınırların bulanık olmasını savunmaktadır.
Posthümanizm kavramı insanmerkezci görüşe meydan okumakta ve insanın evrenin merkezi olmadığını ileri sürmekteyken aynı zamanda insan olmayan varlıklara değer veren ve insanların yokluğunda bile anlamlı olduğunu düşünerek tüm ekosistemin önemini vurgulayan bir bakış açısını benimsemektedir.

III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Posthümanizm, insanların evrendeki merkezi veya en önemli varlıklar olduğu inancı olan insan merkezciliği reddetmektedir. İnsanların ayrıcalıklı bir konuma sahip olduğu fikrine meydan okurken, tüm varlıkların birbirine bağlılığını vurgulayarak insanlarla dünyanın geri kalanı arasındaki sınırların bulanık olmasını savunmaktadır. Posthümanizm kavramı insanmerkezci görüşe meydan okumakta ve insanın evrenin merkezi olmadığını ileri sürmekteyken aynı zamanda insan olmayan varlıklara değer veren ve insanların yokluğunda bile anlamlı olduğunu düşünerek tüm ekosistemin önemini vurgulayan bir bakış açısını benimsemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

İnsanların kendi doğalarını dönüştürmek için teknolojiyi kullanmalarını ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Biyo-teknoloji

Antropo-teknoloji

Sanal gerçeklik

Biyopolitika

Transhümanizm

Açıklama:

Antropo-teknoloji (Çankaya, 2019) terimi, insanların kendi doğalarını dönüştürmek için teknolojiyi kullanmalarını ifade etmektedir. P

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi posthümanizmi tarif eden temel kavramlardan biri değildir?

insanmerkezcilik karşıtlığı (antiantroposantrizm)

transhümanizm

antropoteknoloji

biyopolitika

tasarım

Açıklama:

Özetle posthümanizmi tarif eden temel kavramlar: insanmerkezcilik karşıtlığı (antiantroposantrizm), transhümanizm, antropoteknoloji, çeşitlilik, sanal gerçeklik- simülasyon, biyopolitika olarak sıralanabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri posthümanizmin grafik tasarıma etkisi üzerine doğru bir ifadedir?

Grafik tasarımın çağdaş ortamında, felsefi açıdan posthümanizm kavramı önemli bir etki olarak ortaya çıkmıştır.

Posthümanizmin grafik tasarıma uygulanmasının başlıca yöntemlerinden birisi, tasarımcıların organik ile sentetik, insan ile makine arasındaki sınırları giderek daha fazla bulanıklaştırmasından geçmektedir.

Posthümanist grafik tasarım sıklıkla geleneksel yazarlık ve özgünlük kavramlarına meydan okumakta, dijital röprodüksiyon ve remiks kültürünün hâkim olduğu bir dünyada, tek bir tasarımcının tamamen özgün yaratımlar ortaya çıkarması kavramı sorgulanmaktadır.

Posthümanizm, tasarımcıları etiğin olmadığı, etik ihlalinin rahatladığı ve kuralların olmadığı bir dünyaya ulaşmasını sağlamıştır.

I ve II

II ve III

I ve III

II, III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Grafik tasarımın çağdaş ortamında, felsefi açıdan posthümanizm kavramı önemli bir etki olarak ortaya çıkmıştır. Posthümanizm, hızla ilerleyen teknoloji ve insanlarla makineler arasındaki sınırların bulanıklaşması bağlamında geleneksel insan kimliği, faillik ve varoluş kavramlarına meydan okumaktadır. Bu paradigma değişimi yalnızca insanlık anlayışını yeniden tanımlamakla kalmazken aynı zamanda grafik tasarım pratiğini de yeniden şekillendirmektedir (Yılmaz ve Benek, 2019). Posthümanizm özünde insanı evrenin merkezine koyan insan merkezli dünya görüşü yerine yapay zekâ, siborglar ve hatta ekolojik sistemler gibi insan dışı varlıkların failliğini ve önemini kabul eden, daha kapsayıcı bir bakış açısını savunmaktadır. Bu bakış açısı, tasarımcının rolünün ve tasarımın doğasının yeniden değerlendirilmesine yol açmaktadır. Posthümanizmin grafik tasarıma uygulanmasının başlıca yöntemlerinden birisi, tasarımcıların organik ile sentetik, insan ile makine arasındaki sınırları giderek daha fazla bulanıklaştırmasından
Posthümanizm, tasarımcıları giderek teknolojikleşen bir dünyada çalışmalarının etik sonuçlarını düşünmeye teşvik etmektedir. Yapay zekâ, artırılmış gerçeklik ve biyoteknoloji gibi teknolojiler ilerlemeye devam ettikçe tasarımcılar mahremiyet, gözetim ve bilginin manipülasyonu gibi konularda karmaşık etik ikilemlerle karşı karşıya kalmaktadır. Posthümanist grafik tasarım, eleştirel düşünceyi, düşünümselliği ve tasarım müdahalelerinin toplumsal etkilerine ilişkin artan farkındalığı teşvik ederek bu zorlukların üstesinden gelmeyi amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi yapay zekânın grafik tasarıma entegrasyonu ile ele alınması gereken etik ve toplumsal kaygılardan biridir?

Yapay zekâ algoritmaları görsel kültürü etkiledikçe özgünlük ve aidiyet soruları ortaya çıkmaktadır.

Yapay zekâ, yaratıcı süreci geliştirmeyi destekleyebilmektedir.

Yapay zekâ, tasarım araçlarına ve uzmanlığa erişimi de demokratikleştirmektedir.

Tasarımcıların coğrafi konumları veya finansal kaynakları ne olursa olsun profesyonel düzeyde yazılım ve kaynaklara erişmeleri kolaylaşmaktadır.

Tasarımcılar yapay zekâyı iş birlikçi bir ortak olarak benimseyerek görsel ifadenin sınırlarını zorlayabilmektedir.

Açıklama:

Yapay zekâ, yaratıcı süreci geliştirmenin yanı sıra tasarım araçlarına ve uzmanlığa erişimi de demokratikleştirmektedir. Bulut tabanlı platformlar ve yapay zekâ destekli uygulamalar, istekli tasarımcıların coğrafi konumları veya finansal kaynakları ne olursa olsun profesyonel düzeyde yazılım ve kaynaklara erişmelerini kolaylaştırmaktadır. Tasarımın bu demokratikleşmesi, farklı geçmişlere sahip bireylerin kendilerini yaratıcı bir şekilde ifade etmelerini ve küresel tasarım topluluğuna katkıda bulunmalarını sağlamaktadır. Ancak yapay zekânın grafik tasarıma entegrasyonu ele alınması gereken etik ve toplumsal kaygıları da gündeme getirmektedir. Yapay zekâ algoritmaları görsel kültürü etkiledikçe özgünlük ve aidiyet soruları ortaya çıkmaktadır. Tasarımcılar, bir araç olarak yapay zekâdan yararlanmak ile çalışmalarının bütünlüğünü ve benzersizliğini korumak arasındaki dengeyi sağlamak zorundadır. Dahası, yapay zekâ tarafından üretilen içeriğin çoğalması, insan tasarımcıların yer değiştirmesi ve yaratıcılığın metalaşması konusunda endişeleri arttırmaktadır. Yapay zekâ, tekrarlanan görevleri otomatikleştirip insan yeteneklerini artırabilse de insan tasarımının doğasında bulunan incelikli yaratıcılığı ve duygusal zekâyı, en azından şimdilik, kopyalayacak beceriye sahip değildir. Bu nedenle, tasarımcıların yapay zekâyı bir ikame yöntem yerine bir tamamlayıcı olarak benimsemeleri, bir yandan işlerini farklı kılan insani dokunuşu korurken bir yandan da zanaatlarını geliştirmek için yapay zekânın yeteneklerinden yararlanmaları çok önemlidir. Sonuç olarak, yapay zekâ ve grafik tasarımın geleceği, yeni yaratıcılık, verimlilik ve erişilebilirlik seviyelerinin kilidini açma konusunda büyük umut vadetmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Görselde verilen ve New York'taki The Museum of Modern Art'ta sergilenen "Unsupervised" adlı eser aşağıdakilerden hangi sanatçıya aittir?

Barbara Kruger

Refik Anadol

Osman Hamdi

Piet Zwart

Jackson Pollock

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 7

"VR’da, kullanıcılar hareket kontrol cihazlarını, bakış tabanlı etkileşimleri ve hatta el hareketlerini kullanarak sanal ortamlarda gezindikçe ................... yeni boyutlar kazanmaktadır. Grafik tasarımcıları, kusursuz ve sezgisel bir kullanıcı deneyimi sağlamak için tasarımlarının ergonomisini ve erişilebilirliğini dikkatle düşünmelidir." ifadesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

kullanıcı deneyimi (UX) tasarımı

biyoteknoloji

demokratikleşme

basılı ürünler

inovasyon

Açıklama:

VR’da, kullanıcılar hareket kontrol cihazlarını, bakış tabanlı etkileşimleri ve hatta el hareketlerini kullanarak sanal ortamlarda gezindikçe kullanıcı deneyimi (UX) tasarımı yeni boyutlar kazanmaktadır. Grafik tasarımcıları, kusursuz ve sezgisel bir kullanıcı deneyimi sağlamak için tasarımlarının ergonomisini ve erişilebilirliğini dikkatle düşünmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi "biyoesin" kavramıyla eş anlamlıdır?

tasarım

biyomimikri

doğa

Biyoloji

organizma

Açıklama:

Biyomimikri olarak da bilinen biyoesin, insanın karşılaştığı zorlukları çözmek için doğanın tasarımlarından ve süreçlerinden içgörü elde etme uygulamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

"CRISPRCas9" kavramını aşağıdakilerden hangi seçenek doğru tanımlar?

genetik mühendisliği tekniğidir

sanal gerçeklik platformudur

VR gözlük markasıdır

sosyal medya uygulamasıdır

Refik Anadol'un sanat projesidir.

Açıklama:

Biyoteknolojideki temel etik kaygılardan biri, canlı organizmaların özellikle genetik düzeyde manipülasyonu etrafında dönmektedir. CRISPRCas9 gibi genetik mühendisliği teknikleri (Samsunlu, 2021), DNA’nın düzenlenmesinde benzeri görülmemiş bir hassasiyet sunarak organizmaların genetik yapısını değiştirmenin sonuçları hakkında soruları gündeme getirmektedir. B

Doğru Cevap: A

Soru 10

Doğruluk ve Netlik: Tasarımcıların karmaşık bilimsel kavramları farklı kitlelerin erişebileceği ve doğru bir şekilde temsil etme görevi vardır. Net, bilgilendirici görseller biyoteknolojinin gizemini çözmeye yardımcı olup ve bireyleri bilinçli kararlar verme konusunda güçlendirecektir.

Etik Çerçeveleme: Tasarımcılar görsel temsillerinin etik sonuçlarını dikkate almalıdır. Tasarımcılar, biyoteknolojik gelişmeleri dengeli ve etik bir şekilde sunarak anlamlı bir diyalog geliştirebilir ve potansiyel yanlış yorumlamaları veya yanlış anlamaları azaltabilecektir.

Şeffaflık: Veri gizliliği ve biyoetik konusundaki endişelerin damgasını vurduğu bir çağda tasarımcılar, iletişim çabalarında şeffaflığa ve açıklamaya öncelik vermelidir. Bağlam sağlamak ve biyoteknolojik yenilikleri çevreleyen belirsizlikleri kabul etmek güven ve güvenilirlik oluşturabilmektir.

Kültürel Duyarlılık: Biyoteknoloji çeşitli kültürel ve etik çerçeveler içerisinde faaliyet göstermektedir. Tasarımcılar kültürel nüanslara duyarlı olmalı ve görsellerinde tek merkezli bakış açılarını empoze etmekten kaçınmalıdır. Farklı kültürel geçmişlere sahip paydaşlarla iş birliği yapmak, tasarım anlatımlarını zenginleştirip kapsayıcılığı teşvik edecektir.

Toplum Bilinci: Biyoteknolojik gelişmeler toplumları ve insanları etkileme potansiyeline sahiptir. Tasarımcılar yerel yönetimleri yöneten uygulamaları başlatmalı ve devletlerle birlikte toplumu yöneten ve yönlendiren çalışmalar yapmalıdır.

Açıklama:

Biyoteknoloji alanında grafik tasarımcıları kamuoyunun algısını şekillendirmede, katılımı artırmada ve bilinçli söylemi kolaylaştırmada önemli bir etkiye sahiptir. Bu etkiyle birlikte estetik kaygıların ötesine geçen bir dizi sorumluluk da gelir:
• Doğruluk ve Netlik: Tasarımcıların karmaşık bilimsel kavramları farklı kitlelerin erişebileceği ve doğru bir şekilde temsil etme görevi vardır. Net, bilgilendirici görseller biyoteknolojinin gizemini çözmeye yardımcı olup ve bireyleri bilinçli kararlar verme konusunda güçlendirecektir.
• Etik Çerçeveleme: Tasarımcılar görsel temsillerinin etik sonuçlarını dikkate almalıdır. Tasarımcılar, biyoteknolojik gelişmeleri dengeli ve etik bir şekilde sunarak anlamlı bir diyalog geliştirebilir ve potansiyel yanlış yorumlamaları veya yanlış anlamaları azaltabilecektir.
• Şeffaflık: Veri gizliliği ve biyoetik konusundaki endişelerin damgasını vurduğu bir çağda tasarımcılar, iletişim çabalarında şeffaflığa ve açıklamaya öncelik vermelidir. Bağlam sağlamak ve biyoteknolojik yenilikleri çevreleyen belirsizlikleri kabul etmek güven ve güvenilirlik oluşturabilmektir.
• Kültürel Duyarlılık: Biyoteknoloji çeşitli kültürel ve etik çerçeveler içerisinde faaliyet göstermektedir. Tasarımcılar kültürel nüanslara duyarlı olmalı ve görsellerinde tek merkezli bakış açılarını empoze etmekten kaçınmalıdır. Farklı kültürel geçmişlere sahip paydaşlarla iş birliği yapmak, tasarım anlatımlarını zenginleştirip kapsayıcılığı teşvik edecektir.
• Çevre Bilinci: Biyoteknolojik gelişmeler ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği etkileme potansiyeline sahiptir. Tasarımcılar sürdürülebilir uygulamaları savunmalı ve görsellerinde biyoteknolojinin çevresel etkilerini vurgulamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi grafik tasarımcıların sorumluluklarından değildir?

Doğruluk ve Netlik

Etik Çerçeveleme

Şeffaflık

Kültürel Duyarlılık

Dünya Bilinci

Açıklama:

Grafik Tasarımcıların Sorumlulukları
Biyoteknoloji alanında grafik tasarımcıları kamuoyunun algısını şekillendirmede, katılımı artırmada ve bilinçli söylemi kolaylaştırmada önemli bir etkiye sahiptir. Bu etkiyle birlikte estetik kaygıların ötesine geçen bir dizi sorumluluk da gelir:
• Doğruluk ve Netlik: Tasarımcıların karmaşık bilimsel kavramları farklı kitlelerin erişebileceği ve doğru bir şekilde temsil etme görevi vardır. Net, bilgilendirici görseller biyoteknolojinin gizemini çözmeye yardımcı olup ve bireyleri bilinçli kararlar verme konusunda güçlendirecektir.
• Etik Çerçeveleme: Tasarımcılar görsel temsillerinin etik sonuçlarını dikkate almalıdır. Tasarımcılar, biyoteknolojik gelişmeleri dengeli ve etik bir şekilde sunarak anlamlı bir diyalog geliştirebilir ve potansiyel yanlış yorumlamaları veya yanlış anlamaları azaltabilecektir.
• Şeffaflık: Veri gizliliği ve biyoetik konusundaki endişelerin damgasını vurduğu bir çağda tasarımcılar, iletişim çabalarında şeffaflığa ve açıklamaya öncelik vermelidir. Bağlam sağlamak ve biyoteknolojik yenilikleri çevreleyen belirsizlikleri kabul etmek güven ve güvenilirlik oluşturabilmektir.
• Kültürel Duyarlılık: Biyoteknoloji çeşitli kültürel ve etik çerçeveler içerisinde faaliyet göstermektedir. Tasarımcılar kültürel nüanslara duyarlı olmalı ve görsellerinde tek merkezli bakış açılarını empoze etmekten kaçınmalıdır. Farklı kültürel geçmişlere sahip paydaşlarla iş birliği yapmak, tasarım anlatımlarını zenginleştirip kapsayıcılığı teşvik edecektir.
• Çevre Bilinci: Biyoteknolojik gelişmeler ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği etkileme potansiyeline sahiptir. Tasarımcılar sürdürülebilir uygulamaları savunmalı ve görsellerinde biyoteknolojinin çevresel etkilerini vurgulamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

İnsanı merkezden çıkartıp bir bütünün parçası olarak gören, evrende değişimin gerçekleşmesinde insan ve diğer varlıkların farklı olmadığı bir bakış açısını tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Postmodarnizm

Posthümanizm

Hümanizm

Modernizm

Fütürizm

Açıklama:

Posthümanizm: İnsanı merkezden çıkartıp bir bütünün parçası olarak gören, evrende değişimin
gerçekleşmesinde insan ve diğer varlıkların farklı olmadığı bir bakış açısı.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi posthümanizmi tarif eden temel kavramlardan biri değildir?

Antiantroposantrizm

Transhümanizm

Antropoteknoloji

Biyopolitika

Hümanizm

Açıklama:

Posthümanizmi tarif eden temel kavramlar: insanmerkezcilik karşıtlığı (antiantroposantrizm), transhümanizm, antropoteknoloji, çeşitlilik, sanal gerçeklik- simülasyon, biyopolitika
olarak sıralanabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yapay zekâ algoritmaları görsel kültürü etkiledikçe tasarımcılar için ortaya çıkan sorunlardan biridir?

Özgünlük ve aidiyet

Çeşitlilik

Kültürel çatışma

Veri Güvenliği

Etik

Açıklama:

Yapay zekâ algoritmaları görsel kültürü etkiledikçe özgünlük ve
aidiyet soruları ortaya çıkmaktadır. Tasarımcılar,
bir araç olarak yapay zekâdan yararlanmak ile çalışmalarının bütünlüğünü ve benzersizliğini korumak
arasındaki dengeyi sağlamak zorundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Multimedya içeriğinin kullanılabilirliğini ve erişilebilirliğini geliştirmesini sağlayarak aşağıdaki eşleştirmelerden hangileri arasında denge kurmak önemlidir?

Arz ve talep

Rıza ve veri sahipliği

Estetik çekicilik ve işlevsellik

İhtiyaç ve estetik

Tasarım ve tüketim

Açıklama:

Tasarımcılar; videolar, resimler, animasyonlar ve etkileşimli özellikler gibi multimedya ögelerini birleştirerek kullanıcılarda daha derin bir yankı uyandıran sürükleyici ve akılda
kalıcı deneyimler yaratabilmektedirler. Ancak multimedya içeriğinin kullanılabilirliği ve erişilebilirliği geliştirmesini sağlayarak estetik çekicilik ile işlevsellik arasında bir denge kurmak önemlidir.
Tasarımcılar, multimedyanın gücünden yararlanarak kullanıcıları cezbeden, bilgilendiren ve ilham
veren, sonuçta daha fazla memnuniyet ve sadakat sağlayan dijital deneyimler yaratabilecektirler.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Biyosanat ve grafik tasarımdaki en önemli zorluklardan biri ........ ile bilimsel ........ arasında bir
denge bulmaktır. Boş kalan yerlere uygun seçenek aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

estetik - gerçeklik

estetik - doğruluk

sanat - gerçeklik

sanat - doğruluk

biyoloji - doğruluk

Açıklama:

Biyosanat ve grafik tasarımdaki en önemli zorluklardan biri estetik ile bilimsel doğruluk arasında bir
denge bulmaktır

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi multimedya öğelerinin özelliklerinden biri değildir?

Aynı anda birden fazla duyuyu harekete geçirerek içeriği kullanıcılar için daha ilgi çekici hale getirmek

Karmaşık fikirleri verimli bir şekilde iletebilmek

Farklı öğrenme stillerine ve tercihlerine hitap edebilmek

Kullanıcılarda duygusal tepkiler uyandırma

Metin tabanlı içeriğin aksine fikirleri daha uzun sürede aktarabilmek

Açıklama:

Multimedya ögeleri, aynı anda birden fazla
duyuyu harekete geçirerek içeriği kullanıcılar için
daha ilgi çekici ve akılda kalıcı hâle getirme konusunda belirgin bir beceriye sahiptir. Metin tabanlı
içeriğin aksine multimedya, karmaşık fikirleri hızlı
ve verimli bir şekilde iletebilir, farklı öğrenme stillerine ve tercihlerine hitap edebilir. Örneğin, iyi
hazırlanmış bir video, bir markanın hikâyesini veya
ürün özelliklerini birkaç dakika içinde etkili bir şekilde aktarabilirken, bir metin bloğu kullanıcının
dikkatini çekmede veya aynı düzeyde bilgiyi aktarmada aynı başarıyı göstermeyebilir. Multimedya
ögeleri kullanıcılarda duygusal tepkiler uyandırma potansiyeline sahiptir ve içerik veya markayla derinlemesine bir bağ kurulmasını teşvik etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi görsel anlatı araçlarından değildir?

Resim

Heykel

Fotoğraf

Digital Sanat

Seramik

Açıklama:

Resim, heykel, fotoğraf ve dijital sanat gibi araçları kapsayan görsel anlatılar, posthümanizmin karmaşıklıklarını keşfetmek için güçlü araçlar olarak hizmet etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Görsel anlatılar genellikle insanlar, hayvanlar, bitkiler ve makineler arasındaki hangi ilişkileri tasvir ederek birbirine bağlılığı ve karşılıklı bağımlılığı vurgulamaktadır?

Simbiyotik

Ekolojik

İnsan

Makine

Doğal

Açıklama:

Görsel anlatılar genellikle insanlar, hayvanlar, bitkiler ve makineler arasındaki simbiyotik ilişkileri tasvir ederek birbirine bağlılığı ve karşılıklı bağımlılığı vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yapay zekâ etiğinin kalbindeki ilke yatmaktadır?

Tasarım

Şeffaflık

Adalet

Denge

Sanat

Açıklama:

Yapay zekâ etiğinin kalbinde adalet ilkesi yatmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Yeni şehir tasarımları, otonom araçlar, farklı formlarda cep telefonu ve bilgisayarların vazgeçilmez birlikteliği kaçıncı yüzyıl dünyasını yeniden şekillendirmektedir?

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

20. yüzyıl

21. yüzyıl

Açıklama:

Yeni şehir tasarımları, otonom araçlar, farklı formlarda cep telefonu ve bilgisayarların vazgeçilmez birlikteliği 21. yy. dünyasını yeniden şekillendirmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi, biyolojik sınırlamaların üstesinden gelmeyi ve güçlendirilmiş veya insan sonrası bir durum yaratmayı amaçlayan teknolojik araçlarla insan yeteneklerinin geliştirilmesini öneren bir posthümanizm alt alanıdır?

Antroposantrizm

Hümanizm

Transhümanizm

Neohümanizm

Antihümanizm

Açıklama:

Posthümanizm teknolojinin dönüştürücü potansiyeline güçlü bir vurgu yaparken posthümanizmin bir alt alanı olan transhümanizm, biyolojik sınırlamaların üstesinden gelmeyi ve güçlendirilmiş veya insan sonrası bir durum yaratmayı amaçlayan teknolojik araçlarla insan yeteneklerinin geliştirilmesini önermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

İnsanların kendi doğalarını dönüştürmek için teknolojiyi kullanmalarını ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Bio-yapay zeka

Antropo-teknoloji

Transmedya

Tekno-hümanizm

Nano teknoloji

Açıklama:

Antropo-teknoloji terimi, insanların kendi doğalarını dönüştürmek için teknolojiyi kullanmalarını ifade etmektedir. Posthümanizm, antropo-teknolojinin biyolojik, zihinsel ve kültürel sınırlamaları aşmadaki gücünü kabul etmektedir. İnsanların teknolojik müdahaleler yoluyla kendi evrimlerini şekillendirme yöntemlerini araştırır. Ayrıca çeşitliliği yüceltir ve tekil bir “normal” insan modeli fikrini reddeder.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Posthümanizmin grafik tasarıma uygulanmasının başlıca yöntemlerinden birisi, tasarımcıların organik ile sentetik, insan ile makine arasındaki ............................................ geçmektedir. Bu sonuç makine öğrenmesi gibi hesaplama araçlarının tasarım süreçlerine dahil edilmesiyle elde edilebilmektedir. Bu tür bir yaklaşım, tasarımın insan eliyle ya da bilgisayar algoritmaları tarafından üretilmiş olması ayrımını belirlemeyi zorlaştırmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi, yukarıdaki paragrafta boş bırakılan kısmı doğru olarak tamamlar?

ayrımı belirginleştirmesinden

karşıtlığı tanımasından

farkı vurgulamasından

dengeyi gözetmesinden

sınırları bulanıklaştırmasından

Açıklama:

Posthümanizmin grafik tasarıma uygulanmasının başlıca yöntemlerinden birisi, tasarımcıların organik ile sentetik, insan ile makine arasındaki sınırları giderek daha fazla bulanıklaştırmasından geçmektedir. Bu sonuç makine öğrenmesi gibi hesaplama araçlarının tasarım süreçlerine dahil edilmesiyle elde edilebilmektedir. Bu tür bir yaklaşım, tasarımın insan eliyle ya da bilgisayar algoritmaları tarafından üretilmiş olması ayrımını belirlemeyi zorlaştırmaktadır.
Posthümanizmin grafik tasarıma uygulanmasının başlıca yöntemlerinden birisi, tasarımcıların organik ile sentetik, insan ile makine arasındaki sınırları bulanıklaştırmasından geçmektedir. Bu sonuç makine öğrenmesi gibi hesaplama araçlarının tasarım süreçlerine dahil edilmesiyle elde edilebilmektedir. Bu tür bir yaklaşım, tasarımın insan eliyle ya da bilgisayar algoritmaları tarafından üretilmiş olması ayrımını belirlemeyi zorlaştırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Tasarımcıların tekstil, moda ve ürün tasarımında kullanılmak üzere pigmentler, boyalar ve lifler üretebilen mikroorganizmalar tasarlamasına olanak tanıyan yaklaşıma ne ad verilir?

Sentetik biyoloji

Nano teknoloji

Nano biyoloji

Nano sentezleme

Eko sentezleme

Açıklama:

Genetik mühendisliğindeki ilerlemeler, tasarımcıların belirli işlevlere ve özelliklere sahip canlı sistemler yaratmak için organizmaların genetik kodunu değiştirmesine olanak tanımaktadır. Sentetik biyoloji olarak bilinen bu yaklaşım, tasarımcıların tekstil, moda ve ürün tasarımında kullanılmak üzere pigmentler, boyalar ve lifler üretebilen mikroorganizmalar tasarlamasına olanak tanımaktadır. Tasarımcılar biyolojinin gücünden yararlanarak geleneksel üretim süreçlerine sürdürülebilir alternatifler yaratabilir, sınırlı kaynaklara olan bağımlılığı azaltabilir ve israfı en aza indirebilmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Yeni medya ve grafik tasarımın dönüşümü kapsamında yaşanan gelişmelerden hangisi, tasarımcılar, geliştiriciler ve müşteriler arasındaki iş birliğini kolaylaştırma, uzaktan çalışmayı yaygınlaştırma, ekiplerin farklı saat dilimleri ve konumlarda sorunsuz bir şekilde iş birliği yapmasına olanak tanıma konusunda en büyük etkiye sahiptir?

Baskıdan Ekrana Geçiş

Multimedya ve Hareketli Grafiğin Yükselişi

Tasarım Araçlarının Demokratikleşmesi

İş Birlikçi Platformların ve Bulut Tabanlı Yazılımların Yükselişi

Sosyal Medya ve Mobil Uygulamaların Yükselişi

Açıklama:

İş birlikçi platformların ve bulut tabanlı yazılımların yükselişi tasarımcılar, geliştiriciler ve müşteriler arasında daha fazla iş birliğini kolaylaştırmıştır. Uzaktan çalışma daha yaygın hâle gelmiş ve ekiplerin farklı saat dilimleri ve konumlarda sorunsuz bir şekilde iş birliği yapmasına olanak tanımıştır. Bu sadece tasarım projelerinin hızını artırmakla kalmayıp aynı zamanda daha kapsayıcı ve çeşitliliğe sahip bir tasarım topluluğunu da teşvik etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Dijital deneyimleri zenginleştirmede ve kullanıcı etkileşimini artırmada çok önemli bir rol oynayan multimedya ögelerinin kullanımında, estetik çekicilik ile işlevsellik arasındaki dengeyi gözetmek için aşağıdakilerden hangisine özen göstermek gereklidir?

Trendlerin takibi

Erişilebilirlik

Özgünlük

Maliyet

Dijital ayak izi

Açıklama:

Multimedya, kullanıcı deneyimi tasarımında, dijital deneyimleri zenginleştirmede ve kullanıcı etkileşimini artırmada çok önemli bir rol oynamaktadır. Multimedya ögeleri kullanıcı katılımını artırabilse de kullanılabilirlik veya erişilebilirlikten ödün vermemelerinin sağlanması önemlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi, grafik tasarımın sanal topluluklar üzerindeki birleştirici gücüne katkı sağlayan grafik ürünlerden ya da eylemlerden biri değildir?

Topluluk üyelerini tasarım sürecine aktif olarak dahil etmek

Kültürel açıdan hassas tasarım ögelerini birleştirmek

Bir grup ya da etkinlik için özel olarak tasarlanmış rozetler, ifadeler ve çıkartmalar üretmek

Temalı grafikler, etkinlik posterleri ve tanıtım materyalleri oluşturmak

Bireysel özgünlüğü yansıtan, kişiye özel tasarımlar üretmek

Açıklama:

Grafik tasarım, çok çeşitli sesleri, bakış açılarını ve deneyimleri temsil ederek sanal topluluklarda kapsayıcılığı ve çeşitliliği teşvik etme gücüne sahiptir. Grafik tasarımcıları, farklı görüntüleri, kapsayıcı dili ve kültürel açıdan hassas tasarım ögelerini birleştirerek, farklı geçmişlere sahip üyelerin kendilerini değerli ve temsil edilmiş hissedecekleri davetkâr ve kapsayıcı alanlar yaratabilmektedirler. Dahası, tasarımcılar, topluluk üyelerini tasarım sürecine aktif olarak dahil ederek ve geri bildirim alarak, görsel kimliğin ve içeriğin topluluğun farklı ilgi ve ihtiyaçlarını yansıtmasını sağlamakta ve üyeler arasında sahiplenme ve aidiyet duygusunu teşvik etmektedirler.
Estetiğin ötesinde grafik tasarım, bir ifade, anma ve kutlama aracı olarak hizmet ederek sanal toplulukların kültürünü ve geleneğini şekillendirmede önemli bir rol oynamaktadır. Özel olarak tasarlanmış rozetler, ifadeler ve çıkartmalar, toplulukta gurur ve kimlik duygusunu geliştirerek tanınma ve dostluk simgeleri hâline gelebilmektedir. Ek olarak, temalı grafikler, etkinlik posterleri ve tanıtım materyalleri oluşturarak tasarımcılar, topluluk etkinlikleri, ritüeller ve kilometre taşları etrafında beklenti ve heyecan duygusunun geliştirilmesine, bağların güçlendirilmesine ve üyeler arasında ortak bir aidiyet duygusunun geliştirilmesine yardımcı olabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

İnsanın karşılaştığı zorlukları çözmek için doğanın tasarımlarından ve süreçlerinden içgörü elde etmesine dayalı yaklaşıma ne ad verilir?

Biyoteknik

Biyoloji

Biyosentez

Biyoesin

Biyosanat

Açıklama:

Biyoesin, insanın karşılaştığı zorlukları çözmek için doğanın tasarımlarından ve süreçlerinden içgörü elde etme uygulamasıdır. Bu disiplinler arası yaklaşım, mimarlık ve mühendislikten tıp ve malzeme bilimine kadar geniş bir yelpazede çığır açan yenilikler sağlamıştır. Biyoesin, canlı sistemlerin verimliliğini, dayanıklılığını ve zarafetini taklit ederek, teknolojik ilerlemeye doğru sürdürülebilir bir yol sunarken aynı zamanda doğal dünyaya daha derin bir değer verilmesini teşvik etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

............................ tasarımın ayırt edici özelliklerinden biri, yeni ortaya çıkan teknolojileri yenilik için katalizör olarak benimsemesidir.
Yukarıdaki cümledeki boşluğu, aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar.

Posthümanist

Antroposentrik

Futurist

Transhümanist

Postapokaliptik

Açıklama:

Posthümanist tasarımın ayırt edici özelliklerinden biri, yeni ortaya çıkan teknolojileri yenilik için katalizör olarak benimsemesidir. Artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve sürükleyici deneyimler, tasarımcılara geleneksel medyanın sınırlarını aşan çoklu duyusal anlatılar oluşturma konusunda benzeri görülmemiş fırsatlar sunmaktadır. Tasarımcılar, bu teknolojileri uygulamalarına entegre ederek izleyicileri karmaşık fikirlerle ve anlatılarla daha derin bir düzeyde etkileşime geçmeye davet eden zengin, etkileşimli ortamlar geliştirebilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Biyoteknoloji etiği açısından grafik tasarımcıların çeşitli sorumlulukları bulunmaktadır. Bilgilendirici görsellerle biyoteknolojinin gizemini çözmeye yardımcı olmak ve bireyleri bilinçli kararlar verme konusunda güçlendirmek, hangi sorumluluk kapsamında ele alınır?

Doğruluk ve Netlik

Etik Çerçeveleme

Şeffaflık

Kültürel Duyarlılık

Çevre Bilinci

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 32

Posthümanizmin grafik tasarıma etkisi hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Geleneksel yazarlık kavramlarına meydan okur.

Tasarımcıların organik ile sentetik arasındaki sınırları bulanıklaştırmasına yardımcı olur.

Geleneksel insan merkezli bakış açılarına meydan okuyan ve melezliği, iş birliğini ve etik düşünümselliği benimser.

Eleştirel düşünceyi, düşünümselliği ve tasarım müdahalelerinin toplumsal etkilerine ilişkin artan farkındalığı teşvik ederek bu zorlukların üstesinden gelmeyi amaçlar.

Teknolojiyi kullanarak sadece insan olmayan varlıkları vurgular.

Açıklama:

Soru 3, Ünite 2'deki Posthümanizmin Grafik Tasarıma Etkisi ile ilgilidir. Posthümanizm, indirgemeci insan tanımını reddeder, melezliği ve iş birliğini benimser. Posthümanist grafik tasarım, insan merkezli bakış açılarına meydan okur. Ancak, 'insan yaratıcılığı ile teknolojik yenilik arasındaki sinerji...' ile 'insan merkezli ilkelerin yapay zekânın geliştirilmesine ve uygulanmasına rehberlik etmesini sağlamak...' gerektiği belirtilir, bu da insan merkezli ilkelerin tamamen reddedildiği anlamına gelmez, aksine sorumlu bir şekilde entegre edilmesi gerektiği vurgulanır. Metinde (Ünite 2, 'Yapay Zekâ ve Grafik Tasarımın Geleceği'), etik hususların ve insan merkezli ilkelerin YZ gelişimine rehberlik etmesi gerektiği belirtilerek insan merkezli ilkelerin tamamen reddedildiği bilgisi yanlış olur.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Grafik tasarımın sanal topluluklardaki rolü aşağıdakilerden hangisidir?

Üyeler arasındaki aidiyet duygusunu zayıflatmak

İletişimi kolaylaştırmak ve katılımı teşvik etmek

Sanal toplulukların büyümesini engellemek

Üyeler arasındaki çatışmayı arttırmak

Sanal toplulukların görsel kimliğini önemsiz hale getirmek

Açıklama:

Soru 5, Ünite 2'de 'Sanal Topluluklar ve Grafik Tasarımın Rolü' başlığı altında açıklanmıştır. Grafik tasarım, sanal topluluklar için görsel kimliği şekillendirmede, katılımı, kapsayıcılığı teşvik etmede ve topluluk kültürünü oluşturmada güçlü bir araç olarak hizmet eder. Tasarımcılar, bu çevrimiçi ortamları kapsamlı, kapsayıcı ve canlı hâle getirmek için tasarım ilkelerinden yararlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Yapay Zekâ'nın algoritmik kararlarının etik boyutlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toplumda varolan önyargıları yansıtmaz.

Şeffaflığı ve hesap verebilirliği teşvik etmez.

Veri gizliliği endişelerini artırabilir.

Sadece belirli demografik gruplara odaklanır ve mevcut eşitsizlikleri ortada kaldırır.

Her zaman insan müdahalesine ihtiyaç duymadan adil kararlar alır.

Açıklama:

Soru 6, Ünite 2'de 'Yapay Zekâ ve Algoritmik Kararların Etik Boyutları' başlığı altında ele alınmıştır. Bu metne göre, YZ algoritmaları genellikle onları eğitmek için kullanılan verilerin doğasında bulunan ön yargıları yansıtır. Eğer bu ön yargılardan arındırılmazlarsa, toplumsal eşitsizlikleri sürdürüp daha da kötüleştirebilirler. Bu nedenle etik sonuçlarıyla boğuşmak önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Rhino 3D yazılımı için geliştirilmiş bir görsel programlama dili eklentisi olan ve parametrik ve generatif tasarım için yaygın olarak kullanılan yazılım veya platform aşağıdakilerden hangisidir?

Grasshopper

Google Docs

Microsoft Word

PowerPoint

Blender

Açıklama:

Soru 9, Ünite 2'deki 'Yapay Zekâ ve Algoritmik Kararlar' başlığı altında geçen görsel programlama dillerine atıfta bulunur. Metinde 'Clo 3D' sistemi anlatılırken, bu sistemin kullanıcıya çeşitli jestler yapabilen avatarlar, kumaş özelliklerini ayarlayabilme ve defile simülasyonu gibi olanaklar sunduğu belirtilmiştir. Clo 3D, parametrik ve generatif tasarımın önemli bir aracıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Posthümanizm, ekoeleştiri ve yeni maddecilik alanlarındaki pek çok bilimsel çalışmanın kökenini oluşturan siborg, yoldaş türler, konumlu bilgiler gibi kavramları ortaya atan ve tartışmaya açan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Didier Grumbach

Thomas Wendt

Andrea Arnold

Zaha Hadid

Donna J. Haraway

Açıklama:

Soru 2, Ünite 2'de 'Posthümanizmin Öncüsü Filozoflar ve Kuramcılar' başlığı altında ele alınmıştır. Donna J. Haraway (1944-...), Amerikalı bilim tarihçisi ve feminist kuramcıdır. Metinde, onun siborg, yoldaş türler ve konumlu bilgiler gibi kavramları ortaya attığı ve bu kavramların posthümanizm, ekoeleştiri ve yeni maddecilik alanlarının kökenini oluşturduğu belirtilmektedir.

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi, sinemanın dijital çağdaki teknolojik ilerlemelerle birlikte toplumsal algı üzerindeki etkilerinden biri olarak kabul edilebilir?

İzleyicilerin zaman ve mekân algısını dönüştürmesi

İzleyicilerin sadece eğlence amaçlı içeriklere yönelmesi

Sadece belgesel türlerinin yaygınlaşması

Sinemanın gerçeklikle ilgisini kaybetmesi

Teknolojik gelişmelere rağmen sinemanın izleyiciler üzerinde etkisinin olmaması

Açıklama:

Sinema, dijital çağdaki teknolojik ilerlemelerle birlikte izleyicilerin zaman ve mekân algısını dönüştürerek toplumsal algı üzerinde derin etkiler yaratmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdaki erken dönem avangart filmlerden hangisi (1943) izleyicilere zaman ve mekân algılarını sorgulatır ve sinemanın varlık hâllerini farklı ve yenilikçi yollarla sunma kapasitesini gözler önüne serer?

Dogville (Lars Von Trier)

Pi (Darren Aronofsky)

Mulholland Drive (David Lynch)

Meshes of the Afternoon (Maya Deren)

Stagecoach (John Ford)

Açıklama:

Özellikle deneysel ve avangart sine- ma, başlangıcından itibaren izleyicilere alışılmışın dışında bakış açıları sunarak yeni estetik ve an- lamsal değerler yaratmıştır. Maya Deren’in yönet- meni olduğu Meshes of the Afternoon (1943) gibi erken dönem avangart filmler, izleyicilere zaman ve mekân algılarını sorgulatır ve sinemanın varlık hâllerini farklı ve yenilikçi yollarla sunma kapasi- tesini gözler önüne serer.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi film setlerinin ve sahnelerinin dijital modellerini oluşturarak yönetmenlere ve tasarımcılara sahneleri daha ayrıntılı bir şekilde planlama olanağı tanır?

Dolby Atmos

Dijital İkizler

LED duvarlar

Dijital tema tanıma

Filmustage

Açıklama:

Dijital ikizler, film setlerinin ve sahnelerinin diji- tal modellerini oluşturarak yönetmenlere ve tasa- rımcılara sahneleri daha ayrıntılı bir şekilde plan- lama olanağı tanır. Gerçek dünya nesnelerinin veya karakterlerin dijital ikizleri, görsel efektlerin daha gerçekçi ve etkileşimli olmasını sağlar. Di- jital ikiz teknolojisi, post-prodüksiyon sürecinde değişiklik yapılmasını kolaylaştırır. Film çekildik- ten sonra bile, dijital ikizler üzerinden sahnelerin ışıklandırması, renk düzenlemesi veya diğer görsel efektler ayarlanabilir. Aynı zamanda sanal gerçek- lik (VR) veya artırılmış gerçeklik (AR) gibi yeni teknolojiler için içerik oluşturulmasını destekler.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Yapay zekânın (YZ) senaryo yazımı ve analizine olan katkılarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Yapay zekâ senaryoları daha verimli ve hızlı bir şekilde analiz edebilir.

YZ, senaryodaki karakter gelişimini analiz ederek tutarsızlıkları tespit edebilir.

YZ, duygusal içerik ve insani dokunuş açısından yüksek düzeyde yetkinlik gösterir.

YZ, olay örgüsünde derinlemesine analiz yaparak anlatı yapısındaki çatışmaları tespit edebilir.

Yapay zekâ, senaryolardaki temaları ve fikirleri tanımlayabilir.

Açıklama:

Yapay zekânın duygusal içerik ve insani dokunuş noktasında sınırlamaları bulunmaktadır, bu nedenle bu ifade yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi posthümanizmin sinemada ifade bulduğu bir anlayış değildir?

İnsanı ekosistemlerin ayrılmaz bir parçası olarak ele alma

Tüm varlıkların, insan olmayanlar da dahil olmak üzere, dikkate alınmasını savunma

Teknoloji-insan ilişkisini bütüncül bir yaklaşımla ele alma

İnsan merkezli bir alanı, merkezî olmayan ve kapsayıcı bir alana genişletme

Transhümanizmi ve antihümanizmi reddetme

Açıklama:

Posthümanizm, transhümanizmi ve antihümanizmi tamamen reddetmez; bu iki düşünceyi de kapsayan bir yaklaşımla, insanı merkeze koymayan, daha bütüncül bir perspektif sunar.

Doğru Cevap: E

Soru 6

I. Posthümanizm, insanı ve çevresini anlamak için türler arasında bir bulanıklık yaratarak daha bütüncül bir anlayışa geçişi sağlar.
II. Bilimkurgu türü, insanın anlamına dair yeni fikirler sunma potansiyeli nedeniyle posthümanizmle sıkça ilişkilendirilen bir türdür.
III. Posthümanizm, yalnızca bilimkurgu ve korku türlerinde varlık bulur; diğer türlerle ilişkilendirilemez.
IV. Posthümanist anlatılar, insanı homojen bir varlık olarak değil, doğa ve makinelerle ilişkilerle sürekli yeniden yaratılan heterojen bir varlık olarak ele alır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ve/veya hangileri posthümanizmin sinemadaki yansımaları ile ilgili doğru çıkarımlardır?

(I) ve (II)

(II), (III) ve (IV)

(I), (II) ve (IV)

Yalnız (I)

(I), (II), (III) ve (IV)

Açıklama:

Posthümanizm, sinemada türler arasında bir bulanıklık yaratarak, insanı ve çevresini daha derinlemesine anlamayı sağlar (I). Bilimkurgu türü, posthümanizmle ilişkilendirilen önemli bir türdür çünkü insanın yeniden değerlendirilmesine olanak tanır (II). Ayrıca, posthümanist anlayış, insanı homojen bir varlık olarak değil, doğa ve makinelerle ilişkiler tarafından sürekli yeniden yaratılan heterojen bir varlık olarak kabul eder (IV). Ancak, posthümanizm sadece bilimkurgu ve korku türleriyle sınırlı değildir, farklı türlerle de ilişkilendirilebilir, bu yüzden III yanlış bir çıkarımdır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdaki filmlerden hangisi posthümanist temaları yoğun olarak işler?

Pulp Fiction

The Departed

Whiplash

Mad Max: Fury Road

The Worst Person in the World

Açıklama:

“Mad Max: Fury Road” modern sinemada posthümanist temaları işleyen önemli bir eser olarak değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

".............. izleyicilerin filmin içine girmelerine, kendilerini anlatıya kaptırmalarına ve aktif katılımcılar olmalarına olanak tanıyor." Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

VR deneyimleri

ASA duyarlılığı

ISO değerleri

Diyafram dengesi

Lens açıklığı

Açıklama:

VR deneyimleri izleyicilerin filmin içine girmelerine, kendilerini anlatıya kaptırmalarına ve aktif katılımcılar olmalarına olanak tanıyor.

Doğru Cevap: A

Soru 9

"Sanal Gerçeklik (VR) teknolojisi, sinema deneyimini dönüştürerek izleyicilerin ................ hale gelmesini sağlar ve onları filmin merkezine yerleştirir." Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Yönetmen

Sanatçı

Pasif

Aktif

Sorgulayıcı

Açıklama:

Sanal gerçeklik (VR) teknolojisi, sinema endüstrisinde devrim niteliğinde bir dönüşüm yaratmaktadır. VR, izleyicilere 360 derece görsel içerik sunarak onları âdeta filmin merkezine yerleştirir ve hikâyeye daha önce mümkün olmayan derin- likler dâhil eder. Bu teknoloji, sinema deneyimini, izleyicilerin hikâyenin bir parçası haline geldiği interaktif bir alana dönüştürür. Bu durum, seyir alışkanlıklarını değiştirme potansiyeline sahip hâle getirirken; seyircileri pasif gözlemcilerden aktif katılımcılara dönüştürmektedir. Bu tür bir deneyim, kullanıcının filmin olay örgüsüne doğrudan etki etmesine olanak tanıyarak sinemayı daha kişisel ve çekici bir hâle getirmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdaki teknolojilerden hangisiyle filmler, izleyicilere mobil cihazlar veya özel gözlükleri aracılığıyla çevrelerindeki dünyayı keşfetme ve hikâyeyle etkileşime girme imkânı sunar?

AR teknolojisi

Dolby Atmos

Fantastik Renk Skalası

Renk Düzeltme

Aspect Ratio

Açıklama:

Artırılmış Gerçeklik (AR), fiziksel dünya üzeri- ne dijital bilgiler ekleyerek sinema deneyimini zenginleştirir. AR teknolojisi kullanılarak geliştirilen filmler, izleyicilere mobil cihazlar veya AR gözlük- leri aracılığıyla çevrelerindeki dünyayı keşfetme ve hikâyeyle etkileşime girme imkânı sunar. Örneğin, Pokémon GO gibi oyunlar, bu teknolojinin nasıl popüler bir medya hâline gelebileceğini göstermiştir, benzer bir yaklaşım filmlerde de uygulanabilir. Bu tür katmanlı anlatılar, seyircilerin hikâyeye aktif bir şekilde katılımını teşvik eder ve deneyimi kişiselleştirir. Seyircinin bu aktif katılımı, hikâyenin algılanış şeklini değiştirebilir ve daha dinamik bir deneyim sağlayabilir

Doğru Cevap: A

Soru 11

Sinema ve kamera teknolojilerinin, tüfek nişangâhları ile birlikte dünyayı algılama ve anlama biçimlerimizi şekillendirdiğini söyleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Paul Virilio

Walter Benjamin

Paul Wells

Jean Baudrillard

George Melies

Açıklama:

Paul Virilio’nun (1989) sinemanın teknolojik
evrimi ve toplumsal etkileri üzerine yaptığı çalışmalar, sinemanın sadece bir sanat formu değil,
aynı zamanda modern toplumların algısal ve bilgi
alanlarını dönüştürme gücüne sahip bir teknoloji
olduğunu vurgular. Virilio’ya (1989) göre, sinema ve kamera teknolojileri, tüfek nişangâhları ile
birlikte dünyayı algılama ve anlama biçimlerimizi
şekillendirir. Bu birleşim, görsel medyanın sadece
sanatsal bir ifade aracı olmanın ötesinde, aynı zamanda bilgi ve güç araçları olarak işlev gördüğünü
gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Sinema, hareketi ve zamanı görsel bir formatta sunarak izleyicilerin olayları ve nesneleri sürekli değişen bir dünya içinde algılamalarına olanak tanıdığını ileri süren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Gilles Deleuze

Jean Baudrillard

Paul Virilio

Paul Wells

Christian Metz

Açıklama:

Gilles Deleuze’un Sinema 1: Hareket-İmaj (2021a) ve Sinema 2: Zaman-İmaj (2021b) adlı kitaplarında vurguladığı üzere, sinema, hareketi ve zamanı görsel bir formatta sunarak izleyicilerin olayları ve nesneleri sürekli değişen bir dünya içinde algılamalarına olanak tanır. Bu dinamik temsil yeteneği, sinemanın, yaşamın akışını ve dönüşümünü, gerçek zamanlı olarak görselleştirme gücünden kaynaklanır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Gerçek dünyanın üzerine bilgisayar tarafından oluşturulan dijital içerikler ekleyen teknoloji hangisidir?

Sanal Gerçeklik (VR)

Karma Gerçeklik (MR)

Artırılmış Gerçeklik (AR)

Dijital İkizler (Dijital Twins [DTs])

Sanal Prodüksiyon

Açıklama:

Artırılmış Gerçeklik (AR): Gerçek dünyanın üzerine bilgisayar tarafından oluşturulan dijital içerikler ekleyen teknoloji. AR, fiziksel ortamı dijital verilerle zenginleştirerek örneğin Pokemon Go gibi uygulamalarda kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Makine öğrenimi modelleri, senaryolarda tekrar eden fikirleri ve temaları tanımlayabilir, hemen fark edilmeyen daha derin katmanları ortaya çıkarabilir şeklindeki tanımlama aşağıdakilerden hangisidir?

Yapı Tanımlama

Tema Tanımlama

Karakter Tanımlama

Senaryo Tanımlama

Yapay Zeka Tanımlama

Açıklama:

Tema Tanımlama: Makine öğrenimi modelleri, senaryolarda tekrar eden fikirleri ve temaları tanımlayabilir, hemen fark edilmeyen daha derin katmanları ortaya çıkarabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Posthümanist ögeler taşıyan filmlerden George A. Miller tarafından çekilen dört filmlik bir seri olan Mad Max filmlerinden değildir?

Mad Max - 1979

Mad Max 2: The Road Warrior - 1981

Mad Max Beyond Thunderdome - 1985

Mad Max 4 - 2001

Mad Max: Fury Road - 2015

Açıklama:

Mad Max serisinde yer alan filmler ve yılları:
• Mad Max - 1979
• Mad Max 2: The Road Warrior - 1981
• Mad Max Beyond Thunderdome - 1985
• Mad Max: Fury Road - 2015

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Posthümanizmin başlıca hedefleri arasında yer almaz?

Hümanizmin ve antroposantrizmin merkezindeki geleneksel insan tanımını eleştirmek

İnsan olmayan varlıkların eyleyicilik becerilerini ve öznelliklerini tanımak

İnsanmerkezciliği eleştirmek, insan ve teknolojinin etkileşimlerini irdelemek

Etik düşünceyi teşvik etmek, çeşitliliği ve çoğulluğu kucaklayıp kutlamak, alternatif ve sorumlu gelecekler tasarlamak

İnsani nitelikleri başka bir varlığa atfetmek

Açıklama:

Posthümanizmin başlıca hedefleri şunlardır:
1. Hümanizmin ve antroposantrizmin merkezindeki geleneksel insan tanımını eleştirmek
2. İnsan olmayan varlıkların eyleyicilik becerilerini ve öznelliklerini tanımak,
3. İnsanmerkezciliği eleştirmek
4. İnsan ve teknolojinin etkileşimlerini irdelemek
5. Etik düşünceyi teşvik etmek
6. Çeşitliliği ve çoğulluğu kucaklayıp kutlamak
7. Alternatif ve sorumlu gelecekler tasarlamak

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi sanal üretim teknolojileri içerisinde yer almaz?

Gerçek Zamanlı Oyun Motorları

LED Duvarlar ve Volume

Hareket Yakalama ve Sanal Kamera Sistemleri

Sanal Setler ve Ön Görselleştirme

Görsel Setler

Açıklama:

Sanal üretim genellikle şu teknolojileri içerir:
1. Gerçek Zamanlı Oyun Motorları: Unreal Engine veya Unity gibi oyun motorları, gerçek zamanlı olarak görsel efektler ve sanal ortamlar yaratmak için kullanılır. Bu motorlar, yönetmenlere ve diğer ekip üyelerine, henüz çekim yapılırken bile son görüntünün nasıl olacağını görmelerini sağlar.
2. LED Duvarlar ve Volume: Geniş LED ekranlar, sette gerçek mekânlar veya bilgisayar
tarafından oluşturulan sanal ortamları göstermek için kullanılır. Bu teknoloji, aktörlerin ve ekip üyelerinin, gerçek dünya ile sanal dünya arasında doğal bir etkileşim içinde olmalarına olanak tanır. “The Mandalorian” dizisi bu teknolojinin öne çıkan kullanımlarından biridir.
3. Hareket Yakalama ve Sanal Kamera Sistemleri: Hareket yakalama, aktörlerin hareketlerini dijital karakterlere aktarmak için kullanılır. Sanal kamera sistemleri ise yönetmenlere ve görüntü yönetmenlerine sanal ortamda kamera hareketlerini gerçek zamanlı olarak kontrol etme imkânı verir.
4. Sanal Setler ve Ön Görselleştirme: Sanal setler, yönetmenlerin ve tasarımcıların set tasarımı üzerinde daha önce çalışmalarını ve denemelerini yapmalarını sağlar. Ön görselleştirme ise sahnelerin nasıl çekileceği ve sahne geçişlerinin nasıl olacağına dair detaylı bir ön izleme sunar.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Tanınmış bağımsız film yapımcısı Hooroo Jackson tarafından 61 dakika uzunluğundaki tamamen yapay zekâ ile üretilen ilk uzun metrajlı film hangisidir?

Window Seat (2023)

Cow (2021)

Her (2013)

Cars (2006)

Beauty and beast (1991)

Açıklama:

Tanınmış bağımsız film yapımcısı Hooroo Jackson’ın, geleneksel film yapımından cesur bir ayrılış işaretleyen, yapay zekâ ile üretilmiş Window Seat (2023) adlı uzun metrajlı filmi dikkat çekicidir. 61 dakika uzunluğundaki bu film, tamamen yapay zekâ ile üretilen ilk uzun metrajlı filmdir. Film, yapay zekâ ile diyalogların üretildiği ve görüntülerin oluşturulduğu bir yapım sürecine sahiptir

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi animasyon filmi değildir?

Mad Max Fury Road - 2015

Güzel ve Çirkin - 1991

Oyuncak Hikayesi - 1995

Cars - 2016

Oyuncak Hikayesi - 2019

Açıklama:

Ciddi bir çalışma alanı olarak uzun süre ihmal edilmiş olan çizgi film, çocuklar için basit eğlence aracı olarak görülmekten çıkıp savaştan ve ayrımcılıktan tutun da teknolojik yenilikler ve çevre krizi gibi pek çok soruna eğilebilen olgunlaşmış görsel bir tür olarak büyümüş ve gelişmiştir (Ağın, 2022) Animasyon filmleri, cansız varlıkları antropomorfize ederek onlara insan özellikleri atfetme geleneği, posthümanist düşünce ile zengin bir diyalog kurmaktadır. Güzel ve Çirkin (1991) Disney’in bu klasik animasyonunda, bir büyü sonucu canlanan ev eşyaları önemli roller oynar. Bu eşyalar; bir saat, bir çaydanlık ve bir şamdan gibi nesnelerdir ve her biri kendi karakteristik özelliklerine sahiptir. İnsanla iletişim hâlindedirler. Oyuncak Hikayesi Serisi (1995, 1999, 2010,2019). Bu filmde oyuncaklar canlanır ve kendi yaşamları, ilişkileri vardır. Cars (2006, 2011, 2017) serisinde arabalar insan özelliklerine sahip olarak tasvir edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi yapay zekada tahmini düzenlemenin açıklamasıdır?

Yapay zekâ, ham görüntüleri alıp bunları tutarlı bir anlatıya dönüştürerek kurgu ekibinin sayısız saatini tasarruf etmesini sağlar

Yapay zekâ, daha önce başarılı olmuş filmleri analiz edebilir ve tempolama, sahne uzunluğu ve geçişler konusunda önerilerde bulunarak filmin genel kalitesini artırabilir

Yapay zekâ, sesi uygun sahneye otomatik olarak eşleyerek ses hizalamasındaki tutarsızlıkları ortadan kaldırır

Yapay zeka, en iyi sahneleri seçmek, istenmeyen nesneleri kaldırmak, özel efektler eklemek, aydınlatmayı ayarlamak ve hatta yeni içerik oluşturmak gibi görevleri otomatikleştirmek için kullanılabilir

Mevcut çekimleri düzeltmek veya iyileştirmek için kullanılabilir

Açıklama:

Tahmini Düzenleme: Yapay zekâ, daha önce başarılı olmuş filmleri analiz edebilir ve tempolama,
sahne uzunluğu ve geçişler konusunda önerilerde bulunarak filmin genel kalitesini artırabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Maya Deren’in yönetmeni olduğu Meshes of the Afternoon (1943), hangi türün erken dönem örneklerinden biridir?

Postapokaliptik

Siberpunk

Avangart

Animasyon

Ütopya

Açıklama:

Deneysel ve avangart sinema, başlangıcından itibaren izleyicilere alışılmışın dışında bakış açıları sunarak yeni estetik ve anlamsal değerler yaratmıştır. Maya Deren’in yönetmeni olduğu Meshes of the Afternoon (1943) gibi erken dönem avangart filmler, izleyicilere zaman ve mekân algılarını sorgulatır ve sinemanın varlık hâllerini farklı ve yenilikçi yollarla sunma kapasitesini gözler önüne serer.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Üstün görüntü kalitesi ve dinamik aralık sunarak sinematografi alanında önemli değişiklikler yapan RED ve ARRI Alexa gibi kameralar, hangi yıllarda piyasaya sürülmüştür?

1990'ların başı

1990'ların sonu

2000'lerin başı

2000'lerin sonu

2010'ların sonu

Açıklama:

2000’lerin sonlarında RED ve ARRI Alexa gibi kameraların piyasaya sürülmesi, üstün görüntü kalitesi ve dinamik aralık sunarak sinematografi alanında önemli değişiklikler yapmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi çoğunlukla kişisel kullanıcılara yönelik olarak sunulan ve ücretsiz olarak erişilebilen görüntü işeme yazılımlarından biri değildir?

OpenShot

VSDS Free Video Editor

Lightworks

Shortcut

Avid Media Composer

Açıklama:

Adobe Premiere Pro, Avid Media Composer, Davinci Resolve gibi profesyonel görüntü işleme yazılımları hem süreci hızlandırmış hem de kullanımı yaygınlaştığı için maliyetleri azaltmıştır. Yapım sonrasında tercih edilen adı geçen ücretli yazılımların yanında (Davinci Resolve’un hem ücretli hem ücretsiz versiyonu mevcuttur), çoğunlukla kişisel kullanıcılara yönelik olarak sunulan OpenShot, VSDC Free Video Editör, Lightworks, Shotcut gibi ücretsiz olarak erişilebilen pek çok farklı yazılım bulunur. Böylece yapım sonrası aşama da herkese açık hâle gelmiştir. Bu yazılımlar görsel efektler ve renk düzeltme seçenekleri de sunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdaklerden hangisi, sesin yalnızca yatay düzlemde değil, dikey düzlemde de hareket etmesine olanak tanıyan bir “üç boyutlu” ses deneyimi sunan ileri düzey bir ses formatıdır?

Dolby Atmos

Surround Sound

Digital Stereo

Virtual Atmos

Advanced Surround

Açıklama:

Dolby Atmos, Dolby Laboratories tarafından geliştirilen ileri düzey bir ses formatıdır. Geleneksel surround sound sistemlerinden farklı olarak Dolby Atmos, sesin yalnızca yatay düzlemde değil, dikey düzlemde de hareket etmesine olanak tanıyan bir “üç boyutlu” ses deneyimi sunar. Bu, sinemalarda ve ev sinema sistemlerinde daha gerçekçi ve sürükleyici bir ses ortamı yaratır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Fiziksel bir nesne veya sistemin gerçek zamanlı veri ile sürekli güncellenen dijital simülasyonu olan, fiziksel ve dijital bileşenlerin veri alışverişini kapsayarak nesne veya sistemin performansını izleme, analiz yapma ve gelecekteki davranışları öngörme imkânı tanıyan kavram nedir?

Karma Gerçeklik

Dijital İkizler

Sanal Prodüksiyon

Arttırılmış Gerçeklik

Led Duvarlar

Açıklama:

Dijital İkizler (Dijital Twins [DTs]): Fiziksel bir nesne veya sistemin gerçek zamanlı veri ile sürekli güncellenen dijital simülasyonudur. Bu kavram, fiziksel ve dijital bileşenlerin veri alışverişini kapsar ve nesne veya sistemin performansını izleme, analiz yapma ve gelecekteki davranışları öngörme imkânı tanır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdaki yapım teknolojilerinden hangisi, hastalık gibi nedenlerle sesini kaybeden aktörler için dijital ses oluşturma, yeniden çekim yapmadan film görüntülerinin güncellenmesi, klasik sahnelerin yeniden yaratılması gibi imkanlar sağlar?

Sanal Setler

TensorFlow

Filmustage

Dijital İkizler

Deepfake

Açıklama:

Bir filmin yapım aşamasında posthümanizm yaklaşımının karşılığı olabilecek en önemli etkilerden biri deepfake teknolojisidir denilebilir. Deepfake gibi teknolojiler sanal aktörlerin yaratılması, hastalık gibi nedenlerle sesini kaybeden aktörler için dijital ses oluşturma, yeniden çekim yapmadan film görüntülerinin güncellenmesi, klasik sahnelerin yeniden yaratılması, ölen aktörlerle yeni filmler yapılması, özel efektler ve yüz düzenlemelerinin post-prodüksiyonda kullanılması gibi imkânlar sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Tamamen yapay zekâ ile üretilmiş ilk uzun metrajlı film hangisidir?

Oppenheimer

Window Seat

Her

Annihilation

District 9

Açıklama:

Hooroo Jackson’ın, geleneksel film yapımından cesur bir ayrılış işaretleyen, yapay zekâ ile üretilmiş Window Seat (2023) adlı uzun metrajlı filmi dikkat çekicidir. 61 dakika uzunluğundaki bu film, tamamen yapay zekâ ile üretilen ilk uzun metrajlı filmdir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi insani niteliklerin başka bir varlığa atfedilmesini ifade eden kavramdır?

Antropozofi

Antroposen

Antropomorfizm

Antropometri

Antropoloji

Açıklama:

Antropomorfizm ya da insan biçimcilik, insani niteliklerin başka bir varlığa atfedilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Parıltı olarak bilinen ve sürekli genişleyen gizemli bir bölgenin keşfedilmesini konu alan, bu bölge içerisindeki mutasyonlara uğramış organizmalar, tarif edilemezlik ve bilinmezlik unsurları ile Cosmic-Horror türüyle kuvvetli bir bağ kuran film aşağıdakilerden hangisidir?

Annihilation

The Endless

Color Out of Space

The Void

Under the Skin

Açıklama:

Alex Garland’ın yönetmenliğini yaptığı Annihilation (2018) filmi tür olarak bilim kurgunun ve korkunun türler arasılığının bir ifadesi olan Cosmic - Horror olarak nitelendirilmektedir. Film, Parıltı olarak bilinen ve sürekli genişleyen gizemli bir bölgenin keşfedilmesini konu alır. Bu bölge içerisindeki mutasyonlara uğramış organizmalar, tarif edilemezlik ve bilinmezlik unsurları ile Cosmic-Horror türüyle kuvvetli bir bağ kurar.

Doğru Cevap: A

Soru 30

....................................... terimi sinema ve video oyunları gibi daha önceki medyalarda kullanılan “yoğunluk” ve “içine alma” durumunu tanımlamak için kullanılmıştır. Sinema, Cinerama, IMAX ve 3 boyutlu gibi teknolojilerle bu deneyimi pekiştirirken video oyunları da 3D dünyalar ve interaktivite ile benzer bir deneyimi sunmaktadır.
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan kısmı aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Genişletilmiş Sinema

Etkileşimli Sinema

Panoramik Sinema

Çevreleyici Sinema

Stereoskopik Sinema

Açıklama:

Çevreleyici Sinema (IM) terimi, “sinema ve video oyunları gibi daha önceki medyalarda kullanılan “yoğunluk” ve “içine alma” durumunu tanımlamak için kullanılmıştır. Sinema, Cinerama, IMAX ve 3 boyutlu gibi teknolojilerle bu deneyimi pekiştirirken video oyunları da 3D dünyalar ve interaktivite ile benzer bir deneyimi sunmaktadır. IM, sinema ve bilgisayar oyunlarından birçok özelliği bünyesinde barındıracak şekilde gelişmekte ancak bu kombinasyonun ötesinde, niteliksel bir değişiklik sunup sunamayacağı bir soru işareti olarak kalmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi posthümanizmi hazırlayan en temel koşullardan biri değildir?

Ekoeleştiri

Antroposantrizm

Feminizm

Stoacılık

Kartezyen İkilik

Açıklama:

Soru 4, Ünite 3'teki 'Posthümanizmi Hazırlayan Koşullar ve Öncüleri' bölümüyle ilgilidir. Bu koşullar Kartezyen İkilik, Antroposantrizm, Postmodern Yapısökümü, Feminizm, Postkolonyalizm ve Ekoeleştiri'dir. Tekno-bilimsel buluşlar ve icatlar (Ünite 1'de bahsedilmiştir) bu koşulları hazırlayan faktörlerdendir, ancak bu bağlamda doğrudan bir 'koşul' olarak listelenmemiştir; daha çok teknoloji odaklı gelişmeleri işaret eden unsurlar (YZ, VR vb.) posthümanizmin kendisinin ortaya çıkış sebebi olarak belirtilmiştir (Ünite 1). Ünite 3'te doğrudan sayılan koşullar arasında teknoloji/yeni araçlar (fiziksel/mekanik) değil, felsefi/kültürel koşullar listelenmiştir. Yine de, Ünite 1'e bakıldığında 'teknolojinin günlük yaşama derinlemesine entegrasyonu' bir tetikleyici olsa da, Ünite 3'teki listeye göre yanlış olan bir seçenek aranmalıdır. Listelenenler Kartezyen İkilik, Antroposantrizm, Postmodern Yapısökümü, Feminizm, Postkolonyalizm, Ekoeleştiridir. Metinde 'Yapay Zekâ ve Algoritmik Kararların Etik Boyutları'ndan bahsedilse de, bu bir 'koşul' değil, sonuç/tartışma alanıdır. Bu nedenle, listede olmayan veya bir koşul olarak kabul edilemeyecek bir seçenek (örneğin, yalnızca 'Yapay Zekâ'nın kendisi' bir koşul olarak listelenmemiştir) yanlış olacaktır. Eğer seçenekler olsaydı, teknoloji/YZ/VR'ın kendisi bu felsefi koşulların yanında ana başlık olarak yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Yapay zekâ tarafından desteklenen senaryo analiz araçları aşağıdaki işlevlerden hangisini yerine getirmesi daha zordur?

Diyalogları ve eylem tanımlarını analiz ederek karakter gelişimini takip etme

Senaryolardaki temaları ve tekrar eden fikirleri tanımlama

Senaryoyu perde, sekans ve sahneler olarak ayırarak hikâyenin gelişimini görselleştirme

Derin katmanlarda fark edilmeyen temaları ortaya çıkarma

Senaryonun gişe başarısını tahmin etme

Açıklama:

Ünite 3'te, YZ'nin senaryo yazımında kullanılabileceği, Andy Herd'ün örneğiyle belirtilmiştir. YZ, mevcut verileri analiz ederek (Friends dizisi örneği), yeni bölümler üretebilir. Ancak, posthümanist bir bağlamda dahi, senaryo analiz araçları (veya yazım araçları) için en zor olan şey, etik ve duygusal derinliği, yani insan deneyiminin en karmaşık, öznel ve tabu sayılabilecek yönlerini tam anlamıyla kavramak ve yansıtmaktır. YZ, mevcut kalıpları taklit etmede başarılı olsa da, tamamen yeni, derin duygusal/etik sorgulamalar gerektiren yaratıcı sıçramaları yapmakta zorlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Postapokaliptik filmlerle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Postapokaliptik filmler, genellikle insanın mekanik unsurlarla olan ilişkisini ele almaz.

Genellikle dünya üzerinde büyük bir felaketin sonucunda geçen hikâyeleri anlatır.

Mad Max: Fury Road (2015) postapokaliptik filmlere örnektir.

Filmlerde genellikle doğal afetler, nükleer savaşlar veya salgın hastalıklar sonucu, dünya büyük bir yıkıma uğramıştır.

Felaket sonrasında kalan toplumların hayatta kalma mücadelesini konu edinir.

Açıklama:

Soru, postapokaliptik filmlerle ilgili yanlış bilgiyi soruyor. Metin, bilim kurgunun alt türleri arasında 'postapokaliptik'i sayar. Postapokaliptik filmler, genellikle felaket sonrası dünyayı ve hayatta kalma mücadelesini konu alır. Posthümanizm, insan merkezli bakış açısını eleştirir. Eğer bir şık, bu türün insan merkezli bir hayatta kalma anlatısı olduğunu iddia ediyorsa, posthümanist eleştiri bağlamında yanlış olabilir. Ancak metinde şıklar verilmediği için, metne dayalı bir cevap verilemez. Varsayım: Genellikle postapokaliptik tür, insanlığın hayatta kalma mücadelesine odaklandığı için, posthümanizmin kapsayıcı, insan merkezli olmayan vizyonuna tam olarak uymayan bir anlatı olarak görülebilir. Metin sadece listeleme yaptığı için, en olası yanlış önerme, bu türün posthümanizmi desteklediğine dair bir iddia olurdu. Verilen metinde yanlış bilgi olmadığı varsayılırsa, cevap verilemez. Cevap için en yaygın bilinen yanlış ifadeyi seçiyorum: Postapokaliptik filmlerin sadece teknolojinin faydalarını anlattığı iddiası yanlış olurdu.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi posthümanizm tabirini bugün kullandığımız anlamda literatüre sokan kişidir?

Ihab Hassan

Marshal McLuhan

Aldous Huxley

Walter Lippmann

Bernard Shaw

Açıklama:

Mimarlık ve Beden bölümünde incelenebilir.
Ihab Hassan doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi "şeylerin ne olduklarına dair değişmez birtakım tanım ve/ya tarifler bulunduğunu öne süren bakışları bir araya toplayan bir başlıktır" ifadesine karşılık gelmektedir?

Özcülük

Gereksinimcilik

Öncülük

Özgereksinimcilik

Betimleyicilik

Açıklama:

Mimarlık ve Beden bölümünde inceleyebilirsiniz.
Özcülük doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Rönesans Dönemi’nde Yunan ve Roma dönemlerinin sanat, edebiyat, bilim ve mimarlığına merak saran, vakitlerini bunları inceleyerek ve yeniden işleme koyarak geçiren kültür insanlar için kullanılan ifadedir?

Hümanist

Realist

Dışavurumcu

Gözlemci

Estetisyen

Açıklama:

Mimarlık ve Beden bölümünde incelenebilir.
Hümanist doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi bir daire ve kare içine yerleştirilmiş erkek figürünün çiziminin sahibidir?

Da Vinci

Bertolucci

Michalengelo

Monet

Rembrandt

Açıklama:

Mimarlık ve Beden bölümünde incelenebilir.
Da Vinci doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi düzenli doğa ve evren anlamına gelmektedir?

Kozmoz

Parabol

Akış

Yapısalcı çevre

Doğal akış

Açıklama:

Vitruvius Adamı Bize Ne Anlatıyor? bölümünde incelenebilir.
Kozmoz doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Vitruvius diyagramının atıfta bulunduğu anlayışları işaret etmektedir?

Pisagorcu-Platoncu

Dekartçı-Platoncu

Da Vincici-Platoncu

Corneliuscu-Platoncu

Andreacı-Da Vincici

Açıklama:

Vitruvius Adamı Bize Ne Anlatıyor? bölümünde incelenebilir.
Pisagorcu-Platoncu doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi "sanatçının doğayı yorumlayarak eserinde yeniden yansıttığı düşüncesine işaret eder"?

Mimesis

Poetika

Realist

Biçimci

Poetik

Açıklama:

Mimesis ve İnsan Bedeni-Bina Bağlantısı bölümünde incelenebilir.
Mimesis doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi sanatın doğayı taklide dönük bir edim olarak anlaşılmasını miras olarak bırakmıştır?

Platon

Pisagor

Boticelli

Da Vinci

Kant

Açıklama:

Mimesis ve İnsan Bedeni-Bina Bağlantısı bölümünde incelenebilir.
Platon doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi "canlıların cansız şeylerden farklı ilkelere, bir tür üretken güce ya da canlılara has bir organizasyon tarzına dayandıklarını öne süren bir açıklama desenidir"?

Dirimselcilik

Özgülcülük

Mekanizm

Optimizm

Yapısalcılık

Açıklama:

Makine Olarak Bina bölümünde incelenebilir.
Dirimselcilik doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi "daha iyi bir toplum üzerine hayal kurmaktır" ifadesine karşılık gelmektedir?

Ütopyacılık

Merkezcilik

Postmodernizm

Humanizm

Kollektivizm

Açıklama:

Doğaya Karşı Mücadele bölümünde incelenebilir.
Ütopyacılık doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Pisagorcuların evren anlayışına göre evrenin işleyişini mümkün kılan temel unsurlardan biridir?

Dört elementin sabit düzeni

Doğal afetler ve göksel güçler

Orantı ilişkileri ve armonik yapılar

Bireysel ruhların özgür iradesi

Zıt elementlerin çatışması

Açıklama:

Örneğin 4:6:9 orantısında, ara terim, yani 6 rakamı, 3/2 oranı aracılığıyla, biri tek diğeri çift olduğu için zıt oldukları düşünülen 4 ve 9 rakamlarının bir araya gelmesini sağlıyordu. İlginç olan, bu kurgunun armonik, yani müzikal uyumlara göre oluşturulmasıydı. Örneğin 3/2 mükemmel beşli aralık iken (Do-Sol sesleri gibi düşünülebilir), 4/3 mükemmel dörtlü aralık olarak kabul ediliyordu (Do-Fa aralığı bunun örneğidir). Kozmosu oluşturan zıt ögeler bu tür orantısal ilişkiler yoluyla uzlaşıyor, evren bir orantı düzeneği olarak âdeta bir müzik enstrümanı gibi işliyordu. Evrenin geometrik ruhu ve küresel bedeni (tıpkı insanın bunların minik birer kopyası olduğu düşünülen akli ruhu ve küre biçimli kafatası gibi) iyi akord edilmiş bir çalgının ahengiyle dönenip duruyor, tatlı tınılarıyla kusursuz bütünlüğünü kutluyordu. İnsan evrenin bir modelini kafasında taşıdığı için bir ‘mikrokozmos’tu. Ve tam bu sebeple, bedenin akli hakikatten uzaklaşmış yozluğunu aşıp yeniden yıldızlardaki ebedi ikametgâhı
Orantı ilişkileri ve armonik yapılar

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Rönesans’tan 20. yüzyıla kadar etkisini sürdüren Platoncu - Aristotelesçi mimarlık ve felsefe anlayışlarının temel bileşenlerinden biri değildir?

İnsan bedeninin orantılarının mimari oranların kaynağı sayılması

Evrenin kusursuz ve eksiksiz bir yapıda olduğuna inanılması

Her doğal unsurun belirli ve değişmez bir yere sahip olduğu varlık zinciri fikri

Mimarlığın yalnızca bireysel sanatçının duygusal ifadelerini yansıtması

İnsan bedeninin kozmosun minyatürü olarak kabul edilmesi

Açıklama:

Hiçbir yerde bu fikir (yani mimarlığın bireysel sanatçının duygusal ifadelerini yansıtması) savunulmamaktadır. Aksine, metin boyunca mimarlığın doğaya, akla, orana, matematiksel ilkelere ve insan bedenine dayandırılması tartışılmaktadır.
Mimarlığın yalnızca bireysel sanatçının duygusal ifadelerini yansıtması

Doğru Cevap: D

Soru 13

Marc-Antoine Laugier’e göre mimarlığın ideal formu hangi yapıya benzetilir?

Endüstriyel fabrika

İlkel bir kulübe

Klasik Yunan tapınağı

Gotik katedral

Modern apartman

Açıklama:

Benzer bir zeminlendirme arayışında olan Marc-Antoine Laugier için bina, doğal kökenine en yakın hâli olan ilkel bir kulübeyi model aldığında doğru formunu buluyordur.
İlkel bir kulübe

Doğru Cevap: B

Soru 14

Frederick Kiesler’in “Sonsuz Ev” (Endless House) projesi, mimariyi nasıl bir yaklaşımla ele alır?

Modüler sistemlere dayalı katı formlar üretir

Doğadan uzak, soyut geometrik yapılar önerir

Tarihsel biçimlere sadık kalır

Endüstriyel üretimi ön plana çıkarır

Mimariyi yaşayan beden gibi akışkan bir kabuk olarak düşünür

Açıklama:

Kiesler’in yıllarca üzerinde çalıştığı ‘Sonsuz Ev’in (Endless House) kıvrımları insanın yaşamını takip ederek yaşamın akışkanlığına karşılık gelen bir kabuk olmaya çalışıyordu.
Mimariyi yaşayan beden gibi akışkan bir kabuk olarak düşünür

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdaki mimarlık yaklaşımlarından hangisi, mekânın sabit bir beden ya da nesne olarak anlaşılmasına karşı çıkarak, çevreyle etkileşim içinde olan dinamik sistemler bütünü olarak ele alınmasını savunur?

Melez mimarlık / Tekno-doğal sistemler mimarlığı

Tarihselciliği temel alan biçimci mimarlık

Modernist işlevselcilik

Postmodern dekoratif mimarlık

Klasik simetrik mimarlık anlayışı

Açıklama:

Binanın salt bina kabuğunun biçimlenmesine odaklanılarak anlaşılmasındaki sorun mimarlığın bir biçim, bir iletişim düzlemi ya da ayrık ve sabit bir bedene ya da nesneye indirgenmesi riskidir. Oysa, nasıl insan zihin-bedenleri artık heterojen bir ilişkisellik çerçevesinde anlaşılıyorsa mekânın da işleyişler, ilişkiler, dönüşümler, sistematikler ve bunlara dönük çoğul bakış, tecrübe ve etkileşimler; anlam, duygu, duyum, fikir ve enformasyonun katmanlaşmasında anlaşılması gereklidir.
Tekno-çevreyle etkileşimlerinde beliren böyle bir mekân, biçimine odaklanılan bir kabuk olmaktan çok, desteklediği yaşamın çevresel ilişkilerini düzenleyen, tekno-doğal sistemlerden, iklim ve ekosistemden kopmayı değil, onlarla birlikte işlemeyi arayan açık, geçirgen, çoklu-zamanlı, performatif, dinamik ve etkileşimli bir deneydir.
Melez mimarlık / Tekno-doğal sistemler mimarlığı

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi, metne göre "tekno-doğa" kavramının mimarlıkta ortaya çıkardığı dönüşümlerden biri olarak doğrudur?

Mimarlığın sadece form üretimine ve görsel estetiğe yönelmesi

Doğanın değişmez, kutsal ve müdahale edilemez bir kaynak olarak korunması

Mimari düşüncenin yalnızca yapının dış kabuğuna indirgenmesi

Teknolojinin çevreyle birlikte işleyen, etkileşimli bir yaşam alanı kurmak için araç hâline gelmesi

İnsan merkezli bir anlayışın doğa karşısında yeniden yüceltilmesi

Açıklama:

Ünitede özellikle teknolojik gelişmelerin artık insanın doğayla kurduğu ilişkiyi yeniden yapılandırdığı ve mimarlığın da bu doğrultuda, doğadan kopmayan, aksine onunla birlikte işleyen, etkileşimli ve sistem odaklı bir yaklaşım benimsediği vurgulanır. Seçenek D, bu dönüşümü doğru yansıtır. Diğer şıklar ise metnin eleştirdiği ya da geçmişe ait kalıpları temsil eder.
Teknolojinin çevreyle birlikte işleyen, etkileşimli bir yaşam alanı kurmak için araç hâline gelmesi

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi, tekno-doğa kavramının mimarlık anlayışında yol açtığı dönüşümlerden biri değildir?

Mimarlığın, binaları nesne değil, süreklilik ve bağlantılarla okunan yapılar olarak görmeye başlaması

Yapıların artık daha çok sabit, bütüncül ve korunmuş biçimler hâlinde inşa edilmesi

Yapay zekâ, iletişim ağları ve lojistik altyapılarla örülmüş yeni bir mekânsal gerçekliğin doğması

Doğal olanın yerini, otonom teknolojilerin aldığı bir dünya algısının güçlenmesi

Mimaride geçirgenlik, gözeneklilik ve çok katmanlılık gibi dokusal kavramların önem kazanması

Açıklama:

Tekno-doğa çağında mimarlığın sabit ve bütüncül yapı anlayışından uzaklaştığını, onun yerine geçirgen, katmanlı, bağlantılar üzerinden işleyen, hatta dokusal bir mimarlığın öne çıktığını vurgular. Emre Arolat’ın müze binası örneğinde de bu dönüşüm somutlaştırılır. B seçeneği, metinde eleştirilen ve terk edilen eski yaklaşımı temsil ettiği için doğru cevaptır.
Yapıların artık daha çok sabit, bütüncül ve korunmuş biçimler hâlinde inşa edilmesi

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi, 1990 sonrası “diyagram mimarlığı” anlayışının temel özelliklerinden biri değildir?

Mimari biçimlenmenin doğrudan tarihsel tarzlardan veya hazır bina tiplerinden türetilmesini reddetmesi

Biçimlerin aşağıdan yukarı, kendiliğinden oluşumunu simüle eden bilgisayar destekli süreçlere dayanması

Mimari süreci, bilimsel diyagramlar gibi soyut yapılar üzerinden şekillendirmesi

Mimari formun, dijital ortamda kendiliğinden gelişmesine olanak tanıyan yapay dinamiklerin araştırılması

Toplumsal eşitsizliklere karşı duyarlı, adalet temelli bir mimarlık anlayışını öncelemesi

Açıklama:

Ünitede, bu dönemdeki mimari deneylerin teknoloji ve dijital diyagramlara dayalı, biçimsel ve deneysel süreçlerle şekillendiğini; ancak posthümanistlerin savunduğu toplumsal adalet vurgularının bu mimarlar arasında pek görülmediğini açıkça ifade eder. Bu nedenle yalnızca E şıkkı metindeki bilgilerle çelişmektedir.
Toplumsal eşitsizliklere karşı duyarlı, adalet temelli bir mimarlık anlayışını öncelemesi

Doğru Cevap: E

Soru 19

Kullanıcıların arzu, beklenti ve ihtiyaçlarını açığa çıkarabilmek için geliştirilen katılım teknikleri günümüzde pek çok ülkede, özellikle kamusal içeriği ve/ya çoklu paydaş grupları olan projelerde, farklı başarı düzeyleriyle uygulanmaktadır. Türkiye’de katılımcı süreçler görece az sayıdaysa da yakın zamanda katılımcı süreçlerle tasarlanıp uygulanan örnekler aşağıdakilerden hangisidir?

Düzce Umut Evleri ve Viranşehir Komünü

Bakım Evleri

Hayvan barınakları

Yaşlı bakımı

Çocuk evleri sitesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Pako Sokak Hayvanları Sosyal Yaşam Kampüsü" projesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir özellik olarak vurgulanmıştır?

Hayvanların yalnızca insanlar tarafından korunması ve tedavi edilmesi

Mekânın sadece hayvanların tedavi süreçlerine odaklanması

Hayvanların tedavi sürecinin iyileştirilmesi ve gökyüzü ile bitki örtüsüyle etkileşim içinde kalmalarının sağlanması

Mekânın yalnızca hayvanlar için düzenlenmiş olması

İnsanların hayvanlarla etkileşime girmemesi ve yalnızca hayvanların ihtiyaçlarının ön planda tutulması

Açıklama:

İzmir’de Mert Uslu Mimarlık tarafından uygulanan “Pako Sokak Hayvanları Sosyal Yaşam Kampüsü” bu bakımlardan ince düşünülmüş bir girişimdir (İşveren: İzmir Büyükşehir Belediyesi, Bornova, Gökdere, 2022). Bu barınakta hayvanların geçici tedavi sürecinin uzun olabileceği öngörüsüyle, bu dönem boyunca hayvanların yaşam koşullarını iyileştirmek, onların gökyüzü ve bitki örtüsüyle etkileşim içinde kalmasını sağlamak hedeflenmiştir.
Hayvanların tedavi sürecinin iyileştirilmesi ve gökyüzü ile bitki örtüsüyle etkileşim içinde kalmalarının sağlanması

Doğru Cevap: C

Soru 21

Pisagorculara göre varlığın zemininde ne yatmaktadır?

Sayı

Toprak

Hava

Ateş

Açıklama:

Pisagorculara göre varlığın zemininde toprak, hava, su ya da ateş değil ‘sayı’ yatmaktaydı.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Posthümanizm tabirini bugün kullandığımız anlamda literatüre kim sokmuştur?

Marcus Vitruvius Pollio

Ihab Hassan

Williams James Smith

Seyfi Arkan

Kalfa İstefan

Açıklama:

Posthümanizm tabirini bugün kullandığımız anlamda literatüre sokan Ihab Hassan’ı (1977) takip ederek insansonrası koşulu, giderek otonom etkinliğini dayatan bir tekno-kültürel katmanla yüzleşme zorunluluğu üzerinden ele alırsak, mimarlık insansonrası, insandışı, insandan fazlası, insandan geçiş (transhümanizm) ve posthümanizm (insansonracılık) gibi başlıklara yayılan güncel tartışmalar için ilginç bir deney aralığı açar

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi eski Yunancadan gelen kozmos kelimesini ima eder?

Sanatçının doğayı yorumlayarak eserinde yeniden yansıttığı düşüncesini

Aklı bilginin ana kaynağı olarak gören çeşitli anlayışları

Evrenin düzenli bir bütün olduğunu

Bir süreci olabilecek en verimli hâline getirmeye yönelik matematik ve mühendislik yöntemlerini

Daha iyi bir toplum üzerine hayal kurmayı

Açıklama:

Eski Yunancadan gelen kozmos kelimesi, evrenin düzenli bir bütün olduğunu ima eder.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Vitruvius’a göre, andığımız türde orantı kurguları müziğin ve gök kürelerin ahengini sağlamakla kalmıyor, insan bedeninin, savaş makinelerinin ve gemilerin de güzel, işlevli ve sağlam olmasını mümkün kılıyordu. ,
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde insan bedeninin boyu 1 birim kabul edildiğinde kafa, ayak ve göğüs genişliği oranları doğru verilmiştir?

Kafa 1/10, ayak 1/6, göğüs genişliği 1/4

Kafa 1/10, ayak 2/6, göğüs genişliği 1/4

Kafa 1/8, ayak 1/6, göğüs genişliği 1/4

Kafa 1/9, ayak 1/6, göğüs genişliği 1/4

Kafa 1/10, ayak 1/6, göğüs genişliği 1/5

Açıklama:

Örneğin, insan bedeninin boyu 1 birim ise el
ve kafa 1/10, ayak 1/6, göğüs genişliği 1/4 oranlarındaydı.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi dirimselcilik (Vitalizm) açıklamasıdır?

Canlıların ve diğer doğal süreçlerin, birbirinden ayrık parçalardan oluşan makinelere benzer şekilde açıklanabileceği düşüncesidir

Bir süreci (makine, kurum, sistem, program vb.) olabilecek en verimli hâline getirmeye yönelik matematik ve mühendislik yöntemlerine işaret eder

Daha iyi bir toplum üzerine hayal kurmaktır

Canlıların cansız şeylerden (örneğin makinelerden) farklı ilkelere, örneğin ‘canlı maddeye’, bir tür üretken güce ya da canlılara has bir organizasyon tarzına dayandıklarını öne süren bir açıklama desenidir

Aklı bilginin ana kaynağı olarak gören çeşitli anlayışlara işaret eder

Açıklama:

Dirimselcilik (Vitalizm), canlıların cansız şeylerden (örneğin makinelerden) farklı ilkelere,
örneğin ‘canlı maddeye’, bir tür üretken güce ya da canlılara has bir organizasyon tarzına dayandıklarını öne süren bir açıklama desenidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Canlıların ve diğer doğal süreçlerin, birbirinden ayrık parçalardan oluşan makinelere
benzer şekilde açıklanabileceği düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

Mekanizm

Dirimselcilik

Postmodernizm

Optimizasyon

Post-hümanizm

Açıklama:

Mekanizm, canlıların ve diğer doğal süreçlerin,
birbirinden ayrık parçalardan oluşan makinelere
benzer şekilde açıklanabileceği düşüncesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Bir süreci (makine, kurum, sistem, program vb.) olabilecek en verimli
hâline getirmeye yönelik matematik ve mühendislik yöntemlerine işaret eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Optimizasyon

Dirimselcilik

Mekanizm

Postmodernizm

Post-hümanizm

Açıklama:

Optimizasyon kelimesi, bir süreci (makine, kurum, sistem, program vb.) olabilecek en verimli
hâline getirmeye yönelik matematik ve mühendislik yöntemlerine işaret eder.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Doğanın bir makine metaforu içinden anlaşılması hangi yüzyıldan itibaren yaygın bir düşünceydi?

15. yüzyıl

16. yüzyıl

17. yüzyıl

18. yüzyıl

20. yüzyıl

Açıklama:

Galileo ve Descartes’tan itibaren, yani 17. yy.dan
beri, doğanın bir makine metaforu içinden anlaşılması yaygındı. Mekanizm adı verilen bu bakışta
insan ve hayvan bedenleri de birer makine olarak
anlaşılmak istenmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 29

‘Biyoteknik’ kavramını ortaya atan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Frederick Kiesle

Claudia Pasque

Marco Poletto

Louis Sullivan

Hans Scharoun

Açıklama:

1930’larda ‘biyoteknik’ kavramını ortaya atan Frederick Kiesler’e
göre insan mekânı ile ‘ortak bir faaliyet’ içindeydi ve insan ile kabuğu, tıpkı bir yumuşakça gibi,
birlikte gelişip biçimleniyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Mimarlıkta postmodernizm hangi yıllar arasında etkili olmuştur?

1915-1920

1920-1930

1930-1940

1940-1950

1960-1990

Açıklama:

Mimarlıkta postmodernizm, modernist mimarlık ve şehirciliğin kültürel tarihleri göz ardı eden
tekdüzeliğine dönük bir eleştiri ve alternatif arayışı olarak 1960-1990 arasında etkili olmuştur.
Postmodern mimarlığı çoğunlukla tarihsel ve
kültürel atıflar karakterize eder.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Bilgisayarlı biçim bulma yöntemleriyle sanal ortamda oluşan, robotik kapasiteleriyle kendi kendine inşa olan, sensörleriyle algılayan, yapay zekâsıyla nasıl adapte olacağına karar veren ve bünyesine katılmış robot kolu sayesinde yeni bileşenlerle kendini dönüştürebilen bir mekân deneyi olarak "-", doğalla yapayın yeniden aynı zeminde buluşması açısından incelemeye değerdir.

Burj Khalifa

Fallingwater

Haydar Aliyev Kültür Merkezi

Sydney Opera Binası

Elytra Filament Pavilion

Açıklama:

Soru, robotik kapasitelere sahip, sensörlerle algılayan, yapay zekâ ile adapte olan ve kendini dönüştürebilen mekân deneyimini soruyor. Ünite 4'te, mimarlıkta tekno-doğa başlığı altında, posthümanist yaklaşımların teknoloji ile entegre olmuş, insan ve insandışı varlıkların etkileşimini merkeze alan mekânları incelediği belirtilir. Bahsedilen özellikler, insan-teknoloji melezleşmesini ve mimarlıkta ortaya çıkan 'tekno-doğa' sorununu yansıtır. Bu türden kendiliğinden organize olan, teknolojiyle iç içe geçmiş, biyolojik ve yapay unsurları barındıran mekânlar, posthümanizm bağlamında incelenen 'otonom' veya 'zihinli' yapılar olarak tanımlanabilir. Bu tanım, en iyi şekilde 'biyolojik olmayan' ancak teknolojik olarak canlı/eyleyici kabul edilen yapıları kapsayan 'Mimarlıkta Tekno-Doğa' konseptiyle ilişkilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Hümanist ortaklaştığı geleneklerin değerlerden biri değildir?

Merhamet ve adalet değerleri

İnsanın kapasitelerine ve özellikle aklına ve üretimlerine güven

Yüzlerce yıl içinde kendisini hümanist olarak adlandıran toplulukların bakışları aynıdır ve değişmemiştir.

Göksel değerler karşısında dünyevi yaşamın merkeziliğine yapılan vurgu

İnsanın potansiyellerinin seküler bir eğitim ve kültürlenme yoluyla açığa çıkarılacağına dönük arayış

Açıklama:

Ünite 4'te Posthümanizmin temel değerleri, insanmerkezciliğe karşıtlık, çeşitliliği kucaklama, sürdürülebilirlik ve etik düşünme olarak sıralanır. Posthümanizmde mimarlık, Antik Dönem'deki gibi kozmik düzeni taklit etmek (yani temel bir ontolojik düzene bağlı kalmak) amacını taşımaz. Vitruviusçu oranlama sistemi (orantısal kurgu) bu türden kozmik/doğal yasalarla uyumlu, idealize edilmiş insan ölçütlerine bağlı bir yaklaşımdır. Posthümanizm bu türden indirgemeci veya sabit ontolojik ön kabulleri reddeder. Bu nedenle, mimarlığı Aristotelesçi sanat olarak tarifleme arayışı, posthümanizmin eleştirdiği insan merkezli/geleneksel değerlerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

I. Romantikler, binayı bir canlı beden gibi görerek büyüyüp gelişen ve sonunda eskiyeni bir yapı olarak ele almışlardır.
II. Boullée, insan bedeninden hoşlandığımız için simetrik binaları da beğendiğimizi savunmuştur.
III. Fütüristler, geçmişin sanatsal ve mimari unsurlarına dayanan bir estetik anlayışı savunmuşlardır.
IV. Modernist mimarlar, yeni çağın endüstriyel koşullarına uygun yeni mimari tavırlar geliştirmeyi savunmuşlardır.
Yukarıdaki mimari anlayışlarla ilgili bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve III

III ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Ünite 4'teki mimari anlayışlar incelendiğinde: I. Romantikler, doğayı bir canlı beden gibi görme ve değişimi kabul etme eğilimindedirler. (Doğru). II. Boullée, mimarlığı estetik bir bütünlük anlayışına yerleştirmek için insan bedeninin doğal oranlarını taklit etme fikrini (Oransal Kurgu) benimsemiştir (Vitruvius geleneği). Simetriyi idealize etmiştir. (Doğru). III. Fütüristler, geçmişin sanatsal ve mimari unsurlarına karşı çıkarak teknolojik yenilikleri ve hızı savunmuşlardır (tepeden inme mimari anlayışı). (Yanlış). IV. Modernist mimarlar (Le Corbusier, Gropius), endüstriyel koşullara uygun, işlevsel ve ekonomik kaygılara dayalı yeni yapılar savunmuşlardır. (Doğru). Yanlış olan önerme III'tür.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdaki mimarlık eserlerinden hangisi, nesneden bağımsız bir mimarlık anlayışını temsil eden, "katı bedenlere dayanmayan" bir yapı olarak öne çıkmıştır?

Guggenheim Müzesi, Bilbao, İspanya

Fallingwater (Şelale Evi), ABD

Lloyd's Binası, Londra, İngiltere

Blur Binası, İsviçre

Sydney Opera House, Avustralya

Açıklama:

Soru, nesneden bağımsız ve 'katı bedenlere dayanmayan' mimari anlayışını soruyor. Ünite 4'te, posthümanist mimarlık tartışılırken, Romantikler ve Vitruviusçu anlayışın aksine, insan bedeninden ilham alan 'sayısal organizmacılık'tan uzaklaşmanın önemi vurgulanır. Geleneksel mimari, binayı insan bedeni oranlarına (katı bedenlere) dayandırırken, posthümanist yaklaşımlar daha akışkan, ekolojik ve teknolojik etkileşimli yapılar önerir. Bu bağlamda, 'Otonom Mimarlık Atölyesi' gibi kolektif üretim süreçleri veya biyomimikri ile şekillenen, katı bedensel oranlara bağlı kalmayan yapılar posthümanizme daha yakındır. Metin, doğrudan bu tarife uyan spesifik bir mimari eseri (örneğin Deleuze'un 'kinetik gövde'si gibi) isimlendirmiyor. Ancak, posthümanist mimari, geleneksel 'sayısal organizmacılık'tan (insan bedeni referanslı) uzaklaşmayı savunur. Verilen metinlerde, bu anlayışa en yakın olan, geleneksel ölçütlere bağlı kalmayıp, ekolojik ve teknolojik etkileşimlere odaklanan yaklaşımlardır. Soru, muhtemelen, mimari/sanat tarihinde bu anlayışla anılan bir eseri soruyor (örneğin Deluze'un bahsettiği kentsel/mekânsal yapıların durağan olmaması). Metin içerisinde doğrudan bir eser adı verilmemiştir. Ancak, posthümanist yaklaşımların vurguladığı ekolojik ve teknolojik etkileşimlere dayanan, biyolojik/bedensel referansları aşan tasarımlar önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Mimaride binayı insan bedeni üzerinden anlama girişiminin arkasında mimarlığı Aristotelesçi sanat olarak tarifleyebilme arayışı "_______" yatıyordu.

minimalist

tektonik

mimetik

fütürist

fonksiyonel

Açıklama:

Ünite 4'te, Vitruvius'un mimarlık anlayışı detaylıca anlatılmıştır. Vitruvius, tapınakların oransal kurgusunu insan bedeninin doğal oranlarını taklit ettiğini öne sürerek mimarlığı estetik bir bütünlük anlayışına yerleştirmiştir ve mimarlık faaliyetini kozmik bir temel üzerine inşa etmek için bir araç olarak kullanmıştır. Bu, mimarlığın güzellik kriterlerinin doğal yasalara uyumuna dayanması anlamına gelir. Bu, mimariyi bir 'sayısal organizmacılık' anlayışına dayandırmaktır, yani mimariyi insan bedeninin oranlarına (katı beden) bağlayan bir yaklaşımdır. Bu, mimarlığın Aristotelesçi sanat olarak tariflenmesine zemin hazırlayan temel ilkedir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerin hangisi kullanıcıların arzu, beklenti ve ihtiyaçlarını açığa çıkarabilmek için günümüzde pek çok ülkede geliştirilen katılım tekniklerine örnek değildir?

Mekan kurma oyunları yoluyla arayış ve tercihleri tartışmak

Kullanıcıları olasılık ve imkanlarla karşı karşıya getirerek farkındalıklarını artırmak

Kent kullanıcılarından görüş almadan kentsel bir alanın kullanımı ile ilgili kararlar almak

Olası paydaşlarla toplantılar yapıp görüşlerini toplamak

Anketler ve eğilim yoklamaları yapmak

Açıklama:

Soru 5, Ünite 4'te 'Mimar Kimdir? Kimler İçin Çalışır?' başlığı altında ele alınmıştır. Bu başlıkta, 1970'lerden itibaren mimarların, kullanıcıların ihtiyaç ve arzularına daha iyi yanıt verebilecek, daha kişiselleştirilmiş mekânlar hedeflediği belirtilir. Düzce Umut Evleri ve Viranşehir Komünü, katılımcı ve kolektif mimarlık yaklaşımlarına örnek olarak verilmiştir. Bu yaklaşımlar, kullanıcıların beklentilerini ortaya çıkarmak amacıyla geliştirilen katılım teknikleridir. 'Otonom Mimarlık Atölyesi' de kentsel alanları yerel sakinlerin katılımıyla dönüştüren bir platform olarak bahsedilmiştir. Ancak, 'Veda Daveti' (Ünite 8'de hikâye unsurunda geçen bir kavram) veya 'Yıldız Mimar Figürleri' (Ünite 4'te mimar algısıyla ilgili bir kavram) bu bağlamda katılımcı tekniklere örnek olarak verilmemiştir. Verilen seçeneklerde, Düzce Umut Evleri ve Viranşehir Komünü örnek olarak verilmiştir. Mimari bağlamda katılımcı tekniklere örnek olarak sadece Düzce Umut Evleri ve Viranşehir Komünü verilmiştir. Bu nedenle, bu ikisi dışındaki bir seçenek yanlış olacaktır. Seçenekler arasında, Ünite 4 metninde doğrudan katılımcı mimarlık tekniği olarak anılmayan bir şık aranmalıdır. Metinde geçen örnekler Düzce Umut Evleri ve Viranşehir Komünü'dür. Verilen seçenekler arasında bu ikisi dışındaki bir seçenek yanlış kabul edilmelidir (Varsayım: Seçenekler A, B, C, D, E olarak verilmediği için, metinde geçen ve doğru örnekler olanları dışında kalan herhangi bir şık yanlış olacaktır. Metinde geçenler arasında: Düzce Umut Evleri, Viranşehir Komünü, Otonom Mimarlık Atölyesi. Eğer seçenekler arasında bu üçü yoksa veya bu üçünden farklı biri varsa, o yanlıştır. Eğer seçeneklerde 'Veda Daveti' veya 'Yıldız Mimar Figürleri' gibi metinde geçen ama katılımcı teknik olmayan kavramlar varsa, onlar doğru cevaptır.) Seçenekler verilmediği için, metinde geçen doğru örneklere (Düzce Umut Evleri, Viranşehir Komünü) ait olmayan herhangi bir ifade yanlış olacaktır. Genellikle, 'Yıldız Mimar Figürleri' posthümanizmde eleştirilen bir algıdır, katılımcı bir teknik değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Fransa'da otizmli çocukların sosyal becerilerini geliştirmek için birlikte çalışılmış sosyal robot aşağıdakilerden hangisidir?

Jibo

Paro

Pepper

Nao

Sophia

Açıklama:

Soru 8, Ünite 4'te 'Sosyal Robotlar' başlığı altında ele alınmıştır. Ancak bu konu daha detaylı olarak Ünite 5'te (Yeni Medya Uygulamaları) ve Ünite 7'de (Ses Tasarımı) geçmektedir. Ünite 4 özetinde sosyal robotlardan kısaca bahsedilirken, Ünite 5 özetinde de geçmektedir. Fransa'da otizmli çocukların sosyal becerilerini geliştirmek için birlikte çalışılan sosyal robotlar, Ünite 5'te 'Sosyal Robotlar' başlığı altında bahsedilen genel bir konuya odaklanır. Ünite 7'de ise 'Sosyal Robotlar' başlığı altında Fransa'daki spesifik bir uygulama örneği verilmiştir: 'Fransa'da otizmli çocukların sosyal becerilerini geliştirmek için birlikte çalışılmış sosyal robotlar da bu bağlamda sayılabilir.' Metinlerde bu robotun adı açıkça belirtilmemiştir, ancak Ünite 7 özetinde Fransa'daki bu projenin varlığından bahsedilir.

Doğru Cevap: D

Ünite 5

Soru 1

Yeni medyada yöndeşme-yakınsama kaç bağlamda gerçekleşmektedir?

Açıklama:

Yeni medyada yöndeşme-yakınsama; teknolojik, içerik, endüstri ve kültürel olmak üzere dört bağlamda gerçekleşir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Farklı medya içeriği türlerinin tek bir platformda veya deneyimde harmanlanmasına ne ad verilmektedir?

İçerik Yakınsaması

Endüstri Yakınsaması

Kültürel Yakınsama

Teknolojik Yakınsama

Enformasyon Yakınsaması

Açıklama:

Yeni medyada yöndeşme-yakınsama; teknolojik, içerik, endüstri ve kültürel olmak üzere dört bağlamda
gerçekleşir;
1. Teknolojik Yakınsama: Farklı teknolojilerin tek bir cihazda birleştirilmesi,
2. İçerik Yakınsaması: Farklı medya içeriği türlerinin tek bir platformda veya deneyimde harmanlanması,
3. Endüstri Yakınsaması: Farklı sektörlerden şirketlerin aynı pazarda iş birliği yapması veya rekabet etmesi,
4. Kültürel Yakınsama: Küresel iletişim ağları ve internet ile farklı kültürel uygulamaların, normların
ve değerlerin harmanlanmasıdır.
Farklı medya içeriği türlerinin tek bir platformda veya deneyimde harmanlanmasına içerik yakınsaması adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak insanların yalnızca kendi görüşlerini onaylayacak ya da destekleyecek içeriklerle karşılaştıkları medya ve iletişim ortamlarını açıklamak amacıyla kullanılan kavramlardan biridir?

X Platformu

Yankı odası

Slaktivizm

Dikotomi

Zihinsel İletişim

Açıklama:

Filtre balonları ve yankı odası genel olarak insanların yalnızca kendi görüşlerini
onaylayacak ya da destekleyecek içeriklerle karşılaştıkları medya ve iletişim ortamlarını açıklamak amacıyla kullanılan
kavramlardır.
Filtre balonları ve yankı odası genel olarak insanların yalnızca kendi görüşlerini onaylayacak ya da destekleyecek içeriklerle karşılaştıkları medya ve iletişim ortamlarını açıklamak amacıyla kullanılan kavramlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi "bulunduğu yerden dijital bir eylemi destekleme"yi tanımlayan kavramdır?

Artırılmış gerçeklik

Filtre balonları

Yankı odası

Dikotomi

Slaktivizm

Açıklama:

Slaktivizm: Bulunduğu yerden dijital
bir eylemi destekleme anlamına gelen bir
kavramdır. Gladwell slacktivistleri miskin
eylemciler olarak tanımlamaktadır.
Slaktivizm: Bulunduğu yerden dijital bir eylemi destekleme anlamına gelen bir kavramdır. Gladwell slacktivistleri miskin eylemciler olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi "Neuralink" şirketinin kuruluş yılıdır?

2000

2005

2010

2016

2020

Açıklama:

Neuralink, Elon Musk tarafından 2016 yılında kurulan bir nöroteknoloji şirketidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi "düşünceleri algılama, iletme veya etkileme yeteneğine sahip olduğuna inanılan kurgusal veya mistik karakterler"e verilen isimdir?

Telepatlar

Sosyal Robotlar

Starlink

Dikotomi

Slaktivizm

Açıklama:

Telepatlar; düşünceleri algılama, iletme veya etkileme yeteneğine sahip olduğuna inanılan
kurgusal veya mistik karakterlerdir.
Telepatlar; düşünceleri algılama, iletme veya etkileme yeteneğine sahip olduğuna inanılan kurgusal veya mistik karakterlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

1950’li yıllardan itibaren robot teknolojisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Tekrarlayan görevlerde insan iş gücüne yardımcı oluyorlardı

Sezgisel robot tasarımları mevcuttu

İnsan davranışlarını taklit edebiliyorlardı

Ses tanıma, yüz ifadeleri okuma özellikleri vardı

Robot davranış kalıpları geliştiriyorlardı

Açıklama:

Otomasyon Dönemi: 1950’li yıllardan itibaren robot teknolojisi, üretim süreçlerinde
otomasyon sağlayacak makineler geliştirmeye odaklandı. Bu dönemdeki robotlar,
tekrarlayan görevlerde insan iş gücüne yardımcı olan endüstriyel robotlardı.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Telepatların özelliklerin biri değildir?

Zihinsel İletişim

Duygusal Algı

Zihin Kontrolü

Bilgi Aktarımı

Sosyal Robotik ve Yapay Zekâ

Açıklama:

Telepatlar genellikle şu özelliklerle tanımlanır:
• Zihinsel İletişim: Telepatlar, sözlü veya yazılı
iletişim olmaksızın başkalarının düşüncelerini doğrudan algılayabilir veya onlarla düşünce yoluyla iletişim kurabilirler.
• Duygusal Algı: Bazı telepatlar, başkalarının
duygularını hissetme yeteneğine de sahiptir.
• Zihin Kontrolü: Bazı kurgusal anlatılarda
telepatlar, başkalarının zihinlerini kontrol
ederek onların düşüncelerini, hislerini veya
davranışlarını etkileyebilirler.
• Bilgi Aktarımı: Telepatlar, karmaşık bilgileri
veya hatıraları başkalarının zihnine doğrudan
aktarabilirler

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcıları fiziksel dünyadan soyutlayarak bilgisayar tarafından oluşturulmuş, üç boyutlu, etkileşimli bir ortama geçmelerini sağlayan bir teknolojidir?

Sanal gerçeklik

Artırılmış gerçeklik

Sosyal robotlar

Telepatlar

Neuralink

Açıklama:

Sanal gerçeklik (SG), kullanıcıları fiziksel dünyadan soyutlayarak bilgisayar tarafından oluşturulmuş,
üç boyutlu, etkileşimli bir ortama geçmelerini sağlayan bir teknolojidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Teknolojinin insan doğasına uygun şekilde kullanılmasını sağlamak için teknoloji tasarımcılarına ve şirketlerine rehberlik eden ve Tristan Harris tarafından kurulan bu organizasyon aşağıdakilerden hangisidir?

AI Ethics Lab

Center for Humane Technology (CHT)

Partnership on AI (PAI

Future of Life Institute (FLI)

OpenAI

Açıklama:

Center for Humane Technology (CHT): Tristan Harris tarafından kurulan bu organizasyon, teknolojinin insan doğasına uygun şekilde kullanılmasını sağlamak için teknoloji tasarımcılarına ve şirketlerine rehberlik eder. CHT, dijital ürünlerin sorumlu bir şekilde tasarlanmasını ve kullanıcıların dikkatlerini korumalarını teşvik eder.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Farklı medya içeriği türlerinin tek bir platformda veya deneyimde harmanlanması aşağıdakilerden hangisidir?

Teknolojik yakınsama

İçerik yakınsaması

Endüstri yakınsaması

Kültürel yakınsama

Türdeş donanımların birarada kullanılması

Açıklama:

Yeni medyada yöndeşme-yakınsama; teknolojik, içerik, endüstri ve kültürel olmak üzere dört bağlamda gerçekleşir;
1. Teknolojik Yakınsama: Farklı teknolojilerin tek bir cihazda birleştirilmesi,
2. İçerik Yakınsaması: Farklı medya içeriği türlerinin tek bir platformda veya deneyimde harmanlanması,
3. Endüstri Yakınsaması: Farklı sektörlerden şirketlerin aynı pazarda iş birliği yapması veya rekabet etmesi,
4. Kültürel Yakınsama: Küresel iletişim ağları ve internet ile farklı kültürel uygulamaların, normların ve değerlerin harmanlanmasıdır.
Yanıt B'dir. İçerik yakınsamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın varolan özelliklerine Manovich'in eklediği özelliklerden biridir?

Etkileşim

Yakınsama

Sayısallaşma

Yöndeşme

Kod çevrimi

Açıklama:

Manovich yeni medyanın etkileşim, yakınsama-türdeşme,
ve sayısallaşma özelliklerine; modülerlik, otomasyon, değişkenlik ve kod çevrimini de ekler.
Yanıt E'dir. Kod çevrimidir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Enformasyonu işleme, depolama ve bir araya getirme, renk ve ses dalgalarının yerini dijital kodların alması, dosyaların format değiştirmesi, yetenek ve kapasite artışı, kablolardan kopma gibi özellikler; yeni medyanın hangi özelliğinin ögeleridir?

Sayısallaşma

Yakınsama

Türdeşme

Otomasyon

Kod dizimi

Açıklama:

Yeni medyanın sayısallaşma özelliği tüm medya araçlarını bağlayan yapıdır. Sayısallaşma ile birlikte:
• Enformasyonu işleme, depolama ve bir araya getirme
• Renk ve ses dalgalarının (doğal kodların) yerini dijital kodlar alması
• Dosyaların birbiri içerisinde format değiştirmesi
• Verinin farklı iletişim kanallarında hızla ve sorunsuz aktarımı
• Yetenek ve kapasite artışı
• Minyatürleşme ve mobilizasyon
• Kablolardan kopma
mümkün olabilmiştir.
Yanıt A'dır. Sayısallaşmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Sosyal medyada insanların yalnızca kendi görüşlerini onaylayacak ya da destekleyecek içeriklerle karşılaştıkları medya ve iletişim ortamları aşağıdakilerden hangisidir?

Etkileşimli ortam

Kod çevrimi

Otomasyon

Yankı odası

Değişken ortam

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 15

Bireylerin toplumsal yaşamda sahip olduğu ve zamanı geldiğinde desteğini görebileceği ilişkiler ağı aşağıdakilerden hangisidir?

Yakınsama

Yankı odası

Sosyal sermaye

Filtre balonu

Influencer

Açıklama:

Sosyal Sermaye: Bir gruba üye olma yönü ile sosyal sermaye bireyin toplumsal yaşamda sahip olduğu ve zamanı geldiğinde desteğini görebileceği ilişkiler ağına işaret eder.
Yanıt C'dir. Sosyal sermayedir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

"Bir bireyin kendi bulunduğu yerden dijital bir eylemi desteklemesine ............. adı verilir."
Bu cümlede boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?

Dezenformasyon

Propaganda

Slaktivizm

Panoptikon

Posthümanizm

Açıklama:

Slaktivizm: Bulunduğu yerden dijital bir eylemi destekleme anlamına gelen bir kavramdır. Gladwell slacktivistleri miskin eylemciler olarak tanımlamaktadır.
Yanıt C'dir. Slaktivizmdir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi yeni medya yakınsamasının posthümanizm ile ilişkilendirilebilecek
sonuçlarından biridir?

Akıllı telefonlarda farklı özelliklerin biraradalığı

Otomasyonda yazılımın güç kazanması

Popüler kültürün yaygınlaşması

Yankı odalarının çoğalması

Bireysel bilginin kolektif bilgiye dönüşmesi

Açıklama:

Bireysel bilginin kolektif bilgiye dönüşmesi yeni medya yakınsamasının posthümanizm ile ilişkilendirilebilecek sonuçlarından biridir.
Yanıt E'dir. Bireysel bilginin kolektif bilgiye dönüşmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

"Posthümanizm, bireyin kendisini yalnızca fiziksel bedeniyle tanımlaması fikrine karşı çıkarak, kimliğin çok yönlü ve sürekli gelişen bir olgu olduğunu savunur. En önemli etkisi; empati kavramı çerçevesinde başka özneleri deneyimleyerek algı dönüşümünün gerçekleşebilmesidir." ifadesinde işaret edilen teknoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Nueralink

Sanal gerçeklik

Artırılmış gerçeklik

Wiki

Starlink

Açıklama:

Sanal gerçeklik, beden algısının posthümanist bir biçimde genişletilmesini mümkün kılar. Kullanıcılar, fiziksel dünyada bulunmayan sanal bedenlerle etkileşim kurar ve bu durum, gerçek ile sanal arasındaki sınırları bulanıklaştırır. Sanal avatarlar aracılığıyla kimlik ve beden algısının dönüşümü, klasik hümanist düşünceden uzaklaşarak insan varoluşunun sınırlarını yeniden tanımlar. Sanal dünyalarda kullanıcılar, birden fazla avatar oluşturabilir ve farklı sanal kimliklerle var olabilirler. Bu da kimlik kavramının sabit olmadığı ve sürekli değişebileceği fikrini destekler. Posthümanizm, bireyin kendisini yalnızca fiziksel bedeniyle
tanımlaması fikrine karşı çıkarak, kimliğin çok yönlü ve sürekli gelişen bir olgu olduğunu savunur. En önemli etkisi; empati kavramı çerçevesinde başka özneleri deneyimleyerek algı dönüşümünün gerçekleşebilmesidir. Bu algı dönüşümü ile insan kendini yeniden tanımlayıp dönüştürebilir. Böylece varlığın sabit ve katı olmadığı, akışkan bir oluş durumu olmasıyla ilgili kavrayışa ulaş
Yanıt B'dir. Sanal gerçekliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Sanal gerçeklik ile ilişkili teknolojilerin posthümanizm bağlamında aşağıdakilerin hangisine katkısının yüksek olduğu söylenir?

Hız

Etkileşim

Yankı odası

Bireyselleşme

Empati

Açıklama:

Sanal dünyalarda kullanıcılar, birden fazla avatar oluşturabilir ve farklı sanal kimliklerle var olabilirler. Bu da kimlik kavramının sabit olmadığı ve sürekli değişebileceği fikrini destekler. Posthümanizm, bireyin kendisini yalnızca fiziksel bedeniyle tanımlaması fikrine karşı çıkarak, kimliğin çok yönlü ve sürekli gelişen bir olgu olduğunu savunur. En önemli etkisi; empati kavramı çerçevesinde başka özneleri deneyimleyerek algı dönüşümünün gerçekleşebilmesidir.
Yanıt E'dir. Empatidir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Xplatformunun (Twitter) posthümanizmle kesiştiği açı aşağıdakilerden hangisidir?

Fırsat eşitliği

Dijital emek

Ekoloji

Algoritma

Empati

Açıklama:

X platformu (eski adıyla Twitter), kısa mesajların ve düşüncelerin paylaşıldığı mikroblog platformlarından biridir. Platform, özellikle siyasi katılım ve organize olma gücünün artırılmasıyla özdeşleşmiştir. Posthümanizm açısından, fırsat eşitliği ve topluluk oluşturma olanakları bu platformda vurgulanabilir.
Yanıt A'dır. Fırsat eşitliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Yeni medya bağlamında "sayısallaşma" kavramı aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanabilir?

Medya içeriklerinin yalnızca görsel ögelerle sunulmasıdır.

Geleneksel medyanın tamamen ortadan kalkmasıdır.

Tüm medya biçimlerinin ortak dijital bir dile dönüşmesidir.

Basılı yayınların internet ortamında paylaşılmasıdır.

Medya kullanıcılarının yalnızca içerik tüketicisi olmaktan çıkmasıdır.

Açıklama:

Yeni medyanın tarihsel gelişimi ile ilgili pek çok farklı fikir vardır. Kimilerine göre yeni medyanın başlangıcı, Sanayi Devrimi sonrası iletişim teknolojilerinin yaygınlaşması kimilerine göre ise internetin gündelik hayata girişidir. Yeni medyanın kökleri, kişisel bilgisayarların ortaya çıkmasına 1970’ler ile 1980’lerde internetin gelişmesine kadar uzanır. Bu dönemdeki bilgisayar teknolojilerinin hızlı ilerlemesi, dijital iletişim ağlarının temellerini atmıştır. Tim Berners-Lee’nin 1989’da World Wide Web’i icat etmesi ve internetin ticarileşmesi, iletişimde köklü bir dönüşüm sürecini başlatmıştır. Manovich ise yeni medya devriminde kullanma, depolama ve dağıtım dahil olmak üzere iletişimin tüm aşamalarının dönüştüğünü ve bu dönüşümün her tür medyayı etkilediğini söyler. Yeni medya, dijitalleşme aracılığıyla yeniden dağıtım için bilgisayarları temel alan medya biçimleridir (Manovich, 2002). Yeni medyanın bu özelliği sayısallaşma kavramı ile açıklanabilir. Sayısallaşma tüm medya araçlarını bağlayan yapıdır. Sa
Tüm medya biçimlerinin ortak dijital bir dile dönüşmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Yeni medyada “yakınsama (convergence)” kavramı aşağıdakilerden hangisiyle en kapsamlı ve doğru şekilde açıklanabilir?

Yalnızca farklı medya içeriklerinin dijital ortamda birleştirilmesidir.

Sadece teknolojik gelişmelerin medya araçlarına entegrasyonudur.

Farklı teknolojilerin yerini tek bir teknolojik aygıtın almasıdır.

Teknolojik, içeriksel, endüstriyel ve kültürel düzeylerde ortaya çıkan çok boyutlu bir birleşme sürecidir.

Tüketicilerin medya içeriğini yalnızca bireysel olarak yorumlamasıdır.

Açıklama:

Posthümanist bağlamda bu yakınsama ile birlikte yeni medyada; birbirinden farklı formlar ve ortamlar arasındaki sınırların giderek keskinliğini kaybetmesi ve iç içe geçmesi durumu gerçekleşmiştir. Jenkins(2016) medya araçlarının yakınsamasını yalnızca teknolojik açıdan değil, aynı zamanda sosyokültürel bir olgu olarak da ele almıştır. Ona göre yakınsama, internet kullanıcılarının yeni bilgiler aramaya ve dağınık medya içerikleri arasında bağlantılar kurmaya yönelmesiyle başlayan kültürel bir değişimi de ifade eder. Aynı zamanda yakınsamanın yalnızca medya araçları ile gerçekleşmediğini, bireysel tüketicilerin zihninde ve onların diğer kullanıcılarla olan sosyal etkileşiminde de meydana geldiğini ifade eder. Yakınsama kültürünün kullanıcılara kolektif zekânın gücünü kullanmayı öğrettiğini ve insanların bu gücü hemen hemen her toplumsal alanda kullanabileceğinin de altını çizmiştir. Yeni medyada yöndeşme-yakınsama; teknolojik, içerik, endüstri ve kültürel olmak üzere dört bağlamda gerçekleşir; 1. Teknolojik Yak
Teknolojik, içeriksel, endüstriyel ve kültürel düzeylerde ortaya çıkan çok boyutlu bir birleşme sürecidir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi yeni medya uygulamalarının posthümanist bağlamda sahip olduğu temel bir özelliği en doğru şekilde yansıtır?

Yalnızca geleneksel medya araçlarının dijital ortama aktarılmasıdır.

Sabit bir yapıya sahip olması ve sınıflandırılmasının değişmemesidir.

Zamanla durağanlaşması ve türler arasındaki sınırların netleşmesidir.

Değişen, dönüşen ve sınırları belirsizleşen yapısıyla oluş halinde olmasıdır.

Sadece bireysel iletişimde değil, kitlesel yayıncılıkta da kullanılabilmesidir.

Açıklama:

Yeni medyanın durağan olmayan, genişleyen ve dönüşen bu yapısının anlamsal olarak posthümanist olduğunu söyleyebiliriz. Yeni medyanın bu özelliği posthümanizmin oluş kavramı ile ortaklaşmaktadır.
Değişen, dönüşen ve sınırları belirsizleşen yapısıyla oluş halinde olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi dijital emek sömürüsünün posthümanist bağlamda ele alınışına en uygun açıklamadır?

Dijital emeğin yalnızca ücretli çalışanlar tarafından gerçekleştirilmesidir.

Sosyal medyada kullanıcıların görünür olma isteğiyle gönüllü olarak sürekli içerik üretmesidir.

Geleneksel medyada editoryal sürecin kullanıcılar tarafından üstlenilmesidir.

Sosyal medya platformlarının yalnızca metinsel içeriklere izin vermesiyle oluşan sınırlı etkileşimdir.

Dijital emek sömürüsünün yalnızca mobil uygulamalarla sınırlı kalmasıdır.

Açıklama:

Kullanıcıların ortaya koyduğu ve şirketler tarafından sömürülen dijital emek gönüllü bir emek olarak nitelendirilir. Ancak sosyal ağlara bağlanan araçların mobilleşmesi ile birlikte artık hep bağlantıda olmak kullanıcılar için tercihli bir zorunluluğa dönüşmüştür. Akışın dışında kalmak, sosyal izolasyon ve bağlantıdan kopuk olmak kullanıcılarda dijital emek sömürüsü ile ilgili bu rızanın üretimindeki en önemli nedenlerdir. Bu rızanın üretiminde rol oynayan bir diğer faktör ise kullanıcıların sosyal fayda görmesi anlamına gelen sosyal sermayedir. Bireyin görünür olma arzusu, popülerlik, gerçek yaşamda mümkün olmayacağını düşündüğü bir kimliği bu ağlarda inşa etme çabası, kişileri sosyal medya platformlarını sosyal sermaye birikimini artırmak amacıyla kullanılmasına teşvik eder.
Sosyal medyada kullanıcıların görünür olma isteğiyle gönüllü olarak sürekli içerik üretmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi metin temelli çevrim içi uygulamaların posthümanizmle ilişkilendirilebilecek bir özelliğidir?

Kullanıcıların fiziksel kimlikleriyle tanınması

Bireysel kimliklerin anonimleşerek kolektif hafızaya katkı sunması

Paylaşımların yalnızca moderatörler tarafından yapılması

Blog içeriklerinin yalnızca profesyonel yazarlar tarafından oluşturulması

Metinsel içeriklerin dijital güvenlik risklerini ortadan kaldırması

Açıklama:

Posthümanizm ile kolektif hafıza, bireyselliğin anonim bir çoğulculuğa dönüşmesi ve metinsel bir içerik olduğu için bedensizleşme noktasında kesişmektedir.
Bireysel kimliklerin anonimleşerek kolektif hafızaya katkı sunması

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi sanal gerçekliğin posthümanist düşünceyle kesiştiği bir noktadır?

Kimliğin yalnızca fiziksel bedene dayalı olarak tanımlanması

Sanal ortamlarda fiziksel gerçekliğin mutlak kabul edilmesi

Sanal dünyalarda sabit ve değişmeyen kimliklerin inşa edilmesi

Kimlik ve beden algısının dönüşerek çok yönlü ve akışkan hale gelmesi

Empati yerine bireysel izolasyonun teşvik edilmesi

Açıklama:

Sanal avatarlar aracılığıyla kimlik ve beden algısının dönüşümü, klasik hümanist düşünceden uzaklaşarak insan varoluşunun sınırlarını yeniden tanımlar.
Kimliğin çok yönlü ve sürekli gelişen bir olgu olduğunu savunur.
Varlığın sabit ve katı olmadığı, akışkan bir oluş durumu olmasıyla ilgili kavrayışa ulaşabilir.
Kimlik ve beden algısının dönüşerek çok yönlü ve akışkan hale gelmesi

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi artırılmış gerçekliğin posthümanist bağlamda sunduğu olanaklardan biri değildir?

Gerçekliğin tanımını akışkanlaştırmak

Sanatsal ifadenin yeni formlarını desteklemek

İnsandışı varlıklarla bağ kurmayı teşvik etmek

Mutlak etik değerlerin evrensel kabulünü sağlamak

Empati kavramını deneyimsel olarak görünür kılmak

Açıklama:

Posthümanist bağlamda belirli etik kavrayışlar dışında bir mutlaklık söz konusu değildir.
Bu teknoloji; Haraway’ın yoldaş türler ile birlikte yürüme ve güvene dayalı bir ilişki oluşturmanın zemini olarak düşünülebilir.
Empatiye geri dönüş ifadesini vurgulayan bir animasyonlu düzlem…
İnsandışı ile olan iletişimi ve insandışını konumlandırmayı dönüştürür.
Mutlak etik değerlerin evrensel kabulünü sağlamak

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi, Neuralink gibi nöroteknolojik cihazların iletişim süreçlerine etkilerinden biri değildir?

Düşüncelerin doğrudan dijital veriye çevrilerek aktarılması

Engelli bireylerin dijital dünyada etkin iletişim kurabilmesi

Dil bariyerlerini aşarak anında çeviri imkânı sağlaması

Sosyal robotların empati yeteneğini artırması

İnsanlar arası fikir paylaşımının hızlanarak ekip çalışmalarının dönüşmesi

Açıklama:

Neuralink’in doğrudan beyin iletişimi, hız, erişilebilirlik ve dil çevirisi gibi avantajları
Sosyal robotların empati eksikliği ve sınırlı duygusal bağ kurma becerileri (Chen ve ark., 2022)
Sosyal robotların empati yeteneğini artırması

Doğru Cevap: D

Soru 29

Starlink projesi, dünya genelinde yüksek hızlı internet erişimi sağlama hedefiyle birçok fırsat sunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi, Starlink’in posthümanist perspektiften bakıldığında insanlık ve teknoloji ilişkisine olumlu katkısı olarak değerlendirilebilir?

İnternet erişimini sadece büyük şirketlerin kontrolüne bırakması

Küresel bilgiye erişimi artırarak farklı topluluklar arasında eşitlik ve iş birliği imkânı sağlaması

Gökyüzünün uydularla dolması nedeniyle astronomik gözlemlerin zorlaşması

Dijital gözetim ve mahremiyetin zayıflaması

Reklam gelirlerine dayalı ekonomik modelin yaratılması

Açıklama:

Bu proje, internet erişimini dünya çapında yüksek bant genişliği ve düşük gecikme ile sağlamayı amaçlar.
“Elon Musk’ın bu konu ile ilgili iddiası; interneti bedava yapacağıdır.
Küresel bilgiye erişimi artırarak farklı topluluklar arasında eşitlik ve iş birliği imkânı sağlaması

Doğru Cevap: B

Soru 30

Teknolojinin etik ve adil kullanılmasını sağlamak için aşağıdakilerden hangisi en doğru yaklaşımdır?

Teknolojiyi sadece geliştiricilerin kendi başına planlaması

İnsan psikolojisi ve toplumsal etkilerin göz ardı edilmesi

Farklı disiplinlerden bakış açılarıyla iş birliği yapılması

Teknolojinin sadece ekonomik faydalarının önceliklendirilmesi

Teknolojinin hızlı yayılmasının engellenmesi

Açıklama:

"Teknolojinin tüm varlıkların yaşamındaki çok boyutlu etkisini ve dönüştürücü gücünü düşündüğümüzde bu süreçlerin tüm detaylarıyla ve farklı disiplinlerinden bakış açılarıyla, iş birliği içinde planlanması gerekliliği ortaya çıkmaktadır."
Farklı disiplinlerden bakış açılarıyla iş birliği yapılması

Doğru Cevap: C

Soru 31

Ekrandaki gerçekliği artırmak amacıyla canlı görüntülerle harmanlanan bilgisayar tarafından oluşturulmuş veya manipüle edilmiş görüntülere ne ad verilir?

VFX (Görsel efektler)

Scripting

Processing

Neuralink

Matte painting

Açıklama:

Ünite 5'te, Artırılmış Gerçeklik (AR) tanımı şu şekildedir: 'Gerçek dünyadaki görüş bilgisayar aracılığı ile artırılmakta ve farklılaştırılmaktadır.' AR, fiziksel dünya görüntüleri üzerine bilgisayar tarafından oluşturulmuş, manipüle edilmiş görüntülerin (yazıya dayalı, işitsel ve görsel veriler) eklenmesiyle oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Kullanıcı deneyimi tasarımında, multimedya ögelerinin (videolar, resimler, animasyonlar, ses ve etkileşimli özellikler) en önemli rolü aşağıdakilerden hangisidir?

Kullanıcıların dikkat süresini artırmak

Kullanıcıları içerikten uzaklaştırmak

Erişilebilirliği azaltmak

Bilgiyi etkili bir şekilde aktarmak ve unutulmaz deneyimler yaratmak

Sadece görsel estetiği geliştirmek

Açıklama:

Soru 4, Ünite 5'te 'Çoklu Ortamlar ve Kullanıcı Deneyimi Tasarımı' başlığı altında ele alınmıştır. Metinde, multimedya ögelerinin (videolar, resimler, animasyonlar, ses ve etkileşimli özellikler) en önemli rolünün, kullanıcıların ilgisini çekmek, bilgiyi etkili bir şekilde aktarmak ve unutulmaz deneyimler yaratmak olduğu belirtilmektedir. Kullanıcı deneyimi tasarımında amaç, kullanıcı katılımını ve memnuniyetini artırmaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

SpaceX tarafından geliştirilen ve işletilen bir alçak dünya yörüngesi uydu ağı olan "Starlink" in, posthümanist açıdan en çok sorun teşkil edebilecek özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Tekeşleşme

Reklamlar

Bağlantı

Algoritma

Yankı odası

Açıklama:

Soru 6, Ünite 5'te 'Video Paylaşım Platformları' başlığının altındaki 'YouTube'da yanıltıcı ve yanlış bilgilendirici içerikleri tespit etmek...' paragrafında ele alınmıştır. Starlink, alçak dünya yörüngesine binlerce uydu göndermeyi içerir ve bu durum, gökyüzünün ('uzay interneti') yoğun bir şekilde uydu ağı ile kaplanması anlamına gelir. Posthümanizm bağlamında, çevreye duyarlılık önemli bir etik konudur. Bu denli kitlesel uydu ağları, gökyüzü kirliliği ve doğal ekosistem (ışık kirliliği, vb.) üzerindeki etkileri nedeniyle çevresel sürdürülebilirlik açısından en çok sorun teşkil edebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Otomotiv ve yazılım yakınlaşması, farklı sektörlerden şirketlerin aynı pazarda iş birliği yapmasına bir örnektir.
Yukarıdaki yöndeşme-yakınsama türü aşağıdakilerden hangisidir?

Teknolojik yakınsama

İçerik yakınsaması

Kültürel yakınsama

Fiziksel yakınsama

Endüstri yakınsaması

Açıklama:

Soru 9, Ünite 5'te 'Yeni Medyanın Gelişimi, Özellikleri ve Posthümanizm' başlığı altında 'Yakınsama' özelliğinde ele alınmıştır. Yakınsama (Convergence), farklı medya biçimlerinin ve teknolojilerinin bir araya gelerek bütünleşmesi demektir (örneğin telefonun, kameranın, GPS'in bir araya gelmesi). Otomotiv ve yazılımın yakınlaşması, farklı sektörlerin (otomotiv ve teknoloji/yazılım) birleşerek aynı pazarda iş birliği yapması, bu 'yakınsama' özelliğinin bir yansımasıdır. Ünite 5 metninde, yakınsamanın farklı teknolojilerin birleşimi olduğu vurgulanır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Bireylerin veya grupların kişisel veya profesyonel içerik yayınladığı çevrimiçi platformlar veya makale sitelerine ne ad verilir?

Sosyal ağ

Blog

Forum

Mikroblog

Sözlük

Açıklama:

Soru 11, Ünite 5'te 'Metin Temelli Uygulamalar: Forum, Blog, Sözlük' başlığı altında ele alınmıştır. Metinde, 'Bloglar, bireylerin veya grupların kişisel veya profesyonel içerik yayınladığı çevrim içi günlükler veya makale siteleridir' şeklinde tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

Bir ürünü ortaya koymaya yönelik düşünsel ya da maddi çalışmalar sürecine ..... denir.
Cümledeki boşluğa aşağıdaki şıklardan hangisi gelirse doğru olur?

Tasarım

Zanaat

Sanat

Moda

Kültür

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Tasarım

Doğru Cevap: A

Soru 2

Ergonomiyi odağına alarak kullanıcı beklentilerine yönelik ürün geliştirmeye yönelik bir yaklaşıma ne ad verilir?

Katılımcı Tasarım

Kullanıcı Merkezli Tasarım

Postmodern

Modern

Tasarım Odaklı Tasarım

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Kullanıcı Merkezli Tasarım

Doğru Cevap: B

Soru 3

1970'li yıllarda ortaya çıkan katılımcı tasarım yaklaşımı nerede doğmuştur?

Rusya

Amerika

İskandinavya

Orta Asya

Kanada

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
İskandinavya

Doğru Cevap: C

Soru 4

........................ tasarım yaklaşımında ölçüt olarak alınan değer artık sadece insanın algısı, ihtiyaçları ve arzuları değildir. Bu yaklaşımda insan olmayanlara da yer açılmakta; insanlar ve insan olmayanlar arasında kurulan karmaşık, yerleşik ilişkiler sorunsallaştırılmaktadır. Merkezine insanı almayan bu yaklaşımlar çevrenin, hayvanların ve nesnelerin karmaşık ilişkilerinde ortaya çıkan tasarım olanaklarını keşfetmemize olanak sağlamaktadır.
Paragrafta boş bırakılan yere aşağıdaki şıklardan hangisi gelirse doğru olur?

Katılımcı

Tasarım odaklı

Kullanıcı odaklı

Post-hümanist

Modern

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Post-hümanist

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi tasarım alanında insan-merkezci olmayan yaklaşımların ortak özelliklerinden biri değildir?

Kullanıcıyı ya da insanı merkeze almaması ve insan olmayan varlıkları da tasarım sürecinin bir parçası olarak kabul etmesi

İnsan ve insan olmayan varlıklar arasındaki ilişki/etkileşim ağlarının incelenmesi

Yeni anlamların icat edilmesi

İyi tanımlanmamış problemlerden karmaşık problemlere geçiş

Kullanıcı ihtiyaçlarını dikkate alması

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Kullanıcı ihtiyaçlarını dikkate alması

Doğru Cevap: E

Soru 6

Moda, bir moda sisteminde yer alan aktörlerin ortak etkinlikleri aracılığıyla üretilen, temel dinamiği yenilik ve yaratıcılık olan, hızlı bir değişim döngüsüne sahip, sembolik anlamlarla yüklü sosyal ve kültürel bir olgudur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi modanın içinde yer aldığı sistemin unsurlarından biridir?

Üretici

Pazar

Sanatçı

Kültür

Ekonomist

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Üretici

Doğru Cevap: A

Soru 7

Moda tasarımına posthümanistik yaklaşımlar bağlamında moda ve teknoloji ilişkisi dört başlık altında ele alınabilir. Bunlar, giyilebilir teknolojiler, bilgisayar destekli tasarım, metaverse ve dijital insan, moda pazarlaması ve genişletilmiş gerçekliktir. Aşağıdakilerden hangisi ilk giyilebilir teknoloji örnekleri arasında yer alır?

Kemer

Gözlük

Küpe

Çakmak

Bilgisayar

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
İlk giyilebilir teknoloji örnekleri arasında 13. yüzyılda icat edilen gözlük ve 16. yüzyılda kullanılmaya başlanan portatif saatler gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

insanların fiziksel çevresini oluşturan akıllı otomobiller, bilgisayarlar, taşınabilir cihazlar gibi araçlar, hizmetler, uygulamalar ve robotların birbiriyle veya farklı sistemlerle etkileşim kurabildikleri, bilgi alışverişi gerçekleştirebildikleri veri iletişimi tabanlı yapıya ne ad verilir?

İnternet

Network

Nesnelerin İnterneti

Giyilebilir teknolojiler

Bilgisayar destekli tasarım

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Nesnelerin İnterneti

Doğru Cevap: C

Soru 9

Posthümanistik bir bakış açısıyla ................. moda tasarımında kullanımı insan-merkezci tasarım yaklaşımlarından makine ve insanın iş birliğine doğru bir kaymayı işaret etmektedir.
Cümledeki boşluğa aşağıdaki şıklardan hangisi gelirse doğru olur?

Kullanıcı odaklı yaklaşımın

Postmodern yaklaşımın

Sanatın

Yapay zekanın

Giyilebilir teknolojilerin

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Yapay zekanın

Doğru Cevap: D

Soru 10

Doğadan ilham alarak tasarım yapmak ya da doğayı taklit etmek yerine, tasarımın biyolojik sistemlerle bütünleştirmeye ne ad verilir?

Modern tasarım

Zanaat

Bilgisayar destekli tasarım

Yapay Zeka ile tasarım

Biyo-tasarım

Açıklama:

Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Biyo-tasarım

Doğru Cevap: E

Soru 11

Hangisi tasarım alanında insan-merkezci olmayan yaklaşımların ortak özelliklerinden değildir?

İnsan ve insan olmayan varlıklar arasındaki ilişki/etkileşim ağlarının incelenmesi

Yeni anlamların icat edilmesi

İyi tanımlanmamış problemlerden karmaşık problemlere geçiş

Tüketim amaçlı tasarım ve üretimden sürdürülebilir, etik ve eşitlikçi tasarım ve üretime yönelim

İnsan olmayan varlıkları da tasarım sürecinin bir parçası olarak kabul etmeyen tasarım anlayışları

Açıklama:

Tasarım alanında posthümanistik yaklaşımlar
yeni sorular sormakta ve tasarımcılardan bu sorulara insanı merkeze yerleştirmeyen cevaplar vermelerini beklemektedir. Böylece insan-merkezci
olmayan pek çok olanak tasarımcıların karşısında
belirmektedir. Tasarım alanında insan-merkezci
olmayan yaklaşımların ortak özellikleri şu şekilde
sıralanabilir:
• Kullanıcıyı ya da insanı merkeze almayan
ve insan olmayan varlıkları da tasarım sürecinin bir parçası olarak kabul eden tasarım
anlayışları/fikirleri,
• İnsan ve insan olmayan varlıklar arasındaki
ilişki/etkileşim ağlarının incelenmesi,
• Yeni anlamların icat edilmesi,
• İyi tanımlanmamış problemlerden karmaşık problemlere geçiş (Payne, 2016),
• Tüketim amaçlı tasarım ve üretimden sürdürülebilir, etik ve eşitlikçi tasarım ve üretime yönelim

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi moda sistemini oluşturan faktörlerden değildir?

Kültürel Etkiler

Üreticiler

Mesleki Örgütler

Tüketiciler

Moda Medyası

Açıklama:

Moda sistemini oluşturan faktörler şunlardır:
Üreticiler: Elyaf üretiminden kumaş üretimine
ve giysi üretimine üretim zincirinde yer alan tüm
küçük ya da büyük ölçekli üreticileri, markaları,
tasarımcıları kapsamaktadır.
Mesleki Örgütler: Moda sektöründe faaliyet
gösteren aktörlerin sektöre giriş şartlarını belirleyen, düzenleyen ve destekleyen yapılardır.
Tüketiciler: Kendi tercihleri doğrultusunda
istedikleri ve satın alma güçlerinin yettiği moda
ürünlerini özgürce satın alabilen bireylerdir.
Moda medyası: Moda dergilerinden bloglara,
moda haftasından defilelere ve fuarlara modanın
yayılmasında faaliyet gösteren tüm bireyleri ve organizasyonları kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi tene yerleştirilen araçlardan oluşmaktadır?

Kullanıcının kulak, saç, göz gibi beden parçalarına geçici olarak yerleştirilen araçlar

İnsanın bedenini kaplayan tenin üzerinde ya da altında yer alan akıllı dövmeler, piller ve bantlar gibi araçlar

Kumaş yüzeyine entegre edilen sensörler ve çipler sayesinde kumaşı kullanıcının yaşamsal verilerini izleyebilen ve diğer cihazlarla bu verileri paylaşabilen araçlar

Saat, kemer, bileklik, gözlük ve yüzük gibi aksesuarlar

Akıllı saatler, bileklikler, yüzükler, gözlükler

Açıklama:

Tene yerleştirilen araçlar; insanın bedenini kaplayan tenin üzerinde ya da altında yer alan akıllı dövmeler, piller ve bantlar gibi araçlardan oluşmaktadır. Vücut tarafından reddedilmeyen materyallerden üretilen bu ürünler kullanıcının sağlık durumuna dair veriler toplayabilmekte ve sağlık birimlerine bu verileri iletebilmektedir. Gelişmekte olan teknolojilerden biri de insan teni ile uyumlu, tenin tamamlayıcısı olabilen dijital derilerdir. Bu deriler, tene uygulanmakta ve insan bedenin bir bölümünü bir görüntüleme yüzeyine dönüştürebilmektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Bedende yerleştirildikleri yere göre giyilebilir teknolojiler kaç kategoriye ayrılmaktadır?

Açıklama:

Bedende Yerleştirildikleri Yere Göre Giyilebilir Teknolojilerin Sınıflandırılması
Bedende yerleştirildikleri yere göre giyilebilir teknolojiler dört kategoriye ayrılmaktadır. Bunlar
bedene takılabilir araçlar, tene yerleştirilen araçlar, kumaşa entegre edilen araçlar ve aksesuar şeklindeki araçlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi sanal mağazaların açıklamasıdır?

Kullanıcıların akıllı telefonları aracılığıyla kendi odalarında sanki bir mağazadaymış gibi hareket ettikleri ve ürünleri deneyebildikleri uygulamalardır

Kullanıcıların vücut tarama sistemleri aracılığıyla beden ölçülerinin alınarak avatarlarının oluşturulduğu ve sanal mağazalarda bu avatarla ürünleri deneyebildikleri uygulamalardır

Vücut tarama sistemlerinin akıllı telefonlar için uyarlanmış bir çeşididir

Yüze uygulanan çeşitli filtreler aracılığıyla ten renginin ve mimiklerin değiştirilebildiği uygulamalardır

Kullanıcının üzerindeki giysiyi çıkarmadan veri tabanında yer alan herhangi bir giysiyi kullanıcı üzerinde görüntüleyebilen teknolojilerdir

Açıklama:

Sanal Mağazalar: Kullanıcıların akıllı telefonları aracılığıyla kendi odalarında sanki bir mağazadaymış gibi hareket ettikleri ve ürünleri deneyebildikleri uygulamalardır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Biyo-deriler için verilen aşağıdaki eşleşmelerden hangisi doğrudur?

Hayvan bazlı biyo-deriler: Kolajen hayvanların derisinde bulunan, esneklik sağlayan bir proteindir

Mantar bazlı biyo-deriler: Kolajen hayvanların derisinde bulunan, esneklik sağlayan bir proteindir

Bakteri bazlı biyo-deriler: Bitki bazlı biyo-deriler de bakteri bazlı biyo-deriler gibi selüloz tabanlı
uygulamalardır

Bitki bazlı biyo-deriler: Bazı bakterilerde, bitkilerde olduğu gibi selüloz bulunmakta, bu selüloz biyo-teknoloji yardımıyla çoğaltılabilmekte ve gözenekli, su itici deri benzeri yüzeylere dönüştürülebilmektedir

Bitki bazlı biyo-deriler: Hif, “mantar türlerinin çoğunda bulunan, ince, saç benzeri doku
liflerinden oluşan kök sistemlerine” verilen isimdir

Açıklama:

Biyo-Deriler
Biyo-deriler, doğal hayvan derisine alternatif
olarak çeşitli yollarla üretilen deri benzeri ve deri
özellikleri gösteren tekstil yüzeyleridir. Biyo-derilerin kullanılan materyale göre birkaç türü vardır.
Hayvan bazlı biyo-deriler: Kolajen hayvanların derisinde bulunan, esneklik sağlayan bir proteindir.
Mantar bazlı biyo-deriler: Hif, “mantar türlerinin çoğunda bulunan, ince, saç benzeri doku
liflerinden oluşan kök sistemlerine” verilen isimdir
Bakteri bazlı biyo-deriler: Bazı bakterilerde,
bitkilerde olduğu gibi selüloz bulunmakta, bu selüloz biyo-teknoloji yardımıyla çoğaltılabilmekte
ve gözenekli, su itici deri benzeri yüzeylere dönüştürülebilmektedir.
Bitki bazlı biyo-deriler: Bitki bazlı biyo-deriler de bakteri bazlı biyo-deriler gibi selüloz tabanlı
uygulamalardır

Doğru Cevap: A

Soru 17

I - Hayvan bazlı biyo-deriler
II - Mantar bazlı biyo-deriler
III - Bakteri bazlı biyo-deriler
IV - Bitki bazlı biyo-deriler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri biyo-derilerde kullanılan materyal türlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 18

Moda tasarımına posthümanistik yaklaşımlar bağlamında moda ve teknoloji ilişkisi kaç başlık altında ele alınabilir?

Açıklama:

Moda tasarımına posthümanistik yaklaşımlar bağlamında moda ve teknoloji ilişkisi dört başlık altında ele alınabilir:
• Giyilebilir teknolojiler
• Bilgisayar destekli tasarım
• Metaverse ve dijital insan
• Moda pazarlaması ve genişletilmiş gerçeklik

Doğru Cevap: C

Soru 19

Ürün yaşam döngüsüne holistik bir bakış açısı sunan ------ yaklaşımı ürünler için öngörülen “al, kullan ve at” yaklaşımını sorunsallaştırmakta ve ürünlerin döngüsel kullanıma yönelik olarak tasarlanmasını savunmaktadır.
Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi gerekmektedir?

biyo-tasarımı

beşikten beşiğe tasarımı

moda tasarımı

iki boyutlu tasarımı

posthümanist tasarımı

Açıklama:

Beşikten Beşiğe Tasarım: Ürün yaşam döngüsüne holistik bir bakış açısı sunan beşikten beşiğe tasarım yaklaşımı ürünler için öngörülen “al, kullan ve at” yaklaşımını sorunsallaştırmakta ve ürünlerin döngüsel kullanıma yönelik olarak tasarlanmasını savunmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi mobil tarayıcalar ifadesinin açıklamasıdır?

Kullanıcıların akıllı telefonları aracılığıyla kendi odalarında sanki bir mağazadaymış gibi hareket ettikleri ve ürünleri deneyebildikleri uygulamalardır

Yüze uygulanan çeşitli filtreler aracılığıyla ten renginin ve mimiklerin değiştirilebildiği uygulamalardır

Vücut tarama sistemlerinin akıllı telefonlar için uyarlanmış bir çeşididir

Uniqlo örneğinde olduğu gibi kullanıcının üzerindeki giysiyi çıkarmadan veri tabanında yer alan herhangi bir giysiyi kullanıcı üzerinde görüntüleyebilen teknolojilerdir

Açıklama:

Mobil Tarayıcılar: Vücut tarama sistemlerinin akıllı telefonlar için uyarlanmış bir çeşididir

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi bireyin kendi yaşamı üzerinde etkili olma kapasitesini ve seçimlerini yönetebilme gücünü ifade eder?

Teslimiyet

Yöndeşme

Bağlılık

Eyleyicilik

Uyumluluk

Açıklama:

Soru 1, Ünite 6'da bahsedilen posthümanist tasarım ölçütlerine gönderme yapar. Posthümanizm, insanın algısı, ihtiyaçları ve arzularının ötesine geçen, insan olmayanlara da yer açan bir yaklaşımdır. Bu bağlamda, bir bireyin kendi yaşamı üzerindeki etkili olma kapasitesi ve seçimlerini yönetebilme gücü ('özne' olma hali) geleneksel hümanist tanımlardan farklılaşarak yeniden sorgulanır. Ancak doğrudan 'öznellik' kavramı ve bunun karmaşık ilişkileri Ünite 6'da vurgulanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

I. İnsan, doğa ve teknoloji arasında eşitlikçi bir ilişki kurmayı amaçlar.
II. Doğayı sömürülecek bir kaynak olarak görmez.
III. Yalnızca insan ihtiyaçlarına odaklanır.
IV. Biyoçeşitliliği ve yenileyici süreçleri destekler.
V. Sadece teknolojik yenilikleri ön planda tutar.
Posthümanist tasarımın sürdürülebilirliğe yaklaşımını ifade eden yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

I, II ve IV

II, IV ve V

I, II, III ve IV

II, III, IV ve V

Açıklama:

Soru 7, Ünite 6'daki 'Sürdürülebilirlik ve Posthümanist Tasarımın Rolü' ile ilgilidir. Posthümanist tasarım, insan merkezciliği aşar, tüm yaşamın birbirine bağlılığını kucaklar (I ve IV doğru). Doğayı sömürülecek bir kaynak olarak görmez (II doğru). Ancak posthümanizm, yalnızca insan ihtiyaçlarına odaklanmaz; aksine, insan olmayan varlıkları da sürece dahil eder, bu nedenle III yanlıştır. Ayrıca sadece teknolojik yenilikleri değil, etik ve çevresel duyarlılığı da ön planda tutar, bu nedenle V yanlıştır (Ünite 6, 'Posthümanistik Yaklaşımlar'). Doğru olanlar I, II ve IV'tür.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi giyilebilir teknoloji ürünlerinden bedene takılabilir araçlara örnektir?

Çipli tekstiller

Akıllı saat

Akıllı dövme

Akıllı gözlük

Biyonik kulak

Açıklama:

Metin, giyilebilir teknolojilerin bedene yerleştirilme şekillerine göre dört kategoriye ayrıldığını belirtmektedir: 1) Bedene takılabilir araçlar, 2) Tene yerleştirilen araçlar (akıllı dövmeler, piller), 3) Kumaşa entegre edilen araçlar ve 4) Aksesuar şeklindeki araçlar. Akıllı saatler ve bileklikler aksesuar örneği olarak verilirken, akıllı dövmeler tene yerleştirilen araçlardır. Metin, 'akıllı gözlük' (Steve Mann örneği) ve 'Active Badge' gibi örnekler verse de, bunları genel olarak 'aksesuar' veya 'tene yerleştirilen' kategorisine bağlayabiliriz. Ancak, şıklar arasında geçen 'Biyonik kulak' doğrudan 'bedene takılabilir araçlar' kategorisine en uygun örnektir (çünkü vücudun doğal bir parçası olmasa da kalıcı olarak takılan/entegre edilen bir cihazı temsil eder). Eğer E şıkkı (Biyonik kulak) doğru kabul edilecekse, bu, bedene kalıcı olarak monte edilen veya kulağa takılan (aksesuarın ötesinde bir entegrasyonu ima eden) cihazların 'bedene takılabilir araçlar' (wearable devices) kategorisine girdiğini gösterir. Diğer şıklar ise sırasıyla çipli tekstiller (kumaşa entegre), akıllı saat (aksesuar) ve akıllı dövme (tene yerleştirilen) kategorilerine girer.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi biyo-deri ile üretilen ilk giyim ürününü tasarlamıştır?

MycoWorks

Platex

Modern Meadow

MycoFlex

Inflata Corset

Açıklama:

Ünite 6'da, Levis'in tasarımcı Massimo Osti ve Philips iş birliğinde piyasaya sürdüğü ICD+ ceketinin ilk ticari giyilebilir elektronik giysi olduğu belirtilmiştir. Bu ceket, biyo-deri ile üretilmemiştir; ancak ilk ticari giyilebilir elektronik giysi örneğidir. Soruda biyo-deri ile üretilen ilk ürün sorulmuştur. Ancak metinde doğrudan biyo-deri ile üretilen ilk ürün örneği verilmemiştir. Metinde bahsedilen en erken teknolojik giysi örneği ICD+ ceketi veya 1990'lardaki Active Badge'dir. Eğer soru, metinde bahsedilen 'ilk ticari giyilebilir elektronik giysi' ile kastediliyorsa, cevap ICD+ ceketidir. Biyo-deri kısmı metinde bulunmamaktadır. Bu nedenle, metinde geçen en önemli öncü giysi olan ICD+ ceketi (Levis ve Philips iş birliği) doğru kabul edilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Kendini "dünyanın ilk yapay zekâ marka elçisi" olarak tanıtan marka aşağıdakilerden hangisidir?

Glitch

Prada

Gucci

Balenciaga

Versace

Açıklama:

Ünite 6'da (Posthüman ve Moda), yapay zekâ uygulamaları ele alınırken, 'Project Muze' uygulamasından bahsedilmektedir. Bu proje Google ve Zalando iş birliğiyle geliştirilmiştir. Ancak soruda geçen, kendini "dünyanın ilk yapay zekâ marka elçisi" olarak tanıtan marka veya proje bilgisi doğrudan metinde yer almamaktadır. Ancak, Ünite 6'da yapay zekânın moda tasarımı alanındaki uygulamaları arasında Google ve çevrim içi moda platformu Zalando'nun iş birliği ile geliştirilen Project Muze'den ve yapay zekâ tarafından tasarlanan tişörtler üreten Cross&Freckle markasından bahsedilmektedir. Bu markalardan herhangi biri soruda geçen spesifik ifadeyi kullanmamaktadır. Bu tür spesifik iddialar genellikle güncel moda/teknoloji haberlerine atıfta bulunur ve metin bu bilgiyi doğrudan sağlamadığı için, metinde geçen en alakalı teknoloji/moda uygulamasına dönülmelidir. Zalando'nun Project Muze uygulaması veya Cross&Freckle markası en yakın konulardır. Bu tip spesifik bir iddia için metinlerde kesin bir referans bulunmamaktadır. Verilen seçenekler olsaydı daha kesin cevap verilebilirdi. Metinde, yapay zekânın moda tasarımında kullanıldığı bağlamda en çok öne çıkan, 2016'da Google ve Zalando iş birliğiyle geliştirilen Project Muze'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

2000 yılında Corel firmasının ürettiği ve Adobe firmasının ürettiği yazılımları ile hazır giyim sektöründe bilgisayar destekli tasarım uygulamaları yaygınlaşmaya başlamıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru şekilde tamamlar?

1957 - Pronto ve Sketchpad

1985 - Microsoft Paint ve GIMP

1987 - CorelDraw ve Adobe Illustrator

1990 - AutoCAD ve SketchUp

2000 - Clo 3D ve Adobe Photoshop

Açıklama:

Ünite 6'da, Moda Tasarımı ve Dijital Moda başlığı altında, 2000'li yıllardan itibaren CAD teknolojilerinin ve 3D tarama sistemlerinin önem kazandığı belirtilmiştir. Metin, bu dönemde CAD'in insan-merkezli paradigmaları yeniden değerlendirme fırsatı sunduğunu söyler. Ancak, 2000 yılında Corel ve Adobe'nin belirli yazılımları ile hazır giyim sektöründe CAD uygulamalarının yaygınlaşmaya başladığı bilgisi metinde doğrudan yer almamaktadır. Metinde Clo 3D gibi güncel 3D yazılımlar ve 1990'larda başlayan dijitalleşme vurgulanmaktadır. Verilen seçenekler olsaydı daha kesin cevap verilebilirdi. Metinde bahsi geçen en yakın bilgi, tasarım pratiğinin insan-merkezli paradigmaları yeniden değerlendirme fırsatı sunan CAD teknolojilerinin yaygınlaşmasıdır. Sorunun boşlukları için metindeki en alakalı terimler 'Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD)' ve 'tasarım pratiklerinin' yeniden değerlendirilmesidir.

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

İlk kez çift kanallı sesin kullanıldığı ve komplike denebilecek bir ses tasarımının yapıldığı film aşağıdakilerden hangisidir?

Love Me Tonight

King Kong

The Jazz Singer

Apocalypse Now

İstanbul Sokaklarında

Açıklama:

"1933 yılında çekilen King Kong filmiyle sinemada ilk kez çift kanallı ses kullanıldı ve komplike denebilecek bir ses tasarımı yapıldı" (s.242). Buna göre cevap b seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Ses tasarımının, çeşitli deneyimleri ve perspektifleri temsil edebilecek şekilde genişletilmesi gerektiği anlamına gelen posthümanist ilke aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan Merkezcilik Karşıtlığı

Teknoloji ve Biyoteknoloji

Sınırların Bulanıklığı

Yeni Subjektiviteler

Ekolojik Duyarlılık

Açıklama:

"Yeni Subjektiviteler ilkesi; ses tasarımının, çeşitli deneyimleri ve perspektifleri temsil edebilecek şekilde genişletilmesi gerektiği anlamına gelir"(s.244). Buna göre cevap d seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Sesin karakteristik tonu veya rengine ne ad verilmektedir?

Soundscape

Frekans

Amplitüd

Timbre

Perde

Açıklama:

"Timbre: Sesin karakteristik tonu veya rengi timbre olarak adlandırılır. Timbre, sesin
kaynağı ve bileşenleri hakkında bilgi verir." (s.251). Buna göre cevap d seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

I- Dijital ses, analog sesin aksine, kalite kaybı olmadan kopyalanabilir ve aktarılabilir.
II- Dijital ses, bilgisayarlar ve dijital aygıtlar ile daha kolay entegre edilebilir.
III- Dijital ses, genellikle daha geniş bir dinamik aralığa sahip olabilir.
IV- Dijital ses sistemleri, analog sistemlere kıyasla daha basit ve ucuzdur.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri dijital ses tasarımının avantajlarından biridir?

I ve II

II ve III

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

"Dijital ses tasarımının avantajları:
• Dijital ses, analog sesin aksine, kalite kaybı olmadan kopyalanabilir ve aktarılabilir.
• Dijital ses, bilgisayarlar ve dijital aygıtlar ile daha kolay entegre edilebilir.
• Dijital ses, genellikle daha geniş bir dinamik aralığa sahip olabilir.
Dezavantajları:
• Dijital ses; analog sesin doğal, sürekli sinyalini yakalamak için bir örnekleme işlemine tabi tutulur.
Bu bazen ses kalitesinde düşüşlere yol açabilir.
• Dijital ses sistemleri, genellikle analog sistemlere kıyasla daha karmaşık ve pahalıdır." (s.261).
Bu nedenle I, II, III. maddeler avantajlar olup cevap c seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Yapay ses efektleri oluşturma tekniğine ne ad verilmektedir?

Ses Efektleri Sentezi

Ses Efektleri Manipülasyonu

İnteraktif Ses Tasarımı

Ses Efektleri Zamanlaması ve Senkronizasyonu

Foley Sesleri

Açıklama:

"Ses Efektleri Sentezi: Yapay ses efektleri oluşturma tekniği. Bu yöntem, bilgisayar
tabanlı sentezleyiciler veya ses işleme yazılımları kullanılarak gerçek dışı seslerin yaratılmasını sağlar" (s.262). Buna göre cevap a seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi bilgisayar tabanlı ses düzenleme yazılımlarından biri değildir?

Pro Tools

Adobe Audition

Logic Pro

Ableton Live

Shure SM7B

Açıklama:

"Ses tasarımı genellikle bilgisayar tabanlı ses düzenleme yazılımları kullanılarak yapılır.
Bu yazılımlar ses kayıtlarını düzenlemenize, efektler eklemenize, sesleri karıştırmanıza
ve diğer ses işleme işlemlerini gerçekleştirmenize olanak tanır. Örneğin Pro Tools,
Adobe Audition, Logic Pro, Ableton Live" (s.262).
"Mikrofonlar, ses efektlerini kaydetmek, diyalogları yakalamak veya foley sesleri oluşturmak
için kullanılır. Örneğin; Shure SM7B, Rode NTG3, Sennheiser MKH 416, AKG C414" (s.263).
Buna göre e seçeneği bilgisayar tabanlı ses düzenleme yazılımı olmayıp, cevap e seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi ses analizinde kullanılan yazılımlardan biridir?

SpectraLayers Pro

Splice

Shure SM7B

Rode NTG3

Output Arcade

Açıklama:

"SpectraLayers Pro: Adobe tarafından geliştirilen ve ses spektrum analizi için kullanılan bir yazılımdır. Seslerin ayrı katmanlarda incelenmesine ve düzenlenmesine olanak sağlar" (s.264).
Buna göre cevap a seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Bir sesin frekans içeriğini görsel bir şekilde gösteren, sesin zaman içindeki frekansları ve yoğunlukları hakkında ayrıntılı bilgi sağlayarak, sesin yapısını ve bileşenlerini anlamamıza yardımcı olan araca ne ad verilmektedir?

Amplifikatör

Pro Tools

Spektrogram

Timbre

Soundscape

Açıklama:

" Spektrogramlar, bir sesin frekans içeriğini görsel bir şekilde gösterir. Sesin zaman içindeki frekansları ve yoğunlukları hakkında ayrıntılı bilgi sağlarlar. Bu, sesin yapısını ve bileşenlerini anlamamıza yardımcı olabilir" (s.264). Bu nedenle cevap c seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I- Sesin algılanan yüksekliği
II- Sesin algılanan yoğunluğu
III- Sesin tonal kalitesi
IV- Sesin mekânsal konumu
Psikoakustik çalışmalar, yukaridaki unsurlardan hangilerini içermektedir?

I ve II

I ve III

I, II, III

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

"Psikoakustik çalışmalar, seslerin insanlar üzerindeki psikolojik ve fizyolojik etkilerini inceler ve
sesin algılanması ve işlenmesi ile ilgili derinlemesine bilgi verir. Bu tür çalışmalar, bir sesin algılanan yüksekliği, algılanan yoğunluğu, tonal kalitesi ve mekânsal konumu gibi unsurları içerir" (s.265). Buna göre cevap e seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Önceden kaydedilmiş seslerin oynatılmasını ve manipülasyonunu içeriren ses sentezi tekniğine ne ad verilmektedir?

Additive Synthesis (Ekleme Sentezi)

Subtractive Synthesis (Çıkartma Sentezi)

Frequency Modulation Synthesis (FM Synthesis - Frekans Modülasyon Sentezi)

Sample-Based Synthesis (Örnek Tabanlı Sentez)

Physical Modelling Synthesis (Fiziksel Modelleme Sentezi)

Açıklama:

"Sample-Based Synthesis (Örnek Tabanlı Sentez): Bu teknik, önceden kaydedilmiş
seslerin (örneklerin) oynatılmasını ve manipülasyonunu içerir" (s.265). Buna göre cevap d seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi insanın varoluşunu çevreleyen karmaşık ilişkileri anlamamıza yardımcı olacak temel kavramlardan değildir?

İnsan Merkezcilik Karşıtlığı

Teknoloji ve Biyoteknoloji

Sınırların Bulanıklığ

Yeni Subjektiviteler

Ekolojik Duyarsızlık

Açıklama:

Bu bağlamda insanın varoluşunu çevreleyen karmaşık ilişkileri anlamamıza yardımcı olacak temel kavramları
sıralayacak olursak:
1. İnsan Merkezcilik Karşıtlığı: Posthümanizm, insanın egemenliğini ve merkeziyetini sorgular. İnsandışı varlıkların da değerli
olduğunu ve insan ile aralarında değer hiyerarşisi kurulamayacağını söyler.
2. Teknoloji ve Biyoteknoloji: Posthümanizm,
teknolojinin insan varlığını dönüştürme
potansiyelini ve biyoteknolojinin insan doğasını değiştirme gücünü ele alır.
3. Sınırların Bulanıklığı: Posthümanizm,
Descartes’ten bu yana etkili olan ikili düşünce sistemini eleştirerek doğa-kültür,
insan ve makine, insan ve hayvan gibi geleneksel olarak kabul edilen sınırları bulanıklaştırır ve bu varlıklar arasındaki ilişkileri inceler.
4. Yeni Subjektiviteler: Posthümanizm, yeni
subjektivitelerin ortaya çıkabileceğini ve
insanın geleneksel olarak kabul edilen özelliklerinin genişletilebileceğini öne sürer.
Aynı bir rizom gibi özne ve nesne ikiliğinin
olmadığı (Deleuze& Guattari1993) birlikte
varoluş ve intra-aktif eylem bu yeni subjektiviteleri düşünmeye yardımcı olabilir.
5. Ekolojik Duyarlılık: Posthümanizm, insanın doğayla olan ilişkisini ve çevreye duyarlılığını vurgular. İnsanın doğa üzerindeki egemenliğini sorgular ve ekolojik dengeyi önemser.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi sesin temel özelliklerinden değildir?

Dalgalar

Frekans

Amplitüd

Perde

Timbre

Açıklama:

Sesin temel özellikleri şunlardır:
1. Frekans: Ses dalgalarının titreşim sayısı frekansı belirler. Daha yüksek frekanslar daha
tiz sesler oluştururken, daha düşük frekanslar daha pes sesler oluşturur.
2. Amplitüd: Ses dalgalarının şiddeti amplitüdü belirler. Daha yüksek amplitüdlü sesler
daha yüksek ses seviyelerine karşılık gelir.
3. Perde: Sesin yüksekliği veya alçaklığı perde
ile belirlenir. Perde, sesin frekansına bağlıdır.
4. Timbre: Sesin karakteristik tonu veya rengi timbre olarak adlandırılır. Timbre, sesin
kaynağı ve bileşenleri hakkında bilgi verir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Sesin frekans bileşenlerini düzenleme ve dengeleme tekniği.
Yukarıdaki açıklama hangi ses tasarımı yöntemleri ve tekniklerin açıklamasıdır?

Foley Sistemi

Ses Efektleri Manipülasyonu

Ses Filtrasyonu ve EQ Ayarları

Ses Efektleri Sentezi

Ses Efektleri Zamanlaması ve Senkronizasyonu

Açıklama:

4. Ses Filtrasyonu ve EQ Ayarları: Sesin frekans bileşenlerini düzenleme ve dengeleme
tekniği. EQ ayarları ve filtre efektleri kullanılarak seslerin netliği, parlaklığı veya derinliği ayarlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Filmsel ses tasarımında genellikle kaç ana kategoriye odaklanılır?

Açıklama:

Filmsel ses tasarımında genellikle üç ana kategoriye odaklanılır: insan sesleri (diyaloglar, seslendirmeler vb.), müzik ve ses efektleri.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Posthümanist Tasarım Yaklaşımları filmsel ses tasarımında bilinen üç ana kategorisini ötesine geçip neyi dahil eder?

insan sesleri

müzik

ses efektleri

insan olmayan varlıkların seslerini

diyalog

Açıklama:

Filmsel ses tasarımında genellikle üç ana kategoriye odaklanılır: insan sesleri (diyaloglar, seslendirmeler vb.), müzik ve ses efektleri. Ancak, posthümanist bir yaklaşım, bu kategorilerin ötesine geçer ve insan olmayan varlıkların seslerini de dahil
eder.

Doğru Cevap: D

Soru 16

I-Analog ses, doğal ve sürekli bir ses dalgası oluşturur bu da genellikle daha ‘sıcak’ ve ‘doğal’ bir ses kalitesi sağlar.
II-Analog ses sistemleri genellikle daha basit ve daha ucuzdur.
III-Analog ses kopyalandığında veya aktarıldığında kalite kaybına uğrayabilir.
IV-Analog ses, dijital sesin aksine genellikle daha dar bir dinamik aralığa sahiptir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri analog ses tasarımının avantajlarındandır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Analog ses tasarımının avantajları ve dezavantajları:
Avantajları:
• Analog ses, doğal ve sürekli bir ses dalgası
oluşturur bu da genellikle daha ‘sıcak’ ve
‘doğal’ bir ses kalitesi sağlar.
• Analog ses sistemleri genellikle daha basit
ve daha ucuzdur.
Dezavantajları:
• Analog ses kopyalandığında veya aktarıldığında kalite kaybına uğrayabilir.
• Analog ses, dijital sesin aksine genellikle
daha dar bir dinamik aralığa sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 18

Muhsin Ertuğrul’un yönetmenliğini yaptığı hangi filmi ilk sesli Türk filmi olarak tarihe geçmiştir?

İstanbul Sokaklarında (1931)

Karım Beni Aldatırsa (1933)

Cici Berber (1933)

Aynaroz Kadısı (1938)

Tosun Paşa (1939)

Açıklama:

Gelişmelere Türk sinema sektörü de kayıtsız kalmamıştır. Muhsin Ertuğrul’un yönetmenliğini yaptığı İstanbul Sokaklarında (1931) filmi ilk sesli Türk filmi olarak tarihe geçmiştir. Filmin seslendirmesi
Paris’te yapıldı. (Sözen, 2003)

Doğru Cevap: A

Soru 19

Bu teknik, karmaşık bir ses dalgası oluşturur ve ardından belirli frekansları çıkarır.
Ses sentezi, ses dalgalarını yapay olarak üretme sürecidir. Bu süreçte çeşitli teknikler kullanılır. Yukarıda açıklaması yapılan teknik hangisidir?

Additive Synthesis (Ekleme Sentezi)

Frequency Modulation Synthesis (FM
Synthesis - Frekans Modülasyon Sentezi)

Subtractive Synthesis (Çıkartma Sentezi)

Sample-Based Synthesis (Örnek Tabanlı
Sentez)

Granular Synthesis (Taneli Sentez)

Açıklama:

2. Subtractive Synthesis (Çıkartma Sentezi): Bu teknik, karmaşık bir ses dalgası oluşturur ve ardından belirli frekansları çıkarır.
Bu, filtreler kullanılarak gerçekleştirilir ve
genellikle farklı tonal kaliteler yaratmak
için kullanılır. Filtreler, belirli frekans aralıklarını veya belirli frekansları çıkarabilir,
böylece karmaşık bir sesin karakterini değiştirebilir

Doğru Cevap: C

Soru 20

İlk kez çift kanallı ses hangi filmde kullanılmıştır?

The Jazz Singer (1927)

İstanbul Sokaklarında (1931)

Love Me Tonight (1932)

King Kong (1933)

Apocalypse Now (1979)

Açıklama:

1933 yılında çekilen King Kong filmiyle sinemada ilk kez çift kanallı ses kullanıldı ve komplike denebilecek bir ses tasarımı yapıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 21

------- ileri düzey bir ses formatıdır. Sesin yalnızca yatay düzlemde değil, dikey düzlemde de hareket etmesine olanak tanıyan bir "üç boyutlu" ses deneyimi sunar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

VFX

Shotcut

DTS-HD

CGI

Dolby Atmos

Açıklama:

Ünite 7'de, ses formatları tartışılırken Dolby Atmos'un çevresel ses formatlarının tanıtılmasıyla izleyicilerin sinematik deneyimini zenginleştirdiği belirtilmiştir. Dolby Atmos, sesin yalnızca yatayda değil, dikey düzlemde de hareket etmesine olanak tanıyarak 'üç boyutlu' ses deneyimi sunan ileri düzey bir formattır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi ses tasarımı yöntemlerinden biri değildir?

Foley Sesleri

Ses Rengi Çözünürlüğü Filtrasyonu

Ses Düzenleme

Ses Efektleri Manipülasyonu

Ambiyans ve Reverb Kullanımı

Açıklama:

Soru 7, Ünite 7'de 'Ses Tasarımı Yöntemleri' başlığı altında ele alınmıştır. Metinde geçen temel ses tasarımı yöntemleri şunlardır: Ses Düzenleme, Foley Sesleri, Ses Efektleri Manipülasyonu, Ses Filtrasyonu ve EQ Ayarları, Ses Efektleri Sentezi, Ses Efektleri Zamanlaması ve Senkronizasyonu, Ambiyans ve Reverb Kullanımı, İnteraktif Ses Tasarımı. Görüldüğü üzere, 'Film Ses Türleri' (Ünite 7'de 'Filmsel Ses Türleri' olarak geçer) bir yöntem değil, sesin sınıflandırma biçimidir. 'Kurgu' ise, ses materyalinin düzenlenmesi/işlenmesi sürecini ifade eder, ancak listelenen spesifik yöntemler arasında yer almaz.

Doğru Cevap: B

Soru 23

"Ses Tasarımı" terimi ilk olarak yönetmenliğini Francis Ford Coppola'nın yaptığı Apocalypse Now (1979) filminde üstlendiği görevi tanımlamak için yine kendisi tarafından kullanılmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Walter Murch

Luigi Russolo

Hans Zimmer

Max Steiner

Rouben Mamoulian

Açıklama:

Soru 10, Ünite 7'de 'Sinemanın Tarihsel Süreci Bağlamında Posthümanizmin Etkileri' başlığı altında ele alınmıştır. Metinde, ilk sesli film olan Caz Şarkıcısı (1927) ve ilk sesli Türk filmi olan İstanbul Sokakları (1931) geçmektedir. Ünite 7'nin girişinde, 'Sesin filmlerde kullanılabilecek yeni bir teknoloji hâline gelmesiyle birlikte ilk sesli film, Caz Şarkıcısı (The Jazz Singer, 1927) çekildi' denilmiştir. Ancak, 'Ses Tasarımı' teriminin ilk kez kim tarafından, hangi filmde kullanıldığı bilgisi bu metinlerde (Ünite 7) doğrudan verilmemiştir. Bu bilgi, genellikle film tarihi kaynaklarında Francis Ford Coppola ve Apocalypse Now (1979) ile ilişkilendirilir. Ancak, verilen seçenekler ve metin özetleri arasında bu spesifik bilgi yer almadığından, metindeki en yakın tarihsel referans 'ilk sesli film' (Caz Şarkıcısı) bilgisidir. Bu tür spesifik tarihsel bilgiler için, Ünite 7 metinlerinde doğrudan teyit edilemeyen bir cevap (Coppola/Apocalypse Now) kesin olarak doğru kabul edilemez, ancak bu sorunun cevabı genellikle ilgili literatürde Coppola'dır. Verilen özetlere sadık kalınarak, metinde açıkça belirtilen tek film referansı 'Caz Şarkıcısı'dır (ilk sesli film).

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdaki tekniklerden hangisi önceden kaydedilmiş seslerin (örneklerin) oynatılmasını ve manipülasyonunu içermektedir?

Additive Synthesis (Ekleme Sentezi)

Granular Synthesis (Taneli Sentez)

Subtractive Synthesis (Çıkartma Sentezi)

Sample-Based Synthesis (Örnek Tabanlı Sentez)

Frequency Modulation Synthesis (FM Synthesis - Frekans Modülasyon Sentezi)

Açıklama:

Soru 12, Ünite 7'de 'Ses Sentezi Teknikleri' başlığı altında ele alınmıştır. Ses sentezi, yapay olarak ses üretme sürecidir. Seçeneklerdeki teknikler şunlardır: Additive Synthesis (Ekleme), Subtractive Synthesis (Çıkartma), Frequency Modulation Synthesis (FM Sentezi), Sample-Based Synthesis (Örnek Tabanlı Sentez), Physical Modelling Synthesis (Fiziksel Modelleme), Granular Synthesis (Taneli Sentez). 'Sample-Based Synthesis' (Örnek Tabanlı Sentez), önceden kaydedilmiş seslerin (örneklerin) kullanılarak manipülasyonunu içeren sentez yöntemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki yazılımlardan hangisi özellikle müzik analizi ve görselleştirme için tasarlanmış, ses spektrumunu, dalga formunu ve diğer analitik verileri görüntülemek için kullanılan uygulamadır?

FL Studio

Sonic Visualiser

Subtractive Synthesis

Additive Sound

Sample Effect

Açıklama:

Soru 1, sesin analitik verilerini (spektrum, dalga formu vb.) görüntülemeye odaklanan bir yazılımı soruyor. Ünite 7'de 'İnsan ve İnsan Olmayanların Etkileşiminin Ses Tasarımındaki Etkileri' başlığı altında ses analizinde kullanılan popüler yazılımlar listelenmiştir: Audacity, Adobe Audition, Sonic Visualiser, SpectraLayers Pro. Bu yazılımların hepsi spektral ve zamansal analiz araçları sunar. Sonic Visualiser, özellikle ses spektrumunu, dalga formunu ve diğer analitik verileri görüntülemek için tasarlanmış popüler bir araçtır.

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

Yaratıcı kurgu; gerçekte var olmayan bazı öğeleri canlandıran, yaygın olarak kısa öykü ve roman türlerini kapsayan hayal ürünü eserlerdir. Aşağıdakilerden hangisi bu öğelerden birisi değildir?

Teknolojiler

Dünyalar

Durumlar

Karakterler

Anlatılar

Açıklama:

Yaratıcı kurgu; gerçekte var olmayan dünyaları, durumları, karakterleri ve anlatıları canlandıran, yaygın olarak kısa öykü ve roman türlerini kapsayan hayal ürünü eserlerdir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğinde verilmiştir. Teknolojiler yaratıcı kurgu öğelerinden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Zira ___________ ifade, insan deneyiminin, duygularının ve düşüncesinin karmaşıklıklarını sıradan günlük dili aşan bir biçimde keşfetme ve aktarma yönündeki köklü insan arzusunu ifade eder.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki tanımda verilen boşluğu en doğru şekilde tamamlar?

Düşünsel

Sanatsal

Kavramsal

Yalın

Soyut

Açıklama:

Zira sanatsal ifade, insan deneyiminin, duygularının ve düşüncesinin karmaşıklıklarını sıradan günlük dili aşan bir biçimde keşfetme ve aktarma yönündeki köklü insan arzusunu ifade eder.
Zira sanatsal ifade, insan deneyiminin, duygularının ve düşüncesinin karmaşıklıklarını sıradan günlük dili aşan bir biçimde keşfetme ve aktarma yönündeki köklü insan arzusunu ifade eder.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Yunanca “arınma, temizlenme, ferahlama” anlamlarına gelen, aslen Aristo’nun trajedi kuramından türetilen ve dramatik bir eserde seyircinin yaşadığı duygusal boşalmayı tanımlayan kavrama ne ad verilir?

Sinopsis

Climax

Katarsis

Tretman

Yabancılaşma

Açıklama:

Yunanca “arınma, temizlenme, ferahlama” anlamlarına gelen katharsis kelimesinden gelen katarsis kavramı, aslen Aristo’nun trajedi kuramından türetilen ve dramatik bir eserde seyircinin yaşadığı duygusal boşalmayı tanımlayan bir kavramdır.
Yunanca “arınma, temizlenme, ferahlama” anlamlarına gelen katharsis kelimesinden gelen katarsis kavramı, aslen Aristo’nun trajedi kuramından türetilen ve dramatik bir eserde seyircinin yaşadığı duygusal boşalmayı tanımlayan bir kavramdır.
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı kurguyu oluşturan özelliklerden birisi değildir?

Anlatı yapısı

Karakter gelişimi

Semboller

Tasarımsal unsurlar

Olay örgüsü

Açıklama:

Yaratıcı kurguyu oluşturan özellikler olan anlatı yapısı, karakter gelişimi, semboller, tematik unsurlar ve olay örgüsünü yakından tanımak gerekir.
Yaratıcı kurguyu oluşturan özellikler; anlatı yapısı, karakter gelişimi, semboller, tematik unsurlar ve olay örgüsüdür.
D seçeneğinde verilen "tasarımsal unsurlar" tematik kurguyu oluşturan özelliklerden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Hikâyenin, okurun veya seyircinin önünde nasıl ortaya çıkacağını belirleyen organizasyonel çerçeveyi ifade eden, olayların düzenlendiği ve sunulduğu sıralamayı sağlayan kavrama ne ad verilir?

Zirve

Düğüm

Serim

Çözüm

Anlatı Yapısı

Açıklama:

Kurgulardaki anlatı yapısı hikâyenin, okurun veya seyircinin önünde nasıl ortaya çıkacağını belirleyen organizasyonel çerçeveyi ifade eder. Olayların düzenlendiği ve sunulduğu sıralamayı sağlayan, bir anlatının iskelet çerçevesidir.
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Kurgu ve hikâye anlatıcılığında öykünün hayat, toplum, insan doğası veya evren hakkında ilettiği temel mesajı, içgörüyü veya çerçeveyi ifade eden, hikâyenin yönünü, karakter gelişimini ve olayları etkileyen temel bir unsur görevi gören kavrama ne ad verilir?

Anlatıcı

Çatışma

Ana fikir

Bakış açısı

Tema

Açıklama:

Kurgu ve hikâye anlatıcılığındaki tema, öykünün hayat, toplum, insan doğası veya evren hakkında ilettiği temel mesajı, içgörüyü veya çerçeveyi ifade eder. Tema, hikâyenin yönünü, karakter gelişimini ve olayları etkileyen temel bir unsur görevi görür.
Sorunun doğru cevabı E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Posthümanist bakış açısı kurgusal yaratıcılıkta etkin roller oynayan aktörleri, temaları ve odakları da dönüştürmektedir. Hikâye anlatıcılığı açısından ele alındığında posthümanist yaklaşımlar bazı öğeler arasındaki sınırları sorgulayan anlatıları teşvik etmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?

İnsan ile makine

İnsan ile hayvan

Bitki ile makine

Organik ile makine

Doğal ile yapay

Açıklama:

Posthümanist bakış açısı, elbette kurgusal yaratıcılıkta etkin roller oynayan aktörleri, temaları ve odakları da dönüştürmektedir. Hikâye anlatıcılığı açısından ele alındığında posthümanist yaklaşımlar, insan ile makine, insan ile hayvan ya da bitki, hayvan veya bitki ile makine, organik ile sentetik, doğal ile yapay arasındaki sınırları sorgulayan anlatıları teşvik eder.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Bireylerin veya varlıkların bağımsız hareket etme, kendi özgür seçimlerini yapma ve başkalarını etkileyebilme kapasitesini ifade eden, bir öznenin çevresini gözlemleyebilme, çevresiyle etkileşime girebilme ve çevresini etkileyebilme derecesini gösteren kavrama ne ad verilir?

Kimlik

İşlevsellik

Eyleyicilik

Siborg

İnsanmerkezcilik

Açıklama:

Eyleyicilik, bireylerin veya varlıkların bağımsız hareket etme, kendi özgür seçimlerini yapma ve başkalarını etkileyebilme kapasitesini ifade eder. Beşerî ve pozitif bilimlerdeki gibi çeşitli bağlamlarda ele alınan eyleyicilik, bir öznenin çevresini gözlemleyebilme, çevresiyle etkileşime girebilme ve çevresini etkileyebilme derecesini gösterir.
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Televizyon, radyo, yazılı basın ve dijital platformlar gibi önceden birbirinden ayrı olan medya biçimlerinin bütünleşik bir sistemde bir araya getirilmesine ne ad verilir?

Transmedya

Medya yakınsaması

Dijital yayın

Sosyal medya

Sanal gerçeklik

Açıklama:

Medya yakınsaması; televizyon, radyo, yazılı basın ve dijital platformlar gibi önceden birbirinden ayrı olan medya biçimlerinin bütünleşik bir sistemde bir araya getirilmesi anlamına gelir.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Transmedya hikâye anlatıcılığı, Henry Jenkins’in tanımına göre bir öykünün birden fazla medya platformuna yayılması anlamına gelir. Her platform öyküdeki kurgu evrene katkıda bulunur. Aşağıdakilerden hangisi bu platformlardan birisi değildir?

Müzikler

Filmler

Çizgi romanlar

Video oyunları

Diziler

Açıklama:

Transmedya hikâye anlatıcılığı, Henry Jenkins’in tanımına göre (2003), bir öykünün birden fazla medya platformuna yayılması anlamına gelir. Her platform öyküdeki kurgu evrene katkıda bulunur. Bu katkılar öykü evrenine ve olay örgüsüne benzersiz içerikler sağlar. Bu platformlar arasında, mobil cihazlarda izlenebilecek videolar, televizyonda seyredilebilecek dizi bölümleri, beyaz perdede görülebilecek filmler, okunabilecek çizgi romanlar ve romanlar, sahnelenebilecek tiyatro oyunları, hemen her yerde karşımıza çıkabilecek karekodlar, sosyal medya paylaşımları, internet blogları ve çevrim içi ya da video oyunlar bulunur.
Sorunun doğru cevabı A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Hikâye anlatıcılığı, toplumların gelenekleri, tarihten aldıkları dersler ile davranışları ve toplumsal normları şekillendirebilecek kolektif bilgeliği aktarmalarını sağlayarak ................................................ oluşmasına yardımcı olur.
Hikâye anlatıcılığının temellerinden bahseden bu cümlede boş bırakılan kısmı, aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

bireysel düşüncenin

toplumsal kimliklerin

kişisel gelişimin

özgür düşüncenin

bireysel hakların

Açıklama:

Hikâye anlatıcılığı bireyleri birbirine bağlamak, kültürü aktarmak ve ahlaki değerleri aşılamak için temel bir mekanizma görevi görür. Hikâye anlatıcılığı, deneyimleri, duyguları ve bilgiyi ilgi çekici ve akılda kalıcı bir şekilde aktarmanın bir yolu olarak insan doğasında derin köklere sahiptir. Hikâye anlatıcılığı, toplumların gelenekleri, tarihten aldıkları dersler ile davranışları ve toplumsal normları şekillendirebilecek kolektif bilgeliği aktarmalarını sağlayarak toplumsal kimliklerin oluşmasına yardımcı olur.
Hikâye anlatıcılığı, toplumların gelenekleri, tarihten aldıkları dersler ile davranışları ve toplumsal normları şekillendirebilecek kolektif bilgeliği aktarmalarını sağlayarak toplumsal kimliklerin oluşmasına yardımcı olur.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aristo’nun trajedi kuramından türetilen ve dramatik bir eserde seyircinin yaşadığı duygusal boşalmayı tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Arketip

Ethos

Pathos

Logos

Katarsis

Açıklama:

Yunanca “arınma, temizlenme, ferahlama” anlamlarına gelen katharsis kelimesinden gelen katarsis kavramı, aslen Aristo’nun trajedi kuramından türetilen ve dramatik bir eserde seyircinin yaşadığı duygusal boşalmayı tanımlayan bir kavramdır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Yaratıcı kurgunun, bireylerin farklı çok deneyimlere kapı açmalarına ve kaygıyla başa çıkmalarına yardımcı olabilecek psikolojik molalar sunması, hangi ihtiyacı karşılar?

İnkar

Empati

Kaçış

Arınma

İtiraf

Açıklama:

Kaçış
Yaratıcı kurgu, okurlara ve seyircilere günlük yaşamın stresinden ve monotonluğundan kaçış, yani geçici bir sığınak, sağlar. Kaçış, bireylerin kendilerini kendi dünyalarından çok farklı dünyalara ve deneyimlere kaptırmalarına olanak tanır. Yaratıcı kurgulardaki kaçışlar, yalnızca eğlence sunmakla kalmaz, aynı zamanda kaygıyla başa çıkmaya ve hayal gücünü genişletmeye yardımcı olabilecek psikolojik molalar da sunar. Bu kaçış arzusu, fantastik, bilim kurgu ve macera gibi türlerin popülaritesini artırmaktadır, çünkü bu tür eserlerde okurun ya da seyircinin içinde bulunduğu dünyadan neredeyse tamamen farklı dünyalar bulunur. Bu eserler, okurları ve seyircileri hayalî diyarlara ve olağanüstü durumlara taşır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Yaratıcı kurgunun çağdaş dönemi olarak, geçmişte marjinalleştirilmiş olanlar da dahil olmak üzere daha fazla sesin anlatı içeriğini ve manzarasını şekillendirdiği günümüz kurguları, hikâye anlatımını hangi yönde etkilemiştir?

Demokratikleşme

Kişiselleşme

Standartlaşma

Soyutlaşma

Metalaşma

Açıklama:

Günümüz kurgularında, dijital çağın imkânları, etik sorunları, tekno-bilimlerin tehlikeli olabilecek gelecekteki uygulamaları bolca işlenen temalar arasına girmiştir. Yaratıcı kurgunun çağdaş dönemi, geçmişte marjinalleştirilmiş olanlar da dahil olmak üzere daha fazla sesin anlatı içeriğini ve manzarasını şekillendirdiği, hikâye anlatımının demokratikleştiği bir dönemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Hikayenin her biri nispeten bağımsız olan ve ortak bir ortam veya karakterlerle birbirine bağlanan bölümlere ayrıldığı anlatı yapısına ne ad verilir?

Doğrusal Anlatı

Dairesel Anlatı

Çerçeve Anlatı

Epizodik Anlatı

Etkileşimli Anlatı

Açıklama:

Epizodik Anlatı Yapısı
Bu anlatı yapısında hikâye, her biri nispeten bağımsız olan ve ortak bir ortam veya karakterlerle birbirine bağlanan bir dizi bölüme ayrılmıştır. Bu yapı, genellikle geniş bir olay örgüsüne sahip dizilerde ve seri romanlarında yaygındır. Her bir bölüm ya da epizot, kendi olay örgüsüne sahip olabileceği gibi daha kapsayıcı bir ana olaya da bağlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Teknolojinin bireyler veya toplum üzerindeki yansımalarını ele alan ve genellikle yapay zekânın sonuçlarını sorgulayan çatışma türü hangisidir?

İnsan-Bilim Çatışması

İnsan-Makine Çatışması

İnsan-Toplum Çatışması

İnsan-Doğaüstü Çatışması

İnsan-Teknoloji Çatışması

Açıklama:

İnsan-Teknoloji Çatışması: Bu çatışma, teknolojinin bireyler veya toplum üzerindeki yansımalarını ele alır. Genellikle teknolojik etiği veya yapay zekânın sonuçlarını sorgular.

Doğru Cevap: E

Soru 17

İlahi bakış açısı olarak da bilinen, anlatıcının hikâyedeki tüm karakterlerin düşüncelerini ve duygularını, olmuş veya olacak tüm olayları bildiği bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

İkinci Şahıs Bakış Açısı

Üçüncü Şahıs Sınırlı Bakış Açısı

Üçüncü Şahıs Hâkim Bakış Açısı

Üçüncü Şahıs Nesnel Bakış Açısı

Çoğulcu Bakış Açısı

Açıklama:

Üçüncü Şahıs Hâkim Bakış Açısı
İlahi bakış açısı olarak da bilinen bu bakış açısında anlatıcı, hikâyedeki tüm karakterlerin tüm düşüncelerini ve duygularını, olmuş veya olacak tüm olayları bilir. Bu bakış açısı, hikâye evrenine dair tanrısal bir bakış açısı sunar. Bu, geniş ve karmaşık bir anlatı manzarası oluşturmak için yararlı olabilir. Ancak odağı sık sık değiştirebildiği ve birden fazla bakış açısını kapsayabildiği için bazen de okurları karakterlerden uzaklaştırabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Bireylerin veya varlıkların bağımsız hareket etme, kendi özgür seçimlerini yapma ve başkalarını etkileyebilme kapasitesini ifade eden kavram, aşağıdakilerden hangisidir?

Eyleyicilik

İnsanmerkezcilik

Kimlik

Bireysellik

Edilgenlik

Açıklama:

Eyleyicilik, bireylerin veya varlıkların bağımsız hareket etme, kendi özgür seçimlerini yapma ve başkalarını etkileyebilme kapasitesini ifade eder. Beşerî ve pozitif bilimlerdeki gibi çeşitli bağlamlarda ele alınan eyleyicilik, bir öznenin çevresini gözlemleyebilme, çevresiyle etkileşime girebilme ve çevresini etkileyebilme derecesini gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Genellikle dünya kurgulama ve karakter geliştirme olmak üzere iki şekilde yapılan transmedya genişletmelerine ne ad verilir?

Uyarlama

Uzantı

Paralel evren

Üçleme

Esinlenme

Açıklama:

Transmedya genişletmelerine uzantı denir. Hikâye uzantıları genellikle iki şekilde yapılmaktadır: Dünya kurgulama ve karakter geliştirme. Transmedya hikâye uzantıları, uyarlama değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Dijital medya ile blok zinciri teknolojisinin yakınsaması, dijital sanatın ve diğer dijital varlıkların satın alınması, satılması ve bu varlıklara sahip olunması için ortaya çıkan araç, aşağıdakilerden hangisidir?

IoT

RFID

NFT

Açıklama:

Dijital Sanat ve NFT’ler
Dijital medya ile blok zinciri teknolojisinin yakınsaması, dijital sanatın ve diğer dijital varlıkların satın alınması, satılması ve bu varlıklara sahip olunması için bir araç olarak Nitelikli Fikri Tapular (NFT’ler) ortaya çıkmasına yol açmıştır. Sanatçılar, NFT olarak sınıflandırılan ve blok zincirinde sahiplik ve orijinallik kanıtı sağlayan görüntüler, animasyonlar, videolar ve müzik gibi dijital sanat eserleri yaratır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I. Gözlemci ve eleştirel bir türdür.
II. İnsanın bilgi ve kavramasını genişletme, ekonomi, kültür ve insan ilişkilerine yönelik çözümler sunma ve uyarma amaçlı yapımlar ortaya koyan çalışmalardır.
III. Cansız varlıkları antropomorfize ederek onlara insan özellikleri atfetme geleneği, posthümanist düşünce ile zengin bir diyalog kurmaktadır.
IV. "Cow belgeseli" izleyicileri hayvanların deneyimlerine empatiyle yaklaşmaya davet eden bir yapımdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri belgesel filmler ve posthümanizm ilişkisi açısından yanlıştır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Soru 1, Ünite 8'de 'Yaratıcı Kurgu ve Hikâye Anlatıcılığı' bağlamında ele alınmıştır. Posthümanizm, insan merkezli görüşe karşı çıkar ve insan olmayan varlıklarla ilişkileri inceler. I ve II. önermeler posthümanist çalışmaları tanımlar niteliktedir. III. önerme, cansız varlıklara insan özellikleri atfetmenin (antropomorfizmin) geleneksel bir eğilim olduğunu, posthümanizmin ise bu tür ayrımları bulanıklaştırdığını belirtir; bu, posthümanizmin 'eleştirel' yönüne uygundur ancak antropomorfizmin kendisi posthümanizmin temel taşı değildir (daha çok onu zenginleştiren bir unsurdur). Ancak, IV. önermede belirtilen 'Cow belgeseli' örneği (hayvan deneyimlerine empati), posthümanizm bağlamında eleştirilen antropozantrizme karşı bir duruşu destekler ve insan merkezli olmayan bir bakış açısını yansıtır. Metin özetlerinde doğrudan 'Cow belgeseli' örneği geçmese de, posthümanizm hayvan haklarına ve etik sorumluluğa vurgu yapar, bu da empatiyi destekler. Buna karşın, posthümanizmin temel vurgusu, ayrımcılığı reddetmek ve insan-olmayan varlıklarla eşitlikçi ilişkiler kurmaktır. III. önerme, antropomorfizmin posthümanizmle zenginleştiğini belirtir ki bu, insan odaklı yaklaşımlardan uzaklaşma çabasıyla uyumludur. Tüm önermeler, genel posthümanist tartışma alanıyla ilişkilidir. Ancak, III. önerme, antropomorfizmin geleneksel bir eğilim olduğunu belirterek posthümanizmin bunu 'zenginleştirdiğini' söyler; bu bir eleştiri olmaktan çok bir tespittir. Posthümanizm, insan olmayanlara değer verse de, doğrudan 'cansız varlıkları antropomorfize etme' geleneğini savunmak yerine, varlıkların kendi öznelliklerini vurgular. Bu bağlamda, en az kesin veya eleştirel olarak en az doğru olan önerme III. önermedir, çünkü posthümanizm daha çok insan dışı varlıkların öznelliğini kabul etmeyi amaçlar, onları sadece insanlaştırmayı değil. Ancak metin özetleri bu soruların yanlışlığını kesin olarak belirtmemektedir. Sorunun bağlamı Ünite 8'dir. Ünite 8 özetinde, posthümanizmin antroposentrizmi reddettiği ve kültürel/toplumsal değişimleri ele aldığı belirtilmiştir. I (eleştirel tür), II (çözüm sunma) ve IV (hayvan deneyimine empati) posthümanizmle uyumludur. III. önerme ise antropomorfizmi 'geleneksel' bir eğilim olarak tanımlar. Posthümanizm, insan-olmayan varlıkların kendi öznelliklerini (insan özellikleri değil) vurgular. Dolayısıyla, antropomorfizmi (insanlaştırma) bir 'zenginleşme' olarak gören III. önerme, posthümanizmin temel yönelimleriyle çelişebilir (insan merkezli dili sürdürme riski). Bu nedenle, III. ve muhtemelen IV. önermeler (belgesel örneği genellemesi) yanlış olarak kabul edilebilir. Ancak, en kesin yanlış önerme, posthümanizmin temelini oluşturan 'yeni' bakış açısıyla en az uyumlu olan III. önermedir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Felsefi posthümanizm ile ilişkilendirilebilecek filmler, insanların fiziksel ve zihinsel kapasitelerini artırmak için teknolojileri kullanmalarını konu alır. Yönetmenliğini Paul Verhoeven'ın yaptığı RoboCop (1987) ve Neill Blomkamp'ın Elysium (2013) filmleri bu anlayışı içeren filmlerdir.
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

alternatif yaşam biçimleri

teknolojik yükseltmeler (augmentations)

yaratıcı yazılım teknikleri

sosyal ilişkiler

doğal yöntemler

Açıklama:

Soru 3, Ünite 8'de 'Kurgusal Yaratıcılık: Temelleri ve Tarihsel Gelişimi' bölümünün alt başlıklarında ele alınmıştır. Posthümanist kurgusal yaratıcılık, insanı, teknolojiyi, çevreyi ve insan-olmayan varlıkları içeren, insan merkezci olmayan hikâyeleri kapsar. Sinema bağlamında, özellikle bilim kurgu türü (Ünite 3'te de bahsedilir) bu konuları işler. Ünite 8'de 'Hikâye Anlatıcılığına İhtiyaç' başlığı altında, yaratıcı kurgunun karmaşık temaları keşfetme rolünden bahsedilir. RoboCop ve Elysium, teknolojinin insan bedeni/kapasitesi üzerindeki dönüştürücü ve eleştirel etkilerini (transhümanist/posthümanist temalar) işleyen, bilim kurgu türüne ait örneklerdir. Ünite 3'te bilim kurgu türünün posthümanizmin temel konularını barındırdığı belirtilmiştir. Paragraftaki boşluk, posthümanist temaları işleyen bilim kurgu filmlerini tamamlar.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılın modernizm evresinde ortaya çıkan anlatı türlerinden değildir ve beklenmektedir?

Kısacık anlatı, üslubu ve biçimlerinin yükselişi

Basitleştirilmiş dil ve anlaşılır olay örgüsü

Romantik ve idealist temalara vurgu

Duygusal hikaye anlatı yapısında yazılmış geleneksel öyküler

Bilinç akışı ve doğrusal olmayan zaman akışları

Açıklama:

Metin, 20. yüzyılın modernizm hareketinin geleneksel anlatı yapılarından kasti bir kopuş gösterdiğini ve Birinci Dünya Savaşı sonrası varoluşsal kaygıları, hayal kırıklıklarını ve bilinçaltını işlediğini belirtir. Modernist anlatılarda bilinç akışı, doğrusal olmayan zaman akışı ve karmaşık temalar öne çıkar. Postmodernizm ise ironi ve şakacılığı ekler. Şıklara bakıldığında, A, B, D ve E şıkları modernizmin özelliklerini (örneğin basitleştirilmiş dilin reddi, bilinç akışı, doğrusal olmayan zaman) ya da modernizmin ardından gelen değişimleri yansıtırken; C şıkkı olan 'Romantik ve idealist temalara vurgu' daha çok modernizmden önceki dönemlerin (Romantizm) bir özelliğidir ve modernizmin reddettiği 'idealize edilmiş' anlatım tarzıyla ilişkilidir. Dolayısıyla, modernizm evresinde beklenmeyen (yani reddedilen) anlatı vurgusu C şıkkında belirtilmiştir. Ancak, soruda 'E şıkkı doğru kabul edilecek' ibaresi geçtiği için, E şıkkının modernizmde zaten var olan bir durum olması gerektiği varsayılırsa bile, 'BEKLENMEDİĞİ' belirtilen bir şeyin modernizmin temel özelliklerinden biri olarak sunulması gerekir. Metin, modernizmin geleneksel yapılardan kopuşu ve varoluşsal kaygıları işlediğini söylerken, C şıkkı (Romantik ve idealist temalar) modernizmin reddettiği bir yapıyı temsil eder. E şıkkı ('Bilinç akışı ve doğrusal olmayan zaman akışları') ise modernizmin öne çıkan özelliklerindendir. Eğer E şıkkı doğru kabul edilecekse, bu, sorunun aslında 'Hangisi modernizmin özelliklerinden biridir?' şeklinde kurgulanması gerektiğini gösterir. Modernizm; bilinç akışı, doğrusal olmayan zaman gibi uygulamaları öne çıkarmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Dramatik anlatılar bağlamında "katharsis" kavramı aşağıdakilerden hangisini temsil eder?

Gerilimi artırma tekniği

Duygusal etkileşimden kaçınan bir anlatı tarzı

Güçlü veya bastırılmış duyguları serbest bırakma süreci

Karmaşık karakterler oluşturmak için bir yöntem

Fütüristik ortamların geliştirilmesine yönelik bir yaklaşım

Açıklama:

Ünite 8'de, yaratıcı kurgunun temelleri anlatılırken, hikâye anlatıcılığının insan psikolojisini derinleştirmedeki rolü vurgulanır. 'Katarsis', okurların karakterlerle daha derin bir bağ kurmasına, onların iç mücadelelerini ve ruhsal dönüşümlerini deneyimlemelerine olanak tanır ve böylece anlatının sürükleyici kalitesini artırır. Katarsis, genellikle duygusal arınma veya boşalma anlamına gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

İlahi bakış açısı olarak da bilinen bu bakış açısında anlatıcı, hikâyedeki tüm karakterlerin tüm düşüncelerini ve duygularını, olmuş veya olacak tüm olayları bilir.
Yukarıdaki tanımlama bakış açılarından hangisini ifade etmektedir?

Birinci Şahıs Bakış Açısı

İkinci Şahıs Bakış Açısı

Üçüncü Şahıs Sınırlı Bakış Açısı

Üçüncü Şahıs Hâkim Bakış Açısı

Çoğulcu Bakış Açısı

Açıklama:

Verilen tanım, hikâyedeki tüm karakterlerin düşüncelerini, duygularını ve tüm olayları bilen anlatıcıyı tanımlamaktadır. Ünite 8'de Kurgusal Yaratıcılık: Hikâyeyi Oluşturan Unsurlar altında Bakış Açısı türleri listelenmiştir: Birinci Şahıs, İkinci Şahıs, Üçüncü Şahıs Sınırlı, Üçüncü Şahıs Hâkim ve Üçüncü Şahıs Nesnel. Tüm olayları ve tüm karakterlerin iç dünyasını bilen anlatıcı, 'Üçüncü Şahıs Hâkim Bakış Açısı'dır (Omniscient Narrator).

Doğru Cevap: D

Soru 26

Anlatı yapılarından "Çerçeve Anlatı" aşağıdaki hangi özelliğiyle dikkat çeker?

Birbirine bağlı birden fazla hikâyeyi iç içe sunar.

Hikaye aynı noktada başlar ve aynı noktada biter.

Tek bir karakterin bakış açısını kullanır.

Yalnızca tek bir hikâyeyi detaylandırır.

İnteraktif bir deneyim sunar.

Açıklama:

Ünite 8'de Kurgusal Yaratıcılık: Hikâyeyi Oluşturan Unsurlar başlığı altında anlatı yapıları listelenmiştir. Bu listede 'Çerçeve Anlatı' yer almaktadır. Çerçeve Anlatı (Frame Narrative), bir ana hikâyenin içinde başka hikâyelerin anlatılması geleneğidir. Metinde bu yapının temel özelliği olan, hikâyeyi oluşturan ana hikâye ve onun içinde yer alan alt hikâyeler ilişkisi belirtilmektedir.

Doğru Cevap: A

Posthümanist Tasarım Yaklaşımları - Tüm Sorular

Ünite 0

Seçenekler

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler