Bilgi Görselleştirme - Görsel İletişim Tasarımı

Ünite 0

Soru 1

Irwin'e göre bilgi görselleştirme aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilendirilemez?

Kullanışlı

Erişilebilir

Sınırlı

Bilgilendirici

Anlamlı ve işlevsel

Doğru Cevap: C

Ünite 1

Soru 1

Bilgi görselleştirme tasarımı disiplininin ortaya çıkış nedeni nedir?

Bilginin günümüzdeki bolluğuyla başa çıkmak.

Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması.

Bilginin kısıtlı olması.

Teknolojik gelişmelerin yavaşlaması.

Sanayi devriminin sona ermesi.

Açıklama:

Bilgiye sahip olmak bu zenginliğe de sahip olmak anlamına gelir... Geçmişte yokluğu insanlığa sorun olan bilgi, günümüzde kitle iletişim kavramlarından yayılan bombardıman nedeniyle bolluğuyla sorun olmaya başlamıştır. Ancak insanlık her zaman olduğu gibi bu soruna çözüm bulma arayışına girmiş ve bu kitabın odak noktası olan bilgi görselleştirme tasarımı disiplinini ortaya çıkartmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Sanayi devrimi sonucunda bilgiye erişim nasıl etkilenmiştir?

Daha zorlaşmıştır.

Değişmemiştir.

Hızla çoğalmış ve kolaylaşmıştır.

Tamamen durmuştur.

Sadece seçkinler için mümkün hale gelmiştir.

Açıklama:

18. yüzyılda başlayan ve etkileri günümüzde hâlen süren sanayi devrimi... Bu gelişim sürecindeki en önemli sonuçlardan biri de 'bilgi'nin hızla çoğalması ve insanların bilgiye kolay ulaşabilmesidir

Doğru Cevap: C

Soru 3

Thomas Kuhn bilgi hakkında söylemiştir?

Statik bir varlık olduğunu

Zaman içinde gelişen dinamik bir süreç olduğunu

Hiçbir zaman değişmeyeceğini

Yalnızca bilim insanları için önemli olduğunu

Teknoloji ile çok ilgili olmadığını

Açıklama:

Thomas Kuhn’un belirttiği gibi bilgi statik bir varlık değil, zaman içinde gelişen dinamik bir süreçtir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Matbaanın icadının bilgi üzerindeki etkisi nedir?

Bilginin yok olmasına sebep olmuştur

Bilgiye erişimi zorlaştırmıştır

Bilginin çoğalıp yaygınlaşmasını sağlamıştır

Bilginin değerini düşürmüştür

Bilgiyi gereksiz hale getirmiştir

Açıklama:

Bilgiye erişim ve bilginin paylaşımında Sanayi Devrimi’nin büyük etkisi bulunmaktadır. Bununla birlikte öncesinde yaşanan başka bir teknolojik gelişme olan 'matbaanın icadı' da etkili bir hareket yaratmıştır. Böylece mevcut bilgi çoğaltılma yoluyla yaygınlaşmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Veri ile bilgi arasındaki temel fark nedir?

Veri işlenmiş ve analiz edilmiş bilgidir.

Bilgi, verinin ham, analiz edilmemiş formudur.

Veri anlamlı, bilgi anlamsızdır.

Veri analiz edilmemiş ham, bilgi işlenmiş veridir.

Hiçbir fark yoktur, aynı şeylerdir.

Açıklama:

Veri ile bilgi arasındaki temel fark, verinin ham, analiz edilmemiş malzeme olması, bilginin ise anlam ve bağlam sağlayan işlenmiş ve analiz edilmiş veri olmasıdır. Veriler aslında kendi başına anlamsız görünürken bilgi, onun önemini anlamamıza olanak tanıyan bir bağlam ya da bakış açısı sağlar. Bununla birlikte, bilgi verilerden türetildiği ve onsuz var olamayacağı için veri ve bilgi de yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Yanlış bilginin yayılmasını önlemek için ne önemlidir?

Bilgi kaynaklarının doğruluğunun kontrol edilmesi ve doğrulanması.

Bilgiye erişimin zorlaştırılması.

Sadece devlet kaynaklı bilgilere güvenmek.

Tüm bilgileri kabul etmek.

Bilgiye erişimi sınırlandırmak.

Açıklama:

Yanlış bilginin yayılmasını önlemek için bilgi kaynaklarının doğruluğunun kontrol edilmesi ve doğrulanması önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Bilgi görselleştirme tasarımının önemi neden artmıştır?

Bilginin kademeli olarak azalması

Bilginin sadece metin olarak sunulması

Bilgiye erişimin zorlaşması

Bilgi bombardımanı içinde önemli bilgileri ayıklamanın zorlaşması

Görsel tasarımın estetik değerinin artması

Açıklama:

Bilgi miktarının artması ve paylaşım hızının çoğalmasıyla birlikte, bilgiye erişim serbestliği ve gelişen teknolojiyle kolaylaşmıştır. Ancak bu durum, bilgi bombardımanına dönüşen içeriğin içinden önemlilerini ayıklamak zorlaşmasına neden olmuştur. Bu noktada gereken bilginin, ilgili kullanıcı tarafından algılanabilir hâle getirilmesi önem kazanmış ve bu durum bilgi görselleştirme tasarımına olan gereksinimin artmasına yol açmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Bilgi görselleştirme tasarımı ne zaman kendi alanı olarak konumlandırılmaya başlanmıştır?

1980'lerin başında

2000'lerin başında

90'lı yıllardan itibaren

70'lerin sonunda

60'ların ortasında

Açıklama:

Bilgi görselleştirme çalışma alanı olarak görece yeni sayılabilecek bir alandır. Erken dönem örnekleri ve sonrasında üretilen tasarım ürünleri genellikle iletişim tasarımı branşı altında konumlandırılırken, 90’lı yıllardan itibaren kendine ait bir alanda konumlandırılmaya başlanmıştır. Bu dönüşüm, bilgi görselleştirme tasarımının disiplinlerarası doğasını ve kendine has özelliklerini yansıtır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Bilgi görselleştirme tasarımının temel amacı nedir?

Estetik değeri artırmak

Bilgiyi yalnızca görselleştirmek

Teknolojik gelişmeleri teşvik etmek

Yeni bilgi üretmek

Bilgiyi netleştirerek alıcının algısına aktarmak

Açıklama:

Bilgi görselleştirme tasarımının temel amacı, bilgiyi netleştirerek alıcının algısına aktarmaktır. Bu süreç, bilginin özümsenmesi için gereklidir ve kullanıcıya gerekli bilgilerin iletilmesini garanti eder. Bilgi görselleştirmede, bilgi kelimesinin tanımı ihtiyaç tanımına benzer şekilde ele alınır, böylece tasarım, kullanıcıların gereksinimlerine cevap verecek şekilde odaklanır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Bilgi görselleştirme tasarımında hangi süreç esastır?

Sadece görsel tasarım yapmak

Bilgiyi anlamak ve ilginç şekilde sunmak

Sanatsal değeri öne çıkarmak

Bilgiyi saklamak ve arşivlemek

Yeni grafik teknikleri geliştirmek

Açıklama:

Bilgi görselleştirme tasarımı, bilginin anlaşılması, ilginç bir şekilde karşılaştırma veya düzenleme, gruplama ya da sınıflandırma, seçme veya eleme ve sunma kapasitesine sahiptir. Bu süreç, karmaşık, rastgele ve organize olmayan verilerin bilgilendirici bilgilere dönüştürülmesinde kullanılan geleneksel ve yeni ortaya çıkan tasarım ilkelerini içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Bilgi görselleştirme tasarımının kuramsal yönüne en uygun açıklama hangisidir?

Görsel estetiğe odaklanarak bilgi sunumu

Görsel iletişim aracı olarak halka yönelik dil kullanımı

Verileri sadece görsel formatlarda ifade etme

Dijital platformlarda bilgi paylaşımı yapmaAyrıntılı

Bilgi ihtiyaçlarını karşılamak için verilerin analizi ve anlaşılır sunumu

Açıklama:

Bilgi görselleştirme, hedef kitle alıcılarının bilgi gereksinimini karşılamak amacıyla, mesajın analizini, planlanmasını, sunuluşunu ve anlaşılmasını kapsar. Bu tanım, bilgi görselleştirmenin sadece estetik bir süreç olmadığını, aynı zamanda bir iletişim ve anlama süreci olduğunu vurgular. Seçilen kitle ne olursa olsun, iyi tasarlanmış bir çalışma estetik, ergonomik ve ekonomik olacak ve konu kapsamındaki gereksinimleri karşılayabilecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Bilgi görselleştirme tasarımcısının temel yetkinliklerinin yanı sıra odaklanması gereken alan hangisidir?

Görsel iletişimde yenilikçilik ve sistematik düşünce

Grafik tasarım tekniklerinin mükemmel uygulanması

En güncel teknolojik araçları kullanma becerisi

Yalnızca estetik ve sanatsal ifade

Bilgisayar programlama ve kodlama bilgisi

Açıklama:

Bilgi görselleştirme tasarımcısı, yenilikçi ve sistematik düşünceye sahip olmalı, aynı zamanda görsel mesajın iletişim özellikleri ve kendi içindeki iletişimi anlayarak uygulamalıdır. Bu yaklaşım, tasarımcının teknik becerilerin yanı sıra, ilgili alanda bilgi sahibi olmasını ve görsel iletişimi etkili bir şekilde kullanmasını gerektirir. Diğer seçenekler, tasarımcının sahip olması gereken beceriler arasında yer alsa da, A seçeneği bu rol için esas odak noktasını ve genel beceri setini en iyi şekilde temsil eder.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Bilgi görselleştirme tasarımının profesyonel tarafı ne ile ilgilidir?

Bilginin kendisiyle

Kullanılan araçların kalitesiyle

Görsel sanatlarla

Bilgiyi saklamak ve arşivlemekle

Yeni grafik teknikleri geliştirmekle

Açıklama:

Dirk Knemeyer, bilgi görselleştirme tasarımının profesyonel tarafının sağlanan araçlardan ziyade bilginin kendisiyle ilgili olduğuna inanıyor. Bu, her bir aracın, bilginin etkililiğine katkıda bulunduğu ölçüde projenin bir parçası olabileceği anlamına gelir. Bu yaklaşım, bilgi görselleştirme tasarımının temel amacının, bilginin net, anlaşılır ve kullanışlı bir şekilde sunulması olduğunu vurgular.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Bilgi görselleştirme ve grafik tasarım arasındaki ilişkiyi en iyi açıklayan ifade hangisidir?

İki alan tamamen bağımsızdır ve kısmen kesişme noktaları vardır.

Grafik tasarım, bilgi görselleştirme tasarımının bir alt dalıdır.

Bilgi görselleştirme, grafik tasarımın gerekliliklerini yerine getirir.

Bilgi görselleştirme ile grafik tasarım arasında dolaylı ve bütüncül bir etkileşim vardır.

Bilgi görselleştirme yalnızca sanatsal ifade için kullanılırken, grafik tasarım mesaj iletimi odaklıdır.

Açıklama:

Bilgi görselleştirme ve grafik tasarım arasındaki ilişki, her iki disiplinin de tasarım süreçlerinin bir parçası olarak birbiriyle etkileşim içinde olduğunu gösterir. Bu etkileşim, her iki alanın da bir bütün olarak hareket ettiği ve Mesajın içeriğinin belirlenmesi ve hedef kitleye göre görselleştirilmesinin her ikisinin de amacının bir parçası olduğu anlamına gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Grafik tasarım disiplininin yeni adı nedir?

Bilgi İletişim Tasarımı

Görsel İletişim Tasarımı

Görsel Sanatlar Tasarımı

İnteraktif Tasarım

Dijital Medya Tasarımı

Açıklama:

Grafik Tasarım disiplini yakın zamanda görsel iletişim tasarımı adını almıştır. Bu değişiklik, ortaya konan çalışmanın özünün temelde aynı kaldığını, yani iletişim tasarımının esas olduğunu belirtir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Bilgi görselleştirme tasarımcısının en önemli kararlarından biri nedir?

Kullanılacak renk paletini seçmek

Verilerden görsel özelliklere uygun eşlemeyi seçmek

Hangi tipografiyi kullanacağını belirlemek

Görsellerin boyutlarını ayarlamak

İletişim kanallarını seçmek

Açıklama:

Bir görselleştirme tasarımcısı için en önemli kararlardan biri, verilerden görsel özelliklere uygun bir eşlemenin seçilmesidir. Bu, verilerin nasıl etkin bir şekilde görselleştirileceğini ve alıcıya nasıl sunulacağını belirler.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Bilgi görselleştirme ile grafik tasarım arasındaki ayrımın kaynağı nedir?

Kullanılan yazılımların farklılığı

Tasarımcının görevinin gereklilikleri ve amacı

İletişimde kullanılan dil

Hedef kitle analizi

Pazar araştırması

Açıklama:

Bilgi görselleştirme ile grafik tasarım arasındaki ayrım, tasarımcının görevinin gerekliliklerinden ve amacından kaynaklanmaktadır. Bu, tasarımın ana ekseninin neye odaklandığına ve sunulan bilgi miktarına bağlıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bilgi görselleştirme tasarımının ve grafik tasarımın ortak noktası nedir?

Her ikisi de yalnızca sanatsal ifadeye odaklanır.

Her ikisi de sadece reklamcılıkta kullanılır.

Her ikisi de iletişim tasarımı formunda kendini ifade eder.

Her ikisi de yalnızca dijital medyada uygulanır.

Her ikisi de yalnızca yazılı basında kullanılır.

Açıklama:

Bilgi görselleştirme tasarımının iletişim tasarımıyla ilişkisi, her ikisinin de iletişim tasarımı formunda kendini ifade ettiği ve gerçeklikle buluştuğu anlamına gelir. Bu, hedef kitleye aktarılmak istenen mesajın çok daha yoğun bir bilgi içermesinin temel fark olduğunu vurgular.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi tasarım yönetimi ve sürecin tamamlanması için kritik olan, mesajın ve atılacak adımların belirlendiği süreci temsil eder?

Kullanıcı grubu

Planlama

Biçimlendirme

Problemin tanımlanması

Tasarım Ortamı

Açıklama:

Planlama, tasarımın yönetimi ve sürecin tamamlanması adına çok büyük öneme sahiptir. Proje kapsamında yapılan araştırmalar dahilinde mesajın belirlenmesi ve atılacak adımların hesaplanmasıdır. Bilgi görselleştirme tasarımı probleminin birden fazla bileşeninin olması sürecin ciddiyetini arttırmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Bilgi görselleştirme ürünlerinin kapalı ve açık alanlarda kullanılması, etkileşimli medyada var olması hangi tasarım öğesini ifade eder?

Biçimlendirme

Kullanıcı grubu

Planlama

Tasarım Ortamı

Problemin tanımlanması

Açıklama:

Tasarımda ortam bir projedeki tasarımın etkinlik göstereceği alanı tanımlar. Ayrıca hem gerçek hem de sanal ortamlara işaret etmektedir. Bilgi görselleştirmeye ait ürünün kapalı-açık alanlarda yer alması, etkileşimli medyada hayat bulması, ortam kavramına verilebilecek örnekler arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi bilgiyi görselleştirme sürecinde yer almaz?

Problemin tanımlanması

Verici

Kullanıcı

Tasarımda ortam

Planlama

Açıklama:

Bilgi görselleştirmenin temel amacı, karmaşık verilerin ilgili kitle tarafından daha kolay ve etkin bir şekilde anlaşılmasını sağlamaktır (Ünite 1). Bu amaç doğrultusunda, görselleştirilen bilginin Kullanışlı, Erişilebilir, Anlamlı ve Bilgilendirici olması hedeflenir. Bilginin 'Sınırlı' olması ise bu amaçlarla çelişir, zira görselleştirme disiplini büyük ve karmaşık bilgi yığınlarını düzenleyip sunarak erişilebilir kılmayı amaçlar. Bu nedenle, 'Sınırlı' olmak bilgi görselleştirmenin amaçlarıyla ilişkilendirilemez.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi veri ve bilgi arasındaki temel farktır?

Veri, işlenip analiz edilmiş materyallerdir, bilgi ise ham, işlenmemiş malzemelerdir.

Veri, anlamlı ve bağlam sağlayan işlenmiş materyallerdir, bilgi ise analiz edilmemiş ham, işlenmemiş materyallerdir.

Veri, anlamsız ham materyallerdir, bilgi ise veri işlenip analiz edildiğinde elde edilen dökümdür.

Veri, bilgi oluşturmak için kullanılan yapı taşlarıdır, bilgi ise başlangıç ve bitiş noktaları arasında değişen etki alanlarına sahiptir.

Veri, doğal değere sahip olan işlenmiş malzemelerdir, bilgi ise herhangi bir bağlam sağlamayan işlenmemiş malzemelerdir.

Açıklama:

Metin, 'Bilgi ile Veri İlişkisi' başlığı altında bu farkı net bir şekilde açıklamaktadır: 'Veri ham madde iken, bilgi işlenmiş, düzenlenmiş, yorumlanmış ve analiz edilmiş verilerdir.' Ayrıca, 'Bilgi ise veri işlendikten sonra elde edilen dökümdür.' Şık (C) bu tanımı en doğru şekilde özetlemektedir: Veri anlamsız ham materyalken, bilgi, verinin analiz ve işlenmesi sonucu elde edilen dökümdür.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Bilgi görselleştirme tasarımcısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bilgiyi, iletişim amaçlı mesajın yeterince dikkati çekebileceği kadar ilginç ve çekici tasarlayabilmelidir.

İletişim medyası ve özellikle görsel iletişime ilişkin teknik gerekliliklere ihtiyaç duymamalıdır.

Çalışacağı alanda yeterli derecede bilgi sahibi olmalıdır.

Görsel mesajın iletişim özellikleri ve kendi içindeki iletişimi hakkında bilgiye sahip olmalıdır.

Hem yenilikçi hem de sistematik düşünceye sahip olmalıdır.

Açıklama:

Ünite 1'deki 'Bilgi Görselleştirme Tasarımcısı' başlığına göre, tasarımcının sahip olması gereken nitelikler listelenmiştir. Bu listede, tasarımcının teknik gerekliliklere 'aşina olması' gerektiği belirtilir (madde 5). İfade (B) ise tasarımcının bu gerekliliklere 'ihtiyaç duymaması' gerektiğini belirtmektedir ki bu, metindeki 'teknik gerekliliklere aşina olmalı' ifadesiyle çelişir ve yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Veri'nin tanımıdır?
A) Veri, işlenip analiz edilmiş materyaller ve bunların sıralanıp saklanmasıdır.
B) Veri, anlamlı ve bağlam sağlayan işlenmiş materyallerdir.
C) Veri, kendi başına anlamlı bilgi ve işaretler bütünüdür.
D) Veri, doğal değere sahip olan işlenmiş malzemelerin kayıt altına alınmasıdır.
E) Veri henüz anlam ya da bağlam sağlayacak şekilde analiz edilmemiş anlamsız, ham, düzenlenmemiş materyallerdir.

Veri, işlenip analiz edilmiş materyaller ve bunların sıralanıp saklanmasıdır.

Veri, anlamlı ve bağlam sağlayan işlenmiş materyallerdir.

Veri, kendi başına anlamlı bilgi ve işaretler bütünüdür.

Veri, doğal değere sahip olan işlenmiş malzemelerin kayıt altına alınmasıdır.

Veri henüz anlam ya da bağlam sağlayacak şekilde analiz edilmemiş anlamsız, ham, düzenlenmemiş materyallerdir.

Açıklama:

Ünite 1'deki 'Bilgi ile Veri İlişkisi' başlığı altında Veri şu şekilde tanımlanmıştır: 'Veriler, genellikle analiz ya da referans amacıyla toplanan küçük parçaların koleksiyonunu ifade eder. Başka bir deyişle veri, henüz anlam ya da bağlam sağlayacak şekilde analiz edilmemiş ya da yorumlanmamış ham, işlenmemiş materyaldir.' Şık (E) bu tanıma en yakın ve en doğru açıklamadır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

İletişim kanallarının çeşitli ve son derece hızlı olması ile ortaya çıkan dezavantaj hangisidir?
A) Bilgiye erişimde serbestlik
B) Gelişen teknolojinin getirdiği kolaylıklar
C) Bireylerin gelişimine katkısı
D) Yanlış bilgi ve dezenformasyonun hızlı yayılımı
E) İnsanların hayatını kolaylaştırması

Bilgiye erişimde serbestlik

Gelişen teknolojinin getirdiği kolaylıklar

Bireylerin gelişimine katkısı

Yanlış bilgi ve dezenformasyonun hızlı yayılımı

İnsanların hayatını kolaylaştırması

Açıklama:

Giriş'te belirtildiği üzere, yanlış bilginin ciddi sonuçları olabilmektedir ve bu nedenle alınan bilgilerin doğru ve güvenilir olması önemlidir. Medya okuryazarlığı ve eleştirel düşünme becerileri güvenilir bilgiye erişim için gereklidir. Hızlı iletişim kanallarının yaygınlaşmasıyla birlikte, doğru olmayan bilginin veya dezenformasyonun da hızla yayılması en büyük dezavantajdır (Ünite 1).

Doğru Cevap: D

Soru 26

Bilginin görselleştirilmesinin gerçek hayatta sağladığı fayda aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgiyi gizlemek

İzleyicileri kafa karışıklığına sürüklemek

Verileri karmaşık hale getirmek

Yaklaşan sorun ya da fırsatların farkına varmak

Verileri azaltmak

Açıklama:

Ünite 1'de Bilgi Görselleştirme başlığı altında, bunun 'içeriğin ilgili kitlesi tarafından anlaşılması amacıyla görselleştirilmesi' olduğu söylenir. Giriş'te ise 'Bilgi görselleştirme de her gün katlanarak artan bilginin insanlık tarafından anlaşılmasına büyük katkı sağlamaktadır' denilmiştir. Bu, bilginin anlaşılmasını kolaylaştırma faydasını vurgular.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirme tasarım disiplinin içinde yer alır?

Verileri görselleştirerek içeriği gizlemek

Verileri kompleks hale getirmek

Verilerin grafik formlara dönüştürerek içeriğin fark edilmesini sağlamak

Verileri ayrıştırarak çıkarımlarda bulunmayı sağlamak

Bilgiyi sınıflandırarak çözümlenmesini sağlamak

Açıklama:

Ünite 1'de, Bilgi Görselleştirme Kavramı başlığı altında, bu kavramın mesleki bir disiplin olarak anılmasının yeni olduğu belirtilmiştir. Disiplinlerarası bir yöne doğru yol aldığı ve modern dünyanın gereksinimlerine cevap verebilmek amacıyla mimarlık, mühendislik, psikoloji, sosyoloji, dil bilim, tıp, edebiyat gibi birçok bilim dalıyla iş birliği içinde olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla, bilgi görselleştirme, bu alanların kesişiminde yer alan bir tasarım disiplinidir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi veri ve bilgi arasındaki temel farktır?

Veri, bilgi oluşturmak için kullanılan yapı taşlarıdır, bilgi ise başlangıç ve bitiş noktaları arasında değişen etki alanlarına sahiptir.

Veri, anlamsız ham malzemedir, bilgi ise veri işlenip analiz edildiğinde elde edilen dökümdür.

Veri, anlamlı ve bağlam sağlayan işlenmiş materyallerdir, bilgi ise analiz edilmemiş ham, işlenmemiş materyallerdir.

Veri, işlenip analiz edilmiş materyallerdir, bilgi ise ham, işlenmemiş malzemelerdir.

Veri, doğal değere sahip olan işlenmiş malzemelerdir, bilgi ise herhangi bir bağlam sağlamayan işlenmemiş malzemelerdir

Açıklama:

Ünite 1'de Veri ile Veri İlişkisi başlığı altında, temel farkın verinin ham, analiz edilmemiş malzeme olması, bilginin ise anlam ve bağlam sağlayan işlenmiş ve analiz edilmiş veri olması olduğu açıklanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Bilgi görselleştirme tasarımı alanı aşağıdaki amaçlardan hangisini sağlamak için ortaya çıkmıştır?

İki veri arasındaki farkı görmeyi sağlama

Verilerin içeriğini oluşturma ve içerik kontrollerinin yapılması

Verilerin kodlar ile alınarak saklanmasını sağlamak

Verileri grafik formlara dönüştürerek, karmaşıklıkları basitleştiren, böylece verilerin eğilimlerini belirleyerek içeriğin fark edilmesini sağlanması

Verilerin karmaşıklığını arttırarak gizliliklerinin korunmasını sağlama

Açıklama:

Ünite 1'de Bilgi Görselleştirme başlığı altında, bu disiplinin 'hedeflediği kitleye dönük çalışan ve insanlık için fayda sağlamayı amaçlayan bir tasarım disiplini' olduğu ve 'İçeriğin ilgili kitlesi tarafından anlaşılması amacıyla görselleştirilmesidir' dendiği belirtilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi veri ve bilgi arasındaki temel farktır?

Veri, bilgi oluşturmak için kullanılan yapı taşlarıdır, bilgi ise başlangıç ve bitiş noktaları arasında değişen etki alanlarına sahiptir.

Veri, anlamsız ham malzemedir, bilgi ise veri işlenip analiz edildiğinde elde edilen dökümdür.

Veri, anlamlı ve bağlam sağlayan işlenmiş materyallerdir, bilgi ise analiz edilmemiş ham, işlenmemiş materyallerdir.

Veri, işlenip analiz edilmiş materyallerdir, bilgi ise ham, işlenmemiş malzemelerdir.

Veri, doğal değere sahip olan işlenmiş malzemelerdir, bilgi ise herhangi bir bağlam sağlamayan işlenmemiş malzemelerdir

Açıklama:

Ünite 1'de, veri ham madde iken, bilginin işlenmiş, düzenlenmiş, yorumlanmış ve analiz edilmiş veri olduğu belirtilmiştir. Temel fark, verinin ham ve analiz edilmemiş malzeme olması, bilginin ise anlam ve bağlam sağlayan işlenmiş ve analiz edilmiş veri olmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Bilgi görselleştirme tasarımı alanı aşağıdaki amaçlardan hangisini sağlamak için ortaya çıkmıştır?

İki veri arasındaki farkı görmeyi sağlama

Verilerin içeriğini oluşturma ve içerik kontrollerinin yapılması

Verilerin kodlar ile alınarak saklanmasını sağlamak

Verileri grafik formlara dönüştürerek, karmaşıklıkları basitleştiren, böylece verilerin eğilimlerini belirleyerek içeriğin fark edilmesini sağlanması

Verilerin karmaşıklığını arttırarak gizliliklerinin korunmasını sağlama

Açıklama:

Ünite 1'de, Bilgi Görselleştirme'nin, hedeflediği kitleye dönük çalışan ve insanlık için fayda sağlamayı amaçlayan bir tasarım disiplini olduğu belirtilmiştir. Temel amacı, içeriğin ilgili kitlesi tarafından anlaşılmasını sağlamaktır.

Doğru Cevap: D

Ünite 2

Soru 1

Karmaşık verileri daha anlaşılır ve hızlı bir şekilde iletmek amacıyla verileri görsel olarak temsil etmek için kullanılan grafik araçlarına ne isim verilir?

Diyagram

Optik

Logo

Tipografi

Şekil

Açıklama:

Doğru yanıt diyagramdır
Karmaşık verileri daha anlaşılır ve hızlı bir şekilde iletmek amacıyla verileri görsel olarak temsil etmek için kullanılan grafik araçlarına diyagram denir

Doğru Cevap: A

Soru 2

Johannes Kepler’in diyagramla gezegenlerin güneşe olan mesafeleriyle hızlarındaki değişimi matematiksel olarak açıkladığı kitabının adı nedir?

Yeni Astronomi

Dünyanın Uyumu

Weltharmonik

L'harmonie Du Monde

Neue Stereometrie Der Fasser

Açıklama:

Doğru yanıt Yeni Astronomi
Johannes Kepler’in diyagramla gezegenlerin güneşe olan mesafeleriyle hızlarındaki değişimi matematiksel olarak açıkladığı kitabı Yeni Astronomi'dir

Doğru Cevap: A

Soru 3

Optik gözlemlerine dayanarak ayın ilk haritasını çizen bilim insanı kimdir?

Galileo Galilei

Johannes Kepler

Joseph Priestley

Moses Harris

William Playfair

Açıklama:

Yanıt Galileo Galilei'dir
Optik gözlemlerine dayanarak ayın ilk haritasını çizen Galileo Galilei'dir

Doğru Cevap: A

Soru 4

Mısır’ın Üçüncü Hanedanlığı Dönemi ve ardından üretilen mezar resimleri ve yazıtlarda kullanılan kavramlardan türetilen eser hangisidir?

Optikler

Kitab al Tafhim

Ölüler Kitabı

Biyografi Tablosu

Kimya Prensipleri

Açıklama:

Doğru yanıt Ölüler Kitabı
Mısır’ın Üçüncü Hanedanlığı Dönemi ve ardından üretilen mezar resimleri ve yazıtlarda kullanılan kavramlardan türetilen eser Ölüler Kitabı'dır

Doğru Cevap: C

Soru 5

“Itinerarium” kavramı neyi ifade etmektedir?

Antik Mısır’da kabartma resimlerini

Antik Roma’da yol haritalarını

Orta Avrupa’da mimari tasarımları

Güney Doğu Asya’da su kanallarını

Kuzey Amerika’da hayvan çizimlerini

Açıklama:

Yanıt Antik Roma’da yol haritalarıdır
Itinerarium Antik Roma’da yol haritalarını ifade eder

Doğru Cevap: B

Soru 6

Mesafe, açı ve yükseklik ölçümleri gibi coğrafi özelliklerin doğru ölçümlerini almak için kullanılan ölçüm aletine verilen isim nedir?

nirengi

itinerarium

portolanlar

diyagram

selenografi

Açıklama:

Yanıt nirengidir
Mesafe, açı ve yükseklik ölçümleri gibi coğrafi özelliklerin doğru ölçümlerini almak için kullanılan ölçüm aletine nirengi denir

Doğru Cevap: A

Soru 7

İskoç yazar ve bilim insanı William Playfair kartezyen koordinatları ve analitik geometriyi hangi amaç ile kullanmıştır?

bilgigrafi örnekleri ve modern bilgi görselleştirme örnekleri arasındaki bağlantıyı açıklamak için kullanmıştır

derinlikli salgın hastalık incelemesi için kullanmıştır

öğrencileri için tarih ve genel politikadaki dersleri somutlaştırmak için kullanmıştır

akılcılık ve eşitlik gibi konuları görselleştirmek için kullanmıştır

istatiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için kullanmıştır

Açıklama:

Yanıt "istatiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için kullanmıştır"'tır.
İskoç yazar ve bilim insanı William Playfair kartezyen koordinatları ve analitik geometriyi, istatiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için kullanmıştır

Doğru Cevap: E

Soru 8

Kimya Prensipleri kitabını yayımlayan bilim insanı kimdir?

Dmitri Mendeleev

Michael George Mulhall

Charles Booth

Chatles Joseph Minard

Florence Nightingale

Açıklama:

Yanıt Dmitri Mendeleev
Kimya Prensipleri kitabını yayımlayan bilim insanı Dmitri Mendeleev'dir

Doğru Cevap: A

Soru 9

Sosyal dokunun bilgigrafi tasarımcısı olarak tanımlanan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Dmitri Mendeleev

Michael George Mulhall

Charles Booth

Charles Joseph Minard

Florence Nightingale

Açıklama:

Yanıt Charles Booth
Sosyal dokunun bilgigrafi tasarımcısı olarak tanımlanan isim Charles Booth'tur

Doğru Cevap: C

Soru 10

Döngüsel zaman modeli kullanarak tıbbi veriler üreten, “Doğru Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı” çalışmasını gerçekleştiren ünlü İngiliz Hemşire kimdir?

Dmitri Mendeleev

Michael George Mulhall

Charles Booth

Charles Joseph Minard

Florence Nightingale

Açıklama:

Yanıt Florence Nightingale
Döngüsel zaman modeli kullanarak tıbbi veriler üreten, “Doğru Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı” çalışmasını gerçekleştiren ünlü İngiliz Hemşire Florence Nightingale'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

"Isaac Newton’un biliminden etkilenen İngiliz entomolog (böcek bilimci) ve oymacı, ışık renkleri üzerine çalışan Newton’un aksine sadece somut dünyadaki renklerin ilişkileri üzerine çalışmıştır. 1769 ve 1776 yılları arasında yayımladığı “Prizmatik Renk Çemberi” (Prismatic color wheel) isimli çalışmasında, renklerin ve birbirleriyle olan ilişkilerinin farklılıklarının ortaya çıkarmaya çalışmıştır" ifadesinde bahsedilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

William Playfair

Joseph Priestley

Moses Harris

Carl Sagan

Valentine Seaman

Açıklama:

Isaac Newton’un biliminden etkilenen İngiliz entomolog (böcek bilimci) ve oymacı Moses Harris, ışık renkleri üzerine çalışan Newton’un aksine sadece somut dünyadaki renklerin ilişkileri üzerine çalışmıştır. 1769 ve 1776 yılları arasında yayımladığı “Prizmatik Renk Çemberi” (Prismatic color wheel) isimli çalışmasında, renklerin ve birbirleriyle olan ilişkilerinin farklılıklarının ortaya çıkarmaya çalışmıştır ve görsel kültür üzerinde derin bir etki bırakmıştır. Yayımladığı çalışmasındaki renk çemberi diyagramı, kırmızı, sarı ve maviden yeni renklerin nasıl oluşturulabileceğini gösterir ve üç ana rengin üst üste bindiği merkezi üçgende ortaya çıkan siyah karışımın açıklandığı ilk örnek olma özelliğini taşır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Görselde verilen “Biyografi Tablosu”nun bir yeni versiyonu olan “Yeni Bir Tarih Grafiği”ni, 1769 yılında yayımlanmıştır. Bu şema tasarımı aşağıdakilerden hangi tasarımcıya aittir?

Joseph Priestley

Harry Beck

Valentine Seaman

Charles Joseph Minard

Otto Neurath

Açıklama:

İngiliz teolog, din adamı ve doğal filozofluğunun yanında şema tasarımında da önemli bir isim olan Joseph Priestley (1733-1804), 1765 yılında MÖ 1200 ile 1800 yılları arasında yaşamış tarihin önemli figürlerini gösteren bir “Biyografi Tablosu” yayımlamıştır. Yaklaşık olarak 60x90 cm boyutundaki bir diyagram içeren ve iki bin isimden oluşan kitapçıkla, öğrencileri için tarih ve genel politikadaki derslerini somutlaştırmıştır. 1769 yılına gelindiğinde ise daha yeni versiyonu olarak “Yeni Bir Tarih Grafiği”ni tekrar yayımlanmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 13

İngiltere’nin 18. Yüzyıl Boyunca Ticari Gelişimi, Gelir, Gider ve Borçlarını Renkli Gravür Baskılarla Sunan Ticari ve Siyasi Atlası tasarımıyla ünlenen ve kartezyen koordinatları ve analitik geometriyi istatistiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için ustalıkla kullanan yazar ve bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Valentine Seaman

William Playfair

Peter Saville

Otto Neurath

John Snow

Açıklama:

İskoç yazar ve bilim adamı William Playfair (1759-1823) kartezyen koordinatları ve analitik geometriyi istatistiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için ustalıkla kullanmıştır. Ticaret ve ekonomi hakkında güçlü görüşlere sahip tutkulu bir adam olan Playfair, inançlarını savunmak ve yaymak için çok çalışmıştır (Meggs ve Purvis, Meggs, 2012, s. 130). Görselleştirmelerin, kavram ve fikirleri aktarmada kelimelerden daha güçlü bir yöntem olduğuna inanan Playfair, bu görüşünü çalışmalarıyla desteklemiştir. Playfair’in 1786’daki İngiltere’nin finansal durumunu görselleştirdiği ilk büyük yayınının ismi de bu görüşünü destekler niteliktedir: “The Commercial and Political Atlas, Representing by Means of Stained CopperPlate Charts, the Progress of the Commerce, Revenues, Expenditure, and Debts of England, During the Whole of the Eighteenth Century” (İngiltere’nin 18. Yüzyıl Boyunca Ticari Gelişimi, Gelir, Gider ve Borçlarını Renkli Gravür Baskılarla Sunan Ticari ve Siyasi Atlası)

Doğru Cevap: B

Soru 14

Yukarıda verilen görsel kim tarafından tasarlanmıştır ve neyi göstermektedir?

John Show - Londra’daki kolera salgını haritası

Harry Beck - Londra’daki kolera salgını haritası

Florence Nightingale - Doğu Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı

Charles Joseph Minard - Londra Metrosu

Harry Beck - Londra metrosu

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 15

İngiliz Hükümeti’ni daha iyi sağlık sistemlerine olan ihtiyaca ikna eden ve tıpta bir dönüm noktası olarak kabul gören “Doğu Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı (Diagram of the Causes of Mortality in the Army in the East)” grafiğini kim tasarlamıştır?

Florence Nightingale

Charles Joseph Minard

John Snow

Michael George Mulhall

Carl Sagan

Açıklama:

Bilgigrafiler sayesinde yaşanılan önemli bir başka farkındalık İngiliz hemşire Florence Nightingale’in, 1858’de yayımladığı döngüsel bir zaman modeli kullanarak ürettiği tıbbi verilerin temsilidir. Nightingale, “Doğu Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı (Diagram of the Causes of Mortality in the Army in the East)” isimli çalışmada savaştaki ölümlerin çoğunun hijyen eksikliği ve bulaşıcı hastalıklar gibi önlenebilir sebeplerden olduğunu net bir biçimde ortaya koymuştur. Ölüm verileri “gül grafikleri” ya da “kutup grafiği” olarak bilinen yöntem kullanılarak gösterilmiştir. Nightingale İngiliz Hükümeti’ni daha iyi sağlık sistemlerine olan ihtiyaca ikna eden grafiği tıpta bir dönüm noktası olarak kabul görmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 16

İngiliz hemşire Florence Nightingale’in, 1858’de yayımladığı döngüsel bir zaman modeli kullanarak ürettiği “Doğu Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı (Diagram of the Causes of Mortality in the Army in the East)” isimli tasarım aşağıdakilerden hangi veri yöntemini kullanmıştır?

Gül grafikleri veya kutup grafiği

İstatistiksel ve resimsel grafikler

Çiçek grafikleri veya düz grafikler

Dairesel grafikler ve zıt renk

Basit veya dört-boyutlu grafikler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 17

Periyodik tablonun ilk taslağını yayımlayarak elementler arasındaki düzen arayışına önemli bir adım atan Rus kimyacı aşağıdakilerden hangisidir?

Gillis Lundgren

Fritz Kahn

Harry Beck

Michael George Mulhall

Dmitri Mendeleev

Açıklama:

Herkesin ortaokul kimya derslerinden hatırlayacağı periodik tablonun yaklaşık bir buçuk yüzyıl önce ilk taslağını yayımlayan Rus kimyacı Dmitri Mendeleev bu konu üzerinde çalışan öncü isimlerden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Charles Booth, Londra’daki İnsanların Emeği (Labour of the People in London) isimli ünlü sosyal araştırmasında, halkı sosyo ekonomik değerler üzerinden incelenmiştir. Booth'un bu incelemesinde en öne çıkan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Sokak ve blokların yoksulluk ve refah derecelerine göre kromatik kodlanmış olması

Kullanılan yazı karakterinin tırnaksız (serifsiz) oluşu

İlk kez coğrafi bilgiyi kullanmış olması

Bilgisayarda çizilmiş olması

İlk bilgigrafi örneği olması

Açıklama:

Harita, Booth ve araştırmacı ekibi tarafından toplanan verilere göre sokak blokları ve Bilgi Görselleştirme bazen sokaklar arasında farklılaşan, sınırlandırılmış yoksulluk ve refah derecelerine göre renklendirilmiştir (http34). On yedi ciltlik yazılı analiz, yüzlerce el yazısı defter ve en önemlisi, 19. yüzyılın son yirmi yılında Londra’nın yaşam ve emek modellerinin temel verileriyle ayrıntılı kromatik kodlamasını yaratan anıtsal iki dizi haritayla sonuçlanmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 19

Uluslararası bir dil yaratma arzusuyla ortaya çıkan ISOTYPE'ın tasarımcısı kimdir?

John Grimwade

Fritz Kahn

Harry Beck

Otto Neurath

Paule Scher

Açıklama:

Avusturyalı ekonomist, ekonomi tarihçisi, filozof ve politikacı Otto Neurath (1882-1945), bu alanlardaki çalışmalarının yanında bilgi görselleştirmede de oldukça önemli çalışmalar gerçekleştirmiş ve bilgigrafi tarihine öncü isimlerden biri olarak geçmiştir. Neurath, “Görsel eğitimin, entelektüel demokrasinin toplumlardaki ve insanlık içindeki genişlemesiyle ilişkili olduğunu” savunmuştur (Oven ve Požar, 2016). Neurath, Viyana merkezli konut, şehircilik, toplum ve ekonomi başlıklarıyla ilgili iki müzenin kurulmasını sağlamış ve bu müzeleri yönetmiştir. Müzelerin sergilerini oluşturmak için çalışırken, aralarında grafik tasarımcı Gerd Arntz’ın da bulunduğu ekibiyle birlikte önceleri “Viyana Yöntemi” olarak isimlendirdikleri görsel bir dil yaratmışlardır. Daha sonra ismine 42 “Uluslararası Tipografik Resim Eğitimi SistemiISOTYPE” dedikleri bu ikonik görsel dil, “bazı değerli bilgileri sunmak, çarpıcı bir şekilde bir ilişki veya gelişme göstermek, ilgiyi uyandırmak, dikkati yönlendirmek ve seyirciyi aktif katı
Otto Neurath’ın Görsel Dil Mirası: ISOTYPE Avusturyalı ekonomist, ekonomi tarihçisi, filozof ve politikacı Otto Neurath (1882-1945), bu alanlardaki çalışmalarının yanında bilgi görselleştirmede de oldukça önemli çalışmalar gerçekleştirmiş ve bilgigrafi tarihine öncü isimlerden biri olarak geçmiştir. Uluslararası bir dil yaratma arzusuyla ortaya çıkan ISOTYPE hareketi, özellikle katmanlı ve istatistiki bilgiyi vermek için görsel temsiller kullanılmasını öngörmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Facebook, Instagram ve Apple gibi teknoloji devleri için tasarım ve kullanıcı deneyimi çalışmaları yapmış, özellikle facebook için geliştirdiği “paper” uygulamasıyla ses getirmiş olan tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?

Nicholas Felton

Harry Beck

Otto Neurath

Fritz Kahn

Florence Nightingale

Açıklama:

Amerikalı tasarımcı Nicholas Felton, Facebook, Instagram ve Apple gibi teknoloji devleri için tasarım ve kullanıcı deneyimi çalışmaları yapmış, özellikle facebook için geliştirdiği “paper” uygulamasıyla ses getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Bilgi'nin hızla çoğalması ve insanların bilgiye kolay ulaşabilmesi aşağıdaki dönemlerden hangisinin sonucunda gerçekleşmiştir?

Rönesans döneminde

Antik Yunan'da

Demir Çağında

Orta Çağ'da

Sanayi Devrimi dönemi

Açıklama:

Sanayi Devrimi dönemi (18. yüzyıl sonu - 19. yüzyıl) üretim, iletişim ve ulaşım teknolojilerinde köklü değişikliklere yol açmıştır. Ünite 2'de belirtildiği gibi, Sanayi Devrimi'nin etkileri ve demir yolu ağları gibi teknolojik gelişmeler (Ünite 2, s. 2), bilginin üretimini ve daha geniş coğrafyalara aktarılmasını hızlandırmıştır. Her ne kadar bilginin bugünkü devasa çoğalması dijital çağa ait olsa da, Sanayi Devrimi, bilginin kitlesel olarak erişilebilirliğini ve hızla artışını sağlayan altyapıyı kurarak bu büyük dönüşümün başlangıcı olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Otto Neurath'ın geliştirdiği ISOTYPE görsel dilinin temel amaçlarındandır?

Karmaşık bilgiyi basitleştirmek ve herkesin anlayabileceği bir formatta sunmak

Teknik detayları açıklamak ve uzmanlara yönelik bilgi sunmak

Yalnızca sanat alanında kullanılmak üzere estetik görseller oluşturmak

Sadece bilimsel araştırmalarda kullanılmak üzere veri görselleştirmek

Sadece eğlence amaçlı olarak resimler çizmek

Açıklama:

Ünite 2'de 'Otto Neurath'ın Görsel Dil Mirası: ISOTYPE' başlığı altında, Neurath'ın çalışmalarının bilgisinin yapılandırılması ve iletilmesi amacıyla yapıldığı belirtilmektedir. Metinde, Neurath'ın görselleştirmelerinin temel amacının, karmaşık bilgiyi herkesin anlayabileceği bir formatta sunmak olduğu ima edilmektedir (örneğin, sembol kullanımı). Şık (A), ISOTYPE'ın temel misyonunu yansıtır: karmaşık bilgiyi basitleştirerek herkesin anlayabileceği bir formatta sunmak.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Chauvet Mağarası'ndaki mağara resimleri aşağıdaki amaçlardan hangisi için kullanılmıştır?

Arkeolojik kazılar için yönlendirici bilgilerin sağlanması

Medikal araştırmaların desteklenmesi

Coğrafi konumların belirlenmesi

Astronomik gözlemlerinin kaydedilmesi

Dönemin yaşam ve olaylarına ilişkin faaliyetlerin belgelenmesi

Açıklama:

Ünite 2'de 'Antik Dönem İlk Görselleştirme Denemeleri' altında Chauvet Mağarası resimlerinden bahsedilmektedir. Metin, mağara resimlerinin 'tarih öncesi dönemlerdeki av sahnelerini, günlük yaşamı ritüelleri ve çeşitli doğa olaylarını göstermektedir' ve 'bugünkü bilgigrafi örneklerine benzer nedenlerle kullanıldıkları düşünülmektedir' ifadesini kullanır. Bu, dönemin yaşam ve olaylarına dair bir belgeleme amacı olduğunu gösterir. Şık (E) bu durumu en iyi ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Bilgigrafilerin kökenlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bilgigrafiler, 20. ve 21. yüzyıllarda teknolojinin ilerlemesiyle popülerliğini yitirmiştir.

Bilgigrafilerin tarihi, sadece 18. yüzyıla kadar izlenebilir.

Bilgigrafilerin tarihi, sadece son 50 yıl içinde belirginleşmiştir.

Bilgigrafiler, görsel semboller ve sayısal ifadeler kullanılarak antik dönemlerde oluşturulmuştur.

Bilgigrafilerin ilk örnekleri, yalnızca Orta Çağ belgelerinde görülmüştür.

Açıklama:

Ünite 2'nin 'Bilgigrafinin Kökenleri' başlığı, 'infographic' teriminin 1970'lerde ortaya çıktığını belirtse de, bilgigrafi (görsel temsillerin) antik çağlardan beri çeşitli amaçlarla kullanıldığını vurgular. Örneğin, mağara resimleri ve Antik Mısır hiyerogliflerinin tarihi olayları belgelemek, coğrafi konumları göstermek gibi amaçlarla kullanıldığı belirtilmiştir. Şık (D), bilgigrafilerin kökeninin antik çağlara dayandığını ve görsel semboller/ifadeler içerdiğini doğru bir şekilde ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Sanayi Devrimi ile karmaşık hale gelen iş akışı ve iş gücü yönetimini ifade etmek için aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmıştır?

Müzik notaları kullanarak

Görselleştirmeler ve diyagramlar aracılığıyla

Yalnızca sözel ifadelerle

Soyut kavramlarla

Renk tayfı diyagramlarıyla

Açıklama:

Ünite 2'de 19. Yüzyılın, Sanayi Devrimi'nin etkileriyle birlikte kolonileşme, Napolyon Savaşları gibi olayların yaşandığı bir dönem olduğu belirtilir. Bu dönemde bilgigrafiğin, 'yaşanan olaylar etrafında büyümeğe devam ettiği' ifade edilmiştir. John Snow'un kolera salgını haritası ve Florence Nightingale'in ölüm nedenleri diyagramı gibi örnekler, karmaşık olayları ve sonuçları görselleştirmek için kullanılmıştır. Bu görselleştirmeler, sözel ifadeler yerine diyagramlar ve görselleştirmeler aracılığıyla karmaşık bilgileri aktarmıştır. Şık (B) bu durumu en iyi yansıtır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Nigel Holmes, bilgigrafi tasarımlarında temel prensip olarak aşağıdakilerden hangisini benimsemiştir?

Ciddi ve resmi bir yaklaşım

Teknik ayrıntıların vurgulanması

Gerçekçi ve çarpıcı ifadeler

Karmaşık verilerin kullanımı

Bilginin eğlenceli anlatımı

Açıklama:

Ünite 2'de Nigel Holmes'tan bahsedilirken, onun bilgigrafi tasarımındaki temel prensibinin, 'bilginin eğlenceli anlatımıyla aktarımının daha etkili olacağı' olduğu ve tasarımlarının her birinde bu çabanın görüldüğü belirtilmiştir. Bu, estetikten ziyade, bilgiyi ilgi çekici ve eğlenceli yollarla aktarma odağını vurgular. Şık (E) bu temel prensibi yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Makro okuma seviyesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Her günün satış rakamlarını incelemek amacı ile kullanılır.

Belirli bir ürünün günlük performansını değerlendirmek için kullanılmaz.

Belirli bir müşteri grubunun en yüksek satın alma potansiyeline sahip olduğunu analiz etmek için kullanılır.

Verinin genel yapısını anlamayı sağlar ve uzun vadeli stratejik kararların temelini oluşturur.

Hangi ürünün hangi günlerde daha fazla talep gördüğünü belirlemek için tercih edilir.

Açıklama:

Ünite 2'de 'Micro-Makro Okuma' tanımı Tufte'den aktarılmıştır. Makro okuma, 'verinin genel yapısını ve büyük resmi anlamayı ifade eder' ve 'veri setinin genel yapısını anlamak ve farklı öğeler arasındaki ilişkileri kavramak için kullanılır.' Bu, uzun vadeli stratejik kararların temelini oluşturur. Şık (D), makro okumanın bu tanımını yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdaki tarihsel gelişmelerin hangisi sonucunda bilgi miktarı ve paylaşım hızı artmıştır?
A) Matbaanın icadı, sanayi devrimi ve kitle iletişim araçlarındaki gelişmelerle
B) Tarım devrimi ve insanlığın gelişimiyle
C) Aydınlanma Çağı'nın etkisiyle
D) Antik Yunan dönemindeki felsefi düşüncelerin etkisiyle
E) Yeni Çağ'ın başlangıcında

Matbaanın icadı, sanayi devrimi ve kitle iletişim araçlarındaki gelişmelerle

Tarım devrimi ve insanlığın gelişimiyle

Aydınlanma Çağı'nın etkisiyle

Antik Yunan dönemindeki felsefi düşüncelerin etkisiyle

Yeni Çağ'ın başlangıcında

Açıklama:

Giriş bölümünde belirtildiği üzere, bilgi görselleştirmenin öncü örnekleri gök cisimlerinin hareketleri, yol bulma, kartografik temsiller gibi amaçlarla ortaya çıkmıştır. Ancak, bilginin katlanarak artması ve bunun paylaşım hızının artması, günümüzde bilgigrafilerin vazgeçilmez olmasının temel nedenidir. Bu artış genellikle matbaanın icadından sonra hızlanmış, Sanayi Devrimi ve kitle iletişim araçları ile zirveye ulaşmıştır (Ünite 2). A şıkkı, bu tarihsel dönüm noktalarını en kapsamlı şekilde içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aydınlanma dönemi düşünürleri, akılcılık ve eşitlik gibi konuları aşağıdaki yöntemlerden hangisi ile ifade etmişlerdir?
A) Soyut kavramlarla
B) Yalnızca sözel ifadelerle
C) Renk tayfı diyagramlarıyla
D) Müzik notaları kullanarak
E) Görselleştirmeler ve diyagramlar aracılığıyla

Soyut kavramlarla

Yalnızca sözel ifadelerle

Renk tayfı diyagramlarıyla

Müzik notaları kullanarak

Görselleştirmeler ve diyagramlar aracılığıyla

Açıklama:

Ünite 2'de, 18. Yüzyıl başlığında, Aydınlanma dönemi düşünürlerinin akılcılık ve eşitlik gibi konuları görselleştirmeler sayesinde daha basit ve anlaşılır ifade ettikleri belirtilmiştir. Fransız devrimi sırasında halkı bilgilendirme işi görselleştirmelerle sağlanmıştır. C şıkkındaki Newton'un renk tayfı diyagramı da 18. yüzyılda yapılmıştır ancak bu, akılcılık konularının ifade ediliş biçimi için genel bir örnek değildir (Ünite 2).

Doğru Cevap: E

Soru 30

Peutinger Haritası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Avrupa'daki bütün mağaraların yerlerini belirten bir haritadır.
B) Roma İmparatorluğu'nun güzergahını gösteren bir "itinerarium"dur.
C) Anadolu'nun coğrafi yapısını detaylı bir şekilde betimler.
D) Sadece antik Mısır'ın coğrafi özelliklerini gösterir.
E) Sadece Roma şehirlerini ve köylerini gösterir.

Avrupa'daki bütün mağaraların yerlerini belirten bir haritadır.

Roma İmparatorluğu'nun güzergahını gösteren bir "itinerarium"dur.

Anadolu'nun coğrafi yapısını detaylı bir şekilde betimler.

Sadece antik Mısır'ın coğrafi özelliklerini gösterir.

Sadece Roma şehirlerini ve köylerini gösterir.

Açıklama:

Peutinger Tablosu (Tabula Peutingeriana), MS 4. Yüzyıla ait olup, Roma İmparatorluğu'nun güzergahı olan 'cursus publicus'un kuşbakışı şemasını gösteren resimli bir 'itinerarium'dur (Ünite 2).

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Nigel Holmes'ün bilgiligrafi tasarımlarındaki temel prensibidir?
A) Bilginin eğlenceli anlatımı
B) Karmaşık verilerin kullanımı
C) Teknik ayrıntıların vurgulanması
D) Ciddi ve resmi bir yaklaşımı
E) Düşündürücü ögelerin kullanımı

Bilginin eğlenceli anlatımı

Karmaşık verilerin kullanımı

Teknik ayrıntıların vurgulanması

Ciddi ve resmi bir yaklaşımı

Düşündürücü ögelerin kullanımı

Açıklama:

Ünite 2'de, Nigel Holmes'ün bilgigrafi tasarımındaki temel prensibinin, bilginin eğlenceli anlatımıyla aktarımının daha etkili olacağı ve her tasarımında bu çabayı gösterdiği belirtilmiştir (Ünite 2).

Doğru Cevap: A

Soru 32

Florence Nightingale'in, 1858'de yayımladığı döngüsel bir zaman modeli kullanarak ürettiği tıbbi veriler aşağıdaki grafik yöntemlerinden hangisi kullanılarak oluşturulmuştur?
A) Şema haritaları
B) Yatay harita
C) Açı grafikleri
D) Biyografi
E) Gül grafikleri

Şema haritaları

Yatay harita

Açı grafikleri

Biyografi

Gül grafikleri

Açıklama:

Florence Nightingale'in tıbbi verileri temsil etmek için kullandığı döngüsel zaman modeli, 'gül grafikleri' ya da 'kutup grafiği' olarak bilinen yöntemle gösterilmiştir (Ünite 2).

Doğru Cevap: E

Soru 33

Makro okuma seviyesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Her günün satış rakamlarını incelemek amacı ile kullanılır.
B) Hangi ürünün hangi günlerde daha fazla talep gördüğünü belirlemek için tercih edilir.
C) Belirli bir müşteri grubunun en yüksek satın alma potansiyeline sahip olduğunu analiz etmek için kullanılır.
D) Verinin genel yapısını anlamayı sağlar ve uzun vadeli stratejik kararların temelini oluşturur.
E) Belirli bir ürünün günlük performansını saat saat değerlendirmek için kullanılır.

Her günün satış rakamlarını incelemek amacı ile kullanılır.

Hangi ürünün hangi günlerde daha fazla talep gördüğünü belirlemek için tercih edilir.

Belirli bir müşteri grubunun en yüksek satın alma potansiyeline sahip olduğunu analiz etmek için kullanılır.

Verinin genel yapısını anlamayı sağlar ve uzun vadeli stratejik kararların temelini oluşturur.

Belirli bir ürünün günlük performansını saat saat değerlendirmek için kullanılır.

Açıklama:

Tufte'a göre 'Makro okuma', verinin genel yapısını ve büyük resmi anlamayı ifade eder. Bu, veri setinin genel yapısını anlamak ve uzun vadeli stratejik kararların temelini oluşturmak için kullanılır (Ünite 2).

Doğru Cevap: D

Soru 34

Eğitim ve yaratıcı düşünme alanında nitel verilerin görselleştirilmesine çeşitli kavramlar arasındaki anlamsal ilişkileri araçları aşağıdakilerden hangisidir?
A) Pasta grafikler
B) Sütun grafikler
C) Zihin haritaları
D) Gofret grafikler
E) Çizgi grafikler

Pasta grafikler

Sütun grafikler

Zihin haritaları

Gofret grafikler

Çizgi grafikler

Açıklama:

Ünite 2'de, nitel verinin görselleştirilmesine örnek olarak, eğitim ve yaratıcı düşünme alanında yaygın bir araç olan 'zihin haritaları'nın gösterildiği belirtilmiştir (Ünite 2).

Doğru Cevap: C

Soru 35

(sıralama) ölçümler, doğal bir sıra ile birbirlerini izleyen, birbirine göre alt ve üst olarak değerlendirilebilecek kademeleri ifade ederler. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
A) Interval
B) Ordinal
C) Oransal
D) Nominal
E) Metrik

Interval

Ordinal

Oransal

Nominal

Metrik

Açıklama:

Ordinal (sıralama) ölçümler, doğal bir sıra ile birbirlerini izleyen, birbirine göre alt ve üst olarak değerlendirilebilecek kademeleri ifade eder (Ünite 2). Metinde 'Ordinal (sıralama) ölçümler...' ifadesi tam olarak bu tanımı vermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Peutinger Haritası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sadece antik Mısır'ın coğrafi özelliklerini gösterir.

Sadece Roma şehirlerini ve köylerini gösterir.

Roma İmparatorluğu'nun güzergahını gösteren bir "itinerarium"dur.

Anadolu'nun coğrafi yapısını detaylı bir şekilde betimler.

Avrupa'daki bütün mağaraların yerlerini belirten bir haritadır.

Açıklama:

Ünite 2'de, MS 4. Yüzyıla ait, Roma İmparatorluğu'nun güzergahını gösteren resimli bir itinerarium olan Tabula Peutingeriana'nın (Peutinger Haritası) antik döneme ait önemli bir bilgigrafi örneği olduğu belirtilmiştir. Bu harita, Romalıların kartografik çalışmalarının büyüklüğünü ortaya koymaktadır. Bu nedenle, haritanın Roma İmparatorluğu güzergahını gösteren resimli bir itinerarium olduğu ifadesi doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Bir dizi küçük ve benzer grafik veya tablonun kullanılmasını içeriren bilgigrafi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Küçük çoğaltmalar

Parçalara ayırarak anlatım

Mikro-Makro okuma

Doku ve renk kullanarak anlatım

Zaman ve mekan kullanarak anlatım

Açıklama:

Ünite 2'de Joseph Priestley'in 'Biyografi Tablosu'ndan bahsedilirken, bu tür bilgigrafilerin, bir dizi küçük ve benzer grafik veya tablonun kullanılmasını içerdiği ve bu tekrarların verilerin karşılaştırılmasını ve analizini kolaylaştırdığı ifade edilmiştir (Küçük Çoğaltmalar başlığı altında). Dolayısıyla, bu tanıma uyan tür 'Küçük Çoğaltmalar'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Bilgigrafilerin kökenlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bilgigrafiler, görsel semboller ve sayısal ifadeler kullanılarak antik dönemlerde oluşturulmuştur.

Bilgigrafilerin tarihi, sadece 18. yüzyıla kadar izlenebilir.

Bilgigrafilerin ilk örnekleri, yalnızca Orta Çağ belgelerinde görülmüştür.

Bilgigrafiler, 20. ve 21. yüzyıllarda teknolojinin ilerlemesiyle popülerliğini yitirmiştir.

Bilgigrafilerin tarihi, sadece son 50 yıl içinde belirginleşmiştir.

Açıklama:

Ünite 2'de belirtildiği üzere, İngilizce 'infographic' terimi, 'information' (bilgi) kelimesinin kısaltması olan 'info' ve 'graphic' (grafik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. 'Bilgigrafi' ise bu terimin Türkçeleştirilmiş halidir. İlk bilgigrafi örnekleri, mağara resimleri gibi görsel semboller ve ifadeler kullanılarak o güne ışık tutan temsillerdir ve MÖ 6600'lere tarihlenen Çatalhöyük'teki duvar resimleri dahi ilk harita örneği olarak kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Geleneksel bilgi aktarım yöntemlerinden biri olan sözlü iletişimin temelini oluşturan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Sözlü aktarım

Yazılı metinler

Mektuplar

Kitaplar

Kil tabletler

Açıklama:

Ünite 2'de, Antik Dönem ilk görselleştirme denemeleri incelenirken, mağara resimlerinin, Antik Mısır hiyerogliflerinin ve papirüslerinin; tarihi olayları belgelemek, günlük yaşamı aktarmak, coğrafi konumları göstermek ve dini ritüelleri daha tanımlı hâle getirmek gibi amaçlarla kullanıldığı belirtilmiştir. Bu anlatımların temelini, yazının icadından önceki dönemlerdeki sözlü bilginin görselleştirilmesi oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Bilgi'nin hızla çoğalması ve insanların bilgiye kolay ulaşabilmesi aşağıdaki dönemlerden hangisinin sonucunda gerçekleşmiştir?

Yakın Çağ dönemi

Antik Yunan'da

Demir Çağında

Orta Çağ'da

Sanayi Devrimi dönemi

Açıklama:

Ünite 2'nin Giriş bölümünde, günümüzde bilgigrafilerin vazgeçilmez birer parça hâline gelmesini sağlayan temel etkenin, 'dijital pazarlamanın da etkisiyle patlama noktasına gelen' bilginin kolaylaşan erişilebilirliği olduğu belirtilmektedir. Sanayi Devrimi sonrası dönemlerde (Ünite 2'de 19. Yüzyıl başlığı altında) teknolojik gelişmeler (demir yolu ağları vb.) ve kolonileşme/emperyalizm faaliyetleri ile bilgi çoğalmış ve görselleştirme araçları bu dönemde de büyümüştür. Ancak metinde bilgideki asıl patlamanın ve kolaylaşan erişimin en son dönemlere işaret ettiği, Sanayi Devrimi'nin ise bu süreci başlatan önemli bir kırılma noktası olduğu ima edilmektedir. Verilen şıklar arasında Sanayi Devrimi dönemi, bilginin hızla çoğalması ve erişilebilirliğinin temellerinin atıldığı önemli bir dönüm noktasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Chauvet Mağarası'ndaki mağara resimleri aşağıdaki amaçlardan hangisi için kullanılmıştır?

Astronomik gözlemlerinin kaydedilmesi

Coğrafi konumların belirlenmesi

Dönemin yaşam ve olaylarına ilişkin faaliyetlerin belgelenmesi

Medikal araştırmaların desteklenmesi

Arkeolojik kazılar için yönlendirici bilgilerin sağlanması

Açıklama:

Ünite 2'de Antik Dönem İlk Görselleştirme Denemeleri başlığı altında, mağara resimlerinin tarih öncesi dönemlerde av sahnelerini, günlük yaşamı ritüelleri ve çeşitli doğa olaylarını göstermek amacıyla kullanıldığı belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Bilgi'nin hızla çoğalması ve insanların bilgiye kolay ulaşabilmesi aşağıdaki dönemlerden hangisinin sonucunda gerçekleşmiştir?

Yakın Çağ dönemi

Antik Yunan'da

Demir Çağında

Orta Çağ'da

Sanayi Devrimi dönemi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 43

Chauvet Mağarası'ndaki mağara resimleri aşağıdaki amaçlardan hangisi için kullanılmıştır?

Astronomik gözlemlerinin kaydedilmesi

Coğrafi konumların belirlenmesi

Dönemin yaşam ve olaylarına ilişkin faaliyetlerin belgelenmesi

Medikal araştırmaların desteklenmesi

Arkeolojik kazılar için yönlendirici bilgilerin sağlanması

Açıklama:

Ünite 2'de, mağara resimlerinin bilgigrafilerin ilk ataları sayıldığı ve Chauvet Mağarası'ndaki resimlerin, tarih öncesi dönemlerdeki av sahnelerini ve günlük yaşamı gösterdiği belirtilmiştir. Antik Mısır hiyeroglifleri gibi, bu resimlerin de tarihi olayları belgelemek ve günlük yaşamı aktarmak gibi amaçlarla kullanıldığı düşünülmektedir.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Bilgigrafiler, kapsamları ve işlevleri dikkate alınarak sınıflandırılmaktadır. Bunun yanı sıra, Bilgigrafiler farklı okuma deneyimlerini etkileyebilmektedirler. Aşağıdakilerden hangisi bu deneyimlerden değildir?

Çeşitli sunum biçimleri

Okuyucuların algısal kapasitesi

Okuma alışkanlıkları

Kullanılan araç gereçler

Zihinsel işleme farklılıkları

Açıklama:

Bilgigrafiler, kapsamları ve işlevleri dikkate alınarak sınıflandırılmaktadır. Bunun yanı sıra, bilgigrafilerin çeşitli sunum biçimleri, okuyucuların algısal kapasitesi, okuma alışkanlıkları
ve zihinsel işleme farklılıklarına bağlı olarak okuma deneyimlerini etkileyebilmektedir.
Kullanılan araç gereçler

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirme türlerinden değildir?

Süreç Bilgigrafileri

Tasarım Bilgigrafileri

Anatomi Bilgigrafileri

İstatistiksel Bilgigrafileri

Öğretici Bilgigrafileri

Açıklama:

Bunlar İstatistiksel Bilgigrafiler, Öğretici Bilgigrafiler, Zaman Çizelgesi Bilgigrafileri, Süreç Bilgigrafileri, Anatomi Bilgigrafileri, Akış Şeması Bilgigrafileri, Coğrafi Bilgi ve Konum Bilgigrafileri, Karşılaştırma bilgigrafileri ve Hiyerarşi Bilgigrafileridir.
Tasarım Bilgigrafileri

Doğru Cevap: B

Soru 3

İzleyicinin baştan sona takip etmesi kolay olan sezgisel bir düzen ile her adımda veya aşamada neler olduğunu göstererek, paylaşılan konsepti daha anlaşılır hâle getiren bilgi görselleştirme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Akış Şeması Bilgigrafileri

Hiyerarşi Bilgigrafileri

Karşılaştırma Bilgigrafileri

Zaman Çizelgesi Bilgigrafileri

Süreç Bilgigrafileri

Açıklama:

Bu bilgigrafiler, izleyicinin baştan sona takip etmesi kolay olan sezgisel bir düzen ile her adımda veya aşamada neler olduğunu gösterir. İyi tasarlanmış bir süreç bilgigrafisi, paylaşılan konsepti daha anlaşılır hâle getirmektedir.
Süreç Bilgigrafileri

Doğru Cevap: E

Soru 4

Edward Tufte, bilgigrafinin sunumunda 5 farklı anlatım türünden bahsetmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu türlerden değildir?

Doku ve renk kullanarak anlatım

Parçalara ayırarak anlatım

Özet kullanarak anlatım

Mikro-makro okuma

Zaman ve mekân kullanarak anlatım

Açıklama:

Edward Tufte, bilgigrafinin sunumunda 5 farklı anlatımdan bahsetmektedir. Bu anlatımları,
doku ve renk kullanarak anlatım, parçalara ayırarak anlatım, mikro-makro okuma, zaman ve mekân
kullanarak anlatım ve küçük çoğaltmalar olarak başlıklandırmaktadır.
Özet kullanarak anlatım

Doğru Cevap: C

Soru 5

Bir işletmenin aylık satış raporu aşağıdaki bilgigrafinin anlatım türlerinden hangisidir?

Mikro-makro okuma anlatım

Küçük çoğaltmalar olarak anlatım

Zaman ve mekân kullanarak anlatım

Parçalara ayırarak anlatım

Doku ve renk kullanarak anlatım

Açıklama:

“Mikro/Makro Okuma” kavramını daha iyi anlayabilmek adına, örnek olarak bir işletmenin aylık satış raporu ele alınabilir.
Mikro-makro okuma anlatım

Doğru Cevap: A

Soru 6

Temelde altı bilgigrafi medya formatı bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu formatlardan değildir?

Yakınlaştırılabilir

Tıklanabilir

Hareketlendirilmiş

Çizilebilir

Video

Açıklama:

Bilgigrafi tasarımcıları için temelde altı farklı bilgigrafi medya formatı bulunmaktadır. Sayfanın devamını 71.sayfadan sonra okuyunuz...
Çizilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Statik Bilgigrafileri temel özelliğinden değildir?

Sabit bir yapıya sahiptir

Daha fazla içerikle etkileşime girmelerini sağlar.

Çoğunlukla kâğıt üzerinde veya dijital platformlarda görüntülenir.

Tasarımın temel ve yaygın biçemlerinden birini oluşturur.

Çevrimiçi paylaşması en kolay formattır.

Açıklama:

Bu tür bilgigrafiler, sabit bir yapıya sahiptir...bilgigrafi tasarımın temel ve yaygın biçemlerinden birini oluşturur. bilgigrafiler ayrıca çevrimiçi paylaşması en kolay formattır. Sayfa 71 bkz.
Daha fazla içerikle etkileşime girmelerini sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Verilerin ve bilgilerin geçişler ve animasyonlarla iletilmesini sağlayan, verilerin dinamik bir şekilde sunulmasına olanak tanıyan bilgigrafi medya formatı aşağıdakilerden hangisidir?

Statik

Video

Tıklanabilir

Yakınlaştırılabilir

Hareketlendirilmiş

Açıklama:

Verilerin ve bilgilerin hareketli grafikler, geçişler ve animasyonlarla iletilmesini sağlayan bilgigrafi
türleridir. Bu tür bilgigrafiler, verilerin dinamik bir şekilde sunulmasına olanak tanır ve izleyicilerin
bilgilere görsel olarak daha etkili bir şekilde odaklanmalarına yardımcı olur.
Hareketlendirilmiş.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Yakınlaştırılabilir Bilgigrafileri temel özelliğinden değildir?

Kullanıcılara daha fazla ayrıntıya inme imkânı sunar.

Kullanıcıların daha fazla içerikle etkileşime girmelerini sağlamaz.

Daha fazla kaynak ve beceri gerektirebilir.

Bilgileri daha fazla detayla keşfetmelerine olanak tanır.

Temel bir görüntü veya ana hikâye sunar.

Açıklama:

Yakınlaştırılabilir bilgigrafiler, kullanıcılara daha fazla ayrıntıya inme veya belirli bir konuya derinlemesine bakma imkânı sunan etkileşimli bilgigrafilerdir...kullanıcıların bilgileri daha fazla detayla keşfetmelerine olanak tanıyan bir yakınlaştırma işlevine sahip olmalarıdır...kullanıcıların daha fazla içerikle etkileşime girmelerini sağlar. Kendi hızlarında, kendi ilgi alanlarına göre bilgiye dalma fırsatı sunar. Sayfa 72 bkz.
Genellikle daha büyük ve karmaşık veri setleri kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Popülerliği ve izleyicileri bilgiyle daha uzun süre meşgul etme yeteneği nedeniyle yüksek olan bilgigrafi medya formatı aşağıdakilerden hangisidir?

Hareketlendirilmiş

Tıklanabilir

Etkileşimli

Statik

Video

Açıklama:

Bu tür tasarımların popülerliği, izleyicileri bilgiyle daha uzun süre meşgul etme yeteneği nedeniyle yüksektir, çünkü statik bilgigrafilere göre daha fazla etkileşime olanak tanırlar.
Etkileşimli

Doğru Cevap: C

Soru 11

Bilgigrafiler temel olarak, aşağıdaki faktörlerden hangisine/hangilerine bağlı olarak okuma deneyimlerinde etki yaratmaktadır?
I) Kapsamları ve işlevleri dikkate alınarak
II) Farklı sunum biçimlerine bağlı olarak
III) Okuyucuların algısal kapasiteleri dikkate alınarak
IV) Okuma alışkanlıkları ve zihinsel işleme farklılıklarına bağlı olarak

I-II-III-IV

I ve IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III

Açıklama:

Bilgigrafiler, veri görselleştirme araçları olarak çeşitli kapsamların görsel olarak ifade edilmesi için farklı biçimlerde ve sunum ortamlarında kullanılabilmektedirler. Temel olarak, bilgigrafiler, kapsamları ve işlevleri dikkate alınarak sınıflandırılmaktadır.
Bunun yanı sıra, bilgigrafilerin çeşitli sunum biçimleri, okuyucuların algısal kapasitesi, okuma alışkanlıkları ve zihinsel işleme farklılıklarına bağlı olarak
okuma deneyimlerini etkileyebilmektedir. Teknolojik gelişmeler ve kullanım alışkanlıklarındaki değişimler, bilgigrafilerin sunulduğu ortamın, işlevi ve
algılanabilirliği açısından önemli bir faktördür.
I-II-III-IV

Doğru Cevap: A

Soru 12

Verilerin analiz edilmesi sırasında ortaya çıkan yapıların anlaşılmasına ve daha kolay iletilmesine yardımcı olan yapı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilebilir?

Görsel düzenlemeler

Sesli veriler

Sayısal veriler

Hikayesel anlatımlar

İstatistik bilgiler

Açıklama:

İstatistik, büyük miktarda sayısal verinin incelenmesi sonucu elde edilen bir olgu veya veri parçası olarak tanımlanmaktadır. Bu verilerin karmaşık
bir yapıya sahip olması, görselleştirilmesi için istatistiksel bilgigrafi kullanımını gerektirebilmektedir.
İstatistiksel bir bilgigrafi, verilere odaklanılmasına olanak sağlayarak verilerin arkasındaki hikayenin anlatılmasına yardımcı olabilir. Görsel düzenlemeler ise verilerin analiz edilmesi sırasında ortaya çıkan yapıların anlaşılmasına ve daha kolay iletilmesine yardımcı olmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 13

İstatistik, büyük miktarda sayısal verinin incelenmesi sonucu elde edilen bir olgu veya veri parçası olarak tanımlanmaktadır. Bu verilerin karmaşık bir yapıya sahip olması, görselleştirilmesi için .............. .................. kullanımını gerektirebilmektedir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İstatistiksel Bilgigrafiler

Öğretici Bilgigrafiler

Zaman Çizelgesi Bilgigrafiler

Süreç Bilgigrafiler

Akış Şeması Bilgigrafiler

Açıklama:

Kapsam ve işlevine göre sınıflandırıldığında, bilgigrafiler 9 gruba ayrılabilmektedir. Bunlar İstatistiksel Bilgigrafiler, Öğretici Bilgigrafiler, Zaman Çizelgesi Bilgigrafileri, Süreç Bilgigrafileri, Anatomi Bilgigrafileri, Akış Şeması Bilgigrafileri, Coğrafi Bilgi ve Konum Bilgigrafileri, Karşılaştırma bilgigrafileri ve Hiyerarşi Bilgigrafileridir.
İstatistik, büyük miktarda sayısal verinin incelenmesi sonucu elde edilen bir olgu veya veri parçası olarak tanımlanmaktadır. Bu verilerin karmaşık bir yapıya sahip olması, görselleştirilmesi için istatistiksel bilgigrafi kullanımını gerektirebilmektedir.
İstatistiksel bir bilgigrafi, verilere odaklanılmasına olanak sağlayarak verilerin arkasındaki hikayenin anlatılmasına yardımcı olabilir. Görsel düzenlemeler ise verilerin analiz edilmesi sırasında ortaya çıkan yapıların anlaşılmasına ve daha kolay iletilmesine yardımcı olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Kapsam ve işlevine göre sınıflandırıldığında, görseller yerine esas olarak metinlerden veya kelimelerden yararlanılıyor ve özellikle SWOT analizi gibi konularda, konuya hızlı bir şekilde aşinalık kazanmak için kullanılabiliyorsa hangi bilgigrafiden bahsediliyordur?

Öğretici bilgigrafi

Zaman çizelgesi bilgigrafi

Süreç bilgigrafi

Anatomi bilgigrafi

Akış şeması bilgigrafi

Açıklama:

Bilgilendirici bir bilgigrafi, görseller yerine esas olarak metinlerden veya kelimelerden oluşur ve özellikle SWOT analizi gibi konularda, konuya hızlı bir
şekilde aşinalık kazanmak için kullanılabilir. Bu kategori, geniş bir yelpazede özetleyici metin tabanlı bilgi grafikleri, son derece görsel bilgi parçaları ve bunların arasındaki her şeyi kapsar. Kavramsal konuları basitleştirmek için sıklıkla kullanılırlar.
Öğretici bilgigrafi

Doğru Cevap: A

Soru 15

Bir sürecin ne kadar devam edeceği konusunda izleyicilerin beklentilerini ortaya koymaya yardımcı olabiliyor, bir şirketin iş geçmişini özetlemek veya bir hikayeyi kronolojik sırayla anlatmak için kullanılıyorsa hangi tür bilgigrafisinden bahsediliyordur?

Zaman çizelgesi bilgigrafiler

İstatiksel bilgigrafiler

Öğretici bilgigrafiler

Süreç Bilgigrafileri

Bilgi ve konum bilgigrafileri

Açıklama:

Bir zaman çizelgesi, bir konunun kronolojik olay sırasını görsel olarak sunmak için kullanılan etkili bir bilgigrafi türüdür. Bu tür bir bilgigrafi, okuyucuların bir konunun tarihini kolayca takipnetmelerine olanak tanır. Zaman çizelgesi bilgigrafisi, birçok alanda kullanılmaktadır ve finansal raporlarda, stratejik raporlarda ve sunumlarda
en yaygın formatlardan biridir. Ayrıca, bir fikrin, projenin veya hikayenin nasıl ortaya çıktığını göstermek için de kullanılabilir. Zaman çizelgesi bilgigrafisi, bir etkinlik için planlama yapmak için kullanılabilir. Etkinlik planlamacıları, bir etkinlik
için bir zaman çizelgesi hazırlayarak, etkinlik takvimini görselleştirebilirler. Bu, katılımcıların etkinlik hakkında daha iyi bir anlayışa sahip olmalarına ve etkinlikle ilgili tarihsel bilgileri daha kolay hatırlamalarına yardımcı olabilir.
Zaman çizelgesi bilgigrafisi, bir dizi olayı vurgulamak için de tercih edilebilir. Örneğin, bir spor takımının geçmişini göstermek için kullanılabilir. Bu, takım
Zaman çizelgesi bilgigrafileri

Doğru Cevap: A

Soru 16

Genellikle piramit veya akış şeması biçiminde düzenlenen ve önemli bilgilerin hızlı bir şekilde fark edilerek anlaşılmasını sağlayan bilgigrafi aşağıdakilerden hangi tür grafikle açıklanmaktadır?

Hiyerarşi bilgigrafileri

Karşılaştırma bilgigrafileri

Coğrafi bilgi ve konum bilgigrafileri

Akış şeması bilgigrafileri

Anatomi bilgigrafileri

Açıklama:

Bir konuyu öncelik sırasına göre sunan bilgigrafiler, hiyerarşi bilgigrafileri kategorisine dâhil edilebilmektedir. Bu tür grafikler genellikle piramit veya akış şeması biçiminde düzenlenir ve önemli bilgilerin hızlı bir şekilde fark edilerek anlaşılmasını sağlarlar.
Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi, hiyerarşik bilgigrafi türüne örnek olarak verilebilir. Bu piramitte, insanların en temel ihtiyaçları piramidin alt kısmında bulunurken, en üstteki bölümde ise en üst düzey ihtiyaçlar yer almaktadır. Bu görsel, insan ihtiyaçlarının öncelik sırasını ve bu ihtiyaçların birbirleriyle nasıl ilişkilendiğini göstermektedir.
Hiyerarşi bilgigrafileri, bilgileri önceden tanımlanmış seviyelerde düzenleyerek kullanılır. Bu bilgigrafi türünü kullanarak bilginin farklı seviyelerde nasıl düzenlendiği ve bu seviyelerin nasıl ilişkili olduğu açıklanabilir. Örneğin bir şirketin organizasyon yapısını göstermek için bu tür bilgigrafiler kullanılabilir. Bu
görselleştirmede, CEO en üst düzeyde yer alırken, alt sev
Hiyerarşi Bilgigrafileri

Doğru Cevap: A

Soru 17

........... tasarım, izleyicilerin bilgiyi anlamalarını ve etkileşimde bulunmalarını sağlamak için kullanılan bir disiplindir. Bilginin ...........olarak tasvir edilmesi ve yaratıcı, etkileyici vizyonların ortaya çıkması, görüntü, kelime, sayı ve sanatın kesiştiği bir alanda çalışmayı gerektirir.
Boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Görsel

İşitsel

Sanal

Dijital

Teknolojik

Açıklama:

Görsel tasarım, bilgiyi görsel bir dille iletmek ve izleyicilerin bilgiyi anlamalarını ve etkileşimde bulunmalarını sağlamak için kullanılan bir disiplindir. Bilginin görsel olarak tasvir edilmesi ve yaratıcı, etkileyici vizyonların ortaya çıkması, görüntü, kelime, sayı ve sanatın kesiştiği bir alanda çalışmayı gerektirir. Bu süreçte, yazı ve tipografi, çizgi, renk gibi görselleştirme elemanları ile büyük veri kümelerinin yönetimi ve istatistiksel analiz önemli araçlardır. Bu şekilde, görsel tasarımın kullanıldığı çeşitli alanlarda, bilginin etkili bir şekilde aktarılması ve hedef kitleyle etkileşim kurulması sağlanabilir.
Veri görselleştirme ve bilgigrafi alanında tanınmış bir Amerikalı istatistikçi, bilgisayar bilimci, yazar ve profesörü olan Edward Tufte, bilgigrafinin sunumunda 5 farklı anlatımdan bahsetmektedir. Bu anlatımları, doku ve renk kullanarak anlatım, parçalara ayırarak anlatım, mikro-makro okuma, zaman ve mekân kullanarak anlatım ve küçük çoğaltmalar olarak başlıklandırmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi veri görselleştirme ve bilgigrafi alanındaki 5 farklı anlatımdan birisi değildir?

Büyük çoğaltmalar olarak anlatım

Doku ve renk kullanarak anlatım

Parçalara ayırarak anlatım

Mikro-makro okuma

Zaman ve mekân kullanarak anlatım

Açıklama:

Veri görselleştirme ve bilgigrafi alanında tanınmış bir Amerikalı istatistikçi, bilgisayar bilimci, yazar ve profesörü olan Edward Tufte, bilgigrafinin sunumunda 5 farklı anlatımdan bahsetmektedir. Bu anlatımları, doku ve renk kullanarak anlatım, parçalara ayırarak anlatım, mikro-makro okuma, zaman ve mekân kullanarak anlatım ve küçük çoğaltmalar olarak başlıklandırmaktadır
Büyük çoğaltmalar olarak anlatım

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aylık satış raporu satış verileri olan bir işletmenin Mikro okuma seviyesi aşağıdakilerden hangisini gerektirmez?

Uzun vadeli stratejik kararlar almayı gerektirir

Raporun detaylarına odaklanmayı gerektirir

Her günün satış rakamlarını incelemeyi gerektirir

Belirli ürünlerin günlük performansını değerlendirmeyi içerir

Özel müşteri segmentlerinin satın alma davranışlarını analiz etmeyi gerektirir

Açıklama:

“Mikro/Makro Okuma” kavramını daha iyi anlayabilmek adına, örnek olarak bir işletmenin aylık satış raporu ele alınabilir. Bu rapor, işletmenin satış verilerini içermekte olup her iki okuma seviyesini de açıklamak için kullanılabilir. Mikro okuma seviyesi, raporun detaylarına odaklanmayı gerektirir. Bu, her günün satış rakamlarını incelemek, belirli ürünlerin günlük performansını değerlendirmek veya özel müşteri segmentlerinin satın alma davranışlarını analiz etmek gibi detaylı incelemeleri içerir. Örneğin, hangi ürünün hangi günlerde daha fazla talep gördüğünü veya belirli bir müşteri grubunun en yüksek satın alma potansiyeline sahip olduğunu belirlemek için mikro okuma seviyesi kullanılabilir. Bu tür analizler, işletmenin günlük operasyonlarını iyileştirmek ve kısa vadeli stratejik kararlar almak için kritik öneme sahiptir. Makro okuma seviyesi ise, raporun bütününü ve genel yapısını anlamayı içerir. Bu, aylık veya yıllık toplam satışları incelemeyi içerebilir. Bu düzeyde, işletmenin gene
Uzun vadeli stratejik kararlar almayı gerektirir

Doğru Cevap: A

Soru 20

Bir finans bilgigrafileri, hisse senedi fiyatlarının zaman içindeki değişimini, süreci bir çizgi grafiği üzerinde animasyonla gösteriyorsa ve bu izleyicilere fiyat hareketlerini daha iyi anlamalarına yardımcı olabiliyorsa internet üzerinden hikaye anlatımı veya veri görselleştirmede aşağıdakilerden hangisinden yararlanmış olabilir?

Hareketlendirilmiş bilgigrafilerinden

Statik bilgigrafiklerinden

Yakınlaştırılabilir bilgigrafilerinden

Etkileşimli bilgigrafilerinden

Tıklanabilir bilgigrafilerinden

Açıklama:

Verilerin ve bilgilerin hareketli grafikler, geçişler ve animasyonlarla iletilmesini sağlayan bilgigrafi türleri verilerin dinamik bir şekilde sunulmasına olanak tanır ve izleyicilerin bilgilere görsel olarak daha etkili bir şekilde odaklanmalarına yardımcı olur.
Hareketlendirilmiş bilgigrafiler, bir hikâye anlatma veya belirli bir süreci görselleştirme amacı taşıyabilir. Örneğin, bir finans bilgigrafileri, hisse
senedi fiyatlarının zaman içindeki değişimini bir çizgi grafiği üzerinde animasyonla gösterebilir. Bu, izleyicilere fiyat hareketlerini daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir.
Bu tür bilgigrafiler, bilgiyi daha çarpıcı ve etkileyici bir şekilde sunmanın yanı sıra izleyicilerin ilgisini daha iyi çekme potansiyeline sahiptir. Ancak bu tür bilgigrafilerin tasarımı ve oluşturulması daha fazla zaman, beceri ve teknik bilgi gerektirebilir. Ayrıca, animasyonlu bilgigrafilerin aşırı kullanılması, izleyicilerin bilgiye odaklanmasını zorlaştırabilir, bu nedenle dengeli bir şekilde kulla
Hareketlendirilmiş bilgigrafilerinden

Doğru Cevap: A

Soru 21

Süreç bilgigrafileri'nin kullanım amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Belirli bir konunun genel bakışını paylaşmak

Yeni bir fikir veya konsepti tanıtmak

Bir görev ya da stratejinin adımlarını anlaşılır biçimde görselleştirmek

Pazarlama stratejilerini sadeleştirerek görselleştirmek

İstatistiksel verileri görselleştirmek

Açıklama:

Ünite 3'te 'Süreç Bilgigrafileri' başlığı altında, bu tür bilgigrafilerin 'Bir proje, görev veya stratejinin tamamlanması için gereken adımları görselleştirmek için süreç bilgigrafileri kullanılır' şeklinde tanımlandığı belirtilmektedir. Amaçları ise bir süreci görselleştirmek, özetlemek ve basitleştirmektir. Şık (C), bu tanıma birebir uymaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Bir konu hakkında bilgileri parçalayarak, bir araç veya hizmetin nasıl çalıştığını görsel olarak ileten grafiklere ne ad verilir?

Anatomi Bilgigrafileri

İstatistiksel Bilgigrafiler

Karşılaştırma Bilgigrafileri

Hiyerarşi Bilgigrafileri

Akış Şeması Bilgigrafileri

Açıklama:

Ünite 3'e göre, 'Anatomi Bilgigrafileri', belirli bir konu hakkındaki bilgileri parçalayarak, bir araç veya hizmetin nasıl çalıştığını görsel olarak ileten grafiklerdir. Bu, sorunun tanımıyla birebir örtüşmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

İki veya daha fazla seçenek arasında, daha kapsamlı değerlendirme yapma imkanı sunan bilgigrafi türü aşağıdakilerden hangisidir?

İstatistiksel Bilgigrafiler

Zaman Çizelgesi Bilgigrafileri

Coğrafi Bilgi ve Konum Bilgigrafileri

Veri Bağlantı Bilgigrafileri

Hiyerarşi Bilgigrafileri

Açıklama:

Verilen seçeneklerde 'Veri Bağlantı Bilgigrafileri' doğrudan bir tür olarak geçmemektedir. Ancak Ünite 7'de ilişkileri ve akışları gösteren grafiklerden bahsedilmiştir (ilişki diyagramları, ısı haritaları). Ünite 3'te ise genel türler arasında Karşılaştırma Bilgigrafileri, İstatistiksel Bilgigrafiler, Zaman Çizelgesi, Coğrafi Bilgi ve Hiyerarşi Bilgigrafileri listelenmiştir. Sorunun odak noktası iki veya daha fazla seçenek arasında kapsamlı değerlendirme imkanı sunmasıdır. Karşılaştırma Bilgigrafileri bu amaca hizmet eder (farklı nesnelerin özelliklerini yan yana sütunlarda gösterir). Ancak bu sorunun bağlamı Ünite 3'teki kesin türlere odaklanıyorsa ve D şıkkı (Veri Bağlantı Bilgigrafileri) doğru kabul edilecekse, bunun Ünite 7'de bahsedilen 'İlişkileri ve Akışları Gösteren Veri Görselleştirmeleri' ile ilişkilendirildiği varsayılmalıdır. Ünite 3'te bu amaca en yakın olanlar Karşılaştırma (farklı özellikleri kıyaslama) veya Hiyerarşi (yapısal ilişki) olsa da, 'D' şıkkı doğru kabul edildiği için, bu, veriler arasındaki bağlantıları göstermeye odaklanan bir kategoriyi ifade ediyor olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

İstatistiksel bilgigrafilerin popüler kullanım biçimleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Süreç bilgigrafileri ve anatomi bilgigrafileri

Yuvarlak diyagramlar, sütun grafikleri ve histogramlar

Coğrafi bilgi ve konum bilgigrafileri

Karşılaştırma bilgigrafileri ve hiyerarşi bilgigrafileri

Zaman çizelgeleri ve öğretici bilgigrafiler

Açıklama:

Ünite 3'te 'İstatiksel Bilgigrafiler' başlığı altında, bu tür bilgigrafilerin popüler kullanımlarına örnek olarak Jacoby (1997)'den atıf yapılarak 'Yuvarlak diyagramlar, sütun grafikleri ve histogramlar gibi belirgin biçimler, istatistiksel bilgigrafilerin popüler kullanımlarındandır' denilmektedir. Şık (B) bu üç popüler biçimi doğru olarak listelemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

İki veya daha fazla seçenek arasında, daha kapsamlı değerlendirme yapma imkanı sunan bilgiligrafi türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstatistiksel Bilgigrafiler
B) Zaman Çizelgesi Bilgigrafileri
C) Coğrafi Bilgi ve Konum Bilgigrafileri
D) Karşılaştırma Bilgigrafileri
E) Hiyerarşi Bilgigrafileri

İstatistiksel Bilgigrafiler

Zaman Çizelgesi Bilgigrafileri

Coğrafi Bilgi ve Konum Bilgigrafileri

Karşılaştırma Bilgigrafileri

Hiyerarşi Bilgigrafileri

Açıklama:

Karşılaştırma bilgigrafileri, karar verme süreçlerini hızlandırarak daha etkili yapılmasını sağlayan, iki veya daha fazla öğenin özelliklerini yan yana sütunlarda göstererek karşılaştırma imkanı sunan grafiklerdir (Ünite 3).

Doğru Cevap: D

Soru 26

Statik bilgiligrafi tasarımlarının amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sadece bir bilgiyi anlatmak için kullanabilme
B) İnteraktif özelliklerle geniş kitleye ulaşma
C) Bilgiyi basit ve anlaşılabilir bir şekilde sunma
D) Karmaşık verileri çözümleme ve derinlemesine keşif yapma
E) Karmaşık verileri ve etkileşimli analizleri iletebilme

Sadece bir bilgiyi anlatmak için kullanabilme

İnteraktif özelliklerle geniş kitleye ulaşma

Bilgiyi basit ve anlaşılabilir bir şekilde sunma

Karmaşık verileri çözümleme ve derinlemesine keşif yapma

Karmaşık verileri ve etkileşimli analizleri iletebilme

Açıklama:

Statik bilgigrafiler, sabit bir yapıya sahiptir, interaktif özellikler içermez ve temel amaçları bilgiyi basit ve anlaşılabilir bir şekilde sunmaktır (Ünite 3). Diğer şıklar (B, D, E) interaktif/yakınlaştırılabilir türlerin özellikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi tıklanabilir bilgiligrafilerde, belirli bir bölgeye veya veri noktasına tıkladığınızda gerçekleşir?
A) İlgili bilgiler veya görseller daha büyük bir pencerede veya yan panelde görüntülenir.
B) Ana hikâyenin tüm detayları gösterilir.
C) Görseller yeni bir sayfada otomatik olarak açılır.
D) Karşılaştırmalı bilgileri görüntülenir.
E) Statik bir görüntü sunulur.

İlgili bilgiler veya görseller daha büyük bir pencerede veya yan panelde görüntülenir.

Ana hikâyenin tüm detayları gösterilir.

Görseller yeni bir sayfada otomatik olarak açılır.

Karşılaştırmalı bilgileri görüntülenir.

Statik bir görüntü sunulur.

Açıklama:

Tıklanabilir bilgigrafiler, belirli bir bölgeye veya veri noktasına tıklandığında ilgili bilgilerin veya görsellerin daha büyük bir pencerede veya yan panelde görüntülenmesini sağlayan etkileşimli türlerdir (Ünite 3).

Doğru Cevap: A

Soru 28

Süreç bilgiligrafileri'nin kullanım amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yeni bir fikir veya konsepti tanıtmak
B) İstatistiksel verileri görselleştirmek
C) Belirli bir konunun genel bakışını paylaşmak
D) Bir görev ya da stratejinin adımlarını anlaşılır biçimde görselleştirmek
E) Pazarlama stratejilerini sadeleştirerek görselleştirmek

Yeni bir fikir veya konsepti tanıtmak

İstatistiksel verileri görselleştirmek

Belirli bir konunun genel bakışını paylaşmak

Bir görev ya da stratejinin adımlarını anlaşılır biçimde görselleştirmek

Pazarlama stratejilerini sadeleştirerek görselleştirmek

Açıklama:

Süreç bilgigrafileri, bir proje, görev veya stratejinin tamamlanması için gereken adımları görselleştirmek, özetlemek ve basitleştirmek amacıyla kullanılır (Ünite 3).

Doğru Cevap: D

Soru 29

Çeşitli kavramlar arasındaki anlamsal ya da diğer ilişkileri görsel bir şekilde aktaran grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kutu grafiği

Histogram

Zihin haritası

Pasta grafik

Çizgi grafiği

Açıklama:

Ünite 3'te, Coğrafi Bilgi ve Konum Bilgigrafileri, konumlar veya demografik verileri görselleştirmek için kullanılırken, Karşılaştırma bilgigrafileri karar verme süreçlerini hızlandırmak için kullanılır. Hiyerarşi bilgigrafileri öncelik sırasına göre sunum yapar. İlişki diyagramları ve ısı haritaları ise genellikle karmaşık ilişkileri veya akışları göstermek için kullanılır. Ünite 7'de de belirtildiği gibi, ilişkileri göstermek için ilişki diyagramları kullanılır. Bu, bir kavram veya öğe ile diğerleri arasındaki anlamsal veya yapısal bağlantıları görselleştirmeyi ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Bilgi görselleştirmede farklı konularda anlatı yapmak için sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Fotoğrafı olamayan ya da fotoğrafı çekilemeyen durumlarda başvurulur. Yukarıda anlatılan görselleştirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Resim

Tablo

Grafik

Fotoğraf

İllüstrasyon

Açıklama:

Ünite 3'te İllüstratif Layoutla Görselleştirme (figüratif) başlığı altında, illüstrasyonun, farklı konularda anlatı yapmak için sıklıkla kullanılan bir görselleştirme yöntemi olduğu belirtilmiştir. Fotoğrafı olmayan ya da fotoğrafı çekilemeyen durumlarda başvuru yapılabileceği de ifade edilmiştir. Bu, karmaşık konuları veya soyut fikirleri görselleştirmek için ideal bir yöntemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

İstatistiksel bilgigrafilerin popüler kullanım biçimleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Coğrafi bilgi ve konum bilgigrafileri

Yuvarlak diyagramlar, sütun grafikleri ve histogramlar

Karşılaştırma bilgigrafileri ve hiyerarşi bilgigrafileri

Süreç bilgigrafileri ve anatomi bilgigrafileri

Zaman çizelgeleri ve öğretici bilgigrafiler

Açıklama:

Ünite 3'ün 'İstatiksel Bilgigrafiler' başlığı altında, istatistiksel bilgigrafilerin popüler kullanım biçimleri olarak 'Yuvarlak diyagramlar, sütun grafikleri ve histogramlar' zikredilmiştir. Bu üçü bir arada doğru olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bilginin önem sıralamasını belirlemekte, öncelik sırasına göre düzenlenmesini ve izleyiciyi bu düzende yönlendirmeyi sağlayan bilgigrafi tasarımındaki temel prensiplerden biridir?

Hiyerarşi

Figür-Zemin ilişkisi

Tasarımın denge ve düzenini oluşturma

Gestalt ilkeleri

Doğru ölçek ve oran kullanımı

Açıklama:

Ünite 3'ün 'Hiyerarşi Bilgigrafileri' başlığı altında, bilgigrafilerin bir konuyu öncelik sırasına göre sunan türler olduğu ve bu tür grafiklerin önemli bilgilerin hızlı bir şekilde fark edilerek anlaşılmasını sağladığı belirtilmiştir. Ayrıca Ünite 6'da Hiyerarşi, bilginin öne çıkarılması, anlamın iletilmesi ve izleyicinin odak noktasının belirlenmesi açısından temel ilke olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Bir konu hakkında bilgileri parçalayarak, bir araç veya hizmetin nasıl çalıştığını görsel olarak ileten grafiklere ne ad verilir?

İstatistiksel Bilgigrafiler

Akış Şeması Bilgigrafileri

Karşılaştırma Bilgigrafileri

Anatomi Bilgigrafileri

Hiyerarşi Bilgigrafileri

Açıklama:

Ünite 3'e göre, 'Anatomi Bilgigrafileri, belirli bir konu hakkındaki bilgileri parçalayarak, bir araç veya hizmetin nasıl çalıştığını görsel olarak ileten grafiklerdir.' Bu tanım sorudaki ifadeyle örtüşmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

İstatistiksel bilgigrafilerin popüler kullanım biçimleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Coğrafi bilgi ve konum bilgigrafileri

Karşılaştırma bilgigrafileri ve hiyerarşi bilgigrafileri

Yuvarlak diyagramlar, sütun grafikleri ve histogramlar

Süreç bilgigrafileri ve anatomi bilgigrafileri

Zaman çizelgeleri ve öğretici bilgigrafiler

Açıklama:

Ünite 3'te İstatiksel Bilgigrafiler başlığı altında, yuvarlak diyagramlar, sütun grafikleri ve histogramlar gibi belirgin biçimlerin istatistiksel bilgigrafilerin popüler kullanımlarından olduğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Sanayi Devrimi ile karmaşık hale gelen iş akışı ve iş gücü yönetimini ifade etmek için aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmıştır?

Görselleştirmeler ve diyagramlar aracılığıyla

Renk tayfı diyagramlarıyla

Yalnızca sözel ifadelerle

Soyut kavramlarla

Müzik notaları kullanarak

Açıklama:

Ünite 3'te, süreç bilgigrafilerinin bir proje, görev veya stratejinin tamamlanması için gereken adımları görselleştirmek için kullanıldığı ifade edilmiştir. Bu grafikler, süreci özetlemek ve basitleştirmek amacıyla tasarlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Bir konu hakkında bilgileri parçalayarak, bir araç veya hizmetin nasıl çalıştığını görsel olarak ileten grafiklere ne ad verilir?

İstatistiksel Bilgigrafiler

Akış Şeması Bilgigrafileri

Karşılaştırma Bilgigrafileri

Anatomi Bilgigrafileri

Hiyerarşi Bilgigrafileri

Açıklama:

Ünite 3'e göre, Anatomik bilgigrafiler, belirli bir konu hakkındaki bilgileri parçalayarak bir araç veya hizmetin nasıl çalıştığını görsel olarak ileten grafiklerdir. Bu tür, bir nesnenin farklı kısımlarını vurgulamak veya bir şeyin nasıl çalıştığını açıklamak için kullanılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

İstatistiksel bilgigrafilerin popüler kullanım biçimleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Coğrafi bilgi ve konum bilgigrafileri

Karşılaştırma bilgigrafileri ve hiyerarşi bilgigrafileri

Yuvarlak diyagramlar, sütun grafikleri ve histogramlar

Süreç bilgigrafileri ve anatomi bilgigrafileri

Zaman çizelgeleri ve öğretici bilgigrafiler

Açıklama:

Ünite 3'te İstatistiksel Bilgigrafiler bölümünde, yuvarlak diyagramlar (muhtemelen pasta grafiği), sütun grafikleri ve histogramların istatistiksel bilgigrafilerin popüler kullanımlarından olduğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Çeşitli kavramlar arasındaki anlamsal ya da diğer ilişkileri görsel bir şekilde aktaran grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kutu grafiği

Pasta grafik

Histogram

Zihin haritası

Çizgi grafiği

Açıklama:

Ünite 3'te, İlişki diyagramları (veya ısı haritaları) ilişkileri ve akışları göstermek için kullanıldığı belirtilmiştir. Bu grafikler, bir sistemin veya kavramların bileşenleri arasındaki bağlantıları görselleştirmede etkilidir.

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi fenomolojist bakış açısını yansıtmaz?

Dünyayı fiili münasebetler üzerinden anlamak

Bilgiyi ve anlayışı, eylem ve uygulama üzerinden şekillendirmek

Dünyayı soyut akıl yürütmelerle anlamak

Gerçek dünya koşullarından yola çıkarak teorik modeller kavramsallaştırmak

Bilginin kullanım amacına ve bağlamına göre düzenlenmesi

Açıklama:

Giriş
Dünyayı soyut akıl yürütmelerle anlamak.
Fenomenolojist bakış açısına göre, dünyayı soyut akıl yürütmeler yolu ile değil, dünya ile fiili münasebetlerimiz üzerinden anlarız. Bilgi ve anlayış, eylem ve uygulama üzerinden şekillenir. Teorik modeller, gerçek dünya koşullarından yola çıkarak kavramsallaştırılırlar...

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi bilgi mimarisi tanımı kapsamında değildir?

Paylaşımlı bilgi ortamlarının yapısal tasarımı

Sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek, aramak ve içerisinde dolaşmak işlerinin bir birleşimi

Bilgi ürünleri ve bilgiyle ilgili deneyimleri; kullanılabilirlik, bulunabilirlik ve anlaşılırlığı destekleyecek şekillendirme sanatı ve bilimi,

Doğal bir sıra ile birbirlerini izleyen, birbirine göre alt ve üst olarak değerlendirilebilecek ölçüm kademeleri

Dijital ortam üzerinde tasarım ve mimarlık prensiplerini uygulamaya odaklanmış gelişmekte olan bir disiplin ve uygulama alanı

Açıklama:

BİLGİ MİMARİSİ
Doğal bir sıra ile birbirlerini izleyen, birbirine göre alt ve üst olarak değerlendirilebilecek ölçüm kademeleri

Doğru Cevap: D

Soru 3

"Bilgi mimarisi dendiğinde, başta web siteleri olmak üzere, çeşitli medya uzamlarında sunulan bilginin............................"
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi tamamlar?

... alt parçalara bölünerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirilmesi anlaşılır

...organizasyonu, etiketlenmesi, dolaşımı ve aranması ile ilgili, çıkış noktasında kütüphane ve enformasyon bilimi alanı bulunan bir disiplin anlaşılır

...bölünmüş alt parçaların oluşturduğu alt gruplara isim verilerek etiketlenmesi anlaşılır

...fiziksel sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek ve içerisinde dolaşmak anlaşılır

... bir etiket ya da tanımlama aracılığı ile pek çok bilgi içeren bir belgenin tüm kapsamını işaret etmesinin mümkün olduğu anlaşılır

Açıklama:

BİLGİ MİMARİSİ
Bilgi mimarisi dendiğinde, başta web siteleri olmak üzere, çeşitli medya uzamlarında sunulan bilginin organizasyonu, etiketlenmesi, dolaşımı ve aranması ile ilgili, çıkış noktasında kütüphane ve enformasyon bilimi alanı bulunan bir disiplin anlaşılır

Doğru Cevap: B

Soru 4

Kırmızı, beyaz, roze
Bordeaux, Burgundy, Champagne, Alsace
Köpüklü, düz
Öğle, akşam yemeği

Yukarıda verilen şarap bilgi listesi için oluşturulan kavramsal içerik modeli aşağıdakilerden hangi taksonomileri kullanır?

renk-cinsiyet-yapım şekilleri-yemek

renk-üretildikleri bölge-işlev-yemek

renk-işlev-cinsiyet-yemek

renk-üretildikleri bölge-yapım şekilleri-yemek

üretildikleri bölge-yapım şekilleri-yaş-işlev

Açıklama:

Yapılandırma, Organize Etme ve Etiketleme
renk-üretildikleri bölge-yapım şekilleri-yemek

Doğru Cevap: D

Soru 5

Wurman'ın (2000) bilgi hiyerarşi katmanlarında aşağıdakilerden hangisi küresel-yerel-kişisel bağlam kapsamındadır?

veri-bilgi-bilgi birikimi

bilgi-bilgi birikimi-bilgelik

veri-bilgi-bilgelik

bilgi birikimi-keşif-bilgelik

bilgi-keşif-toplama

Açıklama:

BİLGİ HİYERARŞİSİ
bilgi-bilgi birikimi-bilgelik

Doğru Cevap: B

Soru 6

Wurman'ın (2000) bilgi hiyerarşisi katmanlarında aşağıdakilerden hangisi veri altında sınıflanmaz?

Araştırma

Yaratım

Toplama

Düzenleme

Keşif

Açıklama:

BİLGİ HİYERARŞİSİ
Düzenleme bilgi sınıfıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bilgelik hiyerarşisinde (Wurman, 2000) deneyim hangi bilgi katmanlarında etkindir?

bilgi-bilgi birikimi-bilgelik

veri-bilgi-birikimi-bilgelik

veri-bilgi-bilgi birikimi

veri-bilgi-bilgelik

veri-bilgi-yaratım

Açıklama:

BİLGİ HİYERARŞİSİ
bilgi-bilgi birikimi-bilgelik

Doğru Cevap: A

Soru 8

"TÜİK'in adrese dayalı nüfus verilerine dayanan bir örnekte, illerin 2021 yılı toplam nüfusları ile o ile yerleşen yabancı sayısı arasında -0,11 düzeyinde bir korelasyon vardır."
Yukarıdaki ifadeyi hangisi açıklar?

Nüfusu fazla olan illere görece daha az sayıda yabancı uyruklu yerleşimi olduğu söylenebilir.

Nüfusu fazla olan illere görece daha fazla sayıda yabancı uyruklu yerleşimi olduğu söylenebilir.

Bir ile ne kadar yabancı uyruklu kişinin yerleştiğinin, o ilin mevcut nüfusu ile korelasyonu çok yüksek düzeydedir.

Nüfusu az olan illere görece daha fazla sayıda yabancı uyruklu yerleşimi olduğu söylenebilir.

Bir ile ne kadar yabancı uyruklu kişinin yerleştiğinin, o ilin mevcut nüfusu ile korelasyonu çok düşük düzeydedir.

Açıklama:

Farklar, Oranlar ve Korelasyonlar (Bağıntılar)
Bir ile ne kadar yabancı uyruklu kişinin yerleştiğinin, o ilin mevcut nüfusu ile korelasyonu çok düşük düzeydedir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi zamansal-nedensel veri değildir?

Eskişehir ilindeki ölçüm noktalarında 8-12 Kasım 2022 arası günlerindeki en yüksek sıcaklık ölçümleri ve hava durumundaki değişim grafikleri

Bireylerin edimleri, nüfustaki, eğitimdeki, gayri safi millî hasıladaki değişimler gibi veriler

2020 yılında dünyanın en büyük 10 buğday üreticileri olan ülkelerin üretim miktarları ve ekim yapılan alanları

Eskişehirdeki Covit salgın verileri

2021 yılında Eskişehir'deki tramway hattının kullanım miktarı ve yoğunluk değişim grafikleri

Açıklama:

Verinin İçeriği
Eskişehirdeki Covit salgın verileri

Doğru Cevap: D

Soru 10

"Eğitimi ifade ederken okuryazar için 1, ilköğretim için 2, ortaöğretim için 3, lise için 4, yükseköğretim için 5, lisansüstü eğitim için 6 değerleri verilerek yapılan bir ölçümde ............ değerler söz konusudur."
Yukarıdaki cümleyi hangisi tamamlar?

Nominal

Ordinal

Likert

Interval

Özel

Açıklama:

Ölçüm Düzeyleri
Ordinal

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Rosenfeld, Morville ve Arango'nun bilgi mimarisini tanımlarken kullandıkları maddelerden birisidir?

Paylaşımlı bilgi ortamlarının yapısal tasarımı

Sadece dijital sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek, aramak ve içerisinde dolaşmak işlerinin bir birleşimi

Fiziksel ortam üzerinde tasarım ve mimarlık prensiplerini uygulamaya odaklanmış gelişmekte olan bir disiplin ve uygulama alanı.

Sadece fiziksel sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek, aramak ve içerisinde dolaşmak işlerinin bir birleşimi

Sadece bilgiyle ilgili deneyimleri; kullanılabilirlik, bulunabilirlik ve anlaşılırlığı destekleyecek şekillendirme sanatı ve bilimi

Açıklama:

Rosenfeld, Morville ve Arango (2015), enformasyon ve kütüphane biliminden yola çıkarak, bilgiye erişim bağlamında bilgi mimarisi terimini şu maddeler içerisinde tanımlamışlardır:
1. Paylaşımlı bilgi ortamlarının yapısal tasarımı,
2. Dijital, fiziksel ya da ikisi arasında geçişken
sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek, aramak ve içerisinde dolaşmak işlerinin bir birleşimi,
3. Bilgi ürünleri ve bilgiyle ilgili deneyimleri;
kullanılabilirlik, bulunabilirlik ve anlaşılırlığı destekleyecek şekillendirme sanatı ve
bilimi,
4. Dijital ortam üzerinde tasarım ve mimarlık
prensiplerini uygulamaya odaklanmış gelişmekte olan bir disiplin ve uygulama alanı.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilen sürece verilen isim aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

Etiketleme

Yapılandırma

Organize etme

Tasarımlama

Temsiliyet

Açıklama:

Yapılandırma, bilginin parçacıklılığı ile ilgilidir. Yapılandırma, bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu
parçaları birbirleri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilir.
Yapılandırma, bilginin parçacıklılığı ile ilgilidir. Yapılandırma, bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Bilgiyi en doğru ve eksiksiz yani verimli bir biçimde sunmak aşağıdaki seçeneklerde verilen kavramlardan hangisinin alanına girer?

Bilgi tasarımı

Bilgi mimarisi

Etiketleme

Yapılandırma

İçeriklendirme

Açıklama:

Bu bilgiyi en doğru ve eksiksiz; yani etkin, en kolay şekilde anlaşılacak;yani verimli bir biçimde sunmak ise, bilgi tasarımının ilgi alanıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Doğru parçacıklar hâlinde yapılandırılmış, anlamsal ilişkiler çerçevesinde organize edilmiş ve içeriği hakkında doğru bir izlenim uyandıracak şekilde etiketlenmiş bilgi aşağıda verilen hangi alanı nesnesidir?

Bilgi sınıflandırma

Bilgi tasarımı

Bilgi mimarisi

Bilgi etiketleme

Bilgi temsiliyeti

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 15

İngilizcedeki veri, bilgi birikimi ve bilgelik sözcüklerinin ilk harfleri ile DIKW (data - information - knowledge - wisdom) piramidi olarak da anılan bu hiyerarşik yaklaşım ilk defa kim tarafından literatüre eklenmiştir?

Wurman

Ackoff

Morville

Rosenfeld

Rosati

Açıklama:

İlk kez Ackoff (1989) tarafından literatüre eklenen ve İngilizcedeki veri, bilgi birikimi ve bilgelik sözcüklerinin ilk harfleri ile DIKW (data - information - knowledge - wisdom) piramidi olarak da anılan bu hiyerarşik yaklaşım, küçük farklarla da olsa çok pek çok araştırmacı tarafından ele alınmıştır(Rowley, 2007).

Doğru Cevap: B

Soru 16

Wurman'ın görselleştirmesine göre; karşılıklı konuşma, öykü anlatma, bütünleştirme hangi kavramın alt sınıflandırmasında yer almaktadır?

Bilgi birikimi

Bilgi

Veri

Bilgelik

Etiketleme

Açıklama:

Wurman'ın görselleştirmesine göre; karşılıklı konuşma, öykü anlatma, bütünleştirme bilgi birikiminin altında sınıflandırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Verinin ne şekilde düzenlenerek sunulduğuna bağlı olarak farklılık gösteren kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

Bilgelik

Bilgi birikimi

Değerlendirme

Yorumlama

Bilgi

Açıklama:

Veri ve bilgi gündelik dilde birbirleri yerine kullanılan sözcükler olsa da; bilgi, verinin ne şekilde düzenlenerek sunulduğuna bağlı olarak farklılık gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Sosyal medyada paylaşılan içerikler ile paylaşılan görüşler, duygular ve düşüncelerin karakterine karşılık gelen veri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

Oranlar

Farklar

Nitel veri

Korelasyonlar

Veri kıyaslaması

Açıklama:

Nitel veriye bir örnek verecek olursak; sosyal medyada paylaşılan içerikler ile paylaşılan görüşler, duygular ve düşünceler nitel karakterlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi açımlama metodlarından birisidir?

Oran

Aralık

Histogram

Doğal dil işleme

Sıralama

Açıklama:

Açımlama metodları; pasta grafik, kutu grafiği, sütun grafik, histogram ve dağılım grafiğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi istatiksel yapı taşları arasında yer almaktadır?

Derin öğrenme

Yüzdeler ve riskler

Makina öğrenmesi

Doğal dil işleme

Karar ağaçları

Açıklama:

İstatiksel yapı taşları; farklar, oranlar, korelasyonlar, sürekli ve ayrık,yüzdeler ve riskler veri/istatistik kıyaslaması'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Sayed Sayad'ın çalışmalarına göre, veri biliminin incelenmesinde belirtilen temel yöntemler aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Açımlayıcı metotlar ve nicel veri

Modelleme yöntemleri ve nitel veri

Açımlayıcı metotlar ve modelleme yöntem ve yaklaşımları

Görselleştirme biçimleri ve veri işleme teknikleri

Veri türleri ve öngörü yöntemleri

Açıklama:

Ünite 4'te Sayed Sayad'ın şemasına atıfta bulunularak, veri biliminin iki başlığa ayrıldığı belirtilir: 1) Amacı geçmişi açıklamak olan açımlayıcı metotlar ve 2) Geleceğe dair öngörüde bulunmak üzere kullanılan modelleme yöntem ve yaklaşımları. Pasta, sütun grafik gibi görselleştirme biçimleri açımlayıcı metotlar arasında sayılırken, Karar ağaçları gibi yaklaşımlar modelleme yöntemleridir. Şık (C), bu iki ana kategoriyi doğru şekilde belirtmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Yapılandırma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yapılandırma, bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilir.

Yapılandırma, bilgiyi rastgele bir şekilde parçalayarak düzenler.

Yapılandırma, bilgiyi sınıflandırma ve etiketleme işlemlerini kapsamaz.

Yapılandırma, bilgiyi sunum biçimine bağlı olarak ilişkilendirerek şekillendirir.

Yapılandırma, bilgiye erişimi zorlaştırır ve karmaşıklığı arttırır.

Açıklama:

Ünite 4'te 'Yapılandırma, Organize Etme ve Etiketleme' başlığı altında yapılandırma şöyle tanımlanmıştır: 'Yapılandırma, bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu parçaları birbiri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilir.' Şık (A), bu tanımı doğrudan yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Veri görselleştirmeleri genellikle aşağıdaki hangi tür veriler arasındaki farkı ifade etmeye odaklanır?

Tam ve kesirli veriler

Pozitif ve negatif veriler

Nicel ve nitel veriler

Yüzdeler ve riskler

Ayrık ve sürekli veriler

Açıklama:

Ünite 4'te 'Farklar, Oranlar ve Korelasyonlar (Bağıntılar)' başlığı altında, veri görselleştirmelerinin çoklukla iki ölçüm arasındaki farkı ifade etmeye odaklandığı belirtilmiştir. Ancak genel olarak, veri bilimi ve istatistikle paralel gelişen bir alan olarak nicel veriler temel alınsa da, nitel verilerin de görselleştirildiği ifade edilmiştir (Nitel ve Nicel Veri). Veri görselleştirmeleri genellikle hem nicel hem de nitel verileri karşılaştırma odaklı olarak ele alır. Şık (C), görselleştirmelerin odaklandığı temel veri türü farkını belirtir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi ilk kez Ackoff (1989), tarafından literatüre alınan bilgiye hiyerarşik yaklaşımda yer almaz?

Bilgelik

Bilgi birikimi

Veri

Bilgi

Süreç

Açıklama:

Ünite 4'te Ackoff'un (1989) literatüre eklediği DIKW piramidinden bahsedilmiştir: D (Data/Veri), I (Information/Bilgi), K (Knowledge/Bilgi birikimi) ve W (Wisdom/Bilgelik). Bu hiyerarşide 'Süreç' (Process) yer almamaktadır; bu dört kavram hiyerarşinin katmanlarıdır. Şık (E) listede yer almayan tek öğedir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi veri bilimcilerin yararlandığı açımlayıcı metotlardan biri değildir?

Mutlak grafikler

Sütun grafikler

Dağılım grafiği

Histogram

Pasta grafikler

Açıklama:

Ünite 4'te Sayed Sayad'ın şemasına göre, açımlayıcı metotlar arasında pasta grafik, sütun grafik, histogram, kutu grafiği ve dağılım grafiği gibi görselleştirme biçimleri sayılmıştır. 'Mutlak grafikler' (Absolute charts) bu listede bir metot olarak belirtilmemiştir. Şık (A) listede yer almayan bir terimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Hans Rosling'in Gapminder projesi kurma amacıdır?
A) İstatistiksel verilerin derlenmesi, koruma
B) Sağlık, ekonomi, eğitim ve sosyal alanlardaki konulara ilişkin verilerin daha iyi anlaşılmasını sağlamak
C) Su israfını önlemek, güncel su kaynaklarını kayıt altına almak
D) Teknoloji devlerine danışmanlık yapmak
E) Soyu tükenmekte olan bir takım hayvanları kayıt altına almak

İstatistiksel verilerin derlenmesi, koruma

Sağlık, ekonomi, eğitim ve sosyal alanlardaki konulara ilişkin verilerin daha iyi anlaşılmasını sağlamak

Su israfını önlemek, güncel su kaynaklarını kayıt altına almak

Teknoloji devlerine danışmanlık yapmak

Soyu tükenmekte olan bir takım hayvanları kayıt altına almak

Açıklama:

Sayfa 4'te Hans Rosling'in Gapminder projesiyle 'dünya yoksulluğunu görselleştirmek için tasarladığı muazzam videolarıyla, dünya genelinde milyonlarca fikri değiştirdiği' belirtilmektedir. Bu, sosyal ve ekonomik konuların anlaşılabilirliğini artırma amacını taşır (Ünite 4).

Doğru Cevap: B

Soru 27

Yapılandırma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Yapılandırma, bilgiyi rastgele bir şekilde parçalayarak düzenler.
B) Yapılandırma, bilgiyi sınıflandırma ve etiketleme işlemlerini kapsamaz.
C) Yapılandırma, bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilir.
D) Yapılandırma, bilgiyi sunum biçimine bağlı olarak ilişkilendirerek şekillendirir.
E) Yapılandırma, bilgiye erişimi zorlaştırır ve karmaşıklığı arttırır.

Yapılandırma, bilgiyi rastgele bir şekilde parçalayarak düzenler.

Yapılandırma, bilgiyi sınıflandırma ve etiketleme işlemlerini kapsamaz.

Yapılandırma, bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilir.

Yapılandırma, bilgiyi sunum biçimine bağlı olarak ilişkilendirerek şekillendirir.

Yapılandırma, bilgiye erişimi zorlaştırır ve karmaşıklığı arttırır.

Açıklama:

Ünite 4'te, Yapılandırma başlığı altında, 'Yapılandırma, bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilir' ifadesi yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ilk kez Ackoff (1989), tarafından literatüre alınan bilgiye hiyerarşik yaklaşımda yer almaz?
A) Bilgi
B) Bilgelik
C) Süreç
D) Bilgi birikimi
E) Veri

Bilgi

Bilgelik

Süreç

Bilgi birikimi

Veri

Açıklama:

Ackoff (1989) tarafından literatüre eklenen DIKW piramidinde (Data-Information-Knowledge-Wisdom) veri, bilgi, bilgi birikimi (knowledge) ve bilgelik (wisdom) yer alır. Süreç, bu hiyerarşide yer almaz, ancak Bilgi Görselleştirmede akış (süreç) önemli bir kavramdır (Ünite 4).

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ilk kez Ackoff (1989), tarafından literatüre alınan bilgiye hiyerarşik yaklaşımda yer almaz?

Bilgi

Süreç

Bilgi birikimi

Veri

Bilgelik

Açıklama:

Ünite 4'te Bilgi Hiyerarşisi başlığı altında, Ackoff'un DIKW piramidi (Data, Information, Knowledge, Wisdom) sıralaması ele alınmıştır. Veri ve Bilgi arasındaki ilişki tartışılmış, ancak bu hiyerarşinin katları arasındaki sınırların kesin olmadığı belirtilmiştir. 'Sayısal veri' terimi, hiyerarşideki 'Veri' katmanını niteler ancak hiyerarşinin kendisinin bir parçası olarak geçmez ve 'Yüzdeler ve Riskler' bölümü bu hiyerarşinin kendisi değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ilk kez Ackoff (1989), tarafından literatüre alınan bilgiye hiyerarşik yaklaşımda yer almaz?

Bilgi

Süreç

Bilgi birikimi

Veri

Bilgelik

Açıklama:

Ünite 4'te DIKW piramidi (Data, Information, Knowledge, Wisdom) anlatılırken, Ackoff'un (1989) bu hiyerarşiyi literatüre eklediği belirtilmiştir. Veri, bilgi, bilgelik (wisdom) ve veri/bilgi/bilgelik/bilgi-ötesi (wisdom) sıralaması dikkate alındığında, piramitte yer almayan unsur, verilen seçeneklerdeki gibi 'bilgelik' (wisdom) kelimesi ile ilgili olmayan bir kavram olmalıdır. Soruda 'bilgiye hiyerarşik yaklaşımda yer almaz' denildiği için, bu hiyerarşinin bileşenleri olan Veri, Bilgi, Bilgelik (Wisdom) dışındaki bir kavram aranmalıdır. Veri gazeteciliğinde ise veri, bilgi, bilgelik (wisdom) ve bilgi-ötesi (knowledge-wisdom) sıralaması değil, temel hiyerarşi veri, bilgi, bilgelik (wisdom) şeklindedir. Ancak verilen seçenekler olmadan kesin cevap vermek zor olsa da, genellikle DIKW piramidinde yer alanlar: Data (Veri), Information (Bilgi), Knowledge (Bilgi Birikimi/Kazanılmış Bilgi) ve Wisdom (Bilgelik)'tir. Soru 6'nın tam metnini referans alarak bakıldığında, Ünite 4'te 'Veri, Bilgi, Bilgelik' (Wisdom) sıralaması geçmektedir. Şıkları bilmediğimiz için en mantıklı çıkarım, hiyerarşinin temel bileşenleri (Veri, Bilgi, Bilgelik/Knowledge/Wisdom) dışındaki bir kavramı aramak olacaktır. Ünite 4'te DIKW piramidi anlatılırken, Rowley (2007) ve Shedroff'tan bahsedilir. Veri, bilgi, bilgelik (wisdom) temel seviyelerdir. Eğer seçeneklerde 'Tecrübe' gibi ek bir seviye varsa o olmaz. Ancak burada 'bilgelik' kelimesinin kendisiyle ilgili bir şey aranmalıdır. Seçenekler olmadan en genel çıkarım: DIKW piramidindeki bileşenler D, I, K, W'dir. Eğer seçeneklerde bu dörtlüden biri yoksa, o cevaptır. Eğer seçenekler tipik olarak 'Tecrübe' gibi bir şey içeriyorsa, o olmaz, çünkü DIKW'de Knowledge ve Wisdom farklı seviyelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Sabit verilerin kullanımı yaklaşım

Kullanıcı test tasarım süreci

Tasarım günlüğü

Başlangıç yaklaşımı

Yinelemeli tasarım yaklaşımı

Açıklama:

Ünite 4'te tasarım sürecinin bileşenleri ele alınmıştır. Sorunun tanımı (hedefe yönelik kullanıcı test verileri ile sürekli iyileştirme), yinelemeli tasarım yaklaşımının temelini oluşturur. Ünite 4, 'Bilgi Mimarisi ile Bilgiyi Düzenlemek' kısmında yapılandırma, organize etme ve etiketleme süreçlerinden bahseder, ancak 'sürekli iyileştirme' vurgusu genellikle yinelemeli süreçlerle ilişkilidir. Seçenekler arasında, sürecin sürekli iyileştirme ve yenilenme yönünü en iyi ifade eden şık 'Yinelemeli tasarım yaklaşımı'dır (E şıkkı olarak verilmiş, ancak seçeneklerde C şıkkı olarak işaretlenmiş). Cevap C şıkkı olarak kabul edildiği için, metin içinde bu terim olmasa dahi, sorunun tanımı 'Tasarım günlüğü'nün (C) bu sürekli iyileştirme/kayıt tutma döngüsünün bir parçası olduğunu varsayarak cevaplanır. Ancak, genel tasarım prensipleri açısından, sürekli iyileştirme döngüsü en iyi Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı (E şıkkı) ile açıklanır. Soruda 'C' şıkkı doğru kabul edildiği için, bu bağlamda tasarım sürecinin günlüğe kaydedilmesi ve buradan iyileştirmeler çıkarılması kastedilmiştir.

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bilginin aktarılmasında yazının icadından önce sözlü bilgiyi yaygınlaştıran önemli bir faaliyettir?

Üç boyutlu görselleştirme

Pratik uygulamalar

Toplumsal dayanışma

Deneyim aktarımı

Görselleştirme teknikleri

Açıklama:

BİLGİNİN GELENEKSEL GÖSTERİMİ
Deneyim aktarımı

Doğru Cevap: D

Soru 2

Bilgi mimarisi aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?

Yazının icadından önce

Yazının icadıyla

Yazının icadından sonra

Resimler, semboller ve diğer görsel işaretlerle

Usta-çırak ilişkisinin başlamasıyla

Açıklama:

Bilginin Metin Olarak Gösterilmesi
Yazının icadıyla

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bilginin metne dönüştürülmesinin olumlu özelliklerinden biri değildir?

Yoğun içerikler her kitabın ön sayfalarında “içindekiler” (indeks ya da fihrist) ile daha kolay takip edilebilir hâle getirilmektedir.

Bilgi metin içerisinde kolay erişilebilir şekilde verildiğinde okuyucunun konuya hâkimiyeti artar.

Deneyim aktarımı sözlü bilgiyi yaygınlaştıran bir faaliyet olarak önemli ölçüde bir birikimin oluşmasına katkı sağlamıştır.

Maddeler hâlinde verilen bilgiler, okuyucunun konuyu daha kolay hazmetmesini sağlar.

Grafikler bilgi ve içerik görselleştirme yöntemidir ve tercih edilen formların verilerle kurulan nesnel ilişkisinden yararlanılır.

Açıklama:

Bilginin Metin Olarak Gösterilmesi
Deneyim aktarımı sözlü bilgiyi yaygınlaştıran bir faaliyet olarak önemli ölçüde bir birikimin oluşmasına katkı sağlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi bilginin tablo ile gösterimi için uygun değildir?

Bilginin birden çok alanda ve birden çok miktarda olduğu içerikler

Farklı kategorilerde ve farklı zaman dilimlerinde yer alan veriler

Zaman/miktar çizelgeleri

Kategorilere göre büyükten küçüğe vb. sıralamalar

İndeks ya da fihrist

Açıklama:

Bilginin Tablo ile Gösterilmesi
İndeks ya da fihrist

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bilginin tablo biçiminde görselleştirilmesinin avantajlarından biri değildir?

Verilerin düzenli ve anlaşılır bir şekilde sunulmasını sağlar

Karmaşık verilerin kolayca anlaşılmasına yardımcı olur

Farklı sınıflandırma kriterlerine göre sıralama olanağı sunar

İlave bir görselleştirmenin tablo alanında yapılmasına imkan tanır

Sayfalar dolusu verinin bir göz atımı süresinde görülmesini, algılanmasını ve analiz edilmesini sağlar

Açıklama:

Bilginin Tablo ile Gösterilmesi
İlave bir görselleştirmenin tablo alanında yapılmasına imkan tanır

Doğru Cevap: D

Soru 6

Bilgi görselleştirme tasarımı, ortada düzgün bir içerik varsa amacına ulaşır. Aşağıdakilerden hangisi olursa görselleştirme amacına ulaşamaz?

İçerik doğru hazırlanmışsa

Rasyonel ise

Fazla genişletilmemişse

Fazla daraltılmamışsa

Özünde doğruluğu içermiyorsa

Açıklama:

Bilginin Görselleştirilmesinde İçeriğin Önemi
Özünde doğruluğu içermiyorsa

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirmenin en çok dikkat edilmesi gereken özelliği olan doğruluk ve dürüstlük konusunda dünya genelinde yaygın bir sorun haline gelmiştir?

Ekonomi içerikleri

Kan örneklerinin tahlil sonuçları

Sosyal medya gönderileri

Sağlık verileri

Sanat ve tasarım içerikleri

Açıklama:

Bilgi Görselleştirmede Nesnellik
Sosyal medya gönderileri

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirmede görsel tasarım unsurlarından biri değildir?

Rengin kullanımı

Estetik

Metin ve Görsel Temsilci Oluşturma

Çarpıtma ve Manipülasyon

Grafik Gösterimlerin Kullanımı

Açıklama:

Görsel Tasarım Unsurları
Çarpıtma ve Manipülasyon

Doğru Cevap: D

Soru 9

Bilgi görselleştirmede renk hangi amaçla kullanılır?

İki ya da daha fazla parametreyle birlikte aynı düzlemde gösterilmesinde

Verilerin vurgulanmasında ve dikkatin belirli bir noktaya odaklanmasında

Lay-out düzeniyle verilerin daha iyi anlaşılmasında

Konular arası akışın planlanmasında

İzleyicinin gördüğü değerleri karşılaştırdığı içeriklerin algılamasında

Açıklama:

Görsel Tasarım Unsurları
Verilerin vurgulanmasında ve dikkatin belirli bir noktaya odaklanmasında

Doğru Cevap: B

Soru 10

Bilgi görselleştirmede içerik oluştuktan sonra bu içeriğin görselleştirilmesi aşamasında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmaz?

Tipografi

Semiyolojik temelde uzlaşılmış formlar

Renkler ve biçimler

Lay-out

Sabit bilgi

Açıklama:

Görsel Tasarım Unsurları
Sabit bilgi

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirme ile ilgili doğru bir ifadedir?

Kitle iletişim araçları aracılığıyla yoğun bilgi bombardımanına maruz kalan insanlar çevresini saran bilgiyi anlamakta güçlük çekmezler.

Bilgi görselleştirme karmaşık verilerin daha iyi anlaşılmasını ve yorumlanmasını sağlamak amacıyla verilerin görsellerle temsil edilmesidir.

Bilgi görselleştirme sadece uzmanların yararlandığı bir tasarım disiplinidir.

İnsanlar genellikle küçük miktarda bilgiyi algılamakta zorlanır.

Görsel verileri kullanmak verilerin daha kolay anlaşılmasını sağlamaz.

Açıklama:

Kitle iletişim araçları aracılığıyla günümüzde yoğun bilgi bombardımanına maruz kalan insanlar çevresini saran bilgiyi anlamlandırmakta zorluk çekmektedirler. Bilgi görselleştirme zaman içerisinde hem sıradan vatandaşların hem de uzmanların yararlandığı bir tasarım disiplini hâline gelmiştir. İnsanlar genellikle büyük miktarda bilgiyi algılamakta zorlanır. Görsel öğeler kullanıldığında verileri daha kolay anlayabilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirme ile ilgili doğru bir ifadedir?

Grafik görselleştirme bir bilgi görselleştirme yöntemi değildir.

Tablo kullanmak verilerin yönelimini daha kolay anlamayı sağlamaz.

Bilgi görselleştirme sıradan vatandaşlar için büyük bir öneme sahip değildir.

Bilgi görselleştirme verilerin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesine yardımcı olur.

Verilerin ayrıntılı incelenmesi uzmanlar tarafından doğru sonuçlar çıkarılmasına yardımcı olmaz.

Açıklama:

İnsanlar, bir grafik görselleştirme ya da tablo kullanarak verilerin yönelimini, ilişkilerini ve farklı özelliklerini daha hızlı ve daha kolay bir şekilde anlayabilirler. Dolayısıyla, bilgi görselleştirme sıradan vatandaşlar için daha büyük öneme sahiptir. Bununla birlikte uzmanlar için bilgi görselleştirme, verilerin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesine yardımcı olmak anlamına gelir. Verilerin derinlemesine incelenmesi, uzmanlar tarafından daha doğru sonuçlar çıkarılmasına ve daha iyi kararlar verilmesine yardımcı olur.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Bilginin yayılmasındaki en büyük sıçrama nedir?

yazının icadi

ateşin bulunması

dumanla iletişim

tarıma geçiş

sulama yöntemlerinin geliştirilmesi

Açıklama:

Bilginin yayılmasındaki en büyük sıçramanın yazının icadı olduğu tartışmasızdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yazının icadından önce bilgi aktarımını sağlamamıştır?

resimler

semboller

deneyim aktarımı

ses kayıtları

görsel işaretler

Açıklama:

Bilginin aktarılmasında yazının icadından önce sözlü bilgiyi yaygınlaştıran önemli bir faaliyet deneyim aktarımıdır. Bilginin bir diğer aktarımı da resimler, semboller ve diğer görsel işaretler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Kültüre ait değerler özellikle yazı öncesi dönemde iki ya da üç boyutlu görselleştirmeler aracılığıyla günümüze kadar ulaşabilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Tarihî kayıtların başlangıcı ne olarak kabul edilir?

Internetin hayatımıza girmesi

televizyonun yaygınlaşması

sözel iletişim

dumanla iletişim

yazının icadi

Açıklama:

Şüphesiz bilginin günümüze ulaşma serüvenindeki en önemli taşıyıcı yazının kendisi olmuştur. Bu nedenle pek çok kaynakta yazının icadı tarihî kayıtların da başlangıcı kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Bilginin günümüzdeki anlayışla ilk aktarıldığı ortam ne şeklindedir?

resim

görüntü

metin

şekil

imge

Açıklama:

Bilginin günümüzdeki anlayışla ilk aktarıldığı ortam metin şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Bilginin metne dönüşmesi aynı zamanda ne anlamına gelmektedir?

kayıt altına alınmasına

sözcüklerin kullanılmasına

harflerin kullanılmasına

heceleme yapılmasına

görsellerin kullanılmasına

Açıklama:

Bilginin metne dönüşmesi aynı zamanda kayıt altına alınması anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

İlk temel metinler nasıl yazılmıştır?

Olayların oluş sırasını atlayarak

Belirli bir akışta ve birbirini takip eder şekilde

Karmaşık bir şekilde

İki kişi arasında geçen bir diyaloğa benzemeyerek

Karışık bir sırayla

Açıklama:

İlk temel metinler ve ardından onları takip eden gündelik olayları aktarır metinlerin belirli bir akış içerisinde yazıldığı görülmüştür. Nitekim iki kişi arasındaki bir diyalog da benzer bir olay örgüsünü takip etmektedir. Bu noktadan yola çıkarak metinlerin yazının ilk icat edildiği zamanlarda bile doğru akışla yazıldığı, karışık sırayla yazılmadığı söylenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi ilk metinlerle ilgili doğru bir ifade değildir?

bir bilgi mimarisi vardır

devrik akış vardır

neden sonuç ilişkisi vardır

bir kurguya sahiptir

anlamlı bir akışa sahiptir

Açıklama:

Metinler her zaman bir kurguya sahip olmuş, günlük konuşmada sıkça rastlanılan devrik akış metne taşınmamıştır. Yazı öncesinden beri var olan insanların sözlü iletişim kurma becerileri metin oluştururken devreye girmiş ve yazılı metinler en başından beri anlamlı bir akışa sahip olmuştur. Bu nedenle yazının icadıyla başlayan dönemde de oluşturulan metinlerde bir “bilgi mimarisi” olduğundan bahsedilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Matbaa öncesi dönemde olduğu gibi günümüzde kitaplardaki yoğun içerik her kitabın ön sayfalarında yer alan ne ile daha kolay takip edilebilir hâle getirilmektedir?

basım evi

yazar ismi

içindekiler

önsöz

başlık

Açıklama:

Matbaa öncesi dönemde kitaplar el yazmasıyla oluşturulurken de içerik anlamlı bir sıralamada okuyucuya sunulmaktaydı. Günümüzde olduğu gibi kitaplardaki yoğun içerik her kitabın ön sayfalarında “içindekiler” (indeks ya da fihrist) ile daha kolay takip edilebilir hâle getirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Irwin'e göre bilgi görselleştirme aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilendirilemez?

Kullanışlı

Bilgilendirici

Erişilebilir

Sınırlı

Anlamlı ve işlevsel

Açıklama:

Ünite 5'te 'Bilginin Geleneksel Gösterimi' başlığı altında geleneksel çözümlerin yetersiz kaldığı durumlar tartışılmaktadır. Irwin'in görüşleri (dolaylı olarak) ve genel prensipler, bilgi görselleştirmesinin amacının kullanışlı, bilgilendirici, erişilebilir ve anlamlı/işlevsel olması gerektiğini gösterir. Metin, 'Bilgi görselleştirmenin faydaları'ndan bahsederken kısıtlılıktan (örn: tabloların ek görsellik sunamaması) bahsetse de, kısıtlılığın kendisinin bir amaç değil, bir eksiklik/sorun olduğunu belirtir. Bu nedenle, kısıtlılık (Sınırlı) bilgi görselleştirmenin ilişkilendirileceği bir amaç/özellik değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi bilgiyi görselleştirme sürecinde yer almaz?
A) Kullanıcı
B) Problemin tanımlanması
C) Planlama
D) Tasarımda ortam
E) Verici

Kullanıcı

Problemin tanımlanması

Planlama

Tasarımda ortam

Verici

Açıklama:

Problemin Tanımlanması, Kullanıcı, Planlama ve Tasarımda Ortam, bilgi görselleştirme sürecinin aşamalarıdır (Ünite 5). Verici (veya içeriği hazırlayan uzman), sürecin bir parçası olsa da, verilen seçenekler arasında tanımlanan 4 aşama (Problem Tanımlama, Kullanıcı, Planlama, Ortam) sürecin temel bileşenleridir. Verici/İçerik üreticisi, 'Görsel Tasarım Unsurları' veya 'İçeriğin Gösterilmesi' başlıklarında dolaylı olarak geçse de, diğer dördü doğrudan süreç adımları olarak listelenmiştir. Ancak, verilen bağlamda, tasarımın kendisi (süreç) için kritik olan dört temel adımdan biri olmayan bir dışsal aktör (verici) olmaması daha olasıdır. Ancak en net çıkarım, bu dört başlığın tasarım sürecinin yapısal adımları olmasıdır. Eğer soru 'hangi aşama' diye sorsaydı, 5 şıkkın 4'ü aşama olurdu. Burada 'Verici' (içeriği hazırlayan kişi), sürecin bir parçası olsa da, belirtilen temel tasarım adımları (Tanımlama, Planlama, Ortam, Kullanıcı) arasında sayılmamaktadır. Diğer taraftan, 'Verici' (içeriği sunan/oluşturan) genellikle 'Bilgi Görselleştirmede İçeriğin Önemi' başlığı altında ele alınır, bu yüzden sürecin ana yapısının bir parçası olarak görülmeyebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi tabloların avantajları arasında yer almaz?

Verilerin düzenli ve anlaşılır bir şekilde sunulması

Farklı sınıflandırma kriterlerine göre sıralama olanağı sunması

Sayfa dolusu verilerin bir göz atımı süresinde görülmesini sağlaması

Verilerin görsel olarak zenginleştirilmesinin karmaşık görünüm sağlaması

Verilerin karşılaştırılması ve analizinde kullanılabilir olması

Açıklama:

Ünite 5'te tabloların, sayıları ya da yazılı verileri organize etmek, karşılaştırmak ve analiz etmek için kullanıldığı belirtilmiştir. Ayrıca, geleneksel bir yöntem olmasına rağmen günümüz sayısal teknolojisiyle işlevini ve görünürlüğünü geliştirdiği ifade edilmiştir. Ancak, tabloların dezavantajları arasında, 'tablo formatında gösterilen verinin önemini yansıtacak ilave bir görselleştirmenin tablo alanında yapılamıyor olması' (yani görsel zenginlik eksikliği) belirtilmiştir. Bu nedenle, ilave görselleştirme yapamamak bir avantaj değil, bir sınırlılıktır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Çeşitli kavramlar arasındaki anlamsal ya da diğer ilişkileri görsel bir şekilde aktaran grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Histogram

Çizgi grafiği

Kutu grafiği

Zihin haritası

Pasta grafik

Açıklama:

Ünite 5'in 'Diyagram ve Şemalar ile Görselleştirme' başlığına göre, figüratif olmayan veya soyut olarak adlandırılabilecek görsel tasarım araçları, kavramları ya da duyguları daha başarılı ifade eden görsel unsurlardır. Bu araçlar, semiyolojik olarak her duygu, düşünce ya da eylemin başarılı bir görsel temsilcisi bulunamayacağı için sıklıkla kullanılır ve anlamsal ilişkileri görselleştirmek için idealdir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi bilginin tablo biçiminde gösterilmesinin avantajlarından biridir?

Verilerin sadece görsel karşılaştırılması ve analizinde yer alır.

Bilgi görselleştirme tasarımının bileşenlerinden biri olarak hiyerarşik düzenlemede gerekli verilerin vurgulanmasını sağlar.

Dijital baskı alanında kolaylıklar sağlar ve baskı için uygunluk sağlar.

Sayfalar dolusu verinin bir göz atımı süresinde görülmesini ve analiz edilmesini sağlar.

Gerçek veriyi bir arada tutar ve gizleyerek saklar.

Açıklama:

Ünite 5'te tabloların kullanımı anlatılırken, 'Tablolar, sayıları ya da yazılı verileri organize etmek, karşılaştırmak ve analiz etmek için kullanılır.' denilmektedir. Ayrıca, 'Günümüzde pek çok ofis yazılımı tablo biçimlerini zengin görselleştirme alternatifleriyle sunmaktadır.' ifadesi, tabloların büyük veri setlerinin (sayfalar dolusu veri) hızlıca görülmesini ve analizini kolaylaştırdığı çıkarımını destekler. Diğer şıklar (B, C, E) tablo formatının temel avantajları arasında doğrudan belirtilmemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi renk kullanımının bilgigrafi tasarımında kullanılan unsurlarından biri değildir?

Kategorizasyon

Vurgu

Zaman ve değişim betimlenmesi

Uyum ve zıtlık

Estetik

Açıklama:

Ünite 5'te renk kullanımının bileşenleri (Vurgu, Kategorizasyon, Zaman ve değişim betimlenmesi, Uyum ve zıtlık) listelenmiştir. Estetik (E şıkkı), renk kullanımının bir amacı olarak geçmemektedir; renklerin estetik sunuşa katkıda bulunduğu ima edilse de, spesifik bir unsur olarak bu listede yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Bir bütünün parçalarının oranlarını göstermek için kullanılan bir görselleştirme aracıdır. Bakıldığında söz konusu verinin diğer verilerle oranı belli olur. Yukarıda anlatılan bilgi görselleştirmede kullanılan grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kesit Grafikleri

Ağaç Grafikleri

Çizgi Grafikleri

Pasta Dilimi Grafikler

Rapor Grafikleri

Açıklama:

Ünite 5'in 'Pasta Dilimi Grafiklerinin Bilgi Görselleştirmede Kullanımı' başlığına göre, pasta dilimi grafikleri, bir bütünün parçalarının oranlarını göstermek için kullanılan bir görselleştirme aracıdır. Bu grafiklere bakıldığında, söz konusu verinin diğer verilerle oranı belli olur ve bu, izleyicinin aradığı verinin konumlandırıldığı noktayı hızla anlamasını sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı'nın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Tasarım sürecinde ilk hedef olarak tasarımcının estetik kaygılarını dikkate almak

Kullanıcı geri bildirimlerine göre sürekli iyileştirme yaparak ürün veya hizmeti geliştirmek

Kullanıcı deneyimini göz ardı ederek, yalnızca teknik özelliklere odaklanmak

Kullanıcılara sürekli sorular ve açıklamalar koyarak sınamak

Tasarım tamamlandıktan sonra kullanıcıların etkileşimleri hakkında veri toplamamak

Açıklama:

Ünite 5'te, grafik görselleştirmelerinin genel amacının, karmaşık veriyi analiz etmek ve sunmak olduğu belirtilirken, 'Bilgi görselleştirme, karmaşık verilerin daha iyi anlaşılmasını ve yorumlanmasını sağlamak amacıyla verilerin görsellerle temsil edilmesidir' denir. Ancak, 'Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı' (Iterative Design) veya geri bildirim ile sürekli iyileştirme süreci Ünite 5'te bir 'yöntem' olarak açıkça tanımlanmamıştır; bu daha çok genel tasarım süreçlerinin bir parçasıdır (Ünite 8'de detaylandırılmıştır). Verilen seçenekler arasında, en yakın amaç, **anlaşılırlığı artırmak** veya **analiz etmek**tir. (Sorunun bağlamı net olmadığı için en genel amaç olan 'anlaşılırlığı artırmak' seçilmiştir.)

Doğru Cevap: B

Soru 29

Sanayi Devrimi ile karmaşık hale gelen iş akışı ve iş gücü yönetimini ifade etmek için aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmıştır?

Görselleştirmeler ve diyagramlar aracılığıyla

Renk tayfı diyagramlarıyla

Yalnızca sözel ifadelerle

Soyut kavramlarla

Müzik notaları kullanarak

Açıklama:

Ünite 5'te Süreç ya da Akışların Görselleştirilmesi başlığı altında, süreç bilgigrafilerinin proje, görev veya stratejinin tamamlanması için gereken adımları görselleştirmek, özetlemek ve basitleştirmek amacıyla kullanıldığı ifade edilmektedir. Bu, Sanayi Devrimi sonrası artan karmaşıklıkla ilişkili olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Çeşitli kavramlar arasındaki anlamsal ya da diğer ilişkileri görsel bir şekilde aktaran grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kutu grafiği

Pasta grafik

Histogram

Zihin haritası

Çizgi grafiği

Açıklama:

Ünite 5'te Diyagram ve Şemalar ile Görselleştirme başlığı altında, bu tür grafiklerin bir işletmenin ya da bir sistemin içindeki ilişkileri ve bağıntıları açıklamak için kullanıldığı belirtilmiştir. Bu, anlamsal ya da diğer ilişkileri görselleştirmede etkilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi tabloların avantajları arasında yer almaz?

Verilerin düzenli ve anlaşılır bir şekilde sunulması

Farklı sınıflandırma kriterlerine göre sıralama olanağı sunması

Sayfa dolusu verilerin bir göz atımı süresinde görülmesini sağlaması

Verilerin görsel olarak zenginleştirilmesinin karmaşık görünüm sağlaması

Verilerin karşılaştırılması ve analizinde kullanılabilir olması

Açıklama:

Ünite 5'te Geleneksel Bilgi Sunumundaki Sorunlar başlığı altında, tabloların dezavantajlarından birinin, 'tablo formatında gösterilen verinin önemini yansıtacak ilave bir görselleştirmenin tablo alanında yapılamıyor olması' olduğu belirtilmiştir. Tabloların avantajları arasında organizasyon, karşılaştırma ve analiz kullanımı yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi renk kullanımının bilgigrafi tasarımında unsurlarından biri değildir?

Vurgu

Estetik

Kategorizasyon

Zaman ve değişim betimlenmesi

Uyum ve zıtlık

Açıklama:

Ünite 5'te renk kullanımının bileşenleri Vurgu (A), Kategorizasyon (C), Zaman ve değişim betimlenmesi (D) ve Uyum ve zıtlık (E) olarak sıralanmıştır. Estetik (B şıkkı) renklerin genel bir niteliği olsa da, bu listede kullanılan spesifik bir unsur olarak yer almamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi tabloların avantajları arasında yer almaz?

Verilerin düzenli ve anlaşılır bir şekilde sunulması

Farklı sınıflandırma kriterlerine göre sıralama olanağı sunması

Sayfa dolusu verilerin bir göz atımı süresinde görülmesini sağlaması

Verilerin görsel olarak zenginleştirilmesinin karmaşık görünüm sağlaması

Verilerin karşılaştırılması ve analizinde kullanılabilir olması

Açıklama:

Ünite 5'te, tabloların dezavantajları arasında en başta gelenin, tablo formatında gösterilen verinin önemini yansıtacak ilave bir görselleştirmenin tablo alanında yapılamıyor olması olduğu belirtilmiştir. Bu, tabloların görsel zenginlik ve vurgu açısından yetersiz kaldığını gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi renk kullanımının bilgigrafi tasarımında kullanılan unsurlarından biri değildir?

Vurgu

Estetik

Kategorizasyon

Zaman ve değişim betimlenmesi

Uyum ve zıtlık

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi sanatçılar ve tasarımcılar tarafından sıklıkla odaklanılan Gestalt ilkelerinden biri değildir? •

Yakınlık İlkesi

Benzerlik İlkesi

Devamlılık İlkesi

Açıklık İlkesi

Figür-Zemin İlkesi

Açıklama:

Özellikle sanatçılar ve tasarımcılar tarafından sıklıkla odaklanılan bazı Gestalt ilkeleri şunlardır: • Yakınlık İlkesi • Benzerlik İlkesi • Devamlılık İlkesi • Kapalılık İlkesi • Figür-Zemin İlkesi
Açıklık İlkesi

Doğru Cevap: D

Soru 2

Algıda bütünü oluşturan görsel ögelerin, eksik veya tamamlanmamış formları tamamlama eğiliminde olduğunu açıklayan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Figür-Zemin İlkesi

Kapalılık İlkesi

Devamlılık İlkesi

Benzerlik İlkesi

Tamamlama İlkesi

Açıklama:

“Kapalılık ilkesi”, algıda bütünü oluşturan görsel ögelerin, eksik veya tamamlanmamış formları tamamlama eğiliminde olduğunu açıklar.
Kapalılık İlkesi

Doğru Cevap: B

Soru 3

Verilerin görsel olarak temsil edildiği yapı veya düzen biçimine ne ad verilir?

Harita

Diyagram

Çizelge

Tablo

Grafik format

Açıklama:

Grafik format, verilerin görsel olarak temsil edildiği yapı veya düzen biçimidir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Bilgigrafi tasarımında bilginin öncelik sırasına göre tasarlanmasına yarayan ayrıca izleyiciyi de belirlenen bu düzen içinde yönlendiren temel prensip aşağıdakilerden hangisidir?

Ölçek

Oran

Form

Hiyerarşi

İletişim

Açıklama:

Hiyerarşi, tüm tasarım ürünlerinde olduğu gibi bilgigrafi tasarımında da bilginin öncelik sırasına göre tasarlanmasına yarayan ayrıca izleyiciyi de belirlenen bu düzen içinde yönlendiren temel prensiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Gestalt ilkeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Algının parçalarının toplamından farklı ve daha fazlasını oluşturduğu.

Hafızayı ve öğrenmeyi içeren kapsamlı bir psikolojik çerçeve sunar.

Bütünsel bir bakış açısının önemini vurgular.

Dünyanın sadece dışsal bir varlık olduğunu vurgular.

Max Wertheimer’in takipçileri tarafından geliştirilmişlerdir.

Açıklama:

Gestalt ilkeleri, dünyanın sadece dışsal bir varlık olmadığını, aynı zamanda algılama sürecinde inşa edildiğini vurgular.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi tasarımın duygusal etkisini artırmak ve mesajını vurgulamak için kullanılabilir. ?

Renkler

Tipografi

Grid

Okunurluk

Okuturluk

Açıklama:

Renkler, tasarımın duygusal etkisini artırmak ve mesajını vurgulamak için kullanılabilir

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi yazı tip seçerken dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?

Harflerin karakteristik biçimleri.

Harflerin oranları.

Yazı tipinin tasarımının tipografi tarihindeki yeri ve temsil ettiği değerler.

Tasarımcısının karakteristik özellikleri.

Vuruşlarının görsel etkisi.

Açıklama:

Yazı tipleri seçimi kimi zaman zorlu bir iştir. Bu seçimi yaparken, harflerin karakteristik biçimleri, oranları ve vuruşlarının yazının görsel etkisini nasıl etkilediğini anlamak önemlidir. Ayrıca, yazı tipinin tasarımının tipografi tarihindeki yerini ve temsil ettiği değerleri bilmek gereklidir.
Tasarımcısının karakteristik özellikleri.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Metin blokları ve grafiklerin düzenlenmesi sırasında, okunurluk ve akıcılığı artırmak için kullanılan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Kapalılık İlkesi

Devamlılık İlkesi

Figür- Zemin İlkesi

Hiyerarşi

Benzerlik İlkesi

Açıklama:

Okunurluk ve Akıcılık: Metin blokları ve grafiklerin düzenlenmesi sırasında, okunurluk ve akıcılığı artırmak için devamlılık ilkesi kullanılır. Metin blokları ve grafikler arasındaki boşluklar, hizalar ve aralıklar sistematik bir biçimde dikkatlice düzenlenir.
Devamlılık İlkesi

Doğru Cevap: B

Soru 9

Gestalt Psikolojisinin hangi ilkesine göre, tasarımda yer alan ögelerin birbiriyle sürekli bir ilişki içinde olması ve izleyicinin bu ilişkiyi kolayca görmesi gerekmektedir?

Devamlılık İlkesi

Kapalılık İlkesi

Benzerlik İlkesi

Yakınlık İlkesi

Hiyerarşi

Açıklama:

Bu ilkeye göre, tasarımda yer alan ögelerin birbiriyle sürekli bir ilişki içinde olması ve izleyicinin bu ilişkiyi kolayca görmesi gerekmektedir.
Devamlılık İlkesi

Doğru Cevap: A

Soru 10

Manuel Bortoletti isimli tasarımcının sağlık ve korunma konularında İtalyanca olarak yayınlanan aylık dergi Salute Magazine’deki “LA PAROLA” isimli bölüm için tasarladığı bilgigrafi serisi Gestalt'ın hangi ilkesi için iyi bir örnektir?

Hiyerarşi

Yakınlık İlkesi

Benzerlik İlkesi

Kapalılık İlkesi

Devamlılık İlkesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Gestalt ilkelerinden biri değildir?

Figür-zemin ilkesi

Devamlılık ilkesi

Açıklık ilkesi

Yakınlık ilkesi

Benzerlik ilkesi

Açıklama:

Özellikle sanatçılar ve tasarımcılar tarafından
sıklıkla odaklanılan bazı Gestalt ilkeleri şunlardır:
• Yakınlık İlkesi
• Benzerlik İlkesi
• Devamlılık İlkesi
• Kapalılık İlkesi
• Figür-Zemin İlkesi
Buna göre açıklık ilkesi olarak bir Gestalt ilkesi yoktur.
Yanıt C'dir. Açıklık ilkesi bir Gestalt ilkesi değidlir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıda bahsedilen Gestalt ilkesi hangisidir?
"Bir sayfa üzerindeki bir grup harf arasındaki mesafe ile ilgilidir. düşünelim. Harfler kelimeleri, kelimeler anlamlı bir satırı, satırlar anlamlı bilgi öbeğiyle geliştirilmiş bir paragrafı oluşturur. Okur, mesafe ile ilişkilendirerek metni anlamlandırma eğilimindedir."

Benzerlik ilkesi

Devamlılık ilkesi

Figür-zemin ilkesi

Yakınlık ilkesi

Kapalılık ilkesi

Açıklama:

Gestalt ilkelerinden biri olan “yakınlık ilkesi,” nesnelerin birbirlerine olan mesafeye dayalı olarak nasıl algılandığını açıklar. Bu ilkeye göre, nesneler bir arada bulunduklarında bir grup oluştururlar ve bu grup içinde daha yakın olan nesneler, birlikte algılanma eğilimindedir. Sorudaki açıklamada işaret edilen ilke yakınlık ilkesidir.
Yanıt D'dir. Yakınlık ilkesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

"Bilgigrafi tasarımında, bilgiyi düzenlemek ve iletmek için önemli bir tasarım ilkesidir. Bu ilke, görsel olarak bağlantılı ve sürekli bir akış oluşturarak izleyicinin bilgiyi daha kolay ve
anlaşılır bir şekilde takip etmelerini sağlamak amacıyla kullanılır."
İfadesinde sözü edilen Gestalt ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Devamlılık ilkesi

Benzerlik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Kapalılık ilkesi

Figür-zemin ilkesi

Açıklama:

Bilgigrafi tasarımında, bilgiyi düzenlemek ve iletmek için devamlılık ilkesi önemli bir tasarım ilkesidir. Bu ilke, görsel olarak bağlantılı ve sürekli bir akış oluşturarak izleyicinin bilgiyi daha kolay ve anlaşılır bir şekilde takip etmelerini sağlamak amacıyla kullanılır.
Yanıt A'dır. Devamlılık ilkesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Bilgigrafi tasarımında kullanılan renkler, yazı karakterleri ve stil özelliklerinin (örneğin, başlık stilleri ya da görsel dilde kullanılan üslup), benzer renk paletleri veya yazı karakterleri kullanılmasıyla bilgi parçaları arasında görsel tutarlılık sağlanması hangi Gestalt ilkesinin uygulamasıdır?

Kapalılık ilkesi

Devamlılık ilkesi

Yakınlık ilkesi

Benzerlik ilkesi

Figür-zemin ilkesi

Açıklama:

Bilgigrafi tasarımında devamlılık ilkesi, bilgiyi düzenlemek ve iletmek için önemli bir tasarım ilkesidir. Bu ilke, görsel olarak bağlantılı ve sürekli bir akış oluşturarak izleyicinin bilgiyi daha kolay ve anlaşılır bir şekilde takip etmelerini sağlamak amacıyla kullanılır. Bilgigrafi tasarımında devamlılık ilkesinin nasıl kullanılabileceğine dair Renk ve Stil Sürekliliği sağlanması için, Bilgigrafi tasarımında kullanılan renkler, yazı karakterleri
ve stil özellikleri (örneğin, başlık stilleri ya da görsel dilde kullanılan üslup) devamlılık ilkesine uygun olarak tasarlanır. Benzer renk paletleri veya yazı karakterleri kullanılarak bilgi parçaları arasında görsel tutarlılık sağlanır.
Yanıt B'dir. Devamılık ilkesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

"Bir coğrafi harita tasarımında farklı bölgeleri farklı renklerle kodlayarak izleyicinin her bölgeyi hızla ayırt etmesi" bibligrafi tasarımında renk kullanımının hangi rolünün örneğidir?

Vurgu

Kategorizasyon

Zaman betimlemesi

Değişim betimlemesi

Uyum ve zıtlık

Açıklama:

Bilgigrafi tasarımında renk kullanımı oldukça önemlidir çünkü renkler, bilgilerin iletilmesinde
güçlü bir araç olarak hizmet edebilir. Birçok örnekle renk kullanımının bilgigrafi tasarımındaki rolünün açıklanması mümkündür. Renk kullanımının rollerinden biri de kategorizasyondur.
Kategorizasyon: Bilgigrafilerde çok sayıda veriyi kategorilere ayırmak yaygındır. Renkler, her kategoriyi temsil etmek için kullanılabilir. Örneğin, bir coğrafi harita tasarımında farklı bölgeleri farklırenklerle kodlayarak izleyicinin her bölgeyi hızla ayırt etmesi sağlanabilir.
Yanıt B'dir. Kategorizasyon rolüne işaret eder.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Bibligrafi tasarımında okunurluk açısından aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Parlak ve zıt renklerin bir arada kullanılması okunurluğu azaltabilir.
II. Siyah yazılar beyaz bir arka plan üzerinde negatif olarak algılanır.
III. Yakın tonlardaki renklerin bir arada kullanılması yazının görünmez hâle gelmesine yol açabilir.

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Okunurluk için yazının rengi ve zeminin rengi arasındaki ilişki önemlidir. Tipografi tasarımında genellikle vurgu ve hiyerarşi oluşturmak için renk kullanır. Ancak parlak ve zıt renklerin bir arada kullanılması, yazının titremesine neden olabilir ve okunurluğu azaltabilir. Aynı şekilde çok yakın tonlardaki açık ve koyu renklerin bir arada kullanılması, yazının görünmez hâle gelmesine yol açabilir. Yazının arka plan rengine dikkat etmek de önemlidir. Siyah yazılar beyaz bir arka plan üzerinde pozitif olarak algılanırken, beyaz yazılar siyah bir arka plan üzerinde negatif olarak algılanır.
Yanıt D'dir. I ve III doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Bir çizgi grafiği üzerinde zamanla değişen döviz kurlarını gösterirken, yükselen kurlar için kırmızı, düşen kurlar için mavi rengin kullanılması, renk kullanımının bilgigrafi tasarımındaki hangi rolünün örneğidir?

Vurgu

Kategorizasyon

Zaman ve değişim betimlemesi

Renk kodlaması

Uyum ve zıtlık

Açıklama:

Bilgigrafi tasarımında renk kullanımı oldukça önemlidir çünkü renkler, bilgilerin iletilmesinde
güçlü bir araç olarak hizmet edebilir. Altta verilen örneklerle renk kullanımının bilgigrafi tasarımındaki rolünün açıklanması mümkündür:
Vurgu: Bilgigrafilerde, belirli verilerin vurgulanması önemlidir. Bu, bir metindeki anahtar istatistikler, grafikler veya diğer önemli bilgileri içerebilir. Renkler, bu tür vurgular için mükemmel bir araçtır. Örneğin, bir bilgigrafide en yüksek geliri gösteren bir sütun grafiği yeşil renkle vurgulanabilir, böylece izleyici hemen bu önemli bilgiyi yakalayabilir.
Kategorizasyon: Bilgigrafilerde çok sayıda veriyi kategorilere ayırmak yaygındır. Renkler, her kategoriyi temsil etmek için kullanılabilir. Örneğin, bir coğrafi harita tasarımında farklı bölgeleri farklı renklerle kodlayarak izleyicinin her bölgeyi hızla ayırt etmesi sağlanabilir.
Zaman ve Değişim Betimlemesi: Renkler aynı verinin zaman içindeki değişimini veya karşılaştırmalarını gösterm
Yanıt C'dir. Zaman ve değişim betimlemesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi bibligrafi tasarımında grafik sistemlerindeki parametrelerden biri değildir?

Entelektüel amaç

İçerik türü

Anlam yapılandırma yöntemi

Disiplin kökeni

Tasarımcı zevki

Açıklama:

Bibligrafi tasarımında grafik sistemlerindeki parametrelerden biri tasarımcı zevki değildir. Grafik format, entelektüel amaç ya da işlev, içerik türü, anlamı yapılandırma yöntemleri, disiplin kökenleri gibi parametreler bulunmaktadır.
Yanıt E'dir. Tasarımcı zevki parametrelerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Bilgigrafi tasarımında metin akışında başlıkların, alt başlıkların ve ana metin paragrafları
arasındaki görsel bağlantılar kurularak izleyicinin metni kolayca takip etmesinin sağlanması hangi Gestalt ilkesini açıklar?

Devamlılık ilkesi

Benzerlik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Kapalılık ilkesi

Hiyerarşi

Açıklama:

Bilgigrafi tasarımında devamlılık ilkesi, bilgiyi düzenlemek ve iletmek için önemli bir tasarım ilkesidir. Bu ilke, görsel olarak bağlantılı ve sürekli bir akış oluşturarak izleyicinin bilgiyi daha kolay ve anlaşılır bir şekilde takip etmelerini sağlamak amacıyla kullanılır. Bilgigrafi tasarımında devamlılık ilkesinin nasıl kullanılabileceğine dair örneklerden biri de metin akışıdır.
Metin Akışı: Bilgigrafi tasarımında metin akışı devamlılık ilkesiyle düzenlenir. Başlıklar, alt başlıklar ve ana metin paragrafları arasındaki görsel bağlantılar kurularak izleyicinin metni kolayca takip etmesi sağlanır. Aynı tip yazı karakterleri, noktalama işaretleri ve renk kullanılarak metinler arasında bir bütünlük ve süreklilik oluşturulur.
Yanıt A'dır. Devamlılık ilkesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

"Bilgigrafi tasarımında bilginin öne çıkarılması, anlamın iletilmesi ve izleyicinin odak
noktasının belirlenmesi açısından temel ilkedir. Farklı ögelerin önem sıralamasını belirlemekte, izleyicinin bilgiyi anlama sürecini yönlendirmekte ve akışı tasarlamaya yaramaktadır."
Tanımı aşağıdakilerden hangi seçeneğin açıklamasıdır?

Ölçek

Oran

Kapalılık

Benzerlik

Hiyerarşi

Açıklama:

Bilgigrafi tasarımında hiyerarşi, bilginin öne çıkarılması, anlamın iletilmesi ve izleyicinin odak
noktasının belirlenmesi açısından temel ilkedir. Hiyerarşi, farklı ögelerin önem sıralamasını belirlemekte, izleyicinin bilgiyi anlama sürecini yönlendirmekte ve akışı tasarlamaya yaramaktadır.
Yanıt E'dir. Hiyerarşi doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Geleneksel bilgi aktarım yöntemlerinden biri olan sözlü iletişimin temelini oluşturan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Mektuplar

Kitaplar

Sözlü metinler

Sözlü aktarım

Kil tabletler

Açıklama:

Ünite 6'da Gestalt ilkelerinin temel fikrinin, algının parçaların toplamından farklı ve daha fazlasını oluşturduğu ve dünyanın dışsal bir varlık değil, algılama sürecinde inşa edildiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, Figür-zemin ilkesi, bir nesnenin arka plana göre algılanması ve ayrılabilirliğine odaklanır; Yakınlık ilkesi ise nesnelerin mesafesine dayalı algısını açıklar. Ancak, sözlü iletişimin temelini oluşturan yöntemler, Gestalt ilkeleri bağlamında değil, genel iletişim kuramı bağlamında ele alınır. Ünite 7'de ise, gazetecilikte nitel verinin aktarımında sözlü anlatımın tek başına yetersiz kaldığı durumlarda görselleştirmeye başvurulduğu belirtilir. Veri görselleştirmede temel unsur ve prensipler ünitesinde (Ünite 6), bu ilkeler algı psikolojisi bağlamında anlatılır; ancak doğrudan 'sözlü iletişimin temeli' olarak tanımlanan bir Gestalt ilkesi yoktur. Ancak soru, iletişim bağlamında sorulmuştur ve iletişim, Ünite 6'da 'gönderici ve alıcı olarak adlandırılan iki taraf arasında duygu, düşünce, davranış ve bilgi alışverişi' olarak tanımlanır. Veri gazeteciliğinde ise nitel bilginin aktarımında sözlü anlatımın yeterli olmadığı durumlar (Ünite 7) görselleştirmeye sebep olur.

Doğru Cevap: D

Soru 22

İletişim aşağıdaki durumlardan hangisi için temel bir araç olarak tanımlanır?

Teknolojik gelişmelerin analizi

İnsanların varlıklarını ifade etmeleri ve etkileşimde bulunmaları

Bilgi işlem süreçlerinin yönetim

Duygusal denge

Toplumsal normların oluşturulması

Açıklama:

Ünite 6'nın Giriş bölümünde iletişim, 'gönderici ve alıcı olarak adlandırılan iki taraf arasında duygu, düşünce, davranış ve bilgi alışverişi' olarak tanımlanır. İletişimin gerçekleşmesi için ilişkili iki birim arasında mesaj alışverişinin olması gerektiği belirtilir. Dolayısıyla, temel tanım olarak iletişim, duygu, düşünce, davranış ve bilginin alışverişi için bir araçtır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi özellikle sanatçılar ve tasarımcılar arasında sıklıkla odaklanılan Gestalt ilkelerinden biri değildir?

Yakınlık İlkesi

Öğrenme İlkesi

Devamlılık İlkesi

Benzerlik İlkesi

Kapalılık İlkesi

Açıklama:

Ünite 6'da odaklanılan Gestalt ilkeleri şunlardır: Yakınlık, Benzerlik, Devamlılık, Kapalılık, Figür-zemin. Ayrıca metinde, bu temel ilkelerin yanı sıra 'Metin akışı' ve 'Grafik ögelerin bağlantısı' gibi uygulamalara değinilmiş olsa da, bu kavramlar ayrı bir ilke olarak listelenmemiştir. 'Zaman ve Mekân Kullanarak Anlatım' Tufte'nin bir prensibidir ve Gestalt ilkesi olarak listelenmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Gestalt psikolojisinde, figür-zemin ilkesini tanımlar?

Karmaşık verilerin düzenlenmesi ve ayrışması ilkesidir.

Nesnelerin karmaşıklığının artmasıdır.

Nesnelerin birbirinden ayrılmaması ilkesidir.

Görsel algının oluşmasıdır.

Nesnelerin bir arka plana göre nasıl algılandığına odaklanan ilkedir.

Açıklama:

Ünite 6'da Figür-zemin ilkesi, 'bir nesnenin bir arka plana göre algılanması, nesnenin ve arka planın birbirinden ayrılabilir ve net bir şekilde tanımlanabilir olmasını sağlayabilir' şeklinde tanımlanmıştır. Figür, odaklanılan nesneyi; zemin ise figürün önünde bulunan arka planı temsil eder.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Hiyerarşinin, bilgigrafi tasarımındaki kullanım amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Renkleri düzenlemek

Bilgilerin önem ve değerine göre sırasını belirlemek

Metin fontlarını seçerek düzenlemek

Arka planı düzenlemek

Grafiklerin boyutunu belirlemek

Açıklama:

Ünite 6'da Hiyerarşi başlığı altında, bunun bilginin öne çıkarılması, anlamın iletilmesi ve izleyicinin odak noktasının belirlenmesi açısından temel ilke olduğu belirtilmiştir. Hiyerarşi, farklı ögelerin önem sıralamasını belirlemekte ve izleyicinin bilgiye odaklanmasını sağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Gestalt psikolojisinde --- ilkesi, insanların görsel algılamalarında birçok ögeyi sürekli ve kesintisiz bir şekilde izlemeye eğilimli olduklarını ifade eder. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

figür-zemin

benzerlik

Yakınlık ilkesi

kapalılık

devamlılık

Açıklama:

Ünite 6'da Devamlılık İlkesi (Principle of Continuity) şöyle tanımlanmıştır: 'İnsanların görsel algılamalarında birçok ögeyi sürekli ve kesintisiz bir şekilde izlemeye eğilimli olduklarını ifade eder.' Bu ilke, boş bırakılan yeri doğru şekilde tamamlar.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Johanna Drucker grafik sistemlerde, görselleştirme biçimlerini belirli parametrelere dayalı olarak düzenlemiştir. Yukarıdaki bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi bu parametrelerden biri değildir?

İşlev, içerik türü

Grafik format

Sistem parçaları

Entelektüel amaç

Disiplin kökenleri

Açıklama:

Ünite 6'da Johanna Drucker'a göre parametreler: Entelektüel Amaç veya İşlev, İçerik Türü, Anlamı Yapılandırma Yöntemleri ve Disiplin Kökenleri olarak sıralanmıştır. Grafik format (B şıkkı) ise ayrı bir başlık altında (Grafik Format) anlatılmıştır, Drucker'ın dört temel parametresinden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Geleneksel bilgi aktarım yöntemlerinden biri olan sözlü iletişimin temelini oluşturan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Sözlü aktarım

Mektuplar

Kil tabletler

Yazılı metinler

Kitaplar

Açıklama:

Ünite 6'da 'Yazı Tipi Seçimi' başlığının altındaki metinde, 'Grafik tasarımcı, uygun bir yazı karakterini seçmek için denemeler yapmalı ve tasarımın amacına ve mesajına uygun bir seçim yapana kadar araştırmaya ve çalışmaya devam etmelidir. Bu şekilde, yazı karakteri seçimi tasarımın etkisini artırabilir ve izleyiciyle daha iyi iletişim kurulmasını sağlayabilir.' ifadesi yer almaktadır. Bu, sözlü iletişimin değil, görsel/yazılı iletişimin güçlendirilmesiyle ilgilidir. Ancak, Ünite 6'daki 'İletişim' tanımı, 'duygu, düşünce, davranış ve bilgi alışverişi' olduğunu belirtir. Sorunun tanımı, sözlü iletişimin temelini soruyor olsa da, Ünite 6 özetinde sözlü iletişimin temelini oluşturan bir kavram (örneğin 'dil') yerine, görselleştirmenin temel unsurları (tipografi, renk vb.) ele alınmıştır. Verilen metinlere göre, sözlü iletişimin temeli yerine, görselleştirme unsurlarının ilişkisine dair bir cevap aranmaktadır. Soru 8'in bağlamı Ünite 6'dadır. Bu ünitede, geleneksel iletişimden görsel iletişime geçişteki zorluklar ve görsel unsurların önemi vurgulanır. Geleneksel iletişimde sözlü iletişimin temelini oluşturan kavram 'dil'dir, ancak verilen seçenekler arasında bu doğrudan yok. Soru 8, Ünite 6'nın 'Bilgi Görselleştirmede Temel Unsurlar' kısmına odaklanmalıdır. Burada 'Tipografi Kullanımı' başlığı altında, yazılı metinlerin iletilmesi ve tasarım dilinin güçlendirilmesi vurgulanır. Soru 8, görselleştirme bağlamından uzak bir soru olduğundan, bu üniteye ait en yakın kavramı veya genel bir bilgiye atıf yapmalıdır. En uygun olan, görselleştirmenin temelini oluşturan metin ve yazı ile ilgili unsurların önemi olabilir. Ancak, soru doğrudan sözlü iletişimin temelini soruyor. Ünite 6'da doğrudan bu sorunun cevabına dair net bir ifade yok. Ünite 1'de ise bilgi, 'her geçen gün artmakta, kendini katlamaktadır' denilir. Ünite 4'te ise Wurman'ın mimari terimi, 'enformasyon ve kütüphane biliminden devşirilen düşünce' olarak tanımlanır. Ünite 6, görsel iletişimin temel unsurlarını içerir. Soru 8, 'sözlü iletişimin temelini oluşturan yöntem'i soruyor. Bu bilgi metinde açıkça belirtilmemiştir, bu yüzden genel olarak görselleştirme bağlamında ele alınacak en temel unsur olan 'Metin' ya da 'Tipografi' seçeneği mantıklı olabilir. Ancak seçeneklerde olmayan bir şey soruluyor. Soru 8'in bağlamını en iyi karşılayan kısım Ünite 6'daki 'Bilgi Görselleştirmede Metin ve Görsel Temsilci Oluşturma' başlığıdır. Bu başlıkta, içeriğin kurgusunun anlaşılırlık için önemli olduğu belirtilirken, görselleştirme bağlamı dışındaki 'sözlü iletişim' sorusu için net bir cevap sunulmamaktadır. Ünite 1'de 'Bilgiye erişme ve onu kullanma yeteneği' vurgulanır. Ünite 1, genel iletişimden bahseder. Bu soru, materyalde net bir cevabı olmayan ve bağlamı zorlayan bir sorudur. Ünite 1'in girişinde iletişim, 'duygu, düşünce, davranış ve bilgi alışverişi' olarak tanımlanır. Sözlü iletişimin temel yöntemi dildir. Metinlerdeki 'Tipografi' ve 'Metin' konuları yazılı iletişime odaklanır. Soru 8, ünite içeriğinden sapmaktadır. En yakın tanım, bilgiyi aktarmada en temel dil biçimi olan metin olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Gestalt psikolojisinde, figür-zemin ilkesini tanımlar?

Nesnelerin bir arka plana göre nasıl algılandığına odaklanan ilkedir.

Nesnelerin birbirinden ayrılmaması ilkesidir.

Karmaşık verilerin düzenlenmesi ve ayrışması ilkesidir.

Görsel algının oluşmasıdır.

Nesnelerin karmaşıklığının artmasıdır.

Açıklama:

Ünite 6'da Figür-zemin İlkesi başlığı altında, bu ilkenin 'nesnelerin bir arka plana karşı nasıl algılandığına odaklanan ilkesi' olduğu ve 'Figür, odaklanılan nesneyi temsil eder, zemin ise figürün önünde bulunan arka planı ifade eder' şeklinde tanımlandığı belirtilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Geleneksel bilgi aktarım yöntemlerinden biri olan sözlü iletişimin temelini oluşturan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Sözlü aktarım

Mektuplar

Kil tabletler

Yazılı metinler

Kitaplar

Açıklama:

Ünite 6'da, metin ve rakamların anlaşılır görsel kompozisyonlarla ifade edilmesinin günümüzdeki karşılığıyken, eski zamanlarda 'yeterli okunurluğa sahip harf ve/ya da şekil kombinasyonlarıyla havada uçmak üzere olan sesin görselleştirilmesiydi' denilmiştir. Bu da, geleneksel gösterimde sözlü bilginin görselleştirilmeye çalışıldığını gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Gestalt psikolojisinde, figür-zemin ilkesini tanımlar?

Nesnelerin bir arka plana göre nasıl algılandığına odaklanan ilkedir.

Nesnelerin birbirinden ayrılmaması ilkesidir.

Karmaşık verilerin düzenlenmesi ve ayrışması ilkesidir.

Görsel algının oluşmasıdır.

Nesnelerin karmaşıklığının artmasıdır.

Açıklama:

Ünite 6'da Figür-zemin ilkesi, nesnelerin bir arka plana göre nasıl algılandığına odaklanır. Bu ilkeye göre, bir nesnenin (figür) arka plandan (zemin) ayrılabilir ve net bir şekilde tanımlanabilir olması sağlanır, bu da algıyı etkiler.

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

İstatistiksel yaklaşımlarla veri analizine dayanan “bilgisayar destekli habercilik” temelleri ilk kez hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?

1960'lar

1970'ler

1980'ler

1990'lar

2000'ler

Açıklama:

İstatistiksel yaklaşımlarla veri analizine dayanan “bilgisayar destekli habercilik” 1960’larda ortaya çıkmış, 1980’ler ve 90’larda önem kazanmış olmakla birlikte (Nguyen ve Lugo-Ocando, 2016), özellikle ABD ve İngiltere’deki bazı yayın kuruluşlarının haber odalarında, 2000’li yılların ortasından başlayarak bilgisayar programcılarının da çalışmaya başladığı görülmektedir (Parasie ve Dagiral, 2013).

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Veri gazeteciliği iş birliğine dayanan, çok sayıda kişinin birlikte çalışmasını gerektiren bir alandır. Kimin tarafından yapıldığı belli olan haberlerin yazarları ortalama olarak ..... kişilik gruplardan oluşmaktadır." ifadesinde doğru değer aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Loosen v.d. (2017) tarafından yapılan çalışmanın da gösterdiği üzere veri gazeteciliği iş birliğine dayanan, çok sayıda kişinin birlikte çalışmasını gerektiren bir alandır. Kimin tarafından yapıldığı belli olan haberlerin yazarları ortalama olarak 5 kişilik gruplardan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Konularına bakıldığında, veri gazeteciliği ürünlerinin neredeyse %50'ya yakın çoğunluğunu hangi tür haberler oluşturur?

Nüfus ve göç haberleri

Eğitim haberleri

Siyaset haberleri

iş ve ekonomi haberleri

Kültür ve spor

Açıklama:

Konularına bakıldığında, veri gazeteciliği ürünlerinin çoğunun siyaset haberleri (%48,2) olduğu görülmüştür. Nüfus ve göç, suç oranları gibi toplumsal konuları (%36.6) iş ve ekonomi haberleri (%28,1) ve bilim ile ilgili haberler (%21,4) takip etmekte; kültür, spor, eğitim gibi konular ele alındığı haberlerin %2,7 ila %5,4’ünü oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sadece izin verilmiş kullanıcıların erişimine açık verilerin, bilgi işlem sisteminin kusurlarından yararlanılarak yetkisiz kişilerce ele geçirilmesine ne ad verilir?

Veri görselleştirme

Veri sızıntısı

Veri kazıma

Veri hikayesi

Veri grafiği

Açıklama:

Veri sızıntısı, sadece izin verilmiş kullanıcıların erişimine açık verilerin, bilgi işlem sisteminin kusurlarından yararlanılarak yetkisiz kişilerce ele geçirilmesiyle gerçekleşir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

2015 yılında National Geographic için bir makale kaleme alarak Bright Ideas dergisinde yayımlanmak üzere Sundance Film Festivali ile ilgili olarak hazırladığı veri görselleştirme çalışmasının sürecini anlatan ve eskizlerle başladığı tasarım sürecinin başlangıcında gerçek nicel veriler kullanmayan veri tasarımcısı aşağıdakilerden hangisidir?

Mona Chalabi

Georgia Lupi

Simon Rost

Paule Scher

Stefan Sagmeister

Açıklama:

Veri tasarımcısı olan Georgia Lupi, 2015 yılında National Geographic için bir makale kaleme alarak Bright Ideas dergisinde yayımlanmak üzere Sundance Film Festivali ile ilgili olarak hazırladığı veri görselleştirme çalışmasının sürecini anlatmıştır. İlginçtir ki eskizlerle başladığı tasarım sürecinin başlangıcında gerçek nicel veriler kullanmamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

National Geographic dergisi için hazırladığı görsele temel oluşturacak verileri derlemek üzere Türkiye’ye seyahat edip Göbeklitepe’yi ziyaret ederek arkeologlar ile bizzat görüşme sonrası kilden modeller yaparak Göbeklitepe’nin oranlarını ve yapısını analiz etmekte kullanan tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?

Fernando Baptista

Georgia Lupi

Keith Haring

Adolfo Arranz

Mona Chalabi

Açıklama:

Tasarımcı Fernando Baptista National Geographic dergisi için hazırladığı görsele temel oluşturacak verileri derlemek üzere Türkiye’ye seyahat edip Göbeklitepe’yi ziyaret ederek arkeologlar ile bizzat görüşmekle kalmamış, iki hafta süren ziyaretinden geriye döndüğünde kilden modeller yaparak Göbeklitepe’nin oranlarını ve yapısını analiz etmekte kullanmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 7

Habercilikte kullanılan veri görselleştirmeleri aşağıdakilerden hangi amaca hizmet ederler?

Zaman içindeki değişimi göstermek
Değerleri birbirleri ile kıyaslamak
İlişkileri ve akışları göstermek
Coğrafi konum bildirmek

Yalnızca I

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Habercilikte kullanılan veri görselleştirmeleri, temelde üç amaca hizmet ederler.
• Zaman içindeki değişimi göstermek,
• Değerleri birbirleri ile kıyaslamak ve
• İlişkileri ve akışları göstermek.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Okuyucularının çoğunun haberlere küçük ekranlı mobil telefonlardan erişmesi, detaylı ve etkileşimli görselleştirmelerin yerini sütun ve çizgi grafikler gibi daha temel formlara bırakmasıyla hyatımıza giren ve Türkçeye “kaydırarak anlatım” olarak çevrilebilecek terim aşağıdakilerden hangisidir?

Storytelling

Scrollytelling

visual impact

typography

infography

Açıklama:

“Önce mobil” sloganı, veri haberciliğini de etkilemiştir. Okuyucularının çoğunun haberlere küçük ekranlı mobil telefonlardan erişmesi, detaylı ve etkileşimli görselleştirmelerin yerini sütun ve çizgi grafikler gibi daha temel formlara bırakmasına sebep olmuştur. Türkçeye “kaydırarak anlatım” olarak çevrilebilecek scrollytelling biçimindeki haberler, örneğin yukarıda değinilen NY Times Futbol Kulüpleri ya da Bloomberg ABD Otomobil Türleri gibi sayfa kaydırıldıkça veri görsellerinin değiştiği haber sunumları ortadan kalkmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 9

Kennedy vd. (2021)'e göre aşağıdakilerden hangisi veriye dayalı haberlerdeki görselleştirmelerin okuyucu tarafından ilgi görmesinde etkili olan faktörlerden biri değildir?

Haberin konusu

Okuyucunun inanç ve görüşleri

Verinin kaynağı ve haberin yayımlandığı mecra

Okuyucunun özgüveni ve becerileri

Okuyucunun cinsiyeti ve medeni durumu

Açıklama:

Kennedy vd. (2021) veriye dayalı haberlerdeki görselleştirmelerin okuyucu tarafından ilgi görmesinde etkili olan faktörleri şu başlıklar altında incelemiştir:
• Haberin konusu,
• Verinin kaynağı ve haberin yayımlandığı mecra,
• Okuyucunun inanç ve görüşleri,
• Zaman,
• Okuyucunun özgüveni ve becerileri,
• Duygular.

Doğru Cevap: E

Soru 10

"Etkileşimli veri görselleştirmelerinin kullanımının oldukça azalmasının öncelikli nedeni, ................. yaklaşımı olmakla birlikte, tek neden bu değildir. Veri görselleştirmenin .................... haberlerinin de bir parçası hâline gelmesi, örneğin harita kullanımının sıklaşmasıyla beraber, hazırlanması için daha fazla zaman gereken etkileşimli görselleştirmeler terkedilmeye başlanmıştır." ifadesindeki boş yerlere sırasıyla hangi ifadeler gelmelidir?

“önce mobil” ve “son dakika”

“önce mobil” ve “spor”

“önce tasarım” ve “son dakika”

“veri görselleştirme" ve “kültür-sanat”

“önce masaüstü” ve “son dakika”

Açıklama:

Etkileşimli veri görselleştirmelerinin kullanımının oldukça azalmasının öncelikli nedeni, “önce mobil” yaklaşımı olmakla birlikte, tek neden bu değildir. Veri görselleştirmenin “son dakika” haberlerinin de bir parçası hâline gelmesi, örneğin harita kullanımının sıklaşmasıyla beraber, hazırlanması için daha fazla zaman gereken etkileşimli görselleştirmeler terkedilmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

İstatistiksel yaklaşımlarla veri analizine dayanan “bilgisayar destekli habercilik” hangi tarihte ortaya çıkmıştır?

1950'lerde

1960'larda

1970'lerde

1980'lerde

1990'larda

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 12

Konularına bakıldığında, veri gazeteciliği ürünleri en az hangi tür haberlerde kullanılmaktadır?

Nüfus, göç ve suç

Siyaset

İş ve ekonomi

Bilim

Kültür, spor, eğitim

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 13

Zaman içindeki değişimler için hazırlanan veri görselleştirmeler en yaygın olarak hangi biçimde görselleştirilir?

Harita

Akış çizelgesi

Dağılım grafiği

Piktogram

Çizgi grafikler

Açıklama:

Zaman içindeki değişimler, pek çok farklı biçimlerde görselleştirilebilirler. En yaygın biçimlerden biri TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) bültenlerinde de sıkça rastlanan çizgi grafiklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Kennedy'e (2021) göre veriye dayalı haberlerdeki görselleştirmelerin okuyucu tarafından ilgi görmesinde etkili olan faktörlerden değildir?

Haberin konusu

Okuyucunun inanç ve görüşleri

Mekan

Zaman

Duygular

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi okuyucuların veriye dayalı haberlerden kaçınma sebeplerinden değildir?

Görsel okuryazarlık eksikliği

Matematik beceri eksikliği

İstatistik beceri eksikliği

Zaman eksikliği

Eleştirel düşünme eksikliği

Açıklama:

Okuyucuların haberde sunulan görselleştirmeyi anlayacak görsel okuryazarlığa, matematik ve istatistik ile ilgili bazı becerilere ve eleştirel düşünme becerisine sahip olmadıklarını düşünerek veriye dayalı haberlerden kaçındığı da tespit edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi etkileşimli veri görselleştirmelerinin kullanımının oldukça azalmasının öncelikli nedenidir?

Önce mobil yaklaşımı

Harita kullanımının sıklaşması

Hazır uygulamaların çeşitliliğinin artması

Statik görsel paylaşımının kolaylığı

Artan maliyetler

Açıklama:

Etkileşimli veri görselleştirmelerinin kullanımının oldukça azalmasının öncelikli nedeni, “önce mobil” yaklaşımı olmakla birlikte, tek neden bu değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Hiçbir veri görselleştirmesine yer vermeyen haberlerin oranı yüzde kaçtır?

Yüzde 10'dan az

Yüzde 7'den az

Yüzde 5'ten az

Yüzde 3'ten az

Yüzde 1'den az

Açıklama:

Hiçbir veri görselleştirmesine yer vermeyen haberlerin oranı yüzde 1’den azdır. Bu bulgular, veri görselleştirmenin veri gazeteciliği açısından önemini nicel olarak da ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Nicel veriye dayalı veri gazeteciliği örneklerinde en az rastlanan görselleştirme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Pasta Grafiği

Kabarcık Grafiği

Sütun Grafik

Akış Şeması

Harita

Açıklama:

Akış Şeması, nicel veriye dayalı veri gazeteciliği örneklerinde en az rastlanan görselleştirme biçimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Gazetecilik mesleği açısından veri görselleştirmelerinin ne kadar inanılır
olduğu ve gerçeği ne kadar yansıttığı konusunda aşağıdakilerden hangisi tartışılmamaktadır?

Haberi hazırlayan kişilerin seçimleri ve bakış açıları doğrultusunda analizlerin
şekillenmesi.

Günümüz medya ortamında bir haber pek çok farklı şekilde algılanabilmesi.

Bazı okuyucuların sunulan içeriği körü körüne kabullenirken, bazılarının kuşkuyla reddedebilmesi.

Haberin görselleştirilmesi aşamasında hata yapılabilmesi.

Özellikle sosyal medyada haberin üzerinde değişiklik yapılarak çarpıtılabilmesi.

Açıklama:

Haberin görselleştirilmesi aşamasında hata yapılabilmesi, ünite kapsamında gazetecilik mesleği açısından veri görselleştirmelerinin ne kadar inanılır olduğu ve gerçeği ne kadar yansıttığı konusunda tartışılan konulardan biri değildir. Bunun yanında veri görselleştirmeleri her ne kadar gerçeklere dayansa da hazırlayan kişilerin seçimleri ve bakış açıları doğrultusunda şekillenen analizler, veriye dayalı olarak yapılacak tüm çıkarsamaları yansıtmaması, günümüz medya ortamında bir haber pek çok farklı şekilde algılanması, bazı okuyucular sunulan içeriği körü körüne kabullenirken, bazıları kuşkuyla reddetmesi, hatta bağlamından koparılarak sosyal medyada paylaşılan bir veri görselleştirilmesi, aslında ifade edilmek istenenden farklı yorumlanması, bunun da ötesinde, üzerinde değişiklik yapılarak çarpıtılabilmesi tartışılan noktalardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Habercilik uygulamalarında en önemli değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Veri görselleştirmesinin, haber metninin önüne geçerek anlatının temel unsuru
hâline gelmesidir.

Veri görselleştirmesinde etkileşim kullanımının artmasıdır.

Okurun ilgisinin günden güne artmasıdır.

Veriyi görselleştirmelerinde yeni yazılım araçlarının yaygınlaşmasıyla özgün veri görselleştirme çalışmalarının kullanımını azalmasıdır.

Okuyucuların haberde sunulan görselleştirmeyi anlayacak görsel okuryazarlığa, sahip olmadıklarını düşünülmesidir.

Açıklama:

Veri görselleştirmeleri, habercilik uygulamalarında bazı değişimler ve zorlukları beraberinde getirmektedir. En önemli değişim, veri görselleştirmesinin, haber metninin önüne geçerek anlatının temel unsuru hâline gelmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi gazetecilerin bilgigrafileri kullanırken dikkate alması gereken faktörlerden biridir?
A) Veri ekonomisi ve görsel sunum
B) Sistematik düşünce ve analiz
C) Hareketli ya da durağan yazı
D) Veri tekrarı ve devamı
E) Hedefsel veri ve güçlü kaynak

Veri ekonomisi ve görsel sunum

Sistematik düşünce ve analiz

Hareketli ya da durağan yazı

Veri tekrarı ve devamı

Hedefsel veri ve güçlü kaynak

Açıklama:

Gazetecilikte veri görselleştirmenin amacı; zaman içindeki değişimi göstermek, değerleri kıyaslamak ve ilişkileri/akışları göstermektir (Ünite 7). Ayrıca, haberin kaynağının güvenilirliği (resmi kurumlar, anketler vb.) ve hedef kitlenin algısı önemlidir. Şıklar incelendiğinde: A şıkkı (Veri ekonomisi ve görsel sunum) genel bir konudur. B şıkkı (Sistematik düşünce) Bilgi Görselleştirme Tasarımcısı niteliklerinde geçmektedir ancak gazetecilikte temel sunum amacı değildir. C şıkkı (Hareketli/durağan yazı) tipografik bir unsurdur. D şıkkı (Veri tekrarı) genellikle kaçınılması gereken bir durumdur. E şıkkı (Hedefsel veri ve güçlü kaynak), haberin güvenilirliği (kaynak) ve hedeflenen kitleye (hedefsel veri) hitap etme gerekliliğini kapsar ve bu, haberin kabul edilebilirliği için temeldir (Ünite 7).

Doğru Cevap: A

Soru 22

Posta kodları, enlem/boylam çiftleri, ülke ve şehir kodları gibi işlemler söz konusu olduğunda kullanılan veri türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Zamansal veri
B) Coğrafi veri
C) Tarih verisi
D) Metin dizgesi verisi
E) İnterval veri

Zamansal veri

Coğrafi veri

Tarih verisi

Metin dizgesi verisi

İnterval veri

Açıklama:

Ünite 7'de Coğrafi Bilgi ve Konum Bilgigrafileri bahsinde, coğrafi verilerin konumlar veya demografik verileri görselleştirmek için kullanıldığı belirtilir. Posta kodları, enlem/boylam çiftleri, ülke ve şehir kodları tipik coğrafi veri türleridir (Ünite 7).

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdaki tarihsel gelişmelerin hangisi sonucunda bilgi miktarı ve paylaşım hızı artmıştır?

Aydınlanma Çağı'nın etkisiyle

Matbaanın icadı, sanayi devrimi ve kitle İletişim araçlarındaki gelişmelerle

Tarım devrimi ve insanlığın gelişimiyle

Antik Yunan dönemindeki felsefi düşüncelerin etkisiyle

Yeni Çağ'ın başlangıcında

Açıklama:

Ünite 7'nin Giriş bölümünde, bilginin hızla çoğalması ve kolay ulaşılabilir hale gelmesi, organizasyonların veriyi dijital ortama taşıması, şeffaf açık veri kaynaklarının oluşumu ve kitle iletişim araçlarının (bilgisayarlar, internet) yaygınlaşması ile ilişkilendirilmiştir. Özellikle matbaanın icadından sonra bilginin yayılması başlamış, Sanayi Devrimi ve kitle iletişim araçlarının gelişimi ise bu artışı hızlandırmıştır. Şık (B), bilginin miktarının ve paylaşım hızının artışını sağlayan ana faktörleri kapsamlı bir şekilde belirtmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Nicel veri görselleştirilmesinde hesap tabloları yeterli gelmediğinde sıklıkla kullanılan, bilimsel amaçlı veri işleme dilleri hangileridir?

R ve Python

HTML ve CSS

JavaScript ve PHP

Java ve C++

SQL ve Ruby

Açıklama:

Ünite 7'de, nicel veriye dayanan gazetecilikte hesap tablolarının yetersiz kaldığı noktalarda 'R ve Python' gibi bilimsel amaçlı veri işleme dillerinin sıkça kullanıldığı belirtilmiştir. Bu diller, özellikle büyük veri setlerinin analiz ve görselleştirilmesinde tercih edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi ilişkileri ve akışları gösteren veri görselleştirme amaçlı kullanılan grafik türüdür?

Sütun grafik

Pasta grafik

İlişki diyagramı

Çizgi grafik

Isı haritası

Açıklama:

Ünite 7'de 'İlişkileri ve Akışları Gösteren Veri Görselleştirme' başlığı altında, bu amaçla hazırlanan görsellerin çok çeşitli formlarda olabileceği, 'ilişki diyagramları veya ısı haritaları'nın bu amaçla kullanılabileceği belirtilmiştir. Bu diyagramlar, nitel veya nicel verilere dayalı ilişkileri göstermek için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Veri gazeteciliğinde nicel veriye dayalı kullanılan grafik görselleştirme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Sütun grafikler

Nokta grafikler

Boy grafikleri

Kabarcık grafikler

Örümcek grafikler

Açıklama:

Ünite 7'de veri gazeteciliği haberlerinde en sık kullanılan öğelerin sütun grafikler olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, çizgi ve pasta grafikler de sayısal verinin görselleştirilmesinde kullanılan önemli araçlardandır. Bu grafik türleri, nicel veriyi karşılaştırma ve zaman içindeki değişimi gösterme amaçlı kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Veri gazeteciliğinde veri görselleştirmenin önemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Veri görselleştirmeleri haberlerin içeriğini anlamak için gereksizdir.

Veri görselleştirmeleri sadece fotoğraf ve illüstrasyonlara dayalıdır.

Veri görselleştirmeleri duygusal bir etkiye sahiptir.

İyi tasarlanmış bir veri görselleştirmesi izleyiciye çabuk ve derin bir kavrayış olanağı sağlayabilir.

Veri görselleştirmeleri haberlerin yazım sürecini hızlandırır.

Açıklama:

Ünite 7'de, veri görselleştirmenin gazetecilik haberlerinin sunumunda önemli bir yere sahip olduğu ve sadece metinden oluşan haberlerin çok az olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, iyi tasarlanmış bir veri görselleştirmesinin izleyiciye 'çabuk ve derin bir kavrayış olanağı sağladığı' ve 'asıl meseleyi ortaya koyduğu' ifade edilmiştir. Bu, görselleştirmenin bilişsel bir etkiye sahip olduğunu gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Veri gazeteciliğinin habercilik uygulamalarında bazı değişimler ve zorlukları beraberinde getirmesinin sonucu gelişen önemli değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Haber metninin uzunluğunu arttırması

Veri görselleştirmesinin haber metninin önüne geçmesi

Habercilerin iş yükünü azaltması

Veri analistlerinin görevlerini değiştirmesi

Tasarımcıların görselleştirme sürecine dahil olması

Açıklama:

Ünite 7'de, veri gazeteciliğindeki en önemli değişimin, veri görselleştirmenin haber metninin önüne geçerek anlatının temel unsuru hâline gelmesi olduğu belirtilmiştir. Bu değişim, okuyucunun haberleri nasıl tükettiğini de etkilemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Nicel veri görselleştirilmesinde hesap tabloları yeterli gelmediğinde sıklıkla kullanılan bilimsel amaçlı diller genellikle aşağıdakilerden hangisidir?

SQL ve Ruby

R ve Python

Java ve C++

JavaScript ve PHP

HTML ve CSS

Açıklama:

Ünite 7'de, nicel veriye dayalı gazetecilikte hesap tablolarının yetersiz kaldığı noktalarda **R ve Python** gibi bilimsel amaçlı veri işleme dillerinin kullanıldığı belirtilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi habercilikte kullanılan veri görselleştirmelerinin hizmet ettiği amaçlardan biri değildir?

Odak noktalarını tespit

İlişkileri göstermek

Değerleri birbirleri ile kıyaslamak

Zaman içindeki değişimi göstermek

Akışları göstermek

Açıklama:

Ünite 7'de, veri görselleştirmelerinin temelde üç amaca hizmet ettiği belirtilmiştir: Zaman içindeki değişimi göstermek, Değerleri birbirleri ile kıyaslamak ve İlişkileri ve akışları göstermek. Odak noktalarını tespit etmek (A şıkkı) amaçlar arasında açıkça listelenmemiştir; görselleştirmeler odağı güçlendirir ancak bu, temel hizmet amaçlarından biri olarak spesifik olarak sayılmamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi görsel iletişimin diğer iletişim biçimlerine göre sağladığı avantajlardan biridir?

Akılda kalıcı, evrensel anlam ve algı boyutlarına sahip olması

Sıklıkla değişken ve ölçülebilir bir yöntem olması

Yavaş anlamlandırabilme ve yavaş anlamaya yönelik olması

Sınırlı ve çoğaltılabilmeden uzak bir yöntem olması

Zaman içinde unutulma eğilimine sahip olması

Açıklama:

Ünite 7'de Giriş ve Veri Görselleştirmenin Yeri bölümlerinde, görselleştirmenin, fotoğraf ve illüstrasyondan farklı olarak 'duygusal olmaktan çok bilişsel bir öneme sahip' olduğu ve 'izleyiciye çabuk ve derin bir kavrayış olanağı sağladığı' belirtilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Veri gazeteciliğinin habercilik uygulamalarında bazı değişimler ve zorlukları beraberinde getirmesinin en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Veri analistlerinin görevlerini değiştirmesi

Tasarımcıların görselleştirme sürecine dahil olmaması

Habercilerin iş yükünü azaltması

Haber metninin uzunluğunu arttırması

Veri görselleştirmesinin haber metninin önüne geçmesi

Açıklama:

Ünite 7'de Değişen Gazetecilik başlığı altında, en önemli değişimin, veri görselleştirmenin, haber metninin önüne geçerek anlatının temel unsuru hâline gelmesi olduğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Veri gazeteciliğinde nicel veriye dayalı kullanılan grafik görselleştirme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Örümcek grafikler

Kabarcık grafikler

Sütun grafikler

Boy grafikleri

Nokta grafikler

Açıklama:

Ünite 7'de Nicel Veri ve Görselleştirilmesi başlığı altında, hesap tablolarının yaygın kullanımından bahsedilmiş, ayrıca sütun grafikler, çizgi grafikler ve pasta grafiklerin veri gazeteciliğinde sayısal verinin görselleştirilmesinde önemli araçlar olduğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Veri gazeteciliği veya veriye dayalı gazetecilik aşağıdaki hangi nedenden dolayı önem kazanmıştır?

Popüler bilim dergiciliğindeki öneminin artmasıyla

Bilgisayar programcılarının haberci olarak çalışmaya başlamasıyla

Kamu kuruluşlarının faaliyetlerinin şeffaf bir şekilde açık veri kaynakları halinde erişilebilir hale gelmesiyle

Geleneksel gazeteciliğin popülerliğini kaybetmesiyle

Bilgisayar destekli haberleşmenin önemini yitirmesi

Açıklama:

Ünite 7'de Giriş bölümünde, veri gazeteciliğinin, dijitalleşmenin sonucu olarak ortaya çıkan, 'büyük veri' uygulamalarının bir sonucu olarak önem kazandığı ve özellikle kamu kuruluşlarının faaliyetleri ile ilgili verilerin açık veri kaynakları hâlinde erişilebilir olmasının bu durumu hızlandırdığı belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi görsel iletişimin diğer iletişim biçimlerine göre sağladığı avantajllardan biridir?

Akılda kalıcı, evrensel anlam ve algı boyutlarına sahip olması

Sıklıkla değişken ve ölçülebilir bir yöntem olması

Yavaş anlamlandırabilme ve yavaş anlamaya yönelik olması

Sınırlı ve çoğaltılabilmeden uzak bir yöntem olması

Zaman içinde unutulma eğilimine sahip olması

Açıklama:

Ünite 7'de, görselleştirmenin bilişsel bir öneme sahip olduğu ve iyi tasarlanmış bir veri görselleştirmenin izleyiciye çabuk ve derin bir kavrayış olanağı sağladığı belirtilmiştir. Görsel bilgiler, fotoğraf ve videoya göre daha az duygulanım içerirken, gerçek olguları ifade ederek tarafgirlikten uzak bir anlatı sunar.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Veri gazeteciliğinin habercilik uygulamalarında bazı değişimler ve zorlukları beraberinde getirmesinin en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Veri analistlerinin görevlerini değiştirmesi

Tasarımcıların görselleştirme sürecine dahil olmaması

Habercilerin iş yükünü azaltması

Haber metninin uzunluğunu arttırması

Veri görselleştirmesinin haber metninin önüne geçmesi

Açıklama:

Ünite 7'de, veri görselleştirmesinin en önemli değişiminin, haber metninin önüne geçerek anlatının temel unsuru hâline gelmesi olduğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Veri gazeteciliğinde nicel veriye dayalı kullanılan grafik görselleştirme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Örümcek grafikler

Kabarcık grafikler

Sütun grafikler

Boy grafikleri

Nokta grafikler

Açıklama:

Ünite 7'de, veri gazeteciliğinde sayısal verinin görselleştirilmesinde en sık kullanılan ve okuyucunun kolay anlayacağı biçimler olarak sütun grafikler, çizgi grafikler ve pasta grafikler belirtilmiştir. Hesap tabloları da önemli bir araçtır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Veri gazeteciliği veya veriye dayalı gazetecilik aşağıdaki hangi nedenden dolayı önem kazanmıştır?

Popüler bilim dergiciliğindeki öneminin artmasıyla

Bilgisayar programcılarının haberci olarak çalışmaya başlamasıyla

Kamu kuruluşlarının faaliyetlerinin şeffaf bir şekilde açık veri kaynakları halinde erişilebilir hale gelmesiyle

Geleneksel gazeteciliğin popülerliğini kaybetmesiyle

Bilgisayar destekli haberleşmenin önemini yitirmesi

Açıklama:

Ünite 7 Giriş bölümünde, veri gazeteciliğinin gün geçtikçe yaygınlaşan 'büyük veri' uygulamalarının bir sonucu olarak önem kazandığı belirtilmiştir. Ayrıca dijitalleşme sonucu organizasyonlar tarafından üretilen çok büyük miktarda sayısal verinin şeffaf açık veri kaynakları hâlinde erişilebilir olması da önemli bir etkendir.

Doğru Cevap: C

Ünite 8

Soru 1

Nesnelerin İnterneti, akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunmasına kısaca ne denilmektedir?

AoT (Archive of Things)

IoT (Internet of Things)

DoT (Data of Things)

SoT (Streaming of Things)

MoT (Media of Things)

Açıklama:

IoT (Internet of Things) Nesnelerin İnterneti, akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunması anlamına gelmektedir. Günümüzde pek çok akıllı cihaz (Ev asistanları,
Mobil cihazlar ya da otomobiller) nesnelerin internet prensibi ile bilgi alışverişinde bulunarak kullanıcısının hayatını daha verimli hâle getirmeyi amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi kapsamlı görselleştirmeler ile büyük şehirlerde trafik sıkışıklığını önlemeye yarayan platformlara örnek bir sistem olarak verilebilir?

Didi Smart Transportation Brain

Streaming

HUD

Karma Gerçeklik

Arttırılmış Gerçeklik

Açıklama:

Geçmiş yıllarda en yalın biçimiyle bireysel mobil cihazlardan alınan hız verileri ile çalışan ve yön bulma uygulamalarında karşımıza çıkan trafik yoğunluğu bildirimleri, bugün çok daha kapsamlı görselleştirmeler ile büyük şehirlerde trafik sıkışıklığını önlemeye yarayan platformlara dönüşmektedirler. Bu bağlamda son yıllarda en başarılı örneklerden biri Çin gibi kalabalık bir nüfusa sahip bir ülkede başarıya ulaşmış olan ‘Didi Smart Transportation Brain’ sistemi verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

.........................Dijital ve fiziksel nesnelerin gerçek zamanlı bir arada olabildiği, özel görüntüleme cihazları yardımıyla yaratılan sanal ve gerçek dünya melezi olarak tanımlanabilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

IoT (Internet of Things)

Akış (Streaming)

Didi Smart Transportation Brain

Karma Gerçeklik

Arttırılmış Gerçeklik

Açıklama:

Karma Gerçeklik: Dijital ve fiziksel nesnelerin gerçek zamanlı bir arada olabildiği, özel görüntüleme cihazları yardımıyla yaratılan sanal ve gerçek dünya melezi olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

"Bir bilgiyi almak ya da işlemi yapmak için gerekli olan zorluğun derecesi hedeflenen kitlenin becerileri ile örtüşmelidir" tanımı, Csikszentmihalyi'nin başarılı bir etkileşimin temel özelliklerinden hangisidir?

Konsantrasyon

Öz Bilincin Terk Edilmesi

Zaman Kavramının Yitimi

Geri Bildirimin Sağlanması

Dengeli Bir Mücadele

Açıklama:

Dengeli Bir Mücadele: Bir bilgiyi almak ya da işlemi yapmak için gerekli olan zorluğun derecesi hedeflenen kitlenin becerileri ile örtüşmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

"Arayüz ya da deneyim kullanıcısına zaman kavramını unutturabilmelidir" tanımı, Csikszentmihalyi'nin başarılı bir etkileşimin temel özelliklerinden hangisidir?

Zaman Kavramının Yitimi

Geri Bildirimin Sağlanması

Kontrol Hissi

Ödüllendirici

Konsantrasyon

Açıklama:

Geri Bildirimin Sağlanması: Akışın bozulmaması için kullanıcılar eylemlerine anlık ve hızlı geribildirimler almalıdır.
Zaman Kavramının Yitimi; Arayüz ya da deneyim kullanıcısına zaman kavramını unutturabilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

"Kullanıcı farkındalığı ile eylemlerini birleştirebilmelidir." tanımı, Csikszentmihalyi'nin başarılı bir etkileşimin temel özelliklerinden hangisidir?

Öz Bilincin Terk Edilmesi

Zaman Kavramının Yitimi

Geri Bildirimin Sağlanması

Kontrol Hissi

Ödüllendirici

Açıklama:

Öz Bilincin Terk Edilmesi: Kullanıcı farkındalığı ile eylemlerini birleştirebilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

"Görsel iletişimin anlık etkileşimler olmaktan çıkıp, zamana yayılan, davranış değişikliği yaratabilen, alışkanlıklarımızı belirleyen ve duygular ortaya çıkaran ve en önemlisi tüm bunları süreklilik içinde yapabilen eylemler ve etkileşimler bütünü olarak algılanmasını öneren yenilikçi bir tasarım yaklaşımı" aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanabilir?

Geri Bildirimin Sağlanması

Zaman Kavramının Yitimi

Öz Bilincin Terk Edilmesi

Kullanıcı Deneyimi Tasarımı

Dengeli Bir Mücadele

Açıklama:

Kullanıcı Deneyimi Tasarımı: Görsel iletişimin anlık etkileşimler olmaktan çıkıp, zamana yayılan, davranış değişikliği yaratabilen, alışkanlıklarımızı belirleyen ve duygular ortaya çıkaran ve en önemlisi tüm bunları süreklilik içinde yapabilen eylemler ve etkileşimler bütünü olarak algılanmasını öneren yenilikçi bir tasarım yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

"Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir" tanımı aşağıdakilereden hangi tasarım yaklaşımıdır?

Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı

Karma Gerçeklik Tasarımı

Arttırılmış Gerçeklik Tasarımı

Kullanıcı Deneyimi Tasarımı

STRAVA

Açıklama:

Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı: Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Veri görselleştirmeyi hem yapay zekâ teknolojileri hem de sanal gerçeklik ile birleştirmeyi hedefleyen girişime aşağıdakilerden hangisi örnek olarak gösterilebilir?

IoT (Internet of Things)

STRAVA

Virtualitics

Karma gerçeklik

Arttırılmış gerçeklik

Açıklama:

Her ne kadar erken zamanları olmasına rağmen bu üç boyutlu görselleştirme araçları karar vericilerin büyük bilgi kümelerini anlama ve iç görüler toplama şeklini temelden değiştirebilecek potansiyele sahiptir (Nichols, 2019). Bu bağlamda veri görselleştirmeyi hem yapay zekâ teknolojileri hem de sanal gerçeklik ile birleştirmeyi hedefleyen Virtualitics girişimi öne çıkan örneklerden biri olarak gösterilebilir

Doğru Cevap: C

Soru 10

Kişisel spor takip ve sağlıklı yaşam uygulamalarına global ölçekte en popüler uygulama örneği olarak aşağıdakilerden hangisi verilebilir?

Strava

Streaming

Solid Light

Google Glass

Virtualitics

Açıklama:

Bugün günlük hayatta çokça kullanılan ve bilginin deneyime dönüşmesi adına en görünür örneklerden biri kişisel spor takip ve sağlıklı yaşam uygulamalarıdır. Bu anlamda global ölçekte en popüler girişimlerden biri STRAVA uygulamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Nesnelerin İnterneti (IoT) kavramını aşağıdakilerden hangisi tanımlamaktadır?

İnternet bağlantısı olmayan herhangi bir cihaz

Akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunması

Sosyal medya platformları arasındaki bağlantı

E-posta servislerinin genel adı

Verinin sürekli değiştiği bilgi deneyimleme biçimi

Açıklama:

IoT (Internet of Things) Nesnelerin İnterneti, akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunması anlamına gelmektedir. Günümüzde pek çok akıllı cihaz (Ev asistanları, Mobil cihazlar ya da otomobiller) nesnelerin internet prensibi ile bilgi alışverişinde bulunarak kullanıcısının hayatını daha verimli hâle getirmeyi amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Verinin sürekli biçimde değiştiği, anlık olarak izlendiği ve sadece gerekli olduğu zamanlarda depolandığı bilgi deneyimleme biçimine ne ad verilir?

Artırılmış gerçeklik

Nesnelerin interneti

Akış

Karma gerçeklik

Kullanıcı deneyim tasarımı

Açıklama:

Akış (Streaming) Verinin sürekli biçimde değiştiği, anlık olarak izlendiği ve sadece gerekli olduğu zamanlarda depolandığı bilgi deneyimleme biçimi.
IoT (Internet of Things) Nesnelerin İnterneti, akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunması anlamına gelmektedir.
Arttırılmış Gerçeklik: Çeşitli teknolojik cihazlar aracılığıyla çevremizde gördüğümüz fiziksel unsurların veri ve grafikler aracılığıyla zenginleştirilerek yeniden sunulması an lamına gelmektedir.
Karma Gerçeklik: Dijital ve fiziksel nesnelerin gerçek zamanlı bir arada olabildiği, özel görüntüleme cihazları yardımıyla yaratılan sanal ve gerçek dünya melezi olarak tanımlanabilir.
Kullanıcı Deneyimi Tasarımı: Görsel iletişimin anlık etkileşimler olmaktan çıkıp, zamana yayılan, davranış değişikliği yaratabilen, alışkanlıklarımızı belirleyen ve duygular ortaya çıkaran ve en önemlisi tüm bunları süreklilik içinde yapabilen eylemler ve etkileşimler bütünü olarak algılanmasını öneren yenilikçi bir tasarım yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Büyük verinin verimli biçimde görselleştirilmesinde teknolojik cihaz ve tasarım dilinin etkisine başarılı bir örnek olan ve Çin'de büyük başarıya ulaşmış ‘Didi Smart Transportation Brain’ sistemi aşağıdaki bilgilerden hangisini görselleştirmektedir?

Şehir içi trafik yoğunluğunu

Turist destinasyonlarını

Denizdeki trafik durumunu

Tren hareket saatlerini

Uçuş bilgilerini

Açıklama:

Büyük verinin verimli biçimde görselleştirilmesinde teknolojik cihaz ve tasarım dilinin etkisine bir diğer örnek de akıllı şehir sistemleri üzerinden verilebilir. Özellikle trafik kontrolü ve ulaşım alanında toplanan veriler şehir içi seyahatin kolaylaştırılması adına bugün sıklıkla kullanılmaktadır. Geçmiş yıllarda en yalın biçimiyle bireysel mobil cihazlardan alınan hız verileri ile çalışan ve yön bulma uygulamalarında karşımıza çıkan trafik yoğunluğu bildirimleri, bugün çok daha kapsamlı görselleştirmeler ile büyük şehirlerde trafik sıkışıklığını önlemeye yarayan platformlara dönüşmektedirler. Bu bağlamda son yıllarda en başarılı örneklerden biri Çin gibi kalabalık bir nüfusa sahip bir ülkede başarıya ulaşmış olan ‘Didi Smart Transportation Brain’ sistemi verilebilir. Trafik verilerini görsel bir ısı haritası hâline getirerek kullanıcısına aktaran Didi aynı zamanda bağlantıda olduğu ve nesnelerin interneti sistemi ile çalışan Akıllı trafik lamba ve işaretçileri ile algıladığı veriyi verimli bir çıktı hâline dönüştürmekte, trafik yoğunluğunu büyük oranda engellemekte, aynı zamanda bu veriyi görsel olarak kullanıcısına iletmektedir. Aynı zamanda topladığı veriler içinde birbirini takip eden dokuları yakalayan yapay zekâ sistemi oluşması muhtemel tıkanıklıkları da önceden çözmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi deneyimde akış kavramının yaratıcısı Csikszentmihalyi tarafından belirlenen başarılı bir etkileşimin temel özelliklerinden biri değildir?

Kontrolsüzlük hissi

Zaman kavramının yitimi

Öz bilincin terk edilmesi

Geri bildirimin sağlanması

Konsantrasyon

Açıklama:

Deneyimde akış kavramının yaratıcısı Csikszentmihalyi başarılı bir etkileşimin temel özelliklerini yedi ana başlık üzerinde özetlemiştir:
1. Dengeli Bir Mücadele: Bir bilgiyi almak ya da işlemi yapmak için gerekli olan zorluğun derecesi hedeflenen kitlenin becerileri ile örtüşmelidir.
2. Konsantrasyon: Tasarlanan aktivite ya da arayüz sınırlı bir alanda yüksek derecede konsantrasyona izin vermelidir.
3. Öz Bilincin Terk Edilmesi: Kullanıcı farkındalığı ile eylemlerini birleştirebilmelidir.
4. Zaman Kavramının Yitimi; Arayüz ya da deneyim kullanıcısına zaman kavramını unutturabilmelidir.
5. Geri Bildirimin Sağlanması: Akışın bozulmaması için kullanıcılar eylemlerine anlık ve hızlı geribildirimler almalıdır.
6. Kontrol Hissi: Kullanıcı ortam üzerinde mutlak kontrol hissini almalıdır.
7. Ödüllendirici: Aktivite sonunda kullanıcısını ödüllendirmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdaki kavramlardan hangisi bilgi görselleştirmede ‘izleyici’ kavramınını ‘kullanıcı’ ile değiştirmeye yardımcı olur?

Uygulama

Değerlendirme

Tasarımlama

Deneyim

Etkileşim

Açıklama:

Robert Spence bilgi görselleştirme ve etkileşim ilişkisi üzerine kaleme aldığı kitabında etkileşim kurgulamayı bilgiyi anlamanın ve görselleştirmenin ilk basamağı olarak tanımlar. Etkileşim kullanıcıların veriler ile diyaloğunun sağlanmasında ve edindiği bilgi üzerine anlayış ve yargı geliştirmesinde önemli bir katalizör görevi yapar. Dahası etkileşim, bilgi görselleştirmede ‘izleyici’ kavramını ‘kullanıcı’ ile değiştirir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Karma gerçeklik (MR) ve arttırılmış gerçeklik (AR) teknolojileri hangi prensibe dayanmaktadır?

Sadece sanal ortamlar oluşturmak

Gerçek zamanlı görüntüyü teknoloji ile zenginleştirmek

İnteraktif oyunlar yaratmak

Kullanıcı arayüz tasarımı oluşturmak

Etkileşimli grafik tasarımı yaratmak

Açıklama:

Temel olarak gerçek zamanlı görüntünün teknoloji yardımıyla zenginleştirilmesi prensibine dayanan karma gerçeklik (MR) ve arttırılmış gerçeklik (AR) teknolojileri bugün bilgi görselleştirme adına yenilikçi çalışmaların üretildiği pek çok örneğin temelini oluşturmaktadır. Gerçek zamanlı ve etkileşimli görseller aracılığıyla bilgi aktarmak bugün en verimli yöntemlerden biridir. Bu yenilikçi teknolojiler iki boyutlu gerçekliğin üzerine yeni bir görsel katman daha yaratarak çalışır. Çevremiz üzerindeki algımızı zenginleştirir, bilgiyi gerçek zamanlı biçimde harici bir fiziksel yüzeye gereksinim duymadan bize aktarırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 17

2020 yılından itibaren üretilen otomobillerin %70’inde ön camlarında hangi teknolojinin kullanılması planlanmaktadır?

Bluetooth

GPS Navigasyon

Led ışıklar

Güneş paneli

Arttırılmış gerçeklik

Açıklama:

2020 yılı ile üretilen yeni otomobillerin %70’inde arttırılmış gerçeklik hizmeti sunan ön camların kullanılması planlanmaktadır. Bu alanda uzmanlaşan WayRay girişiminin örneğinde olduğu gibi gereksinim olan temel bilgiler ve hatta daha zengin bir deneyim yaratmak adına kullanıcı araştırmaları doğrultusunda damıtılmış gereklilik ve zamana duyarlı veriler bir akış hâlinde ön cama yansıtılmaktadır. Bu sayede sürücü gözünü ve dikkatini yoldan ayırmadan çok daha güvenli bir sürüş yapabilmekte, bunun yanında yeni nesil otonom (kendi kendini kullanabilen) cihazları kullanırken de pek çok yan görevi ya da bilgiyi bu yeni nesil gösterge panellerinden alabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelen tasarım yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Deneyimsel tasarım yaklaşımı

Kullanıcı tasarımı yaklaşımı

Teknolojik tasarım yaklaşımı

Durumsal tasarım yaklaşımı

Yinelemeli tasarım yaklaşımı

Açıklama:

Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı: Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir. Bu yaklaşım tasarımın kullanıma girmesinde önce başlar, gerçek kullanım sırasında da sürekli biçimde alınan verilerin değerlendirilmesi ile devam eder. Dolayısıyla tasarım ömrü boyunca bitmeyen bir döngüyle kendini yeniler, iyileştirir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Günlük pek çok veriyi takip ettiğimiz mobil arayüzler, yenilikçi otomobiller ya da dijital dönüşümü üretim sistemlerine entegre etmiş geleceğin fabrikaları aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Artırılmış gerçeklik

Karma gerçeklik

Nesnelerin interneti

Dijital arabirimler

Kullanıcı deneyimi tasarımı

Açıklama:

Bilgi görselleştirme teknolojilerinin öneminin her geçen yıl daha da arttığı en belirgin alanlardan biri de günlük hayatımız ve çalışma dünyamız içine tamamen dâhil olmuş dijital arabirimlerdir. Bunlara hızlıca birkaç örnek olarak günlük pek çok veriyi takip ettiğimiz mobil arayüzler, yenilikçi otomobiller ya da dijital dönüşümü üretim sistemlerine entegre etmiş geleceğin fabrikaları verilebilir. Bu örneklerin ortak özelliği sürekli bir akış içerisinde olan veriyi anlık biçimde bize grafik arabirimler aracılığıyla sunmalarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bilgi görselleştirme Norman’ın bilgiyi kavramanın temel aşamaları arasında gösterdiği ............ ve .............. arasındaki köprüyü kurmaya yardımcı olur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlerde aşağıdaki kavramlardan hangileri gelmelidir?

uygulama ve değerlendirme

tasarım ve etkileşim

sanallık ve gerçeklik

hatırlama ve anlama

analiz ve sentez

Açıklama:

Veri ve devamında bilgi soyut kavramlardır. Bu soyut kavramları anlamlı ve kullanışlı hâle getirmenin en verimli yollarından biri de onu görselleştirmektir. Bilgi görselleştirme Norman’ın bilgiyi kavramanın temel aşamaları arasında gösterdiği “uygulama” ve ‘değerlendirme’ arasındaki köprüyü kurmaya yardımcı olur. Bugün çağdaş medyalar özelinde düşünüldüğünde etkileşim, bu köprünün en temel yapı taşlarından biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

______: Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Başlangıç yaklaşımı

Kullanıcı test tasarım süreci

Tasarım günlüğü

Sabit verilerin kullanımı yaklaşım

Yinelemeli tasarım yaklaşımı

Açıklama:

Ünite 8'de, bilgi görselleştirmede 'deneyime dönüşen etkileşim' başlığı altında, tasarımın temel amacının akış ve deneyim yaratmak olduğu belirtilmiştir. Sürekli iyileştirme süreci 'Kontrol Hissi' ve 'Ödüllendirici' gibi unsurlarla desteklenir. Ancak soruda bahsedilen, 'kullanıcı test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi' kavramı, genel olarak ürün tasarım ve geliştirme süreçlerinin bir parçasıdır. Ünite 8'de 'Bilgi Görselleştirmede Deneyime Dönüşen Etkileşim' başlığı altında, kullanıcı etkileşiminin (örn. STRAVA örneği) önemine ve tasarımın kullanıcı deneyimine odaklanmasına vurgu yapılır. Veri gazeteciliğinde ise (Ünite 7) etkileşimli görsellerin azalması ele alınır. Sürekli iyileştirme ve kullanıcı odaklılık, özellikle kullanıcı girdisiyle yapılan tasarım döngülerini ifade eder. Bu bağlamda, bahsedilen tanıma en yakın kavram, yazılım ve tasarım alanlarında yaygın olan 'İterasyon' veya 'Geri Bildirim' döngüsünün bir parçasıdır. Ancak bu özel terminoloji doğrudan metinde 'yeni açılımlar' başlığında spesifik olarak bu şekilde tanımlanmamıştır. Metinde geçen 'sürekli etkileşim ve deneyim' vurgusu dikkate alındığında, bu döngüsel iyileştirme süreci 'İteratif Tasarım' (Iterative Design) olarak adlandırılabilir. Verilen seçenekler arasında en uygunu (iteratif iyileştirmeyi kapsayan) Deneyimsel Tasarım süreci olacaktır, çünkü Ünite 8'de deneyime dönüşüm ana temadır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Çeşitli teknolojik cihazlar aracılığıyla çevrede görülen fiziksel unsurların veri ve grafikler aracılığıyla zenginleştirilerek yeni yeniden anlamına aşağıdakilerden hangisidir?

Arttırılmış Gerçeklik

Sanal Gerçeklik

Karma Gerçeklik

Teknolojik Gerçeklik

Dijital Sunum

Açıklama:

Ünite 8'de, bilginin görsel deneyimlenmesinde tasarım araçları ve teknolojilerindeki gelişmelerin etkili olduğu belirtilmiştir. Özellikle 'arttırılmış gerçeklik (AR) ve karma gerçeklik (MR) teknolojileri'nin fiziksel dünyayı yeni bir görsel katmanla zenginleştirdiği ve karmaşık verileri gerçek zamanlı olarak aktarmanın verimli bir yolu olduğu ifade edilmiştir. Bu teknoloji, fiziksel unsurların veri ile zenginleştirilmesini ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi akış kavramının yaratıcısı Csikszentmihalyi'nin başarılı bir etkileşim için belirttiği temel özellikler arasında yer almaz?

Dengeli bir mücadele

Konsantrasyon, kontrol hissi

Ön bildirim yapılması

Öz bilincin terk edilmesi

Zaman kavramının yitimi

Açıklama:

Ünite 8'de, akış kavramının yaratıcısı Csikszentmihalyi'nin başarılı bir etkileşim için belirlediği yedi temel özellik şunlardır: Dengeli Bir Mücadele, Konsantrasyon, Öz Bilincin Terk Edilmesi, Zaman Kavramının Yitimi, Geri Bildirimin Sağlanması, Kontrol Hissi ve Ödüllendirici. 'Verinin kaynağı ve haberin yayımlandığı mecra' ise Ünite 7'de okuyucunun ilgisini etkileyen faktörler arasında sayılmıştır, akış özelliği olarak listelenmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Karma Gerçeklik (Mixed Reality) kavramının tanımıdır?

Karma Gerçeklik, sadece özel endüstriyel cihazlarda kullanılan bir görüntüleme teknolojisidir.

Karma Gerçeklik, bilgisayar oyunları için özel olarak tasarlanan bir sanal gerçeklik türüdür.

Sadece sanal gerçeklik gözlükleri kullanılarak gerçekleştirilen bir deneyim teknolojidir.

Karma Gerçeklik, fiziksel dünya ve sanal dünyanın gerçek zamanlı olarak birleştiği bir teknoloji türüdür.

Dijital ve fiziksel nesnelerin gerçek zamanlı bir arada olduğu özel görüntüleme cihazları yardımıyla yaratılan sanal ve gerçek dünya melezidir.

Açıklama:

Ünite 8'de Karma Gerçeklik (MR) ve Arttırılmış Gerçeklik (AR) teknolojileri ele alınmıştır. Karma gerçeklik (MR), 'temelde gerçek zamanlı görüntünün teknoloji yardımıyla zenginleştirilmesi prensibine dayanan' bir teknoloji olarak tanımlanmıştır. Bu, fiziksel dünyadaki görüntülerin dijital öğelerle birleştirilmesini ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi "veri sızıntısı"nın tanımıdır?

Verilerin gazeteciler tarafından talep edilmesi durumunda onaylı kişilere açılmasıdır.

Verilerin web sayfalarından otomatik olarak indirilmesidir.

Yetkisiz kişilerin izin verilmemiş verilere erişmesidir.

Verilerin resmi kurumlardan alınması kaydıyla alınabilmesidir.

Verilerin bilgisayar yazılımları tarafından işlenerek elde edilmesidir.

Açıklama:

Verilen metinlerde (özellikle Ünite 8'de), verinin sürekli biçimde değiştiği, anlık olarak izlendiği ve sadece gerekli olduğu zamanlarda depolandığı bilgi deneyimleme biçimi 'akış (Streaming)' olarak tanımlanmıştır. Veri sızıntısı (Data Leakage) kavramına dair doğrudan bir tanım metinlerde yer almamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Verinin sürekli biçimde değiştiği, anlık olarak izlendiği ve sadece gerekli olduğu zamanlarda depolandığı bilgi deneyimleme biçimine ad verilir?

Way Ray

IoT

Deneme

Süreç

Akış

Açıklama:

Ünite 8'de, bilginin deneyimlenme biçimindeki dönüşümler başlığı altında, statik verinin yerini alan dinamik akışın **Streaming** olarak tarif edildiği belirtilmiştir. Bu, verinin sürekli ve anlık değişkenler olarak deneyimlenmesi anlamına gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

------ Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Başlangıç yaklaşımı

Sabit verilerin kullanımı yaklaşım

Kullanıcı test tasarım süreci

Yinelemeli tasarım yaklaşımı

Tasarım günlüğü

Açıklama:

Ünite 8'de, 'Bilgi Deneyimleme Biçimimizdeki Dönüşümler' başlığında, güncel tasarım yaklaşımlarının deneyim yaratmaya odaklandığı belirtilmiştir. Bu bağlamda, test verileriyle sürekli iyileştirme süreci genellikle **Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı** (Iterative Design) olarak adlandırılır, ancak metinde bu terim doğrudan bu şekilde tanımlanmamıştır. Seçenekler arasında en uygun kavram **Kullanıcı Odaklı Tasarım**dır, çünkü yeni açılımlarda kullanıcı deneyimi (etkileşim, zaman, geri bildirim) ön plana çıkar.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Csikszentmihalyi'ye göre, başarılı bir etkileşimin temel özelliklerinden biri değildir?

Dengeli bir mücadele

Konsantrasyon

Kontrol hissi

Zaman kavramının yitimi

Cezalandırıcı

Açıklama:

Ünite 8'de, Csikszentmihalyi'ye göre başarılı bir etkileşimin (akışın) yedi temel özelliği sıralanmıştır: Dengeli Bir Mücadele, Konsantrasyon, Öz Bilincin Terk Edilmesi, Zaman Kavramının Yitimi, Geri Bildirimin Sağlanması, Kontrol Hissi ve Ödüllendirici. Veri görselleştirmelerindeki 'esneklik' veya 'yeterli veri miktarı' bu yedi temel akış özelliğinden biri olarak listelenmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir.

Sabit verilerin kullanımı yaklaşım

Kullanıcı test tasarım süreci

Tasarım günlüğü

Başlangıç yaklaşımı

Yinelemeli tasarım yaklaşımı

Açıklama:

Ünite 8'de Bilgi Görselleştirmede Çağdaş Bir Yaklaşım başlığı altında, normun bilgiyi davranışa dönüştürmesi ve bu dönüşümün sürekli iyileştirilmesiyle (etkileşim ve deneyim) zenginleştiği ima edilir. Ancak metinde bu tanıma doğrudan karşılık gelen bir ifade bulunmamaktadır. Bu soru, Ünite 8'deki deneyim odaklı yaklaşımın (STRAVA örneği) bir sonucu olarak kabul edilebilir; burada 'akış' kavramı ve 'deneyim' önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Çeşitli teknolojik cihazlar aracılığıyla çevrede görülen fiziksel unsurların veri ve grafikler aracılığıyla zenginleştirilerek yeniden sunulması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dijital Sunum

Arttırılmış Gerçeklik

Karma Gerçeklik

Sanal Gerçeklik

Teknolojik Gerçeklik

Açıklama:

Ünite 8'de Arttırılmış ve Karma Gerçeklik Teknolojileri başlığı altında, bu teknolojilerin temel prensibinin, 'gerçek zamanlı görüntünün teknoloji yardımıyla zenginleştirilmesi' olduğu ve karma/arttırılmış gerçeklik teknolojileriyle 'veri hem bilgi aktarma işlevi görürken aynı zamanda içinde dolaşılan bir yere dönüşür' şeklinde ifade edildiği belirtilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi akış kavramının yaratıcısı Csikszentmihalyi'nin başarılı bir etkileşim için belirttiği temel özellikler arasında yer almaz?

Konsantrasyon, kontrol hissi

Öz bilincin terk edilmesi

Zaman kavramının yitimi

Dengeli bir mücadele

Ön bildirim yapılması

Açıklama:

Ünite 8'de Bilgi Görselleştirmede Çağdaş Bir Yaklaşım başlığı altında, Csikszentmihalyi'nin temel özellikleri sıralanmıştır: Dengeli Bir Mücadele, Konsantrasyon, Öz Bilincin Terk Edilmesi, Zaman Kavramının Yitimi ve Geri Bildirimin Sağlanması. 'Veri görselleştirmede nesnellik' (doğruluk ve dürüstlük) Ünite 5'te geçen bir ilkedir, akış özelliklerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Dijital Sunum

Arttırılmış Gerçeklik

Karma Gerçeklik

Sanal Gerçeklik

Teknolojik Gerçeklik

Açıklama:

Ünite 8'de, 'Arttırılmış ve Karma Gerçeklik Teknolojileri' başlığı altında, karma gerçeklik (MR) ve arttırılmış gerçeklik (AR) teknolojilerinin, gerçek zamanlı görüntünün teknoloji yardımıyla zenginleştirilmesi prensibine dayandığı ve bu teknolojilerin fiziksel unsurları veri ve grafiklerle zenginleştirerek yeniden sunma amacına hizmet ettiği belirtilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi akış kavramının yaratıcısı Csikszentmihalyi'nin başarılı bir etkileşim için belirttiği temel özellikler arasında yer almaz?

Konsantrasyon, kontrol hissi

Öz bilincin terk edilmesi

Zaman kavramının yitimi

Dengeli bir mücadele

Ön bildirim yapılması

Açıklama:

Ünite 8'de, Csikszentmihalyi'nin başarılı bir etkileşim için belirttiği yedi özellik şunlardır: Dengeli Bir Mücadele, Konsantrasyon, Öz Bilincin Terk Edilmesi, Zaman Kavramının Yitimi, Geri Bildirimin Sağlanması, Kontrol Hissi ve Ödüllendirici. Bu listede yer almayan herhangi bir kavram doğru cevap olacaktır. Verilen seçenekler bilinmediğinden, listede olmayan herhangi bir özellik bu tanıma uyar.

Doğru Cevap: E

Bilgi Görselleştirme - Tüm Sorular

Ünite 0

Seçenekler

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler