Buna göre, ihtiyaç, ulaşılmak istenen kazanımlar ile bireylerde var olan durumlar arasındaki farklar olarak tanımlanabilir. Bu tanıma bağlı olarak ihtiyaçların belirlenmesi için öncelikle ulaşılmak istenen kazanımların ve bireylerin istenen özelliklerinin belirlenmesi gereklidir.

İçerik kavramı; ünite, konu ya da konu alanı olarak adlandırılmakta olup, hedef kitlenin öğrenmesi istenilen bilgi kümeleri ya da kategorileri biçiminde açıklanmaktadır.

İçerik; olayların ve olguların ezberlenmek üzere ansiklopedik bir biçimde bir araya getirilmesi değil, fakat yaşama alanlarının anlam taşıyan bölümlerinin aktif bir çabayla düzenlenmesi olarak tanımlamaktadır.

İçeriğe seçilecek bilginin geçerli ve güvenilir olması bir öncelik taşımaktadır. Demirel (2011), geçerli bilgiyi zamandaki değişime karşılık dayanıklı olabilen olarak ele almaktadır.

İçeriğe seçilecek bilginin geçerli ve güvenilir olması bir öncelik taşımaktadır. Demirel (2011), geçerli bilgiyi zamandaki değişime karşılık dayanıklı olabilen; güvenilir bilgiyi ise açık ve temellenmiş, her durumda uygulanabilen ve değerlendirilebilen sağlam olabilen olarak ele almaktadır.

Normatif ihtiyaç, genellikle uzmanlar tarafından belirlenen bir norm ya da standarta dayalı olarak oluşturulur. Bu standardın altına düşen her birey ya da grubun ihtiyaçları karşılanmalıdır.

Algılanan ya da hissedilen ihtiyaçlar, bireylerin bilgilerinden, deneyimlerinden ve çalıştıkları ortamdan etkilenmektedir. Bu ihtiyaçlar, bireyin algıladığı, ifade ettiği, neyi bilmediğini bildiği ihtiyaçlardır.

Açıklanan ya da talep edilen ihtiyaç: Bireylerin daha etkin ya da verimli performans göstermeleri için üst düzey yönetimin belirlediği ihtiyaçlardır.

Başka bir deyişle belli bir standartlara bağlı kalmadan, iki benzer grup ya da bireyin karşılaştırılmasıyla tanımlanan ihtiyaçlardır.

Beklenen ya da gelecekteki ihtiyaçlar: Yüksek düzeyde performans elde etmek için bir kuruluşun öngördüğü ihtiyaçlardır.

Lee ve Roadman beş tür ihtiyaç türünden söz etmektedirler. Cevap C seçeneği, bu ihtiyaç
türlerinden olan Normatif ihtiyaçtır. Normatif ihtiyaç; genellikle uzmanlar tarafından belirlenen bir norm ya da standarta dayalı olarak oluşturulur. Bu standardın altına düşen her birey ya da grubun ihtiyaçları karşılanmalıdır.

İhtiyaç, ulaşılmak istenen kazanımlar ile bireylerde var olan durumlar arasındaki farklar olarak tanımlanabilir. Bu tanıma bağlı olarak ihtiyaçların belirlenmesi için öncelikle ulaşılmak
istenen kazanımların ve bireylerin istenen özelliklerinin belirlenmesi gereklidir.

Cevap C, bilgilerin analizi aşamasıdır. Bilgilerin analizi aşamasında kullanılan veri toplama tekniğine göre bilgiler analiz edilir. Bu bölüm ayrıştırma, tanımlama, sıralama, bulguların yorumu, ihtiyacı ortaya çıkarmaya yönelik çalışmaları içerir. Tüm bilgiler gözden geçirilerek, sorunlar, koşullar ve yeni gelişmeler değerlendirilir.

Cevap A'dır. Betimsel yaklaşım eğitim yaşantılarından ortaya çıkan durumla ilgilidir. Bu nedenle betimsel yaklaşımda ihtiyaç, şu anda var olan bir özelliğin, nesnenin, kuralın ya da dersin vb. yokluğunun, eksikliğinin sonucu ortaya çıkan zarar ile varlığının sonucu sağlayacağı yarar karşılaştırılarak belirlenir. Örneğin bir İngilizce kursundaki öğrencilerin hepsinin fikirleri doğrultusunda, konuşma becerileri ders saati süresinin arttırılması
bu yaklaşım bağlamında düşünülebilir.

Cevap E'dir. Analitik yaklaşım: Analitik yaklaşımda ihtiyaç, bilimsel ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak gelecekte ortaya çıkma olasılığı olan durumlardan yararlanarak belirlenir. Bir durumla ilgili var olan duruma ait bilgilerden yararlanılır ve geleceğe yönelik varsayımlarda bulunulur. Eleştirel düşünce bu yaklaşımda önemli bir role sahiptir. Belirli olanlardan yoksunluk durumlarında ihtiyaç belirlenmektedir. Doktorluk mesleğinin ileride gereksinim duyabileceği yeterliliklerin belirlenmesi ve Tıp fakülteleri programları için bilgi toplanması bu yaklaşıma örnek olarak verilebilir.

Cevap E'dir. Delphi, konuyla ilgili uzmanlar grubunun, akılcı ve yazılı bir yaklaşımla ortak görüşlerinin alınmasıdır. Bu teknik uzmanlardan oluşan bir grup içinde uzlaşma ve fikir birliğine varma çabası güden yapılandırılmış grup görüşme tekniğidir. Katılımcılar bir araya gelmeden, genelde mail yoluyla anket üzerinden görüş bildirirler. Katılımcılar anonim ve birbirinden habersizdir.

Progel (Dacum) tekniği, uygulama ve biçim bakımından en çok Delphi tekniğine benzemektedir.
Ancak, aralarında önemli farklar bulunmaktadır:

• Progel(Dacum) ile Delphi arasındaki en büyük fark, Progel(Dacum) grup iletişimini ön plana çıkarırken, Delphi katılımcıların birbirlerini etkilemelerinin önüne geçmeye çalışır.
• Delphi tekniğinde katılımcıların birbirleri ile iletişim kurmasını engellemek önemli iken, Progel(Dacum) tekniğinde elde edilen sonuçlar, katılımcıların iletişimi ile oluşturulur.
• Delphi tekniğinde bağımsız düşünce önemli iken, Progel(Dacum) uygulamasında fikir birliği önemlidir.
• Delphi tekniği ile elde edilen verilerin farklılık göstermesi, çeşitliliği önemli iken Progel(Dacum) tekniğinde fikir birliğine varılması, tek bir fikir üzerine yoğunlaşılması ön plandadır.

Katılımsız gözlemin özellikleri:

• Gözlemci ortam ya da durumun
  bir parçası değildir.
• Gözlemcinin kimliği gizlenebilir
  veya bilinebilir.
• Araştırmacı gözlemlenenlerin dışında kalarak daha nesnel bir
  yaklaşım sergileyebilir.
• Gözlemcinin kimliği gizlendiğinde etik problemlere
  ve araştırmacının olayların dışında kalması nedeniyle derinlemesine anlayış kazanamamasına sebep olabilir.

Bilgi boyutları içerisinde yer alan olgusal bilgi bir disiplin hakkında bilgi sahibi olmak ya da
onunla ilgili bir problemi çözmek için öğrencilerin bilmesi gereken temel ögeleri kapsamaktadır.

Cevap E'dir. Değerlendirme ölçüt ve standartları temele alarak yargıda bulunma olarak tanımlanır. Yargılama, değerlendirme, karşılaştırma, irdeleme, ispat etme, karar verme gibi eylemler değerlendirme basamağındadır.

Stratejik planlama sürecinde, mevcut durumu ve gelecekteki hedefleri belirlemek için sistematik analiz yöntemleri kullanılır. SWOT analizi (Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar, Tehditler), bir kurumun veya programın iç çevresini (Güçlü ve Zayıf Yönler) ve dış çevresini (Fırsatlar ve Tehditler) analiz etmek ve bu bağlamda stratejik kararlar almak için kullanılan en yaygın sistematik modeldir. İhtiyaç analizi, eğitim amaçlarının belirlenmesi ve gerçekleşmesi için var olan durum ile ideal durum arasındaki farkı tespit etme sürecidir; ancak SWOT, bu sürecin bir parçası olarak çevresel faktörleri analiz eden özelleşmiş sistematik bir modeldir.

Metinde, "Açıklanan ya da talep edilen ihtiyaç: Bireylerin daha etkin ya da verimli performans göstermeleri için üst düzey yönetimin belirlediği ihtiyaçlardır." şeklinde bir tanım verilmiştir. Soru, üst düzey yönetimin belirlediği ihtiyaç türünü sorduğu için doğru cevap C seçeneğidir.

Metinde Meslek (İş) Analizi tekniği için, "Meslek (iş) analizi, çalışanların gözlemlenebilir iş davranışlarına, bu davranışlarla neyin başarıldığına ve hangi teknolojilerin gerekli olduğuna ilişkin sistematik veri toplama süreci olarak da tanımlanmaktadır." ifadesi yer almaktadır. Bu tanım, soruda verilen açıklamaya tam olarak uymaktadır. Dolayısıyla doğru teknik Meslek (İş) Analizidir.

Kaynak Tarama başlığı altında, alanyazın incelemesinin, ihtiyaç belirleme sürecinde 'dünyada var olan eğilimlerin hangi yönde olduğunun ortaya çıkarılması' amacıyla yapıldığı belirtilmektedir. Bu da küresel eğilimleri ve dolayısıyla alanın genel durumunu anlamak için kullanılan bir tekniktir.

Metinde Progel (Dacum) Tekniği için, "Bu teknik, bir mesleğin ya da uzmanlık gerektiren bir konu alanının beceri profilinin ortaya çıkarılması yoluyla ihtiyacın belirlenmesi amacıyla kullanılır." bilgisi bulunmaktadır. Bu tanım, soruda verilen beceri profili ortaya çıkarma amacına uygun olan tekniktir.

İhtiyaç belirlenirken izlenen adımlar; amaçlar oluşturmak ve önem derecesine göre sıralamak, her amacın var olan durumunu veya koşullarını belirlemek, amaçlar ile var olan durum arasındaki tutarsızlıkları belirlemek ve analiz etmek, tutarsızlıkları öncelik sırasına dizmektir. İhtiyaç analizi aşamaları ise hazırlık, bilgi toplama, bilgilerin analizi ve sonuçların analizi olarak dört aşamadan oluşur. Bu nedenle SWOT analizi (Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar, Tehditler) adımları bu listede yer almaz. (Sayfa 1)

Meslek (İş) Analizi tekniği, "çalışanların gözlemlenebilir iş davranışlarına, bu davranışlarla neyin başarıldığına ve hangi teknolojilerin gerekli olduğuna ilişkin sistematik veri toplama süreci olarak da tanımlanmaktadır." (Sayfa 1). Bu tanım, soruda verilen açıklamaya uymaktadır.

Ünite 1 özetinde, "Açıklanan ya da talep edilen ihtiyaç: Bireylerin daha etkin ya da verimli performans göstermeleri için üst düzey yönetimin belirlediği ihtiyaçlardır." şeklinde tanımlanmıştır. Soru, üst düzey yönetimin belirlediği ihtiyaç türünü sorduğu için doğru cevap B seçeneğidir.

Meslek (İş) Analizi tekniğinin tanımı metinde şöyle verilmiştir: "Meslek (iş) analizi, çalışanların gözlemlenebilir iş davranışlarına, bu davranışlarla neyin başarıldığına ve hangi teknolojilerin gerekli olduğuna ilişkin sistematik veri toplama süreci olarak da tanımlanmaktadır." Bu, sorudaki açıklamaya uyan tekniktir.

Metinde Meslek (İş) Analizi tekniği için, "Meslek (iş) analizi, çalışanların gözlemlenebilir iş davranışlarına, bu davranışlarla neyin başarıldığına ve hangi teknolojilerin gerekli olduğuna ilişkin sistematik veri toplama süreci olarak da tanımlanmaktadır." bilgisi yer almaktadır. Bu tanım, soruda verilen açıklamaya tam olarak uymaktadır.

Tasarım, ilişkileri ve dünyayı anlama üzerine kurulu bir iletişim biçimidir.

Bilgi: Bilimsel araştırmalar sonucu güvenilir bir biçimde oluşturulmuş bir sav, inanç ya da yargıdır.

İçerik, eğitim amaçları doğrultusunda belli ölçütler gözetilerek seçilen olgu, ilke, kavram ve genellemelerin sistematik bir biçimde düzenlenmesiyle oluşturulan ünite ya da konular biçiminde tanımlanabilir.

Betimsel içerik olgu ve ilkelerden oluşmaktadır. Gözlemi yapılabilen ya da sayılabilen olgu ve olayların dile getirilmesi olan betimsel içerikte kanunlara ve ilkelere yer verilmektedir. Betimsel içerik insanların ne yapması gerektiğini göstermez, yalnızca olgulara yer verir. Betimsel içerikte nerede, ne zaman, ne oldu, kim yaptı gibi yanıtları net olan sorular araştırılır.

Normatif içerik ise değer yargılarından, normlardan ve standartlardan oluşur. Bu içerik türü, insanların nasıl hareket etmesi, ne gibi tercihler yapması gerektiğini açıklar. Normatif içerikte nasıl, neden oldu, iyi mi oldu, kötü mü oldu, nasıl olsa daha iyi olurdu gibi yorumlamaya açık sorulara yanıt aranır.

Olgular bilginin en somut ve izole edilmiş en küçük parçacıklarıdır.

Kavramlar, bilginin çok fazla olan özelliklerini algılayabilmede bireylere yardım eden etiketlerdir.

Kavramlar için olgu, olay ya da düşüncelerin benzerlik ve farklılıkları bakımından sınıflara ayrılmış biçimidir denilebilir. Örneğin “Ağaç” kavramı, kök, gövde, dal ve yaprakları olan nesneleri tanımlar. Kök, gövde, dallar ve yapraklar, ağacın ortak, ancak aynı zamanda ayırt edici özellikleridir.

Genellemeler, geniş bir anlatım ile bilginin en özet bir biçimde ifade edilişi olup kavramlar arasındaki ilişkileri açıklar.

Beceriler, bilgiyi elde etme ve kullanma sürecidir ve içerikte dikkate alınması gereken önemli bir unsurdur.

EĞİTİM PROGRAMININ ÖGELERİ
kapsam

EĞİTİM PROGRAMININ ÖGELERİ:
II, IV ve V

EĞİTİM PROGRAMININ ÖGELERİ
I ve V

İçeriğin Yapısı
Beceri, tutum, değer

İçeriğin Yapısı
Olgu

İçeriğin Yapısı
Görsel, yazılı ve sözlü bilgi edinebilmek için çalışma, okuma, yazma, dinleme, konuşma becerileri geliştirme

İÇERİK SEÇİMİ
İçerikte sunulan bilgi bilimsel açıdan doğru mu?

İÇERİK SEÇİMİ
Sistematik mi?

İÇERİĞİN DÜZENLENMESİ
Vardama

İçerik Düzenlemede Öğrenme Stratejilerinden Yararlanma
Anlamlandırma

Betimsel içerik olgu ve ilkelerden oluşur ve 'nerede, ne zaman, ne oldu, kim yaptı' gibi yanıtları net olan sorulara odaklanır. Normatif içerik ise 'nasıl, neden oldu, iyi mi oldu, kötü mü oldu' gibi değer yargıları içeren sorulara yanıt arar. Dolayısıyla 'Ne oldu?' sorusu betimsel içeriğin yanıt aradığı bir sorudur.

Soruda bahsedilen durum, tasarımcının metinde hedef kitlenin geçmiş ve geleceği hakkında kestirim yapmasını sağlamasıdır. Bu, içerik düzenleme ilkelerinden 'Vardama ilkesi' ile açıklanır: Var olan bilgiden yararlanarak geçmişin ve geleceğin tahmin edilmesidir.

Yeni gelen bilginin, bireyin uzun süreli belleğinde var olan önceki bilgilerle karşılaştırılarak anlamlı hale getirilmesi, öğrenilenin anlamlandırılarak zihinde yapılandırılmasını içerir. Bu, 'Anlamlandırma stratejileri'nin tanımına uymaktadır (bilgi birimleri arasında ilişki kurarak anlamlı öğrenmeyi sağlamak).

Metinde, "Bir eğitim programının amaç, içerik, öğretme öğrenme süreci ve değerlendirme olmak üzere dört ögesi vardır." ifadesi yer almaktadır. Program ögeleri arasında 'Yöntem-teknik' bulunmamaktadır. Yöntem ve teknikler, içeriğin düzenlenmesi veya sunumu sırasında kullanılan araçlardır, programın temel bir ögesi olarak sayılmaz. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Önemli yerlerin altını çizme davranışı, bireyin bilgiyi seçmesine ve edinmesine yardımcı olan yineleme stratejileri kapsamında yer alır. Metinde, yineleme stratejileri başlığı altında 'altını çizme' örneği açıkça verilmiştir.

Önemli yerlerin altını çizme, bilgiyi seçme ve edinme stratejilerinden olan 'Yineleme Stratejileri' başlığı altında sınıflandırılır (sesli okuma, altını çizme, not alma vb.). (Sayfa 2)

Sarmal içerik yaklaşımında, içerik işlenirken yeri ve zamanı geldiğinde yer yer tekrar edilir; tekrarlar yapılırken sadece konuyu tekrar etmekten çok kapsamı da genişletilir. (Sayfa 2)

Tasarımcı içeriği sunarken hedef kitleye ana fikri sunmak ya da ana fikrin ne olabileceğini hissettirmek amacıyla 'Soyutlama İlkesi'ni kullanır. Ancak, tasarımcının soru sorarak okuyucunun geçmişi ve geleceği kestirmesine olanak sağlaması, var olan bilgiden yararlanarak geçmişin ve geleceğin tahmin edilmesini sağlayan 'Vardama İlkesi' ile ilgilidir. (Sayfa 2)

Normatif içerik değer yargılarından, normlardan ve standartlardan oluşur ve insanların nasıl hareket etmesi gerektiğini açıklar. Normatif içerikte 'nasıl, neden oldu, iyi mi oldu, kötü mü oldu, nasıl olsa daha iyi olurdu' gibi yorumlamaya açık sorulara yanıt aranır. 'Ne oldu, ne zaman oldu, nerede oldu, kim yaptı' gibi sorulara yanıt aranan içerik türü ise Betimsel içeriktir. (Sayfa 1)

Normatif içerik, değer yargıları, normlar ve standartlar içerir ve 'nasıl, neden oldu, iyi mi oldu, kötü mü oldu' gibi sorulara yanıt arar. 'Ne oldu?' sorusu ise olgu ve ilkeleri içeren, yoruma açık olmayan bilgileri soran Betimsel içeriğin konusudur.

Eğitim programının dört temel ögesi amaç, içerik, öğretme öğrenme süreci ve değerlendirmedir. Program ögeleri arasında 'Yapay Zeka' (ki bu bir teknoloji veya araçtır) sayılmamaktadır.

Yeni gelen bilgilerin bireyin uzun süreli belleğindeki bilgilerle karşılaştırılarak anlamlı duruma getirilmesi, 'İçeriğin geçmiş yaşantılarla ilişkilendirilmesi' ilkesi ile açıklanır. Bu, anlamlandırma stratejisinin de bir parçasıdır (Ünite 2, İçerik Seçimi başlığı altındaki 'Sunulan içerik öğrencilerin önceki öğrenmeleriyle ilişki kuruyor mu?' ve Ünite 3, Anlamlandırma Stratejileri başlığı altında).

Farklı öğrenciler farklı öğrenme tarzlarına ve hızlarına sahip olabilir. Bu bireysel farklılıkları anlamak ve öğrencilere kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimleri sunmak için kullanılır.

Klasik koşullanma tartışmalarında sıkça kullanılan terimler, genellikle kısaltmalarla ifade edilir. Bu terimler, koşullu ve koşulsuz uyarıcı ile koşullu ve koşulsuz tepkiyi temsil eder. Koşullu uyarıcı ve koşullu tepki sırasıyla CS (Conditioned Stimulus) ve CR (Conditioned Response) olarak kısaltılır. Koşulsuz uyarıcı ve koşulsuz tepki ise sırasıyla UCS (Unconditioned Stimulus) ve UCR (Unconditioned Response) olarak kısaltılır.

Koşullanma sürecinde, koşullu ve koşulsuz uyarıcıların yakın zaman aralıklarıyla sunulması, “bitişiklik” olarak adlandırılır.

Habercilik-Bilgilendiricilik: Klasik koşullanma sürecinin başarılı olabilmesi için koşullu uyarıcının, gelecekte ne olacağını haber verir nitelikte
olması gerekmektedir. Bu, önce koşullu uyarıcının ardından koşulsuz uyarıcının sunulmasını gerektirmektedir. Örneğin, bir sesin yemek geleceğinin bir işareti olması, köpeği sese karşı koşullanması için yardımcı bir etken olabilir. Bu şekilde, gelecekteki
olayları haber veren bir koşullu uyarıcı, koşullanma sürecini kolaylaştırabilir.

Genelleme: Bir organizmanın koşullu tepkisi, koşullu uyarıcı olan sese benzer uyaranlara karşı da gösterilmektedir. Pavlov’un deneylerinde, bir köpeğin belirli bir koşullu uyarıcıya (örneğin, belirli bir tonlama veya frekansta bir zil sesi) verdiği tepkiyi düşünelim. Bu koşullu uyarıcıyla ilişkilendirilen belirli bir koşullu tepki (örneğin, salya akışı) meydana gelir. Genelleme ilkesi, bu koşullu tepkinin, asıl uyarıcıya benzer diğer uyaranlara da yayılma eğiliminde olduğunu gösterir. Yani, köpek aynı frekansta farklı bir zil sesi duyduğunda veya benzer bir sesi işittiğinde, aynı tepkiyi (salya akışı) gösterebilir. Bu ilke, öğrenmenin ve koşullanmanın, benzer uyaranlar arasında da geçerli olabileceğini gösterir. Genelleme ilkesi, hayvanların ve insanların öğrendikleri tepkilerin, benzer durumlar veya uyaranlar karşısında da geçerli olabileceğini anlamamıza yardımcı olur.

Watson, Pavlov’un koşullu refleksle ilgili görüşlerini model alarak klasik koşullanmayı, insanın refleksif olmayan karmaşık davranışlarının öğretilmesinde de kullanabilecek temel bir yapı olarak görmüştür (Bower ve Hilgard, 1981). Bu görüşe göre Watson, eğer bir köpek koşullanabiliyorsa bir bebeğin de koşullanabileceğini öne sürmüş ve ünlü Küçük Albert Deneyi’ni gerçekleştirmiştir.

Sosyal bilişsel kuramın temel ilkeleri şu şekilde açıklanabilir (Bandura, 1977; Karataş ve Öztürk, 2009; Morgan, 2007; Watson, 2013):
• İnsanlar diğer insanları gözlemleyerek öğrenebilirler. Bireyler, çevrelerindeki insanları takip ederek yeni davranışları öğrenme yeteneğine sahiptirler.
• Gözlem sırasında modelin davranışları zihinsel olarak kodlanır. Bu kodlar, ilerleyen zamanlarda benzer davranışlar sergileme konusunda bireylere rehberlik edebilir.
• Öğrenme, davranışlarda gözle görülür bir değişiklik olmadan da gerçekleşebilir. Yani, bireyler gözlemledikleri davranışları hemen uygulamak zorunda değildirler.
• Bilişsel süreçler, öğrenme sürecinde önemli bir rol oynar. Bu süreçler, davranışların öğrenilmesi ve uzun süreli belleğe aktarılması sürecinde etkilidir. Sosyal öğrenme, bu bilişsel süreçlerle gerçekleşir.
• İnsanlar, çevreleri ve kendi davranışları üzerinde kontrol sahibi olabilirler. Bireyler, kendi davranışlarını düzenleme yetisine sahiptirler.
• Yaş ilerledikçe, toplumun beklentileri ve sosyal çevrenin değişiklikleri, öğrenme sürecini etkilemeye devam eder. Bireyler yaşlarına uygun davranışları öğrenme ve uyum sağlama eğilimindedirler.

Şekil-Zemin İlişkisi: Algıladığımız sahneleri birbirine göre ayırt ederiz. Bir nesnenin ön planda (şekil) olduğunu ve diğer nesnelerin arka planda (zemin) olduğunu ayırt ederiz. Şekil ve zemin belirsiz olduğunda, algılayıcılar duyumsal deneyimlerini karşılıklı olarak önce bir yöne sonra da diğerine doğru düzenleyebilirler. Örneğin Şekil 3.6.’ da ya bir vazo (siyah) ya da iki yüz (beyaz) görürüz. Şekildeki yüzler ve vazonun her ikisi de aynı anda şekil olarak algılanmaz

Basitlik Yasası: Diğer ögeler eşit olduğu takdirde, basit, düzenli bir biçimde organize edilmiş şekilleri algılama eğilimindeyiz. Algıladığımız görsel şekilleri çoğunlukla düzensiz şekiller olarak görmektense, bir şekil üzerinden farklı kalıplarda görmeyi tercih ederiz.

Örneğin, bir hesap makinesi, sayıları semboller olarak kabul eder, matematiksel işlemleri uygular ve sonuçları gösterir. İnsanlar da
dil veya matematik gibi bilgi alanlarında sembollerle çalışırken, düşünsel işlemlerini kullanır ve sonuçları üretirler. Bu nedenle, öğrenmeyi bir bilgisayarın çalışma prensibine benzetmek, bilgiyi işleme kuramının temelini oluşturur

Detaylı bilgi için sayfa 68i inceleyiniz
Klasik koşullanma, bir organizmanın çevresel uyaranlar arasındaki ilişkileri öğrenerek belirli bir tepkiyi kazanması sürecini tanımlayan bir öğrenme türüdür. Bu tür öğrenme, Ivan Pavlov’un ünlü deneyleriyle öne çıkmıştır.

Detaylı bilgi için S. 69
Pavlov ilk olarak metronomla ses vererek köpeğin tepkisini ölçmüştür. Köpek bu uyarıcıya sadece kulaklarını dikerek başını çevirmiştir. Sonrasında ise et tozu içeren bir yiyecek verilmiştir. Ses ile eti birkaç kez art arda verdikten sonra artık sesi tek başına verdiğinde de köpeğin salya tepkisi gözlemlenmiştir.
Bu deneyde salyayı ortaya çıkarmadaki etkinlik herhangi bir ön eğitime bağlı olmadığından, yiyecek
ya da ekşi tat koşulsuz uyarıcı olarak adlandırılmıştır. Bu bağlamda koşulsuz uyarıcı, organizma için tepkinin otomatik meydana geldiği doğal bir uyarandır. Yiyeceğin ortaya çıkardığı salyaya ise koşulsuz tepki adı verilmiştir. Koşulsuz tepki, koşulsuz uyaranın organizmada meydana getirdiği otomatik ve doğal tepkidir. Ses tonu ya da ışık henüz yiyecek ile ilişkilendirilmeden önce, köpek için nötr bir uyarıcıdır. Ses tonu ya da ışığın salya salgılamasını sağlamadaki etkinliği yiyecek sunumuyla birkaç kez eşleştirilmesinden sonra bu uyaran koşullu uyarıcı olarak adlandırmıştır.
Sonunda köpeğe tek başına ses verildiğinde meydana gelen salya salgılama tepkisi ise koşullu tepkidir. Böylece, özellikleri önceki eğitime bağlı olmayan uyaran ve tepkiler koşulsuz, özellikleri ancak eğitimden sonra ortaya çıkan uyaran ve tepkiler ise koşullu olarak adlandırılmıştır (Slavin, 1986; Gibson ve Chandler, 1988).

Diğer ilkeler için S.70e bakınız.
Klasik koşullanmaya göre tasarlanan bir öğrenme sürecinde koşullanmanın meydana gelmesi ya
da önlenmesi için göz önünde bulundurulması gereken çeşitli ilkeler söz konusudur. Bunlar; Bitişiklik, Habercilik-Bilgilendiricilik, Pekiştirme, Sönme, KEndiliğinden Geri Gelme, Genelleme ve Ayırt Etme dir.
Sönme: Koşullu uyarıcının tek başına artık koşullu tepkiye neden olmadığı bir öğrenme sürecini tanımlar. Örneğin, koşulsuz uyarıcı (et) olmadan koşullu uyarıcı (ses) tek başına sunulduğunda, bir süre sonra koşullu tepkinin (salya akışı) azaldığı ve sonunda ortadan kaybolduğu gözlemlenir. Pavlov’un köpek deneylerinde, sesin uzun bir süre boyunca et sunulmadan verildiğinde, köpeklerin artık sese salya salgılamadıkları gözlemlenmiştir. Bu durum, sönme olarak adlandırılır ve koşullanmış tepkinin zayıfladığını veya kaybolduğunu gösterir.

Detaylı bilgi için S.72
Watson, çocukların yeteneklerini değil, çevrelerini ve eğitimlerini kontrol ederek onları farklı alanlarda uzmanlaşmış bireyler olarak yetiştirebileceğini iddia eder. Watson, davranışların çevresel koşullandırma yoluyla öğrenildiğini vurgulamıştır. İnsanlar, çevrelerinden gelen uyarıcılara tepki olarak davranışlarını şekillendirirler. Bu doğrultuda bireylerin davranışlarının büyük ölçüde çevresel faktörlerden etkilendiğini ve doğru şekilde düzenlenen ortamların istenen davranışların gelişmesini destekleyebileceğini öne sürmüştür (Schultz ve Schultz, 2001)
John B. Watson, çocuk gelişimini değerlendirirken dış çevreyi temel alır. O’na göre, çocuklar doğuştan gelen içgüdülerle donatılmamışlardır. Aksine, çevreleriyle etkileşimde bulunarak davranışlarını yapılandırırlar. Bu nedenle, bir çocuğun geleceği, büyüdüğü çevreye bağlıdır. Watson’un korkuları azaltmak için kullandığı deney, öğrencilere davranış öğretme veya istenmeyen davranışları engelleme, öğretmen-öğrenme sürecinde etkili bir şekilde kullanılabilir

Diğer pekiştirme uygulamalarının detayları için S.76 yı inceleyiniz.
Sürekli Pekiştirme: Davranış her zaman pekiştirilir. Yeni bir davranış öğretilirken kullanışlıdır, ancak davranış öğrenildikten sonra daha az sıklıkla kullanılmalıdır

S.79 da ilkelerle ilgili açıklamalara yer verilmiştir.
Öğrenme, davranışlarda gözle görülür bir değişiklik olmadan da gerçekleşebilir. Yani, bireyler
gözlemledikleri davranışları hemen uygulamak zorunda değildirler

Diğer kuram ilkeleri için tüm ünitedeki içerik sunumunda dikkat edilecek ilkeler incelenmelidir.
A, B ve C seçenekleri davranışsal kuram, D seçeneği ise Gestalt kuramı ile özellikle ilişkili ilkelerdir.

Detaylı bilgi için S. 83
Gestalt kuramı, bilişsel psikolojinin bir dalı olarak ortaya çıkmış olan ve insan algısını, öğrenmeyi ve problem çözme süreçlerini anlamak için kullanılan bir psikoloji kuramıdır. “Gestalt” kelimesi Almancada “şekil”, “biçim” veya “görüntü” anlamına gelir. Gestalt Kuramı, öğrenmeyi ve algıyı anlamak için bireyin
deneyimlerini bütünsel, yapısal ve anlam odaklı bir perspektifle incelemektedir

S.89 daki dört temel soruyu inceleyiniz.
Bilgiyi işleme kuramı, öğrenme ve bilişsel süreçleri anlamaya odaklanan bir öğrenme kuramıdır. Amerikalı psikolog Jerome Bruner (1915-2016) tarafından geliştirilen bu kuram, bilişsel psikoloji ve bilişsel bilim alanlarından etkilenmiştir ve insanların bilgiyi nasıl işlediğini, anladığını, hatırladığını ve çözdüğünü açıklamaya çalışır. Bilgiyi İşleme Kuramı öğrenmeyi, özellikle insan zihni tarafından gerçekleştirilen işlemleri vurgulayarak açıklar. Bu kuramın temel özellikleri, öğrenme ve hafızaya ilişkin süreksiz ve çok aşamalı bakış açılarıdır.

S.92 yi inceleyiniz.
Nörofizyolojik öğrenme kuramı, öğrenme süreçlerini nörolojik ve fizyolojik düzeyde inceleyen bir öğrenme kuramıdır. Bu kuram, öğrenmenin beyin ve sinir sistemi üzerindeki etkilerini araştırarak, öğrenme süreçlerini biyolojik ve nöral faktörlerin ışığında açıklamaya çalışır. Yapılan araştırmalarda elde edilen
bulgular doğrultusunda insan beyninin çalışma prensibini keşfetmeden öğrenmenin tam olarak anlaşılamayacağı görüşü benimsenmiştir (Özden, 2003). Bu doğrultuda öğrenmenin ne olduğunu anlamak için
öğrenme sırasından insan beyninde ne tür fizyolojik ve kimyasal değişimlerin yaşandığını keşfetme çabası önem kazanmıştır.

Albert Bandura'ya göre gözlemsel öğrenme süreci; dikkat, akılda tutma, yeniden üretim ve motivasyon olmak üzere dört temel unsurdan oluşur. 'Uygulama' (veya yeniden üretim) bu dört temel unsur arasında sayılmaz; 'yeniden üretim' uygulamayı kapsar ancak 'Uygulama' (öğrenme/kullanma bağlamında) temel unsurlardan biri olarak listelenmemiştir. (Not: Metinde yeniden üretim 'gözlemlenen gerçek davranışı gerçekleştirme eylemidir' olarak geçmektedir. Burada 'Uygulama' şıkkı temel dört unsur listesinde doğrudan yer almadığı için doğru kabul edilir.)

Premack ilkesi, davranışçı kuramların bir parçasıdır ve daha az tercih edilen (veya hoşlanılmayan) bir davranışı, daha çok tercih edilen (hoşlanılan) bir davranışla ödüllendirmeyi içerir. E şıkkında, sıkıcı derse (istenmeyen) karşı ilgiyi artırmak için video oyunlarına (daha çok istenen) izin verilmesi, bu ilkenin uygulanmasına örnektir.

Sönme, koşullu uyarıcının tek başına sunulduğu ve zamanla koşullu tepkinin azalması veya hiç ortaya çıkmaması durumudur. Soruda belirtilen, koşullu uyaran olmadığı ortamda öğrenilmiş tepkinin zamanla azalması durumu 'Sönme' ilkesi ile açıklanır.

Paragrafta, çevresel uyaranların (bebeklerin yetiştirilme ortamı) ve çevresel koşulların (öğrenme ortamı) çocuğun gelecekteki mesleğini ve davranışlarını tamamen belirlediği fikri savunulmaktadır. Bu, öğrenmenin büyük ölçüde çevresel koşullar tarafından kontrol edildiğini savunan Davranışçılık kuramının temelini oluşturur (Örneğin Pavlov'un köpek deneyleri bağlamında sunulması).

Klasik koşullanmada, koşullu ve koşulsuz uyarıcıların birbirine yakın zaman aralıklarıyla sunulması 'Bitişiklik' ilkesidir. Ayrıca Habercilik-Bilgilendiricilik, Pekiştirme, Sönme, Genelleme ve Ayırt Etme de ilkeler arasındadır. (Sayfa 1)

Koşullanmış uyarıcının tek başına artık koşullu tepkiye neden olmadığı öğrenme sürecine 'Sönme' denir. Kendiliğinden Geri Gelme ise şartsız uyarıcının tekrar sunulmasıyla şartlı tepkinin yeniden ortaya çıkmasıdır. (Sayfa 1)

Premack ilkesi (pekiştirme) Edimsel Koşullanma ile ilişkilidir. Edimsel koşullanmada, organizmanın gösterdiği bir davranışın pekiştirilerek tekrar gösterilme ihtimalinin artırılması söz konusudur. Verilen seçeneklerdeki davranışlar (görsel okuryazarlık hariç), özellikle davranışın kendisinin pekiştirilmesini veya sönmesini ima etmemektedir. Görsel okuryazarlık ise Sosyal Bilişsel Kuram ile daha ilişkilidir. Ancak, sorunun bağlamı Davranışçı Kuramlar ünitesinde (Ünite 3) yer almaktadır ve genellikle Premack ilkesi (daha sık yapılan bir aktiviteyi daha az yapılan bir aktivite için pekiştireç olarak kullanmak) Edimsel Koşullanma başlığı altında incelenir. Ancak, verilen metinlerde Premack ilkesine doğrudan atıf bulunmamaktadır. Metindeki davranışçı kuram uygulamaları; klasik koşullanma ilkeleri (Bitişiklik, Pekiştirme, Sönme vb.) ve edimsel koşullanma (pekiştireç, ceza) üzerinedir. Edimsel koşullanmanın tanımı, davranışın sonucunda ortaya çıkan uyarıcının davranışı pekiştirmesidir. Verilen seçenekler arasında, klasik koşullanma ilkeleri veya edimsel koşullanma prensiplerine doğrudan uyabilecek bir örnek net olarak metinden çıkarılamamaktadır. Ancak, seçenekler arasında en az uyumsuz olanı bulmalıyız. Davranışçı kuramlar, çevresel uyarıcı ve tepkiye odaklanır. Seçenekler arasında doğrudan bir eşleşme olmaması durumunda, sorunun Edimsel Koşullanma kısmına ait olduğu varsayılırsa, 'Pekiştirme' veya 'Ceza' içeren bir örnek aranır. Eğer soru 'En az bir uyarıcı gerektiren' bir örnek istiyorsa, seçenekler yeniden değerlendirilir. Soru 2'nin orijinal bağlamı (genellikle Edimsel Koşullanma ile ilgili) dikkate alındığında, seçeneklerde net bir eşleşme yok. Ancak, eğer bu soru Edimsel Koşullanma (Davranışçı Kuramlar içinde) ile ilgiliyse ve 'pekiştireç' kavramına odaklanıyorsa, seçenekleri tekrar inceleyelim. Metinde Edimsel Koşullanma, davranışın sonucunda ortaya çıkan pekiştireçlerden bahsediyor. Soru 2'nin doğru cevabının genellikle bir aktiviteyi diğerine pekiştireç olarak kullanmayı içeren bir örnek olması gerekir (Premack İlkesi). Metindeki seçenekler: I. Görsel okuryazarlık (Sosyal Bilişsel). II. Klasik koşullanma ilkesi (Davranışçı, ama Premack değil). III. Edimsel koşullanma ilkesi (Davranışçı, ama Premack değil). IV. Hiçbiri. Bu durumda, sorunun içeriği (Premack İlkesi) Ünite 3'teki Davranışçı Kuramlar ile ilişkilidir, ancak verilen metinlerde Premack ilkesine doğrudan bir örnek yoktur. Eğer soru bu üniteden (Ünite 3) ise ve seçenekler metindeki diğer davranışçı kuram başlıkları (Klasik Koşullanma, Edimsel Koşullanma) ile ilgiliyse, seçenekleri değerlendirmeliyiz. Eğer sorunun amacı, davranışçı kuramlardan hangisinin bir uygulamasına örnektir diye soruyorsa, ve 'Pekiştirme' kavramı Edimsel Koşullanmanın anahtarı ise: 'Pekiştireç', hoşuna giden bir uyarıcı ile verilmesi ve tekrar etme olasılığı arttırılmasıdır. Verilen seçenekler arasında bu prensibe en yakın olanı bulmak zor. Ancak, seçenekler listelenmemiş, sadece soru metni verilmiş. Varsayalım ki seçenekler metinden türetilmiş bir uygulama örneği içermektedir. Genellikle bu tür sorularda, bir öğrencinin sevdiği bir etkinliği (örneğin oyun oynamayı) sevmediği bir görevi (örneğin ödev yapmayı) tamamlaması için pekiştireç olarak kullanması Premack ilkesine örnektir. Metinde doğrudan Premack örneği yok. Ancak, Edimsel Koşullanmanın tanımı 'bir davranışın pekiştirilerek tekrar gösterilme ihtimalinin artırılmasıdır' şeklindedir. Bu nedenle, bu soru büyük ihtimalle Edimsel Koşullanma ile ilgilidir. Seçenekler verilmediği için, standart bir Premack örneği açıklaması yapıyorum ve bu konunun Ünite 3 ile ilgili olduğunu belirtiyorum. (NOT: Seçenekler olmadan kesin bir doğrulama imkansızdır. Eğer seçenekler arasında bir Edimsel Koşullanma pekiştirmesi örneği olsaydı o doğru olurdu.) Bu bağlamda, soruyu genel olarak Ünite 3'e (Davranışçı Kuramlar) atıyorum.

Koşullu uyarıcının tek başına artık koşullu tepkiye neden olmadığı öğrenme sürecini tanımlayan ilke Sönme'dir (Sayfa 1, Ünite 3). Bu, koşullu uyarıcının (uyaran) koşulsuz uyarıcı (pekiştireç) olmadan tekrarlandığında tepkinin azalması durumudur.

Premack ilkesi (genellikle davranışçı kuramlar bağlamında ele alınır) daha az tercih edilen bir aktivitenin daha çok tercih edilen bir aktiviteyi yapma şartı ile pekiştirilmesi anlamına gelir. Ancak, verilen metinlerde (Ünite 3) Klasik Koşullanma ilkeleri (Bitişiklik, Habercilik, Pekiştirme, Sönme, Genelleme, Ayırt Etme) ve Edimsel Koşullanma (Pekiştireç, Ceza) tanımlanmıştır. Premack ilkesinin doğrudan tanımı metinlerde yer almamaktadır. Eğer soru Edimsel Koşullanma bağlamında sorulmuşsa, en yakın ilişki genel olarak pekiştirme ilkesidir. Ancak, spesifik bir ilke sorulduğu için metinler yetersiz kalmaktadır. Seçeneklere ihtiyaç vardır. Davranışçı kuramların genel prensibi, pekiştirmenin davranış sıklığını artırmasıdır (Edimsel Koşullanma, Sayfa 1).

Koşullanmış uyaranın (örneğin sesin) tek başına sunulmasına rağmen koşullu tepkinin (örneğin salyanın) zaman içinde azalması, yani ortadan kalkması durumu 'Sönme' ilkesi ile açıklanır (Ünite 3, Klasik Koşullanma başlığı altında).

Premack ilkesi (Ünite 3'te doğrudan adı geçmese de davranışçı kuramın pekiştirme mantığı içinde değerlendirilebilir), daha az tercih edilen bir davranışı, daha çok tercih edilen bir davranışla pekiştirmeyi içerir. Verilen şıklar arasında bu ilkeyi doğrudan temsil eden bir örnek bulunmamaktadır. Ancak, soruda verilen ifadeler klasik koşullanma veya edimsel koşullanmanın genel ilkeleriyle daha çok ilişkilidir. Premack ilkesi, daha az sevilen bir aktivitenin, daha çok sevilen bir aktiviteye ulaşmak için bir araç olarak kullanılmasıdır. Bu nedenle, verilen şıklardan hiçbiri Premack ilkesine doğrudan örnek teşkil etmemektedir. Soruyu cevaplamak için metinde yer alan pekiştirme mekanizmalarını (olumlu pekiştirme) dikkate almalıyız. Verilen metinde doğrudan Premack ilkesi örneği olmadığı için bu soruyu cevaplamak için ek bilgi gereklidir. Verilen seçenekler arasında Premack ilkesi örneği yoktur. Ancak, en yakın davranışçı ilke olan 'olumlu pekiştirme'yi (hoşa giden uyarıcı verilmesi) destekleyen bir sonuç aranabilir. Verilen seçeneklerin hiçbiri Premack ilkesi örneği değildir. Bu soruyu metindeki bilgilerle cevaplamak mümkün değildir, çünkü Premack ilkesi metinde geçmemektedir.

Alıntılanan cümlede boşluğa gelen kelime duyumdur. Doğru yanıt A'dır.

Bu Almanca kelime Gestalt'dir. Doğru yanıt C'dir.

Kişinin adı Wertheimer'dir. Doğru yanıt D'dir.

Doğruluk, bir Gestalt algılama ilkesi değildir. Doğru yanıt E'dir.

Gösterge türleri, ikon, işaret ve simge'dir. Doğru yanıt B'dir.

Reddetme bahsedilen işlevlerden biri değildir. Doğru yanıt E'dir.

Kavram bu bileşenlerden biri değildir. Doğru yanıt E'dir.

Görsel hiyerarşi beş temel ilkeden biridir. Doğru yanıt A'dır.

Cümledeki eksik kelime illüstrasyondur. Doğru yanıt A'dır.

En etkili öğrenme görme ile gerçekleşir. Doğru yanıt D'dir.

Dış dünyadan gelen bildirimlerin yorumlanışı ve anlatımlı duruma geliş sürecine “algı” denir. E şıkkında sesin korkunç olarak yorumlanması söz konusudur.

Görsel okuryazarlık bir çeşit anlama ve anlatma becerisidir. Bu beceri görselleri kullanarak çevremizle iletişim kurmamızı sağlar.

Gestalt kuramı, bireyin birbirine benzeyen uyarıcıları gruplayarak algılama eğiliminde olduğunu kabul eder (Erdal, 2015). Bu benzerlik biçim benzerliği olabileceği gibi, parlaklık, renk, ölçü, yön veya hız gibi niteliklerin benzerliği de olabilir. Nesnelerin bir ritimde tekrarlı kullanımı zihinde bir motif ya da bütün algısı oluşturur. Örneğin siyah topların olduğu bir havuzda tek bir tane yeşil top onlardan ayrılır ama diğer siyah topları birbirlerine benzedikleri için bütün olarak algılarız.

Organizma bir alandaki nesneleri birbirine olan yakınlıklarına göre gruplandırarak algılar. Gestalt kuramının yakınlık yasasına göre zihin, mesafe olarak birbirine yakın duran nesneleri tek bir parça olarak algılama eğilimindedir. Nesneler arasındaki mesafe azaldıkça bir gruba ait olma algısı artar.

İçgüdüsel olarak, insan bir nehir, yol ya da çizginin ilerlemesini takip eder ve farklı bir şey görene kadar bu yönde bakma eğilimindedir. Bu sayede aynı yöndeki noktalar, çizgiler bir süreklilik içinde gruplandırılarak algılanır. Belirli bir düzen ve süreklilik gerektiren öğrenme yaşantıları, algıdaki bütünlük kavramı ile süreklilik ilkesi bağlantılı olduğu için daha kalıcı bir şekilde algılanmaktadır.

Semboller eğitsel bir içerikte kullanılan görsel öğelerden biridir. Böyle bir zeminde yer alırken anlaşılması kolay, stilize edilmiş ya da en yalın biçimiyle kullanmanın iyi olacağı söylenebilir. Sembolün tam olarak hangi bağlamda sunulduğu, bilgi metninin anlaşılmasında ne kadar önemli olduğu, o metnin hedef kitlesinin yaş aralığı ve bilişsel düzeyi sembollerin nasıl tasarlanması ve kullanılması gerektiğinin belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken hususlardır.

Veriler arasındaki ilişkilerin çizgilerle gösterildiği grafiklere çizgi grafikler, yükseklikleri ile ayırt edilen, insan sayıları gibi süreksiz veriler için kullanılan grafiklere sütun grafikler, daire içindeki dilimlerin büyüklükleri ile verilerin birbirinden ayrıldığı grafikler daire grafiklerdir.

Rengin şiddeti nesnelerin biçimini algılamada etkili bir özelliktir. Bir öğretim içeriğinde metnin anlaşılmasına destek veren görsellerde renk kullanımında dikkat edilmesi önerilen bazı kurallar vardır;
• Kullanılan renkler gerçeği yansıtmalı, orijinaline en yakın renkler kullanılmalıdır.
• Rengin doğru kullanımı grafik ya da illüstrasyon gibi görselleştirmelerde ayrıntıları birbirinden ayırmaya yardım etmelidir. Örneğin zemin ve nesne rengi arasında fark oluşturmak nesnenin daha kolay anlaşılmasını sağlayacaktır.
• Renk, okuyucunun ilgisini çekmeli ama konudan uzaklaştırmamalıdır.
• Zıt renkler ya da sıcak-soğuk renkler denge ve ahenk içinde kullanılmalıdır.

Sayfa tasarımında kullanılan illüstrasyon, grafik, diyagram ya da fotoğraf gibi öğeler görsel malzeme olarak adlandırılır. Sayfa üzerinde bu görsellerin doğru şekilde yer alması için belli bir hiyerarşiye uyulması gerekir. Bu düzen için etken unsurlar şunlardır;
• Görselin boyu ve kapladığı alan
• Görselin renk yoğunluğu ve koyu-açık değerleri
• Görselin kendi doğal dinamiği
• Renk değerleri

Sözel unsurları görsel olarak betimleyen çizim tekniğine illüstrasyon ismi verilir. Bir resimleme tekniği olan illüstrasyon, geleneksel çizim ve boya malzemelerinin yanı sıra, fotoğraf, kolaj ve bilgisayar teknikleri ile de üretilebilir.

Gestalt kuramında algısal örgütlemeye yardımcı olan yasaların (Şekil-Zemin, Yakınlık, Benzerlik, Tamamlama, Süreklilik, Basitlik) altında yatan temel ilke, algıların mümkün olduğunca basit, düzenli, anlamlı ve eksiksiz hale gelme eğilimini ifade eden 'Pragnanz'tır (İyi Biçim Yasası).

Soruda sayısal verilerin görsel olarak ifade edilmesi sorulmaktadır. Eğitici İçerikte Yer Alan Görsel Öğeler başlığı altında, 'Grafikler: Boyut, sıra, nitelik, nicelik veya sıralama gibi sözel anlatımda anlaşılması kolay olmayacak konuların anlaşılmasını kolaylaştıran görsel elemanlardır' şeklinde tanımlanmaktadır.

Metinde Görsel Algı ve Görsel Okuryazarlık Kavramı altında, 'görsel algılamanın temelinde de görme duyusunun kullanımı ve algı becerisi yer alır' denilmektedir. Ayrıca 'İmgeleri görmek ve onları anlamlandırmak algı eylemidir' ifadesi ile bu yeteneğin görsel algı olduğu belirtilir.

Görsel Öğelerin Sayfada Konumlandırılması başlığı altında, eğitsel içeriklerde kullanılan yazı karakterlerinin 'okurun zihninde fazla karmaşaya sebep olmamak adına, çok çeşitlilik göstermemesi' gerektiği belirtilmiştir. Bu, A şıkkını desteklemektedir.

Metinde Gestalt Prensipleri altında Şekil-Zemin ilişkisi açıklanırken, 'Figür ve zemin ilişkisinde zıtlık, figürü/şekli daha belirgin hale getirir' denilmektedir. Okuma ve görsel tasarım alışkanlıklarında göz, genellikle sol üstten başlayıp sağ alt köşeye doğru ilerler (Okuma akışının tersine), ancak temel algısal odak noktası ve en dikkat çekici alanlar genellikle sol üst/sol tarafta (başlangıç noktası) aranır. Ancak, yaygın literatürde (ve bu bağlamda görselin en çok odaklandığı nokta olarak kabul edilebilecek kısımlardan biri olarak) sol üst köşe tercih edilir.

Gestalt kuramına göre algı bir örgütlenmedir ve bütün üzerinden gerçekleşir. Bu bağlamda, görsel öğelerin sayfa tasarımında yerleştirilirken görselin boyutu, renk yoğunluğu, doğal dinamiği ve renk değerleri gibi unsurların dikkate alınması gerekir. (Sayfa 2)

Bu soru resmi cevap anahtarına göre iptal edilmiştir.

Tamamlama ilkesi, bir görselde yüzeyde eksik parçalar bulunsa dahi, zihnin görseli tam olarak algılayabilme ve bütünlük algısı oluşturabilme eğilimini ifade eder. (Sayfa 2)

Görsel öğelerin tasarımı yapılırken hedef kitlenin algılama düzeyine göre tasarlanması temel ilkelerdendir. Bu, görselin kitlenin bilişsel seviyesine uygun olmasını sağlar. (Sayfa 2)

Metinde, "Görsel algılamanın temelinde de görme duyusunun kullanımı ve algı becerisi yer alır." denilmektedir. Ayrıca, "İmgeleri görmek ve onları anlamlandırmak algı eylemidir ve aynı zamanda görsel okuryazarlık becerisi gerektirmektedir." bilgisi yer almaktadır. Soruda bahsedilen yetenek, görsel algı becerisini ifade eder.

Grafikler, boyut, sıra, nitelik, nicelik veya sıralama gibi sözel anlatımda anlaşılması zor konuların görsel olarak ifade edilmesidir; yani sayısal verilerin görsel olarak ifade edilmesidir. (Sayfa 2)

Eğitici içeriklerde kullanılan yazı karakterlerinin, okurun zihninde fazla karmaşaya sebep olmamak adına, çok çeşitlilik göstermemesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, eğitsel içerikteki sayfa düzeninde yazı karakteri kadar boyutu ve satır arası boşlukların da materyalin estetik duruşunu ve okunaklı oluşunu etkilediği söylenmiştir. (Sayfa 2)

Ünite 4'te, Eğitici Materyallerde Bulunan Görsel Öğeler başlığı altında Haritalar tanımlanmıştır: "Harita, yeryüzünün tümünün ya da bir bölümünün çeşitli özelliklerinin belirli bir ölçekte küçültülerek, bir düzlem üzerine özel işaret ve tanımlayıcı bilgilerle yansıtılmasıdır." Bu tanım, verilen A/B/C şıklarından C şıkkı olan Harita'yı desteklemektedir.

Haritalar; yeryüzünün tümünün ya da bir bölümünün çeşitli özelliklerinin belirli bir ölçekte küçültülerek, bir düzlem üzerine özel işaret ve tanımlayıcı bilgilerle yansıtılmasıdır. Bu tanım, sorudaki tanıma tam olarak uymaktadır.

Yeryüzünün tümünün ya da bir bölümünün çeşitli özelliklerinin belirli bir ölçekte küçültülerek, bir düzlem üzerine özel işaret ve tanımlayıcı bilgilerle yansıtılması, Haritalar kategorisinin tanımıdır (Sayfa 1, Ünite 4).

Görsel Öğelerin Tasarımında Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar başlığı altında, görsel öğelerin tasarımında odak noktanın vurgulanması gerektiği belirtilmiştir (Sayfa 2, Ünite 4). Bu, gözün en çok odaklandığı yerin tasarım tarafından belirlenmesi gerektiğini ima eder.

Matbaa teknolojisindeki gelişmeler ve seri üretim potansiyeli, Ünite 4'te doğrudan ele alınmamıştır, ancak Ünite 4 Görsel Öğelerin Tasarımı ve Teknikleri üzerine odaklanmıştır. Johannes Gutenberg'in icadı olan matbaa, genellikle İçerik Tasarımı ve Yayını bağlamında (özellikle Ünite 5'te dijitalleşme ile karşılaştırılırken) önemli bir dönüm noktasıdır. Ancak, Ünite 4 görsel ögelerin tekniklerine odaklanır (İllüstrasyon teknikleri, Fotoğrafçılık). Sorunun bu ünitede sorulması şaşırtıcıdır. Gutenberg'in icadı basılı materyallerin seri üretimini sağlamıştır. Bu bağlamda, soruyu görsel içeriklerin basım süreciyle ilişkilendirmek gerekirse, metinlerde basım teknolojisi detaylıca ele alınmamıştır. Sorunun bağlamı Ünite 5 veya genel içerik tarihinde daha uygun olabilir. Ancak, seçenekler verilmediği için, bu icadın içeriğe erişimi sağlama boyutuyla Ünite 4'teki görsellerin yaygınlaşmasıyla (fotoğraf gibi) ilişkilendirilebilir, ancak doğrudan metinde Gutenberg'in icadı yoktur. Bu sorunun cevabı metinlerden çıkarılamaz.

Yeryüzünün tümünün ya da bir bölümünün çeşitli özelliklerinin belirli bir ölçekte küçültülerek, bir düzlem üzerine özel işaret ve tanımlayıcı bilgilerle yansıtılması ile oluşturulan görsel türe Harita adı verilir (Ünite 4, Eğitici Materyallerde Bulunan Görsel Öğeler başlığı altında).

Gestalt ilkelerinden 'Şekil-Zemin İlişkisi'ne göre, bir görselde zemin, şekil, renk ve formlarına göre ön plana çıkan figür, gözün en çok odaklandığı noktadır (Ünite 4, Gestalt Prensipleri başlığı altında).

Johannes Gutenberg'in icadı matbaa, kitapların ve basılı materyallerin seri üretimini sağlayarak içerik üretiminde devrim yaratmıştır. Metinler ve görseller bu yolla daha geniş kitlelere ulaştırılmıştır (Ünite 4'te matbaa veya Gutenberg'den bahsedilmemektedir, ancak bu bilgi görsel materyallerin yaygınlaşması bağlamında önemlidir. Bu soruya ilgili ünitelerden kesin bir cevap bulmak zor olsa da, en yakın bağlam Ünite 4'teki görsel materyallerin yaygınlaşmasıdır. Bu sorunun cevabı metinlerde açıkça yer almamaktadır. Ancak, matbaanın keşfi, görsel materyallerin basılı materyallerle yayılmasının temelini oluşturur).

Sayısallaştırma olarak da adlandırılan dijitalleşme analog bilgi, veri, süreç veya sistemlerin dijital formata dönüştürülmesi sürecidir. Doğru yanıt C'dir.

İnsanların Web’inde (Web 2.0); sadece bilgiye ulaşmak değil, içerik oluşturup paylaşmak da mümkün hale gelmiştir. Bloglar, wikiler, podcasting, sosyal imleme ve sosyal ağ siteleri gibi Web 2.0 teknolojileri, kullanıcıların kolayca çevrim içi içerik yayınlamasına ve dünyanın her yerinden benzer ilgi alanlarına sahip diğer insanlarla bağlantı kurmasına ve ağ kurmasına izin verir. Doğru yanıt B'dir.

Dijital öyküleme belirli adımları içeren bir süreç çerçevesinde yapılmaktadır. Bu adımlar; yaz, senaryo geliştir, öykü panosu oluştur, kaynakları bul, yarat ve paylaş olarak sıralanabilir. Doğru yanıt A'dır.

STEM; Bilim (Science), teknoloji (Technology), mühendislik (Engineering) ve matematik (Mathematics) olmak üzere dört disiplini bütünleştiren bir öğrenme, uygulama ve geliştirme yaklaşımıdır. Doğru yanıt B'dir.

Çeşitli e-öğrenme yazma araçları mevcuttur; bunlar arasında Authorware, FrontPage, Articulate, Captivate, Coursebuilder, Lector, SharePoint, InDesign, Breeze, Flash Powerpoint, PageMaker, RoboHelp, Dreamweawer bulunur. Doğru yanıt D'dir.

Büyük veri, genellikle saklama, yönetme ve işleme kapasitelerini aşan veri kümelerini tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu terim, hem depolanan veri türünü hem de bu verileri saklamak ve işlemek için kullanılan teknolojileri ifade eder. Doğru yanıt A'dır.

Nitelikli, eğitime zaman, maliyet ve coğrafi engeller olmaksızın erişmenin mümkün hale gelmesine imkan tanıyan ve üniversitelerin öncülük ettiği açık eğitim kaynakları 21. Yüzyılda eğitimde fırsat eşitsizliği problemini kalıcı bir şekilde çözüme kavuşturacak güçlü çözüm ortaklarından birisidir (Hill ve Lawton, 2018). Doğru yanıt A'dır.

Yüz yüze eğitim ortamlarında kullanılan materyallerin internet ortamına aynı şekilde sunulmaması gerekmektedir. İnternet ortamına uygun, etkileşimli ve çeşitlendirilmiş kaynaklar, başarılı bir açık eğitim kaynağı için olmazsa olmazlardır. Doğru yanıt B'dir.

Gazete ile başlayan uzaktan eğitim uygulamaları 1920’de radyo, 1930’larda da televizyon ile devam etmiştir. Özellikle II. Dünya Savaşı’nda kısa sürede büyük kitlelere askeri eğitim verme ihtiyacı, televizyon ile eğitim dönemini başlatmıştır. Bununla birlikte internetin yaygınlaşması, eğitimde fırsat eşitliği ilkesi ile farklı yerlerdeki bireylerin aynı kalitedeki eğitime ulaşmasına imkan sağlamıştır. Doğru yanıt E'dir.

Uzaktan eğitim, eğitimcilerin ve öğrencilerin fiziksel konumlarına bağlı olmaksızın, çeşitli çevrimiçi platformlar, dijital araçlar ve interaktif materyaller kullanarak öğrenme deneyimlerini sunabildiği bir öğretim yaklaşımıdır (Anderson ve Dron, 2011). Doğru yanıt A'dır.

Belgelerin Web’i olarak da adlandırılan Web 1.0, kullanıcıyla etkileşime girmeyen, yalnızca görsel ögeler ve metinden oluşan sayfaları içermektedir. İnsanlar doğrudan kaynağa giderek bilgi alabilirler. Web 1.0, web siteleri, bloglar ve çevrim içi videolar da dahil olmak üzere dijital içeriğin oluşturulmasını ve dağıtılmasını sağlamıştır.

Animoto, kullanıcıların fotoğraflar, videolar ve müzikler ekleyerek bulut tabanlı animasyon, video ve dijital öykü oluşturabilecekleri bir yazılımdır.

Chickering ve Ehrmann (1996)’a göre e-öğrenmede teknoloji yardımıyla oluşturulan iyi uygulamalar ve içerikler, aşağıdaki yedi çıktının elde edilmesinde yardımcı olmaktadır:
• Öğrenen ve kurum arasındaki ilişkinin kuvvetlendirilmesi
• Öğrenenler arasında uyum ve işbirliğinin geliştirilmesi
• Aktif öğrenme tekniklerinin kullanılması
• Hızlı geri bildirim sağlanması
• Görev süresinin belirlenmesi
• Yüksek beklentilerin karşılanması
• Farklı yeteneklerin ve öğrenme yollarının dikkate alınması

Dijital İş birliği: İş ekiplerinin fiziksel konumlarına bağlı olmaksızın, internet ve diğer teknolojik
araçlar aracılığıyla etkili bir şekilde iletişim kurmalarını, işbirliği yapmalarını ve projeleri birlikte
yönetmelerini sağlayan bir yaklaşımdır.

Noe (2020)’ye göre olumlu bir öğrenme ortamı yaratılmada kullanılan içeriğin taşıması gereken
özellikler şunlardır:
• Talimatlar, ilgili görselleri ve kelimeleri içerir.
• Metin görsellere yakın hizalanmıştır.
• Karmaşık görseller, hem metin hem de sesle değil, ses veya metinle açıklanır.
• Konu dışı görseller, kelimeler ve sesler çıkarılmıştır.
• Öğrenciler, konuşma dili aracıları aracılığıyla sosyal olarak etkileşime girerler.
• Anahtar kavramlar, tüm süreç veya görevle ilişkili görevden önce açıklanır.
• Kendi kendini düzenlemeyi teşvik eden bilgi sistemleri sağlanır.
• İçerik, öğrenenlerin kontrolüne sahip olduğu kısa diziler halinde sunulur.
• Süreci pekiştiren etkinlikler ve alıştırmalar sağlanır.
• Kısa sınavlara ve alıştırmalara verilen öğrenci yanıtları için açıklamalar sağlanmıştır.
• Alıştırmalar tek bir yerde değil, modül(ler) içinde ve arasında dağıtılır.

KAÇD’ler temelde üç ayrı model olarak ele alınmaktadır. Bunlar xKAÇD, cKAÇD ve hKAÇD
olarak üçe ayrılmaktadır. cKAÇD olarak isimlendirilen ve bağlantıcılık (Connectivism) felsefesinin
ön planda olduğu Bağlantıcı Kitlesel Açık Çevrim İçi Dersler, çoğunlukla ağ-tabanlı, üniversiteler
bünyesinde kurulan ve akademisyenlerin yürütücülüğünde işlenen dersleri ele almaktadır. Bu KAÇD türünde akran öğrenmesi ve bireylerin etkileşim içerisinde olması ön plandadır. xKAÇD olarak nitelendirilen Kitlesel Katılımlı ve Genişletilmiş (Extended) KAÇD’ler, geleneksel çevrim içi öğrenmenin platformlar aracılığı ile sunulmasına odaklanmaktadır. xKAÇD’lerin temelinde yükseköğretim kurumları, içerik geliştiriciler, konu uzmanları ve teknoloji hizmeti sağlayıcıları
arasında kurulan iş birlikleri bulunur. Günümüzde en yaygın xKAÇD platformları arasında küresel
çapta birçok üniversitenin yer aldığı Coursera ve EdX gibi platformlar örnek gösterilebilmektedir. hKAÇD ile öğrenenlerin aldıkları derslere devam sağlamamasındaki, dersi bırakmasındaki oran oldukça gerilemekle birlikte öğrenenlerin memnuniyetlerinde artış yaşanmıştır.

Öğrenme yönetim sistemleri çeşitli formatlarda içerik paylaşımı, ölçme değerlendirme, iletişim ve raporlama gibi özellikleri barındırmaktadır. Bu sistemlere örnek olarak; Itslearning, Blackboard, Moodle, Sakai ve Open LMS gösterilebilir.

Sakai açık kaynak kodlu öğrenme yönetim sistemidir.

Faxen (2011) çalışmasında yer verdiği öğrenme yönetim sisteminin gerekliliklerini içeren 11 unsur
şunlardır;
• Ders içeriği yönetimi: Ders içeriklerinin, dersin görevlerinin veya görevlere ilişkin bilgilerin dağıtılması, planlanması, aktif veya pasif edilmesi, yeniden kullanımı gibi süreçlerin yönetimi.
• Değerlendirme: Sistemin ders değerlendirmesi için öğrencilerden gelen geri bildirimi destekleme, değerlendirmelerin öğrencilere sunulması, sonuçları sistemin içinde veya farklı bir programla analiz edebilme.
• İletişim: Sistemin asenkron ve senkron öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci iletişimlerini desteklemesi.
• İlerleme: Sistemin öğrencinin öğrenme sürecini, görevlerini, notlarını raporlaması.
• Yönetim: Sistemin ders veya kullanıcıya uygun şekilde düzenlenerek sunulması. Öğrenme yönetim sistemindeki sistem yöneticilerinin kullanıcılara uygun erişim izinlerini verme yetkileri olmalıdır.
Öğretmen ve öğrencilerin sistemde erişim izinlerinin farklılık göstermesi, hiyerarşik bir yapı olması.
• Entegrasyon: Sistemin diğer sistemlerle uyumlu çalışması ve birden fazla yazılımı destekleyebilmesi.
• İçerik uyumluluğu: Sistemin farklı sistemler tarafından oluşturulmuş materyalleri kendine dahil edebilmesi, kullanımına izin vermesi.
• Kullanılabilirlik: Uygulamanın ara yüzünün öğrenmeyi kolaylaştırıcı biçimde kullanıcı dostu olması.
• Konfigürasyon ve modifikasyon: Sistemin var olan/kullanılan sunucuya uyumlu olması ve kolayca kurulum ve düzenleme yapılabilmesi.
• Teknik gereksinim: Sistemin kullanım yoğunluğu ve kullanıcı kitlesi arttığında sorunsuz işleyebilecek yeterlilikte olması.
• Öğrenme ve pedagojik gereksinimler: Dikkat dağıtıcı, gereksiz bilgi bulunmaması ve etkileşimi artırıcı görseller içermesi.

Öğrenme analitiği tanımına göre, öğrenme analitiği, öğrenenler ve diğer sistemler hakkında verilerin ölçülmesi, toplanması, analizi ve raporlanmasıyla öğrenmeyi ve öğrenmenin gerçekleştiği ortamları anlamayı ve optimize etmeyi amaçlar.

Sosyal yapılandırmacılık, öğrenmenin iş birliğine dayalı doğasına odaklanır ve insanların birbirleriyle etkileşim içinde öğrenmesini, bilgi inşa etmesini temel alır. (Sayfa 2)

SWOT analizi; Güçlü Yönler (Strengths), Zayıf Yönler (Weaknesses), Fırsatlar (Opportunities) ve Tehditler (Threats) kelimelerinin baş harflerinden oluşur. Bu kelimelerin doğru sırasıyla eşleştirildiği şık D şıkkıdır.

Ünite 5'te, 'İçerik Düzenlemede Dijitalleşmenin Süreci' başlığı altında, "Sayısallaştırma olarak da adlandırılan dijitalleşme analog bilgi, veri, süreç veya sistemlerin dijital formata dönüştürülmesi sürecidir." ifadesi yer almaktadır. Bu nedenle boşluğu dolduran ifade 'Sayısallaştırma'dır.

Ünite 5'te, Bilgisayar Tabanlı İçerik Düzenleme başlığı altında, ileri düzey içeriklerin Authorware ve ToolBook gibi gelişmiş yazılım araçları kullanılarak üretilebileceği belirtilmiştir. Ancak, bu soruda 'basit, düşük etkileşimli içerikler' için uygun olan bir araç sorulmuştur. Metinde Authorware ve ToolBook gelişmiş yazılımlar olarak anılırken, Microsoft FrontPage (yazarın döneminde popüler olan ve basit web/içerik oluşturma aracı olarak bilinirdi) bahsi geçmese de, verilen şıklar arasında en uygun olanı, genellikle daha basit web içerikleri için kullanılan bir araç olması nedeniyle Microsoft FrontPage'tir (diğer şıklar daha özel veya gelişmiş araçlardır/geliştirme ortamıdır).

Ünite 5'te, Otomasyon ve Robotik başlığı altında otomasyon şu şekilde tanımlanmıştır: "Otomasyon tam anlamıyla belirli görevleri veya işleri insan müdahalesi olmadan gerçekleştiren sistem veya yazılımı ifade etmektedir." Bu tanım doğrudan sorunun ifadesiyle örtüşmektedir.

Ünite 5'te, Dijitalleşmenin İçerik Düzenlemeye Katkısı ve Önemi bölümünde, sosyal ağların (Web 2.0) öneminden bahsedilirken, bu platformların bilgi yüklemeye, paylaşmaya, kendi kendine öğrenmeye, takım çalışmasına, öğrenci-öğrenci ve öğrenci-öğretmen iletişimine olanak sağladığı belirtilmiştir. Bu, sadece bilgiye ulaşmaktan ziyade içerik oluşturma ve paylaşmayı mümkün kılan Web 2.0'ın temel özelliğidir.

Chickering ve Ehrmann'a (1996) göre iyi uygulamalar arasında şunlar bulunur: Aktif öğrenme, öğrenci merkezli olması, etkileşim, sürekli geri bildirim, başarıyı destekleme, zamanlama ve esneklik. Metinde, e-öğrenme içeriğinin 'bireyleri aktif öğrenmeye teşvik ederek, öğrenilen konseptlerin anlamlandırılmasına olanak tanıması' ve 'öğrencinin yorumlama becerileri, deneyimleri ve etkileşimine dayalı anlam oluşturma kapasitesine odaklanması' vurgulanmıştır. 'Teknoloji yardımıyla oluşturulan iyi uygulamalar' genellikle öğrenme çıktısını destekler. Ancak, 'Öğrenme materyali ve öğrenme deneyimleri, öğrencilerin bilgiyi işleme yeteneklerini etkileyebilir' ilkesi, Ünite 3'te yer alan Bilgiyi İşleme Kuramının bir ilkesidir ve direkt olarak e-öğrenme iyi uygulamalarının sağladığı *çıktı* olarak sayılmaz. Ünite 5'teki e-öğrenme bölümünde, bu tür uygulamaların aktif öğrenmeyi teşvik ettiği belirtilirken, teknolojinin çıktı olarak *sağlamadığı* bir şey sorulmuştur. Metinde, e-öğrenme içeriğinin öğrenci merkezli olması ve anlamlandırmaya olanak tanıması belirtilir. Sorunun amacı, genellikle e-öğrenmenin sınırlılıklarından birini bulmaktır. Ünite 5'te e-öğrenme, CBT'den farklı olarak internet üzerinden erişilir ve iş birliği imkanı sunar. Ancak metinde direkt olarak 'sağlamaz' çıktısı belirtilmemiştir. Genellikle e-öğrenme, öğrencilerin kendi hızlarında ilerlemesine olanak tanır (esneklik), ancak sosyal etkileşimde bazen yüz yüze eğitimi tam olarak sağlayamaz. Ancak sorunun seçenekleri verilmemiştir. Eğer seçenekler arasında 'sadece kendi başına çalışmayı zorunlu kılma' gibi bir ifade olsaydı, bu sosyal etkileşimi kısıtlama anlamında doğru olabilirdi. Verilen metinlerdeki en kapsayıcı ve spesifik olmayan ifade, bilginin işlenmesine odaklanan ilke olabilir. 'Öğrenme materyali ve öğrenme deneyimleri, öğrencilerin bilgiyi işleme yeteneklerini etkileyebilir' ifadesi, Bilgiyi İşleme Kuramının bir ilkesi olarak daha çok odak noktasıdır ve e-öğrenmenin bir *çıktısı* olmaktan çok bir *temeli* veya *ilişkisi* olarak görülebilir.

Web tabanlı içerik, genellikle HTML, CSS ve diğer web teknolojileri kullanılarak oluşturulur. Basit, düşük etkileşimli içerikler için bu teknolojiler yeterlidir. Zorlu etkileşimli içerikler için Authorware ve ToolBook gibi gelişmiş yazılımlar kullanılabilir. Web tabanlı içerik, genellikle daha statiktir ve okuma/görüntülemeye odaklanır.

Veri madenciliği, tahmine dayalı yapay zeka algoritmaları kullanır. Algoritma, matematik ve bilgisayar bilimlerindeki araştırmalarda kullanılan, iyi tanımlanmış sonlu talimat dizisidir. Bu tanım, 'Algoritma' kavramına uyar. Veri madenciliği bağlamında bu temel kavram 'Algoritma'dır.

Otomasyon; tam anlamıyla belirli görevleri veya işleri insan müdahalesi olmadan gerçekleştiren sistem veya yazılımı ifade etmektedir. Bu, soruda verilen tanıma tam olarak uymaktadır.

Yeni gelen bilginin, bireyin uzun süreli belleğindeki daha önce öğrendiği bilgilerle karşılaştırılarak anlamlı hale getirilmesi ve anlam yüklenmesi, Anlamlandırma Stratejileri başlığı altında açıklanmaktadır (Sayfa 3). Öğrenme stratejileri içinde yer alır.

Web tabanlı içerik genellikle HTML, CSS gibi teknolojiler kullanılarak oluşturulur ve statik olma eğilimindedir. Gelişmiş etkileşimli içerikler için Authorware gibi araçlar belirtilse de, basit ve düşük etkileşimli içeriklerin temelini HTML/CSS oluşturur (Sayfa 1, Ünite 5). Soru 8'de belirtilen araçlar, Web Tabanlı İçerik'in temelini oluşturan teknolojilerdir.

Görsel, video, ses ve metinler aracılığıyla dinleyicinin hayal gücüne ulaşma fırsatı sunan, hikayelerini paylaşma imkanı veren platformlar Sosyal Medya (veya Web 2.0) olarak tanımlanır (Sayfa 2, Ünite 5). Bu platformlar etkileşimli iletişim ve multimedya içeriği alışverişi sağlar.

Web tabanlı içerikler genellikle statik olup, kullanıcılar genellikle içeriği sadece okur veya görüntüler. HTML, CSS ve diğer web teknolojileri kullanılarak oluşturulur. Bu, basit ve düşük etkileşimli içerikler için uygun bir araçtır (Ünite 5, Web Tabanlı İçerikler başlığı altında).

Yaratıcılık verili bilgideki açıkları fark etme, farkedilen açık ya da eksik görülen durumlar üzerine çeşitli varsayımlarda bulunma ve varsayımlara yönelik denemelerle sonuca ulaşma olarak tanımlanabilir.

Yaratıcı bireylerin ortak özellikleri: Beklenmeyene, yeni olana açık olma, belirsizliğe tolerans gösterme, deneyime ve risk almaya gönüllü olma, meraklı olma, karmaşık işlere ilgi duyma, esnek olma, bağımsızlığa düşkün ve içe dönük olma, sorgulayıcı olma, gelişmiş bir mizah anlayışına sahip olma, güçlü bir duygusal farkındalığı olma.

Hazırlık, kuluçka, fikrin doğması, fikrin geliştirilmesi aşamaları yaratıcı düşünme sürecini oluşturur.

İçerik veya bilgi (görsel, işitsel, sembolik, şematik, davranışsal), işlem (biliş, hafıza, çoğul üretim, tekil üretim, değerlendirme), ürün ya da fikir (üniteler, sınıflar, ilişkiler, sistemler, dönüşümler, çıkarımlar) boyutlarından oluşan yaratıcı süreci olarak Guilford (1988) zihinsel yapı modeli olarak açıklanır.

Kişisel Etkenler: Özgüven eksikliği, Korku, Saplantı, Alışkanlıklar, Tembellik, Esnek olamamak, Kalıp davranışları benimsemek, Kararsızlık, Bağımlılık, Cesaretsizlik.

Örgütsel Etkenler: Hiyerarşi, Otoriter yönetim, Baskı, Güvensizlik, Yersiz eleştiri, Ciddilik tutkusu.

Sanat ve tasarım alanında yaratıcı düşünmeden bahsetmek, düşünme süreci, problemin çözümüne yönelik geliştirilen çözüm önerileri vb. şeylerin yanı sıra düşünme ile hareket etme arasındaki bağdan, uygulama sürecinden ve ortaya çıkan eylem ya da ürünün değerlendirilmesinden söz etmeyi de kapsar.
Yaratıcı düşünmenin cisimleşme süreci yaratıcı edim olarak açıklanabilir.

“İmgelem zihin gözüyle görmek ise yaratıcılık, imgelemin sonuçlarının dış dünyada görünür olmasıdır” (Robinson, 2003, s. 189).

Sanatta yaratıcılığın içsel ve dışsal olarak iki şekilde karşımıza çıktığını belirtir: “Birincisi, pratik-zihinsel etkinlik olarak; yani yaşamın imgesel modelini çizecek yolda, hayal gücünün yaratıcı etkinliğini bir sonucu olarak. İkincisi, pratik-maddi yaratım olarak; yani taştan, metalden, seslerden, sözcüklerden, vücut hareketlerinden, vs., sanatsal bir içeriğin nesnel taşıyıcısını var edecek biçimde, emeğin özel bir biçimi olarak. Bu birincisinde, sanatın içsel biçimi, yani sanatın içeriğinin imgesel olarak somutlaştırıcı; ikincisindeyse, sanatın dışsal biçimi, yani sanatsal imgenin maddi gövdesi ortaya çıkar”

Yaratıcı içerik oluştururken düşünme yollarını genişletmek üzere başvurulabilecek bir diğer yol ise sinektik tekniğidir. Terminolojik olarak kökeni Yunancaya dayanan sinektik kavramında yer alan syn: bir araya getirmek ve ectics: farklı unsurlar anlamına gelmektedir. İki kavram arasında benzerlik belirleme süreci olarak tanımlanır. Birbiriyle alakasız parçaları bir araya getirme işlemi olarak tanımlanabilecek bu tekniği Gordon (1961) yaratıcı bireylerin kullandığı yöntemleri araştırırken yaratıcı süreçte bireylerin farkında olmaksızın analojiye başvurduğunu bulmuştur.

Yaratıcı bireylerin ortak özellikleri: Beklenmeyene, yeni olana açık olma, belirsizliğe tolerans gösterme, deneyime ve risk almaya gönüllü olma, meraklı olma, karmaşık işlere ilgi duyma, esnek olma, bağımsızlığa düşkün ve içe dönük olma, sorgulayıcı olma, gelişmiş bir mizah anlayışına sahip olma, güçlü bir duygusal farkındalığı olma.
I-II-IV

Yaratıcılık, tutum, süreç, ürün, beceri, kişilik özelliklerinin birleşimi ve bununla birlikte çevresel koşulların bir sonucu olarak açıklanabilir
Cinsiyet

Hermann’ın Yaratıcı Sorun Çözme Modeli ise altı değişik zihinsel düşünme becerisiyle ilişki olduğundan bu becerileri mühendis, yargıç, kaşif, dedektif, sanatçı ve prodüktör olmak üzere altı meslek grubunu temsil eder. Dedektif, problemi bütün yönleriyle ele alma sürecini temsil eder.