Anadolu Kültür Tarihi - Görsel İletişim Tasarımı

Ünite 0

Soru 1

Kayseri Fraktin Anıtı'nda tasvirleri yer alan kral ve kraliçe aşağıdakilerden hangisidir?

Tudhaliya-Nikalmati

Arnuwanda-Aşmunikal

Hattuşili-Puduhepa

II. Murşili-Gasuliwiya

Şuppiluliuma-Babilli Tavananna

Doğru Cevap: C

Ünite 1

Soru 1

İnsanın fiziksel ve zihinsel gelişimini tamamladığı, kültürel oluşumunun temellerinin atıldığı dönem hangisidir?

Paleolitik

Epi-paleolitik

Neolitik

İlk tunç çağı

Kalkolitik

Açıklama:

İnsanın fiziksel ve zihinsel gelişimini tamamladığı dönem Paleolitik dönemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Paleolitik dönem hangi jeolojik zaman içinde oluşmuştur?

1. Jeolojik zaman (Birinci jeolojik zaman)

2. Jeolojik zaman (İkinci jeolojik zaman)

3. Jeolojik zaman (Üçüncü jeolojik zaman)

4. Jeolojik zaman (Dördüncü jeolojik zaman)

5. Jeolojik zaman (Beşinci jeolojik zaman)

Açıklama:

Paleolitik dönem 4. Jeolojik zamanda olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 3

"Homo Erectus" un anlamı hangisidir?

Dik yürüyen

Alet yapan

Yetenekli insan

Avcı insan

Düşünen insan

Açıklama:

Homo Erectus: Dik yürüyen insan demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Epi-paleolitik dönemin en belirgin özelliği hangisidir?

Mikrolit denen minik aletler yapılması

Hayvanların evcilleştirilmesi

Tarım yapmaya başlanması

Yerleşik hayata geçilmesi

Levalua alet tekniği kullanılması

Açıklama:

Bu dönemde mikrolit denen küçük aletler üretilmiştir.
Mikrolit denen minik aletler yapılması

Doğru Cevap: A

Soru 5

Bitki ve hayvanların evcilleştirilmesi ve planlı üretim hangi dönemde ortaya çıkmıştır?

Paleolitik

Epi-paleolitik

Neolitik

Kalkolitik

Tunç çağı

Açıklama:

Planlı üretime geçilmesi ve hayvanların evcilleştirilmesi Neolitik dönemde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Neolitik dönem mimari yapısının Anadolu'da bütün gelişim aşamalarını en iyi şekilde temsil eden yerleşim hangisidir?

Çatalhöyük

Çayönü

Halan Çemi

Cafer Höyük

Güsir Höyük

Açıklama:

Neolitik dönemin mimari gelişiminin tüm evreleri Çayönü'nde görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Mimarlık tarihi açısından Anadolu'da Kalkolitik Dönem'de karşımıza çıkan, "ana mekanları daire biçimli ve giriş kısımları dörtgen bir koridor şeklinde planlanmış yapılara" ne ad verilmektedir?

Megaron

Templum

Perystil

Tholos

Hippodrom

Açıklama:

Ana mekanları daire biçimli, giriş kısımları dörtgen bir koridor olan yapılara Tholos denir.
Halaf yerleşmelerinde karşılaştığımız diğer bir dikkat çekici olgu, “tholos” adı verilen, ana mekanları daire biçimli ve giriş kısımları dörtgen bir koridor şeklinde planlanmış yapılardır. Yüksek ihtimal ile bu yuvarlak yapıların üst taraflarının günümüzde (Urfa) Harran evlerindeki gibi kubbeyle örtülmüş olduğu tahmin edilmektedir. Bu yapılar Kuzey Suriye’den Toroslara uzanan bütün Halaf yerleşmelerinde karşımıza çıkmaktadır. Son Halaf Dönemi, oldukça kısa süren bu kültürün doruk noktasını temsil eder ve Güney Mezopotamya etkilerinin bu bölgeye girmeye başladığı bir süreci temsil eder.

Doğru Cevap: D

Soru 8

2021 yılında UNESCO Dünya Miras Listesine alınan yerleşim yeri hangisidir?

Hassek Höyük

Çatalhöyük

Arslantepe

Hacılar

Kuruçay

Açıklama:

Arslantepe 2021 yılında UNESCO Dünya Miras Listesine alınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Anadolu'da kentleşmenin meydana çıktığı ve etrafı surla çevrili ilk kent yerleşmelerinin ortaya çıktığı çağ hangisidir?

Paleolitik

Kalkolitik

Neolitik

İlk Tunç Çağı

Demir Çağı

Açıklama:

İlk Tunç Çağı Anadolu'da surla çevrili kent yerleşmelerinin ortaya çıktığı dönemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Anadolu yerleşim planının anlamı hangisidir?

Surlarla çevrili yerleşimler

Mağara içi yerleşimleri

Açık hava yerleşimleri

Göller üzerinde ahşap direkli yerleşim

Yan yana dizili dörtgen ev grupları

Açıklama:

Dörtgen ev gruplarının yan yana ortak duvar ve ortak çatı sistemi ile kurulduğu yerleşimlere Anadolu yerleşim planı denir.
Yan yana dizili dörtgen ev grupları

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu’da yer alan paleolitik dönem yerleşim merkezlerinden biridir?

Diyarbakır Çayönü

Karain Mağarası

Hallan Çemi

Hasankeyf

Kanlıtaş

Açıklama:

Alt, Orta ve Üst Paleolitik Dönem
Çözüm: Anadolu’da Orta Paleolitiği temsil eden yerlerin başında Karain Mağarası (Antalya) yer alır. Diğer merkezler neolitik ve kalkolitik duruma aittir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Besinlerin pişirilerek tüketilmeye başlanması
Gömülen ölülerin yanına eşyalar koyulması
Kullanım amaçlarına göre farklı aletler yapmak

Yukarıda verilen özellikler aşağıda verilen hangi döneme aittir?

Alt Paleolitik

Orta Paleolitik

Epi-Paleolitik

Kalkolitik

Tunç çağları

Açıklama:

Alt, Orta ve Üst Paleolitik Dönem
Orta paleolitik dönemde, Yontmataş alet teknolojisinde çok daha geniş yelpazede farklı ham maddelerin de alet yapımında kullanıldığı gözlenmektedir. Kullanım amaçlarına uygun aletler yapabilmek için gerekirse daha uzak bölgelere giderek barındıkları yerlere ham madde taşımışlardır. Bu dönemin en belirleyici özelliklerinden biri de artık bu dönem ile birlikte besinlerin de pişirilerek tüketilmeye başlandığını görmekteyiz. Ölülerini gömmeleri ve ölünün yanına eşyalar koymaları, orta paleolitik dönemde gerçekleşmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Homo Neandertal’in özelliklerinden biridir?

Kervan ticareti yapmıştır.

Demir işçiliği yapmıştır.

Ölümden sonraki yaşama inanmıştır.

Büyük kentler kurmuştur.

Anıtsal saraylar ve tapınaklar yapmıştır.

Açıklama:

Alt, Orta ve Üst Paleolitik Dönem
Neandertallerin soyutlama yetisi şaşırtıcı bir özellik olarak karşımıza çıkar. Ölülerini gömmeleri ve ölünün yanına eşyalar koymaları, bu topluluklardaki
“ölümden sonraki yaşam” düşüncesinin, yani bir soyutlama yetisinin açık göstergeleridir. Doğru cevap C seçeneğidir. Diğer seçenekler paleolitik dönemde gerçekleşen özellikler değildir. Homo Neandertal paleolitik dönemde yaşamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi, buz devrinin bitişiyle başlayan daha sıcak, ılıman iklim koşullarının oluştuğu döneme verilen isimdir?

Dilgi

Holosen

Kromanyon

Kuaterner

Obsidyen

Açıklama:

Alt, Orta ve Üst Paleolitik Dönem
Holosen: Buz devri olarak da bilinen Pleistosen dönemin bitişiyle başlayan daha sıcak, ılıman iklim koşullarının oluştuğu dönemdi. Okyanus yüzey sıcaklıkları artmış, buzullar kutuplara doğru çekilmiş, bitki çeşitliliği artmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Yuvarlak şekilde yapılmıştır.
Hücre planlı yapılardır.
Ahşap kirişli yapılardır.
Daha özenli bir işçilik vardır.
Dörtgen şekilde yapılardır.

Aşağıdakilerden hangisinde Neolitik dönem kamu yapılarının özellikleri birlikte verilmiştir?

I-II

I-IV

II-IV

II-V

III-V

Açıklama:

Neolitik Dönem’de Mimari ve ilk Yerleşim Birimleri
Neolitik dönemin “Kamu Yapıları” olarak adlandırılan yuvarlak, daha özenli bir işçilik gösteren binalarda görülmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Tahılların ezilerek un hâline getirilmesini sağlayan havanlar ve dibekler ilk kez hangi dönemde kullanılmıştır?

Alt Paleolitik

Orta Paleolitik

Neolitik

Kalkolitik

Tunç çağları

Açıklama:

Neolitik Dönemde Teknolojik Gelişim ve Ticaret
İşlemesi kolay olan püskürük bir kayaç olan bazalttan öğütme taşları, havanlar ve dibekler, Neolitik Dönem içinde, ilk kez tahılların ezilerek un hâline getirilmesi işini yapan ve günümüzdeki değirmenlerin de öncüsü sayabilecek ögelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdaki dönemlerden hangisinde altın ve gümüş gibi değerli madenler ilk defa işlenmeye başlanmıştır?

Alt Paleolitik

Orta Paleolitik

Neolitik

Kalkolitik

İlk Tunç Çağı

Açıklama:

ANADOLU’DA KALKOLİTİK DÖNEM VE BAŞLICA YERLEŞME ALANLARI
Bakırdan hariç olarak, altın ve gümüş gibi değerli madenlerin de ilk defa Kalkolitik dönemde işlenmeye başlandığı görülür.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Güneydoğu Anadolu’da; tarımın insan hayatına belirleyici bir öge olarak girdiği, buğday ve arpanın doğal olarak bulunabildiği ekolojik ortamın dışına çıkıp, yarı kurak ve kurak bölgelere uyum sağladığı dönem aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Alt Paleolitik Dönem

Üst Paleolitik Dönem

Neolitik Dönem

Kalkolitik Dönem

İlk Tunç Çağı

Açıklama:

ANADOLU’DA KALKOLİTİK DÖNEM VE BAŞLICA YERLEŞME ALANLARI
Toplumsal çalkantılardan etkilenen Güneydoğu Anadolu’da, Seramikli Neolitik Çağ’ın sonunda kültürel anlamda yeniden bir bütünlük görülmeye başlanır. Bu dönemde tarımın insan hayatına belirleyici bir öge olarak girmesi, buğday ve arpanın doğal olarak bulunabildiği ekolojik ortamın dışına çıkıp, yarı kurak ve kurak bölgelere uyum sağlaması, bu bölgede Kalkolitik Çağ’ın temel altyapısını oluşturur. MÖ 5500-3000 yılları arasına tarihlenen Kalkolitik (Bakır Taş Devri) dönem, Mezopotamya uygarlığının da temellerinin gerçek anlamda atıldığı dönemdir. Mezopotamya’da Halaf ve Obeyd kültürleri ile başlayıp, Uruk kültürü ile devam eden süreçte, önce gelişkin köyler ve sonra da ilk şehirler ortaya çıkar. Yontmataş alet endüstrisi önemini giderek yitirir ve yerine, madenciliğin önem kazanması ile birlikte bölgeler arası ticaret daha da önem kazanır. Bakırdan hariç olarak, altın ve gümüş gibi değerli madenlerin de ilk defa bu dönemde işlenmeye başlandığı görülür. Kentleşmeye doğru ilerleyen bu sürecin arkasında yatan belki de en önemli nedenin, o dönemin köy yaşam şekli içindeki birikmeye başlayan “artı ürün” olduğu, günümüzde bütün bilim adamları tarafından kabul edilen bir olgudur.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Megaron türünde yapıların ortaya çıkışı hangi döneme rastlamaktadır?

Alt Paleolitik

Üst Paleolitik

Neolitik

Kalkolitik

İlk Tunç Çağı

Açıklama:

Batı ve Orta Anadolu’da İlk Tunç Çağında, Troia I yerleşiminde ilk megaron planlı yapıların ve kale yerleşimlerinin görülmüştür. Sağlam kesme taşlardan yapılmış eğimli surlar ile çevrili olan kente, anıtsal sayılabilecek giriş kapılarından geçilerek ulaşılmaktadır. Surun içerisinde, Ege dünyası için çok tercih edilen bir yapı tarzı olan “megaron” türünde yapıların ilk örneklerine rastlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Doğudan batıya ticaret yolları aşağıdaki dönemlerden hangisinde gelişmiştir?

Alt Paleolitik

Üst Paleolitik

Neolitik

Kalkolitik

İlk Tunç Çağı

Açıklama:

İLK TUNÇ ÇAĞINDA ANADOLU VE ÖNASYA
İlk Tunç Çağı ise, Anadolu’da metalürjinin gelişimini tamamladığı, kentleşmenin meydana çıktığı ve beraberinde etrafı surla çevrili ilk kent yerleşimlerinin görüldüğü, doğudan batıya ticaret yollarının geliştiği bir dönemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Homo Habilis (becerikli insan), hangi dönemde ortaya çıkmıştır?

Alt Paleolitik

Orta Paleolitik

Üst Paleolitik

Epipaleolitik

Neolitik

Açıklama:

Alt Paleolitik Dönem’de, insanoğlu hominid (insansı) ailesinden sıyrılarak, iki ayağı üzerinde dik duran ve bu özelliğin ellerine getirdiği serbestlik ile de ellerini kullanarak alet üretebilen insan haline gelmiştir. Bu ilk insan türüne Homo Habilis (becerikli insan) ismi verilmiştir.
Homo Habilis (becerikli insan), Alt Paleolitik Dönemde ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Besinlerini pişirerek yiyen ilk insan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Homo Habilis

Homo Erectus

Homo Sapiens

Homo Neandertal

Homo Ergaster

Açıklama:

Neandertallerin Orta Paleolitik Dönemde ateşi besin pişirme amacıyla da kullandıklarını görmekteyiz.
Besinlerini pişirerek yiyen ilk insan türü Homo Neandertal'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Pleistosen dönemin bitişiyle başlayan daha sıcak, ılıman iklim koşullarının oluştuğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Paleolitik

Holosen

Neolitik

Kalkolitik

Musteryen

Açıklama:

Holosen: Buz devri olarak da bilinen Pleistosen dönemin bitişiyle başlayan daha sıcak, ılıman iklim koşullarının oluştuğu dönem. Okyanus yüzey sıcaklıkları artmış, buzullar kutuplara doğru çekilmiş, bitki çeşitliliği artmıştır.
Pleistosen dönemin bitişiyle başlayan daha sıcak, ılıman iklim koşullarının oluştuğu dönem Holosen'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Mezolitik olarak da adlandırılan dönem, aşağıdakilerden hangisidir?

Paleolitik

Neolitik

Epipaleolitik

Kalkolitik

Erken Tunç Çağ

Açıklama:

Üst Paleolitik dönemin ardından Anadolu’da G.Ö 17.000-10.000 yılları arasındaki zaman dilimi dünyadaki genel adıyla Mezolitik olarak adlandırılsa da, Anadolu’daki kültürlerin daha çok Doğu
Akdeniz Levant bölgesi ile uyumundan dolayı Epi-Paleolitik Dönem olarak adlandırılmaktadır.
Mezolitik olarak da adlandırılan dönem, Epipaleolitik'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

“Doğal Yaşam Bölgesi” kuramı, aşağıdaki araştırmacılardan hangisine aittir?

Robert Braidwood

Gordon Childe

Halet Çambel

İgor Diakonoff

Guillermo Algaze

Açıklama:

Braidwood, iklimin ılımanlaştığı bu dönem ile ilgili olarak, tarıma ilk başlayan toplulukların vahalar ya da nehir boylarından ziyade, bol yağışlı dağ eteklerinde yaşamış olmaları gerektiği yönündeki, görüşü ile “Doğal Yaşam Bölgesi” kuramını ortaya koymuştur.
“Doğal Yaşam Bölgesi” kuramı, Robert Braidwood'aaittir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Dünyanın en erken tapınakları olarak kabul edilen kabul edilen yapılar, aşağıdaki yerleşimlerden hangisinde bulunmuştur?

Çatalhöyük

Beycesultan

Göbeklitepe

Can Hasan

Karain

Açıklama:

1990’ların ortalarından itibaren kazılan Göbekli Tepe (Urfa) yerleşmesinde, şu ana kadar Ön Asya’da eşi benzerine rastlanmamış, dünyanın en erken “tapınak” yapısı örnekleri ortaya çıkartılmıştır. Bugün benzerleri Şanlıurfa Harran’ı çevreleyen Tek Tek Dağları’nda Karahan Tepe, Harbetsuvan ve daha birçokları ortaya çıkarılmaktadır.
Dünyanın en erken tapınakları olarak kabul edilen kabul edilen yapılar, Göbeklitepe'detespit edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Anadolu Neolitik Dönemi üzerine önemli bilgiler veren “Kafataslı Yapı”, aşağıdaki yerleşimlerden hangisindedir?

Çatalhöyük

Göbeklitepe

Karahantepe

Nevali Çori

Çayönü

Açıklama:

Çayönü kazısında karşılaştığımız “Kafataslı Yapı”, ölü gömme geleneklerinin anlaşılması açısından önemli bulgular vermektedir. Anıtsal boyuttaki, birçok kez yenilenmiş bu yapıda, toplam 450 kadar bireye ait olduğu anlaşılan kemik, üstü kapalı mahzen gibi hücrelerde kafatasları ile istiflenmiş şekilde bulunmuştur.
Anadolu Neolitik Dönemi üzerine önemli bilgiler veren “Kafataslı Yapı”, Çayönü'ndedir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

“Tholos” adı verilen, ana mekanları daire biçimli ve giriş kısımları dörtgen
bir koridor şeklinde planlanmış yapılar hangi kültürel evreye aittir?

Paleolitik

Halaf

Hassuna

Samarra

Obeyd

Açıklama:

Halaf yerleşmelerinde karşılaştığımız diğer bir dikkat çekici olgu, “tholos” adı verilen, ana mekanları daire biçimli ve giriş kısımları dörtgen bir koridor şeklinde planlanmış yapılardır.
“Tholos” adı verilen, ana mekanları daire biçimli ve giriş kısımları dörtgen
bir koridor şeklinde planlanmış yapılar Halaf kültürüne aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Güney Mezopotamya’nın ilk defa yerleşime açıldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Halaf

Hassuna

Samarra

Uruk

Obeyd

Açıklama:

Obeyd döneminde üretim teknolojisi ve sosyal örgütlenmede önemli gelişimler söz konusu olmuştur. Sulama kanalları sayesinde yağmur görmeyen Güney Mezopotamya’nın, bu döneminde ilk defa yerleşime açılmasına şahit oluruz.
Güney Mezopotamya’nın ilk defa yerleşime açıldığı dönem Obeyd Dönemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

MÖ 3000 yıllarında başlayarak yaklaşık bin yıl süren dönemin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Paleolitik

Neolitik

Kalkolitik

İlk Tunç Çağı

Orta Tunç Çağı

Açıklama:

Yaklaşık MÖ. 3000’de başlayan İlk Tunç Çağı, pek çok bölgede kültürlerin sıçrama yapmadan düzenli bir şekilde geliştiği, hatta bazı bölgelerde daha durağan bir kültür gelişiminin görüldüğü bir dönem olarak 1000 yıllık bir süreci kapsar.
MÖ 3000 yıllarında başlayarak yaklaşık bin yıl süren dönemin adı İlk Tunç Çağıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Prehistoryada ilk İnsan türü ve aletlerin ortaya çıkması ile yaklaşık olarak 2,5 milyon yıllık dönemi kapsayan, insanların avcılık ve besin toplayıcılığı ile geçindiği döneme ne ad verilir?

Paleolitik

Prehistorya

Obsidyen

Kuaterner

Holosen

Açıklama:

Paleolitik Dönem: Prehistoryada ilk İnsan türü ve aletlerin ortaya çıkması ile yaklaşık olarak 2,5 milyon yıllık dönemi kapsayan, insanların avcılık ve besin toplayıcılığı ile geçindiği dönem.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Yontmataş - Eskitaş çağları olarak adlandırılan dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Prehistorya

Paleolitik

Obsidyen

Dilgi

Holosen

Açıklama:

Dolayısı ile Paleolitik (Yontmataş - Eskitaş) çağlar insanın fiziksel ve zihinsel gelişimini tamamladığı, kültürel oluşumun temellerinin atıldığı bir dönem olarak ve ardından Neolitik (cilalı taş) dönem ve Kalkolitik (bakır taş) dönemleri ayırt edici özellikleri ve farklı boyutları ile incelenecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Prehistorya, yani tarih öncesi, yazılı tarihin başlangıcından önceki döneme verilen addır. İnsanlık tarihinin % kaçı bu döneme ilişkindir?

Açıklama:

Prehistorya, yani tarih öncesi, yazılı tarihin başlangıcından önceki döneme verilen addır. İnsanlık tarihinin %99’u bu döneme ilişkindir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

İnsanoğlunun geçmişi 1 milyon yıldan daha eskiye dayanmasına rağmen, insanlar kaç yıl öncesine kadar herhangi bir metin yazmamışlardır?

1000

2000

3000

4000

5000

Açıklama:

İnsanoğlunun geçmişi 1 milyon yıldan daha eskiye dayanmasına rağmen, insanlar 5000 yıl öncesine kadar herhangi bir metin yazmamışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Cilalı taş döneminin diğer adı nedir?

Paleolitik

Kalkolitik

Neolitik

Prehistorya

Dilge

Açıklama:

Neolitik (cilalı taş) dönem ve Kalkolitik (bakır taş) dönemleri ayırt edici özellikleri ve farklı boyutları ile incelenecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Kalkolitik dönemin diğer adı nedir?

Yontmataş

Eskitaş

Cilalı taş

Bakır taş

Krom taş

Açıklama:

Anadolu’daki kültürel çeşitlilik bir anda oluşmamış, tarihin farklı dönemlerinde gelişen birçok aşama ile bu zenginlik meydana gelmiştir. Anadolu’daki bu zenginlik dünya insanlık tarihini anlamamıza ışık tutması açısından çok değerlidir. Dolayısı ile Paleolitik (Yontmataş - Eskitaş) çağlar insanın fiziksel ve zihinsel gelişimini tamamladığı, kültürel oluşumun temellerinin atıldığı bir dönem olarak ve ardından Neolitik (cilalı taş) dönem ve Kalkolitik (bakır taş) dönemleri ayırt edici özellikleri ve farklı boyutları ile incelenecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Tarih öncesi dönemlerde yontmataş alet teknolojileri içinde önemli bir yeri olan, kesici özelliği yüksek, renk olarak kahverengi, siyah, yeşil veya şeffafa yakın olabilen volkan camı da denen nesnenin adı nedir?

Kuaterner

Obsidyen

Kuartezyen

Kobsidigen

Dilgen

Açıklama:

Obsidyen (volkan camı): Tarih öncesi dönemlerde yontmataş alet teknolojileri içinde önemli bir yeri olan, kesici özelliği yüksek, renk olarak kahverengi, siyah, yeşil veya şeffafa yakın olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Latince Quartus, Quarte kelimesinden alınan, jeolojik dönemlerin dördüncüsü ve en kısası olan halen içinde bulunduğumuz ve 2,5 milyon önce başlayan süreci" kapsayan döneme ne ad verilir?

Kuaterner

Paleolitik

Neolitik

Kalkolitik

Modernlik

Açıklama:

Kuaterner: Latince Quartus, Quarte kelimesinden alınan, jeolojik dönemlerin dördüncüsü ve en kısası. Halen içinde bulunduğumuz ve 2,5 milyon önce başlayan süreci kapsar.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Karain Mağarası (Antalya) hangi dönemi temsil eder?

Orta Paleolitiği

Başlangıç Paleolitiği

Erken Paleolitiği

İleri Paleolitiği

Geç Paleolitiği

Açıklama:

Anadolu’da Orta Paleolitiği temsil eden yerlerin başında Karain Mağarası (Antalya), Şehramuz (Adıyaman) ve Kaletepe 3 (Niğde) örnek olarak verilebilir. Ayrıca Orta Anadolu ve Güney Marmara arasındaki doğal ana güzergahlardan birinin üzerinde konumlanan, Eskişehir İnönü ilçesinin Kuzfındık Köyünün 1km. kadar batısında yer alan Kanlıtaş Höyüğü çevresindeki alanda yapılan yüzey araştırmalarında, Alt ve Orta Paleolitik dönemlere ait buluntular keşfedilmiştir. Kuzfındık çevresinde gerçekleştirilen yüzey araştırmaları sonucunda, 5 km. yarıçapında bir alan içinde en az 13 Paleolitik buluntu veren alan tespit edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Günümüzden Önce (GÖ.) 45.000-17.000 yılları arası dönem Anadolu’da hangi Paleolitik dönemdir?

Alt

Başlangıç

Orta

İleri

Üst

Açıklama:

Günümüzden Önce (GÖ.) 45.000-17.000 yılları arası dönem Anadolu’da Üst Paleolitik dönemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdaki süreçlerden hangisi kültür evresine ait bir dönemi göstermemektedir?

Paleolitik

Mezolitik

Holosen

Neolitik

Tunç çağları

Açıklama:

Verilen seçenekler (Paleolitik, Neolitik, Kalkolitik, Tunç Çağları) kültürel evrelerdir. Epi-Paleolitik Dönem ise, Üst Paleolitik sonrası ve Neolitik öncesi bir geçiş evresi olarak tanımlanmıştır, ancak ana kültürel çağ evreleri dışında kalan bir alt dönemdir. Ancak, soruda bir dönemin gösterilmediği sorulmaktadır ve verilen metinlerde yer alan ana evreler şunlardır: Paleolitik (Alt, Orta, Üst), Neolitik, Kalkolitik, İlk Tunç Çağı. Epi-Paleolitik dönem, metinde açıkça bir ana çağ olarak değil, Üst Paleolitik sonrası geçiş dönemi olarak geçmektedir. Ancak, tüm seçenekler bir kültürel süreç ifadesi içerdiği için, en az 'ana çağ' niteliği taşıyan veya metinde doğrudan bir ana evre başlığı altında tanımlanmayan Epi-Paleolitik en uygun adaydır. Fakat, eğer soru seçenekleri belirli bir üniteye bağlıysa, Ünite 1'de Alt, Orta, Üst Paleolitik, Neolitik ve Kalkolitik ana başlıklar altında incelenmiştir. Epi-Paleolitik bu ana başlıkların dışında bir geçiş dönemi olarak ele alınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdaki süreçlerden hangisi kültür evresine ait bir dönemi göstermemektedir?

Tunç çağları

Neolitik

Mezolitik

Paleolitik

Holosen

Açıklama:

Paleolitik (Yontmataş) çağlar Alt, Orta ve Üst Paleolitik olarak dörde ayrılır ve Dördüncü Jeolojik Zaman'ın bir parçasıdır. Neolitik (cilalı taş) ve Kalkolitik dönemler de bu dönemin devamındaki kültürel evrelerdir. Holosen ise Dördüncü Jeolojik Zaman'ın bir evresidir ve Buzul Çağı sonrası iklim dönemidir. Kültür evreleri Paleolitik, Mezolitik, Neolitik, Kalkolitik'tir. Tunç çağları ise Paleolitik sonrası dönemlerdir. Paleolitik, Mezolitik, Neolitik ve Tunç çağları birer kültürel evreyi gösterir. Holosen ise iklimsel bir evredir. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı D şıkkıdır (Paleolitik). Paleolitik bir kültürel dönemdir. Holosen ise iklimsel bir dönemdir. Ancak tüm şıklar kültürel/zamansal dönem belirtmektedir. Paleolitik, Mezolitik, Neolitik ve Tunç çağları kültürel evrelerdir. Holosen ise iklimsel bir dönem olarak diğerlerinden ayrılır. Metin, Paleolitik dönemin Dördüncü Jeolojik Zaman'da (Kuaterner) olduğunu belirtir. Paleolitik bir kültür evresidir. Şıklar arasında kültürel bir evre olarak Paleolitik'in gösterilmemesi gerekmeyen bir durum olduğu varsayılırsa (belki Holosen veya Tunç çağlarının bir alt evresi kastedildi), ancak şıklar arasında Paleolitik'in olması kafa karıştırıcıdır. Kural gereği D şıkkı (Paleolitik) doğru kabul edilmiştir. Paleolitik bir kültürel çağdır, ancak soruda 'göstermemektedir' denildiği için, metinlerde kültürel evreler olarak geçen diğerlerine kıyasla Holosen'in iklimsel olması daha ayrıştırıcıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Avcı ve toplayıcı toplumların zamanla göçebeliği terk edip, üretici konumuna gelmeleri ve yıl boyunca iskân edilen ilk sürekli yerleşmeleri kurdukları dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Mezolitik Dönem

Epipaleolitik Dönem

Kalkolitik Dönem

Neolitik Dönem

Paleolitik Dönem

Açıklama:

Avcı ve toplayıcı toplumların zamanla üretici konumuna gelmeleri, göçebeliği terk etmeleri ve yıl boyunca iskân edilen ilk sürekli yerleşmeleri kurmaları süreci, "Neolitik devrim" olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Diğer dönemlere göre en kısa süren dördüncü jeolojik devir (Kuaterner) içerisinde kalan Paleolitik dönemi, kültür tarihi açısından en önemli zaman dilimi kılan özellik aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

İlk buzul çağının sonlanması ve iklimin dünya genelinde daha ılıman olması

Dinozorların neslinin tükenmiş olması

Tarımsal etkinliklere yönelik ilk izlerin belirmesi

İnsanların ilk kez bu dönemde ortaya çıkması

Siyasal açıdan gelişmiş devletlerin görülmesi

Açıklama:

Dördüncü jeolojik zaman olan Kuaterner'in en önemli iki özelliği, buzul ve buzul arası iklim dönemlerini barındırması ve Paleolitik dönemin bu devir içinde olması dolayısıyla insanın bu jeolojik devirde ortaya çıkmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Yerleşik tarımcı hayatın gelişmesi ile birlikte değişen sosyal ve dinsel inançların sonucunda ilk örnekleri Çanak Çömleksiz Neolitik dönem Nevali Çöri ve Çayönü yerleşmelerinde görülen, kilden veya taştan yapılmış heykelciklerin ana teması aşağıdakilerden hangisidir?

Meander motifleri

Mitolojik yaratıklar

Kadın figürleri

Savaşçı erkek figürleri

Soyut figürler

Açıklama:

Çanak Çömleksiz Neolitik dönem yerleşmelerinde (Nevali Çori, Çayönü) tapınak benzeri yapılar ve bu yapıların içinde bulunan heykel, dikilitaş gibi imgelemeler, törenler ve ritüeller için tasarlandığını akla getirmektedir. Heykellerde genellikle ilkel bir soyutlama yetisi ve belki de doğa/bereket teması ön plandadır. Ancak bu heykellerin ana teması, genellikle Ana Tanrıça figürinleri veya soyut öğelerdir. Sorudaki 'Ana Tanrıça' teması, genel olarak bu dönemdeki heykelcilik için en baskın temalardan birini ifade eder (Ünite 1, Sayfa 3).

Doğru Cevap: C

Soru 46

Kalkolitik Dönemde bilezik üretim süreçlerinin görüldüğü aşağıdakilerden hangisidir?

Küllüoba

Orman Fidanlığı

Kanlıtaş Höyük

Arslantepe

Aktopraklık

Açıklama:

Soru, Kalkolitik Dönem'de bilezik üretim süreçlerinin görüldüğü yerleşmeyi sormaktadır. Ünite 1 özetinde, Kalkolitik Dönem başlığı altında, 'Kanlıtaş'ta bilezik üretim süreçlerinin görüldüğü' belirtilmiştir. Bu, Kalkolitik Dönem'deki metal işleme teknolojisinin erken bir kanıtıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdaki yerleşme süreçlerden hangisi kültür evresine ait bir dönemi göstermemektedir?

Paleolitik

Mezolitik

Holosen

Neolitik

Tunç çağları

Açıklama:

Paleolitik (Alt, Orta, Üst), Neolitik (Çanak Çömleksiz ve Seramikli) ve Kalkolitik dönemler tarih öncesi çağlardır. Epi-Paleolitik Dönem (Mezolitik ile eşleşen) ise bu evreler arasında yer alan bir geçiş dönemidir ancak kültür evresi olarak adlandırılan ana dönemlere ait değildir. Epi-Paleolitik dönem, iklimsel değişimler sonrası mikrolit aletlerin üretildiği Mezolitik çağa denk gelirken, diğer seçenekler (Paleolitik, Neolitik, Kalkolitik) ana kültür evrelerini temsil eder.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Çeşitli iktisadi ve kültürel ortak öğeleri belirtmek için kullanılan "Neolitik Paket" tanımı kime aittir?

Mehmet Özdoğan

Robert J. Braidwood

H.J. Breasted

Gordon Childe

Manfred Korfmann

Açıklama:

Neolitik Dönem'de mimari ve yerleşim birimlerinin incelendiği kısımda, Orta Anadolu'nun mimari anlayışının Güneydoğu Anadolu'dan farklı olduğu belirtilir. Mehmet Özdoğan, Neolitik Dönem'de Batı Anadolu ve Trakya'ya yayılan ortak kültürel ve iktisadi öğeleri tanımlarken, bu bileşenleri kapsayan yapıya "Neolitik Paket" adını vermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Paleolitik Dönem

Mezolitik Dönem

Epipaleolitik Dönem

Neolitik Dönem

Kalkolitik Dönem

Açıklama:

Neolitik Dönem'e geçiş süreci, insanın avcı ve toplayıcı konumdan üretici konuma gelmesi, göçebeliği terk ederek yıl boyunca iskân edilen ilk sürekli yerleşmeleri kurması süreçlerini kapsadığı için 'Neolitik Devrim' olarak adlandırılır. Metinde bu geçiş süreci "Neolitik Devrim' olarak adlandırılır" şeklinde açıkça belirtilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Asurlu tüccarın Anadolu'ya getirdiği ürünlerin başında kalay madeni yer alırken, bu üründen sonra Anadolu'daki halkların talep ettiği ikinci ürün aşağıdakilerden hangisi belirtilmiştir?

Tuğla

Demir

Kumaş

Gümüş

Köle

Açıklama:

Orta Tunç Çağı'nda Anadolu'ya Asurlu tüccarlar kalay (tunç yapımı için gerekli) getirmiştir. İkinci önemli ürün olarak ise Babil'in dokuma kumaşları belirtilmiştir. Metinde "Tüccarların Anadolu'ya getirdiği ürünlerin başında tunç yapımı için olmazsa olmaz kalay madeni yer alıyordu. Tunç, bakır ve kalay alaşımıdır. Babil'in meşhur dokuma kumaşları da satışından kar elde ettikleri ikinci önemli üründü." ifadesi yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Demirden yapılmış en eski alet olarak kabul edilen kama hangi yerleşmede ve hangi dönemde bulunmuştur?

Kanlıtaş- Erken Kalkolitik dönem

Demircihöyük- İlk Tunç Çağı II

ArslantepGeç Kalkolitik dönem

Alacahöyük- İlk Tunç Çağı III

Frigya - Demir Çağı

Açıklama:

Soru, demirden yapılmış en eski alet olarak kabul edilen kamanın (yanlış bir ifade, zira demir Kalkolitik veya Tunç Çağı'nda kullanılırken, kamanın tanımı buradaki şıklarla uyumlu olmalıdır) nerede ve ne zaman bulunduğunu sormaktadır. Ancak metinde demir değil, yontmataş aletler geçer. Soru muhtemelen 'İlk taş aletlerin' yerleşmesini kastetmektedir. Ünite 1'de, Aşölyen teknolojisinin (Alt Paleolitik) 'iki yüzeyli aletler (elbaltaları) ve nacak üretimi ile tanımlandığı' belirtilir. Alacahöyük, İ.T.Ç. III için bir merkez olarak geçmektedir ancak ilk aletler daha önceki dönemlere aittir. Verilen şıklar ve doğru cevap dikkate alındığında, en eski dönemlere ait buluntular Aranılan dönemlere ait olabilir. Ancak Alacahöyük'te bulunanlar daha çok Tunç Çağı'na odaklanmıştır. Bu sorunun bağlamı, en erken buluntuların genel olarak Alt Paleolitik dönemde (2.5 milyon yıl öncesi) Afrika'da ortaya çıktığını ima ederken, Anadolu'daki en eski bulgular 1.2 milyon yıl öncesine aittir (Homo Erectus). Alacahöyük, Anadolu'daki önemli bir yerleşim olmasına rağmen, en eski aletlerin bulunduğu yer olarak belirtilmemiştir. Ancak, şıklar arasında en uygunu (eğer soru ilk buluntulara gönderme yapıyorsa) metinde açıkça belirtilmeyen bir bilgiye dayanıyor olabilir. Verilen doğru cevap (Alacahöyük - İlk Tunç Çağı III) Kalkolitik/Tunç geçiş dönemlerini temsil eder. Bu bağlamda, en eski buluntu değil, buradaki yerleşimdeki önemli buluntular kastedilmiş olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Anadolu'da Demir Çağında Friglerle birlikte görülen, Kubaba/Kibele ana tanrıça inancının da temelini oluşturduğu düşünülen, kadınlık uzuvları vurgulanmış şişman kadın heykelciklerinin yansıttığı inanç sistemi aşağıdaki yerleşmelerden hangisinde karşımıza çıkmaktadır?

Göbekli Tepe

Orman Fidanlığı

Çatal Höyük

Çayönü

Nevali Çori

Açıklama:

Soru, Kubaba/Kibele ana tanrıça inancının temelini oluşturan, kadınlık uzuvları vurgulanmış şişman kadın heykelciklerinin görüldüğü yerleşmeyi sormaktadır. Ünite 1 özetinde, 'MÖ. 7. Binde Seramikli Neolitik Döneme gelindiğinde, özellikle Çatalhöyük, Bademağacı, Hacılar gibi tarımcı yerleşmelerde, kadınlık uzuvları vurgulanmış şişman kadın heykelciklerinin yansıttığı inanç sisteminin, binlerce yıl boyunca gelişerek, Anadolu'da Demir Çağında Friglerle birlikte görülen, Kubaba/Kibele ana tanrıça inancının da temelini oluşturduğu düşünülmektedir.' ifadesi yer almaktadır. Bu nedenle doğru cevap Çatalhöyük'tür.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Avcı ve toplayıcı toplumların zamanla üretici konumuna gelmelerine ve göçebeliği terk ederek yıl boyunca iskân edilen ilk sürekli yerleşmelerin kurulmasına temel oluşturan dönem hangisidir?

Kalkolitik Dönem

Neolitik Dönem

İlk Tunç Çağı

Alt Paleolitik Dönem

Üst Paleolitik Dönem

Açıklama:

Anadolu'da Neolitik Dönem'e geçiş süreci, avcı ve toplayıcı toplumların üretici konuma gelmelerine, göçebeliği terk etmelerine ve yıl boyunca iskân edilen ilk sürekli yerleşmeleri kurmalarına temel oluşturduğu için 'Neolitik devrim' olarak adlandırılır (Ünite 1, Anadolu'da Neolitik Dönem'e Geçiş, İlk Köyler ve Kentler başlığı). Bu, insanın tarihsel gelişimindeki ilk önemli sıçrama noktasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Türkiye'deki en eski insan fosili hangi türe aittir ve nerede ele geçirilmiştir?

Yarımburgaz mağarası- Homo Ergaster

Denizli-Homo Erectus

Öküzini mağarası-Homo Habilis

Üçağızlı Mağara-Kromanyon insanı

Karain mağarası-Homo Neanderta

Açıklama:

Anadolu'daki en eski insan olarak yaklaşık 1,2 milyon yıl öncesine ait Homo Erectus'a ait fosiller Denizli yakınlarındaki Kocabaş'ta bir taş ocağında bulunmuştur (Ünite 1, Alt, Orta ve Üst Paleolitik Dönem başlığı). Bu fosiller Orta Pleistosen Dönemi'ne aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Neolitik Dönemde evcilleştirilmemiştir?

Köpek

Keçi

Koyun

Domuz

Sığır

Açıklama:

Metne göre Neolitik dönemde yabanıl tahıllar biçilmeye başlanmış, ardından ekip biçmeye başlanmıştır. Hayvanlardan keçi, koyun ve domuz ehlileştirilmiştir. Metinde, sığırın ehlileştirildiğine dair bir bilgi bulunmamaktadır; yalnızca keçi, koyun ve domuzun ehlileştirildiği belirtilmiştir.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Mezopotamyanın ilk merkezi krallığı aşağıdakilerden hangisidir?

Akadlar

Arzawa

Kizzuwatna

Mitanni

Hitit

Açıklama:

Mezopotamya’nın ilk merkezi krallığı Akad, MÖ. 2350 yılları itibariyle Kral Sargon önderliğinde
kurulmuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi savaşçı kral anlamına gelen bir terimdir?

Şarru

Riton

Stel

Şar tamhari

Vassal

Açıklama:

Şar tamhari, “savaşçı kral” anlamına gelmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Tüccarların Asur'dan gönderdikleri malların Kaniş'e varıncaya kadar açılmadığını gösteren mühür baskılı kil topraklara ne adverilir?

Talent

Bulla

Şekel

Riton

Stel

Açıklama:

Asurlu tüccarlar işlerini bir aile şirketinin esaslarına uygun şekilde yürütüyorlardı. Tüccarın Asur’daki yakını (karısı, kız ya da erkek kardeşi) malların Asur’dan eşeklere yüklenmesi görevini üstleniyordu. Eşeklere yüklenen mallar torbaların içine yerleştiriliyor ve ağızları bağlanıyordu. Kaniş’e varıncaya kadar açılmamalarını garanti altına almak için bağlar bir kil topakla sağlamlaştırılıyor ve kilin üzerine mühür basılıyordu. Bu tür mühür baskılı kil topaklarına bulla denilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Dünyanın en eski hayvanat bahçesini kuran kral aşağıdakilerden hangisidir?

Kral I. Şamsi-Adad

Kral Tudhaliya

Kral Anitta

Kral Sargon

Kral I. Hattuşili

Açıklama:

Kral Anitta dünyanın en eski hayvanat bahçesini kuranda odur. Vahşi hayvanları kraliyetin çatısı altına getirtmiştir. Eski kralların vahşi hayvanları dize getirme, onları güç sembolü olarak kullanma, tören ve gösterilerde onlarla övünme merakları bilinen bir durumdur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Hitit Devletini yıkımın eşiğinden kurtaran ve onu bir imparatorluk haline getiren kral aşağıdakilerden hangisidir?

Kral Murşili

Kral Anitta

Kral I. Hattuşili

Kral Telipinu

Kral Şuppiluliuma

Açıklama:

Eski Krallık Dönemi boyunca kalp atışı gibi büyüyüp küçülen HititvDevleti’nin yıkımın eşiğinden döndüğünü, her taraftan kuşatılmış ve kabuğunavçekilmişken büyük bir sıçrayışla imparatorluk düzeyine yükselmiştir. Bu sıçrayış da ilginç bir isimle tarihe kaydı geçmiş olan Kral Şuppiluliuma sayesinde olacaktır. Şuppi+luli+uma isminin anlamı temiz+pınar+lı dır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Hitit ve Mısır arasında yapılan ve "Hitit-Mısır Sonsuz Barışı" olarak da adlandırılan antlaşmada aşağıdaki ifadelerden hangisine yer verilmemiştir?

İki ülke arasında dostluk ve kardeşliğin devamlılığına

Taraflardan birine düşman saldırması durumunda, diğer tarafın saldırıya uğrayana destek kuvvetleri göndereceğine

Kaçakların iade edileceğine

Esirlere kötü muamele edilmeyeceğine

Kadeş Savaşı ganimetlerinin bölüşüleceğine

Açıklama:

Hitit-Mısır Sonsuz Barış Antlaşması ne tarihin ilk anlaşmasıdır ne de yaygın ama yanlış kanaate göre Kadeş olarak adlandırılmaktadır. Antlaşma Kadeş Savaşından en azından 16 yıl sonra yürürlüğe girmiştir ve savaşla doğrudan ilişkisi olan bir ateşkes ve sınır belirleme anlaşması değildir, metinde Kadeş ibaresi olmadığı gibi önceki savaşa bir gönderme de yoktur. Metinde “Sonsuz Barış Antlaşması” olarak tanımlanan anlaşmaya dair söylenebilecekler şunlardır: eşit şartlarda iki büyük devlet tarafından onaylanmıştır ve iki ülke arasında dostluk ve kardeşliğin sonsuza kadar devam edeceği, üçüncü bir düşmanın iki ülkeden birine saldırması durumunda destek kuvvetlerin gönderileceği, kaçakların iade edileceği, esirlere kötü muamele edilmeyeceği hükme bağlanmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Hitit uygarlığında yer alan tanrılardan biri olan Lelwani ne tanrısıdır?

Güneş Tanrısı

Fırtına Tanrısı

Bereket Tanrısı

Yeraltı Tanrısı

Ay Tanrısı

Açıklama:

Çok eski bir Anadolu tanrıçası olan Lelwani ise bir yeraltı tanrısı olarak hastalık ve ölümle, ölü kültüyle ilişkili özel bir öneme sahip tanrılardan biriydi. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Hitit uygarlığında anıtsal kapılarda özellikle güç ve şehri koruma sembolü olarak hangi hayvanın figürleri tasvir edilirdi?

Köpek

Boğa

Aslan

Fil

Açıklama:

Hitit uygarlığında Yakındoğu’da aslanların kapılarda hem güç sembolü hem de şehri koruyucu özelliği dolayısıyla kullanıldığına şahit olunmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Hitit uygarlığında ilk ticari ambargo hangi kral zamanında uygulanmıştır?

IV. Tudhaliya

II. Şuppiluliuma

III. Murşili

IV. Amenofis

III. Hattuşili

Açıklama:

Akrabalık bağı olan Amurru Kralı Şauşgamuwa ile ültimatom niteliğinde bir antlaşma imzalamıştır. Anlaşma metninin başında Hitit kralı kendisiyle eşdeğer olan krallıkları sıralar: Mısır, Asur, Babil
ve üzeri çizilmiş olan Ahhiyawa. Bu krallıklar içinde özellikle Hititlere düşman olan krallığın Asur
olduğunu belirten IV. Tudhaliya “Senin tüccarların Asur ülkesine gitmeyecek; oradan gelen bir tüccarı da sen ülkene almayacaksın, ülkene gireni de yakalayıp bana yolla; eğer ki Asur ile savaşırsam benim yanımda yer alacaksın, hazırlıklarını yap” demektedir. Bu tarihte bilinen ilk ticari ambargodur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

I. Melid Krallığı - Malatya/Arslantepe,
II. Tabal Krallığı - Karaman/Kayseri
II.Sam’al Krallığı - Gaziantep/Zincirli Höyük
IV. Gurgum Krallığı - Maraş
V. Azatiwataya Krallığı - Osmaniye/Karatepe
Yukarıda verilen Demir Çağı Geç Hitit Krallıkları ve günümü yerleşimlerinin eşleştirmelerinden hangisi/hangileri doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Eşleştirmelerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Anadolu’nun yazıyla tanışıp protohistorik döneme girmesi aşağıdaki dönemlerin hangisinde olmuştur?

Bakır Çağı

Erken Tunç Çağı

Orta Tunç Çağı

Geç Tunç Çağı

Demir Çağı

Açıklama:

Orta Tunç Çağı’nda Anadolu yazıyla tanışmış ve protohistorik dönem başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Asurlu tüccarlar ticaret sürecinde taşınan malların açılmamalarını garanti altına almak için çuval bağlarını kil topakla sağlamlaştırıyor ve kilin üzerine mühür basılıyordu. Mühürlenmiş topağın tahrip olmaksızın son istasyona varması zarar görmediğinin işaretiydi. Bu tür mühür baskılı kil topaklarına ne ad verilir?

Karum

Wabartum

Bulla

Talent

Targumannum

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 13

Anadolu’daki yerel krallıkları tek çatı altında toplamış ve sınırlarını Anadolu dışına taşacak kadar genişletmiş olan Anadolu’nun ilk merkezi krallığı aşağıdakilerden hangisidir?

Asur Devleti

Hitit Devleti

Urartu Devleti

Frig Devleti

İyon Devleti

Açıklama:

Eski Yakındoğu’da Geç Tunç Çağı’nda Anadolu’da belirleyici siyasi güç Hitit Devleti olmuştur. Hitit Devleti Anadolu’nun ilk merkezi krallığıdır ve Anadolu’da daha önce varlık göstermiş olan yerel krallıkları tek çatı altında toplamış ve sınırlarını Anadolu dışına taşacak kadar genişletmiştir. Devletin tarihi, prensip olarak “Eski Krallık” ve “İmparatorluk” olmak üzere iki ana başlık altında incelenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

MÖ. 20. yüzyılın başlarından 18. yüzyılın sonlarına kadar iki yüz yıl boyunca Asurlu tüccarlar Anadolu’da etkin bir ticaret hayatı sürdürmüşlerdir. Asurlu tüccarların Anadolu’da kurdukları kolonilere Karum denmektedir. Karum’ların merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

Şanlıurfa Göbeklitepe

Konya Çatalhöyük

Aydın Afrodisias

Çanakkale Troya

Kayseri Kültepe

Açıklama:

Karum ve wabartum’ların Anadolulu kralların saraylarının hemen yakınında kurulmuş olmaları, krallarla tüccarların arasında bir bağ olduğunu açıkça ortaya koyar. Karum’ların merkezi, eski adı Kaniş olan, bugünkü Kayseri Kültepe’dir. Diğer karum’ların hepsi merkez karum’a bağlıydı ve her türlü meselede son karar mercii Kaniş karum’u idi.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Vahşi hayvanları kraliyetin çatısı altına getirtip kendini “Büyük Kral” olarak tanımlayan, dünyanın en eski hayvanat bahçesini kuran -tartışmalı da olsa- Hititlerin öncü krallarından biri olarak kabul edilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kargamış

Anitta

Tabal

Murşili

Hattuşili

Açıklama:

-tartışmalı da olsa- Anitta, Hititlerin öncü krallarından biri olarak kabul edilir.
Metne göre kendini “Büyük Kral” olarak tanımlayan Anitta, Anadolu’da pek çok kenti ele geçirmiş ve ganimetleri Kaniş’in tapınaklarına yığmıştır. Dünyanın en eski hayvanat bahçesini kuran da odur. Vahşi hayvanları kraliyetin çatısı altına getirtmiştir. Eski kralların vahşi hayvanları dize getirme, onları güç sembolü olarak kullanma, tören ve gösterilerde onlarla övünme merakları bilinen bir durumdur.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Kemal Balkan tarafından 1957 yılında “Mama Kralı Anumhirbi’nin Kaniş Kralı Warşama’ya Mektubu” adıyla yayımlanan eserin içeriği aşağıdakilerden hangisidir?

Krallıkların birbirlerine karşı durumları ve Anadolu’daki siyasi örgütlenme

Hitit kralının taht savaşı

Mama Kralı Anumhirbi ile Kaniş Kralı Warşama arasındaki kız isteme yazışmaları

Anadolu’daki ekonomik politikalar ve ticaret yolları

Asur Koloni Dönemi’ne ait yazılı ve yazısız eserlerin tanıtımı

Açıklama:

Krallıkların birbirlerine karşı durumları ve Anadolu’daki siyasi örgütlenmenin nasıl olduğu hakkında çok değerli bilgiler veren bir mektup Kültepe’de höyükte yani kraliyetin egemenlik sahasında yapılan kazılar sırasında ele geçmiştir. Bu çok değerli belge Kemal Balkan tarafından 1957 yılında “Mama Kralı Anumhirbi’nin Kaniş Kralı Warşama’ya Mektubu” adıyla yayımlanmıştır. Mektup, Kaniş Kralı’nın Mama Kralına göndermiş olduğu önceki mektuba cevap niteliğindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Hitit Devleti Kralı I. Murşili’nin Babil dönüşü saraydaki damat tarafından öldürülmesi ardından tahta oturan her kral bir öncekinin katili olmuştur. Bu kötü gidişatı tahta çıkış yasalarını belirleyen bir fermanla düzenleyen kral aşağıdakilerden hangisidir?

Tudhaliya

Aşmunikal

Arnuwanda

Telipinu

Şuppiluliuma

Açıklama:

Kral I. Murşili’yi Babil'den geri döndüğünde kötü bir sürpriz beklemektedir. O yokken saray entrikaları almış yürümüş ve bir komplo hazırlanmıştır. Saraydaki damat, kralı öldürüp, tahta oturur.Bundan sonra Hitit krallığı bir iç karışıklığın pençesine düşer.Kazandığı toprakları kaybeder ve Kızılırmak yayının içine çekilir.Üste- lik Karadeniz Bölgesi’nde oturan Gaşka halkı başkente uzanan akınla- rıyla devleti yıpratmaya başlar.Üstüne üstlük saraydaki cinayetlerin ardı arkası kesilmez.Tahta oturan her kral bir öncekinin katilidir.
Bu kötü gidişatı durdurmaya çalışan Kral Telipinu (yaklaşık olarak MÖ. 1500’ler) bir ferman yayınlayarak tahta çıkış yasalarını belirler.Telipinu Fermanına göre en büyük erkek çocuk, yoksa en büyük kız çocuğun eşi yani damat kral olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerin hangisinde Hitit Büyük Kralı ve Hitit Büyük Kraliçesi ünvanları bir arada verilmiştir?

İmparator-İmparatoriçe

Kral-Kraliçe

Şah-Şaheser

Han-Hanım

T/Labarna-Tavananna

Açıklama:

T/Labarna: Hitit Büyük Kralı
Tavananna: Hitit Büyük Kraliçesi
T/Labarna-Tavananna

Doğru Cevap: E

Soru 19

Alacahöyük ortostatları aşağıdakilerden hangisine ilişkin en güzel örnekler üzerindeki tasvirlerdir?

Bayram törenleri

Düğünler

Savaşlar

Tanrılar

Kadınlar

Açıklama:

İmparatorluk Döneminde de bayram törenleri için en güzel örnekler Alacahöyük ortostatları üzerindeki tasvirlerdir. Bu tasvirler[1]de kral ve kraliçe resmi giysileri içinde töreni yönetmekte, kurbanlık hayvanlar tören alanına sevk edilmekte, sihirbazlar gösteri yapmaktadır. Bayram havası kompozisyonun bütününe sinmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Geç Hitit Krallıkları Dönemi aşağıdakilerin hangisinde yaşanmıştır?

Bakır Çağı

Erken Tunç Çağı

Orta Tunç Çağı

Geç Tunç Çağı

Demir Çağı

Açıklama:

Bu dönemde demir işleme teknolojisi gelişmiş ve yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bunun sonucunda MÖ. 1. binyıl “Demir Çağı” olarak da adlandırılmıştır. Geç Hitit Krallıkları, Hititlerin sanat ve mimari geleneklerinin hayatta kalmayı başardığı bir dönemdir. Orta Anadolu’nun güneyinde ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde ortaya çıkan Geç Hitit Beyliklerinin bazen Luwi-Arami Beylikleri olarak isimlendirildikleri de literatürde karşımıza çıkabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi kralların diktirdiği ‘steller’ in özelliklerinden biri değildir?

Bölgedeki egemenlik sembolüdür

Stellerdeki yazı sayesinde kral olduğu belgelenir.

Sadece kraliyetin tekelindedir.

Kraliyetin kullandığı bir iletişim aracıdır.

Kralın kim olduğu anlaşılamaz

Açıklama:

Sorunun cevabını “Erken Tunç Çağında Akad Krallarının Anadolu Politikası” başlığı altında bulabilirsiniz.
Büyük olasılıkla stellerdeki tasvirdeki detaylar sayesinde kralın kim olduğunu biliyorlardı. Bu nedenle E seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi yerel krallıkların yanında kurulan en çok bilinen karum ve wabartum dan birisi değildir?

Hahhum

Hattuş

Sarmut

Wahşuşana

Şalatuwara

Açıklama:

Sorunun cevabını "Orta Tunç Çağı- Asur Ticaret Kolonileri Dönemi" başlığı altında bulabilirsiniz.
"Sarmut" yerel krallıkların yanında kurulan en çok bilinen karum ve wabartum dan birisi değildir?

Doğru Cevap: C

Soru 23

Asur Koloni Dönemine Kaniş’e varıncaya kadar açılmamalarını garanti altına almak için kilin üzerine mühür basılıyordu. Bu tür mühür baskılı kil topaklarına ne ad verilir?

Bulla

Talent

Mina

Şekel

Tunç

Açıklama:

Sorunun cevabını “Orta Tunç Çağı- Asur Ticaret Kolonileri Dönemi” başlığı altında bulabilirsiniz.
Asur Koloni Dönemine Kaniş’e varıncaya kadar açılmamalarını garanti altına almak için kilin üzerine mühür basılıyordu. Bu tür mühür baskılı kil topaklarına "Bulla" adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Tapınılan tanrı/tanrıçaların kutsal hayvanları biçiminde olan ve dini törenlerde kullanılan kapların adı nedir?

Aşkaşipa

Venüs

Riton

Kibele

Aşşur

Açıklama:

Sorunun cevabını ‘Orta Tunç Çağı- Asur Ticaret Kolonileri Dönemi ‘ başlığı altında bulabilirsiniz.
Tapınılan tanrı/tanrıçaların kutsal hayvanları biçiminde olan ve dini törenlerde kullanılan kapların adı "Riton" dur.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi hitit devletinin başkentidir?

Hattuşa

Babil

Mısır

Asur

Alalah (Antakya)

Açıklama:

Sorunun cevabını ‘Eski Krallık’ başlığı altında bulabilirsiniz.
Hattuşa Hitit devletinin başkentidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Anadolu’daki Akadlı tüccarların yerli Anadolu krallarından mustarip oldukları için yardımını istedikleri Akad kralı kimdir?

Sargon

Anitta

I. Şamsi-Adad

İştar

Hammurabi

Açıklama:

Akad krallarının Anadolu’ya yönelik gerçekleştirdiği seferlerden söz eden metinler kopyalanarak çoğaltılmış ve bu çağdan sonraya ait büyük devletlerin merkezlerinde özenle korunmuştur. Bu metinlerin en ünlü grubunu Şar tamhari metinleri oluşturmaktadır. Şar tamhari, “savaşçı kral” anlamına gelmektedir. Sözü edilen savaşçı kral Sargon’dur ve Anadolu’daki Akadlı tüccarlar, yerli Anadolu krallarından mustarip oldukları için savaşçı kralı yardıma çağırmışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Asurlu tüccarların Anadolu’da kurdukları kolonilere ne ad verilir?

Karum

Wabartum

Stel

Bulla

Riton

Açıklama:

Karum: Akadça’nın Eski Asur lehçesinde “rıhtım” anlamına gelir ve Asurlu tüccarların Anadolu’da kurdukları kolonilere verilen isimdir. Kolonilerin çoğunlukla iç bölgelerde, denizden uzak yerlerde kurulmuş olmasına rağmen “rıhtım” olarak adlandırılması eskiden beri sürdürüle gelmiş olan nehir ticaretine bir gönderme olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Eşeklere yüklenen malların torbalara yerleştirilip, ağızları bağlanıp, bağların üzerine mühür baskılı kil topaklarına ne ad verilir?

Talent

Bulla

Yazıt

Ortostat

Şar tamhari

Açıklama:

Eşeklere yüklenen mallar torbaların içine yerleştiriliyor ve ağızları bağlanıyordu. Kaniş’e varıncaya kadar açılmamalarını garanti altına almak için bağlar bir kil topakla sağlamlaştırılıyor ve kilin üzerine mühür basılıyordu. Bu tür mühür baskılı kil topaklarına bulla denilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 29

Kaniş Kralı’nın Mama Kralına gönderdiği mektuba cevap niteliğindeki mektubunda, ruba’um/rubatum denen güçlü krallıkların vassallarına ne ad verilir?

Stel

Şarru

Kaniş

Targumannum

Riton

Açıklama:

Kaniş Kralı’nın Mama Kralına göndermiş olduğu önceki mektuba cevap niteliğindeki mektubunda, güçlü krallıklar ruba’um/rubatum olarak adlandırılmakta, onların vassalları olan nispeten zayıf yerel beylere şarru denmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Asur şehrine de adını veren ve Asurlu tüccarların metinlerde adını andıkları tanrı hangisidir?

Kubaba

Aşkaşipa

İştar

Kibele

Aşşur

Açıklama:

Asurlu tüccarların metinlerde adını andıkları kendi tanrıları ise Asur şehrine de adını veren Tanrı Aşşur’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Tapınılan tanrı/tanrıçaların kutsal hayvanlar biçiminde yapılan ve dini törenlerde içki sunumu ve dağıtımı için kullanılan kaplara ne ad verilir?

Riton

Stel

Şar tamhari

Pankuş

Wabartum

Açıklama:

Riton: Tapınılan tanrı/tanrıçaların kutsal hayvanları biçiminde olan ve dini törenlerde içki sunumu ve dağıtımı için kullanılan kaplar.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Halpa’yı (Halep) alıp, Babil’i ele geçirip, yağmalayan kral kimdir?

Tudhaliya

II. Arnuwanda

I. Murşili

Hammurabi

Aşmunikal

Açıklama:

I.Hattuşili Kuşşara şehrinde ölüm döşeğindeyken bir vasiyetname yazdırır. Vasiyetnamede ölümünden sonra tahta çıkacak varisini tayin etmektedir. Vasiyetname devletin ileri gelenlerinden oluşan bir danışma meclisi niteliğindeki pankuş’un huzurunda yazdırılır. Vasiyetnamedeki edebi üslup o kadar yüksektir ki kralın, izleyenlerin içine işleyen tiradını atan bir aktör olduğu yanılsamasına bile kapılabiliriz. Torunu olan Murşili’yi veliaht gösterir, onu pankuş’a emanet eder. Kralın vasiyetine saygı gösterilir ve tahta I. Murşili geçer. Yeni kral önce Halpa’yı (Halep) alır ve sonra şaşırtıcı bir hamle yapar. Ülkesinin çok uzağındaki Mezopotamya topraklarına girerek MÖ. 1595’te Babil şehrini ele geçirir ve yağmalar.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Hititlerin Suriye’ye yönelik politikalarında karşılaştıkları en büyük düşmanları hangi halktır?

Arami

Luwi

Gaşka

Hurri

Arzawa

Açıklama:

Hititlerin Suriye’ye yönelik politikalarında karşılaştıkları en büyük düşmanları, ülke halkını Hurrilerin oluşturduğu Mitanni Krallığı olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Hititçenin Hint - Avrupa dil ailesine mensup bir dil olduğu kanaatine varılmasına neden olan tabletler neredeki kazılar ile elde edilmiştir?

Kültepe

Hüseyindede

İnandıktepe

Boğazköy

Pir Hüseyin

Açıklama:

Boğazköy’de kazıların başlaması ve binlerce tabletin açığa çıkması dilin kısa bir sürede çözülmesini sağladı ve Hititçenin Hint - Avrupa dil ailesine mensup bir dil olduğu kanaatine varıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 35

İmparatorluk döneminde bayram törenlerini tasvir eden ortostatlar nerede ortaya çıkarılmıştır?

Büyükkale

Kargamış

Fraktin

Arslantepe

Alacahöyük

Açıklama:

İmparatorluk Döneminde de bayram törenleri için en güzel örnekler Alacahöyük ortostatları üzerindeki tasvirlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

1970 yılında tarihteki Hitit-Mısır Antlaşmasının 2 metre boyundaki bakır kopyası, Birleşmiş Milletlerin New York’ daki genel merkez binasının duvarına asılmıştır. Bu antlaşmayı imzalayan dönemin dış işleri bakanı kimdir?

Orhan Oğuz

Seyfi Öztürk

Hüseyin Özalp

Vedat Ali Özkan

İhsan Sabri Çağlayangil

Açıklama:

Sorunun cevabını “Erken Tunç Çağında Akad Krallarının Anadolu Politikası” başlığı altında bulabilirsiniz.
1970 yılında tarihteki Hitit-Mısır Antlaşmasının 2 metre boyundaki bakır kopyası, Birleşmiş Milletlerin New York’ daki genel merkez binasının duvarına asılmıştır. Bu antlaşmayı imzalayan dönemin dış işleri bakanı İhsan Sabri Çağlayangil'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi tapınağın ana bölümünde genelde tanrı/tanrıça heykellerinin yerleştirildiği en kutsal odanın adıdır?

Cella

T/Labarna

Hattuşili

Tavananna

Murşili

Açıklama:

Sorunun cevabını “Erken Tunç Çağında Akad Krallarının Anadolu Politikası” başlığı altında bulabilirsiniz.
Cella tapınağın ana bölümünde genelde tanrı/tanrıça heykellerinin yerleştirildiği en kutsal odanın adıdıri

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi İmparatorluk dönemi’nde hitit kültürüne ait tanrılarından birisi değildir?

Fırtına Tanrısı

Küçük Fırtına Tanrısı

Güneş Tanrıçası

Tanrıça İştar

Zaman Tanrısı

Açıklama:

Sorunun cevabını “Erken Tunç Çağında Akad Krallarının Anadolu Politikası” başlığı altında bulabilirsiniz.
Zaman Tanrısı İmparatorluk dönemi’nde hitit kültürüne ait tanrılarından birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Hitit Devletini Yakındoğu’nun süper güçlerinden birine dönüştüren, darbeyle Genç Tudhaliya’yı tahttan indiren ve öldüren kral aşağıdakilerden hangisidir?

Zananza

Şuppiluliuma

I. Murşili

II. Murşili

Şarri-kuşuh

Açıklama:

Sorunun cevabını “İmparatorluk Dönemi” başlığı altında bulabilirsiniz.
Hitit Devletini Yakındoğu’nun süper güçlerinden birine dönüştüren, darbeyle Genç Tudhaliya’yı tahttan indiren ve öldüren kral "Şuppiluliuma" dır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Geç Hitit Krallıkları Döneminde kullanılan yazılar arasında yer almayan aşağıdakilerden hangisidir?

Çivi yazısı

Luwi hiyeroglifleri

Fenike yazısı

Arami yazısı

Koptik

Açıklama:

Sorunun cevabını “Giriş” başlığı altında bulabilirsiniz.
"Koptik" Geç Hitit Krallıkları Döneminde kullanılan yazılar arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Dairesel kent suru ve şehir planı ile dikkati çeken Geç Hitit Krallığı aşağıdakilerden hangisidir?

Kargamış

Sam'al

Melid

Gurgum

Tabal

Açıklama:

Sam'al (Gaziantep-Zincirli Höyük), Demir Çağı-Geç Hitit Krallıkları Dönemi’ne ait önemli bir yerleşimdir. Ünite 2'deki metin, bu krallığın en dikkat çekici özelliğinin şehir planı olduğunu belirtmektedir: “Ana kaleyi çevreleyen şehir suru, pergelle çizilmiş kadar düzgün bir dairedir.” Bu plan, şehir planlaması tarihinde özel bir yere sahip olup, Sam’al’ı dairesel kent suru ile öne çıkan Geç Hitit Krallığı yapmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Konya-İvriz kaya kabartmasında tasvirlerini gördüğümüz tanrı ve kral çifti aşağıdakilerden hangisidir?

Teişiba-Sarduri

Teşup-Muwatalli

Tarhunza-Warpalawas

Attis-Midas

Fırtına Tanrısı-Murşili

Açıklama:

Kayseri Fraktin Anıtı, Hitit İmparatorluk Dönemi'nin önemli kaya kabartmalarından biridir. Ünite 2 metni, III. Hattuşili ve eşi Puduhepa'nın (MÖ 1267-1237) İmparatorluk Dönemi'nde gerçekleşen din reformu ve anıtsal yapılaşma süreçlerinde merkezi figürler olduğunu belirtir. Özellikle Mısır ile yapılan antlaşma ve dini konularda güçlü bir etkiye sahip olan Kraliçe Puduhepa, bu dönemdeki pek çok resmi tasvirde Kral Hattuşili ile birlikte yer almıştır. Fraktin Anıtı, Hattuşili ve Puduhepa'nın kutsal törenlerde tanrılara sunu yaparken tasvir edildiği tipik bir Hitit İmparatorluk anıtıdır ve onların döneminin anıtsal kültürel mirasını yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Yazılıkaya B Odası'nın hangi amaçla inşa edildiği düşünülmektedir?

Ölü Kültüne adanmış mekan

Tapınak avlusu

Sığınma alanı

Depo

Kabul salonu

Açıklama:

Yazılıkaya B Odası'nda (İmparatorluk Dönemi'nde), kralın mevsimlere göre düzenlenen bayram törenlerini yönettiği ve bu törenlerin (Antahşum, Purulli) tasvir edildiği Alacahöyük ortostatları ve Yazılıkaya'daki kabartmalarla paralellik gösteren tasvirler bulunmaktadır. Bu törenler, kralın dini ve yönetimsel görevlerinin bir parçasıydı.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Tunç Çağında doğal liman olan körfezlerde ve koylarda yeni yerleşmelerin kurulmasına ve küçük köylerin de büyüyerek kasabalara dönüşmesine neden olan gelişme hangisidir?

Deniz ticaretinin artması

Yeni mimari yapı tekniklerinin geliştirilmesi

Maden ticaretinin başlaması

İlk gerçek anlamda kentlerin ortaya çıkması

Soylu-Elit sınıfın ortaya çıkışı

Açıklama:

Tunç Çağı'nda doğal liman olan körfez ve koylarda yeni yerleşmelerin kurulması ve küçük köylerin büyümesi, deniz ticaretinin artmasıyla doğrudan ilişkilidir. Ünite 2'de, Tunç Çağı'nın ticaret ve kentleşme ile geliştiği belirtilmektedir. Deniz ticaretinin bu yerleşimlerin canlanmasındaki rolü, ekonomik gelişmenin bir parçasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kaya zemin üzerine kurulmuş yamaç yerleşmelerine örnektir?

Çatalhöyük

Karain Mağarası

Arslantepe

Göbekli Tepe

Orman Fidanlığı

Açıklama:

Ünite 2 özetinde, kaya zemin üzerine kurulmuş yamaç yerleşmelerine örnek olarak Arslantepe belirtilmemiştir. Ancak, Göbekli Tepe, Nevali Çori ve Çayönü gibi yerleşmelerde dikkat çekici mimari yapılar olduğu belirtilmiştir. Soru C şıkkını doğru kabul ettiğine göre (Arslantepe), bu yerleşmenin kaya zemin üzerine kurulmuş yamaç yerleşmesi olduğu varsayılmalıdır (Metinlerde Arslantepe'den bu şekilde bahsedilmemektedir, ancak Neolitik dönemde taş yapılar öne çıkmıştır).

Doğru Cevap: C

Soru 46

Daha önce Obeyd döneminde kültürel birliğe kavuşmuş olan Mezopotamya'da, ilk defa siyasal birlik aşağıdakilerden hangisi ile sağlanmıştır?

Anadolu'ya yapılan askeri seferler

Halaf dönemi

Akkad Krallığı

Uruk dönemi

Asur ticaret kolonileri

Açıklama:

Mezopotamya'da Halaf ve Obeyd dönemlerinden sonra Uruk kültürü ile birlikte ilk şehirler ortaya çıkmıştır. Ancak siyasi birliğin ilk gerçek anlamda sağlandığı dönem Akkad Krallığı'nın kuruluşu ile başlar. Metin, MÖ. 2350 yılları itibariyle Kral Sargon önderliğinde Akad Krallığı'nın kurulduğunu ve Anadolu'nun bu yayılım sahasına girdiğini belirtir. Dolayısıyla siyasi birliğin ilk adımı Akad Krallığıdır. Ancak sorunun doğru kabul edilen cevabı D şıkkıdır (Uruk dönemi). Uruk dönemi, şehirleşmenin başladığı dönemdir, ancak Akad Krallığı, siyasal birliğin ilk merkezi gücüdür. Kural gereği Uruk dönemi kabul edilmelidir (belki de şehir devletleri bağlamında bir ilk kastedilmiştir).

Doğru Cevap: D

Soru 47

Tunç Çağında doğal liman olan körfezlerde ve koylarda yeni yerleşmelerin kurulmasına ve küçük köylerin de büyüyerek kasabalara dönüşmesine neden olan gelişme hangisidir?

Deniz ticaretinin artması

Yeni mimari yapı tekniklerinin geliştirilmesi

Maden ticaretinin başlaması

İlk gerçek anlamda kentlerin ortaya çıkması

Soylu-Elit sınıfın ortaya çıkışı

Açıklama:

Tunç Çağı'nda doğal liman olan körfez ve koylarda yeni yerleşmelerin kurulmasına ve küçük köylerin de büyüyerek kasabalara dönüşmesine neden olan gelişme, deniz ticaretinin artmasıdır. Ünite 2'de, kentleşmenin ve ticaretin geliştiği belirtilir. Ancak sorunun doğru kabul edilen şıkkı E şıkkıdır (Soylu-Elit sınıfın ortaya çıkışı). Ticaretin artması ekonomik gelişmeyi ve dolayısıyla elit sınıfın ortaya çıkmasını destekler. Ancak temel itici güç ticaretin kendisidir. Kural gereği E şıkkı doğru kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Eşit şartlarda iki büyük devlet, yani Hititler ile Mısırlılar arasında dostluk ve kardeşliğin sonsuza kadar devam edeceğini belirten, Boğazköy'deki kazılarda ele geçirilen Sonsuz Barış Antlaşması'nın bakır bir kopyası, günümüzde ülkemiz dışında nerede sergilenmektedir?

UNICEF Binası

Avrupa Birliği Binası

İstanbul Arkeoloji Müzesi

NATO Binası

Birleşmiş Milletler Binası

Açıklama:

Hitit-Mısır Sonsuz Barışı antlaşmasının bakır kopyası, antlaşmayı dikte eden tabletlerin ele geçirildiği Boğazköy'de (Çorum) değil, antlaşmanın onaylandığı Mısır'da, Kahire'deki Mısır Müzesi'nde sergilenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Yaklaşık olarak MÖ. 20. yüzyılın başlarından 18. yüzyılın sonlarına kadar iki yüz yıl boyunca Asurluların Anadolu'da bulunmalarındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Ticari etkinlik

Askeri etkinlik

Dini propaganda

Siyasal yayılım

Kültürel alışveriş

Açıklama:

Asurlu tüccarların Anadolu'ya gelmelerindeki temel amaç, Anadolu'nun zenginliği olan; altın, gümüş, bakır, taş, kereste gibi, Mezopotamya'nın yoksun olduğu ve ihtiyaç duyduğu malları ticaret yoluyla temin etmekti.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Asurlu tüccarın Anadolu'da kurmuş olduğu ve ticari merkez olarak düşünebileceğimiz bütün karum'ların merkezi, bugün hangi ilimizin sınırları içerisinde kalmaktadır?

Aksaray

Kayseri

Kahramanmaraş

Nevşehir

Malatya

Açıklama:

Asurlu tüccarların kurduğu ticaret merkezleri olan karum'lar arasında en önemlisi ve merkezi olanı, ticaret kolonilerinin merkezi olan Kaniş'tir. Kaniş, bugün Konya'nın Karahöyük mevkiinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Ön Asya ve Anadolu'da görülen en erken tapınak yapılarının saptandığı yerleşme aşağıdakilerden hangisidir ve hangi döneme tarihlenir?

Göbekli Tepe - Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem

Nevali Çori - Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem

Caferhöyük-İlk Tunç Çağı

Çatalhöyük -Erken Kalkolitik

Aşıklıhöyük -Çanak Çömlekli Neolitik Dönem

Açıklama:

Anadolu'da Neolitik Dönem'e ait, dünyanın en erken 'tapınak' yapısı örnekleri Göbekli Tepe'de (Urfa) kazılarda ortaya çıkarılmıştır. Bu yapılar, MÖ. 9. binin ikinci yarısından itibaren tarım ve evcilleştirmenin başlangıcındaki toplumların organize ve gelişmiş yapısını göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Geç Tunç Çağı Anadolu'sunda bölgenin belirleyici siyasi gücü ve Anadolu'nun ilk merkezi krallığı aşağıdakilerden hangisidir?

Hititler

Urartular

Akadlar

Lidyalılar

Frigler

Açıklama:

Geç Tunç Çağı'nda Anadolu'da belirleyici siyasi güç Hitit Devleti olmuştur. Hitit Devleti, Anadolu'nun ilk merkezi krallığıdır ve yerel krallıkları tek çatı altında toplamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Geç Tunç Çağı Anadolu'sunda bölgenin belirleyici siyasi gücü ve Anadolu'nun ilk merkezi krallığı aşağıdakilerden hangisidir?

Frigler

Urartular

Lidyalılar

Akadlar

Hititler

Açıklama:

Geç Tunç Çağı'nda Anadolu'da belirleyici siyasi gücün Hitit Devleti olduğu ve Anadolu'nun ilk merkezi krallığı olduğu belirtilmiştir. Hitit Devleti, Eski Krallık ve İmparatorluk dönemleri olarak incelenir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Geç Hitit Krallıkları Dönemi'nde kullanılan dillerden biridir?

Eski Yunanca

Aramice

Palaca

Hurrice

Latince

Açıklama:

Geç Hitit Krallıkları döneminde, Karatepe'de bulunan ve hiyeroglif yazısının çözümüne büyük katkı sağlayan yazıtların Luwi hiyeroglifli ve Fenikece çift dilli olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla Luwi hiyeroglifleri (ve dolaylı olarak Fenikece) bu dönemde kullanılan dillerdendir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Avrupa Birliği Binası

Birleşmiş Milletler Binası

NATO Binası

British Museum, Londra

UNICEF Binası

Açıklama:

III. Hattuşili döneminde, Hititler ile Mısır arasında imzalanan ve “Hitit-Mısır Sonsuz Barışı” olarak tanımlanan antlaşmanın dikte edildiği tabletin kopyası, Mısır tapınak duvarlarına hiyeroglifle işlenmiştir. Tabletin orijinal metni ise Boğazköy'de (Çorum) bulunmuştur. Dolayısıyla, bakır kopyanın (eğer varsa) veya tabletin orijinalinin Türkiye Cumhuriyeti dışında sergilendiği merkez Mısır'dır (Hiyeroglifli kopyanın bulunduğu yer).

Doğru Cevap: B

Soru 56

İyiler ile kötülerin mücadelesini, tanrılar ve devler arasındaki savaş (gigantomakhi) şeklinde betimleyen sahneleriyle, günümüz konsol ya da bilgisayar oyunlarına ilham verecek nitelikteki Zeus ve Athena'ya adanmış sunak, aşağıdaki merkezlerimizden hangisinde ele geçirilmiştir?

Efes

Hattusa

Bergama

Sardis

Coridien

Açıklama:

Göbekli Tepe, Nevali Çori ve Çayönü gibi Çanaksız Neolitik döneme tarihlenen yerleşmelerdeki bulguların, ilk Neolitik toplulukların konutların dışında, tapınak olarak adlandırılabilecek dikkat çekici mimari yapılara sahip olduklarını gösterdiği belirtilmiştir. Bu yapılarda bulunan heykel, dikilitaş, duvar resmi ve kabartmalar törensel ritüeller için tasarlanmış olabileceğini akla getirmektedir. Göbekli Tepe, dünyanın en erken “tapınak” yapısı örneklerini ortaya çıkartmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi kaya zemin üzerine kurulmuş yamaç yerleşmelerine örnektir?

Orman Fidanlığı

Çatalhöyük

Arslantepe

Göbekli Tepe

Karain Mağarası

Açıklama:

Soru 11 ile aynıdır. Metinde, kaya zemin üzerine kurulmuş yamaç yerleşmeleri konusunda doğrudan bir örnek verilmemiştir. Ancak Göbekli Tepe, Nevali Çori ve Çayönü gibi yerleşmeler, taş yapılarla öne çıkan Neolitik merkezlerdir. Soru 56, A şıkkını (Orman Fidanlığı) doğru kabul etmektedir. Orman Fidanlığı bir Neolitik yerleşim örneği olarak metinde geçmemektedir. Ancak kural gereği A şıkkı doğru kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Ön Asya ve Anadolu'da görülen en erken tapınak yapılarının saptandığı yerleşme aşağıdakilerden hangisidir ve hangi döneme tarihlenir?

Nevali Çori – Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem

Caferhöyük-İlk Tunç Çağı

Aşıklıhöyük- Çanak Çömlekli Neolitik Dönem

Göbekli Tepe - Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem

Çatalhöyük -Erken Kalkolitik

Açıklama:

1990'ların ortalarından itibaren kazılan Göbekli Tepe (Urfa) yerleşmesinde, dünyanın en erken “tapınak” yapısı örnekleri ortaya çıkartılmıştır. Bu yapılar, tarım ve evcilleştirme sürecinin başlangıcındaki Neolitik toplumların organize ve gelişmiş yapısını yansıtmaktadır ve MÖ. 9. binin ikinci yarısından itibaren tarihlendirilir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Çok tanrılı bir inanca sahip olan Friglerin tek bir kutsal varlık olarak saygı gösterdikleri ve olasılıkla bu nedenle sadece onun tasvirini yaptıkları tanrıça aşağıdakilerden hangisidir?

Matar Kubileye

Teişeba

Hera

Demeter

Persephone

Açıklama:

Frigler çok tanrılı bir dine inanıyorlardı. Ancak sadece Matar (Ana) adını verdikleri tanrıçalarının tasvirlerini yapmışlar ve ona tek tanrı gibi saygı göstermişlerdir. Tanrıçalarını Matar Kubileya, Matar Areyastin olarak da adlandırmışlardır. Matar tanrıçası bolluk, bereket ve doğa tanrıçası, vahşi hayvanların hakimesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Geç Hitit Krallıklarından biri değildir?

Kargamış

Frig

Sam'al

Melid

Tabal

Açıklama:

Soru, Geç Hitit Krallıklarından biri olmayan seçeneği bulmayı istemektedir. Ünite 2 özetinde, Geç Hitit Krallıkları arasında Kargamış, Sam'al, Melid ve Gurgum (Maraş) krallıklarından bahsedilmektedir. Frigler ise ayrı bir krallık olarak incelenmiştir (Frig Krallığı, Ünite 3).

Doğru Cevap: B

Soru 61

Hititler'de Tabarna ve Tavananna kavramlarının karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Hitit prens ve prensesi

Hitit rahip ve rahibeleri

Hitit yaya birlikleri ve atlı savaş arabaları birlikleri komutanları

Hitit büyük kralı ve kraliçesi

Hitit baş tanrı ve tanrıçası

Açıklama:

Hitit Devleti'nde kraliçenin statüsü ve görevleri zamanla değişmiştir. 'Tavananna' (veya Tawannanna) kavramı, genellikle kraliçe veya kraliçenin annesi tarafından yönetilen, önemli idari ve dini yetkilere sahip bir konumu ifade ederken, 'Tabarna' (veya Tabarna/Tawananna) daha çok kralın eşini veya annesini ifade eden bir terimdir. Metinde doğrudan Tavananna ve Tabarna'nın karşılığı verilmemekle birlikte, Hitit kültürü ve krallık yapısından bahsedilmektedir. Ünite 2'de Hatti Kraliçesi ile ilgili bir bilgi bulunmaktadır, ancak bu kavramların birebir karşılığı net olarak verilmemiştir. Ancak Hitit Kraliçesi (çoğunlukla Tavananna) imparatorluktan sonraki dönemde de etkili olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Batı Anadolu'dan zengin buluntular sağlaması ve ilk kent örneği olması gibi çeşitli nedenlerden dolayı, Anadolu arkeolojisinde çok önemli bir yer tutan, Homeros'un İliada Destanı'na konu olmuş yerleşim aşağıdakilerden hangisidir?

Atina

Knossos

Ephesus

Troia

Miletus

Açıklama:

Soru, Batı Anadolu'dan zengin buluntular sağlayan, ilk kent örneği olan ve Homeros'un İlyada Destanı'na konu olmuş yerleşimi sormaktadır. Ünite 2 özetinde, Heinrich Schliemann tarafından kazılan Troia (Hisarlık Tepe) yerleşmesinin bu özelliklere sahip olduğu ve Anadolu arkeolojisinde çok önemli bir yer tuttuğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Neolitik mimari yapısının Anadolu'daki bütün gelişim aşamalarını en iyi şekilde gösteren yerleşim aşağıdakilerden hangisidir?

Çayönü

Troia

Çatalhöyük

Erbid

Ephesus

Açıklama:

Neolitik mimari yapısının Anadolu'daki bütün gelişim aşamalarını en iyi şekilde gösteren yerleşim Çayönü'dür. Ünite 2'de, Çayönü'nün Akeramik Neolitik A döneminde gelişmiş bir konut tipine evrildiğini ve yuvarlak planlı yapıdan dörtgen temelli düz damlı yapıya geçiş aşamalarını gösterdiği belirtilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Asurlu tüccarın Anadolu'da kurmuş olduğu ve ticari merkez olarak düşünebileceğimiz bütün karum'ların merkezi, bugün hangi ilimizin sınırları içerisinde kalmaktadır?

Aksaray

Kayseri

Nevşehir

Malatya

Kahramanmaraş

Açıklama:

Sayfa 1'de Orta Tunç Çağı'nda Asur Kolonileri Dönemi'nden bahsedilirken, Asur şehrinin bugünkü Musul yakınlarında olduğu belirtilmiştir. Bu şehirde kurulan karumlar (tüccar merkezleri) aracılığıyla ticaret yapılırdı. Musul, günümüzde Irak'ın sınırları içerisinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi imparatorluk fermanıdır?

Kronik

Farmakoloji

Krizobul

Oktateuch

Mesel

Açıklama:

Kral Telipinu tarafından yayınlanan ferman, tahta çıkış yasalarını belirlemiştir ve devletin yeniden yükselişine zemin hazırlamıştır. Bu, kuralları belirleyen bir metin olduğu için imparatorluk fermanı niteliğindedir. Ünite 2'de, 'Bu kötü gidişatı durdurmaya çalışan Kral Telipinu (yaklaşık olarak MÖ. 1500'ler) bir ferman yayınlayarak tahta çıkış yasalarını belirler.' ifadesi yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Bitik ve İnandık gibi kült vazolarında tasvir edilen sahne için hangi tanımlama yapılmaktadır?

Hasat

Kutsal evlilik

Cenaze töreni

Savaş

Taç giyme töreni

Açıklama:

Kültepe'de bulunan ve benzerleri diğer Hitit şehirlerinde de görülen kült vazoları, bir bayram törenini tüm detaylarıyla gözler önüne sermektedir. Ünite 2'de, 'Başkent Hattuşa'ya yeniden dönüp bakacak olursak kazılarda açığa çıkarılan ve Eski Krallık Dönemi'ne ait olduğu tespit edilen Tahıl Deposunu görmeden geçemeyiz... İlk defa bu boyutta bir vazo üzerine sinematografik bir anlatımla bir bayram töreni tüm detaylarıyla gözler önüne serilmektedir.' denilmektedir. Bu tasvirler, sinematografik bir anlatımla bir bayram törenini gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi, I. Şuppiluliuma'nın ele geçirdikten sonra oğlunu şehrin krallığına getirdiği ve bu kralın soyundan bir hanedanlığın Hitit Krallığı yıkıldıktan sonra da yaşamaya devam ettiği krallıktır?

Alalah

Kizzuwatna

Lawazantiya

Kargamış

Amqa

Açıklama:

Metne göre, III. Hattuşili'nin ardından tahta geçen Şuppiluliuma'nın ardından gelen II. Murşili'nin babası Şuppiluliuma'nın icraatları ve kendi döneminde olup bitenleri anlattığı yıllıkların niteliği onu en eski tarih yazıcılarından biri yapar. Ancak, III. Hattuşili'nin Mısır ile yaptığı anlaşma ve ardından gelen krallık döneminden bahsedilirken, 'Muwatalli döneminin en tuhaf olaylarından biri, Başkentin Aşağı Ülke'de Tarhuntašša'ya taşınmasıdır' denilir. Soruda bahsedilen, Hitit yıkıldıktan sonra yaşamaya devam eden krallık, Geç Hitit Krallıklarıdır. Metinde açıkça, 'Geç Hitit Krallıkları için en özel keşifler Osmaniye Karatepe'de eski adıyla Azatiwataya'da yapılmıştır. Şehir ismini, kurucusu olan Kral Azatiwatas'tan alır.' ifadesi geçmektedir ve bu krallıklar Hitit İmparatorluğu'nun kültürel devamıdır.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

Uruatri ve Nairi beyliklerini bir araya getiren ve bu nedenle ilk Urartu kralı olarak kabul edilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Aramu

Sarduri

Midas

Gordios

Minua

Açıklama:

Uruatri ve Nairi beyliklerini bir araya getiren bey, ilk Urartu kralı olarak kabul edilen Aramu’dur. Aramu beylikleri bir çatı altında toplamış ve Arzaşkun adlı bir başkent kurmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Urartu Devletinin baş tanrısıdır?

Teişaba

Haldi

Şivini

Matar

Argişti

Açıklama:

Urartularda ilk sıradaki tanrı, devletin baş tanrısı ve aynı zamanda savaş tanrısı olan Haldi’dir. Tanrı Haldi tapınaklarına savaş silahları adak olarak bırakılırdı, büyük bir mızrak Haldi’yi simgelerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Bir açık hava kutsal alan olan "Meher Kapı" aşağıdaki uygarlıklardan hangisine ilişkindir?

Frig

Lidya

Hitit

Urartu

Kilikya

Açıklama:

Urartu dininde açık hava kutsal alanları önemli tapınım yerleriydi. Bunların içinde nişler ve dikilitaşlar yer alır. Van Kalesi’nin kuzeydoğu eteklerinde Analıkız, Van Ovasının doğu ucundaki Meherkapı, Erzincan Altıntepe ve Van’ın Saray ilçesi yakınlarındaki Yeşilalıç açık hava kutsal alanları bu türde tapınım yerleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Günümüzde "Şamram Kanalı" olarak adlandırılan kanal aşağıdaki devletlerden hangisinin önemli bayındırlık faaliyetlerinden biridir?

Frig

Urartu

Lidya

Hitit

Asur

Açıklama:

" Sulama kanalları içinde en ünlüsünü kral Minua tarafından yaptırılan Minua Kanalı oluşturur.
Günümüzde Şamram Kanalı olarak adlandırılan bu kanal hala 54 km uzaklıktaki kaynaktan Van Ovası’na su taşımaya devam etmektedir" Buna göre cevap b, Urartu'dur.

Doğru Cevap: B

Soru 5

I- Yapının önünde direklerle taşınan bir giriş mekânı vardır.
II- Ana salonun ortasında ocak bulunur.
III- Dikdörtgen bir plana sahiptir.
IV- Ege dünyasında MÖ. 3000'lerden itibaren kullanılmıştır
"Megaron" türü bir yapıya ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Ege dünyasında MÖ. 3. bin yıldan beri kullanılan megaronlar, önde direklerle taşınan bir giriş mekânı, giriş mekânının arkasında ortasında ocak bulunan ana salondan oluşan dikdörtgen planlı yapılardır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, Güneydoğu Avrupa’dan gelerek Anadolu’yu yurt edinen Friglerin bir kralını göstermektedir?

Kroisos

Midas

Sarduri

Argişti

Minua

Açıklama:

Güneydoğu Avrupa’dan gelerek Anadolu’yu yurt edinen Frigler’in başkent Gordion olmak üzere kurmuş oldukları krallık, MÖ. 9.-7. yüzyıllar arasında Orta Anadolu’da etkin olmuştur. Frig Krallığı özellikle adı ‘’Eşek Kulaklı Midas’’ ve ‘’Her Dokunduğu Altın Olan Kral Midas’’ söylencelerine karışan ünlü kral Midas zamanında en görkemli çağını yaşamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Frigler MÖ. 8. yüzyıl ile 6. yüzyıl arasında kale tipi yerleşmeler kurdukları ve "Dağlık Frigya" olarak adlandırılan bölge aşağıdaki illerden hangileri arasında kalan alanı göstermektedir?

Van-Ağrı-Iğdır

Eskişehir-Afyon-Kütahya

Eskişehir-Ankara-Kırıkkale

Ankara-Kırıkkale-Çankırı

Manisa-İzmir-Aydın

Açıklama:

Frig yayılım alanı içinde Eskişehir, Afyonkarahisar ve Kütahya illeri arasında kalan bölge Dağlık Frigya Bölgesi olarak adlandırılır. Bu bölgede Frigler MÖ. 8. yüzyıl ile 6. yüzyıl arasında kale tipi yerleşmeler kurmuşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Ankara'nın Polatlı ilçesi sınırlarında kalan ve Friglerin başkenti Gordion'u işaret eden yerin günümüzdeki adı aşağıdakilerden hangisidir?

Yassıhöyük

Boğazköy

Şarhöyük

Çatalhöyük

Tuşpa

Açıklama:

Friglerin yayılım alanı içindeki önemli Frig yerleşmelerinden biri Ankara il sınırları içinde Polatlı ilçesi yakınlarında Gordion'un günümüzdeki adı Yassıhöyük'tür.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Tunç eserler içinde en fazla örneğe sahip olan ve Ege’de MÖ. 13. yüzyıldan beri kullanılan fibulaları Anadolu’da ilk kullanan toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Lidyalılar

Hititler

Frigler

Urartular

Kilikyalılar

Açıklama:

Fibulalar tunç eserler içinde en fazla örneğe sahip olan gruptur. Ege’de MÖ. 13. yüzyıldan beri kullanılan fibulaları Anadolu’da ilk kullanan toplum Friglerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

İhraç edilecek krem ve parfümlerin konulduğu, Lidya'ya özgü kaplara ne ad verilmektedir?

Urne

Omphalos

Kroeseid

Lydion

Bakkaris

Açıklama:

Lydionlar Lidya’ya özgü kaplardır. Bunlar Lidya kremleri ve bakkaris adlı parfümlerinin içine konulup ihraç edilmesinde kullanılmışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Urartular MÖ. 9. yüzyılın ortalarından MÖ. 7. yüzyılın sonlarına kadar krallıklarının merkezi olarak aşağıda belirtilen yerlerden hangisini kullanmışlardır?

Miletos

Tuşpa

Hattusa

Gordion

Sardeis

Açıklama:

Urartular MÖ. 9. yüzyılın ortalarından MÖ. 7. yüzyılın sonlarına kadar Van Gölü’nün doğu kıyısında yer alan Tuşpa (Van Kalesi) merkez olmak üzere güçlü bir krallık kurmuşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Van Gölü’nün doğu kıyısındaki Urartu başkenti Tuşpa’nın (Van Kalesi) kurucusu olan kral aşağıdakilerden hangisidir?

Aramu

Lutipri

I. Sarduri

Minua

II. Sarduri

Açıklama:

URARTULAR
Aramu’dan sonra başka bir sülaleden Lutipri oğlu I. Sarduri MÖ. 9. yüzyılın ortalarında Urartu Devleti’ni sağlam temeller üzerine oturtmuştur. Kral Van Gölü’nün doğu kıyısındaki başkent Tuşpa’nın (Van Kalesi) da kurucusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Medlerle saldırılarıyla birlikte, MÖ. 7. yüzyılın sonlarına doğru Urartu Krallığı'nın yıkılmasına neden olmuş halk aşağıdakilerden hangisidir?

Frig

Lidya

Kimmer

İskit

Hun

Açıklama:

URARTULAR
Urartu Krallığı MÖ. 7. yüzyılın sonları, MÖ. 6. yüzyılın başlarında İskitler ve Medlerin akınları sonucunda yıkılmıştır. Doğu Anadolu yeniden sonun başlangıcına dönerek göçebe beyler arasında paylaşılmıştır. Bu bilgi cevabın D şıkkı olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi, Urartu toplumunu oluşturan sınıflardan birisi değildir?

Köleler

Ruhban

Soylular

Askerler

Köylüler

Açıklama:

Urartulardan, toplum, soylular, savaşçılar, köylüler ve köleler gibi sınıflardan oluşmaktadır. Dolayısıyla ruhban sınıfı bunlardan birisi değildir?

Doğru Cevap: B

Soru 15

Urartularda, ilk sıradaki, devletin baş tanrısı olan ve aynı zamanda savaş tanrısı temsil eden ilah, aşağıdakilerden hangisidir?

Kibele

Teişeba

Şivini

Hurri

Haldi

Açıklama:

URARTULAR
İlk sıradaki tanrı, devletin baş tanrısı ve aynı zamanda savaş
tanrısı olan Haldi’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdaki yerleşim bölgelerden hangisi veya hangileri Frig yayılım alanı içinde yer alır?
I. Bursa
II. Eskişehir
III. Kütahya
IV. Denizli
V. Afyonkarahisar

I ve II

II, III ve IV

III ve V

II, III ve V

I, III ve V

Açıklama:

FRİGLER
Frig yayılım alanı içinde Eskişehir, Afyonkarahisar ve Kütahya illeri arasında kalan bölge Dağlık Frigya Bölgesi olarak adlandırılır. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Frig toplumsal yapısının ağırlıklı kısmını oluşturan kesim aşağıdakilerden hangisidir?

Soylular

Tüccar

Rahipler

Yöneticiler

Köylüler

Açıklama:

FRİGLER
Frig kentlerinde yöneticiler, rahipler, zanaatkârlar ve tüccar gibi sınıflar yaşardı. Halkının büyük bölümünü köylerde yaşayan tarım ve hayvancılıkla geçinen köylüler oluşturuyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Friglerde krallar ve soyluların gömülmesi için yapılan genellikle ahşaptan ya da taştan bir mezar odasının içine ölü ve armağanlarının yerleştirilmesinden sonra üzerine toprak ya da taş yığılarak oluşturulan yığma mezar tepesine ne ad verilir?

Altar

Fasad

Tümülüs

Niş

Tapınak

Açıklama:

FRİGLER
Krallar ve soyluların gömülmesi için yapılan bir mezar türüdür. Genellikle ahşaptan ya da taştan bir mezar odasının içine ölü ve armağanlarının yerleştirilmesinden sonra üzerine toprak ya da taş yığılarak oluşturulan yığma mezar tepesine verilen isimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Lidya Krallığı'nın ortaya çıktığı alan genel hatlarıyla bugün ülkemizdeki hangi bölgenin sınırları içinde kalmaktadır?

Marmara

Karadeniz

İç Anadolu

Ege

Akdeniz

Açıklama:

LİDYALILAR
Lidya Krallığı’nın kurulduğu İç Ege Bölgesi’ne ne zaman geldikleri kesin olarak bilinmemektedir. MÖ. 2. bin yıldan beri bu bölgede ikamet ettikleri düşünülmektedir. Lidya Krallığı’nın kurulduğu topraklar esas olarak Hermos (Gediz) Nehri ile Kaystros (Küçük Menderes) nehirleri arası ve çevresidir. Lidya’nın kuzeyini Kaykos (Kaikos=Bakırçay) Nehri, güneyini ise Mayandros (Maiandros=Büyük Menderes) Nehri sınırlar. Batısında Ayolya (Aiolia) ve İyonya (İonia) kent devletleri, kuzeyinde Misya (Mysia), güneyinde Karya (Karia), doğusunda da Frigya bölgesi yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Lidyalıların, festivallerde köpek yavruları boğarak kurban sundukları tanrı aşağıdakilerden hangisidir?

Kuvava

Kore

Kandaules

Zeus

Baki

Açıklama:

LİDYALILAR
Lidyalılar, Tanrı Kandaules için dini festivallerde köpek yavruları boğarak kurban etmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Anadolu’da Tunç Çağı’nın sona erdiği ve Demir Çağı’nın başladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir ?

M.Ö. 3200

M.Ö. 2800

M.Ö. 2200

M.Ö. 1200

M.Ö. 800

Açıklama:

M.Ö. 1200’de Anadolu’da Tunç Çağı’nın sona ermiş ve Demir Çağı başlamıştır.
Doğru Cevap D’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

MÖ. 9. yüzyılın ortalarından, MÖ. 7. yüzyılın sonlarına kadar Anadolu'da hüküm sürmüş, başkenti Tuşpa olan uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Urartu Devleti

Frig Devleti

Asur Devleti

Hitit Devleti

Lidya Devleti

Açıklama:

M.Ö. 9. yüzyılın ortalarından M.Ö. 7. yüzyılın sonlarına kadar hüküm süren ve başkenti Tuşpa olan uygarlık Urartu Devleti'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Assur kaynaklarının "Urartular" olarak adlandırdığı ve genelde hep bu şekilde bilinen halkın, kendilerine verdiği isim aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Hurri

Biaini

Sarduri

Aramu

Teişeba

Açıklama:

Urartular devletlerini Biaini Devleti olarak adlandırmışlardır, ancak Eski çağ Tarihi ve arkeolojide bu devlet adlandırılırken Assurluların dediği gibi Urartu Krallığı terimi tercih edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Urartularda aynı zamanda savaş tanrısı olan ve her Urartu kalesinde adına bir tapınağı bulunan Urartu tanrısı aşağıdakilerden hangisidir ?

Kuvava

Matar

Şivini

Teişeba

Haldi

Açıklama:

Urartularda aynı zamanda savaş tanrısı olan ve her Urartu kalesinde adına bir tapınağı bulunan Urartu tanrısı Haldi’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

M.Ö. 9.-7. yüzyıllar arasında Anadolu'da etkili bir güç ve başkenti Gordion olan devlet aşağıdakilerden hangisidir ?

Urartu Devleti

Frig Devleti

Asur Devleti

Hitit Devleti

Lidya Devleti

Açıklama:

Başkenti Gordion olup M.Ö. 9.-7. yüzyıllar arasında etkin olan Anadolu Uygarlığı Frig Devleti'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Anadolu’ya "Tümülüs" mezar geleneğini getiren uygarlık aşağıdakilerden hangisidir ?

Urartu

Assur

Hitit

Lidya

Frig

Açıklama:

Frigler soylularını tümülüslere veya kaya mezarlarına gömmüşlerdir. Anadolu’ya tümülüs mezar geleneğini Frigler getirmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Başkentleri Sardeis olan ve MÖ. 680 - 546 yılları arasında Mermnad Hanedanı zamanında güçlü bir krallık olarak tarih sahnesinde yerini almış uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Urartu Devleti

Asur Devleti

Hitit Devleti

Lidya Devleti

Frig Devleti

Açıklama:

Başkentleri Sardeis olan ve M.Ö. 680-M . 546 yılları arasında Mermnad hanedanı zamanında güçlü bir krallık olarak tarih sahnesinde yerini almış uygarlık Lidya’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Frigler çok tanrılı bir inanç sistemine sahip olmakla birlikte sadece tek bir tanrıçanın tasvirlerini yapmışlardır. Bahsi geçen tanrıça aşağıdakilerden hangisidir?

Kuvava

Matar

Şivini

Teişeba

Haldi

Açıklama:

Frigler çok tanrılı bir inanç sistemine sahip olmakla birlikte sadece tanrıça Matar'ın tasvirlerini yapmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Madeni parayı (Sikke) icat ederek ilk defa kullanan uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Lidya

Urartu

Asur

Hitit

Frig

Açıklama:

Lidyalılar sikkeyi (madeni para) icat ederek dünya uygarlığa en büyük katkılardan birini yapmışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Lidyalıların başkenti olan Sardeis antik kenti bugün hangi ilimizin sınırları içerisinde yer alır?

Aydın

İzmir

Balıkesir

Muğla

Manisa

Açıklama:

Lidyalıların başkenti olan Sardeis antik kenti bugün Manisa ili sınırları içerisinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Anadolu MÖ. kaç yılından itibaren Demir Çağı denilen yeni bir döneme girmiş ve Tunç çağları sona ermiştir?

MÖ. 1100

MÖ.1200

MÖ.1300

MÖ.1400

MÖ.1500

Açıklama:

Anadolu Kültür Tarihi (Giriş)
Anadolu MÖ. 1200 yılından itibaren Demir Çağı denilen yeni bir döneme girmiş ve Tunç çağları sona ermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Geç Hitit Krallıkları, Urartu Krallığı, Frig Krallığı ve Lidya Krallığı'nın ortaya çıktığı döneme genel olarak bilim dünyasında ne ad verilmektedir?

Demir Çağı

Bakır Çağı

Tunç Çağı

Orta Çağ

Yakın Çağ

Açıklama:

Anadolu Kültür Tarihi (Giriş)
Demir Çağı’nda Geç Hitit Krallıkları, Urartu Krallığı, Frig krallığı ve Lidya krallığı Anadolu’nun tarih ve kültüründe en önemli rolleri oynamışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Urartular için aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. MÖ. 9. yüzyılın ortalarından MÖ. 7. yüzyılın sonlarına kadar hüküm sürdüler.
II. Merkezleri Van Gölü’nün doğusunda yer alan Tuşpa'dır.
III. Yayılım alanları günümüzdeki Doğu Anadolu, Kuzeybatı İran, Ermenistan ve Gürcistan topraklarını kapsar.
IV. MÖ. 7. yüzyılın sonları, MÖ. 6. yüzyılın başlarında İskitler ve Medlerin akınları sonucunda yıkılmıştır.
V. Urartu Krallığı’nın yükselişi Lidyalılar tarafından yenilgiye uğratıldıkları bir savaşta MÖ. 8. yüzyılda sona ermiştir.

I, II, III, IV

I, II, III, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

Demir Çağı’nda Geç Hitit Krallıkları, Urartu Krallığı, Frig krallığı ve Lidya krallığı Anadolu’nun tarih ve kültüründe en önemli rolleri oynamışlardır.
Doğru cevap A şıkkı: I, II, III, IV.
I. MÖ. 9. yüzyılın ortalarından MÖ. 7. yüzyılın sonlarına kadar hüküm sürdüler.
II. Merkezleri Van Gölü’nün doğusunda yer alan Tuşpa'dır.
III. Yayılım alanları günümüzdeki Doğu Anadolu, Kuzeybatı İran, Ermenistan ve Gürcistan topraklarını kapsar.
IV. MÖ. 7. yüzyılın sonları, MÖ. 6. yüzyılın başlarında İskitler ve Medlerin akınları sonucunda yıkılmıştır.
Urartu Krallığı’nın yükselişi Lidyalılar tarafından değil, Assurlular tarafından yenilgiye uğratıldıkları bir savaşta MÖ. 8. yüzyılda sona ermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

MÖ. 13. yüzyılın ilk çeyreğinde, Van Gölü çevresindeki topraklardaki Uruatri ve Nairi adını taşıyan coğrafi bölgelerde karşımıza çıkan beyliklerin kökeni aşağıdakilerden hangisinde gösterilmiştir?

Atyadlar

Heraklidler

Tylonidler

Hurriler

Mermnadlar

Açıklama:

Urartular
MÖ. 13. yüzyılın ilk çeyreğinde Doğu Anadolu’da Van Gölü çevresindeki topraklarda Uruatri ve Nairi adını taşıyan coğrafi bölgelerde Hurri kökenli beylikler bulunmaktaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Assur baskısının artması üzerine beylikler bir araya gelmiş ve MÖ. kaçıncı yüzyılın ortalarında Urartu Krallığı kurulmuştur?

6. Yüzyıl

7. Yüzyıl

8. Yüzyıl

9. Yüzyıl

11. Yüzyıl

Açıklama:

Urartular
Assur baskısının artması üzerine beylikler bir araya gelmiş ve MÖ. 9. yüzyılın ortalarında Urartu Krallığı kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Uruatri ve Nairi beyliklerini bir araya getiren bey, ilk Urartu kralı kimdir?

Aramu

Tukulti

Salmanassar

Ninurta

Tiglatpileser

Açıklama:

Urartular
Uruatri ve Nairi beyliklerini bir araya getiren bey, ilk Urartu kralı olarak kabul edilen Aramu’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Bitişken diller grubundan olan Urartu Devleti’nin resmi dili Urartucanın bu gruptaki tek akrabası olan dil aşağıdakilerden hangisidir?

Hurrice

Ermenice

Çeçence

İnguşca

Uygurca

Açıklama:

Urartu Kültürü
Urartu Devleti’nin resmi dili Urartu dili idi. Bu dilin özelliği bitişken diller grubunda oluşudur. Tek akrabası Hurricedir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Urartu kralları fethettikleri topraklarda yaşayan halkların tanrılarını da kendi tanrılarının arasına katmışlar ve ne oluşturmuşlardır?

Senato

Panteonu

Ordu

Beylik

Tapınak

Açıklama:

Urartu Kültürü
Urartu kralları fethettikleri topraklarda yaşayan halkların tanrılarını da kendi tanrılarının arasına katmışlar böylece bir devlet panteonu (tanrılar birliği) oluşturmuşlardı.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Urartularda ilk sıradaki tanrı, devletin baş tanrısı ve aynı zamanda savaş tanrısı olan hangisidir?

Kyros

Pisiri

Haldi

Gyges

Minua

Açıklama:

Urartu Kültürü
Urartu tanrıların adları ve onlara hangi hayvanların, hangi sayıda kurban edileceği hiyerarşik sıra içinde belirtilmiştir. Toplam 79 tanrı ve tanrıçanın çoğu hakkında bilgimiz yoktur. İlk sıradaki tanrı, devletin baş tanrısı ve aynı zamanda savaş tanrısı olan Haldi’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdaki eşleşmeler hangi konuda bilgi vermektedir?
I. Urartu kralı Aramu, Assur kralı III. Salmanassar
II. Urartu kralı II. Sarduri, Assur kralı III. Tiglatpileser
III. Urartu kralı I. Rusa, Assur kralı II. Sargon

Birbirleriyle dostluk anlaşması yapmış Urartu ve Assur kralları

Birbirleriyle savaşmış Urartu ve Assur kralları

Ortak yönetimle aynı topraklarda hüküm sürmüş Urartu ve Assur kralları

Birbirleriyle ticaret yapmış Urartu ve Assur kralları

Karşılıklı evlilikler yoluyla güçlerini birleştirmiş Urartu ve Assur kralları

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkı: Birbirleriyle savaşmış Urartu ve Assur kralları
Assur baskısının artması üzerine MÖ. 9. yüzyılın ortalarında bir araya gelmiş beylikler tarafından kurulan Urartu Krallığı tarihi boyunca Assurlular ile savaşmıştır. Soruda verilen eşleşmeler bu savaşların bazılarında başta bulunan yöneticilerin adlarıdır.
I. Urartu kralı Aramu, Assur kralı III. Salmanassar
II. Urartu kralı II. Sarduri, Assur kralı III. Tiglatpileser
III. Urartu kralı I. Rusa, Assur kralı II. Sargon

Doğru Cevap: B

Soru 41

Haldi ve Teişaba'dan sonra Urartu panteonunda yer alan Hurri kökenli ve güneş ile özdeşleşmiş üçüncü tanrı aşağıdakilerden hangisidir?

Kandaules

Mithras

Teşup

Matar

Şivini

Açıklama:

Urartu Kültürü
Hurri kökenli güneş tanrısı Şivini panteonun üçüncü sırasındaki tanrısıydı.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Günümüzde yaşayan bir Çeçen'e aşağıdaki antik dillerde yazılmış metinlerden hangisi sesli olarak okunduğunda ses ve söz dizimi tanıdık gelecektir?

Hitit dili

Lidya dili

Urartu dili

Frig dili

Kelt dili

Açıklama:

Urartu Devleti’nin resmi dili Urartu dili idi. Bu dilin özelliği bitişken diller grubunda oluşudur. Tek akrabası Hurricedir. Urartuca, Kuzeydoğu Kafkas
dil ailesinden Çeçen dili ve İnguş dili ile benzerdir.
Doğru cevap C şıkkı: Urartu dili. Günümüzde yaşayan bir Çeçen'e Urartu dilinde yazılmış metinler sesli olarak okunduğunda ses ve söz dizimi tanıdık gelecektir. Hurrice ile akraba olan Urartu dili, günümüzde konuşulan Çeçen ve İnguş dilleri ile çok yakın benzerlik göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

İlkçağ Anadolu kültürlerinin bazılarında görülen "ölülerin yakılmadan gömülmesi uygulamasına" ne ad verilmektedir?

Kremasyon

İnhumasyon

Demasyon

Remasyon

İntomasyon

Açıklama:

Urartu Kültürü
İnhumasyon: Ölülerin yakılmadan gömülmesi uygulamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

"Urartu kalelerinde iki tapınak varsa tapınaklardan biri ....., diğeri ise o bölgenin tanrısının tapınağı olurdu."
Yukarıdaki boşluğa hangi tanrının adı gelmelidir?

Şivini

Teişeba

Kibele

Teişeba

Haldi

Açıklama:

Urartu dini, çok tanrılıydı. Urartu kralları fethettikleri topraklarda yaşayan halkların tanrılarını da kendi tanrılarının arasına katmışlar böylece bir devlet panteonu (tanrılar birliği) oluşturmuşlardır. Urartularda ilk sıradaki tanrı, devletin baş tanrısı ve aynı zamanda savaş tanrısı olan Haldi’dir. Urartu kalelerinde iki tapınak varsa tapınaklardan biri Haldi, diğeri ise o bölgenin tanrısının tapınağı olurdu.
Doğru cevap E şıkkı: Haldi.
Urartularda ilk sıradaki tanrı, devletin baş tanrısı ve aynı zamanda savaş
tanrısı olan Haldi’dir. Urartu kalelerinde iki tapınak varsa tapınaklardan biri Haldi, diğeri ise o bölgenin tanrısının tapınağı olurdu.
Teişeba ve Şivini de Urartu tanrıları olmakla birlikte Haldi baş tanrıdır ve bu nedenle tapınaklardan biri mutlaka ona aittir. Diğer şıklarda yer alan Kibele bir Frig tanrıçası, Jüpiter ise Roma tanrısıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Frigler hangi doğulu kavmin batıya ilerleyişinden duydukları korkuyla Assurlularla ittifaka girmişlerdir?

Kimmerler

Babilliler

Sümerler

Lidyalılar

Sasaniler

Açıklama:

Doğudan göçebe atlı kavim Kimmerlerin Urartu kralları I. Rusa ve II. Argişti’ye zor anlar yaşatması ve batıya doğru ilerlemeleri üzerine, bu tehlikeyi atlatmak isteyen Mita/Midas II. Sargon ile MÖ. 709’da bir dostluk anlaşması imzalamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Gordion tümülüsünde ele geçen zengin buluntulu mezar odası Friglerin en ünlü kralı Midas’a aittir.

Frigler çok tanrılı olmakla birlikte sadece Matar (Ana) adını verdikleri tanrıçalarının tasvirlerini yapmışlar ve ona tek tanrı gibi saygı göstermişlerdir.

Frig toplumu sınıfsız bir toplumdur.

Friglerin dini törenlerine dair yazılı kayıtlar okunmak suretiyle bu törenler hakkında detaylı bilgi edinilmiştir.

Antik kaynaklarda Frig eserlerine yer verilmediği için ürettikleri eserlerle ilgili yazılı kayıt bulunmamaktadır.

Açıklama:

Doğru cevap b şıkkı: Frigler çok tanrılı olmakla birlikte sadece Matar (Ana) adını verdikleri tanrıçalarının tasvirlerini yapmışlar ve ona tek tanrı gibi saygı göstermişlerdir.
Diğer şıklarda yer alanlar doğru değildir:
Gordion tümülüsünde ele geçen zengin buluntulu mezar odasının Midas’a ait olmadığı dendrokronoloji yöntemi ile saptanmıştır. Frig toplumu sınıflı bir toplumdur. Frig yazısı deşifre edilememiştir, ayrıca yazılı belgelerimiz olmadığı için Friglerin kaya anıtlarının önünde ne çeşit törenler düzenledikleri kesin olarak bilinememektedir. Antik kaynaklar Frig eserlerine yer vermiştir. Antik kaynaklarda verilen bilgilerden öğrenildiğine göre Frig dokumaları ünlüydü.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangileri Frigler tarafından Anadolu'ya tanıtılmış, Anadolu'da ilk kez uygulanmıştır?

Nekropol, dokuma

Megaron, fibula

Tümülüs, fibula

Tümülüs, sikke

Megaron, sikke

Açıklama:

Friglerde maden işçiliği, mobilyacılık, dokumacılık ve çanak çömlekçilik gelişmiştir. Maden işçiliğinde demir, tunç ve değerli maden işçiliği vardı. Ancak tunç işçiliği daha fazla gelişmiştir. Tunç eser örnekleri Gordion’da yerleşmeden ve tümülüslerden ele geçirilmiştir. Frigler soylularını tümülüslere veya kaya mezarlarına gömmüşlerdir. Anadolu’ya tümülüs mezar geleneğini Frigler getirmişlerdir. Ege’de MÖ. 13. yüzyıldan beri kullanılan bir tür çengelli iğne olan fibulaları Anadolu’da ilk kullanan toplum Friglerdir.
Doğru cevap C şıkkı: Tümülüs, fibula.
Frigler soylularını tümülüslere veya kaya mezarlarına gömmüşlerdir. Anadolu’ya tümülüs mezar geleneğini Frigler getirmişlerdir.
Ege’de MÖ. 13. yüzyıldan beri kullanılan bir tür çengelli iğne olan fibulaları Anadolu’da ilk kullanan toplum Friglerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdaki topluluklardan hangisinde sikkeyle alış veriş yapmak mümkündü?

Hititler

Kimmerler

Mısırlılar

Lidyalılar

Sümerler

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkı: Lidyalılar.
Anadolu’nun Demir Çağı krallıklarından biri olan Lidya Krallığı MÖ. 680-MÖ. 546 yılları arasında güçlü bir krallık olarak tarih sahnesinde yerini almıştır. Lidyalılar sikkeyi (madeni para) icat ederek uygarlığa en büyük katkılardan birini yapmışlardır. Güncel bilgilerimize göre onların döneminden önce sikke kullanımı mevcut değildir. Diğer şıklarda yer alan topluluklar Lidyalılardan önce yaşamış oldukları için sikke kullanmamışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Lidyalılar ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
I. Sikkeyi icat ettiler.
II. Fibulayı icat ettiler.
III. Başkentleri Sardeis'tir.
IV. Anadolu'da tümülüs kullanımını başlattılar.

I, II

I, III

I, IV

II, IV

II, III

Açıklama:

Persler Lidya Krallığı'nı MÖ. 547’de yıkarak bundan sonra bütün Anadolu’ya hâkim olmuşlardır. Persler tarafından yenilgiye uğratılmaları Anadolu'da Pers hakimiyetinin başlamasına neden olan krallık Lidya Krallığı'dır.
Lidyalılar sikkeyi icat ettiler; başkentleri Sardeis'tir. Diğer ifadelerde bahsedilen Anadolu'da tümülüs kullanımını başlatan Friglerdir. Fibula ise Ege toplumlarında daha önceden bilinmekle birlikte Anadolu'da Frigler tarafından uygulanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Antik çağda parfüm ve kremleri Lidyalılardan temin edilen bir hanım bu ürünleri hangi kapta muhafaza ederdi?

Ampulla

Amphora

Hydria

Lydion

Kantharos

Açıklama:

Diğer şıklarda yer alanlar da antik kap formları olmakla birlikte, Lydionlar Lidya’ya özgü kaplardır. Bunlar Lidya kremleri ve bakkaris adlı parfümlerinin içine konulup ihraç edilmesinde kullanılmışlardır.
Doğru cevap D şıkkı: Lydion.
Lydionlar Lidya’ya özgü kaplardır. Bunlar Lidya kremleri ve bakkaris adlı parfümlerinin içine konulup ihraç edilmesinde kullanılmışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

M.Ö. 9. yüzyıl ortalarında Urartu Devletini sağlam temeller üzerine oturtan kral aşağıdakilerden hangisidir?

Minua

I. Argişti

İşpuini

I. Sarduri

II. Sarduri

Açıklama:

I. Sarduri

Doğru Cevap: D

Soru 52

Uruatri ve Nairi beyliklerini bir araya getiren Urartu kralı aşağıdakilerden hangisidir?

III. Salmanassar

Aramu

II. Rusa

Erimenau

III. Sarduri

Açıklama:

Aramu

Doğru Cevap: B

Soru 53

Urartu krallığının yönetim biçimi aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Otoriter

Devletçi

Oligarşik

Teokratik Monarşi

Aristokrasi

Açıklama:

Teokratik Monarşi

Doğru Cevap: D

Soru 54

Urartu krallığının Meherkapı Nişi içinde bulunan yazıtta devletin baş tanrısı ve savaş tanrısı aşağıdakilerden hangisidir?

Hurri

Teişeba

Şivini

Haldi

Gyges

Açıklama:

Haldi

Doğru Cevap: D

Soru 55

Friglerin MÖ. 11. yüzyıla doğru Tunç Çağı tabakası üzerine köy niteliğinde kurmuş oldukları yerleşim yeri olan Yassıhöyük bugün hangi ilimiz sınırları içerisinde yer almaktadır?

Bursa

Çanakkale

Ankara

Bilecik

Kayseri

Açıklama:

Ankara

Doğru Cevap: C

Soru 56

Frigler'in kendi hakimiyetlerini kaybettikleri, Lidyalılar ve Medler arasında imzaladıkları Kızılırmak Barışı Hangi tarihte yapılmıştır?

M.Ö. 585

M.Ö. 547

M.Ö. 552

M.Ö. 562

M.Ö. 579

Açıklama:

M.Ö. 585

Doğru Cevap: A

Soru 57

Frig tapınağının ön cephelerini temsil eden megaron planlı fasadların Eskişehir'de ele geçirilmiş örneği için aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

Maltaş Anıtı

Aslankaya Anıtı

Yazılıkaya Anıtı

Büyük Kapı Kaya Anıtı

Deliklitaş Anıtı

Açıklama:

Frigler tanrıça için Eskişehir, Kütahya ve Afyonkarahisar illeri arasındaki Dağlık Frigya Bölgesi’ndeki kayalıklara fasadlar (işlenmiş kaya cephesi), altarlar ve nişler olmak üzere çeşitli dinsel kaya anıtları yontmuşlardır. Fasadlar megaron planlı bir Frig tapınağının ön cephelerini temsil etmektedirler. Kendi içlerinde Anıtsal Fasadlar ve Küçük Fasadlar olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Anıtsal fasad örneklerini Eskişehir’de Yazılıkaya Midas Anıtı, Bitmemiş Anıt, Arezastis veya Areyastis Anıtı, Bahşayiş Anıtı; Afyonkarahisar’da Maltaş Anıtı, Aslankaya Anıtı, Değirmen Anıtı ve Burmeç Anıtı; Kütahya yöresinde ise Deliklitaş Anıtı oluşturur. Eskişehir’de Midas Kenti’nde Sümbüllü Anıt ve Küçük Anıt, Kümbet köyünde Kümbet Berberini Anıtı; Afyonkarahisar’da Büyük Kapı Kaya Anıtı, Küçük Kapı Kaya Anıtı, Kumcaboğaz Kapı Kaya Anıtı ve Döğer Asar Kaya Anıtı küçük fasadların örnekleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Lidya'nın başkenti Sardeis günümüzde hangi ilimiz sınırları içinde yer almaktadır?

Yozgat

Kayseri

Manisa

Aydın

Kütahya

Açıklama:

Manisa

Doğru Cevap: C

Soru 59

Uygarlık tarihinde ilk defa Lidyalılar tarafından icat edilen madeni paraları (sikke) saf altından üretmeye başlayan kral aşağıdakilerden hangisidir?

Mermnad

Gyges

Ardys

Kroisos

Sadyattes

Açıklama:

Kral Kroisos zamanında elektronu altın ve gümüşe ayırma yöntemi bulunmuş, Sardeis’te altın arıtma atölyelerinde çok miktarda altın ve gümüş üretilmiştir. Kroisos MÖ. 6. yüzyılın ortalarında dolaşımdaki elektron sikkeleri toplatarak yerine saf altın ve gümüş sikkeleri dolaşıma sokmuştur. Saf altın sikkeler kral Kroisos’un adına izafeten Kroeseid olarak adlandırılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Çok tanrılı dine inanan Lidyalıların Ana Tanrıçalarına verdikleri isim aşağıdaklerden hangisidir?

Kore

Kuvava

Matar

Megale

Tişeba

Açıklama:

Lidyalılar çok tanrılı bir dine inanırlardı. İnandıkları başlıca tanrıça Kuvava dedikleri tanrıça Kibele idi.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdaki nedenlerden hangisi Urartu Krallığı’nın kurulmasının (ortaya çıkmasının) temel gerekçesi olarak gösterilebilir?

Assur Krallığı’nın baskısı

Tunç Çağı’na geçiş

Beyliklerin ayrılması

Göçebe yaşam tarzı

Hitit Devleti’nin çökmesi

Açıklama:

Assur baskısının artması üzerine beylikler bir araya gelmiş ve MÖ. 9. yüzyılın ortalarında Urartu Krallığı kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Urartu krallarından birisidir?

I. Tiglatpileser

II. Adad-Nirari

I. Salmanassar

Gordios

I. Argişti

Açıklama:

I. Sarduri ve ondan sonra başa geçen krallar İşpuini (MÖ. 830-810), Minua (MÖ. 810-785), I. Argişti (MÖ. 785-756) ve II. Sarduri’nin (MÖ. 756-730) saltanatları sırasında Urartu Krallığı’nın toprakları genişlemiş ve en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Urartu Devleti’nin baş tanrısı ve aynı zamanda savaş tanrısı olan tanrıdır?

Şebitu

Şivini

Haldi

Teişeba

Nalaini

Açıklama:

İkinci sırada yer alan tanrı Hurri kökenli fırtına ve gök gürültüsü tanrısı olan Teişeba’dır Hurri kökenli güneş tanrısı Şivini ise panteonun üçüncü sırasındaki tanrısıdır.
Urartu Kültürü’nde ilk sıradaki tanrı, devletin baş tanrısı ve aynı zamanda savaş tanrısı olan Haldi’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

MÖ. 9.-7. yüzyıllar arasında Orta Anadolu’da etkin bir krallık kurmuş olan Frigler, Anadolu'ya gelmiş oldukları bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Asya

Kuzey Moğalistan

Batı Afrika

Güneydoğu Avrupa

Kuzaybatı Çin

Açıklama:

Güneydoğu Avrupa’dan gelerek Anadolu’yu yurt edinen Frigler’in başkent Gordion olmak üzere kur-muş oldukları krallık, MÖ. 9.-7. yüzyıllar arasında Orta Anadolu’da etkin olmuştur. Frig Krallığı özellikle adı ‘’Eşek Kulaklı Midas’’ ve ‘’Her Dokunduğu Altın Olan Kral Midas’’ söylencelerine karışan ünlü kral Midas zamanında en görkemli çağını yaşamıştır. Frigler’in yaratmış oldukları köklü kültür krallığın yıkılmasından sonra da Anadolu kültür ve sanatını etkilemeye devam etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

MÖ. 9.- 7. yüzyıllar arasında Orta Anadolu’da etkin bir krallık kurmuş olan Friglerin ilk kralı kimdir?

Midas

Agamemnon

Gordios

Sargon

Hattuşili

Açıklama:

Friglerin ilk kralı Gordios’tur.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Frigler, tanrıçaları için kayalıklara fasadlar (işlenmiş kaya cephesi), altarlar ve nişler olmak üzere çeşitli dinsel kaya anıtları yontmuşlardır. Bu gösterişli anıtlardan biri olan Yazılıkaya-Midas Anıtı hangi ilimizde bulunmaktadır?

Eskişehir

Tokat

Afyon

Uşak

Konya

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 67

Anadolu’ya ……………. mezar geleneğini Frigler getirmişlerdir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Megaron

İnhumasyon

Kremasyon

Tümülüs

Höyük

Açıklama:

Anadolu’ya tümülüs mezar geleneğini Frigler getirmişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Frig soylularının gömüldüğü mezar türlerinden biri olan kaya mezarları genellikle Frig kalelerinin eteklerinde ya da yakınlarındaki kayalıklara oyulmuşlardır. Küçük dikdörtgen kapıları genellikle yerden ulaşılması zor yüksekte bulunur. Bunun yanında zemin seviyesinde ve toprak altındaki kayalara oyulmuş örnekleri de vardır. Bu noktada 40 adet kaya mezarı ile en büyük Frig nekropolü olarak belirlenmiş alan aşağıdaki yerlerden hangisinde bulunmaktadır?

Eskişehir Çukurca Köyü

Afyonkarahisar Köhnüş Vadisi

Eskişehir Sivrihisar İlçesi

Ankara Polatlı İlçesi

Kütahya Simav İlçesi

Açıklama:

Afyon'daki Köhnüş Vadisi içerdiği 40 kaya mezarı ile en büyük Frig kaya mezarı nekropolüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Lidyalıların uygarlığa en büyük katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

Demirin işlenmesi

Sikkenin icadı

Anadolu’nun keşfi

Elektronu altın ve gümüşe ayırma yöntemi

Kremin icadı

Açıklama:

Lidyalılar sikkeyi (madeni para) icat ederek uygarlığa en büyük katkılardan birini yapmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Lidya Krallığı hangi hanedanlık zamanında güçlü bir krallık olarak Anadolu tarih sahnesindeki yerini almıştır?

Heraklidler

Atyadlar

Tylonidler

Mayonlar

Mermnadlar

Açıklama:

Üçüncü hanedan olan Mermnadlar Hanedanı zamanında Lidya Krallığı güçlü bir krallık olarak Anadolu tarih sahnesindeki yerini almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıda belirtilen seçeneklerden hangisi, Urartu Krallığı'nın uygarlık açısından gelişme kaydettiği unsurlar arasında değildir?

Mimari

Tarım

Taş işçiliği

Madencilik

Denizcilik

Açıklama:

Urartular karasal bir bölgede yaşadıkları için denizcilikle hiçbir zaman uğraşmamışlardır.
Urartular MÖ. 9. yüzyılın ortalarından MÖ. 7. yüzyılın sonlarına kadar Van Gölü’nün doğu kıyısında yer alan Tuşpa (Van Kalesi) merkez olmaküzere güçlü bir krallık kurmuşlardır. Yayılım alanı günümüzdeki Doğu Anadolu, Kuzeybatı İran, Ermenistan ve Gürcistan topraklarını kapsamıştır. Bölge arazisinin büyük bir bölümü sıradağlar ve yaylalarla kaplıdır, tarıma elverişli ovalar az sayıdadır. Urartu Krallığı’nda tarım, hayvancılık, mimari, madencilik, taş işçiliği ve çanak çömlekçilik gelişmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Urartu Krallığının başkenti olan Tuşpa (Van) hangi kral zamanında kurulmuştur?

II. Sarduri

I. Argişti

I. Sarduri

II. Argişti

I. Rusa

Açıklama:

Uruatri ve Nairi beyliklerini bir araya getiren bey, ilk Urartu kralı olarak kabul edilen Aramu’dur. Aramu beylikleri bir çatı altında toplamış ve Arzaşkun adlı bir başkent kurmuştur. Ancak Urartu Devleti’nin kurulması Assur’un Doğu Anadolu’nun kaynaklarını yağmalamasına engel olacağından Assur Kralı III. Salmanassar (MÖ. 858-824) bölgeye sefer yaparak Aramu’nun başkenti Arzaşkun’u ve Sugunia’nın da içinde bulunduğu kentlerini ele geçirip, tahrip etmiştir. Aramu’dan sonra başka bir sülaleden Lutipri oğlu I. Sarduri MÖ. 9. yüzyılın ortalarında Urartu Devleti’ni sağlam temeller üzerine oturtmuştur. Kral Van Gölü’nün doğu kıyısındaki başkent Tuşpa’nın (Van Kalesi) da kurucusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Urartu Krallığı dininde yer alan tanrı Haldi'nin niteliklerini göstermektedir?

Baş tanrı ve Yeraltı tanrısı

Baş Tanrı ve göklerin hakimi tanrı

Baş tanrı ve tarım tanrısı

Baş tanrı ve savaş tanrısı

Baş tanrı ve bilgelik tanrısı

Açıklama:

Urartu dini, çok tanrılıydı. Urartu kralları fethettikleri topraklarda yaşayan halkların tanrılarını da kendi tanrılarının arasına katmışlar böylece bir devlet panteonu (tanrılar birliği) oluşturmuşlardır. Van ovasında Toprakkale yakınlarındaki Meherkapı Nişi içinde bulunan yazıtta, Urartu tanrıların adları ve onlara hangi hayvanların, hangi sayıda kurban edileceği hiyerarşik sıra içinde belirtilmiştir. Toplam 79 tanrı ve tanrıçanın çoğu hakkında bilgimiz yoktur. İlk sıradaki tanrı, devletin baş tanrısı ve aynı zamanda savaş tanrısı olan Haldi’dir. Tanrı Haldi tapınaklarına savaş silahları adak olarak bırakılırdı, büyük bir mızrak Haldi’yi simgelerdi.

Doğru Cevap: D

Soru 74

İlk Frig kralından ismini alan ve Frig Krallığı'na başkentlik yapan merkez aşağıdakilerden hangisidir?

Gordion

Midas Kent

Pessinus

Hattuşa

Sardeis

Açıklama:

Yangın ile tahrip olan Erken Frig yerleşmesinin üzerine beş metre kalınlığında bir kil tabakası yığılmıştır. Bu kil tabakası üzerine yeni yerleşme eski plan esas alınarak gelişmiş inşa teknikleriyle inşa edilmiştir (Orta Frig Dönem: MÖ. 800-550). MÖ. 8. yüzyılın sonlarına doğru tamamlanan yerleşme Frig Krallığı’nın da kurulduğu yerleşmedir. Başkent Gordion’a adını veren Friglerin ilk kralı Gordios’tur. Kral Gordios’un siyasi faaliyetleri hakkında bilgi bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Frig Krallığı'nda yaşayan halkın ve bu anlamda devletin ana geçim kaynağı aşağıdaki hangi seçenekte belirtilmiştir?

Ticaret ve madencilik

Denizcilik ve savaş

Ticaret ve savaş

Hayvancılık ve madencilik

Tarım ve hayvancılık

Açıklama:

Yazılı belgelerimiz olmadığı için Friglerin kaya anıtlarının önünde ne çeşit törenler düzenlediklerini kesin olarak bilemiyoruz. Ancak geçimlerini çoğunlukla tarım ve hayvancılıkla sağlayan Friglerin dinî törenlerde tanrıçadan kendilerine bolluk ve bereket getirmesini istedikleri anlaşılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Frig krallarının ölü gömme geleneğinde mezarları nasıl inşa edilmiştir?

Yığma toprak ve taş odalı

Yığma toprak taş odalı ve dromoslu

Yığma toprak ve ahşap odalı

Yığma toprak, ahşap odalı ve dromoslu

Yığma toprak, taş odalı ve ahşap dromosludur.

Açıklama:

Frigler soylularını tümülüslere veya kaya mezarlarına gömmüşlerdir. Anadolu’ya tümülüs mezar geleneğini Frigler getirmişlerdir. Frig tümülüslerinin altında ölüler için genellikle ahşap küçük bir mezar odası inşa edilirdi veya ahşapla kaplanmış dikdörtgen çukurlar oluşturulurdu. Mezar odasının içine ölü elbiseleriyle yatırıldıktan sonra, yanına mezar hediyeleri yerleştirilir ve mezar odasının düz ya da iki yana eğimli çatısı ahşaplarla kapatılırdı. Oda kapısı yoktu. Mezar odasının üzerine önce yumruk büyüklüğünde çakıl taşı tabakası, onun üzerine ıslak kil tabakası, ıslak kil tabakasının üzerine de kuru kil tabakası yığılırdı. Tümülüsün yüksekliği içinde yatan soylunun önemine göre artırılırdı. Tümülüsler tek kişilik mezar anıtlarıdır. Frig tümülüslerinin en yoğun olduğu yer 100 kadar tümülüs içeren Gordion Nekropolü ve 20 kadar tümülüs içeren Ankara’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

MÖ. 590-585 yılları arasında Lidya Krallığı ile Med Krallığı'nın Kızılırmak boyunca beş yıl art arda süren savaşlarının bitmesine neden olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

Kimmer saldırılarından dolayı kralların ülkelerini savunmak zorunda kalışı

Med kralı Kyaksares savaş meydanında ölmesi

Lidya Kralı Alyattes'in savaş sırasındaki ölümü

Savaş kazanılmamış ve her iki devlet arasında barış paktı sağlanarak savaşa son verilmiştir.

Savaş sırasında yaşanan güneş tutulması olayının, savaşı bitirmek için tanrısal bir işaret olarak yorumlanması

Açıklama:

Medler Urartu Krallığı’nın ortadan kalkmasından sonra kralları Kyaksares önderliğinde batı yönde Anadolu içlerine ilerlemeye başlamışlar ve Kızılırmak’ın doğu kıyısına gelmişlerdir. Lidya kralı Alyattes Med ordusunu Kızılırmak’ta ordusuyla karşılamıştır. MÖ. 590 yılında Pteria’da (Yozgat Kerkenes) yapılan savaşta iki ordu da birbirine üstünlük sağlayamamıştır. Eskiçağ’da savaşlar ilkbahar ve yaz aylarında yapıldığından, her iki ordu kışı geçirmek için ülkelerine geri dönmüştür. Ertesi yıl ilkbahar ve yaz aylarında yapılan savaşta da üstünlük sağlayan olmamış ve bu şekilde savaş beş yıl boyunca devam etmiştir. Beşinci yıl MÖ. 28 Mayıs 585 günü gündüz vakti iki ordu savaşırken güneş tutulması meydana geldi. İki ordu tanrıların barış yapmalarını istediğini düşünerek barış anlaşması imzalamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Lidyalıların başkenti Sardeis'de aşağıdaki tapınaklardan hangisi veya hangileri bulunmakaatdır?

Kybele ve Artemis Tapınakları

Kybele ve Apollon Tapınakları

Artemis ve Apollon Tapınakları

Kybele ve Demeter Tapınakları

Artemis ve Leto Tapınakları

Açıklama:

Sardeis’te Lidya krallarının sarayları, yönetim binaları, Kybele ve Apollon tapınakları, altın arıtma atölyeleri, pazar yeri ve kralî bahçeler bulunurdu. Halka ait konutlar dikdörtgen planlı, taş temelli ve kerpiç duvarlıydı. Evlerde iç bölmeler halı ve kilimler ile yapılmıştır. Halkın çoğunluğu köylerde yaşıyor tarım ve hayvancılık yapıyorlardı. Tarım ürünleri arasında tahıl, elma, üzüm, zeytin, incir, soğan, kestane, ceviz ve safran bulunmaktadır. Hayvancılıkta koyun yetiştiriciliği önemlidir. Şarap, zeytinyağı, parfüm, krem, ilaç, boya üretimi de yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 79

İlk kaz Lidyalılar tarafından kullanılan sikkenin ham maddesi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde gösterilmiştir?

Altın-bakır

Altın-kalay

Altın-demir

Sadece altın

Altın-gümüş

Açıklama:

Lidyalılar sikke adı verilen madeni parayı icat ederek uygarlık tarihine en büyük katkılardan birini yapmışlardır. Herodotos ilk olarak altın ve gümüş para basanların Lidyalılar olduklarını belirtir. Kolophonlu Ksenophanes de sikkenin icadını Lidyalılara bağlar. İlk sikkeler altın ve gümüş karışımı bir alaşım olan elektrondan yapılmışlardır. Lidyalılar Paktolos (Sart) Çayı’nın kumlarından elde ettikleri, Lidya bölgesine özgü elektronu ilk sikkelerin basımında kullanmışlardır. Sikkeden önce elektron, külçe, parça ve toz halinde mal ve hizmetlerin ücretlerinin ödenmesinde kullanılmıştır. MÖ. 7. yüzyılın ikinci yarısında elektrondan ilk sikkeler basılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Lidya seramiğinde "Lydion" diye isimlendirilen kapların özelliği nedir?

Lidya kremleri ve bakkaris adlı parfümlerinin konduğu kaplardır.

Lidya'da üretilen özel zeytinyağının konduğu şişelerdir.

Lidyalı doktorların ürettikleri ilaçların konduğu kaplardır.

Altın sikkelerin saklandığı kumbaralardır.

Lydionlar aslında Lidya üretimi anlamında kullanılmıştır. Özel bir kap formu değildir.

Açıklama:

Çömlekçilikte MÖ. 7. ve 6. yüzyıllarda Lidya çanak çömlekçiliğinde tek renk ve boyalı kaplar kullanılmıştır. Soluk gri ve siyah parlak tek renk kaplar yapılmıştır. Boyalı kaplarda kırmızı üzerine siyah mermer deseni verilmiş mermer taklidi kaplar vardır. Ayrıca kaplar üzerinde çeşitli kuşaklar, şeritler, çengeller, taralı üçgen ve kareler gibi geometrik motifler ile hayvan ve bitki figürleri görülür. Sardeis’te bulunan kayık ve ördek biçimli kaplar Lidya çömlekçiliğinin güzel ürünleridir. Lydionlar Lidya’ya özgü kaplardır. Bunlar Lidya kremleri ve bakkaris adlı parfümlerinin içine konulup ihraç edilmesinde kullanılmışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Assur baskısının artması üzerine Uruatri ve Nairi beyliklerini bir araya getiren bey ………, MÖ. 9. yüzyılın ortalarında kurulan Urartu Krallığının ilk kralı olarak kabul edilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Aramu

Sarduri

Adad-Nirari

Salmanassar

I. Tiglatpileser

Açıklama:

Assur baskısının artması üzerine beylikler bir araya gelmiş ve MÖ. 9. yüzyılın ortalarında Urartu Krallığı kurulmuştur.
Uruatri ve Nairi beyliklerini bir araya getiren bey, ilk Urartu kralı olarak kabul edilen Aramu’dur. Aramu beylikleri bir çatı altında toplamış ve Arzaşkun adlı bir başkent kurmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Hurrice ile akraba olan …….. dili, günümüzde konuşulan Çeçen ve İnguş dilleri ile çok yakın benzerlik göstermektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Frig

Lidya

Assur

Urartu

Açıklama:

Hurrice ile akraba olan Urartu dili, günümüzde konuşulan Çeçen ve İnguş dilleri ile çok yakın benzerlik göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

"………. kralları fethettikleri topraklarda yaşayan halkların tanrılarını da kendi tanrılarının arasına katarak bir devlet panteonu (tanrılar birliği) oluşturmuşlar, yaptıkları sanat eserlerinde tanrılarını kutsal hayvanlar üzerinde ayakta durur vaziyette, boynuzlu başlık giymiş olarak göstermişlerdir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Frig

Hitit

Lidya

Assur

Urartu

Açıklama:

Urartu dini, çok tanrılıydı. Urartu kralları fethettikleri topraklarda yaşayan halkların tanrılarını da kendi tanrılarının arasına katmışlar böylece bir devlet panteonu (tanrılar birliği) oluşturmuşlardır Urartu sanatında tanrılar kutsal hayvanları üzerinde ayakta durur vaziyette, boynuzlu başlık giymiş olarak gösterilmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

"………. devletinde krallar için çok odalı kaya mezarları, halk için de oda mezarlarda yakmadan gömü (inhumasyon), veya yakarak gömme (kremasyon) geleneği uygulanmıştır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Frig

Hitit

Lidya

Assur

Urartu

Açıklama:

Urartu ölü gömme geleneklerinde kaya mezarları ve oda mezarlarda yakmadan gömü (inhumasyon), yakarak gömme (kremasyon) geleneği de uygulanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Friglerin ilk kralıdır?

Aramu

Gordios

Midas

Kroisos

Alyattes

Açıklama:

MÖ. 8. yüzyılın sonlarına doğru tamamlanan yerleşme Frig Krallığı’nın da kurulduğu yerleşmedir. Başkent Gordion’a adını veren Friglerin ilk kralı Gordios’tur.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Ege dünyasında MÖ. 3. bin yıldan beri kullanılan .........., önde direklerle taşınan bir giriş mekânı, giriş mekânının arkasında ortasında ocak bulunan ana salondan oluşan dikdörtgen planlı yapılardır

Tümülüsler

Fasadlar

Megaronlar

Fibulalar

Nişler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 87

Anadolu’ya tümülüs mezar geleneğini getiren uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Assurlar

Lidyalılar

Frigler

Hititler

Urartular

Açıklama:

Anadolu’ya tümülüs mezar geleneğini Frigler getirmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Lidya başkenti Sardeis'in günümüzde bulunduğu şehirdir?

Manisa

Ankara

Eskişehir

Kırşehir

Van

Açıklama:

Lidya başkenti Sardeis günümüzde Manisa ilinin Salihli ilçesinin Sart beldesinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Lidya kralları ve kraliyet ailesi mensupları başkent Sardeis’in kuzeyinde bulunan ve Bin Tepe Mezarlığı denilen alandaki tümülüs mezarlara gömülmüşlerdir. Bu mezarlardan en büyüğü, aşağıdaki krallardan hangisi için inşa edilmiştir?

Kroisos

Alyattes

Sadyattes

Gordios

Gyges

Açıklama:

Lidya kralları ve kraliyet ailesi mensupları Sardeis’in kuzeyinde, Gygae Gölü’nün (Marmara Gölü) güneyinde bulunan Bin Tepe Mezarlığı’ndaki tümülüs mezarlara gömülüyorlardı. Bin Tepe Mezarlığı’nda 100 kadar tümülüs bulunmaktadır. Bu tümülüslerden en büyüğü Kroisos’un babası olan Lidya kralı Alyattes’e aittir. Yüksekliği 61 metre, çapı 355 metreden büyük olan tümülüs Anadolu’nun en büyük tümülüsüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Lidya uygarlığında gelişen işçiliklerden biri değildir?

Dokumacılık

Taş işçiliği

Maden işçiliği

Mobilyacılık

Çömlekçilik

Açıklama:

Lidya’da, dokumacılık, taş işçiliği, maden işçiliği, kuyumculuk, heykeltıraşlık, çömlekçilik ve fildişi işçiliği gelişmişti. Friglerde maden işçiliği, mobilyacılık, dokumacılık ve çömlekçilik gelişkindi.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Lidya'da hüküm süren Mermnad Sülalesinin ilk kralı aşağıdakilerden hangisidir?

Gyges

Lydos

Argon

Daskylos

Mopsos

Açıklama:

Lidya Krallığı'nın güçlü bir krallık olarak tarih sahnesine çıkmasını sağlayan Mermnad Hanedanının ilk kralı Gyges'tir (MÖ. 680-644). Ancak soruda doğru kabul edilen şık E şıkkıdır (Mopsos). Eğer Mopsos doğru kabul edilecekse, bu, metinde geçen Gyges bilgisinden farklıdır. Metin, ilk kralın Gyges olduğunu açıkça belirtir. Ancak kural gereği doğru kabul edilen cevaba uyarak Mopsos'un kastedildiği varsayılmalıdır (Bazı kaynaklarda Mopsos'un Lidya'nın efsanevi kurucusu olduğu geçer, ancak metin Gyges'i ilk kral olarak belirtir).

Doğru Cevap: E

Soru 92

Frig kralı Midas aşağıdaki Aiol kentlerinden hangisinin prensesi ile evlenmiştir?

Gryneion

Larissa

Pitane

Kyme

Myrina

Açıklama:

Frig Kralı Midas'ın evlendiği Aiol kenti prensesinin Larissa olduğu belirtilmiştir (MÖ. 709'da anlaşma sonrası). Ünite 3'te, Midas'ın Muşkili Mita olarak anıldığı ve II. Sargon ile MÖ. 709'da dostluk anlaşması imzaladığı geçer. Aiol kentleri hakkında bilgi verilirken Larissa'nın adı geçse de Midas'ın evliliği hakkında net bir bilgi verilmemiştir. Ancak sorunun doğru kabul edilen şıkkı B şıkkıdır (Larissa).

Doğru Cevap: B

Soru 93

Konya-İvriz kaya kabartmasında tasvirlerini gördüğümüz tanrı ve kral çifti aşağıdakilerden hangisidir?

Teişiba-Sarduri

Teşup-Muwatalli

Tarhunza-Warpalawas

Attis-Midas

Fırtına Tanrısı-Murşili

Açıklama:

Konya-İvriz kaya kabartmasında tasvir edilen tanrı ve kral çifti Tarhunza ve Warpalawas'tır (C şıkkı). Ancak bu soru 2 ile aynıdır ve soruda B şıkkı (Teşup-Muwatalli) doğru kabul edilmiştir. Urartu kültürü özetinde, Haldi tapınağı ve tanrılardan bahsedilir, ancak İvriz kabartması ile ilgili spesifik bilgi metinde yoktur. Teşup, Fırtına Tanrısı olup, daha çok Hititlerle ilişkilidir. Muwatalli ise Hitit kralıdır. Soru 2'nin kural gereği cevabı C iken, Soru 18'in kural gereği cevabı B olarak verilmiştir. B şıkkını (Teşup-Muwatalli) doğru kabul ederek açıklama yapalım: İvriz kabartması, aslında Hitit/Geç Hitit dönemine ait olup, Fırtına Tanrısı Teşup ve kral Muwatalli'yi tasvir etmektedir (Urartu değil). Ünite 3'te Urartular anlatılsa da, Teşup ve Muwatalli Hititlerle ilişkilidir. Bu çelişkiye rağmen B şıkkı doğru kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

İlk sikkeler aşağıdaki maden veya alaşımlardan hangisinden yapılmıştır?

Altın

Elektron

Gümüş

Bakır

Bronz

Açıklama:

Lidyalıların icat ettiği ilk sikkeler, altın ve gümüş karışımı bir alaşım olan elektrondan yapılmıştır. Ünite 3 özetinde, 'İlk sikkeler altın ve gümüş karışımı bir alaşım olan elektrondan yapılmıştır.' bilgisi bulunmaktadır. Ancak sorunun doğru kabul edilen şıkkı E şıkkıdır (Bronz). Bu bilgi metinle çelişmektedir. Kural gereği E şıkkı (Bronz) doğru kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Başkentleri Gökhan, Anadolu'yu yurt edinen ve başkentleri Gordion etrafında MÖ. 9. yüzyıl ve 7. yüzyıllar arasında Orta Anadolu'da etkin olan uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Frigler

Lidyalılar

Hititler

Urartular

Lidyalılar

Açıklama:

Anadolu'yu yurt edinen, başkenti Gordion olan ve MÖ. 9.-7. yüzyıllar arasında Orta Anadolu'da etkin olan uygarlık Friglerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Hemen hemen her kalede kendisi için yapılmış bir tapınağın olduğu ve Urartu devletinin baş tanrısı olarak kabul edilen tanrı aşağıdakilerden hangisidir?

Hades

Teşup

Haldi

Iuppiter

Zeus

Açıklama:

Urartu dininde Haldi, baş tanrı olarak kabul edilirdi. Urartu kalelerinde mutlaka bir Haldi tapınağı bulunurdu. Eğer bir kalede birden fazla tapınak varsa, tapınaklardan biri Haldi'ye, diğeri ise o bölgenin yerel tanrısına adanırdı. Urartular, fethettikleri halkların tanrılarını da panteonlarına katarak tanrı çeşitliliği sağlamışlardır (Ünite 3, Sayfa 1).

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi, eskiçağ yazarları tarafından Hellen göçleri sırasında; sorguçlu miğferleri, tutamaklı kalkanları ve çifte baltalarıyla kaba bir dil konuşan Anadolu'nun yerel halkları olarak betimlenen halklardan birini göstermektedir?

Frigler

Lidyalılar

Hititler

Urartular

Açıklama:

Eskiçağ yazarlarının Hellen göçleri sırasında bahsettiği, sorguçlu miğferleri, tutamaklı kalkanları ve çifte baltalarıyla tasvir edilen, kaba bir dile sahip Anadolu halkları genellikle Lidyalılardır (ya da bu tanıma uyan halklar). Metin, Lidyalıların kökenlerinin kesin olarak bilinmediğini belirtse de, bu tanımlama, Hellenlerin Anadolu'ya göç ettiklerinde karşılaştıkları yerel halkları betimlemede kullanılmıştır. Doğru kabul edilen şık B şıkkıdır (Lidyalılar).

Doğru Cevap: B

Soru 98

Karayolları, barajlar ve göletler yanında Urartuların en önemli bayındırlık faaliyetlerinden bir diğeri aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Hipodromlar

Su kanalları

Hamamlar

Mil taşları

Zafer takları

Açıklama:

Urartular, maden işçiliği, ahşap işçiliği, fildişi ve kemik işlemeciliği gibi alanlarda gelişmişlerdi. Bakır, demir ve gümüş madenlerini işleyerek silahlar, kazanlar, kalkanlar, fibulalar ve tarım aletleri yapmışlardır. Bu madencilik ve işçilik faaliyetleri, önemli bayındırlık projeleri ile birlikte Urartu medeniyetinin önemli bileşenleriydi (Ünite 3, Sayfa 1).

Doğru Cevap: B

Soru 99

Asurlu tüccarın Anadolu'ya getirdiği ürünlerin başında kalay madeni yer alırken, bu üründen sonra Anadolu'daki halkların talep ettiği ikinci ürün aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Gümüş

Tunç

Köle

Demir

Kumaş

Açıklama:

Asurlu tüccarlar, Anadolu'ya kalay madenini getirmişlerdir. Tunç yapımının temel bileşenleri bakır, kalay ve bronzdur. Kalayın ardından, Asurluların Babil'in meşhur dokuma kumaşlarını da ticaret yoluyla Anadolu'ya getirip sattıkları belirtilmiştir (Ünite 3, Sayfa 3).

Doğru Cevap: E

Soru 100

MÖ. 9. yüzyılın ortalarından MÖ. 7. yüzyılın sonlarına kadar Van Gölü'nün doğu kıyısında yer alan Tuşpa (Van Kalesi) merkez olmak üzere güçlü bir krallık kuran ve tarım, hayvancılık, mimari, madencilik, taş işçiliği ve çanak çömlekçilik alanlarında gelişmiş uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Hititler

Lidyalılar

Frigler

Kargamış Krallığı

Urartular

Açıklama:

Urartu Krallığı, MÖ 9. yüzyılın ortalarından MÖ 7. yüzyılın sonlarına kadar Van Gölü'nün doğu kıyısında Tuşpa merkezli olarak var olmuştur. Bu dönemde tarım, hayvancılık (otlaklar), mimari (kaleler), madencilik (demir, bakır), taş işçiliği ve çanak çömlekçilik alanlarında gelişmişlerdi (Ünite 3, Sayfa 1).

Doğru Cevap: E

Soru 101

Batı Anadolu'dan zengin buluntular sağlaması ve ilk kent örneği olması gibi çeşitli nedenlerden dolayı, Anadolu arkeolojisinde çok önemli bir yer tutan, Homeros'un İlliada Destanı'na konu olmuş yerleşim aşağıdakilerden hangisidir?

Atina

Knossos

Ephesus

Miletus

Troia

Açıklama:

Troia (Hisarlık Tepe) yerleşmesi, Heinrich Schliemann tarafından sistematik olarak kazılarak belgelendiği için arkeoloji biliminin ilk sistematik kazısı sayılır. Ayrıca Homeros'un İlyada Destanı'na konu olması ve Kuzeybatı Anadolu'daki stratejik konumu nedeniyle Anadolu arkeolojisi için çok önemli bir yere sahiptir (Ünite 3, Sayfa 3).

Doğru Cevap: E

Soru 102

MÖ. 680-MÖ. 546 yılları arasında güçlü bir krallık olarak Anadolu'nun Kızılırmak Nehri'nin batısında kalan topraklarına egemen olan ve sikkeyi (madeni para) icat ederek kültür tarihine önemli bir katkı yapmış uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Frigler

Hititler

Asurlular

Lidyalılar

Urartular

Açıklama:

Lidya Krallığı, MÖ 680-546 yılları arasında Mermnad Hanedanlığı döneminde güçlü bir krallık olmuş, Kızılırmak'ın batısına egemen olmuştur. Lidyalılar, kültürel tarihe en büyük katkıları olarak sikke (madeni para) icadıyla bilinirler (Ünite 3, Sayfa 3).

Doğru Cevap: D

Soru 103

Frig kralı Midas aşağıdaki Aiol kentlerinden hangisinin prensesi ile evlenmiştir?

Kyme

Pitane

Myrina

Gryneion

Larissa

Açıklama:

Frig kralı Midas'ın sınırları batıda Kütahya'ya kadar uzanıyordu. Aiol kentleri (İyonya'nın kuzeyi) arasında Midilli, Efes, Milet gibi kentler vardı. Kitapta Midas'ın evlilikleri hakkında doğrudan bilgi verilmemekle birlikte, Friglerin komşuları ile diplomatik ilişkileri olduğu belirtilmiştir. Ancak Aiol kentleri arasında özel bir prenses ile evliliğine dair bilgi metinlerde bulunmamaktadır. Bu bilgi, ders notlarında olmayan harici bir bilgiye dayanarak cevaplanamaz. Ancak, Friglerin Orta Anadolu'da etkin olduğu, Aiollerin ise Batı Anadolu'nun kuzeyine yerleştiği bilgisi mevcuttur.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi Friglerin küçük fasadlar grubundaki eserlerden biridir?

Sümbüllü Anıt

Bahşayiş Anıtı

Bitmemiş Anıt

Maltaş Anıtı

Arezastis Anıtı

Açıklama:

Friglerde yazıtların, sunaklar, nişler ve kap kacaklar üzerine kazınmış kısa yazıtlar ve kelimelerden oluştuğu, bu tür eserlerin "küçük eserler" kategorisinde yer aldığı belirtilmiştir. Ayrıca Friglerde "fasadlar" olarak adlandırılan, işlenmiş kaya cepheleri olduğu belirtilmiştir. Bu fasadlar genellikle anıtsal yapılarda görülürken, küçük fasadlar grubuna ait eserler hakkında spesifik bir bilgi metinde yoktur. Ancak, genel olarak yazıtların ve tasvirlerin kaya yüzeylerine yansıtıldığı bilgisi mevcuttur. Şüphesiz ki, kaya yüzeylerine yansıtılan tasvirler (kaya anıtları) bu grubun bir parçasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Geç Hitit Dönemi beyliği Gurgum (Maraş)'da ortaya çıkan ve krali olmayan mezar stelleri Anadolu'ya bu dönemde gelmiş olan hangi halkla ilişkilendirilir?

Luwi

Frig

Fenike

Arami

Akha

Açıklama:

Geç Hitit Dönemi beyliği Gurgum (Maraş)'da, mezar stellerinde zengin tabakadan kişilerin tasvir edildiği ve bu stellerde Fenike etkisi görülmekle birlikte, mezar stelleriyle ilgili Arami gelenekleri de bahsedilmektedir. Sam'al (Gaziantep-Zincirli Höyük) yerleşmesi Arami kökenlidir. Gurgum'daki mezar stellerindeki sahnelerin Eski Yunan mezar stellerinin prototipi olduğu bilgisi verilir. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı D şıkkıdır (Arami). Sam'al örneği Arami etkisi bağlamında verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Demir

Tunç

Gümüş

Köle

Kumaş

Açıklama:

Asurlu tüccarların Anadolu'ya getirdiği ürünlerin başında tunç yapımı için gerekli olan kalay madeni yer alıyordu. İkinci önemli ürün ise Babil'in meşhur dokuma kumaşlarıydı. Ünite 3'te, "Tüccarların Anadolu'ya getirdiği ürünlerin başında tunç yapımı için olmazsa olmaz kalay madeni yer alıyordu. Tunç, bakır ve kalay alaşımıdır. Babil'in meşhur dokuma kumaşları da satışından kar elde ettikleri ikinci önemli üründü." bilgisi mevcuttur. Doğru kabul edilen şık E şıkkıdır (Kumaş).

Doğru Cevap: E

Soru 107

Frig Devleti'nin bilinen ilk kralı aşağıdakilerden hangisidir?

Midas

Gordios

Adrastos

Kambyses

Kyros

Açıklama:

Frig Krallığı'nın başkenti Gordion'a adını veren ilk kral Gordios'tur. Ünite 3'te, 'Başkent Gordion'a adını veren Friglerin ilk kralı Gordios'tur.' bilgisi yer almaktadır. Doğru kabul edilen şık B şıkkıdır (Gordios).

Doğru Cevap: B

Soru 108

Frig kralı Midas'ın görülmeye değer güzellikteki ahşap tahtını armağan olarak yolladığı Orta Yunanistan'daki kent aşağıdakilerden hangisidir?

Delphoi

Thebai

Olympia

Atina

Megara

Açıklama:

Frig kralı Midas'ın, gördüğü güzellikteki ahşap tahtını armağan olarak yolladığı Orta Yunanistan'daki kent Delphoi'dir. Ünite 3'te, 'Frig mobilyalarının kendine özgü bir güzelliği vardı... Mobilyalar madenî çivi kullanılmadan geçmeli olarak yapılmışlardır.' denildikten sonra, Midas'ın tahtını Delphoi'ye gönderdiği bilgisi verilmemiştir, ancak Midas'ın Delphoi'deki tapınağa bağışlarda bulunduğu bilgisi dolaylı olarak metinlerde geçer. Doğru kabul edilen şık A şıkkıdır (Delphoi).

Doğru Cevap: A

Soru 109

Tabakalanmasının sistematik şekilde belgelenmesi nedeniyle arkeoloji biliminin ilk sistematik kazısı sayılan merkez aşağıdakilerden hangisidir?

Alacahöyük

Çatalhöyük

Yarımburgaz Mağarası

Hacılar

Troia

Açıklama:

Tabakalanmasının sistematik şekilde belgelenmesi nedeniyle arkeoloji biliminin ilk sistematik kazısı Troia (Hisarlık Tepe) yerleşmesidir. Ünite 3'te, 'Heinrich Schliemann tarafından, ilk olarak 1870 yılında kazılmaya başlayan Troia (Hisarlık Tepe) yerleşmesi tabakalanmasının sistematik şekilde belgelenmesi nedeniyle arkeoloji biliminin ilk sistematik kazısı sayılır.' bilgisi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Urartu panteonunda fırtına ve gökgürültüsü tanrısı Teişeba'nın kökeni aşağıdakilerden hangisidir?

Hurri

Hatti

Hint-Avrupa

Mezopotamya

Mısır

Açıklama:

Urartu panteonunda fırtına tanrısı olan Teişeba (veya Teşup), Hurri kökenli bir tanrıdır. Urartular, fethettikleri topraklardaki halkların tanrılarını panteonlarına katmışlardır. (Ünite 3, Sayfa 1, Urartu Kültürü paragrafı).

Doğru Cevap: A

Soru 111

Karayolları, barajlar ve göletler yanında Urartuların en önemli bayındırlık faaliyetlerinden bir diğeri aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Mil taşları

Hamamlar

Su kanalları

Zafer takları

Hipodromlar

Açıklama:

Urartular, karayolları, sulama kanalları ve barajlar yanında, tapınak alanlarında Haldi tapınakları ve açık hava kutsal alanları kurmuşlardır. Hipodromlar (at yarışları için kullanılan alanlar) Urartu döneminin önemli bir bayındırlık faaliyeti olarak metinde geçmemektedir. En önemli bayındırlık faaliyetleri arasında sulama kanalları (Minua Kanalı) vurgulanır. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı E şıkkıdır (Hipodromlar). Bu, metindeki ana bayındırlık faaliyetlerinden farklı bir unsur olduğundan doğru kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 112

Özellikle MÖ. 7. ve 6. yüzyıllarda Batı Anadolu'daki kültürlerin birbirleriyle kaynaşmasında kilit rol oynayan temel etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Kent devletleri

Tiranlar

Persli yöneticiler

Yerel halklar

Senatus

Açıklama:

Metinde, MÖ 2. binin ikinci yarısından sonra Ege dünyasında başlayan göçlerle Batı Anadolu'ya gelen İonlar, Aioller ve Dorların yerleştiği belirtilmiştir. Bu dönemde, özellikle Batı Anadolu'da ticaretin gelişmesiyle bu kültürlerin etkileşimi ve kaynaşması hızlanmıştır. Lidyalıların güçlü bir krallık olması ve bölgeye egemen olması, bu kültürel etkileşimlerin Batı Anadolu'da kaynaşmasında ve kültürel birliğin doğuşunda kilit rol oynamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Avrupa'dan gelerek Anadolu'yu yurt edinen ve başkentleri Gordion etrafında MÖ. 9. yüzyıl ve 7. yüzyıl arasında Orta Anadolu'da etkin olan uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Urartular

Thraklar

Lidyalılar

Frigler

Hititler

Açıklama:

Metinde, Friglerin Güneydoğu Avrupa'dan gelerek Anadolu'yu yurt edindiği, başkentleri Gordion etrafında MÖ. 9.-7. yüzyıllar arasında Orta Anadolu'da etkin olduğu ve Eşek Kulaklı Midas ile ünlü olduğu bilgisi verilmektedir. Bu tanımlama Frig Krallığı'na aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

Dairesel kent suru ve şehir planı ile dikkati çeken Geç Hitit Krallığı aşağıdakilerden hangisidir?

Kargamış

Melid

Sam'al

Gurgum

Tabal

Açıklama:

Metinde, Geç Hitit Krallıklarından Sam'al'ın (Gaziantep-Zincirli Höyük) en ilham verici özelliğinin, ana kaleyi çevreleyen, pergelle çizilmiş kadar düzgün bir daire olan şehir suru ve planı olduğu belirtilmiştir. Bu dairesel planın, ilerideki İslam kentlerine örnek teşkil ettiği de eklenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 115

Hemen hemen her kalede kendisi için yapılmış bir tapınağın olduğu ve Urartu devletinin baş tanrısı olarak kabul edilen tanrı aşağıdakilerden hangisidir?

Teşup

Haldi

Zeus

Iuppiter

Hades

Açıklama:

Sayfa 1'de Urartu kültürü anlatılırken, Urartuların çok tanrılı bir dine inandığı ve fethettikleri halkların tanrılarını da panteona kattıkları belirtilir. Urartu devletinin baş tanrısı, Meherkapı Nişi'ndeki yazıtta belirtildiği üzere Haldi'dir ve Urartu kalelerinde mutlaka bir Haldi tapınağı bulunurdu.

Doğru Cevap: B

Soru 116

Hitit Dönemi'nde mühürlerde ve kaya anıtlarında kullanılan hiyeroglif yazı hangi halka aittir?

Hurri

Luwi

Hitit

Mısır

Asur

Açıklama:

Hitit Dönemi'nde mühürlerde ve kaya anıtlarında kullanılan hiyeroglif yazı Luwi diline aittir. Ünite 3'te, Karatepe'deki çift dilli yazıtların Luwi hiyeroglifli olduğu ve yazının çözümüne katkı sağladığı belirtilir. Bu bağlamda, hiyeroglifler Luwi halkına aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Lydia kralları ve kraliyet ailesinin mensuplarının gömüldükleri tümülüslerin günümüzdeki adı aşağıdakilerden hangisidir?

Bin Tepe Mezarlığı

Büyük Kral Mezarlığı

Sakarya Mezar Anıtları

Kocatepe

Kartepe

Açıklama:

Lidya kralları ve kraliyet ailesi mensupları, Sardeis'in kuzeyinde, Gygae Gölü'nün güneyinde bulunan Bin Tepe Mezarlığı'ndaki tümülüs mezarlara gömülmüşlerdir. Günümüzde bu mezarlıklar 'Bin Tepe' olarak bilinir ve Lidya kral mezarları yakınında başka Artemis Tapınakları da bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 118

Lidya Krallığı'na son veren toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Mısırlılar

Persler

Kimmerler

Babilliler

Medler

Açıklama:

Lidya Krallığı, MÖ. 547'de Persler tarafından ele geçirilerek yıkılmıştır. Ünite 3'te, 'MÖ. 547'de Persler Sardeis'i ele geçirirler ve Lidya Krallığı yıkılır.' bilgisi mevcuttur.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Fibula nedir?

Tunçtan yapılan göbekli kâsedir.

Tunç, altın ya da gümüşten yapılmış, giysi uçlarını tutturmaya yarayan veya süs amaçlı kullanılan bir tür çengelli iğnedir.

Tunçtan yapılan yonca ağızlı büyük testidir.

Frig mezarlarına konulan ahşap masalara verilen isimdir.

Tunçtan yapılan Frig kemeridir.

Açıklama:

Frigler döneminde üretilen tunç eşyalar arasında fibulalar (kıvrımlı iğneler) yer almaktadır. Ünite 3, Frig Kültürü bölümünde, 'Tunç eşyalar arasında siren ve boğa eklentili büyük boyutlu kazanlar... kemerler, fibulalar...' sayılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi Gordion'daki Büyük Tümülüs'ün bir başka adıdır?

P Tümülüsü

W Tümülüsü

K-III Tümülüsü

MM Tümülüsü

Z Tümülüsü

Açıklama:

Metne göre, Frig soylularının mezar geleneği tümülüslerdir ve Gordion Nekropolü'ndeki yoğun tümülüsler dikkat çekmektedir. Ancak, bu tümülüslerin başka bir adı (Örn: P Tümülüsü) metinde açıkça belirtilmemiştir. Ancak, Friglerin mezar tiplerinden biri tümülüsler iken, diğerleri kaya mezarlarıdır. Soru 6, Gordion'daki Büyük Tümülüs'ün başka bir adını soruyor. Metin, Gordion Nekropolü'nde 100 kadar tümülüs bulunduğunu ve Frig mobilyalarının Gordion'daki MM, P ve W Tümülüslerinden ele geçirildiğini belirtiyor. Bu bağlamda, metinde doğrudan bir eş anlamlı isim verilmemiştir. Ancak Frig kültürü başlığı altında, 'Frigler soylularını tümülüslere veya kaya mezarlarına gömmüşlerdir.' ifadesi geçmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 121

3. Lidya kralları aşağıdaki nehirlerden hangisinin alüvyonlarından elde ettikleri elektron ve altın sayesinde güçlenmişlerdir?

Hermos

Sangarios

Maiandros

Paktolos

Eurymedon

Açıklama:

Lidya kralları, altın ve gümüş karışımı olan elektrondan ilk sikkeleri basarak zenginleşmişlerdir. Bu maden genellikle Kapadokya ve Doğu Anadolu'dan elde ediliyordu. Lidyalılar bu kaynaklarla güçlenmişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 122

5. Aşağıdakilerden hangisi Geç Hitit Krallıkları Dönemi'nde kullanılan dillerden biridir?

Eski Yunanca

Aramice

Palaca

Hurrice

Latince

Açıklama:

Geç Hitit Krallıkları döneminde Anadolu'da yerel diller (Luwi hiyeroglifli yazıtlar) ve Fenikece çift dilli yazıtlar kullanılmıştır. Bu yazıtlar, özellikle Karatepe'de bulunmuş ve hiyeroglif yazısının çözümüne katkı sağlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 123

8. Anadolu'da Demir Çağında Friglerle birlikte görülen, Kubaba/Kibele ana tanrıça inancının da temelini oluşturduğu düşünülen, kadınlık uzuvları vurgulanmış şişman kadın heykelciklerinin yansıttığı inanç sistemi aşağıdaki yerleşmelerden hangisinde karşımıza çıkmaktadır?

Göbekli Tepe

Orman Fidanlığı

Çatal Höyük

Çayönü

Nevali Çori

Açıklama:

MÖ. 7. Binde Seramikli Neolitik Döneme gelindiğinde, özellikle Çatalhöyük'te kadınlık uzuvları vurgulanmış şişman kadın heykelciklerinin yansıttığı inanç sisteminin, Kubaba/Kibele ana tanrıça inancının temelini oluşturduğu düşünülmektedir. Bu heykelcikler Çatalhöyük'te karşımıza çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 124

10. Megaron yapı tipi Batı Anadolu'da ilk olarak hangi yerleşmede ortaya çıkarılmıştır?

Troya

Çatal Höyük

Küllüoba

Göbekli Tepe

Arslan Tepe

Açıklama:

Megaron planlı yapılar, Friglerin (Phryg) Gordion başkentinde gelişen mimari özelliklerindendir. Ünite 3'te, Erken Demir Çağı/Proto Frig Dönemi'nde Yassıhöyük'te kurulan yerleşmede megaron planlı yapıların bulunduğu belirtilmektedir. Megaron tipi, daha sonra MÖ. 800'lere doğru Gordion'da anıtsal bir merkeze dönüşen Frig kentlerinde de görülmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 125

14. Frig kralı Midas aşağıdaki Aiol kentlerinden hangisinin prensesi ile evlenmiştir?

Gryneion

Myrina

Larissa

Pitane

Kyme

Açıklama:

Frig kralı Midas'ın evlendiği Aiol kenti prensesinin Myrina olduğu bilgisi verilmiştir. Ünite 3'te, Midas'ın sınırlarının Kütahya'ya kadar uzandığı belirtilirken, Aiol kentleri listelenmiştir (Gryneion, Larissa, Pitane, Kyme, Myrina). Sorunun doğru kabul edilen şıkkı E şıkkıdır (Kyme). Metinlerde Larissa'nın adı geçmesine rağmen, Midas'ın evliliği için Kyme doğru kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 126

17. Lidya'da hüküm süren Mermnad Sülalesinin ilk kralı aşağıdakilerden hangisidir?

Gyges

Daskylos

Mopsos

Argon

Lydos

Açıklama:

Lidya Krallığı'nın Mermnad Hanedanı zamanında güçlü olduğu ve ilk kralın Gyges olduğu belirtilmiştir. Ünite 3'te, Mermnad Hanedanı krallarının sırasıyla Gyges (MÖ. 680-644) ile başladığı açıkça ifade edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 127

18. Aşağıdakilerden hangisi Geç Hitit Krallıklarından biri değildir?

Sam'al

Tabal

Melid

Frig

Arğamiş

Açıklama:

Geç Hitit Krallıkları arasında Kargamış, Sam'al (Gaziantep-Zincirli Höyük), Karatepe (Azatiwataya) ve Gurgum (Maraş) sayılmaktadır. Ünite 3'te, bu krallıkların listesi verilmiştir. Mezopotamya'daki Uruk evresi kültür birlikteliğinin çöküşü ve ardından kurulan bölgesel birimler Geç Hitit Krallıklarını oluşturur. Metinde adı geçmeyen veya bu dönemle ilişkilendirilmeyen bir krallık seçilmelidir. Verilen seçenekler arasında (varsa), metinde anılanların dışındaki bir krallık doğru cevap olacaktır (Ancak soruda seçenekler verilmediği için, metinde sayılanlar dışındaki bir Hitit Devleti'nin devamı olan yapı MEZOPOTAMYA OLAMAZ, çünkü Metopotamya'daki Uruk evresi çöküşü bu krallıkların oluşumuna zemin hazırlar).

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

Bugünkü batı dünyası hangi uygarlığı kendilerinin öncüsü olarak görür?

Hititler

Asurlular

Lidyalılar

Antik Helen

Antik Mısır

Açıklama:

Batı uygarlığının temeli Helen uygarlığı olarak görülmektedir.
Antik Helen

Doğru Cevap: D

Soru 2

M.Ö. ikinci binin ikinci yarısında başlayan Anadolu'ya göç hareketi sırasında kullandıkları lehçelere göre Batı Anadolu'nun kuzeyine hangi halklar yerleşmiştir?

Aioller

İonlar

Dorlar

Firigler

Lidyalılar

Açıklama:

Göçler sırasında bu bölgeye yerleşen halk Aioller'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Anadolu'da kent devleti (polis) örgütlenme biçimi hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?

M.Ö. 6. yüzyıl

M.Ö. 7. yüzyıl

M.Ö. 8. yüzyıl

M.Ö.9. yüzyıl

M.Ö.10. yüzyıl

Açıklama:

Kent devleti Anadolu'da M.Ö. 9. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

M.Ö. 6 yüzyılda Batı Anadolu kimler tarafından işgal edilmiştir?

Persler

İonlar

Aioller

Dorlar

Karlar

Açıklama:

Bu dönemde batı Anadolu Karlar tarafından işgal edildi.
Persler

Doğru Cevap: A

Soru 5

Genelde mimari anlamda büyümelerine engel teşkil etmeyecek bir savunma sistemi oluşturularak yüksek bir alanda kurulan kentlere ne ad verilir?

Bouletherion

Akropolis

Nekropolis

Arşitrav

Tholos

Açıklama:

Yüksekte kurulan kentlere Akropolis denir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Edebiyat konusunda Ionia'nın yetiştirdiği en önemli yazar hangisidir?

Thales

Herakleitos

Homeros

Anaksimenes

Herodot

Açıklama:

Ionia' nın en tanınmış ve büyük yazarı Homeros'tur.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Büyük İskender'in Doğu seferiyle başlayıp VII. Cleopatra'nın ölümüyle sona eren ve doğu batı uygarlıklarının her anlamda birbiriyle etkileşim içinde bulunduğu çağa ne ad verilir?

Hellenistik

Roma

Pers

Hitit

Firig

Açıklama:

Söz edilen özellikler Hellenistik dönemin özellikleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Anadolu'da Hellenistik dönemin ardından M.Ö. 510'da Anadolu'ya nüfuz etmeye başlayan uygarlık hangisidir?

Urartu

Phryg

Kartaca

Seleukos Krallığı

Roma

Açıklama:

Hellenistik dönemin sonlarına doğru Anadolu'da Roma uygarlığı etkili olmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

"Divide et impera" ne demektir?

Böl ve yönet

Adil yönet

Barış içinde yönet

Fethet ve yönet

İlahi güçle yönet

Açıklama:

"Divide et impera" Latince "böl ve yönet" demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

İmparatorluk döneminde Romalıların Anadolu'da eyaletlerde mimari ve teknik olarak en fazla hangisine önem vermişlerdir?

Yol yapımı

Kent düzeni

Hamamlar

Kütüphaneler

Surlar

Açıklama:

Romalılar eyaletlerde en çok yol yapımına önem vermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

MÖ. 2000’in ikinci yarısından sonra Avrupa’dan Yunanistan üzerinden Batı Anadolu’ya giren Anadolu’daki yerli halklarla karışıp yeni sentez kültürler oluşturan “Akalar” ve “Dorlar” denilen büyük halk gruplarının hikayesi hangi eserde anlatılır?

İlyada-Homeros

Şehname-Firdevsi

Gılgamış-Sümer

İgor-Rus

Oğuz Kağan-Türk

Açıklama:

HELLEN GÖÇLERİ SONRASI BATI ANADOLU
Homeros-İlyada

Doğru Cevap: A

Soru 12

Ege Coğrafyasında Akalar ve Dorların yaşadığı M.Ö. 1100-900 yılları arasındaki dönem nasıl anılır?

Aydınlanma Çağı

Karanlık Çağ

Maden Çağı

Orta Çağ

Tarih Öncesi Çağ

Açıklama:

HELLEN GÖÇLERİ SONRASI BATI ANADOLU
Karanlık Çağ

Doğru Cevap: B

Soru 13

MÖ. 2000’in ikinci yarısından sonra Avrupa’dan Yunanistan üzerinden Batı Anadolu’ya giren halk gruplarından biri olan İyonların (M.Ö. 1200-700) kurdukları şehir/şehirler aşağıdakilerden hangisidir?
I.Gordion
II.Kolophon
III.Samos
IV.Palu
V.Tuşpa

I,III,V

II,IV

II,III

Yalnız II

Yalnız IV

Açıklama:

Göç Hareketleri Sonrasında Batı Anadolu
II.Kolophon
III.Samos

Doğru Cevap: C

Soru 14

MÖ. 2000’in ikinci yarısından sonra Avrupa’dan gelip Batı Anadolu’ya yerleşen halk gruplarından biri olan İyonların (M.Ö. 1200-700) kurdukları şehir devletlerine ne ad verilir?

site

satrap

korint

koloni

polis

Açıklama:

Kent Devletlerinin (Polis) Ortaya Çıkışı ve Kolonizasyon Hareketleri

Doğru Cevap: E

Soru 15

M.Ö. 6. Yüzyılda Batı Anadolu (I)ler tarafından işgal edilmiştir. İşgalciler (II) denilen bir çeşit eyalet sistemi olan siyasi şehirler kurup (III) tarafından yönetmişlerdir.
Yukarıdaki cümlelerde parantez içi (I),(II),(III) kısımları doğru şekilde dolduran ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

Yunan, koloni, krallar

Çin, korint, hanlar

Pers, satrap, tiranlar

Türk, beylik, kağanlar

Bizans, şehir, tekfurlar

Açıklama:

Persler, İonia Ayaklanması ve Sonuçları
Pers, satrap, tiranlar

Doğru Cevap: C

Soru 16

6. yüzyılda Pers işgalinden sonra Miletuslu kent planlayıcısı (I)’un ilk kez “düzenli bir kent planı” (II) sistemini hazırlamıştır. MÖ. 5. yüzyıldan sonra bu plan; Priene, Miletus, Herakleia Latmos ve Knidos gibi kentlerde uygulanmıştır.
Yukarıdaki cümledeki (I), (II) boşluklarını doğru şekilde dolduran seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Hippodamos, ızgara

Antiganos, tapınak

Hippodamos, koloni

Kassandros, kale

Menestheus, liman

Açıklama:

Kültürel Hareketlilik
Hippodamos, ızgara

Doğru Cevap: A

Soru 17

4. yüzyılda Pers işgali altındaki Anadolu’yu Makedonya Kralı (I) güçlü ordusu ve askerlik yeteneği ile önce Batıdan başlayarak ele geçirmiş, daha sonra Mısır ve Hindistan’a kadar ilerleyen imparatorluğunu kurmuştur.
Yukarıdaki cümledeki (I) boşluğunu doğru şekilde dolduran seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

III. Aleksandros

Antigonos

Darius

Gordios

Pythagoras

Açıklama:

HELLENİSTİK DÖNEM’DE ANADOLU
III. Aleksandros

Doğru Cevap: A

Soru 18

Makedon General (I) M.Ö. 3. yüzyılın başlarında Anadolu’nun hakimi olmuştur. (II) ünvanı ile (III) hazırlatarak güç sembolü oluşturmuştur.
Yukarıdaki cümledeki (I), (II), (III) kısımlarını doğru şekilde dolduran seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Antigonos, basileus, sikke

Kassandros, basileus, heykel

III. Aleksandros, kral, sikke

Lysimakhos, satrap, kılıç

Darius, kral, heykel

Açıklama:

İskender’in Ölümünün Ardından Anadolu’nun Genel Görünümü
Antigonos, basileus, sikke

Doğru Cevap: A

Soru 19

Büyük İskender’in İssos Savaşı’ndan sonra kurdurduğu (I) kenti günümüzde de önemli bir ticaret limanına sahiptir. Ayrıca fethettiği yerlerde aynı isimde pek çok kent kurdurduğu tahmin edilmektedir.
Yukarıdaki cümledeki (I) boşluğunu doğru şekilde dolduran seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Aleksandreia

Antigoneia

Nikomedia

Antiokheia

Seleukeia

Açıklama:

İskender’in Ölümünün Ardından Anadolu’nun Genel Görünümü
Aleksandreia

Doğru Cevap: A

Soru 20

M.Ö. 753-476 yılları arasında Anadolu’da üç farklı siyasi yapı ile yönetilen büyük bir uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Yunan

Roma

Pers

Urartu

İyon

Açıklama:

ROMA DÖNEMİ’NDE ANADOLU

Doğru Cevap: B

Soru 21

12 İon kentinin kendi aralarında kurdukları dinsel birliğe ne ad verilmektedir?

Notion

Pitane

Panionion

Kyme

Gryneion

Açıklama:

Panionion, 12 İon kentinin kendi aralarında kurdukları dinsel birliktir. Kentlere ilişkin ortak kararların alındığı birliğin istikrarı sayesinde Batı Anadolu’daki İonia kültürü MÖ. 5. yüzyıla değin Ege Bölgesi’nde üstün bir görünüm sergilemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Kral
Siyasal haklara sahip özgür yurttaşlar
Özgür ama siyasal haklardan yoksun insanlar
Toprağa bağlı her tür haktan yoksun köylüler
Köleler

Kent devletlerinde yukarıda yer alan zümrelerin kaçı bulunmaktadır?

Açıklama:

Kent devletlerinde; siyasal haklara sahip özgür yurttaşlar, özgür ama siyasal haklardan yoksun insanlar, toprağa bağlı her tür haktan yoksun köylüler ve köleler bulunmaktaydı. Yani krallar yoktu.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Attika-Delos nedir?

Persler ve Helenler arasında yapılan savaş

Hellenler arasında kurulan birlik

Pers valilerine verilen ad

Hellen kolonizasyon sistemi

Dinsel birlik

Açıklama:

Perslere karşı birlikte mücadele edebilmek için Hellenler, MÖ. 487 yılında Atina önderliğinde Attika-Delos Birliği denilen bir birlik oluşturmuşlar ve birliğe giren kentler, yapılacak savaşlarda tüm yetkiyi Atina’ya bırakmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Homeros’un İlyada ve Odysseia destanlarında Hellenlerin Karanlık Çağı (Kahramanlık Çağı) hakkında ayrıntılı bilgiler verdiği, Batı Anadolu da dahil Ege Bölgesi’nde büyük hareketlerin yaşandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

MÖ. 900- 700

MÖ. 1000-800

MÖ. 1100-900

MÖ. 1200-1000

MÖ. 1300-1100

Açıklama:

Homeros (MÖ. 8. yy.), İlyada ve Odysseia destanlarında Hellenlerin Karanlık (Kahramanlık) Çağı hakkında ayrıntılı bilgi sağlarken, eserleri Avrupa edebiyat tarihinin başlangıcı kabul edilir. Homeros’un aktardıkları bir yana, Batı Anadolu’da dahil Ege Bölgesi’nde büyük hareketlerin yaşandığı MÖ. 1100-900 yılları arasını kapsayan ve Karanlık Çağ olarak adlandırılan bu dönemle ilgili en somut verilerimiz kazılardan elde edilen seramik (çanak-çömlek) buluntulardır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, 12 İon kentinin kendi aralarında kurdukları dinsel birliğe verilen addır?

Ekklasia

Emporion

Euxinos

Exeinos

Panionion

Açıklama:

Panionion, 12 İon kentinin kendi aralarında kurdukları dinsel birliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Hellenlerin Perslere karşı birlikte mücadele edebilmek için, MÖ. 487 yılında Batı Anadolu kıyılarındaki kent devletlerini de içine alan, yapılacak savaşlarda tüm yetkiyi Atina’ya bırakan en büyük siyasal birlik aşağıdakilerden hangisidir?

Attika-Delos Birliği

Herakleia Birliği

Likya-Karia Birliği

Knidos Birliği

Miletus-Eleia Birliği

Açıklama:

Perslere karşı birlikte mücadele edebilmek için Hellenler, MÖ. 487 yılında Atina önderliğinde Attika-Delos Birliği denilen bir birlik oluşturmuşlar ve birliğe giren kentler, yapılacak savaşlarda tüm yetkiyi Atina’ya bırakmışlardır. Batı Anadolu kıyılarındaki kent devletlerini de içine alan ve neredeyse üç yüze yakın kentin oluşturduğu birlik Hellenlerin siyasal alanda oluşturdukları en büyük birlik olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 27

İonia Doğa Düşünürlerinin önde gelen temsilcisi, astronomi çalışmalarıyla isim yapmış, MÖ. 28 Mayıs 585 tarihindeki güneş tutulmasını önceden hesapladığı bilinen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Diogenes

Thales

Hippon

Arkhelaos

Herakleitos

Açıklama:

Bilimsel düşüncenin temelleri dünya üzerinde ilk defa Miletus kentinde atılmıştır. Erken dönemlerde daha çok fiziksel evreni anlamaya yönelik çabalar olduğu için Doğa Felsefesi olarak adlandırılmış ve temsilcilerine “İonia Doğa Düşünürleri” adı verilmiştir. Bunlardan ilki olan Miletuslu Thales (MÖ. 6. yy.), her şeyin özündeki madde olarak suyu öne sürmüştür. Geometri ve astronomi çalışmalarıyla da bilinen Thales’in Mısır piramitlerinin boylarını ölçtüğü, ama belki de hepsinden önemlisi Babil astronomlarından etkilenerek, MÖ. 28 Mayıs 585 tarihindeki güneş tutulmasını önceden hesapladığı bilinmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

MÖ. 5. yüzyılda Historiae (Tarihler) adlı siyasi, askeri ve kültür tarihi içerikli eserinde Anadolu hakkında da ayrıntılı bilgiler veren ve “Tarihin Babası” unvanıyla nitelendirilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Homeros

Hekataios

Herakleitos

Heredot

Anaksimandros

Açıklama:

Bu dönemin diğer önemli tarihçisi de şüphesiz ki Halikarnassoslu Herodot’tur (MÖ. 5. yüzyıl). Historiae (Tarihler) adlı siyasi, askeri ve kültür tarihi içerikli eserinde Anadolu hakkında da ayrıntılı bilgiler veren yazar “Tarihin Babası” unvanıyla da nitelendirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Hellenistik dönemin önde gelen akımları arasında yer almaz?

Stoacılık

Kinizm

Septisizm

Kozmopolitanizm

Epikrosçuluk

Açıklama:

Sadece döneme değil, daha sonraki yüzyıllara da damgasını vuracak olan ve İskender’in danışmanlığını da yapmış Aristoteles’in (MÖ. 4. yy.) bilimleri birbirinden ayırmasından sonra felsefe bu uzmanlaşma alanı içerisinde özel bir yere sahip olmuştur. Temelde insana dair sorunların ele alındığı konular içerisinde metafizik ve ahlak tartışmalarından vazgeçilmemiştir. Dönemin önde gelen akımları; Stoacılık, Epikurosçuluk, Kinizm ve Septisizm (Şüphecilik) olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Hellenistik dönemde insanın, eğer hırs ve isteklerini yenip, acı ile sonuçlanan hazlardan kaçınmayı başarırsa ve kendisini manevi açıdan tatmin edecek şeyleri yapıp, ölüm karşısında kayıtsız kalabilirse erdeme erişebileceğine inanılan felsefi akımdır?

Stoacılık

Kinizm

Septisizm

Kozmopolitanizm

Epikrosçuluk

Açıklama:

Epikurosçular insanın, eğer hırs ve isteklerini yenip, acı ile sonuçlanan hazlardan kaçınmayı başarırsa ve kendisini manevi açıdan tatmin edecek şeyleri yapıp, ölüm karşısında kayıtsız kalabilirse erdeme erişebileceğine inanmışlardır. Bu düşünceye göre devlet, insan grupları tarafından oluşturulmuş bir örgüttür. Bu nedenle bilge insan bu örgütün dışında kalmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

“__________ yılındaki __________ Savaşı’ndan sonra Octavianus, tüm rakiplerini ortadan kaldırmış ve Roma’nın tek hâkimi olmuştur. Hellenistik Dönem sona ererken, Roma için yeni bir süreç, İmparatorluk Dönemi başlamıştır.” Boşlukları hangileri doğru biçimde tamamlar?

MÖ. 25 Galatia

MÖ. 31 Actium

MÖ.47 Zela

MÖ.74 Bithynia

MÖ.111 Potnos

Açıklama:

MÖ. 31 yılındaki Actium Savaşı’ndan sonra Octavianus, tüm rakiplerini ortadan kaldırmış ve Roma’nın tek hâkimi olmuştur. Hellenistik Dönem sona ererken, Roma için yeni bir süreç, İmparatorluk Dönemi başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Octavianus ile başlayan ve Nero’nun öldürülmesiyle sona eren Iulius- Claudius Hanedanlığı olarak adlandırılan ilk hanedanlık hangi tarihlerde hüküm sürmüştür?

MÖ. 45-MÖ. 34

MÖ. 39-MÖ. 27

MÖ. 27-MS. 68

MÖ. 25-MS. 56

MÖ 17-MS 45

Açıklama:

Octavianus’un aldığı unvanlar onu bir imparator konumuna getirmiştir. Zaten süreçte imparatorların otoriteleri artmış ve Roma’yı hanedanlar yönetmeye başlamıştır. Bu anlamda ilk hanedanlık Octavianus ile başlayan ve Nero’nun öldürülmesiyle sona eren Iulius- Claudius Hanedanlığı (MÖ. 27-MS. 68) olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Sadece Roma tarihini değil, dünya tarihini de derinden etkilemiş olan MS. 313 yılındaki Milano Fermanında aşağıdakilerden hangisi dile getirilmiştir?

İmparatorluğun resmi olarak Hıristiyanlığı tanıdığını ortaya koyması

İmparatorluk başkentinin Byzantion olarak değiştirilmesi

Sikkelerin sadece devlet darphanelerinde basılacağına karar verilmesi

Doğulu geleneklerin sızdığı devlet bürokrasisinde köklü reformların gerekliliği

Toplumsal ve ekonomik statü gözetilmeksizin herkese vatandaşlık hakkı verilmesi

Açıklama:

Döneminin en önemli olaylarından biri hiç şüphesiz ki sadece Roma tarihini değil, dünya tarihini de derinden etkileyecek olan MS. 313 Milano Fermanı’dır. Bu ferman, Roma İmparatorluğu’nun resmi olarak Hıristiyanlığı tanıdığını açıkça ortaya koymaktadır. Böylelikle Hıristiyanlar üzerindeki devlet baskısı kalkmış, kovuşturmaya uğramış ya da malları müsadere edilmek suretiyle hukuki bir ayrımcılığa uğrayan Hıristiyanlar haklarını geri alabilmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Şehir dışında tiyatrolar
Spor etkinliklerinin gerçekleştirildiği gymnasionlar
Hamamlar

Hellen kentlerinde yukarıdaki yapılardan hangisi ya da hangilerine rastlanır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kentin genelde dışında inşa edilmiş yapılar tiyatrolar ve spor etkinliklerinin gerçekleştirildiği gymnasion görülmektedir. Bu dönemde hamamlar pek gözükmemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Babil astronomlarından etkilenerek, MÖ. 28 Mayıs 585 tarihindeki güneş tutulmasını önceden hesaplayan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Euclid

Ptolemy

Thales

Pythagoras

Archimedes

Açıklama:

Erken dönemlerde daha çok fiziksel evreni anlamaya yönelik çabalar olduğu için Doğa Felsefesi olarak adlandırılmış ve temsilcilerine “İonia Doğa Düşünürleri” adı verilmiştir. Bunlardan ilki olan Miletuslu Thales (MÖ. 6. yy.), her şeyin özündeki madde olarak suyu öne sürmüştür. Geometri ve astronomi çalışmalarıyla da bilinen Thales’in Mısır piramitlerinin boylarını ölçtüğü, ama belki de hepsinden önemlisi Babil astronomlarından etkilenerek, MÖ. 28 Mayıs 585 tarihindeki güneş tutulmasını önceden hesapladığı bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Historiae (Tarihler) adlı siyasi, askeri ve kültür tarihi içerikli eserinde Anadolu hakkında da ayrıntılı bilgiler veren, “Tarihin Babası” unvanıyla da anılan tarihçi kimdir?

Homeros

Herodot

Hekataios

Periegesis

Genealogia

Açıklama:

Halikarnassoslu Herodot (MÖ. 5. yüzyıl) Historiae (Tarihler) adlı siyasi, askeri ve kültür tarihi
içerikli eserinde Anadolu hakkında da ayrıntılı bilgiler veren yazar “Tarihin Babası” unvanıyla da
nitelendirilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Karadeniz’in kuzey kıyısındaki zengin (Kırım) kentleriyle olan ilişkiler sonucu politik ve ekonomik açıdan oldukça güçlenen, Roma’ya karşı Anadolu’daki halkların koruyucusu olarak ortaya çıkan, yerel krallıklara ait toprakları bazen işgal bazen de antlaşma yoluyla elde ederek Roma ile büyük bir mücadeleye giren Pontos kralı kimdir?

VI. Mithradates

III. Antiokhos

III. Attalos

IV. Nikomedes

II. Seleukos

Açıklama:

Pontos Kralı VI. Mithradates Eupator'un, yarı efsanevi yarı tarihi bilgiler ışığında; dokuz yıl boyunca ormanlarda gizlenip, vahşi hayvanlarla dövüşerek kendisini güçlendirdiği, her türlü zehre karşı bağışıklık kazandığı, birçok dil bildiği ve ordusundaki farklı milletlerden askerlerin her birinin kendi dilinde konuştuğu bilinmektedir. Karadeniz’in kuzey kıyısındaki zengin (Kırım) kentleriyle olan ilişkiler sonucu politik ve ekonomik açıdan oldukça güçlenen VI. Mithradates, Roma’ya karşı Anadolu’daki halkların koruyucusu olarak ortaya çıkmış, yerel krallıklara ait toprakları bazen işgal bazen de antlaşma yoluyla elde ederek Roma ile büyük bir mücadeleye girmiştir. MÖ. 88 yılında başlayan ilk savaşın kazananı ve kısa zamanda neredeyse bütün Anadolu’nun egemeni Mithradates oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Roma İmparatorluğu'nda Cumhuriyet Dönemi’ni sonlandırıp imparator konumuna erişen komutan kimdir?

Caesar

Antonius

Lepidus

Octavianus

Lucullus

Açıklama:

Actium zaferinden sonra Roma dünyasının her yanında genel bir barış döneminin başladığını ilan
eden Octavianus’a Senato, princeps (birinci vatandaş), Augustus (kutsal), vb. çeşitli unvanlar vererek onu yönetimdeki tek adam statüsüne getirmiştir. Fiili olarak olmasa da aslında ilk başlarda yaşanan tüm gelişmeler Cumhuriyet Dönemi’nin sona erdiğine ve yeni bir çağın başladığına açık bir işarettir. Zira yönetimi sırasında Cumhuriyet döneminin meclisleri ve kurumları varlığını sürdürdüğü için ortada Eski Doğu veya Hellenistik krallıklarda olduğu gibi mutlak monarşi görünümü yoktur. Ama ne olursa olsun Octavianus’un aldığı unvanlar onu bir imparator konumuna getirmiştir. Zaten süreçte imparatorların otoriteleri artmış ve Roma’yı hanedanlar yönetmeye başlamıştır. Bu anlamda ilk hanedanlık Octavianus ile başlayan ve Nero’nun öldürülmesiyle sona eren Iulius- Claudius Hanedanlığı (MÖ. 27-MS. 68) olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 39

MS. 313 Milano Fermanı ile aşağıdakilerin hangisi gerçekleşmiştir?

Senato eyaletlerinin oluşturulması

İmparatorluktaki herkese vatandaşlık hakkının verilmesi

İmparatorluğun 4 parçaya ayrılması

Sikkelerin sadece devlet darphanelerinde basılması

Roma İmparatorluğu’nun resmi olarak Hıristiyanlığı tanıması

Açıklama:

MS. 313 Milano Fermanı Roma İmparatorluğu’nun resmi olarak Hıristiyanlığı tanıdığını açıkça ortaya
koymaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

325 yılında Hıristiyanlık dininin yayılımı sırasında ortaya çıkan teolojik tartışmalara son vermek için yapılan genel konsil (Consil Oecumenik) toplantısı hangi şehirde olmuştur?

Ankyra (Ankara)

Tarsos (Tarsus)

Nikaia (İznik)

Hierapolis (Pamukkale)

Amasia (Amasya)

Açıklama:

Hıristiyanlık ile ilgili dönemin bir diğer gelişmesi, dinin yayılımı sırasında ortaya çıkan teolojik tartışmalara son vermek için 325 yılında Nikaia’da (İznik) toplanan genel konsil (Consil Oecumenik) olmuştur. Bu konsil Hıristiyanlık tarihinde tartışmaları bitirmeyip, tam tersine daha sonra ortaya çıkacak teolojik tartışmaların ve birçok konsilin de ilk örneği olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Lidya Krallığı'na son veren toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Medler

Persler

Babilliler

Mısırlılar

Kimmerler

Açıklama:

Lidya Krallığı, MÖ. 547'de Persler tarafından ele geçirilerek yıkılmıştır. Metinde, 'MÖ. 547'de Persler Sardeis'i ele geçirirler ve Lidya Krallığı yıkılır.' bilgisi mevcuttur.

Doğru Cevap: B

Soru 42

İlk sikkeler aşağıdaki maden veya alaşımlardan hangisinden yapılmıştır?

Elektron

Altın

Gümüş

Bronz

Bakır

Açıklama:

Lidyalılar sikke adı verilen madeni parayı icat etmişlerdir. İlk sikkeler, altın ve gümüş karışımı bir alaşım olan elektrondan yapılmıştır. Metinde, 'İlk sikkeler altın ve gümüş karışımı bir alaşım olan elektrondan yapılmışlardır.' ifadesi yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

MÖ. 47 yılında Anadolu'ya giren lulius Caesar'in (Jül Sezar) kısa sürede başarı elde etmesi sonucunda, önceki Romalı generallere gönderme yapmak ve kendi zaferini yüceltmek için meşhur, "Geldim, gördüm, yendim, (veni, vidi, vici)" deyişini ifade ettiği merkezimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Efes (İzmir)

Smyrna (İzmir)

Gordion (Ankara)

Zela (Tokat)

Hattusa (Çorum)

Açıklama:

Jül Sezar, Perslerden kalma yolları onartmış, yeni kentler kurdurmuş, Anadolu kentlerini ziyaret etmiş ve Pompeius'u destekleyenlere karşı affedici davranmıştır. Ancak, metinde 'veni, vidi, vici' deyişinin geçtiği bir merkez adı belirtilmemiştir; sadece Sezar'ın zafer sonrası Anadolu'daki kentleri (Troia, Bergama, Knidos, Ephesos gibi) ziyaret ettiği ve bağışladığı belirtilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Traianus Tapınağı, Hadrianus Tapınağı, Augustus Tapınağı veya Aizanoi'deki Zeus Tapınağı gibi birçok yapı ve basılmış yüzlerce sikkedeki tasarımlar aracılığıyla Roma'nın Anadolu'da propagandasını yapmaya çalıştığı dinsel/politik düşünce aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Krallık Kültü

Mutlak Monarşi

Dictatore Kültü

Tiran Kültü

İmparatorluk Kültü

Açıklama:

Roma'nın Anadolu'daki fetih ve yönetimi sırasında Propaganda yapma aracı olarak, kentlere imparatorluk kültü tapınakları inşa edilmiştir. Hadrianus Kapısı ve Traianus Tapınağı buna örnektir. Metinde, 'İmparatorluk Kültü tapınakları da vardır.' denilerek bu durum belirtilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi, Anadolu'da (Küçük Asya) Roma'nın kurduğu eyaletlerden biri değildir?

Asia Eyaleti

Kilikya Eyaleti

Bithynia - Pontos Eyaleti

Panionia Eyaleti

Galatia Eyaleti

Açıklama:

Roma'nın Anadolu'da kurduğu eyaletler arasında Kapadokya (Provincia Cappadocia), Likya-Pamphylia (Provincia Lycia et Pamphylia), Trakya (Provincia Thracia), Bithynia-Pontos ve Kilikya Eyaletleri (Provincia Cilicia) bulunmaktadır. Asya Eyaleti, daha önceki dönemlerden (Bergama Krallığı) Roma'ya katılmış bir bölgedir, ancak Roma'nın doğrudan ilk kurduğu eyaletlerden biri olarak bahsedilmemektedir; III. Attalos'un vasiyeti üzerine alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Devasa tanrı heykeli tasarımlarıyla Hellenistik Dönem'in Doğu-Batı sentezini uygulamaya çalışan Kommagene kralı I. Antiokhos'un tümülüsü hangi ilimiz sınırları içerisinde yer almaktadır?

Efes (İzmir)

Smyrna (İzmir)

Gordion (Ankara)

Zela (Tokat)

Hattusa (Çorum)

Açıklama:

Kommagene kralı I. Antiokhos'un tümülüsü, Nemrut Dağı'nda yer almaktadır. Nemrut Dağı, günümüzde Adıyaman sınırları içerisindedir ve burada I. Antiokhos, Hellenistik ve Doğu unsurlarını sentezleyen devasa tanrı heykelleriyle ünlü anıtsal bir tümülüs inşa ettirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Hellenistik Dönem sanatında bağımsız olarak da karşımıza çıkan sunaklar, dönemin askeri ve politik gelişmelerine paralel sahneler sunmuşlardır. Buna göre, şu an Berlin'de sergilenen ünlü Zeus Sunağı'nda, "kötülere" (Galatlara) karşı mücadelesinde "iyileri" gösteren krallık aşağıdakilerden hangisidir?

Kommagene Krallığı

Pontus Krallığı

Kapadokya Krallığı

Bithynia Krallığı

Bergama Krallığı

Açıklama:

Berlin'de sergilenen ünlü Zeus Sunağı, Hellenistik Dönem'in Doğu-Batı sentezini temsil eden anıtsal bir eserdir. Bu eserin inşa edildiği Kommagene Krallığı'nın hükümdarı I. Antiokhos, Pers İmparatorluğu'nun mirasçısı olarak kendisini konumlandırmış ve "iyilerin" (Hellenlerin) mücadelesini Galatlara (kötülere) karşı tasvir ettirmiştir. Kommagene Krallığı'nın merkezi Nemrut Dağı, günümüzde Adıyaman sınırları içerisindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Özellikle MÖ. 7. ve 6. yüzyıllarda Batı Anadolu'daki kültürlerin birbirleriyle kaynaşmasında kilit rol oynayan temel etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Tiranlar

Persli yöneticiler

Kent devletleri

Senatus

Yerel halklar

Açıklama:

Soru, MÖ. 7. yüzyıla doğru Batı Anadolu'daki kent devletlerinin (polis) Perslere karşı bir federasyon oluşturma çabası bağlamında kilit rol oynayan etmeni sormaktadır. Ünite 4 özetinde, Hellenistik Dönem öncesinde İonia'daki kent devletlerinin (polis) bir araya gelerek Panionion dinsel birliğini oluşturduğu ancak siyasal birliğe dönüşemediği belirtilmektedir. Bu kent devletleri, Perslere karşı ayaklanmışlardır (İonia Ayaklanması), bu da kent devletlerinin (polis) siyasi ve kültürel etkileşimde temel unsur olduğunu gösterir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Fiziksel evreni anlamaya yönelik çabalar sırasında bilimsel düşüncenin temellerinin Anadolu'da atıldığı bilinmektedir. Doğa Felsefesi olarak adlandırılmış ve Ionia düşünürlerin "İonia Doğa Düşünürleri" adı verilen bu süreçte karşımıza çıkan düşünürlerin ilki ve okulun kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Thales

Parmenides

Aristoteles

Sokrates

Açıklama:

Soru, Anadolu'da bilimsel düşüncenin temellerinin atıldığı İonia'da doğa felsefesinin (Felsefe/Bilim) kurucusu ve ilk düşünürü olan Thales'i sormaktadır. Ünite 4 özetinde, 'Felsefe/Bilim' başlığı altında, 'Bu kentlerde yaşayanlardan kimileri insanlık tarihine damga vurmuşlardır. Bu anlamda bilimsel düşüncenin temelleri dünya üzerinde ilk defa Miletus kentinde atılmıştır.' denilmekte ve devamında 'Dönemin önde gelen akımları; Stoacılık, Epikurosçuluk, Kinizm ve Septisizm (Şüphecilik) olmuştur.' denmektedir. Thales, Miletli olup İonia Doğa Düşünürleri'nin ilki ve kurucusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Büyük İskender'in ölümünün ardından generaller, bölgelerinde kendilerini kral ilan etmiş ve bu durumu halka duyurabilmek amacıyla görsel iletişimde önemli yer tutan yaygın bir şekilde kullanmışlardır. Aşağıdakilerden hangisi bu propaganda aracını göstermektedir?

Tiyatro

Zafer Takı

Steller

Sikke

Heykel

Açıklama:

Büyük İskender'in ölümünden sonra generalleri, imparatorluğun parçalanmasını ve kendi otoritelerini vurgulamak için görsel iletişim araçlarını kullanmışlardır. Anadolu'da özellikle kentlerin görkemli sütunlu caddeleri, heykellerle süslenmiş anıtsal çeşmeleri ve bu heykeller, yeni yönetimlerin gücünü ve Helenistik kültürü yayma amacını yansıtan görsel propaganda araçlarıydı. (Ünite 4, Sayfa 2).

Doğru Cevap: D

Soru 51

Efes (İzmir)

Smyrna (İzmir)

Gordion (Ankara)

Hattusa (Çorum)

Zela (Tokat)

Açıklama:

Jül Sezar, Pompeius'u yendikten sonra Anadolu'ya geçerek Troia, Bergama, Knidos, Ephesos gibi kentleri ziyaret etmiş ve buralarda kendi zaferini ilan etmiştir. Veni, Vidi, Vici sözünü Caesar'in söylediği bilinmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Çorum

Konya

Eskişehir

Adıyaman

Uşak

Açıklama:

Kommagene Kralı I. Antiokhos'un tümülüsünün Nemrut Dağı'nda (Adıyaman) yer aldığı, bu tümülüsün devasa tanrı heykelleri ve Doğu-Batı sentezini yansıtan özellikleriyle Hellenistik Dönem'in önemli bir mimari eseri olduğu metinde belirtilmiştir. Bu bölge Adıyaman sınırları içerisindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi, Roma'nın Anadolu'da (Küçük Asya) kurduğu eyaletlerden biri değildir?

Asia Eyaleti

Kilikya Eyaleti

Bithynia – Pontos Eyaleti

Panionia Eyaleti

Galatia Eyaleti

Açıklama:

Roma, Anadolu'da Likya-Pamphylia, Trakya, Cappadocia (Kapadokya) eyaletlerini kurmuştur. Ephesos (Efes) ise bir kent devletiyken sonradan Roma kontrolüne girmiş ancak ayrı bir eyalet olarak kurulduğuna dair bilgi metinde bulunmamaktadır. Metinde Bithynia-Pontos, Kilikya Eyaleti'nin kurulduğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Anadolu'da Hellen dönemi resim sanatının örneklerinin takip edilebildiği eserler aşağıdakilerden hangisinde belirtilmektedir?

Duvar resimleri

Heykel altlıkları

Seramik eserler

Mezar stelleri

Mimari yapılar

Açıklama:

Anadolu'da Hellen dönemi resim sanatının örneklerinin takip edilebildiği eserler seramik eserlerdir. Ünite 4'te, Hellenistik dönemde resim anlayışının seramik malzeme (kırmızı figür tekniği) üzerinden izlenebildiği belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Roma'da ilk Hıristiyanların içinde toplanıp, tapındıkları yer altı mezarlarının genel adıdır?

Şapel

Hipoje

Tempera

Diptikon

Katakomp

Açıklama:

Roma döneminde, Hıristiyanlığın ilk yıllarında kentlerin görkemli sütunlu caddeleri, anıtsal çeşmeler (Nymphaion) ve Roma katkısı olarak kabul edilen takların yanı sıra, inançla ilgili yapılar arasında yer altında yer alan mezarlar (Katakomplar) ve bazilikalara benzer yapılar önemliydi. Roma'da halkın dinsel aktiviteleri için kullandığı yer altı mezarlarına verilen genel isim "Katakomplar"dır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Hellen göç hareketleri sonrası Batı Anadolu'da kurulmuş, Miletus, Myus, Priene, Ephesos, vkimi kentlerin kendi aralarında kurdukları ve belirli zamanlarda toplanarak savaş gibi önemli kararlar aldıkları birliğe ne ad verilmektedir?

Attika Delos Birliği

Likya Birliği

Panionion

Kutsal Birlik

Panhellenizm

Açıklama:

İonialılar, Batı Anadolu'nun orta kesimlerine yerleşerek birçok kent kurmuşlardır. Bu kentler, kıta Yunanistan'ına kıyasla üstün bir kültüre sahipti ve kendi aralarında Panionion adı verilen dinsel bir birlik oluşturmuşlardı. Bu birlik, dinsel olsa da, savaş gibi önemli kararların alındığı bir meclis işlevi görmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Bizans halkının, hukuk ve geleneklerine göre, kendileri için belirledikleri isim ve kültürel anlamda devamı olduğunu kabul ettikleri uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Sasaniler

Hellenler

Romalılar

Balkan halkları

Germenler

Açıklama:

Hellenistik Dönem sonrası Anadolu'da Roma egemenliği başlamıştır. Roma, fethettiği bölgelerin yerel yönetim kurumlarına (polis) özerklik tanımış, ancak Roma hukuku ve yönetimi esas olmuştur. Ancak Bizans (Doğu Roma) döneminde, özellikle Hellenistik dönemden kalan idari yapılar ve kültürel gelenekler (örneğin Yunan dili ve kültürü) korunmuş ve geliştirilmiştir. Metinde, Bizans'ın Hellen (Grek, Yunan) ve Roma halklarının bıraktığı miras üzerine kültürel evrimini sürdürdüğü belirtilmektedir. Kendi isimleri olarak Hellen (Grek) adını benimseme süreci İonia Ayaklanması sonrasına (MÖ. 6. yy.) dayanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Bizans uygarlığında, İsa, Meryem, Azizler ve Azizlerin yaşamlarının canlandırıldığı, taşınabilir nitelikte ibadet amacı taşıyan dini konulu resimlere ne ad verilmektedir?

Rölyef

Katakomp

Kronik

İkona

Transept

Açıklama:

Metinde, Hellenistik Dönem Kültürü başlığı altında, Bizans kültürü ile karıştırılmamasına dikkat edilse de, Bizans'taki 'İkonalar' tanımı sorunun içeriğiyle birebir örtüşmektedir. İkonalar, İsa, Meryem, Azizler ve Azizlerin yaşamlarının canlandırıldığı, taşınabilir nitelikte ibadet amacı taşıyan dini konulu resimlerdir. (Ancak bu terim aslında Bizans dönemine ait olsa da, sorunun içeriği doğrudan bu tanıma işaret etmektedir. Ünite 4'te geçen Hellenistik dönemde heykel ve seramik öne çıkmıştır. Ancak sorunun içeriği (İsa, Meryem, Azizler, taşınabilir, dini konulu resimler) doğrudan Bizans ikonografisini tanımlar. Bu tür dini figürlerin erken örnekleri Hellenistik dönemde de mevcuttur, ancak sorunun tanımladığı 'İkona' terimi ve taşınabilirliği bağlamı 4. ünitede açıkça tanımlanmamıştır. Ancak 5. ünitede bu tanım net olarak mevcuttur: 'İkonalar: İsa, Meryem, Azizler ve Azizlerin yaşamlarının canlandırıldığı, taşınabilir nitelikte ibadet amacı taşıyan dini konulu resimlerdir.' Soru 4'ün bağlamı, 5. ünitedeki Bizans kültürünün tanımına daha yakındır. Sorunun içeriği için en uygun terim İkonalar'dır.)

Doğru Cevap: D

Soru 59

313 yılında Roma İmparatorluğu'nda Hıristiyanlığın devlet tarafından serbest bir din olarak tanınmasını ve zamanla Hıristiyanlığın devlet içerisinde yayılmasını sağlayan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Roma Fermanı'nın ilan edilmesi

Milano Fermanı'nın ilan edilmesi

İmparatorluğun doğusunda yeni başkent olarak Constantinapolis'in kurulması

Nicaea (İznik) Konsili'nin toplanması

Milvius Köprüsü Savaşı'nda Constantinus'un pagan Licinius'u yenmesi

Açıklama:

Soru, MS 313'te Roma İmparatorluğu'nda Hristiyanlığın serbest bırakılmasını sağlayan olayı sormaktadır. Ünite 4 özetinde, II. Claudius ve Aurelianus sonrası dönemde iç karışıklıkların ardından Constantinus'un iktidara geldiği ve 'MS. 313 Milano Fermanı' ile Hıristiyanlığın resmi olarak tanındığı açıkça belirtilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Kendi emperyal politikalarının bir sonucu olarak Romalıların, Anadolu'da oluşturdukları Via Sebaste ile anlatılmak istenen uygulama aşağıdakilerin hangisinde gösterilmiştir?

Su kemerleri

İmparatorluk Kültü tapınakları

Yol sistemi

İdari yapılanma

Ordu reformu

Açıklama:

Roma döneminde, korsan tehlikesinin ortadan kalkmasının ardından deniz yolları ve yol inşaatlarının hızlandığı belirtilmiştir. Roma'nın Anadolu'da kurduğu yollar, özellikle 'Via Sebaste', Roma'nın Anadolu'ya entegrasyonunu, ticaret yollarını güvence altına almayı ve askeri hareketliliği kolaylaştırmayı amaçlayan emperyal politikalarının bir sonucudur. Bu durum, kentlerin ekonomik ve ticari gelişimini desteklemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Roma'nın ilk imparatoru Octavianus'un, icraatlarını halka anlattığı ve bir çeşit "ulusa sesleniş" konuşması gibi düşünebileceğimiz "Res Gestae Divi Augusti'nin günümüze kadar sağlam gelmiş en iyilerinden bir tanesi ülkemizde hangi ilde ele geçirilmiştir?

Antakya

İzmir

Kayseri

İstanbul

Ankara

Açıklama:

Roma İmparatoru Octavianus'un (Augustus) icraatlarını anlattığı eseri olan 'Res Gestae Divi Augusti'nin en iyi örneği Ankara'da ele geçirilmiştir. Ünite 4 özetinde, 'Res Gestae Divi Augusti'nin günümüze kadar sağlam gelmiş en iyilerinden bir tanesi Ankara'da ele geçirilmiştir.' bilgisi yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Büyük İskender'in MÖ. 334 yılında doğu seferine çıkmasıyla başlayıp, Cleopatra'nın MÖ. 30 yılındaki ölümüne kadar süren ve Doğu ve batı uygarlıklarının her anlamda birbiriyle etkileşim içine girdiği döneme ne ad verilmektedir?

Hellen Dönem

Krallık Dönemi

İmparatorluk Dönemi

Cumhuriyet Dönemi

Hellenistik Dönem

Açıklama:

Soru, Büyük İskender'in MÖ. 334'te başlattığı seferle başlayıp, VII. Cleopatra'nın MÖ. 30'da ölümüyle sona eren, Doğu ve Batı etkileşiminin yoğun olduğu dönemi sormaktadır. Ünite 4 özetinde, bu dönemin 'Hellenistik Dönem' olarak adlandırıldığı ve MÖ. 334 ile MÖ. 30 yılları arasını kapsadığı açıkça belirtilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

İlk kez Romalılarla birlikte karşımıza çıkan ve kentlerin ekonomik, ticari ve hukuki işlerinin yürütüldüğü, Hıristiyanlık sonrasında kiliseye dönüştürülen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Curcus Publicus

Nymphaion

Bazilika

Gymnasium

Frigidarium

Açıklama:

Soru, Romalılarla birlikte Anadolu'da görülen, kentlerin ekonomik, ticari ve hukuki işlerinin yürütüldüğü, sonradan Hıristiyanlık döneminde kiliseye dönüştürülen yapı tipini sormaktadır. Ünite 4 özetinde, 'Romalılarla birlikte gördüğümüz diğer bir yapı tipi kentlerin ekonomik, ticari ve hukuki işlerinin yürütüldüğü bazilikalardır. Aynı yapılar, imparatorluğun geç dönemlerinden itibaren kiliseye dönüştürülerek Hristiyanlara hizmet etmişlerdir.' bilgisi verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Historiae (Tarihler) adlı siyasi, askeri ve kültür tarihi içerikli eserinde Anadolu hakkında da ayrıntılı bilgiler veren ve "Tarihin Babası" unvanıyla nitelendirilen MÖ. 1. yüzyılın önemli tarihçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Hekatalos

Homeros

Herodotos

Hesiodos

Cicero

Açıklama:

Anadolu hakkında ayrıntılı bilgi veren ve 'Tarihin Babası' unvanıyla nitelendirilen tarihçi Herodotos'tur. Ünite 4'te, 'Herodotos ilk olarak altın ve gümüş para basanların Lidyalılar olduklarını belirtir.' bilgisi verilmiştir. Kendisi aynı zamanda Anadolu'nun coğrafyası hakkında da bilgiler vermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Ankara'nın erken Cumhuriyet dönemindeki imarında iz bırakan mimarlardan biri değildir?

Heinrich Krippel

Theodor Post

Ernst Egli

Clemens Holzmeister

Herman Jansen

Açıklama:

Ankara'nın imar ve planlamasında rol oynayan Avrupalı mimarlar arasında Theodor Post, Ernst Egli, Clemens Holzmeister ve Herman Jansen yer almıştır. Heinrich Krippel ise bu listede yer almamaktadır (Metinde adı geçen diğerleri Avrupalı mimarlardır). Doğru kabul edilen şık A şıkkıdır (Heinrich Krippel).

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Roma'da ilk Hıristiyanların içinde toplanıp, tapındıkları yer altı mezarlarının genel adıdır?

Şapel

Hipoje

Tempera

Katakomp

Diptikon

Açıklama:

Roma Dönemi'nde, Hıristiyan inancının ilk dönemlerinde, Hıristiyanlar tapınak yerine yeraltı mezarlarında toplandılar ve ibadet ettiler. Bu yeraltı mezarlarının genel adı 'Katakomplar'dır. Ünite 4'teki Roma Dönemi Kültürü bölümünde, 'Katolik Kültü olarak bilinen bazı kişilerin kafataslarının alınarak ve aynı zamanda bunların alçı ile sıvanıp etlendirilmek suretiyle canlandırıldığı bir eylem söz konusu olmuştur' bilgisinden sonra, 'Katakomp' kelimesi geçmemekle birlikte, Roma'daki 'Katakomplarda' yapılan fresklerden bahsedilmektedir. Ayrıca, 'Hıristiyanlığın ilk yıllarında... toplumu tehdit eden ve sonunda Hıristiyanlığın zaferini simgeleyen, yeraltı mezarlarında ibadet ettikleri' bilgisi, bu yerlerin önemini vurgular. Katakomplar, erken Hıristiyanların gizli ibadet ve defin yerleri olarak bilinir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Paris elçiliği görevinde bulunan, 1721 yılında ülkeye dönüşünde gözlemlerini Paris Sefaretnamesi adlı eserinde Osmanlı yönetici elit ve aydınlarına aktaran devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi

Ahmet Resmi Efendi

Ebubekir Ratib Efendi

Halet Efendi

Vasıf Efendi

Açıklama:

Ünite 4'te, 'Dönemin tarih yazıcılığı konusunda Anadolu'da karşımıza çıkan ilk örnek aslında daha çok coğrafyacı kimliğiyle ön plana çıkan, Amasia (Amasya) doğumlu Strabon'dur (MÖ 64/63-MS. 21).' bilgisi yer almaktadır. Strabon, Paris elçisi olmasa da, İskender'in seferlerine katılan Nearkhos ve Ptolemaios'un çalışmalarından yararlanarak Anadolu coğrafyası hakkında önemli bilgiler vermiştir. Ancak, sorunun bahsettiği elçilik görevi ve eseri (Paris Sefaretnamesi) ile tanınan kişi, aynı ünitede bahsedilen ve 'Saray' konusunun geçtiği' dönemle ilgili olan 18. yüzyıl Osmanlı'sı ile daha çok ilişkilidir (Ünite 7). Cumhuriyet dönemi için de 'Dilde Reform' başlığında bahsedilen 'Tanzimat sonrası Türk Edebiyatı' bölümünde edebiyatçılardan bahsedilir. Ancak, Ünite 4'te Anadolu'nun erken dönem tarihçileri arasında, MÖ 64/63 doğumlu coğrafyacı Strabon öne çıkar. Eğer soru Cumhuriyet dönemi bağlamında sorulmuşsa, Amasya doğumlu Strabon uygun değildir. Ancak, verilen metinler içinde en yakın tarihçi bilgisi Ünite 4'te Strabon için verilmiştir. Ancak, sorudaki 'Paris elçiliği' ve '1721' tarihi, genellikle 18. yüzyıl Osmanlı dönemi (Ünite 7) ile ilişkilendirilen Yirmisekiz Mehmed Çelebi'ye işaret eder. Metinlerde bu özelliklere uyan bir isim yoktur. Verilen üniteler arasında, 18. yüzyıl kültürü (Ünite 7'de Tanzimat öncesi) ile ilgili ipuçları mevcuttur. Ünite 7'de 'Yenileşme Döneminde Resim ve Heykel' bölümünde '18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Padişahlar yerli ve yabancı birçok ustaya portrelerini yaptırmışlardır.' denilmektedir. Sorunun içeriği (Paris Elçiliği ve 1721 dönüşü) Ünite 7'deki Tanzimat öncesi döneme daha uygundur; ancak bu dönemde adı geçen bir elçi yok. Ünite 4'teki Strabon, coğrafyacıdır ve bahsi geçen format (elçi) ile doğrudan eşleşmez. Sorunun bağlamı (1720'ler), Ünite 7'de bahsedilen 'Yenileşme Döneminin başlangıcı'na, özellikle Lale Devri'ne (III. Ahmed dönemi) denk gelir. Ancak, verilen metinlerde bu spesifik kişinin adı geçmemektedir. Soru 3, Ünite 7'de geçen Yirmisekiz Mehmed Çelebi'ye ait bir bilgidir (Paris sefâreti), ancak metinlerde (Ünite 7) sadece III. Selim'den bahsedilmektedir. Ünite 7'de III. Selim döneminde dil reformu denemesinden bahsedilmektedir. Ünite 7'de III. Selim'den sonra gelen dönemdeki (Tanzimat) dil sorunlarından bahsedilirken, Ünite 4'te Strabon'dan bahsedilir. Verilen metinlere sadık kalmak gerekirse, bu sorunun cevabı Ünite 4 veya 7'deki bilgilerle tam olarak bulunamıyor. Ancak, bu özellikler (Paris sefaretnamesi, 1721) genellikle Yirmisekiz Mehmed Çelebi'ye atfedilir ve bu dönem Osmanlı'nın yenileşme başlangıcıdır (Ünite 7). Verilen metinlerde bu isim geçmediği için, en yakın kültürel dönemi temsil eden Ünite 7'den bir cevap aranmalıdır. Ünite 7'de bu kişi adı geçmediği için, Ünite 4'teki tarihçiler arasında en öne çıkan Strabon seçilebilir, ancak bu soruya en uygun cevap, dış bilgi gerektiren Yirmisekiz Mehmed Çelebi'dir. Metinler arasında tam bir eşleşme olmadığı için, en uygun düşen (Ünite 4'teki tarihçi) Strabon seçilmiştir, ancak bu bilgi metinlerdeki 'Paris Elçiliği' detayıyla tam uyuşmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Hellenlerin büyük göç hareketleri öncesinde zaten Batı Anadolu'da yaşamakta olan ve antik çağ yazarları arasında sorguçlu miğferleri, tutamaklı kalkanları ve çifte baltalarıyla kaba bir dil konuştukları şeklinde betimlenen yerel halk aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Frigler

Lidyalılar

Likyalılar

Galatlar

Karlılar (Karialılar)

Açıklama:

Hellen (Grek) göçlerinden önce Batı Anadolu'da yaşayan ve Yunan yazarları tarafından kaba bir dille betimlenen yerel halklar Aioller, İonlar ve Dorlar olarak adlandırılmıştır. Soruda bahsedilen, kaba dilli, özel silahları olan yerel halk, Ünite 4'te 'Batı Anadolu'nun kuzeyine yerleşenlerine Aioller, orta bölgelerine yerleşenlere İonlar (İonialılar) ve güneye yerleşenlere Dorlar adı verilmiştir.' şeklinde belirtilmiştir. Metinde bu halkların kaba tasvirleri geçer, ancak 'sorguçlu miğferleri, tutamaklı kalkanları ve çifte baltalarıyla kaba bir dil konuştukları' şeklinde betimlenen halk, Aioller'dir (Kuzeybatı Anadolu'ya yerleşenler).

Doğru Cevap: E

Soru 69

Önceleri denizcilere korku verdiği için "konuk sevmez" (Pontus Exeinos) denilirken, MÖ. 7. yüzyılın sonları - MÖ. 6. yüzyılın başlarında Anadolu'nun iç bölgelerinden elde ettikleri malları diğer kent-devletlerine taşıyan Miletus kolonilerinin kuruluşuyla birlikte, "konuksever" (Pontus Euxinos) deniz olarak adlandırılmaya başlanan deniz aşağıdakilerden hangisidir?

İon Denizi

Marmara Denizi

Adriyatik Denizi

Karadeniz

Akdeniz

Açıklama:

Metne göre, MÖ 6. yüzyıla doğru, Dorlar'ın kurduğu kült çevresinde bir federasyon oluştuğu ve bu durumun Ege'de yeni bir sürece işaret ettiği belirtilir. Deniz, 'Pontus Euxinos' (konuksever deniz) olarak adlandırılmıştır. Bu adlandırma, Milet kolonilerinin kuruluşuyla hız kazanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Hellen göçleri sonrasında yeni bir kültürel sürece girilen Batı Anadolu'da ortaya çıkan ve "kent-devleti" şeklinde örgütlenen idari sisteme ne ad verilmektedir?

Ekklesia

Koloni

Karum

Wabartum

Polis

Açıklama:

Metne göre, İonia'da farklı bir idari örgütlenme içine giren kentlere 'kent devleti' (polis) adı verilmiştir. Bu kentler siyasal haklara sahip özgür yurttaşlar, siyasal haklardan yoksun özgür insanlar, köylüler ve kölelerden oluşuyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 71

4. Aşağıdakilerden hangisi Roma'da ilk Hıristiyanların içinde toplanıp, tapındıkları yer altı mezarlarının genel adıdır?

Şapel

Hipoje

Tempera

Katakomp

Diptikon

Açıklama:

Roma'da Hıristiyanların ibadet ettikleri, ölülerini gömdükleri ve toplanma alanları olarak kullandıkları yeraltı mezarlarına 'Katakomp' adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

11. Romalıların Anadolu'daki en önemli etkinliklerinden biri olan Via Sebaste terimi aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Ordu teşkilatı

Yol ağı sistemi

Standart para birimi

Tapınak modeli

Meclis binası

Açıklama:

Via Sebaste, Roma İmparatorluğu döneminde Anadolu'da kurulan yollardan biridir. Ünite 4'te, Roma döneminde korsan tehlikesinin kalkmasıyla yol inşaatlarının hızlandığı belirtilir. Via Sebaste (veya Sebaste yolları), özellikle İmparator Augustus döneminde (MÖ. 27-MS 14) gerçekleştirilen ve kentsel ağın gelişimini sağlayan en önemli yol ağlarından biridir (çoğunlukla Augustus'un Anadolu'daki valileri aracılığıyla yaptırılmıştır).

Doğru Cevap: B

Soru 73

19. Aşağıdakilerden hangisi, Roma'nın Anadolu'da (Küçük Asya) kurduğu eyaletlerden biri değildir?

Kilikya Eyaleti

Panionia Eyaleti

Galatia Eyaleti

Bithynia - Pontos Eyaleti

Asia Eyaleti

Açıklama:

Roma'nın Anadolu'da kurduğu eyaletler arasında Likya-Pamphylia, Trakya, Bithynia-Pontos ve Kapadokya Eyaletleri sayılmıştır (Ünite 4). Roma'nın MS. 102 yılında kurduğu Kilikya Eyaleti de bahsedilmiştir. Metinlerde adı geçmeyen bir bölge (örneğin, Galatia veya Asya Eyaleti'nin farklı bir dönemde kurulmuş olması veya bir kentin ismi), cevap olacaktır. Metinlerde açıkça sayılanlar: Likya-Pamphylia, Trakya, Kapadokya, Kilikya. Eğer seçeneklerde Galatia varsa, 166-180 dönemi bağlamında bahsedilmiş olsa da ayrı bir eyalet olarak sayılmamış olabilir (Ancak Galatia, Augustus döneminde kurulmuştur ve Roma'nın önemli bir eyaletidir. Sorunun cevabı için metinde **açıkça** belirtilmeyen bir eyalet seçilmelidir. Metinlerde geçenler: Likya-Pamphylia, Trakya, Kapadokya, Kilikya Eyaleti).

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Bizanslı kavramı kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?

14.

17.

16.

19.

13.

Açıklama:

Bizanslı kavramı 16. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Hıristiyan kilisesinde Ortodoks olmayan bir görüşü benimseyen kişi nasıl tanımlanır?

Tetrarşi

Thema

Senato

Eklogi

heretik

Açıklama:

Hıristiyan kilisesinde“heretik”, Ortodoks olmayan bir görüşü benimseyen kişi olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Heraklios döneminde Müslüman Arapların akınlarını Anadolu’da önleyebilmek için Bizans Devleti, Anadolu’yu dört eyalete bölmüştür. Bu eyaletler kelimesi hangi isim ile adlandırılmıştır?

Thema

Heretik

Bizanslı

Tetrarşi

Senato

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 4

Dört başlı manasına gelen ve İmparator Diokletianus'un kurduğu yeni yönetim sisteminin adı nedir?

Thema

Heretik

Senato

Tetrarşi (tetrarhia)

Eklogi

Açıklama:

İmparator Diokletianus, dört başlı manasında Tetrarşi(tetrarhia) denilen yeni bir yönetim sistemi kurmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Bizansta kaçıncı yüzyıldan sonra ise tahtın babadan oğula geçmesi yolu benimsenmiştir?

10.

11.

Açıklama:

7. yüzyıldan sonra ise tahtın babadan oğula geçmesi yolu benimsenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Bizans hukukunun temel kaynağı hangi hukuktur?

Fransız hukuku.

Selçuklular hukuku.

Sasaniler hukuku.

Osmanlı hukukudur.

Roma hukukudur.

Açıklama:

Bizans hukukunun temel kaynağı Roma hukukudur.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Müslüman fetihleri ve İkonakırıcılık tartışmalarının yer aldığı 7. ve 9. yüzyıllar arası Bizans tarihinde hangi dönem olarak adlandırılmaktadır?

Karanlık Dönem

Yakınçağ

Paleotik Dönem

Kalkolitik dönem

Aydınlık dönem

Açıklama:

Müslüman fetihleri ve İkonakırıcılık tartışmalarının yer aldığı 7. ve 9. yüzyıllar arası Bizans tarihinde “Karanlık Dönem” olarak adlandırılmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 8

Roma İmparatorluğu içinde Hıristiyanlara yardım etmek için MS 313 Şubat ayında yapılan anlaşmanın ismi nedir?

Roma Fermanı

Anadolu Fermanı

Milano Fermanı

Bizans Fermanı

Atina Fermanı

Açıklama:

Milano Fermanı: Roma İmparatorluğu içinde Hıristiyanlara yardım etmek için MS 313 Şubat ayında yapılan anlaşmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Manastır Vakıf Belgeleri olan ve Manastırlarda günlük seremonilerin kaydedildiği litürjik takvim ile İdari organizasyonların kaydedildiği belgelere ne ad verilirdi?

İkonakırıcılık

Pakhomios

Basileios

Eklogi

Typikon

Açıklama:

Typikon: Manastır Vakıf Belgeleri. Manastırlarda günlük seremonilerin kaydedildiği litürjik takvim. İdari organizasyonların kaydedildiği belgelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Antik Yunanca’da, “suya ya da sıvıya batırmak” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Eparhos

Solidus

Transept

Vaftiz

Ölüm

Açıklama:

Vaftiz kelimesi Antik Yunanca’da, “suya ya da sıvıya batırmak” anlamına gelen Bap’tizo ya da Vap’tizo kelimesinden gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Akdeniz kıyılarının oldukça girintili ve çıkıntılı olması

Deniz suyu sıcaklığı

Akdeniz’in doğusunda 7. yüzyıla kadar Bizans’ın elinde kalan ancak Arap fetihleri sonucu kaybedilen Suriye ve Mısır'ın önemli alanlarından biri olması

Anadolu’nun özellikle orta ve doğu kısımları tarımdan çok hayvancılık için uygun olması

Balkanlara yakın olması

Açıklama:

Bizans İmparatorluğu Akdeniz etrafında kurulmuş ve kültürü bu coğrafyadan fazlasıyla etkilenmiş bir uygarlıktır. Bu nedenle Bizans’ın iletişimi, ticareti, endüstrisi ve iklimi genellikle Akdeniz’in özellikleri tarafından belirlenmiştir. Özellikle oldukça girintili ve çıkıntılı olan Akdeniz kıyıları güvenli deniz trafiği için son derece elverişlidir. Bu uygun fiziksel koşullar, Akdeniz çevresinde ulaşım ve ticareti teşvik etmiş ve kıyı bölgelerinde yaşayan insanların hayat standartlarına olumlu katkılar sağlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bizans İmparatorluğunun uzun yıllar sınırlarını oluşturan nehirler hangileridir?

Kuzey sınırı Tuna Nehri
Güney sınırı Struma Nehri

Kuzey sınırı Tuna Nehri
Doğu sınırı Fırat Nehri

Doğu sınırı Fırat Nehri
Batı sınırı Mesta Nehri

Güney sınırı Struma Nehri
Doğu sınırı Fırat Nehri

Güney sınırı Struma Nehri
Batı sınırı Mesta Nehri

Açıklama:

Bizans İmparatorluğunun uzun yıllar kuzey sınırı Tuna Nehri, doğu sınırı ise Fırat Nehri’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Thema sistemi ne demektir?

4. yüzyıldan başlayarak 6. yüzyıla kadar merkezi idarenin en önemli üst düzey görevlisine denir

Saray törenlerinden, ulaşımdan ve istihbarattan sorumlu görevliye verilen addır

Bizans Devleti, Anadolu’yu dört eyalete bölmüştür. Bu eyaletler thema kelimesi ile adlandırılmıştır.

Madenler, darphane, belirli vergilerin toplanması sistemidir

İmparator’un sınırsız mal varlığından, özellikle de geniş kiralık arazilerinden sorumlu olması durumudur

Açıklama:

Heraklios döneminde (610-640) Müslüman Arapların akınlarını Anadolu’da önleyebilmek için Bizans Devleti, Anadolu’yu dört eyalete bölmüştür. Bu eyaletler thema kelimesi ile adlandırılmıştır. Themaların genel özelliği eyalet içinde toprağa bağlı yerel ordu bulundurmasıdır. Bundan dolayı kolordu olarak da bilinmektedirler

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi İmparator I. Konstantinos tarafından geliştirilen sivil idari yapılardan biri değildir?

Magister officiorum (İdari Sorumlu): 4. yüzyıldan başlayarak 6. yüzyıla kadar merkezi idarenin en önemli üst düzey görevlisi. Saray törenlerinden, ulaşımdan ve istihbarattan sorumludur.

Comes sacrarum largitionum (Kutsal Cömertlik Kontu): Madenler, darphane, belirli vergilerin toplanması ve askeri birliklere özel ikramiyelerin verilmesinden sorumludur

Comes rei private (İmparator’un Şahsi Hesap Kontu): İmparator’un sınırsız mal varlığından, özellikle de geniş kiralık arazilerinden sorumludur.

Tetrarşi: İmparator Diokletianus, dört başlı manasında tetrarhia denilen yeni bir yönetim sistemi kurmuştur. Bu sisteme göre imparatorluğu iki agustus ve iki (Caesar) sezar birlikte yöneteceklerdi. Agustuslardan biri imparatorluğun batısına diğeri ise doğusuna hükmedecekti.

Praepositus sacri cubiculi: Mabeyinci, haremağası, imparatora ulaşımı kontrol eden kişidir.

Açıklama:

A, B, C, E şıkları İmparator I. Konstantinos tarafından geliştirilen sivil idari yapılardır. D şıkkı ise Tetrarşi tanımıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

I. Hukuk kurumları "İnstituiones"
II. Hukuk bilimi ve hukuk tarihi” Digesta ya da “Pandektis”
III. Güncellenen emirnameler “Codex”
IV. Yeni kanunlar “Novellae”
V. Taç Giyme Töreni "Skylitzes Kroniği"
Yukarıdakilerden hangisi Roma hukuku içeriği ve kapsamı Corpus Iuris Civilis (Medeni Hukuk Derlemesi) isimli derlemede yer almamaktadır?

I. Hukuk kurumları "İnstituiones"

II. Hukuk bilimi ve hukuk tarihi” Digesta ya da “Pandektis”

III. Güncellenen emirnameler “Codex”

IV. Yeni kanunlar “Novellae”

V. Taç Giyme Töreni "Skylitzes Kroniği"

Açıklama:

Bizans hukukunun temel kaynağı Roma hukukudur. Roma hukuku içeriği ve kapsamı I. Iustinianos’un (527-565) Corpus Iuris Civilis (Medeni Hukuk Derlemesi) isimli derlemesinde toplanmış ve Bizans hukukuna aktarılmıştır. 528-534 yılları arasında hazırlanan Corpus Iuris Civilis dört ana bölümden oluşmaktaydı. Birinci bölümde hukuk kurumları (instituiones) hakkında genel bilgiler yer alır, “Digesta” ya da “Pandektis” olarak bilinen ikinci bölüm hukuk bilimi ve hukuk tarihini içermektedir. “Codex” adını taşıyan üçüncü bölümde güncellenen emirnameler yer alır ve 12 bölümdür. Dördüncü bölümü ise Latince “Novellae” olarak bilinen yeni kanunlar oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Milano Fermanı nedir?

313 yılında Theodosios (379-395) döneminde Hıristiyanlığın serbest bir din olarak kabulü ve Kilisenin kurulmasıyla Hıristiyanlık resmi devlet dini haline gelmiştir. Kilise örgütlenmesi de devletin örgütlenmesine göre
biçimlenmiştir

Bizans eğitim sisteminde antikitenin yedi yüksek bilimine bağlı kalmasıdır

Orta Bizans döneminde imparatorluğun sınır savunma sistemidir

Roma imparatorluk ordusunda disiplin ve talim ön plana çıkarken, ardılı olan Bizans ordusunda stratejinin temel dayanak olması sözleşmesidir

Bizans’ta yerel okuryazarlığın ve yazının yaygınlaşması, dini ve seküler kütüphanelerin kurulması

Açıklama:

313 yılında Milano Fermanıyla Hıristiyanlığın serbest bir din olarak kabulü ve Theodosios (379-395) döneminde Kilisenin kurulmasıyla Hıristiyanlık resmi devlet dini haline gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Hıristiyanlığın ilk yıllarında dünyadan el etek çekip, toplumdan uzakta inzivaya çekilerek dua ve ibadet yoluyla Tanrı’yı arama yani inziva yolunu seçen kişi münzevi olarak tanımlanmıştır. Münzevi yaşamda, duyguların köreltilmesi, cinsellik, zenginlik, aşırı istek gibi dünyevi duygulardan arınmayı içeren ruhani akımdır.
Aşağıdakilerden hangisi bu akımın güçlenmesinin nedenlerinden biri değildir?

Hz. İsa’yı örnek almak, onun bilgisine sahip olmak, aklın ve vücudun getirdiği günahlara karşı mücadele etmek

Manastırların köy manzaralarının doğal bir parçası olarak görülmesi

Hıristiyanlara yapılan zulümlerden kaçmak

Hıristiyanlığın hoş görülmeye başlaması

Halkın İmparatorlukta uzun süren savaşlar, yoksulluk, asker kaçakları ve vergi gibi günlük hayatın yükümlülüklerinden kaçmak istemesi

Açıklama:

Mısır’da. 3. yüzyıl sonu ve 4. yüzyıl başlarında ortaya çıkan manastır hareketinin temelinde Hz. İsa’yı örnek almak, onun bilgisine sahip olmak, aklın ve vücudun getirdiği günahlara karşı mücadele etmek yatmaktadır. Hıristiyanlığın ilk yıllarında dünyadan el etek çekip, toplumdan uzakta inzivaya çekilerek dua ve ibadet yoluyla Tanrı’yı arama yani inziva yolunu seçen kişi münzevi olarak tanımlanmıştır. Münzevi yaşamda, duyguların köreltilmesi, cinsellik, zenginlik, aşırı istek gibi dünyevi duygulardan arınmayı içeren ruhani akımın ortaya çıkmasında Yahudilik ve pagan antikitenin de etkili olduğu söylenebilir. Bununla beraber birçok Mısırlı 3. yüzyılda Hıristiyanlara yapılan zulümlerden kaçmak için de münzevi yaşamı seçmiştir. Münzevilerin çölde mağaralar ve firavunlar döneminden kalma mezarlara yerleştikleri bilinmektedir. Bununla beraber ilk münzeviler Nil Nehri boyunca evler kurup ortak bir yaşam da sürmüşlerdir. İnançlarının yeterince sınanmayacağı duygusuna kapılan
münzevilerin sayısı, Hıristiyanlı
Mısır’da. 3. yüzyıl sonu ve 4. yüzyıl başlarında ortaya çıkan manastır hareketinin temelinde Hz. İsa’yı örnek almak, onun bilgisine sahip olmak, aklın ve vücudun getirdiği günahlara karşı mücadele etmek yatmaktadır. Hıristiyanlığın ilk yıllarında dünyadan el etek çekip, toplumdan uzakta inzivaya çekilerek dua ve ibadet yoluyla Tanrı’yı arama yani inziva yolunu seçen kişi münzevi olarak tanımlanmıştır. Münzevi yaşamda, duyguların köreltilmesi, cinsellik, zenginlik, aşırı istek gibi dünyevi duygulardan arınmayı içeren ruhani akımın ortaya çıkmasında Yahudilik ve pagan antikitenin de etkili olduğu söylenebilir. Bununla beraber birçok Mısırlı 3. yüzyılda Hıristiyanlara yapılan zulümlerden kaçmak için de münzevi yaşamı seçmiştir. Münzevilerin çölde mağaralar ve firavunlar döneminden kalma mezarlara yerleştikleri bilinmektedir. Bununla beraber ilk münzeviler Nil Nehri boyunca evler kurup ortak bir yaşam da sürmüşlerdir. İnançlarının yeterince sınanmayacağı duygusuna kapılan münzevilerin sayısı, Hıristiyanlığın hoş görülmeye başlaması sonrasında da artmıştır. İmparatorlukta uzun süren savaşlar, yoksulluk, asker kaçakları ve vergi gibi günlük hayatın yükümlülüklerinden kaçmak isteyenler de manastır yaşamının benimsenmesine neden olmuştur. Çünkü manastırlara bu insanlar ayrım gözetilmeksizin kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bizans’ta ortalama yaşam ömrünün 35 yaş olması aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?

Roma ailesinde erkeğin otoritesi her şeyden önemli olmasına

Evlilikten doğan çocuklar ya babalarının yasal mirasçıları olarak kabul edilmesine

Asgari evlilik yaşının erkeklerde 15, kızlarda 12 ya da 13 olmasına

Evlilikler genellikle yedinci derece akrabalık derecesine kadar uzanan yakın biyolojik ilişkiler arasında gerçekleşmemesine

Üst sınıf aileler genellikle evlilikleri servetlerini belirleyecek bir anlaşma olarak görmesine

Açıklama:

Asgari evlilik yaşı erkeklerde 15, kızlarda 12 ya da 13 idi. Bizans’ta ortalama yaşam ömrünün 35 yaş olduğu göz önüne alındığında erken yaşta evlenmek çocuk sahibi olmak için bir zorunluluk gibi görünmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 19

I. Roma tipi tiyatro gösterileri ve hipodromlardaki araba yarışlarının giderek terk edilmesi
II. Tarımsal üretim Bizans kent ekonomisinin bel kemiği olması
III. Bizans’ta köylerin, Bizans ekonomisinin ve toplumunun temel bir özelliği olarak karşımıza çıkması
IV. Uzun mesafeli ticaretin azalması
V. Balkanlar’daki şehirlerin, Avarlar ve Slavlar tarafından harap edilmesi
Yukarıdakilerden hangileri Bizans şehirlerinde ekonomik etkinliklerin azalması sonucuna yol açmıştır?

I ve II

II ve III

III ve IV

IV ve V

I ve V

Açıklama:

Önceki yüzyıllarda şehirler için önemli bir refah kaynağı olan uzun mesafeli ticaret de düşmüştü. Batı’da Roma egemenliğinin çöküşü, Doğu ile ticaretin azalması, 6. yüzyılın ortalarından itibaren tekrarlayan ve kentsel nüfusu etkileyen veba da ticari faaliyetleri engellemiştir. Balkanlar’daki şehirlerin, Avarlar ve Slavlar tarafından harap edilmesi, Orta Doğu ve Anadolu’da, 7. yüzyılda Perslerin ve Arapların istilaları da kentsel yaşamın çöküşünü
hızlandırmıştır.
Önceki yüzyıllarda şehirler için önemli bir refah kaynağı olan uzun mesafeli ticaret de düşmüştü. Batı’da Roma egemenliğinin çöküşü, Doğu ile ticaretin azalması, 6. yüzyılın ortalarından itibaren tekrarlayan ve kentsel nüfusu etkileyen veba da ticari faaliyetleri engellemiştir. Balkanlar’daki şehirlerin, Avarlar ve Slavlar tarafından harap edilmesi, Orta Doğu ve Anadolu’da, 7. yüzyılda Perslerin ve Arapların istilaları da kentsel yaşamın çöküşünü hızlandırmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Resimli el yazmalarının Erken Bizans dönemi anıtsal resim sanatı ve ikona örneklerinin tersine günümüze ulaşmasının sebebi nedir?

Mermer, fildişi, metal, mine, seramik ve mozaik gibi malzemelerden üretilmişlerdir

Sanatsal kaygılardan çok dini amaçlara uygun olarak biçimlendirilmiş olmalarıdır

En sık kopyalanan metinlerin İnciller olması

El yazmalarında metnin anlaşılmasını kolaylaştırmak için resimlere yer verilmesi

Genellikle manastır kitaplıklarında, saray ve kiliselerde korunduğu için

Açıklama:

Resimli el yazmaları genellikle manastır kitaplıklarında, saray ve kiliselerde korunduğu için, Erken Bizans dönemi anıtsal resim sanatı ve ikona örneklerinin tersine günümüze ulaşmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Bizans'ın kuzeydeki komşularından biridir?

Sasaniler

Emeviler

Abbasiler

Selçuklular

Göktürkler

Açıklama:

Bizans’ın zaman zaman barış ama genellikle savaş halinde olduğu ve sınırlarında da sürekli değişen komşuları şunlardır. Doğu’da Sasaniler, Emeviler, Abbasiler, Selçuklular, Osmanlılar; Kuzeyli Türk komşuları Hunlar, Göktürkler, Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Peçenekler, Oğuzlar, Kıpçaklar, Tatarlar; Batı’da ise Gotlar, Vizigotlar, Ostrogotlar, Vandallar, Lombardlar, Franklar, Normanlar, Varanglar, Venedikliler ve Cenevizliler’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Bizans Devletinin monarşik yapısı, kimin dönemindeki imparatorluk rejiminden miras kalmıştır?

Augustus

I. Iustinianus

VII. Konstantinos Porphyrogenitos

İmparator Herakleios

II. Iustinianus

Açıklama:

Bizans Devletinin monarşik yapısı, Augustus (MÖ.63-14) dönemindeki imparatorluk rejiminden miras kalmıştır. Diocletianus ve daha sonra Constantinus tarafından şekillendirilen yeni imparatorlukta hükümdar, tüm kamusal güçleri tek bir elde toplayan bir otoriteye sahiptir. Roma hukukunu temel alan imparatorlukta Bizans ordusu tümüyle imparatora bağlı bir örgüt olarak karşımıza çıkmaktadır. Eğitim ise genellikle itibarlı kadınlar dışında erkeklere sunulan bir hizmettir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Bizans hukukunun temel kaynağı hangi imparatorluğun hukukuna dayanmaktadır?

Hun

Roma

Osmanlı

Emeviler

Abbasiler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 24

Orta Bizans Dönemi’nde uygulamaya konulan ilk yasa metni aşağıdakilerden hangisidir?

Thema

Tetrarşi

Heretik

Epanagogi

Senato

Açıklama:

Orta Bizans Dönemi’nde uygulamaya konulan ilk yasa metni “Epanagogi” olarak bilinmektedir.Söz konusu metin ile Kilise ve Devlet arasındaki ilişkiler yeniden düzenlenmiş, patrik ve imparator devlet içinde en yüksek ve eşit iki güç olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Roma İmparatorluğu içinde Hıristiyanlara yardım etmek için MS 313 Şubat ayında yapılan anlaşmanın adı aşağıdakilerden hangisidir?

İstanbul Fermanı

Paris Fermanı

Milano Fermanı

Viyana Fermanı

Sofya Fermanı

Açıklama:

Roma İmparatorluğu içinde Hıristiyanlara yardım etmek için MS 313 Şubat ayında yapılan anlaşmadır. İmparator I. Konstantinos Batı’nın Augustusu ve Licinius Doğu’nun Augustus olarak birlikte Milano’da tüm imparatorluk sınırları içinde Hıristiyanlığın serbest bir din olduğunu ilan etmiştir.
Milano Fermanı

Doğru Cevap: C

Soru 26

Bizans döneminde şehirde en yüksek dereceli olup, yasa ve emirlerin devamlılığının sağlayıp, kamu hizmetlerinden sorumlu memur, aşağıdakilerden hangisidir?

Eparhos

Bap’tizo

Typikon

Pakhomios

Eklogi

Açıklama:

Eparhos: Şehirde en yüksek dereceli memur (Vali). Eparhos yasa ve emirlerin devamlılığının sağlamak ve kamu hizmetlerinden sorumludur.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Bizans döneminde kırsal nüfus 4. yüzyıldan itibaren istikrarlı bir şekilde artmıştır. Bu süreçte Konstantinopolis tahılının büyük bölümünü hangi ülkeden elde etmekteydi?

Mısır

Suriye

Filistin

Ceneviz

Makedonya

Açıklama:

Kırsal nüfus 4. yüzyıldan itibaren istikrarlı bir şekilde artmıştır. Kentsel büyüme de kendini her alanda göstermiştir. Konstantinopolis’teki ve diğer büyük şehir merkezlerindeki gıda ve diğer mallara olan talep, bu maddelerin büyük ölçekte kara yoluyla ve özellikle deniz yoluyla taşınmasını gerektiriyordu. Konstantinopolis tahılının büyük bölümü Mısır’dan, şarabı ise Suriye ve Filistin’den geliyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Bizans sanatı büyük ölçüde dini amaçlarla ısmarlanmakta, kiliseler ve manastırlarda kullanılmak üzere tahsis edilmekteydi. Hanedan ve saray mensupları dini yapıları ve dini sanatı himaye etmeye istekliydi. Bazı lüks mallar devlet tekelindeydi.Aşağıdakilerden hangisi o mallardan biri değildir?

İpek

Fildişi

Gümüş

Cam

Ahşap

Açıklama:

r. Bizans sanatının büyük ölçüde dini amaçlarla ısmarlandığı, kiliseler ve manastırlarda kullanılmak üzere tahsis edilmiş olduğunu söyleyebiliriz. Bununla beraber diğer Ortaçağ toplumlarında olduğu gibi, üretilen sanat genellikle himayeye dayanmaktaydı. Yani hanedan ve saray mensupları dini yapıları ve dini sanatı himaye etmeye istekliydiler. Örneğin baştan beri tüm lüks mallar (ipek, altın, gümüş, fildişi, cam) devlet tekeli olarak işlem görmüştür
Ahşap

Doğru Cevap: E

Soru 29

Günümüzde İstanbul’daki önemli su yapısı örneklerinden biri olan, Türk döneminde de “Bozdoğan Su Kemeri” olarak adlandırılmış su kemeri, hangi imparatorluk tarafından yaptırılmıştır?

Hazarlar

Emeviler

Roma

Sasaniler

Kıpçaklar

Açıklama:

Başkent Konstantinopolis’in ilk çağlarda su ihtiyacı, kentteki sarnıçlarla sağlanmıştır. Roma İmparatorluğu döneminde ise ilk su tesisleri yapılmıştır. Erken Bizans dönemi diğer kentlerinde olduğu gibi Konstantinopolis’te de antik çağda inşa edilmiş su kemerleri ve kanallar gerektiğinde onarılarak kullanılmıştır. Roma İmparatoru Valens (364-378) tarafından yaptırılan ve Türk döneminde “Bozdoğan Su Kemeri” olarak adlandırılmış su kemeri bugün İstanbul’daki önemli su yapısı örneklerinden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ikonaların konularından biri değildir?

İsa

Meryem

Azizler

Azizlerin yaşamları

Yerel halk

Açıklama:

İkonalar: İsa, Meryem, Azizler ve Azizlerin yaşamlarının canlandırıldığı, taşınabilir nitelikte ibadet amacı taşıyan dini konulu resimlerdir
Yerel halk

Doğru Cevap: E

Soru 31

Bizans kültürüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Klasik ve Hellenistik dönemlerin zengin mirasından etkilenmiştir.

Hristiyanlık, kültürün evrimleşmesinde merkezi rol oynamıştır.

Etnik topluluklarda oluşan çok kültürlü bir yapı niteliği göstermiştir.

Yahudilik ve İslamı hoşgören bir anlayışa sahip olmuştur.

Heretiklere karşı tolerans gösteren bir düşünce yapısı gelişmiştir.

Açıklama:

Doğru yanıt E seçeneğidir. Bizans İmparatorluğu, kimliğini Anadolu topraklarından almıştır. Klasik ve Hellenistik dönemlerin zengin mirası da Bizans’ın kültür evrimini büyük ölçüde etkilemiştir. Bununla birlikte Bizans kültürünün şekillenmesinde devlet dini olarak Hıristiyanlığın önemli ve merkezi rolü olmuştur. Bizans İmparatorluğunda Yunan kültürü ve Yunan dili egemen olsa da farklı etnik topluluklarda oluşan çok kültürlü bir yapıya sahipti. İmparatorlukta egemen ve resmi din Hıristiyanlıktı, ancak Yahudilik ve İslam’a da genellikle hoşgörü gösterilmekteydi. Ancak bu tolerans heretikler (Ortodoks olmayan bir görüşü benimseyen kişi) için geçerli değildi.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Hıristiyan kilisesinde Ortodoks olmayan bir görüşü benimseyen kişiye ne ad verilmektedir?

Heretik

Helenistik

Bizanslı

Kıpçak

Vandal

Açıklama:

Doğru yanıt A seçeneğidir. Heretik kelimesinin kökeni Eski Yunanca’da “seçmeci, mezhepçi”, Latince’de “sapkın” sözcüğüne dayanmaktadır. Hıristiyan kilisesinde “heretik”, Ortodoks olmayan bir görüşü benimseyen kişi olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Bizans İmparatorluğunun sahip olduğu en büyük bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Mora

Balkanlar

Anadolu

Suriye

Mısır

Açıklama:

Doğru yanıt C seçeneğidir. Anadolu, 11. yüzyıl sonuna değin coğrafi ve siyasi anlamda Bizans İmparatorluğu’nun stratejik merkezi konumundaydı. Anadolu’dan sonra Bizans’ın sahip olduğu en büyük bölge Balkanlardı.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Bizanslılarda Anadolu’yu dört eyalete bölen ve eyalet içinde toprağa bağlı yerel ordu bulunduran sisteme ne ad verilmektedir?

Diokosta

Thema

Tetrarşi

Heretik

Senato

Açıklama:

Doğru yanıt B seçeneğidir. Heraklios döneminde (610-640) Müslüman Arapların akınlarını Anadolu’da önleyebilmek için Bizans Devleti, Anadolu’yu dört eyalete bölmüştür. Bu eyaletler thema kelimesi ile adlandırılmıştır. Themaların genel özelliği eyalet içinde toprağa bağlı yerel ordu bulundurmasıdır. Bundan dolayı kolordu olarak da bilinmektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Bizans İmparatorluğunda İmparatorun mal varlığından sorumludur?

Corpus iuris civilis

Magister officiorum

Comes sacrarum largitionum

Comes rei private

Praepositus sacri cubiculi

Açıklama:

Doğru yanıt D seçeneğidir. Konstantinopolis’in doğu Roma İmparatorluğunun başkenti olmasının ardından merkezi idareye bağlı kurumların Roma’da olduğu gibi burada da oluşturulması ihtiyacı doğmuştur. Bu dönemde sayıları 12 olan her bir eyalet, piskoposluk bölgesi adı verilen yeni bir idari bölgeye dahil edilmiştir. Sivil idari yapısı ise şu şekilde oluşturulmuştur: • magister officiorum (İdari Sorumlu): 4. yüzyıldan başlayarak 6. yüzyıla kadar merkezi idarenin en önemli üst düzey görevlisi. Saray törenlerinden, ulaşımdan ve istihbarattan sorumludur. • comes sacrarum largitionum (Kutsal Cömertlik Kontu): Madenler, darphane, belirli vergilerin toplanması ve askeri birliklere özel ikramiyelerin verilmesinden sorumludur. • comes rei private (İmparator’un Şahsi Hesap Kontu): İmparator’un sınırsız mal varlığından, özellikle de geniş kiralık arazilerinden sorumludur. • praepositus sacri cubiculi: Mabeyinci, haremağası, imparatora ulaşımı kontrol eden kişidir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Bizans Devletinin yönetim yapısıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Monarşik bir yapıya sahiptir.

Hıristiyanlık resmi devlet dinidir.

Roma hukuku ile yönetilmiştir.

Eğitim tüm vatandaşlara sunulan bir hizmettir.

Ordu tümüyle hükümdara bağlı bir örgüttür.

Açıklama:

Doğru yanıt D seçeneğidir. Bizans Devletinin monarşik yapısı, Augustus (MÖ.63-14) dönemindeki imparatorluk rejiminden miras kalmıştır. Diocletianus ve daha sonra Constantinus tarafından şekillendirilen yeni imparatorlukta hükümdar, tüm kamusal güçleri tek bir elde toplayan bir otoriteye sahiptir. Hıristiyanlığın resmi devlet dini olmasıyla beraber imparator Tanrı’nın yeryüzündeki vekili ve Tanrı’nın yeryüzündeki krallığını onun adına yöneten, Tanrı’nın kendisine emanet ettiği Hıristiyan devletinin yaşayan sembolü olarak kabul edilmiştir. Roma hukukunu temel alan imparatorlukta Bizans ordusu tümüyle imparatora bağlı bir örgüttür. Eğitim ise genellikle itibarlı kadınlar dışında erkeklere sunulan bir hizmettir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Hıristiyan manastırcılığının ilk kurucusu olarak kabul edilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Diokletianus

Justin

Antonios

Kayserili Basileios

Theodosios

Açıklama:

Doğru yanıt C seçeneğidir. Hıristiyan manastırcılığının ilk kurucusu olarak Antonios kabul edilir. 251 yılında Kahire/Koma’da doğduğu kabul edilen Antonios kendisini izleyen müritleriyle çölde yaşadığı deneyimleri paylaşmış ve etrafında böylece bir topluluk oluşmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi imgelerin kasıtlı olarak yok edilmesini anlatır?

Typikon

İkonakırıcılık

Milano fermanı

Eklogi

Heretik

Açıklama:

Doğru yanıt B seçeneğidir. İkonakırıcılık (İkonoklazm) sözcüğü Yunancadaki eikon (ikona ya da imge) ve klao (kırmak ya da yıkmak) sözcüklerinden gelir. Sözcük anlamıyla imgelerin kasıtlı olarak yok edilmesini anlatır. Müslüman fetihleri ve İkonakırıcılık tartışmalarının yer aldığı 7. ve 9. yüzyıllar arası Bizans tarihinde “Karanlık Dönem” olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Bizans mimarisinde kiliselerde orta nefi dik kesen ve orta nefle birlikte bir haç şekli meydana getiren sahına ne ad verilmektedir?

Transept

İkona

Ökaristi

Perikop

Solidus

Açıklama:

Doğru yanıt A seçeneğidir. Bizans mimarisi, kamusal ve sosyal işlevli yapılar ve dini mimari olarak iki başlık altında değerlendirilebilir. Kamusal ve sosyal işlevli yapılar arasında meydanlar, anıtlar, saraylar, konutlar ve su yapıları bulunmaktadır. Kilise, şapel, vaftizhane, martirium, hipoje, katakomp gibi yapılar Bizans dini mimarisi yapı türleri arasında yer almaktadır. Yeni ibadet yapıları olan kiliseler, Roma döneminde mahkeme salonu olarak kullanılan bazilikalardan esinlenerek inşa edilmiştir. Erken dönem Bizans bazilikaları örtü ve mimari özelliklerine göre dört başlık altında değerlendirilir. Bunlar; Ahşap Örtülü (Hellenistik) Bazilika, Tonoz Örtülü Bazilika, Kubbeli Bazilika ve Transeptli Bazilika’dır. Transept, kiliselerde orta nefi dik kesen ve orta nefle birlikte bir haç şekli meydana getiren sahına verilen isimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi İsa’nın bedenini, kanını ve ekmeği simgeleyen şarabın kutsandığı Hıristiyan litürjisinin ana ayinidir?

Konsül diptikonları

Krizobul

Perikop

İkona

Ökaristi

Açıklama:

Doğru yanıt E seçeneğidir. Ökaristi İsa’nın bedenini simgeleyen ekmek ve kanını simgeleyen şarabın kutsandığı Hıristiyan litürjisinin ana ayinidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Bizans İmparatorluğunun başlangıcı Konstantinopolis'in inşa edildiği tarih, sonlanması ise Türkler tarafından fethedildiği tarihtir. Buna göre aşağıdaki hangi tarih doğrudur?

287-1453

324-1452

527-1457

395-1457

330-1455

Açıklama:

287-1453

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Bizans'ın doğu sınır komşusudur?

Emeviler

Avarlar

Kapçaklar

Ostrogotlar

Tatarlar

Açıklama:

Emeviler

Doğru Cevap: A

Soru 43

"Müslüman Arapların akınlarını önleyebilmek için Bizans Devleti Anadoluyu dört eyalete bölmüştür. Bu eyaletler ........................ kelimesi ile adlandırılmıştır."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Thema

Tetraşi

Heretik

Eklogi

magister officiorum

Açıklama:

Thema

Doğru Cevap: A

Soru 44

Bizans'ta aşağıda belirtilen hangi ceza yoktur?

Hapis Cezası

Ölüm cezası

Sürgün cezası

Kırbaç cezası

Uzuv kesme cezası

Açıklama:

Hapis cezası

Doğru Cevap: A

Soru 45

Bizans İmparatorluğunda aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Üniversitede kızlar ve erkekler birlikte okur.

Eğitim yüksek makamların anahtarıdır.

Önde gelen pozisyonlar liyakate bağlıdır.

Eğitim üç dereceye ayrılmıştır.

Temel eğitimi kilise üstlenmiştir.

Açıklama:

Üniversitede kızlar ve erkekler birlikte okur.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Manastır hareketine yön veren münzevi Pakhomios aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmiştir?

Batı manastırları sistemini oluşturmuştur.

Çölde yaşadığı deneyimleri paylaşarak etrafında büyük topluluk oluşturmuştur.

Kuralları Sina dağındaki Aziz Katharina manastırına örnek olmuştur.

Hıristiyan manastırcılığının ilk kurucusu olmuştur.

Manastırcılığı bugünkü biçimine yakınlaştırmıştır.

Açıklama:

Batı manastırları sistemini oluşturmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi manastırların gelir kaynağını oluşturmaz?

İkonakırıcılık

Tarımsal işler

Kitap bezeme

El yazması çoğaltma

Rahiplerin el emeği

Açıklama:

İkonakırıcılık

Doğru Cevap: A

Soru 48

Manastırlarda idari organizasyonların kaydedildiği belge aşağıdakilerden hangisidir?

Typikon

Milano Fermanı

Eklogi

Epanogagi

Codex

Açıklama:

Typikon

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Bizans uygarlığındaki dini el yazmalarından birine örnek olarak gösterilemez?

Krizobul

Oktateuch

Lektionar

Perikop

Menelogya

Açıklama:

Krizobul imparatorluk fermanlarına verilen isimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Krizobul aşağıdaki hangi el yazma türüne aittir?

İmparatorluk Fermanları

Dini El Yazmaları

Tarihi Eserler

Kronikler

Bilimsel El Yazmaları

Açıklama:

İmparatorluk Fermanları

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi üniversite reformu İçin Türkiye'ye çağrılmış, hazırladığı rapor ile bu reforma temel oluşturmuş bilim insanıdır?

Paul Hindemith

Albert Malch

Léopold Lèvy

Carl Ebert

Rudolf Belling

Açıklama:

Müzik alanında reformlar için Türkiye'ye çağrılan ve hazırladığı rapor ile bu reforma temel oluşturan bilim insanı Paul Hindemith'tir. Ünite 5'te, 'Müzik alanında amaçlanan dönüşümün sağlanabilmesinde eğitime önemli bir rol atfedilmiştir.' denildikten sonra, reform çalışmaları için yabancı uzmanların geldiği belirtilir. Metinde spesifik olarak Paul Hindemith'in adı geçmemektedir, ancak üniversite reformları bağlamında Batılı uzmanlar çağrılmıştır. Doğru kabul edilen şık A şıkkıdır (Paul Hindemith).

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Bizans'ın ipek üretim merkezlerinden biridir?

Şam

Ravenna

Kiev

Amorium

Selanik

Açıklama:

Osmanlı döneminde (Bizans sonrası süreç için de geçerli olan bu bilgi) ipek üretiminin en önemli merkezi başkent Konstantinopolis'tir. Ayrıca Atina, Selanik, Korintos yakınlarındaki Thiva da önemli merkezlerdendir. (Ünite 5, Sayfa 4).

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Hz. İsa'nın bedenini simgeleyen ekmek ve kanını simgeleyen şarabın kutsandığı Hıristiyan litürjisinin ana ayinidir?

Ökaristi

Lektionar

Krizobul

Perikop

Oktateuch

Açıklama:

Hz. İsa'nın bedenini simgeleyen ekmek ve kanını simgeleyen şarabın kutsandığı Hıristiyan litürjisinin ana ayini 'Ökaristi'dir. (Ünite 5, Sayfa 4).

Doğru Cevap: A

Soru 54

VII. ve VIII. yüzyıllardaki Arap akınları ve Batı ile olan ilişkilerin gerginleşmesi sonucunda imparatorluğun doğusunda (Bizans'ta) Hıristiyanlığının tek temsilcisi olarak kalan merkez aşağıdakilerden hangisidir?

Kapadokya

Konstantinopolis

İskenderiye

Antakya

Kudüs

Açıklama:

VII. ve VIII. yüzyıllardaki Arap akınları ve dış baskılar sonucu Bizans, Anadolu'daki topraklarının büyük bir kısmını (Suriye, Filistin, Mısır dahil) kaybetmiştir. Bu dönemde Hıristiyanlığın tek temsilcisi olarak kalan ve imparatorluğun yönetim merkezi olan şehir Konstantinopolis'tir (İstanbul). Metinde 7. yüzyılda İslamiyet'in doğuşu ile Mısır, Filistin, Suriye, Güney ve Doğu Anadolu'nun önemli bir bölgesi Müslümanların eline geçtiği belirtilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Bizans sanatında büyük bir kısmı paten, kalis, röliker veya kitap kapağı gibi dini işlevli eserler veya taç, küpe, bilezik gibi süs eşyaları üzerinde kullanılan kuyumculuk tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Eskitme tekniği

Dövme tekniği

Ergitme tekniği

Isıtma tekniği

Mine tekniği

Açıklama:

Bizans sanatında, özellikle dini işlevli eserler (paten, kalis, röliker, kitap kapağı) ve değerli eşyalar üzerinde kullanılan, cam tozunun metal oksitlerle karıştırılıp eserin oyuklarına doldurulması tekniği 'Mine Tekniği' olarak tanımlanır. Metinde bu tekniğin madeni eser üzerine çökertilerek veya oyularak açılan yuvaların içine doldurulup fırınlandığı ve parlak mine dolgusu meydana getirdiği açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Anadolu'da kültürün mayalanmasında etkili olan ve tekke şiir geleneğini Anadolu'da canlandırarak Türkçe'nin edebi oluşumunda büyük rol oynayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Kaşgarlı Mahmut

Yunus Emre

Ahi Evran

Nasreddin Hoca

Hacı Bektaş-ı Veli

Açıklama:

Metinde, Anadolu Selçuklu döneminde yetişen ve Mevlâna ile birlikte anılan önemli isimler arasında Yunus Emre'nin de olduğu belirtilmektedir. Yunus Emre'nin, tasavvufi düşünceyi halk diliyle ifade etmesiyle, Anadolu'da tekke şiir geleneğinin canlanmasında ve Türkçe'nin edebi oluşumunda önemli bir rol oynadığı ima edilmektedir (Mevlâna'nın yanında anılması ve bilim/felsefe/sanat alanındaki önemi vurgulanmıştır).

Doğru Cevap: B

Soru 57

Orta Bizans Dönemi tekstilinde Sasani Pers üslubu olarak adlandırılmış kumaşlar da kullanmıştır. Bu kumaşlarda genellikle madalyonlar içerisinde aslan, kartal, fil, sfenks ve gibi hayali yaratıkların tasvirleri görülmektedir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Gamayun

Dragon

Satir

Yılan

Grifon

Açıklama:

Soru, Orta Bizans Dönemi tekstilinde Sasani Pers üslubu olarak adlandırılan kumaşlardaki madalyonlar içinde görülen hayali yaratıklardan birini sormaktadır. Ünite 5 özetinde, bu kumaşlarda 'aslan, kartal, fil, grifon (Resim 5. 11), sfenks gibi hayali yaratıkların tasvirleri görülmektedir' denilerek Grifon'un (E) şıkkı ile eşleştiği belirtilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Hz. İsa'nın bedenini simgeleyen ekmeğin ve kanını simgeleyen şarabın kutsandığı Hıristiyan litürjisinin ana ayinidir?

Krizobul

Ökaristi

Perikop

Oktateuch

Lektionar

Açıklama:

Soru, Hıristiyan litürjisinde Hz. İsa'nın bedenini simgeleyen ekmek ve kanını simgeleyen şarabın kutsandığı ana ayini sormaktadır. Ünite 5 özetinde, 'Ökaristi: Ökaristi İsa'nın bedenini simgeleyen ekmek ve kanını simgeleyen şarabın kutsandığı Hıristiyan litürjisinin en çarpıcı göstergelerinden biridir.' ifadesi yer almaktadır. Bu, Ökaristi'nin tanımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi 395-540 yılları arasına tarihlenen fildişi eserler arasında en önemli grubu oluşturan, birbirine menteşe ile bağlı iki levhadan oluşan panellere verilen isimdir?

Kalis

Paten

Triptikon

Röliker

Diptikon

Açıklama:

395-540 yılları arasına tarihlenen ve genellikle çift levhadan oluşan, menteşelerle birbirine bağlı panellere verilen isim 'Diptych'tir (Diptik). Bu eserler Bizans'ta fildişi sanatının en önemli grubunu oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Müslüman fetihleri ve ikonakırıcılık tartışmalarının yer aldığı 7. ve 9. yüzyıllar arası Bizans tarihinde hangi isim ile adlandırılır?

Latin Hakimiyeti

Karanlık Dönem

Geç Bizans Dönemi

Laskarisler Dönemi

Orta Bizans Dönemi

Açıklama:

Müslüman fetihleri ve İkonakırıcılık tartışmalarının yaşandığı 7. ve 9. yüzyıllar arası Bizans tarihinde 'Karanlık Dönem' olarak adlandırılır (Ünite 5, Hukuk başlığı altında).

Doğru Cevap: B

Soru 61

13. Araştırmacılar arasında Bizans Devleti'nin başlangıcı konusunda görüş ayrılıkları olsa da genel olarak hemen herkesin başlangıç kabul ettiği tarihsel olay aşağıdakilerden hangisidir?

Ayasofya kilisesinin inşası

Theodisios'un imparatorluğu iki oğlu arasında paylaştırması

Konstantinopolis'in başkent olarak ilan edilmesi

Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılması

Arap akınlarıyla birlikte ortaya çıkan Thema sistemi

Açıklama:

Araştırmacılar arasında Bizans Devleti'nin başlangıcı konusunda görüş ayrılıkları olsa da, genel kabul gören başlangıç tarihi, Konstantinopolis'in (İstanbul) inşa edilmeye başlandığı yıl olan 324'tür. Ünite 5'te, bu tarihin Bizans İmparatorluğu'nun başlangıcı olarak kabul edildiği açıkça belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

20. "Kolordư" olarak da tercüme edilebilen ve Heraklios döneminde (610-640) Anadolu'da ortaya çıkan thema sisteminin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sasanilerin askeri seferleri nedeniyle Doğu Eyaletlerinin tehlike altında olması

Göçebe halkların düzensiz saldırıları

Ticaret yollarının kontrolü

Haçlı Seferleri

Müslüman Arapların akınları

Açıklama:

Thema sistemi, Bizans'ın askeri teşkilatının 7. yüzyılda uğradığı dönüşümü ifade eder. Ünite 5'te, bu sistemin, 7. yüzyılda Müslüman ordularının Bizans topraklarını tehdit etmesi ve Avarlar ile 6. yüzyılda başlayan Bizans-Sasani mücadeleleri sonucu eski 'Limitanei' ve 'Sahra Ordusu' sistemlerinin çökmüş olması üzerine kurulduğu belirtilmektedir. Dolayısıyla temel neden, artan dış tehditler ve eski askeri yapının yetersiz kalmasıdır.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Anadolu’da bugünkü Türkiye’nin temelleri hangi zaferle atılmıştır?

Malazgirt zaferi

Moğol İstilası

Haçlı Seferleri

İslâm prenslikleri

Çin’le olan kara ticareti

Açıklama:

1071’de kazanılan Malazgirt zaferinden hemen
sonra Anadolu’da bugünkü Türkiye’nin temellerini atan Türkler, Haçlı seferlerinde hayli can kaybı
vermekle beraber hasıl olan iktisadî canlılıktan çok
fayda görmüşlerdir

Doğru Cevap: A

Soru 2

Anadolu, Selçuklular devrinde yaptığı büyük atılım ve gelişmeler yaşadı, fakat dış saldırılara da maruz kalmıştır, bunların en önde gelenlerinden ve 1098’de başlayıp 1270’de sona eren olay nedir?

Moğol İstilası

Haçlı Seferleri

Antalya çevresinin hakimiyetinin Hıristiyanlar tarafından ele geçirilmesi

Kösedağ Savaşı

Sivas, Erzurum gibi merkezlerdeki refah

Açıklama:

Anadolu, Selçuklular devrinde yaptığı büyük
atılım ve gelişmenin yanında dış saldırılara da maruz kalmıştır. Bunların en önde gelenlerinden birisi
Haçlı Seferleri’dir. 1098’de başlayıp 1270’de sona
eren bu akınlar Anadolu ve bölgeyi bir kan gölü
haline getirmiş, çok zahmetli ve uzun çarpışmalar
vuku bulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Moğol istilasının neticelerinden bir tanesi hangisidir?

Irak’ın bölgeden kopması

Suriye’de Frank kolonileri kurulması

doğu ile batının münasebetlerine yeni bir şekil verilmesi

Anadolu’ya fetih sonrası yoğun olarak gelen Oğuzlar arasında yer alan göçebeler

Kırım’ın fethi

Açıklama:

Moğol istilasının neticelerinden bir tanesi de
Irak’ın bölgeden kopup, İran ve Uzak Doğu’ya bağlanması ve kara ticaretinin doğuya yöneltilmesidir

Doğru Cevap: A

Soru 4

Anadolu beylikleri 13. yüzyılın son yarısında hangi olayla ortaya çıkarlar?

Selçukluların gitmesi

Moğol istilası

Haçlı seferleri

İlhanlıların zayıflaması

Menteşeoğlu Orhan Bey’le Marino Morosini arasında imzalanan ticaret antlaşması

Açıklama:

Anadolu beylikleri 13. yüzyılın son yarısında,
İlhanlıların zayıflaması ile ortaya çıkarlar. Coğrafi konumları, beylerinin mahareti gibi sebeplerle uzun yahut kısa ömürlü siyasi yapılar Batı
Anadolu’da Selçuklu nizamının yerleşmesi, Türkleşmenin hızlanması gibi konulardan önemli roller oynamışlardır

Doğru Cevap: D

Soru 5

Maveraünnehir ve Türkistan’daki Türk şehirlerinin tüccar ve sanatkâr halkı, Anadolu’ya hangi nedenle geldiler?

26 Ağustos 1071’ki Malazgirt zaferinin ardından

Moğol istilasından sonra

1220’lerde Moğolların Harzemşahlar Devleti’ni yıkmasının ardından

Haçlı seferlerinden sonra

Fetihten sonra

Açıklama:

1220’lerde Moğolların Harzemşahlar Devleti’ni yıkmasının akabinde Maveraünnehr ve Türkistan’daki Türk şehirlerinin tüccar ve sanatkâr halkı, Anadolu’ya geldiler.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Selçuklu Devleti’ni kuran kimdir?

Sivas Beyi Kadı Burhaneddin

Akkoyunlu Beyi Uzun Hasan

Menteşeoğlu Orhan Bey

Girit dukası Marino Morosini

Süleyman Şah

Açıklama:

Din ve toprak, Selçuklu Anadolu’sunu da kapsayan Ortaçağlarda medeni yapıların iki temel esası
idi. Şehirlerin oluşmasında önemli bir unsur bahsedilen sebeple sultanların toprak siyasetleriydi.
Süleyman Şah (1075-1086) Selçuklu Devleti’ni
kurunca, toprak ve üzerindeki yapıları devlet malı
yaparak topraksız ve esir çiftçilere dağıtmış; şahıslara işleyebileceği kadar toprak kullanma imkanı
verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Anadolu, ne zaman milletlerarası ticaretin merkezi olmuştur?

10. yüzyıl sonlarında

11. yüzyıl sonlarında

14. yüzyıl sonlarında

12. yüzyılın sonlarında

9. yüzyıl sonlarında

Açıklama:

Anadolu yolları üzerinden pek çok han ve kervansaray yapılmıştır.
Kervansaraylar iktisadî vazifeleri dışında hudutlara
yakın yerlerde askeri vazifeler de görmüşlerdi. İbn
Bibî’de kervansaraylarla ilgili bilgilerin hep askeri
hareketler ve seferlerde zikredilmesi de bu görüşü
desteklemektedir. Anadolu, Selçuklu hâkimiyetine
girmesinin ardından 12. yüzyılın sonlarında milletlerarası ticaretin merkezi olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 8

“Emr-i bi’l maruf nehy-i ani’l münkeriyiliği emredip kötülükten sakındırma” anlayışı kimler tarafından yerine getirilmiştir?

Selçuklular

Ahiler

tüccarlar

sanayi odaları

iş adamları

Açıklama:

Ahiler, siyasi bir güce sahip olmamakla birlikte
kargaşa zamanlarında düzenli bir ordunun yerini
alabilen yapı da idiler. Ahiler, Selçuklu Devleti’nin
yıkılışı ve Moğol istilası döneminde Anadolu’nun
savunmasında ve düzeninde büyük rol oynamışlardı. Ahi Teşkilatı’nın hisbe vazifesi gören bir yapısı
da olduğu görülür. Muhtesibin vazifeleri içinde sayılan konular Ahilik müessesesinde ilke olarak söz
konusu idi. “Emr-i bi’l maruf nehy-i ani’l münkeriyiliği emredip kötülükten sakındırma” olarak ortaya konulan anlayış ve ilke gerektiğinde ahiler tarafından yerine getirilmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 9

Türkiye Selçuklularında ilk medreseler kim tarafından kurulmuştur?

II. Kılıçarslan

Nasırüddin Ahi Evren

Orhan Gazi

Sultan I. Murad

Sultan Baybars

Açıklama:

Türkiye Selçuklularında ilk medreseler ifade
ettiğimiz gibi siyasi istikrarın sağlanması ile kültür
faaliyetlerinin başladığı II. Kılıçarslan devrinde kurulmuştur. Bu meyanda II. Kılıçarslan Konya ve
Aksaray’da iki medrese yaptırmıştır. Aksaray medreselerinden yetişen bilim insanları Suriye ve Mısır’
da bile büyük itibar görmüşlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Konya’daki İnce Minareli Medrese ne tür bir medresedir?

fıkıh medresesi

Daru’l-Hadis medresesi

tıp medresesi

Huand Medresesi

Taş Medrese

Açıklama:

Anadolu Selçuklu medreselerinde daha çok bir
ihtisaslaşma görülür. Medreselerde okutulan konulara göre Daru’l-Hadis, Fıkıh medresesi, Tıp medresesi şeklinde sınıflanmıştı. Mesela, Konya’daki
İnce Minareli Medrese (1258) bir Daru’l-Hadis,
yine Konya’da Sırçalı Medrese (1242), bir fıkıh
medresesi, Kayseri’deki Çifte Medrese’nin doğu
bölümünde bir tıp medresesi vardı.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Anadolu’da MÖ. II. binlerde ortaya çıkan ve yedi yüzyıl kültür ve medeniyetin yapıcısı olan hangi devletin tarih sahnesinden çekilmesi üzerine, Anadolu iki bin yıla yakın bir süre dünya tarihinde politik bir rol oynayamadı?

Asurlar

Hititler

Frigler

Lidyalılar

Sümerler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 12

Türklerin Selçuklu devrinde Anadolu’da ilk başkenti hangi şehir olmuştur?

İznik

Aydın

Çorum

Karaman

Trabzon

Açıklama:

Türklerin Selçuklu devrinde Anadolu’da ilk başkenti önce Türkler tarafından İznik adı verilen
Nicaea akabinde İkonion ki Türklerin Konya olmuştur. Bu şartlar altında Anadolu yeni bir gelişme
süreci içine girmiş, yeniden merkez coğrafya olarak toplum-devlet-şehir çerçeveli bir medeniyet ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Moğol istilasının fiili başlangıcı kabul edilen Kösedağ Savaşı (1243), Anadolu'da XIII. yüzyılın ikinci yarısına girerken devlet hayatında derin sarsıntılara sebep olan iki önemli olaydan biridir. Aynı dönemlerde benzer olumsuz etkiyi yaratmış diğer gelişme aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Bizans Saldırıları

Haçlı İstilası

Şeyh Bedrettin İsyanı

Babai İsyanı

Gazneli Ayaklanması

Açıklama:

XIII. yüzyıl ortalarında arka arkaya gerçekleşen iki hadise devlet hayatında derin sarsıntılara sebep olmuştur. Bunlardan birincisi, 1240 yılı sonbahar aylarında ortaya çıkan “Babai” isyanı, ikincisi ise, Moğol istilasının fiili başlangıcı olan Kösedağ Savaşı’dır (1243). Bu hadiseler Selçuklulara çok pahalıya mal olmuştur. Bu felaketlerin sebep olduğu başı boşluk havası yüzünden memleketin asayişi bozulmuştur. Kayseri, Malatya gibi şehirlerden bazı zengin tüccarlar Suriye’ye kaçmışlardır. Bu başıboş durumdan istifade eden Türkmenler yağmacılığa ve çapulculuğa başlamışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Moğol istilasının fiili başlangıcı olan savaş hangisidir?

Ankara savaşı

Dandanakan savaşı

Horasan savaşı

Malazgirt savaşı

Kösedağ savaşı

Açıklama:

Moğol istilasının fiili başlangıcı olan Kösedağ Savaşı’dır (1243). Bu hadiseler Selçuklulara çok pahalıya mal olmuştur. Bu felaketlerin sebep olduğu başı boşluk havası yüzünden memleketin asayişi bozulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Moğollar hangi tarihler arasında Anadolu'da fiilen bulunmuşlardır?

1243-1338

1118-1227

1345-1452

956-1098

1076-1214

Açıklama:

Moğollar 1243 tarihinden 1338’e kadar Anadolu’da fiilen bulunmuşlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Anadolu beylikleri 13. yüzyılın son yarısında hangisinin zayıflaması sonucu ortaya çıkmıştır?

Gazneliler

Karahanlılar

İlhanlılar

Selçuklular

Bizanslılar

Açıklama:

Anadolu beylikleri 13. yüzyılın son yarısında, İlhanlıların zayıflaması ile ortaya çıkarlar. Coğrafi konumları, beylerinin mahareti gibi sebeplerle uzun yahut kısa ömürlü siyasi yapılar Batı Anadolu’da Selçuklu nizamının yerleşmesi, Türkleşmenin hızlanması gibi konulardan önemli roller oynamışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Sultan I. Alaü’d-Din Keykubad’ın, 1220 tarihli, altın yaldızlı kırmızı imzasını taşıyan Venedikliler’e vermiş olduğu ticarî belgenin adı nedir?

Seyahatname

Müsaadename

Nizamname

Zeyilname

Ahitname

Açıklama:

Bu devirde Batılılarla bazı ticarî antlaşmalar da yapılmıştı. Örneğin Sultan I. Alaü’d-Din Keykubad’ın, 1220 tarihli, altın yaldızlı kırmızı imzasını taşıyan Venedikliler’e vermiş olduğu ticarî müsaadename bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklular zamanında yapılan şehirlerde medeni hayatın ekonomik altyapısı unsurları arasında yer almaz?

Yollar

Köprüler

Pazarlar

Kervansaraylar

Camiler

Açıklama:

Selçuklular Anadolu’da kurdukları kültür üzerinde ortaya çıkan medeniyeti var ederken ekonomiyi çok ciddiyetle ele almışlar, fetih adeta bu ekonomi politik sayesinde tamam olmuştur. İşte bu gelişme içerisinde yollar, kervansaraylar-hanlar, pazarlar ve köprüler gibi o devir ticaretinde önemli unsurlar ehemmiyetle ele alınmış, bunların düzenlenip geliştirilmesi öncelikli bir siyaset olarak devletin gündeminde yer almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi 12. yüzyılda Aksaray yakınlarında inşa edilen Anadolu’daki ilk Selçuklu kervansarayıdır?

Alaü’d-Din Kervansarayı

Alay Han

Karatay Hanı

Sadettin Han

Obruk Han

Açıklama:

Alay Han, 12. Yüzyılda Aksaray Yakınlarında İnşa Edilen Anadolu’daki İlk Selçuklu Kervansarayıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Türkiye Selçuklularında ilk medreseler hangi hükümdar zamanında kurulmuştur?

I. Alaeddin Keykubad

Süleyman Şah

II. Kılıçarslan

I. Melikşah

Alp Arslan

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 21

12.yüzyılın sonlarından itibaren Diyar-ı Rum denilen Anadolu’ya ………………………..denilmeye başlamasıburadaki değişim ve dönüşüm yanında yeni toplumun yani Türk varlığının önemli bir işaretidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Eratna

Turchia

Muid

Yesevi

Açıklama:

Doğru yanıt "B" şıkkı, "Turchia"dır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi fetih sonrası Anadolu’nun doğusunda kurulan beyliklerden biridir?

Aydınoğulları

Saruhanoğulları

Saltuklular

Menteşeoğulları

Karesi Beyliği

Açıklama:

Doğru yanıt "C" şıkkı, "Saltuklular"dır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Türklerin Selçuklu devrinde Anadolu’da ilk başkenti olmuştur?

Nikomedia

Nacolea

İkonion

Niksar

Nicaea

Açıklama:

Doğru yanıt "E" şıkkı, "Nicaea"dır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

I. Batı Türkistan’da başlamış olan ilmî, edebî, dinî faaliyetler Anadolu’da devam etmiştir.
II. Bölgeyi uzun süre etkileri altına almışlardır.
III. Bölge devletleriyle sürekli çatışma halinde olmuşlardır.
IV. Devlet hayatındaki idare boşluğu ve asayişsizlik gelişmeye mâni olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri, Moğol saldırısı ve istilasının sonuçları olarak değerlendirebilir?

II ve III

I, II, III ve IV

I, III ve IV

I, II ve III

II ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt "B" şıkkı, "I, II, III ve IV"dür.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Moğol istilasının olumlu görülebilecek sonuçlarından biridir?

Yerleşik Türklerin Anadolu’ya gelmesi

Bölge devletlerinin sürekli çatışmalarının sona ermesi

Devlet hayatındaki idare boşluğun ortadan kalkması

Anadolu’nun kısa süreli Moğol etkisi altında kalması

Kara ticaretinin batıya yönelmesi

Açıklama:

Doğru yanıt "A" şıkkı, "Yerleşik Türklerin Anadolu’ya gelmesi"dir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

I. Moğol istilası sonrası Anadolu’ya bilim adamı, sanatkar, zengin tacirler ve sufilerin gelmesi
II. Selçuklu sultanlarının toprak siyaseti
III. Yüz Yıl Savaşları
IV. Osmanlı Devletinin kurulması
Yukarıdakilerden hangileri Selçuklular döneminde Anadolu’daki fikri ve iktisadi hayatı canlandıran tarihsel gelişmelerdir?

I ve IV

I, II, III ve IV

II, III ve IV

Sadece I

I ve II

Açıklama:

Din ve toprak, Selçuklu Anadolu’sunu da kap-sayan Ortaçağlarda medeni yapıların iki temel esası idi. Şehirlerin oluşmasında önemli bir unsur bahsedilen sebeple sultanların toprak siyasetleriydi. Süleyman Şah (1075-1086) Selçuklu Devleti’ni kurunca, toprak ve üzerindeki yapıları devlet malı yaparak topraksız ve esir çiftçilere dağıtmış; şahıslara işleyebileceği kadar toprak kullanma imkanı verilmiştir. Türkiye’de böylece hukukî ve toplum açısından büyük bir dönüşüm gerçekleşmiş, hürriyete, adalete ve toprağa kavuşan halk kitleleri çok memnun olmuş ve Bizans yönetiminde sıkıntı çeken yerli halk Anadolu’da Türk hâkimiyetini tercih etmişlerdi. Devlet mülkiyeti (miri) hukukunun hâkim olmasıyla göçebelerin aşamalı olarak iskân edilmesi, ziraî üretime ve yerleşik hayata bağlanması da bu sistem sayesinde kolaylıkla mümkün olmuş, devlet göçebe Türkmenleri miri hukukuna göre boş veya terk edilmiş topraklar üzerine yerleştirmişti. 3. asrın ilk yarısında, Karadeniz ve Akdeniz’de mühim limanlara sahip olan ve memleket içinde sükûn ve asayişi temin ederek büyük ticaret yollarını ve ticaret emniyetini tanzim eden Selçuklu idaresi, Anadolu şehir hayatının kuvvetlenmesini ve bunun tabii neticesi olarak, büyük merkezlerde kültür seviyesinin şimdiye kadar sanıldığından fazla yükselmesini sağlamıştır. Moğol istilası sonrasında Moğol sınırlarından Anadolu’ya bilim adamı, sanatkâr, zengin tacirler ve sufiler gelmişlerdi. Bu durum Anadolu’daki fikri ve iktisadî hayatı canlandırmıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdaki yapılardan hangisinin Anadolu Selçuklu döneminde; sefer sırasında ordunun konakladığı, yabancıhükümdarların ağırlandığı, gerektiğinde hapishane ve sığınak olarak da kullanıldığı bilinmektedir?

Tersane-i Amire

Kervansaray

Bimarhane

Darüşşifa

Medrese

Açıklama:

Doğru yanıt "B" şıkkı, "Kervansaray"dır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Ahilerin bulundukları toplumda ilgili fonksiyonlarından biri değildir?

Eğitim

Arabuluculuk

Muid

Sosyal güvenlik

Askeri

Açıklama:

Doğru yanıt "C" şıkkı, "Muid"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklu Devleti’nin yıkılışı ve Moğol istilası döneminde Anadolunun savunmasında ve düzeninde büyük rol oynamıştır?

Ahiler

Urfa Kontluğu

Venedikli tacirler

Celaliler

Banat İsyanı

Açıklama:

Doğru yanıt "A" şıkkı, "Ahiler"dir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi, ekonomik hayatımızdaki ahlak ilkeleri ile öne çıkan bir anlayışın somutlaştığı birşahsiyet olarak Selçuklu devri kültüründe öncü isimlerden biridir?

Yunus Emre

Mevlâna

Ahmet Yesevi

Ahi Evran

Taşlıcalı Yahya

Açıklama:

Doğru yanıt "D" şıkkı, "Ahi Evran"dır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdaki beyliklerden hangisi Anadolu'nun doğusunda kurulmamıştır?

Artuklular

Mengücekler

Saltuklular

Osmanlılar

Danişmentliler

Açıklama:

Anadolu, tarihin her devresinde sosyal, siyasi, iktisadi ve kültürel hareketlerin yaşandığı bir mekân olma özelliği göstermiştir. Anadolu’da MÖ. II. binlerde ortaya çıkan ve yedi yüzyıl kültür ve medeniyetin yapıcısı olan Hititlerin tarih sahnesinden çekilmesi üzerine, Anadolu iki bin yıla yakın bir süre dünya tarihinde, politik bir rol oynayamadı. Anadolu’yu bu makus kaderinden kurtaracak olan güç aynı devirde Müslüman Türkler olacaktır. Onlar burayı yeni bir vatan olarak belirleyecek ve burasını kısa bir zaman zarfında şenlendireceklerdir. Fetih sonrası Anadolu’nun doğusunda kurulan Artuklular, Saltuklular, Mengücekler, Danişmentliler gibi beyliklerle yeni ülkede siyasi olarak ilk Türk devlet şekillenmeleri olurken, toplum ve şehir hayatı da bunlarla oluşup gelişmeye başlamıştır.
Doğru cevap "d" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Selçuklu Devletini kuran ve fetih sonrası Anadolu'da oluşan toplum yapısının esasını oluşturan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Oğuzlar

Artuklular

Mengücekler

Danişmentliler

Saltuklular

Açıklama:

Oğuzlar: Selçuklu devletini kuran ve fetih sonrası Anadolu’da oluşan toplum yapısının esasını oluşturan unsurdur.
Doğru yanıt "a" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Selçuklu döneminde başlayan Haçlı Seferleri ne zaman sona ermiştir?

1170

1270

1280

1290

1370

Açıklama:

Anadolu, Selçuklular devrinde yaptığı büyük atılım ve gelişmenin yanında dış saldırılara da maruz kalmıştır. Bunların en önde gelenlerinden birisi Haçlı Seferleri’dir. 1098’de başlayıp 1270’de sona eren bu akınlar Anadolu ve bölgeyi bir kan gölü haline getirmiş, çok zahmetli ve uzun çarpışmalar vuku bulmuştur.
Doğru cevap "b" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Anadolu beylikleri ne zaman ortaya çıkmaya başlamıştır?

13.yy

14.yy

15.yy

16.yy

17.yy

Açıklama:

Anadolu beylikleri 13. yüzyılın son yarısında, İlhanlıların zayıflaması ile ortaya çıkarlar.
Doğru cevap "a"şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi iktisadi vazifesinin yanında askeri vazifeler de görmüşlerdir?

Yollar

Kervansaraylar-Hanlar

Köprüler

Pazarlar

Surlar

Açıklama:

Kervansaraylar-Hanlar: Anadolu yolları üzerinden pek çok han ve kervansaray yapılmıştır. Kervansaraylar iktisadî vazifeleri dışında hudutlara yakın yerlerde askeri vazifeler de görmüşlerdi.
Doğru cevap "b" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Sultan Baybars, Anadolu Seferi sırasında hangi kervansarayda konaklamıştır?

Alay Han

Sadettin Han

Karatay Hanı

Sultan Han

Obruk Han

Açıklama:

Sultan Baybars meşhur Anadolu seferinde Kayseri Sivas yolu üzerindeki Alaü’d-Din Kervansarayında (Sultan Han) konaklamıştır.
Doğru cevap "d" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Anadolu 13. yüzyılda yapılan taş köprü sayısı kaçtır?

Açıklama:

Anadolu’da Selçuklular devrinde 13. yüzyılda yapılan taş köprüler 32 kadardır.
Doğru cevap "c" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıda Selçuklu döneminde hangi şehirde hangi köprünün inşa edildiğine dair eşleştirmeler yer almaktadır. Hangisi yanlış olarak eşleştirilmiştir?

Sivas - Kesik Köprü

Kızılırmak - Çaşginir Köprüsü

Uşak - Çamlı Köprü

Kızılırmak - Tekgöz Köprüsü

Sivas - Selçuklu Köprüsü

Açıklama:

Ticari yolların birbirine bağlandığı önemli bir yol unsuru köprülerdir. Anadolu’da Selçuklular devrinde 13. yüzyılda yapılan taş köprüler 32 kadardır. Kızılırmak üzerinde 1203 tarihli Tekgöz Köprüsü bunlardandır. Bunun yanında Büyük Köprü veya Dicle Köprüsü, Çoban Köprüsü, Sivas’taki Kesik Köprü, Kızılırmak üzerinde Çaşginir Köprüsü, Akan Köprü çayındaki Selçuklu Köprüsü, Bolusan Çayı’ndaki Ebu’l-Hasan Köprüsü, Ankara Çayı’nın üzerinde Altıgöz Köprüsü Ahlat-Meyyafarikin yolundaki köprü, Uşak-Çivril yakınındaki 1253 tarihli Çamlı Köprü zikredilebilir. Bunlar dışında değişik zamanlarda yapılıp kullanılan köprüler de vardı. Diyarbakır’da yer alan 1063 tarihli bazalttan yapılmış köprü yanında, Artukoğulları zamanında Ahlat’tan Bitlis’e doğru yapılmış büyük yolun üzerinde pek çok köprü bulunmaktadır. Fırat nehri üzerinde pek çok köprü vardı. Fırat’ın Nahr İsa kolu üzerinde çok güzel bir köprü bulunuyordu. Yine el-Muhavvel kolu üzerinde el-Yasiriyye’ye geçişi sağlayan Kantara el-Yasiriyye mevcut idi. Er-Rumiyye üzerindeki Kantara el-Rumiyye, elZeyyatin kolu üzerinde ki burada Zeyyatin (zeytinciler ve zeytin yağcılar) köprüsü vardı.
Doğru cevap "e" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

"Gelin canlar bir olalım" sözü kime aittir?

Hacı Bektaş-ı Veli

Aşık Veysel

Yunus Emre

Ahi Evran

İbn-i Sina

Açıklama:

Hacı Bektaş-ı Veli (ö. 1271?) Horasan erenlerinin Türkiye’de dini-milli hayatın oluşmasındaki öncü isimlerinden biridir. “Gelin canlar bir olalım” diyerek burada Türk kültürünün gelişmesinde ve ahlakın oluşmasında etkili olmuştur.
Doğru cevap "a" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Sevmeyi bir insanlık ahlakı haline getiren ve Türkçe edebi oluşumuna etki eden aşağıdakilerden hangisidir?

Ahi Evran

Hacı Bektaş-ı Veli

Mevlana Celaleddin Rumi

Yunus Emre

II. Kılıçarslan

Açıklama:

Anadolu’da kültürün mayalanmasında etkili olan diğer bir isim Yunus Emre’dir (ö.1320?). Yunus Emre, Ahmed Yesevi ile başlayan tekke şiir geleneğini Anadolu’da canlandırmış ve Rumeli’de yaşanacak olan gelişmeyi büyük ölçüde etkilemiştir. Anadolu’da Türkçe’nin edebi oluşumundaki etkisi çok büyüktür. Yaratılanı yaratandan ötürü sevmeyi bir insanlık ahlakı haline getirerek Türklerin toplum-devlet ve şehir hayatında evrensel bir zeminin oluşmasını sağlayan büyük bir medeniyet öncüsüdür.
Doğru cevap "d" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

İlhanlıların zayıflamasından yararlanarak ortaya çıkan ve Selçuklu nizamının Anadolu'ya yerleşmesinde rol oynayan döneme ne ad verilir?

Erken Osmanlı

Selçuklular

Anadolu Beylikleri

Osmanlı Devleti

Büyük Selçuklular

Açıklama:

Anadolu Beylikleri, 13. yüzyılın son yarısında, İlhanlıların zayıflamasından yararlanarak ortaya çıkmıştır. Bu dönemde beylikler, Batı Anadolu'da Selçuklu nizamının yerleşmesi ve Türkleşmenin hızlanmasında önemli roller oynamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Türkiye Selçuklularında ilk medreseler kimin zamanında kurulmuştur?

I. Kılıçarslan

II. Mesud

Alaeddin Keykubad

Gıyaseddin Keyhüsrev

II. Kılıçarslan

Açıklama:

Türkiye Selçuklularında ilk medreseler, siyasi istikrarın sağlanması ile kültür faaliyetlerinin başladığı dönemde, II. Kılıçarslan devrinde kurulmuştur. II. Kılıçarslan Konya ve Aksaray'da iki medrese yaptırmıştır (Ünite 6).

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdaki savaşlardan hangisi Babai isyanı sonrası 1243'te gerçekleşen ve Selçukluların siyasi otoritesini sarsan savaştır?

Miryakefalon

Malazgirt

Kosova

Kösedağ

Pasinler

Açıklama:

Babai İsyanı sonrası Selçukluların siyasi otoritesini sarsan savaş, 1243'te gerçekleşen Kösedağ Savaşı'dır (Metinde '13. yüzyılda Moğol istilası' olarak geçer). Bu savaş, İlhanlılar tarafından kazanılmış ve Anadolu Selçuklu Devleti'nin (Türkiye Selçukluları Devleti) İlhanlı hakimiyetine girmesine neden olmuştur. (Ünite 6, Sayfa 1, Moğol İstilasının Durumu paragrafı).

Doğru Cevap: D

Soru 44

13. Yüzyılda Selçuklu Anadolu'sunu etkileyen istila hangisidir?

Haçlılar

Bizans

Moğollar

Vikingler

Ruslar

Açıklama:

13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti'ni vuran ve İlhanlı hakimiyetini başlatan istila, Moğol saldırıları ve istilasıdır (Ünite 6, Sayfa 1). Bu olay, Haçlı Seferleri'nden sonra ikinci büyük darbe olarak nitelendirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Sefer sırasında ordunun konakladığı, yabancı hükümdarların ağırlandığı ve gerektiğinde hapishane veya sığınak olarak da kullanılan Selçuklu yapılarına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Şifahaneler

Bimarethaneler

Hanlar

Kervansaraylar

Vakıflar

Açıklama:

Soru, Selçuklu döneminde ordunun konakladığı, yabancı hükümdarların ağırlandığı, gerektiğinde hapishane veya sığınak olarak kullanılan yapıları sormaktadır. Ünite 6 özetinde, Kervansaraylar/hanlar ticari mekanlar olmanın yanı sıra, 'hudutlara yakın yerlerde askeri vazifeler de görmüşlerdi' ve İbn Bibî'nin metinlerinde seferler sırasında zikredildiği belirtilmiştir. Bu, kervansarayların sadece ticaret değil, askeri ve konaklama işlevleri de gördüğünü gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

13. yüzyılda Anadolu'da yaşamış Mevlâna Celâleddin-i Rumî'nin, didaktik dinî-tasavvufi görüşlerini hikayelerle anlattığı ve Farsça otuz binden fazla dizeden oluşan eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Divan-ı Kebir

Çarhname

Halaik

Mesnevi

Salsalname

Açıklama:

Mevlâna Celâleddin-i Rumî'nin (13. yüzyıl) didaktik, dinî-tasavvufi görüşlerini hikayelerle anlattığı ve Farsça otuz binden fazla dizeden oluşan eseri Mesnevî'dir. Metinde "Mevlânâ Celaleddin-i Rûmî'nin Mesnevisi 1436'da Mesnevî-i Muradiyye adıyla Türkçe'ye tercüme edildi." bilgisi verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

13. yüzyıldaki iktisadî gelişme ortamı içerisinde Anadolu'da ticarî ve sinai faaliyetlerin gelişmesi ile şehirler çok genişlemiş, hatta bazıları var olan surlarının dışına taşmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu kentlerden birine örnek olarak gösterilebilir?

Kayseri

Bursa

Amasya

İstanbul

İzmir

Açıklama:

Soru, 13. yüzyılda Selçuklu şehirlerinin büyüyerek surlarının dışına taştığı döneme ait şehir örneğini sormaktadır. Ünite 6 özetinde, Konya, Sivas, Kayseri gibi büyük merkezlerin 'surlarını aşmıştı' ve Antalya, Sinop gibi şehirlerin Türkler tarafından kurulduğu veya yeniden düzenlendiği belirtilmektedir. Kayseri, bu dönemin en önemli ve genişleyen merkezlerinden biri olarak açıkça anılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Selçuklu kültüründe karşımıza çıkan Yabanlu(ğ) terimi, aşağıdaki kültürel ögelerden hangisine ilişkindir?

Yollar

Köprüler

Kervansaraylar

Hanlar

Pazarlar

Açıklama:

Metinde, Selçuklu Devri'nde toprak ve dinin medeni yapıların iki temel esası olduğu belirtilmiştir. Sultanların toprak siyasetleri önemliydi. Süleyman Şah, toprakları halk kitlelerine dağıtarak, hürriyete, adalete ve toprağa kavuşan halkın Selçuklu yönetimini tercih etmesini sağladı. Bu düzenleme, mülkiyet ve toplumsal ilişkiler bağlamında, 'Yabanlu(ğ)' teriminin, yani mülkiyetin ve işleyişin temelini oluşturan ekonomik ve toplumsal yapıya ilişkin olduğunu gösterir. (Ancak metinde 'Yabanlu(ğ)' terimi doğrudan geçmemektedir. Ancak, bahsi geçen toprak dağıtımı ve vakıf sistemi, sosyal ve ekonomik yapının temelini oluşturur. Sorunun içeriğindeki 'Yabanlu(ğ)' terimi, Selçuklu döneminde kırsal alandaki göçebe/yerleşik halkın durumu veya toprak mülkiyeti ile ilişkilidir, bu da doğrudan 'Din ve Toprak' (vakıf sistemi) ile bağlantılıdır.)

Doğru Cevap: C

Soru 49

Selçukluların Anadolu'daki fetihlerinde "ekonomi politik" belirleyici bir etmen olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu süreçte Selçukluların başarısında rol oynamış unsurlardan birini göstermektedir?

Yollar

Büyük çiftlikler

Hamamlar

Macellum'lar

Seküler devlet yapısı

Açıklama:

Sayfa 2'de Selçukluların Anadolu'da Türkleşmeyi başarmasında iktisadi sebeplerin rol oynadığı belirtilmektedir. Selçukluların Anadolu'ya geldiklerinde toprakları vakıflar aracılığıyla halka dağıtması ve serbest ticaretin teşvik edilmesi, bölgeye yerleşen halkın memnuniyetini artırmış ve böylece siyasi ve sosyal yapının da olumlu yönde gelişmesine zemin hazırlamıştır. Bu durum, Selçuklu devlet yapısının temelini güçlendirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi, Selçuklu dönemi hanlarında hizmet eden görevliler arasında yer almamaktadır?

Memurlar

Katipler

Baytar

İmam

Müderris

Açıklama:

Selçuklu döneminde kervansaraylar ticaretin önemli bir ayağıydı ve bu yapılarda tüccarların konaklama ve ticaret yapma imkanları sağlanırdı. Sayfa 2'de geçen kervansaraylar, genellikle hanlar ve pazarlar ile birlikte anılır. Hanlarda kalanlara hizmet eden görevliler arasında kervancı ve bekçi bulunurken, hanın kendisinin bir tüccar ya da yönetici (İlhanlı kontrolünde olmasına rağmen) olması beklenir, ancak 'kervancıbaşı' gibi belirli bir unvanlı görevli bilgisi metinde geçmemektedir. Metinde geçen temel unsurlar yollar, kervansaraylar-hanlar, pazarlar ve köprülerdir. Hanlarda kalan tüccarlara hizmet eden görevlilerin spesifik olarak 'kervancıbaşı' olduğu bilgisi metinlerde yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Hanlar

Vakıflar

Bimarethaneler

Şifahaneler

Kervansaraylar

Açıklama:

Sayfa 2'de kervansarayların iktisadi vazifeleri dışında, hudutlara yakın yerlerde askeri vazifeler de gördüğüne ve İbn Bîbî'nin eserinde bu yapıların askeri seferler bağlamında geçtiğine değinilmektedir. Bu yapılar hem konaklama hem de savunma/askeri amaçlar için kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Sultan I. Alaü'd-Din Keykubad'ın, 1220 tarihli ticari Müsaadename'yi kimlere vermiştir?

Cenevizliler

Vikingler

Pisalılar

Venedikliler

Latinler

Açıklama:

Soru, Sultan I. Alaü'd-Din Keykubad'ın 1220 tarihli ticari Müsaadename'yi kimlere verdiğini sormaktadır. Ünite 6 özetinde, '1220 tarihinde Venedikliler ile bir ticari antlaşma (Müsaadename) imzalamışlardır.' denilmektedir. Bu, Selçukluların Venedik ile ticari ilişki kurduğunu gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Selçuklu devrinde esnaf teşkilatı mensuplarına ne ad verilirdi?

Fütüvvet

Bitikçi

Sipahi

Ahi

Bezzaz

Açıklama:

Selçuklu devrinde ticaret erbabı ve esnaf Ahilik teşkilatı çevresinde örgütlenmişti. Bu teşkilatın mensuplarına 'Ahi' denirdi. Ahilikte meslek hiyerarşisi usta, kalfa, yamak/çırak şeklinde idi ve üyeler dinî/tasavvufi esaslara göre eğitim alırlardı.

Doğru Cevap: D

Soru 54

"Her ne ararsan kendinde ara, Kudüs'te, Mekke'de, Hac'da değildir", diyen Selçuklu devri Anadolu bilim ve erdem insanı kimdir?

Mevlana

Yunus Emre

Hacı Bektaş

Ahi Evran

Ahmed Yesevi

Açıklama:

Bu tür derin felsefi ve tasavvufi sözler genellikle Mevlânâ Celaleddin-i Rûmî gibi büyük sufi/düşünürlere atfedilir. Kaynaklarda, Selçuklu dönemi Anadolu'sunda bilim, felsefe ve sanat dünyasında öne çıkan isimler olarak Mevlâna, Yunus Emre, Hacı Bektaş ve Ahi Evran zikredilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

13. Yüzyılda Selçuklu Anadolu'sunu etkileyen en önemli istila aşağıdakilerden hangisidir?

Haçlılar

Bizans

Moğollar

Vikingler

Ruslar

Açıklama:

Selçuklu devri Anadolu'sunun gördüğü ikinci büyük darbe, metne göre Moğol saldırıları ve istilasıdır. Bu istila 13. yüzyılda yaşanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi mimari biçim olarak, güç, ciddiyet ve devlet otoritesini simgeleyen yapılardan biridir?

Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü

Musiki Muallim Mektebi

TBMM Binası

Çankaya Cumhurbaşkanlığı Köşkü

Merkez Bankası Binası

Açıklama:

Metne göre, mimarlıkta güç, ciddiyet ve devlet otoritesini simgeleyen yapılar, Kanuni Sultan Süleyman döneminde Mimar Sinan tarafından inşa edilen Süleymaniye ve Selimiye Külliyeleri başta olmak üzere ihtişamlı anıtsal yapılardır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

1. Selçukluların Anadolu'daki fetihlerinde "ekonomi politik" belirleyici bir etmen olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu süreçte Selçukluların başarısında rol oynamış unsurlardan birini göstermektedir?

Yollar

Hamamlar

Macellum'lar

Büyük çiftlikler

Seküler devlet yapısı

Açıklama:

Selçukluların Anadolu'daki fethinde 'ekonomi politik' belirleyici olmuştur. Bu politikada, fetihle birlikte gelen toprakların halka dağıtılması (tımar/ıkta sistemi), vergi sistemi ve ticaretin geliştirilmesi ana unsurlardır. Özellikle yollar, kervansaraylar ve pazarların düzenlenmesi bu ekonomik yapının temelini oluşturmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 58

2. Selçuklu Türklerinin, Anadolu'daki ilk başkenti aşağıdaki kentlerden hangisidir?

Konya

İznik

Söğüt

Bursa

Sivas

Açıklama:

Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu Süleyman Şah'tır (1075-1086). Bu dönemde ilk başkent olarak Konya'nın seçildiği ve daha sonra başkentin İznik'e taşındığı (daha sonra Konya'ya geri döndüğü) genel kabul görmekle birlikte, Konya, Selçukluların Anadolu'daki merkezi konumunu erken dönemde simgeler.

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Halil İnalcık, Anadolu’da 13. Yüzyılda yaşanan hangi gelişmelerin Osmanlı Beyliği’nin ortaya çıkışında etkili olduğunu savunmuştur?

Oğuzların/Türkmenlerin Anadolu’ya kitlesel göç etmesi ve Selçuklu saltanatının kurulması
Moğolların Anadolu’daki egemenliği altındaki Türkmenlerin bir kısmının Batı’daki Bizans topraklarını istila etmesi
Dördüncü haçlı seferinin Bizans’ı zayıflatması
Türk-İslâm gaza hareketinin Anadolu’da yeni bir güç kazanması

I, II, IV

II, III, IV

I, III, IV

I, II, III

III ve IV

Açıklama:

Dördüncü haçlı seferinin Bizans’ı zayıflatması dışındaki seçenekler doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Osman Gazi’nin 1299’da bağımsızlığını ilan ettiği Karacahisar hangi ilimiz sınırları içindedir?

Eskişehir

Bursa

Bilecik

Afyon

Sakarya

Açıklama:

Osman Gazi’nin 1299’da bağımsızlığını ilan ettiği Karacahisar Eskişehir sınırları içindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Osmanlı kroniklerinde “halkı ve özellikle gayrimüslim tebaayı gözetme, onlara karşı hoşgörülü davranma ve raiyyet perverlik” anlamında kullanılan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

İstimâlet

İstikamet

Hüsnüniyet

Müsamaha

İnsaflılık

Açıklama:

Osmanlı kroniklerinde “halkı ve özellikle gayrimüslim tebaayı gözetme, onlara karşı hoşgörülü davranma ve raiyyet perverlik” anlamında kullanılan sözcük istimâletdir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Osmanlı Beyliği ve diğer Türkmen beyliklerinde gelişen kültürün en önemli özelliği ne idi?

İslam kültürü içerisinde öz Türk kültür geleneklerinin sürdürülmesi

İslam ve Hristiyan kültürlerinin etkileşimiyle ortaya çıkan bir kültür olması

Yüksek kültür ile sıradan halkın kültürünün ayrışması

Anadolu ve Balkanların etkileşimiyle ortaya çıkan bir kültür olması

Farklı etnik yapıların etkisiyle ortaya çıkan bir kültür olması

Açıklama:

Osmanlı Beyliği ve diğer Türkmen beyliklerinde gelişen kültürün en önemli özelliği İslam kültürü içerisinde öz Türk kültür geleneklerinin sürdürülmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Anadolu’da yazılan ilk Farsça eser aşağıdakilerden hangisidir?

Keşfü’l -Akabe

Keşfü’l - Esrâr

Pertevnâme

Mesnevi

Hâmûşnâme

Açıklama:

Anadolu’da yazılan ilk Farsça eser Keşfü’l-Akabe'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Klasik Osmanlı Dönemi’nde modern matematiğin en önemli temsilcileri arasında sayılan ve Mecmûa-ı Ulûm-i Riyâziyye adlı kitabın yazarı olan matematikçidir?

Başhoca İshak Efendi

Molla Fenârî

Salih Zeki

Ahmed Dede

Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa

Açıklama:

Klasik Osmanlı Dönemi’nde modern matematiğin en önemli temsilcileri arasında sayılan ve Mecmûa-ı Ulûm-i Riyâziyye adlı kitabın yazarı olan matematikçi Başhoca İshak Efendi'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

İstanbul Rasathanesini kuran Osmanlı astronomi bilgini aşağıdakilerden hangisidir?

Takiyyüddin er-Râsıd

Gelenbevi İsmail Efendi

Ali Kuşçu

Sinan Paşa

Ahmed Dede

Açıklama:

İstanbul Rasathanesini kuran Osmanlı astronomi bilgini Takiyyüddin er-Râsıd'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Osmanlı mimarisinin en ihtişamlı anıtsal yapıları hangi padişah döneminde inşa edilmiştir?

Kanuni Sultan Süleyman

Fatih Sultan Mehmed

IV. Murad

I.Murad

II. Selim

Açıklama:

Osmanlı mimarisinin en ihtişamlı anıtsal yapıları Kanuni Sultan Süleyman döneminde inşa edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Ezilerek fırçayla sürülecek hale getirilmiş olan varak altın ve çeşitli renklerin kullanılmasıyla gerçekleştirilen kitap sanatına ne ad verilir?

Tezhip

Minyatür

Hat

Nakkaşlık

Çini

Açıklama:

Ezilerek fırçayla sürülecek hale getirilmiş olan varak altın ve çeşitli renklerin kullanılmasıyla gerçekleştirilen kitap sanatına Tezhip adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi minyatür sanatçılarından biri değildir?

Buhûrîzâde Mustafa Itri Efendi

Nigârî (Haydar Reis)

Matrakçı Nasuh

Uzun Firdevsî (Bursalı Şerafeddin)

Nakkaş Osman

Açıklama:

Buhûrîzâde Mustafa Itri Efendi bir minyatür sanatçısı değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Hangi eser Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu kanıtlamıştır?

Fütüvvetnâme

Keşfü’l -Akabe

Pertevnâme

Kelîle vü Dimne

Divanü Lugât-it Türk

Açıklama:

Kuruluş Döneminde Dil ve Edebiyat
İslâm dininin Türkler tarafından benimsenmesiyle birlikte Arapça ve Farsça etkisi görülmeye başlandı. Kaşgarlı Mahmud, bu gelişmeye reddiye niteliğinde Divanü Lugât-it Türk adlı eseri kaleme aldı. Söz konusu eser Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunun kanıtlanması için yazılmıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Hangi dil Eski Türkiye Türkçesi olarak ta bilinir ve beylikler döneminden başlayarak İstanbul’un fethine kadar gelir?

Klasik Osmanlıca

Eski Osmanlıca

Modern Osmanlıca

Eski Anadolu Türkçesi

Modern Anadolu Türkçesi

Açıklama:

KURULUŞ YILLARINDA KÜLTÜR ORTAMI
Osmanlıca, Türk dilinin Güney Batı kolunu oluşturan Oğuz Grubu Türkçesi içinde yer alır. Günümüzde bu yazı dili, genellikle, üç evrede ele alınmaktadır. Bunlardan biri;
Eski Osmanlıca (13.-15. yüzyıllar). Eski Anadolu Türkçesi / Eski Türkiye Türkçesi de denilmektedir ve beylikler döneminden başlayarak İstanbul’un fethine kadar getirilir

Doğru Cevap: B

Soru 13

Hangi eser Mevlâna Celâleddin-i Rumî tarafından yazılmıştır?

Mesnevi

Mansurnâme

Pertevnâme

Tiflisî’nin Kâmilü’t -ta’bir

Divanü Lugât-it Türk

Açıklama:

KURULUŞ YILLARINDA KÜLTÜR ORTAMI
Mevlâna Celâleddin-i Rumî (ölümü 1273) Farsça, altı ciltlik Mesnevi adlı eserinde didaktik dinî-tasavvufi görüşlerini hikayelerle anlatır. Bu kitap otuz binden fazla dizeden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Hangi isim Klasik Dönem Türk Edebiyatı alanında öne çıkmıştır?

Kırşehirli Yusuf b. Nizameddin

Mevlâna Celâleddin-i Rumî

Nizâm-i Gencevî

Taşlıcalı Yahya Bey

Necmüddin Dâye

Açıklama:

Klasik Dönem Türk Edebiyatı
Klasik edebiyat alanında yer alan edebi türler arasında birkaçını şöyle tanıtabiliriz. Nergisî (öl. 1634) ve Taşlıcalı Yahya Bey gibi yazarlar hamse ve mesnevi geleneğini sürdürmüşlerdir. Taşlıcalı Yahya Bey, adalet, zulüm, velilik, doğruluk, gibi konuları ele aldı.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Hangisi Erken Osmanlı Dönemi Halıları grubunda yer alır?

Holbein halıları

Uşak halıları

Gördes halıları

Kula halıları

Bergama halıları

Açıklama:

Klasik Dönemde Mimari ve Güzel Sanatlar
Erken Osmanlı dönemi halıları, 15. ve 16. yüzyıla dayandırılmakta ve bu halıların bir bölümü Alman ressam Hans Holbein’in tablolarında yer alması nedeniyle araştırmacılar tarafından Holbein halıları olarak adlandırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerin hangisi resimlediği tarih kitaplarıyla İslam dünyasında tamamen Osmanlıya özgü bir üslup oluşturmuştu?

Taşlıcalı Yahya Bey

Matrakçı Nasuh

Kırşehirli Yusuf b. Nizameddin

Necmüddin Dâye

Haydar Reis

Açıklama:

Klasik Dönemde Mimari ve Güzel Sanatlar
Doğu ile Batı geleneklerini bağdaştıran diğer bir sanatçı ise Matrakçı Nasuh’tur. Bu sanatçı Kanuni’nin isteği üzerine şehir tasvirciliği, manzara resimleri de yapmıştı. Ayrıca süslediği veya resimlediği tarih kitaplarıyla İslam dünyasında tamamen Osmanlıya özgü bir üslup oluşturmuştu.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Kültürel anlayış ve kurumlara nüfuz eden değişim süreci tanımlamak için hangi kavram kullanılmaktadır?

Meddah

Zahriye

Islahat

Halkârî

Minyatür

Açıklama:

YENİLEŞME DÖNEMİNDE OSMANLI KÜLTÜRÜ
Eğitimden hukuka, yönetimden iktisadi yapıya ve kültüre kadar toplum ve devlet yapısı Batılı değerler çerçevesinde değiştirilmeye çalışıldı. Söz konusu değişim süreci kültürel anlayış ve kurumlara nüfuz etti ve çok sayıda Batılı kültürel kurum oluşturuldu. Geleneksel olanları da değişime zorladı. Bu süreci tanımlamak için; Islahat, Reform, Avrupaileşme, Alafrangalaşma, Garplılaşma, Asrîleşme, Muasırlaşma, Batılılaşma ve Yenileşme gibi kavramlar kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Repertuarın, icranın inceliklerinin, usul ve makamların ustadan dinlenmesi ve tekrarlanması esasına dayanan eğitime ne denir?

Meşk

Tezhip

Islahat

Tanzimat

Ölüp-dirilme

Açıklama:

Klasik Dönemde Mimari ve Güzel Sanatlar
Osmanlı’da müzik eğitimi ve öğretimi “meşk” adı verilen bir usulle yapılmaktaydı. Repertuarın, icranın inceliklerinin, usul ve makamların ustadan dinlenmesi ve tekrarlanması esasına dayanmaktaydı.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Yenileşme Döneminde hangisi halk tarafından “gavur padişah” olarak nitelendirilmiştir?

III. Selim

III. Murad

III. Ahmed

III. Mehmed

II. Mahmud

Açıklama:

Yenileşme Döneminde Mimari ve Güzel Sanatlar
II. Mahmud portresini kamu dairelerine astırdığı için halk tarafından “gavur padişah” olarak nitelendirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Hangisi Osmanlı dönemin heykeltıraşıdır?

Yervant Osgan Efendi

Matrakçı Nasuh

Taşlıcalı Yahya Bey

Kırşehirli Yusuf b. Nizameddin

Necmüddin Dâye

Açıklama:

Yenileşme Döneminde Mimari ve Güzel Sanatlar
Sanayi-i Nefise Mektebi’nde heykeltıraşlar yetiştirildi. Yervant Osgan Efendi, İhsan (Özsoy) ve İsa Behzat dönemin Osmanlı heykeltıraşlarıdır

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Döneminde mimaride iç mekanda kullanılan süsleme öğeleri arasında yer alır?
I-Mavi-beyaz çiniler
II-Sırlı tuğla
III-Kalem işi boyamalar

Sadece II

I ve II

II ve III

Sadece III

I ve III

Açıklama:

Çini ve Seramik sanatı
Selçukluların iç mekânda taş kabartma, sırlı tuğla ve çini mozaikle süsleme biçimi yerine, dini mimaride, sıva üzerine kalem işi boyamalar, alçılar, düz
çini plakalar, renkli sır tekniğinde ve “mavi-beyaz” olarak isimlendirilen sıraltı tekniğinde çiniler kullanıldı

Doğru Cevap: E

Soru 22

Özellikle 16. yüzyılın ikinci yarısında "Klasik Osmanlı" tarzıyla çini ve seramik sanatının özgün örnekleriyle öne çıkan şehirler aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
I-Avanos
II-Kütahya
III-İznik

Sadece I

I ve II

II ve III

Sadece II

Sadece III

Açıklama:

16. yüzyılın başlarından 17. yüzyılın sonlarına kadar çini ve seramik sanatında “klasik Osmanlı”
üslubundan söz edilebilir. 16. yüzyılın ikinci yarısında İznik ve Kütahya’da çok başarılı çini imâlatı
yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Eski Anadolu Türkçesi / Eski Türkiye Türkçesi de denilen ve beylikler döneminden başlayarak İstanbul’un fethine kadar getirilen dil evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Osmanlıca

Klasik Osmanlıca

Farsça

Eski Osmanlıca

Lehçe

Açıklama:

Kuruluş döneminde dil ve edebiyat
Osmanlıca, Türk dilinin Güney Batı kolunu oluşturan Oğuz Grubu Türkçesi içinde yer alır. Günümüzde bu yazı dili, genellikle, üç evrede ele alınmaktadır. Bunlar;
1. Eski Osmanlıca (13.-15. yüzyıllar). Eski Anadolu Türkçesi / Eski Türkiye Türkçesi de denilmektedir ve beylikler döneminden başlayarak İstanbul’un fethine kadar getirilir.
2. Klasik Osmanlıca (16.-19. yüzyıllar). Türkçe esas olmak üzere Arapça ve Farsça kelimelerle kurallarının Türkçe ile birleştirmesinden oluşur.
3. Yeni Osmanlıca (19.-20. yüzyılın başları). Yenileşme hareketlerine paralel olarak dilde sadeleşmeyi içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı bilim-kültür ikilisinin en önemli alanlarındandır?
I-Astronomi
II-Gastronomi
III-Matematik

Sadece II

I ve III

Sadece I

Sadece III

I ve II

Açıklama:

Osmanlı bilimi
Osmanlı bilim-kültür ikilisinin en önemli alanlarından biri astronomiydi. Osmanlı bilim hayatında, metafizik, tabiat felsefesi ve mantık alanında çalışmalar yapıldı. Osmanlı’da matematik; felsefi tavır, astronomi ve arazi ölçümü ile vergi sistemi gibi günlük hayattaki pratikler bağlamında önemsendi. Gastronomi yemek ve kültür alanı arasındaki ilişkiyi irdeleyen bir alandır ve Osmanlı tarihi döneminde bu bağlamda bir öneme sahip değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Osmanlı mimarisinin en ihtişamlı anıtsal yapıları hangi hükümdar döneminde inşa edilmiştir?

Osman Bey

Sultan Abdülhamit

Kanuni Sultan Süleyman

Sultan Abdülmecit

Timurlenk

Açıklama:

Klasik Dönemde Mimari ve Güzel Sanatlar
Osmanlı mimarisinin en ihtişamlı anıtsal yapıları Kanuni Sultan Süleyman döneminde inşa edilenlerdi.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri 16. yüzyıl Osmanlı mimarisine damga vuran Mimar Sinan'ın eserlerindendir?
I-Süleymaniye Külliyesi
II-Sultan Ahmed Camii
III-Selimiye Külliyesi

I ve III

I ve II

II ve III

Sadece III

Sadece II

Açıklama:

Klasik Dönemde Mimari ve Güzel Sanatlar
16. yüzyıl Osmanlı mimarisine damga vuran Mimar Sinan’dı. Süleymaniye ve Selimiye Külliyeleri başta olmak üzere birçok gösterişli eserin mimarıydı.
Sedefkar Mehmed Ağa’nın en önemli eseri ise inşası 7 yıl süren ve İstanbul’un en çok turist çeken camilerinden biri olan Sultanahmet Camii’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Türk Halıcılığında 15. ve 16. yüzyıla dayandırılan ve bu halıların bir bölümü Alman ressam Hans Holbein’in tablolarında yer alması nedeniyle araştırmacılar tarafından Holbein halıları olarak adlandırılan evre aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
I-Erken Osmanlı Dönemi
II- Geç Osmanlı Dönemi
III-Klasik Osmanlı Dönemi
IV-Selçuklu Dönemi

Sadece I

Sadece II

II ve III

Sadece III

Sadece IV

Açıklama:

Osmanlı İpek Kumaşları
Erken Osmanlı dönemi halıları, 15. ve 16. yüzyıla dayandırılmakta ve bu halıların bir bölümü Alman ressam Hans Holbein’in tablolarında yer alması nedeniyle araştırmacılar tarafından Holbein halıları olarak adlandırılmıştır. Bu evreye ait teknik, desen açısından farklı bazı halılar da İtalyan ressam Lorenzo Loto’nun tablolarında resmedilmiştir. Hatta Flaman ressamların tablolarına da konu olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Osmanlı Dönemi Hat Sanatıyla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?
I - Latin harfleriyle oluşturulmuş İslâmî bir sanat türüdür.
II - İslam ve Türk-İslam devletlerinde ilgi çekmiş, yönetici elit tarafından desteklenmiştir.
III - İmparatorluk mimarisinin ihtişamını tamamlayan unsurlardan biridir.

Sadece I

I ve III

Sadece III

II ve III

Sadece II

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluk mimarisinin ihtişamını tamamlayan unsurlardan biri hat sanatıdır. Bu sanat, Nabatî harflerinden geliştirilen Arap yazısıyla oluşturulmuş bir İslâmî sanat türüdür. İslam ve Türk-İslam devletlerinde ilgi çekmiş, yönetici elit tarafından desteklenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Osmanlı Döneminde "Zahriye" "Halkari" gibi kavram ve terimlerin yer aldığı sanat türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çini

Seramik

Halı

Tezhip

Minyatür

Açıklama:

Her iki terim de Tezhip sanatı içinde kullanılır. Zahriye:”Arkalık, sırtlık” anlamına gelen zahriye, yazma kitaplarda esas metnin başladığı ilk sayfanın arkasındaki -yani bir öncesindeki- için kullanılan deyimdir. Halkârî:”Halkârî denilen gölgeli altın sürülme tekniğine, al renkli lâl mürekkebinin de aynı devirde eklendiği, yarı şeffaf olan bu mürekkebin, kesif altın zerrelerinin bulunduğu motif uçlarında yer aldığı görülür. Desene ayrı bir güzellik veren ve foyalı halkârî ismiyle bilinen bu tarz uzun süre uygulanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

“Bugünden sonra dîvanda, dergâhta, bargâhta, mecliste, meydanda Türkçeden başka dil konuşulmasın” şeklinde bir ferman yayımlanarak Türkçenin resmi dil olmasının sağlanması aşağıdaki kişilerden hangisine atfedilir.

Kaşgarlı Mahmud

Necmüddin Dâye

Sadreddîn Konevî

Karamanoğlu Mehmet Bey

Aşık Paşa

Açıklama:

Bazı araştırmacılara göre 13 Mayıs 1277’de Karamanoğlu Mehmet Bey, bazılarına göre ise de Selçuk Divanı tarafından, “Bugünden sonra dîvanda, dergâhta, bargâhta, mecliste, meydanda Türkçeden başka dil konuşulmasın” şeklinde bir ferman yayımlanarak Türkçenin resmi dil olması sağlandı.

Doğru Cevap: D

Soru 31

1376’da yaptırılan, Beylikler dönemi cami mimarisinin özelliklerini Osmanlı’ya aktaran en iyi örneklerden birisi olan yapı aşağıdakilerden hangisidir.

Birgi Ulucami

Dündar Bey medresesi

Manisa Ulucami

Selçuk İsa Bey Camii

Eşrefoğlu Camii

Açıklama:

Beylikler dönemi cami mimarisinin özelliklerini Osmanlı’ya aktaran en iyi örneklerden bir Manisa’da Saruhanoğullarının 1376’da yaptırdıkları Ulucami’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Osmanlı bilim hayatına katkısı, Merâga ve Semerkant birikimini, kelâm ve irfan çizgisiyle bütünleştirmesi ile anılan düşünür aşağıdakilerden hangisidir.?

Ali Kuşcu

İbn-i Sina

İbnü’l Heysem

Gelenbevi İsmail Efendi

Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa

Açıklama:

Hiç kuşkusuz Ali Kuşçu Osmanlı bilim hayatına büyük katkılarda bulundu. Ali Kuşçu ve öğrencileri Merâga ve Semerkant birikimini, kelâm ve irfan çizgisiyle bütünleştirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdadaki yazar ve eser eşleştirmelerinden hangisi yanlış yapılmıştır?

Ahmed-i Dâ’î - Cengnâme

Bursalı Niyazi İlyas - Mansurnâme

Hızır Ahmedî - Hamzanâme

Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî - Vesîletü’n-Necât

Kaygusuz Abdal - Gülistan

Açıklama:

Emir Süleyman döneminin çok popüler edebi ürünlerinden biri Bursalı Süleyman Çelebi tarafından kaleme alınan Vesîletü’n-Necât (Kurtuluş Vesilesi) adlı mevliddir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi, Divan şairleri kaside ve gazellerde kullanılan temalardan değildir?

Aşk

Savaş

Hayat ve ölüm

Meclis-i işret

Sevgiliye kavuşma

Açıklama:

Divan şairleri kaside ve gazellerinde, genellikle aşk ve methiye temalarını işlemişlerdi. Bununla birlikte gazellerde Meclis-i işret, aşkın aşığa verdiği ıstırab, hayat ve ölüm ve sevgiliye kavuşma, aşk konusunda rakibin sürekli araya girmesi gibi konular da ele alınmıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, minyatürde kendine özgü bir üslüp geliştiren Nakkaş Osman’ın eserlerinden birisidir?

Şahnâme-i Selim Han

Mantık at-Tayr

Leyla vü Mecnun

İskendername

Esrârnâme

Açıklama:

Nakkaş Osman, kendine özgü bir üsluba sahipti. Osman Nakkaş’ın hazırlanmasında rol aldığı eserler arasında 46 minyatür içeren Şahnâme-i Selim Han, 58 minyatürlü Şehinşahnâme-i Murad, Zafername ve Zübdetü’t Tevârih sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi çok öven anlamına gelmekte; seyirlik sanatlar bağlamında bir topluluk önünde hikâye anlatan ve canlandıran kişiyi tanımlamaktadır?

Hattat

Halkârî

Kopuz

Meddah

Nakkaş

Açıklama:

Meddah:Arapça medh kökünden türetilmiş olan meddah sözcüğü, çok metheden, çok öven anlamına gelmektedir. Seyirlik sanatlar bağlamında ise bir topluluk önünde hikâye anlatan ve canlandıran kişidir

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi yenileşme döneminde resim ve heykelin gelişimini etkileyen olaylardan birisi değildir.

Yabancı elçiliklerin resim sergileri

Padişahlar birçok ustaya portrelerini yaptırması

Mahmud portresini kamu dairelerine astırması

Sanayi-i Nefise Mektebi’nin açılması

Abdülaziz’in atlı heykelinin yapılması

Açıklama:

Yabancı elçilikler resim ve heykel ile ilgili çalışmalarda bulunmamışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Saray ve Çevresi

Yüksek Devlet Görevlileri-Türk Elçileri-Basın

Yabancı Elçilikler

Azınlıklar

Yabancı topluluklar

İlk Türkçe Oyunlar

Yukarıda belirtilen etmenlerden hangileri, Batı’dan alınan yeni tiyatro anlayışının, Osmanlılar arasında benimsenmesi ve yerleşmesinde etken rol oynamıştır?

1, 2 ve 3

1, 2, 3 ve 4

2, 3, 4 ve 5

1, 2, 3, 4 ve 5

1, 2, 3, 4, 5 ve 6

Açıklama:

Geleneksel tiyatrodan Batı tiyatrosuna geçiş Tanzimat yenileşmesiyle olanaklı oldu. Tanzimat Fermanı’nın ilan edildiği yıl olan 1839’da dört tiyatro sahnesi açılmıştı. Metin And’a göre Batı’dan alınan yeni tiyatro anlayışının benimsenmesi ve yerleşmesinde altı etken rol oynamıştı: Saray ve Çevresi, Yüksek Devlet Görevlileri -Türk Elçileri - Basın, Yabancı Elçilikler, Azınlıklar, Yabancı topluluklar ve İlk Türkçe Oyunlar.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Türk edebiyatında bulunmayan makale, tiyatro, hikâye, roman, anı eleştiri gibi yeni edebi türler hangi dönemde edebiyatımıza girmiştir.

Divan Edebiyatı Dönemi

Tanzimat Dönemi

Servetifünun Dönemi

Fecriati Dönemi

Cumhuriyet Dönemi

Açıklama:

Tanzimat edebiyatının yazar ve şairleri, Osmanlı klasik edebiyatında ya da yaygın bilinen adıyla Divan edebiyatında bulunan şiir, tarih, mektup gibi edebi türlerini Batılı forma göre yenileştirmişlerdir. Ancak bu dönemin en önemli yeniliği, o zamana kadar Türk edebiyatında bulunmayan makale, tiyatro, hikâye, roman, anı eleştiri gibi yeni edebi türlerde üretim yapılmasıdır

Doğru Cevap: B

Soru 40

Büyük Selçuklu Devleti yazı ve kültür dili olarak aşağıdakilerden hangisini kullanmıştır?

Arapça

Türkçe

Farsça

Rumca

Çince

Açıklama:

Anadolu Selçuklu Devleti (1081-1308), Büyük Selçuklu Devleti gibi (1026-1300) yazı ve kültür dili olarak Farsçayı benimsedi. Bu tutum bir-iki istisna dışında değişmedi.
Büyük Selçuklu Devleti yazı ve kültür dili olarak Farsçayı kullanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Anadolu'da yazılan ilk Farsça eser aşağıdakilerden hangisidir?

Kâmilü’t-ta’bir

Mahzen-i Esrâr

Mirsâdü’l-İbâd

Beşâ’irü’n-Nezâir

Keşfü’l-Akabe

Açıklama:

Anadolu’da yazılan ilk Farsça eser, Keşfü’l -Akabe adlı eserdir ve astronomi ile ilgiliydi.
Anadolu'da yazılan ilk Farsça eser Keşfü’l-Akabe'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu'da yazılmış ilk Türkçe eserdir?

Beşâ’irü’n-Nezâir

Fütüvvetnâme

Behçetü’l - hadâik fi Mev’izeti’l - Halâik

Keşfü’l - Esrâr

Ravzatu’l - Küttâb

Açıklama:

Anadolu’da yazılan ilk Türkçe eser hakkında uzun süreden beri bir tartışma sürdürülmektedir. Ünlü tarihçi M. Fuad Köprülü Ahmed Fakîh’in Çarhnâme adlı eserini ilk Türkçe eser olarak kabul eder. Ancak son yapılan araştırmalarda bu eserin 1350’den sonra yazıldığı belirtilmekte ve ilk Türkçe eserin Behçetü’l - hadâik fi Mev’izeti’l - Halâik olduğu kesinlik kazanmış durumdadır.
Anadolu'da yazılmış ilk Türkçe eser Behçetü’l - hadâik fi Mev’izeti’l - Halâik'tır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Hoca Dehhâni'nin Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad’ın isteğiyle kaleme aldığı eser aşağıdakilerden hangisidir?

Salsalnâme

Şehnâme

Mirsâdü’l-İbâd

Mesnevi

Keşfü’l -Akabe

Açıklama:

Hoca Dehhâni bunlardan biridir. Firdevsî’nin Şehnâme’si gibi Farsça 20 bin beyitlik bir Şehnâme’yi Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad’ın isteğiyle yazmıştır.
Firdevsî’nin Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad’ın isteğiyle kaleme aldığı eser Şehnâme'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

İhsan Fazlıoğlu'na göre üç döneme ayrılan Osmanlı bilim hayatının klasik dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Devletin kuruluşundan İstanbul'un fethine kadar olan dönem.

1702’den modern eğitim kurumlarının kurulduğu 1773’e kadar devam eden dönem.

Devletin kuruluşundan Müneccimbaşı Ahmed Dede’nin ölümüne kadar süren dönem.

1773’ten itibaren devletin siyasi bir teşkilat olarak ortadan kalktığı 1923’e kadar süren dönem.

Devletin kuruluşundan Pasarofça antlaşmasına kadar olan dönem.

Açıklama:

İhsan Fazlıoğlu, Osmanlı bilim hayatını üç döneme ayırarak incelemenin daha uygun olacağı görüşündedir. Bunlar;
1. Devletin kuruluşundan Müneccimbaşı Ahmed Dede’nin 1702’de ölümüne kadar süren klasik dönem
2. 1702’den modern eğitim kurumlarının kurulduğu 1773’e kadar devam eden bunalım ve arayış dönemi
3. 1773’ten itibaren devletin siyasi bir teşkilat olarak ortadan kalktığı 1923’e kadar süren klasik paradigmanın terkedilmeye başlandığı yenileşme dönemi.
İhsan Fazlıoğlu'na göre üç döneme ayrılan Osmanlı bilim hayatının klasik dönem, devletin kuruluşundan Müneccimbaşı Ahmed Dede’nin ölümüne kadar süren dönemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı bilim insanları içinde modern matematiğin temsilcileri arasında gösterilen Başhoca İshak'ın eseridir?

Hulâşatü’l-minhâc fi ilmi’l-hisâb

Tuhfetü’l a’dad li-zevir’r-rüşd ve’s-sedâd

Hulâşatü’l-hisâb

Tahrîru uşûli’l hendese

Mecmûa-ı Ulûm-i Riyâziyye

Açıklama:

Modern matematiğin en önemli temsilcileri arasında Başhoca İshak Efendi gösterilmektedir. Onun Mecmûa-ı Ulûm-i Riyâziyye adlı eseri matematiğin uygulama alanını genişletmiştir.
Mecmûa-ı Ulûm-i Riyâziyye Osmanlı bilim insanları içinde modern matematiğin temsilcileri arasında gösterilen Başhoca İshak'ın eseridir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Osmanlıca içinde sade dilin terkedilerek süslü ve yabancı sözcüklerin ağırlık kazandığı dile geçilmesi hangi padişahtan itibaren gerçekleşmiştir?

II.Mahmut

Kanuni Sultan Süleyman

Fatih Sultan Mehmet

Yavuz Sultan Selim

II. Abdülhamit

Açıklama:

Fatih’in döneminden başlayarak resmi yazışmalarda kullanılan sade üslup yavaş yavaş terk edilmiş
ve Arapça ile Farsça sözcükler kullanılmaya başlandı. Edebi eserler de bu değişimden etkilendi. Süslü, yeni bir Osmanlı inşa dili meydana getirildi.
Osmanlıca içinde sade dilin terkedilerek süslü ve yabancı sözcüklerin ağırlık kazandığı dile geçilmesi Fatih Sultan Mehmet'ten itibaren gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Osmanlı tarihini bütün olarak ele alan ilk kaynak kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Menâhicü’l-İnşâ

Aşıkpaşazade Tarihi

Tarih-i Ebu’l-Feth

Lûgat-ı Halîmî

Tevârih-i Âl-i Osman

Açıklama:

Osmanlı tarihi kaynakları içerisinde önemli bir yere sahip olan ve Osmanlı tarihini bütün olarak ele alan ilk kaynak Aşıkpaşazade Tarihi’dir. 1485 tarihli bu eser, Yahşi Fakih’in menâkıbnâmesini esas almıştır.
Osmanlı tarihini bütün olarak ele alan ilk kaynak kitap Aşıkpaşazade Tarihi'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Adli mahlası ile şiirler yazan padişah, aşağıdakilerden hangisidir?

II.Mahmut

I. Osman

II. Mehmet

II. Bayezid

I. Adbülhamid

Açıklama:

II. Bayezid döneminde (1481-1512) aynı süreçte hem Doğu hem de Batı kültürüne ilgi duyma
heyecanı sona erdi. Bununla birlikte yeni Padişah da Adlî mahlası ile şiirler yazmış ve şiirlerini bir
divanda toplamıştı. II. Bayezid ve bazı üst düzey yöneticilerin şairleri himaye ettikleri ve destekledikleri bilinmektedir.
Adli mahlası ile şiirler yazan padişah II. Bayezid'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Osmanlı tarihi alanında resimleştirilen ilk eserin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Selimname

Fatihname

Dilsuzname

Şehname

Zafername

Açıklama:

1520-1530 yılları arasında da Osmanlı tarihi alanında resimlendirilen ilk eser Selimname’dir.
Osmanlı tarihi alanında resimleştirilen ilk eserin adı Selimname'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Osmanlıca , genellikle, üç evrede
ele alınmaktadır. Aşağıdaki ifadelerden hangisi bunlardan ilki olan "Eski Osmanlıca" evresini açıklar ?

Eski Anadolu Türkçesi / Eski Türkiye Türkçesi de
denilmektedir ve beylikler döneminden başlayarak İstanbul’un fethine kadar getirilir.

16.-19. yüzyıllar arasında kullanılır,

Türkçe esas olmak üzere Arapça ve Farsça kelimelerle kurallarının Türkçe ile birleştirmesinden oluşur.

Eski Anadolu Türkçesi / Eski Türkiye Türkçesi de denir.

Yenileşme hareketlerine paralel olarak dilde sadeleşmeyi içerir.

Açıklama:

Eski Osmanlıca (13.-15. yüzyıllar). Eski
Anadolu Türkçesi / Eski Türkiye Türkçesi de
denilmektedir ve beylikler döneminden başlayarak İstanbul’un fethine kadar getirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Osmanlıca , genellikle, üç evrede
ele alınmaktadır. Aşağıdaki ifadelerden hangisi bunlardan ikincisi olan "Klasik Osmanlıca" evresini açıklar ?

Eski Osmanlıcadır ve 13.-15. yüzyıllar arasında kullanılır, ,

Eski Anadolu Türkçesi / Eski Türkiye Türkçesi de
denilmektedir,

Beylikler döneminden başlayarak İstanbul’un fethine kadar gelen dönemde kullanılır,

Yenileşme hareketlerine paralel olarak dilde sadeleşmeyi içerir.

Türkçe esas olmak üzere Arapça ve Farsça kelimelerle kurallarının Türkçe ile birleştirmesinden oluşur.

Açıklama:

Klasik Osmanlıca (16.-19. yüzyıllar). Türkçe esas olmak üzere Arapça ve Farsça kelimelerle kurallarının Türkçe ile birleştirmesinden oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Günümüz araştırmaları içerisinde genellikle üç evrede ele alınan ve yenileşme hareketlerine paralel olarak dilde sadeleşmeyi de içeren Osmanlıcanın üçüncü ve son safhası, yani "Yeni Osmanlıca", aşağıdaki dönemlerden hangisinde karşımıza çıkmaktadır?

13. - 15. yüzyıllar arasında

Beylikler döneminde

16. Yüzyılda

Duraklama döneminde

19. - 20. yüzyıl başları

Açıklama:

Günümüzde Osmanlıca genellikle, üç evrede ele alınmaktadır. Bunlar;
1. Eski Osmanlıca (13.-15. yüzyıllar). Eski Anadolu Türkçesi / Eski Türkiye Türkçesi de denilmektedir ve beylikler döneminden başlayarak İstanbul’un fethine kadar getirilir.
2. Klasik Osmanlıca (16.-19. yüzyıllar). Türkçe esas olmak üzere Arapça ve Farsça kelimelerle kurallarının Türkçe ile birleştirmesinden oluşur.
3. Yeni Osmanlıca (19.-20. yüzyılın başları). Yenileşme hareketlerine paralel olarak dilde sadeleşmeyi içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi, XIII. yüzyılda yaşamış büyük mutassavıf Mevlâna Celâleddin-i Rumî'nin eserlerinin özellikleri arasında yer almaz?

Farsça yazılmış Mesnevi adlı eserinde didaktik dinî-tasavvufi görüşlerini hikayelerle anlatır.

Mesnevi ve Divan-ı Kebir adlı eserleri binlerce dizeden oluşmaktadır.

Felsefesinin temelinde aşk bulunan Mevlana, tüm insanların Allah’ın görüntüsü olduğuna inanmaktaydı.

Eserlerinde; ırk, din, dil ayrımı gözetmeyen evrensel bir sevgi mevcuttur.

Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmış tek eserinin adı Garipname'dir.

Açıklama:

Mevlâna Celâleddin-i Rumî (ölümü 1273) Farsça, altı ciltlik Mesnevi adlı eserinde didaktik dinî-tasavvufi görüşlerini hikayelerle anlatır. Bu kitap otuz binden fazla dizeden oluşmaktadır. Divan-ı Kebîr’inde ise yaklaşık kırk dört bin dize yer almaktadır. Mevlâna felsefesinin temelinde aşk bulunmaktaydı ve o tüm insanların Allah’ın görüntüsü olduğuna inanmaktaydı. Sevgisi evrensel bir nitelik taşımaktaydı, ırk, din, dil ayrımı gözetmezdi.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdaki camilerden hangisi 14. yüzyıldan sonra inşa edilmiştir?

Beyşehir’deki Eşrefoğlu cami

Birgi’deki Aydınoğlu Mehmed Bey’in yaptırdığı Ulucami

Selçuk’ta inşa edilen İsa Bey Camisi,

Manisa’da Saruhanoğullarının yaptırdıkları Ulucami,

Manisa'da inşa edilen Muradiye Camii

Açıklama:

Çok destekli cami geleneği Beylikler döneminde
de sürdürülmüştü. Beyşehir’deki Eşrefoğlu cami
(1297) bu geleneğin bir ürünüdür. Selçuklu mimari anlayışının etkisi vardı. Birgi’deki Aydınoğlu Mehmed Bey’in yaptırdığı Ulucami (1312) de
benzer mimari özellikler taşımaktadır. Selçuk’ta
1374 inşa edilen İsa Bey Camisi de mimari yeniliklerin olduğu bir yapıdır. Beylikler dönemi cami
mimarisinin özelliklerini Osmanlı’ya aktaran en
iyi örneklerden bir Manisa’da Saruhanoğullarının 1376’da yaptırdıkları Ulucami’dir.
Manisa'da inşa edilen Muradiye Camii 16. yüzyılda inşa edilen camilerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Molla Gürâni, Molla Hüsrev, Molla Yegân
ve Sinan Paşa gibi dönemin ünlü hocalarından
ders alan, yabancı dil öğrenmeye meraklı, binlerce kitaptan oluşan bir kütüphaneye sahip ve birçok tarihçi tarafından bir Rönesans hükümdarı olarak tanımlanan Osmanlı hükümdarı kimdir?

Fatih Sultan Mehmed

Yavuz Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

I. Selim

I. Murad

Açıklama:

Fatih; Molla Gürâni, Molla Hüsrev, Molla Yegân
ve Sinan Paşa gibi dönemin ünlü hocalarından
ders almıştı. Yabancı dil öğrenmeye meraklıydı
ve binlerce kitaptan oluşan bir kütüphaneye sahipti. Fatih, birçok tarihçi tarafından bir Rönesans hükümdarı olarak tanımlanmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 56

Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî’nin Mesnevisi Mesnevisi, Mesnevî-i Muradiyye adıyla Türkçe’ye tercüme edildi. Bu tercüme, Türk edebiyatında yapılan ilk mesnevi tercümesidir. Tercüme hangi dönemde yapılmıştır?

II. Murad döneminde (1421-1451)

II. Mehmed (1432-1481)

I. Selim (1470-1520)

II. Bayezid (1447-1512)

I. Süleyman (1494-1566)

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin kuruluşunun ikinci yüzyılında II. Murad döneminde (1421-1451) edebi faaliyetler açısından büyük bir canlanma görüldü. Edebî, coğrafi, tasavvufî, tıbbî vb. alanlarda tercümeler yapıldı. Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî’nin Mesnevisi 1436’da Mesnevî-i Muradiyye adıyla Türkçe’ye tercüme edildi. Bu tercüme, Türk edebiyatında yapılan ilk mesnevi tercümesidir. Bu dönem Divan edebiyatının ilk dönemi kabul edilmiş ve sonraki dönemlere zemin hazırlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

.......................döneminde (1481-1512) aynı süreçte hem Doğu hem de Batı kültürüne ilgi duyma
heyecanı sona erdi. Bununla birlikte yeni Padişah da Adlî mahlası ile şiirler yazmış ve şiirlerini bir
divanda toplamıştı. ........................ve bazı üst düzey yöneticilerin şairleri himaye ettikleri ve destekledikleri bilinmektedir.
Yukarıda boş bırakılan alanlara aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?

II. Bayezid

I. Selim

I. Mehmed

I. Süleyman

II. Selim

Açıklama:

II. Bayezid döneminde (1481-1512) aynı süreçte hem Doğu hem de Batı kültürüne ilgi duyma
heyecanı sona erdi. Bununla birlikte yeni Padişah
da Adlî mahlası ile şiirler yazmış ve şiirlerini bir
divanda toplamıştı. II. Bayezid ve bazı üst düzey
yöneticilerin şairleri himaye ettikleri ve destekledikleri bilinmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Edirneli Nazmi (öl. 1548) ve Tatavlalı Mahremi’nin (öl 1548)
.............................başlatarak Türkçe ile şiirler yazmaları Osmanlı üst kültüründe pek etkili olamamıştır.
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Türkî-i basit akımını

Fecr-İ Ati akımını

Edebiyat-ı Cedide akımını

Sebk-i Hindi akımını

Garip akımını

Açıklama:

Edirneli Nazmi (öl. 1548) ve Tatavlalı Mahremi’nin (öl 1548) Türkî-i basit akımını
başlatarak Türkçe ile şiirler yazmaları Osmanlı üst
kültüründe pek etkili olamamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Abdülaziz’in 1871 yılında yapılan ve Beylerbeyi Sarayı’nın bahçesine konulan atlı heykeli hangi heykeltraş tarafından yapılmıştır?

İngiliz heykeltıraş Charles F. Fuller

Yervant Osgan Efendi

İhsan (Özsoy)

İsa Behzat

Mahir Tomruk

Açıklama:

Abdülaziz’in 1867’deki Avrupa gezisinden sonra heykel Osmanlı saray yaşamına girmeye başlamıştır. 1871’de İngiliz heykeltıraş Charles F. Fuller tarafından yapılan
Abdülaziz’in atlı heykeli Beylerbeyi Sarayı’nın bahçesine konuldu. Bu Türk heykel sanatı için bir dönüm
noktasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Sözlük anlamı “meylettirme, cezbetme, gönül alma” olan ve Osmanlı kroniklerinde “halkı ve özellikle gayrimüslim tebaayı gözetme, onlara karşı hoşgörülü davranma ve raiyyet perverlik” anlamında kullanılmış olan terim aşağıdakilerden hangisidir ?

İstimâlet

Zeâmet

Risâlet

Azamet

Asalet

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 61

Divanü Lugat-it Türk adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir ?

Sâi Çelebi

Katip Çelebi

Kaşgarlı Mahmud

Evliya Çelebi

Ahmedî

Açıklama:

Divanü Lugat-it Türk adlı eserin yazarı Kaşgarlı Mahmud’dur.
Doğru Cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Eski Anadolu Türkçesinin önemli eserlerinden birisi olan Garipnâme'nin yazarı aşağıdakilerden hangisidir ?

Mevlana Celâleddin-i Rumi

Yunus Emre

Ahmed Yesevi

Aşık Paşa

Ahmedî

Açıklama:

Eski Anadolu Türkçesinin önemli eserlerinden birisi olan Garipnâme'nin yazarı Aşık Paşa'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Hamzanâme ve İskendernâme adlı eserleri ile tanınan şair aşağıdakilerden hangisidir ?

Şeyh Galip

Fuzûli

Nedim

Ahmed-i Dâ’i

Ahmedî

Açıklama:

Hamzanâme ve İskendernâme adlı eserleri ile tanınan şair Ahmedî’dir.
Doğru Cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

En iyi bilinen eserlerinden birisi Leyla vü Mecnun olan Klasik dönem Türk Edebiyatçısı aşağıdakilerden hangisidir ?

Fuzûli

Nedim

Ahmed-i Dâ’i

Ahmedî

Hayâlî

Açıklama:

En iyi bilinen eserlerinden birisi Leyla vü Mecnun olan Klasik dönem Türk Edebiyatçısı Fuzûli’dir.
Doğru Cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

İstanbul’da Türk İslam mimarisini temsil eden en erken tarihli eser aşağıdakilerden hangisidir ?

Fatih Külliyesi

Valide Sultan Külliyesi

Akşemseddin Cami

Uzun Hasan Cami

Muradiye Külliyesi

Açıklama:

Fatih Külliyesi, İstanbul’da Türk-İslam döneminin en eski yapısıdır. Doğru Cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi, Kuruluş Dönemi Osmanlı eserlerinden biri olarak belirtilebilir?

Bursa Ulu Cami

Sadabad Kasrı

III. Ahmed Çeşmesi

Nur-u Osmaniye Camii ve Külliyesi

Birgi Ulu Cami

Açıklama:

Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde hüküm süren Türk Beylikleri mimarî açıdan Selçuklu mimarisinden etkilenmekle birlikte (özellikle Karama-noğulları) her beylik kendi özel şartları içerisinde farklı gelişme göstermiştir. Bu farklılık cami tiplerinde daha belirgindir. Eş büyüklükteki çok sayıda birimle desteklenen cami tipi Selçuklular’da mevcuttu ve bu tarz Osmanlı’ya da geçmişti. Çok destekli cami geleneği Beylikler döneminde de sürdürülmüştü. Beyşehir’deki Eşrefoğlu cami (1297) bu geleneğin bir ürünüdür. Selçuklu mimari anlayışının etkisi vardı. Birgi’deki Aydınoğlu Mehmed Bey’in yaptırdığı Ulucami (1312) de benzer mimari özellikler taşımaktadır. Selçuk’ta 1374 inşa edilen İsa Bey Camisi de mimari yeniliklerin olduğu bir yapıdır. Beylikler dönemi cami mimarisinin özelliklerini Osmanlı’ya aktaran en iyi örneklerden bir Manisa’da Saruhanoğullarının 1376’da yaptırdıkları Ulucami’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Ezilerek fırçayla sürülecek hale getirilmiş olan varak altın ve çeşitli renklerin kullanılmasıyla gerçekleştirilen, parlak ve cazip bir kitap sanatını tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir ?

Halkâri

Zahriye

Telkâri

Tezhip

Minyatür

Açıklama:

Ezilerek fırçayla sürülecek hale getirilmiş olan varak altın ve çeşitli renklerin kullanılmasıyla gerçekleştirilen, parlak ve cazip bir kitap sanatını tanımlayan terim tezhiptir. Doğru Cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Gentile Bellini’yi İstanbul’a davet ederek kendi portresini yaptıran Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

Kanuni Sultan Süleyman

Yavuz Sultan Selim

II. Beyazıd

Fatih Sultan Mehmed

II. Mahmud

Açıklama:

Gentile Bellini’yi İstanbul’a davet ederek kendi portresini yaptıran Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmed’dir. Doğru Cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Osmanlı sarayında ilk kez hangi padişah döneminde opera sahnelenmiştir?

II. Mahmud

II. Abdülhamid

IV. Murad

III. Selim

III. Ahmed

Açıklama:

Osmanlı sarayında ilk kez III. Selim döneminde opera sahnelenmiştir. Doğru Cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

13. - 15. yüzyıllar arasında

Beylikler döneminde

16. yüzyılda

Duraklama döneminde

19. yüzyıl ve 20. yüzyıl başları arasında

Açıklama:

Günümüzde bu yazı dili, genellikle, üç evrede ele alınmaktadır. Bunlar;
1. Eski Osmanlıca (13.-15. yüzyıllar). Eski Anadolu Türkçesi / Eski Türkiye Türkçesi de denilmektedir ve beylikler döneminden başlayarak İstanbul’un fethine kadar getirilir.
2. Klasik Osmanlıca (16.-19. yüzyıllar). Türk-çe esas olmak üzere Arapça ve Farsça kelimelerle kurallarının Türkçe ile birleştirmesinden oluşur.
3. Yeni Osmanlıca (19.-20. yüzyılın başları). Yenileşme hareketlerine paralel olarak dilde sadeleşmeyi içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Kendilerine özgü yapıları ve nitelikleriyle inşa edilmiş Beyşehir’deki Eşrefoğlu Cami, Birgi’deki Ulucami, Selçuk’taki İsa Bey Cami ve Manisa’daki Ulucami gibi mimari yapılar Osmanlı sanatının hangi dönemine aittir?

Klasik Dönem

Duraklama Dönemi

Modernleşme Dönemi

Genişleme Dönemi

Kuruluş Dönemi

Açıklama:

Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde hüküm süren Türk Beylikleri mimarî açıdan Selçuklu mimarisinden etkilenmekle birlikte (özellikle Karamanoğulları) her beylik kendi özel şartları içerisinde farklı gelişme göstermiştir. Bu farklılık cami tiplerinde daha belirgindir. Eş büyüklükteki çok sayıda birimle desteklenen cami tipi Selçuklular’da mevcuttu ve bu tarz Osmanlı’ya da geçmişti. Çok destekli cami geleneği Beylikler döneminde de sürdürülmüştü. Beyşehir’deki Eşrefoğlu cami (1297) bu geleneğin bir ürünüdür. Selçuklu mimari anlayışının etkisi vardı. Birgi’deki Aydınoğlu Mehmed Bey’in yaptırdığı Ulucami (1312) de benzer mimari özellikler taşımaktadır. Selçuk’ta 1374 inşa edilen İsa Bey Camisi de mimari yeniliklerin olduğu bir yapıdır. Beylikler dönemi cami mimarisinin özelliklerini Osmanlı’ya aktaran en iyi örneklerden bir Manisa’da Saruhanoğullarının 1376’da yaptırdıkları Ulucami’dir. Beylikler dönemi cami mimarisinin dikkati çeken özelliklerinden biri de son cemaat yerinin eklenmesidir. Ayrıca yapıların iç ve dış mekânlarındaki mimarî tezyinatta, bir ahenk ve denge olmasına özen gösterilmişti. Medrese mimarisinde Selçuklu üslûbu ana çizgileriyle sürdürülmüştür. Hamitoğullarının Eğirdir’de yaptırdıkları Dündar Bey medresesi (1302) bunlardan biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

“Ezilerek fırçayla sürülecek hale getirilmiş olan varak altın ve çeşitli renklerin kullanılmasıyla gerçekleştirilen, parlak ve cazip kitap sanatına ……………………………..denilmektedir.”
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Hat sanatı

Cilt sanatı

Nakkaş sanatı

Tezhip sanatı

Halkari sanatı

Açıklama:

Tezhip, ezilerek fırçayla sürülecek hale getirilmiş olan varak altın ve çeşitli renklerin kullanılmasıyla gerçekleştirilen, parlak ve cazip bir kitap sanatıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Osmanlı Devleti’nde 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Padişahlar, genellikle guaj veya yağlı boya olmak üzere, yerli ve yabancı birçok ressama portrelerini yaptırtmışlardır. Aşağıdaki padişahlardan hangisi, portresini kamu dairelerine astırdığı için halk tarafından “gavur padişah” olarak nitelendirilmiştir?

III. Selim

II. Abdülhamid

II. Mahmud

Abdülmecid

II. Ahmet

Açıklama:

18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Padişahlar yerli ve yabancı birçok ustaya portrelerini yaptırmışlardır. Bunlar genellikle guaj veya yağlı boyadır. III. Selim ve II. Mahmud padişah portreciliğinde başı çekmişlerdir. II. Mahmud portresini kamu dairelerine astırdığı için halk tarafından “gavur padişah” olarak nitelendirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi, Türk halıcılığının zirvesini teşkil eden Klasik Dönem Osmanlı halıcılığında büyük bir ekonomik değer oluşturmuş merkezlerden biri olarak belirtilebilir?

Uşak

Kırşehir

Milas

Ladik

Alaşehir

Açıklama:

Klasik dönem halıları, Türk halıcılığının zirvesini teşkil eder. Bu evrede saray halıları ve Uşak halıları olmak üzere iki grup halı çeşidi öne çıkar. 16. yüzyılda Uşak’ta halıcılık büyük bir ekonomik değer olmuştur. Batı Anadolu-Bergama-Uşak bölgesinde dokunan halılar Avrupa’ya ihraç edilmiştir. Hiç kuşkusuz bu halılar İstanbul’da saray çevresinde ve dini yapılarda da kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Divanü Lûgat-it Türk ile Yunus Emre’nin divanında adı geçen ve Türk müziğinin bilinen en eski çalgılarından biri olarak kabul edilen enstrüman aşağıdakilerden hangisinde gösterilmiştir?

Kopuz

Kaval

Kanun

Tambur

Açıklama:

Türk müziğinin bilinen en eski çalgıları arasında kopuz başta gelmektedir. Kopuz, Divanü Lûgat-it Türk ve Yunus Emre’nin divanında geçmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Osmanlılarda; felsefi tavır, astronomi ve arazi ölçümü ile vergi sistemi gibi günlük hayattaki pratikler bağlamında önemsenen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Fizik

Astroloji

İlahiyat

Hukuk

Matematik

Açıklama:

Osmanlı’da matematik; felsefi tavır, astronomi ve arazi ölçümü ile vergi sistemi gibi günlük hayattaki pratikler bağlamında önemsendi. Davûd Kayserî’nin Tokat Niksar’daki medresede yüksek seviyede matematik öğrenimi görmüştü. Matematik alanında yazılan birkaç eser şu şekildedir: Ali b. Hibetullah, Hulâşatü’l-minhâc fi ilmi’l-hisâb, Ali b. Velî b. Hamza el-Cezâirî el-Mağribi, Tuhfetü’l a’dad li-zevir’r-rüşd ve’s-sedâd, Ali Kuşçu, er-Risâletetü’l-Muhammediyye fi’l-hisâb, vb.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Diyarbakır Surları Türk ve Yunus Emre'nin divanında geçen, Türk müziğinin bilinen en eski çalgıları arasında yer alan müzik aleti aşağıdakilerden hangisidir?

Ney

Kanun

Tambur

Kopuz

Açıklama:

Metinde, Osmanlı müziğinin temellerinin Orta Asya'ya dayandığı, ancak süreç içerisinde kısmen Arap ve İran müziğinin de etkisinde kaldığı belirtilmektedir. 16. yüzyılda Selçuklu izleri taşıyan bazı eserlerde, özellikle Anadolu'da yapılmış olan eserlerde, hayvan figürlerinin (kartal, aslan, fil, grifon, sfenks) bulunduğu tekstillerden bahsedilse de, müzik aleti olarak Diyarbakır Surları ile doğrudan ilişkilendirilen bir çalgı adı geçmemektedir. Ancak, Osmanlı müziğinin Klasik döneminde Mimar Sinan'ın eserlerinde (Süleymaniye ve Selimiye Külliyeleri) çini ve seramik sanatının öne çıktığı belirtilmiştir. Soru, Diyarbakır Surları ile müzik aletini bağlamaktadır. Metinde Diyarbakır Surları ile ilgili herhangi bir müzik aleti bilgisi bulunmamaktadır. Ancak, Divan Edebiyatı'nda yer alan müzik terimleri ve tiyatro oyunlarından bahsedilmiştir (Ünite 7).

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi dini el yazmaları arasında yer almaz?

Oktateuch

Mezmurlar

Meseller

Evangeliar

Kronik

Açıklama:

Osmanlı klasik edebiyatında dîvan, hamse, mesnevi, tefsir, hadis, fıkıh gibi dini kitaplar; kısasü'l-enbiya, tezkiretü'l-evliya, menâkıb-nâmeler, hikâye, destâni eserler ve manzum tarihler gibi türler yer almaktadır. Tezkiretü'l-evliya ve menâkıb-nâme türleri dini/tasavvufi konulu eserlerdir. Ancak, 'kırk hadisler' de dini bir eser türü iken, 'Halk Tiyatrosu Geleneği' ile ilgili oyunlar (kukla, karagöz, ortaoyunu) sahne sanatları başlığı altında yer alır ve bunlar dini içerikli olmaktan çok dünyevi/popüler eğlence türleridir. Metinde, halk tiyatrosu oyunlarının (kukla, Karagöz, Ortaoyunu) sahne sanatları altında yer aldığı ve bunların geleneksel gösteri türleri olduğu belirtilirken, dini el yazmaları arasında sayılan Tevrat, Kuran ve İncil gibi eserlerden bahsedilmemiştir. Seçeneklerde dini yazmalar arasında sayılmayan tür, tiyatro oyunlarıdır (Ünite 7).

Doğru Cevap: E

Soru 79

Selçuklu devrinde Kırım'ın fethi ile Sinop'a yerleştirilen Türkler kimlerdir?

Peçenekler

Kıpçaklar

Türkmenler

Avarlar

Uzlar

Açıklama:

Soru, Selçuklu Devri'nde Kırım'ın fethi ile Sinop'a yerleştirilen Türk topluluğunu sormaktadır. Ünite 7'de, Bizans'ın komşularının sayıldığı kısımda, Selçukluların komşuları arasında 'Kuzeyli Türk komşuları Hunlar, Göktürkler, Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Peçenekler, Oğuzlar, Kıpçaklar, Tatarlar' olarak listelenmiştir. Selçuklular Anadolu'yu Türkleştirirken Kıpçaklar ve Peçenekler gibi Türk topluluklarıyla karşılaşmış ve yerleşmişlerdir. Kırım'ın fethi ve Sinop'a yerleşme genellikle Kıpçak/Kuman/Uzların bölgedeki hareketleriyle ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Pisanello'nun öğrencisi, Venedikli sanatçı Costanzo'yu İstanbul'a davet ederek ona büst portresinin yer aldığı madalyonu yaptıran Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

II. Selim

Fatih Sultan Mehmet

II. Bayezid

Yavuz Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

Açıklama:

Pisanello'nun öğrencisi Costanzo'yu İstanbul'a davet eden ve büst portreli madalyon yaptıran padişah Fatih Sultan Mehmed'dir (Ünite 7, Sayfa 2). Fatih döneminde Batı kültürü ve sanatına ilgi artmıştır; Gazel ve kaside ön plana çıkmış, aynı zamanda yabancı sanatçılar davet edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilk yıllarında Batı tekniğiyle işlenerek milli müziği oluşturacak türde müzik türüdür?

Orta Asya Türk müziği

Mevlevî müziği

Halk müziği

Saray müziği

Alaturka müzik

Açıklama:

Tek-parti döneminde sadece Batı tarzda müzik yayını yapan kurumların 1950'lerde Alaturka Türk sanat müziğine de kapılarını açmasıyla radyoda Türk sanat müziği ve Türk halk müziği yayınları artmıştır. Bu, Batı tekniğiyle işlenerek milli müziği oluşturma çabasının bir parçasıdır. Halk müziği, ulusal kimliğin önemli bir parçası olarak daha fazla öne çıkmaya başlamıştır. Doğru kabul edilen şık C şıkkıdır (Halk müziği).

Doğru Cevap: C

Soru 82

Seyirlik sanatlarda bir topluluk önünde hikâye anlatan ve canlandıran kişiye ne ad verilir?

Meddah

Kuklacı

Karagöz

Köçek

Çengi

Açıklama:

Seyirlik sanatlarda bir topluluk önünde hikâye anlatan ve canlandıran kişiye 'meddah' adı verilir. Bu tür, Halk Tiyatrosu geleneği altında yer alır. (Ünite 7, Sayfa 4, Sahne Sanatları paragrafı).

Doğru Cevap: A

Soru 83

"Halk içinde mu'teber bir nesne yok devlet gibi, Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi" dizelerini, "Muhibbi" mahlasıyla yazmış olan Osmanlı sultanı aşağıdakilerden hangisidir?

II. Murad

Kanuni Sultan Süleyman

Fatih Sultan Mehmed

Yavuz Sultan Selim

Yıldırım Bayezid

Açıklama:

Verilen beyit, Osmanlı padişahlarından Kanuni Sultan Süleyman'ın mahlası olan 'Muhibbi'ye aittir. Kanuni, klasik dönemde hem devlet yönetimi hem de sanata verdiği önemle tanınır. Beyitteki 'devlet' ile 'sıhhat' (sağlık) karşılaştırması, Kanuni'nin mutlak iktidarı döneminde dahi sağlığın ve huzurun önceliğine vurgu yaptığını göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi, 19. yüzyıl Osmanlı yenileşme hareketinin ortaya çıkardığı ve öncülüğünü Sultan Abdülaziz'in yaptığı sanat dalıdır?

Çinicilik

Tiyatro

Resim

Opera

Heykel

Açıklama:

Osmanlı yenileşme hareketlerinin başladığı 18. yüzyıl sonları ve özellikle Tanzimat dönemiyle Batı etkisi belirginleşmiştir. Heykel sanatı, bu yenileşme sürecinin bir sonucu olarak ortaya çıkmış ve öncülüğünü Sultan Abdülaziz yapmıştır. Metinde, "Heykel, 19. yüzyıl Osmanlı yenileşme hareketinin ortaya çıkardığı bir sanat dalıdır. Bu sanat dalına saray ve Sultan Abdülaziz öncülük etmiştir." bilgisi yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Renk açısından; "darçın?”, “sürma?”, “tufeg?" ve teknik açıdan; "seraser" ve "kemhayi" terminolojisi, aşağıdaki Osmanlı güzel sanatlarından hangisine ilişkindir?

Seramik

İpek kumaşlar

Hattat

Çinicilik

Resim

Açıklama:

Metinde, 'Osmanlı İpek Kumaşları' başlığı altında, Osmanlı yönetici elitinin kültürü içerisinde ipekli kumaşların önemli yer tuttuğu belirtilmektedir. 'Seraser' ve 'kemhayi' desenli kumaşlar, Bursa ve İstanbul'daki atölyelerde dokunuyordu. 'Darçın' ve 'sürma' gibi renk terimleri, ipekli kumaş desenleri veya renkleri ile ilgili olabilirken, 'tufeg' terimi de bu bağlamda değerlendirilebilir. Bu terimler, Osmanlı'da gelişen ipekli kumaş sanatına ilişkindir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

"Halk içinde mu'teber bir nesne yok devlet gibi, Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi" dizelerini, "Muhibbi" mahlasıyla yazmış olan Osmanlı sultanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kanuni Sultan Süleyman

Fatih Sultan Mehmed

Yavuz Sultan Selim

Yıldırım Bayezid

II. Murad

Açıklama:

Verilen dizeler, Kanuni Sultan Süleyman'ın (Muhibbi mahlasıyla) söylediği bir beytin anlamını yansıtmaktadır. Kanuni Sultan Süleyman, klasik dönem Osmanlı edebiyatının önde gelen şairlerindendir ve döneminin ihtişamına uygun eserler vermiştir. Klasik Dönem Osmanlı Kültürü başlığı altında, Necâti, Fuzûlî, Bâkî, Hayalî gibi şairlerin öne çıktığı belirtilmektedir, ancak bu beytin Muhibbi'ye ait olduğu bilgisi (genel kültür bilgisi/kastedilen içerik) dikkate alındığında, Kanuni döneminin zirve dönemi olduğu hatırlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Orta Bizans Dönemi tekstilinde Sasani Pers üslubu olarak adlandırılmış kumaşlar da kullanılmıştır. Bu kumaşlarda genellikle madalyonlar içerisinde aslan, kartal, fil, sfenks ve grifon gibi hayali yaratıkların tasvirleri görülmektedir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Gamayun

Dragon

Satir

Yılan

Grifon

Açıklama:

Metne göre, Orta Bizans Dönemi tekstilinde Sasani Pers üslubu olarak adlandırılan kumaşlarda madalyonlar içinde aslan, kartal, fil, grifon gibi yaratıkların tasvirleri görülür. Parantez içinde aslan, kartal ve fil zaten verilmiştir. Eksik olan yaratıklar arasında sfenks ve grifon bulunmaktadır. Şıklarda verilenlerden sfenks ve grifon bu tasvirlerin bir parçasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Renk açısından; “darçınî”, “sürmaî”, “tufeg?” ve "binevş" ve teknik açıdan; "seraser” ve "kemhayr" terminolojisi, aşağıdaki Osmanlı güzel sanatlarından hangisine ilişkindir?

Resim

Hattat

İpek kumaşlar

Seramik

Çinicilik

Açıklama:

Metinde, Osmanlı İpek Kumaşları başlığı altında, 'seraser' ve 'kemhayr' terimlerinin tekniklere işaret ettiği belirtilmektedir. Ayrıca renkler için 'dârcınî', 'sürmaî', 'tufegî' ve 'binevş' gibi terimlerin kullanıldığına dair bilgi, genel Osmanlı kültürü (veya tekstil kültürü) bağlamında değerlendirilebilir. Bu terimler, Osmanlı ipekli kumaşlarının çeşitli çeşitlerini ve renklerini tanımlamak için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Osmanlı tarihçisi Halil İnalcık'ın, "sarayın en göze çarpan yeri, Dârul-'Adl denilen Adalet Kulesi ve Cihânnümâ'dır" diye belirttiği, mutlak iktidarın merkezi durumundaki Fatih Sultan Mehmed dönemi yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Saray

Selimiye Külliyesi

Dolmabahçe Sarayı

Topkapı Sarayı

Nur-u Osmaniye Külliyesi

Açıklama:

Metinde, Fatih Sultan Mehmed döneminin mimarideki en önemli katkılarından birinin, sultan camilerinin inşası ve imâret (külliye) tasarımı olduğu belirtilmiştir. Ayrıca Topkapı Sarayı'nın bu anlayışın sembolü olduğu ifade edilmektedir. Dârul-'Adl (Adalet Kulesi) ve Cihânnümâ da Fatih'in mimari faaliyetleri bağlamında önemli yapılardır.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi, mermer, fildişi, metal, mine, seramik ve mozaik gibi malzemelerden üretilmiş, taşınabilir nitelikte ibadet amacı taşıyan dini konulu resimler olan ikonaların konuları arasında yer almamaktadır?

İsa ve Meryem

Azizler

Meryem'in hayatı

Halktan öyküler

Azizlerin hayatı

Açıklama:

İkonalar, dini konulu, taşınabilir ibadet resimleridir ve İsa, Meryem, Azizler ve Azizlerin yaşamlarını canlandırırlar (Sayfa 2). Seramikler ise halkın ekonomik çizgisine göre şekillenmiş, depo ve mutfak gereçleri olarak kullanılan kaplardır (Sayfa 2). Dolayısıyla, seramik üretimi ikonaların konusu arasında yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Batı musikisinin icralarını durdurarak eski saray eğlencelerini tekrar canlandıran; ortaoyunu, tulûat gibi geleneksel gösteri sanatlarına önem veren Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

Abdülaziz

Abdülmecid

II. Abdülhamid

II. Mahmud

III. Selim

Açıklama:

Soru, Batı müziği icralarını durdurup ortaoyunu ve tulûat gibi geleneksel gösteri sanatlarına yönelen Osmanlı padişahını sormaktadır. Ünite 7 özetinde, 'Batı musikisinin icralarını durdurdu. Eski saray eğlenceleri tekrar canlandırıldı. Ortaoyunu, tulûat gibi geleneksel gösteri sanatlarına önem verildi.' ifadesi Sultan Abdülaziz dönemi için verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdaki saraylardan hangisi Tanzimat döneminde inşa edilmiştir?

Çırağan Sarayı

Eski Saray

İshak Paşa Sarayı

Topkapı Sarayı

Dolmabahçe Sarayı

Açıklama:

Tanzimat dönemi, Batılılaşma ve yenileşmenin hızlandığı dönemdir. Dolmabahçe Sarayı, 19. yüzyılda inşa edilen ve Batılılaşmanın mimarideki yansımasını gösteren önemli bir yapıdır. Diğer şıklardaki yapılar (Topkapı Sarayı, Süleymaniye Külliyesi, Selimiye Kışlası) önceki dönemlere aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Vasıf Efendi

Halet Efendi

Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi

Ahmet Resmi Efendi

Ebubekir Ratib Efendi

Açıklama:

Paris elçiliği görevinde bulunan ve gözlemlerini 'Paris Sefaretnamesi' adlı eserde toplayan devlet adamı Yirmidört Sekizinci Yüzyıl döneminde yaşamış olan Yusuf Agâh Efendi'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Abdülaziz

Abdülmecid

II. Abdülhamid

III. Selim

II. Mahmut

Açıklama:

II. Abdülhamid'in (1876-1908) döneminde Batı musikisine eğilimi vardı. Ancak, ondan önceki padişah II. Abdülaziz, opera ve Batı musikisinin icralarını durdurmuş, bunun yerine Ortaoyunu ve tulûat gibi geleneksel gösteri sanatlarına yönelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Metin And'a göre, Batı'dan alınan yeni tiyatro anlayışının benimsenmesi ve yerleşmesinde etken rol oynayan nedenlerden biri değildir?

Taşrada yaşayan halk

İlk Türkçe oyunlar

Yüksek devlet görevlileri

Azınlıklar

Yabancı topluluklar

Açıklama:

Metin And'a göre Batı tiyatrosunun benimsenmesinde etkili olan nedenler arasında ilki Türkçe oyunların yazılması, ikincisi yüksek devlet görevlilerinin ve azınlıkların (kozmopolit yapı) katılımı, üçüncüsü de profesyonel oyuncuların (Ahmet Necip Efendi) ortaya çıkmasıdır. Taşrada yaşayan halkın (kırsal kesimin) bu geçişte aktif bir rol oynadığına dair bir bilgi metinde bulunmamaktadır; aksine, tiyatro Beyoğlu gibi şehirlerde gelişmiştir. Doğru kabul edilen şık A şıkkıdır (Taşrada yaşayan halk).

Doğru Cevap: A

Soru 96

9. “Âyin-i şerîf, gazeller ve mi'râciyyeler”, Mevleviliğin Selçuklu devrinden günümüze etkisi devam eden hangi unsuruna ilişkindir?

İlahiyat

Fıkıh

Hat Sanatı

Felsefe

Müzik

Açıklama:

Mevlâna Celaleddin Rûmî, Osmanlı kültüründe bilim, felsefe ve sanat alanında öne çıkan bir isimdir. Özellikle onun kurucusu olduğu Mevlevilik, törensel uygulamalarıyla günümüze kadar gelmiştir. Metinde Mevlâna'nın 'bilim hayatı kadar sonrasına tesir eden bir sanat anlayışının ve sonraki devirlerde kurulan Mevlevihanelerde icra edilen musiki ile' kültüre katkı sağladığı belirtilmektedir. Bu bağlamda "Âyin-i şerîf, gazeller ve mi'râciyyeler" gibi unsurlar, Mevleviliğin müziksel ve törensel yönüyle doğrudan ilişkilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 97

15. Osmanlı Devleti'nde idari yapıdan gündelik hayata, Batı kültürünün topluma nüfuz etmeye başladığı ve dolayısıyla ilk bilinçli Batılılaşma ya da yenileşme hareketi kabul edilen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat

I. Meşrutiyet

II. Mahmud Reformları

Lale Devri

II. Meşrutiyet

Açıklama:

Osmanlı'da Batı kültürünün topluma nüfuz etmeye başladığı ve yenileşme hareketinin başlangıcı kabul edilen dönem Lale Devri'dir (1718-1730). Ünite 7'de, Tanzimat öncesi Batılılaşma etkilerinin ilk somut örnekleri Lale Devri'nde görüldüğü ve mimaride, sanatta Batı'ya açılmanın başladığı belirtilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

16. Aralarında Davûd Kayserî, Ali Kuşçu, Ali b. Hibetullah, Bahâeddin Âmili, Nasîruddîn-i Tûsî, Başhoca İshak Efendi gibi bilim insanlarının bulunduğu ve Osmanlı kültür yaşamında özellikle günlük hayattaki pratikler bağlamında önemsenen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Matematik

Astronomi

Felsefe

İlahiyat

Mantık

Açıklama:

Bahsedilen bilim insanlarının (Davûd Kayserî, Ali Kuşçu, Başhoca İshak Efendi vb.) arasında yer aldığı ve özellikle matematik, felsefi tavır, astronomi ve arazi ölçümü gibi konuların, günlük hayattaki pratikler bağlamında önemsendiği bilim dalı Matematik'tir. Ünite 7'de, Osmanlı bilim hayatında metafizik, tabiat felsefesi ve mantık yanında matematik alanında çalışmalar yapıldığı ve Başhoca İshak Efendi'nin modern matematiğin önemli temsilcilerinden olduğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Ağırlıklı olarak tarımla uğraşan Müslüman nüfusun kültürel özelliklerini başlıca belirleyen öğe nedir?

Eğitim seviyesi

Maddi durum

Jeografik yerleşim

Din

Siyasi durum

Açıklama:

OSMANLI MİRASI, ULUS-İNŞASI VE CUMHURİYET REJİMİNİN KÜLTÜR POLİTİKASI
Ağırlıklı olarak tarımla uğraşan Müslüman nüfusun kültürel özelliklerini başlıca belirleyen öğe ise, din olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Reformlar, birbirinden bağımsız olmayan hangi iki temel ilke üzerinde yapılmıştır?

Eğitim ve ekonomi

Siyasi durum ve ekonomi

Dini durum ve eğitim seviyesi

Irkçılık ve ülkücülük

Laiklik ve milliyetçilik

Açıklama:

OSMANLI MİRASI, ULUS-İNŞASI VE CUMHURİYET REJİMİNİN KÜLTÜR POLİTİKASI
Reformlar, birbirinden bağımsız olmayan iki temel ilke üzerinde yapılmıştır: Laiklik ve milliyetçilik

Doğru Cevap: E

Soru 3

Türklük tanımı hangi ilkeler üzerinde kurulmuştur?

Vatandaşlık ve etnik-kültürel

Din ve siyasi görüş

Jeografik durum ve eğitim

Ekonomik durum ve siyasi görüş

Ülkücülük ve dini görüş

Açıklama:

OSMANLI MİRASI, ULUS-İNŞASI VE CUMHURİYET REJİMİNİN KÜLTÜR POLİTİKASI
Türklük tanımı vatandaşlık ve etnik-kültürel temelde yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

1924 yılında Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti yerine, İslam’ın “aydın” bir yorumunu yapması ve icra etmesi için hangi kurum kurulmuştur?

Diyanet Bakanlığı

Diyanet İşleri Müdürlüğü

Diyanet Masası

Diyanet Departmanı

Diyanet Komisyonu

Açıklama:

OSMANLI MİRASI, ULUS-İNŞASI VE CUMHURİYET REJİMİNİN KÜLTÜR POLİTİKASI
1924 Mart’ının başlarında halifeliğin kaldırılmasıyla eş zamanlı olarak, Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti (Şeriat ve Vakıflar Bakanlığı) ilga edilmiş, yerine, İslam’ın “aydın” bir yorumunu yapması ve icra etmesi beklenen Diyanet İşleri Reisliği (Müdürlüğü) kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Hangi reform Doğu medeniyetinden Batı medeniyetine geçmesi amacıyla yapılmıştır?

Türk Ocaklarının kapatılması

İstiklal Mahkemelerinin kurulması

Dil reformu

Şapka reformu

Nüfus Mübadelesi

Açıklama:

OSMANLI MİRASI, ULUS-İNŞASI VE CUMHURİYET REJİMİNİN KÜLTÜR POLİTİKASI
Alfabe değişikliği, dil reformu ve yeni tarih anlayışı yeni Türkiye devletinin Osmanlı dev-letinden ve İslam kültüründen kültürel bir kopuş sağlama niyetini gösterir. Millî kimli-ğin temelini oluşturacak kültürün kaynakları, Osmanlı İmparatorluğu’nun Ortadoğulu ve İslami olan uygarlığından ayrıştırılmış ve bunların yerine Batı uygarlığına ait öğelerin yerleştirilmesi daha mümkün olmuştur. Dil ve tarih alanındaki yenilikler, arkeoloji ve antropoloji alanlarında yapılan çalışmalarla desteklenmeye çalışılmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 6

Türkiyede 1950’li yıllarda başlayan kültürel değişimin yönünü hangi faktörler belirlemiştir?

Amerikanlaşma ve göç

Tek partili sistem

Ekonomik gelişmeler

Eğitim sistemindeki reformlar

SSCB ülkeleri ile ilişkiler

Açıklama:

Türkiyede kültürel değişimin yönünü belirleyen ana faktörler: amerikanlaşma ve göç.
1950’li yıllardan başlayarak, yakın zamanlara kadar toplumun geniş kesimlerinin etkisi altında kalacağı kültür, büyük ölçüde Amerikanlaşma ile birlikte kırdan kente göçle biçimlenecek olan, tüketime dönük popüler kültürdür.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Hangi faktör 1960’larda yoğun yapılaşmış semtlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur?

Devlet konut üretimi politikası

Yapsatçıların konut üretimi politikası

Yurtdışından yabancıların taşınması

Eğitim seviyesinin yükselmesi

Ekonomik refah

Açıklama:

Kültürel Değişim Örnekleri Olarak Müzik, Sinema ve Mimarlık
1960’larda iyice yaygınlaşacak olan yapsatçılık (müteahhitlik), konut üretiminin küçük girişimciler tarafından örgütlenmesi anlamına gelmiştir. Yapsatçı olarak bilinen bu girişimciler, şehrin imara açık yerlerinde çok katlı binalar yaparak yoğun yapılaşmış semtlerin ortaya çıkmasına neden olmuşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Batılılaşma döneminde heykel ve mimarlık alanında hangi özellik izlenmiştir?

Osmanlı dönemin sembollerinin yansıtması

Amerikan kültürünün taklidi

Balkan kültürünün yansıtmaları

Cumhuriyet rejimin sembollerinin yansıtması

Geçmişle ve modern kültürün sentezi

Açıklama:

Sanatta ve Mimarlıkta Batılılaşma
Heykelcilik, Cumhuriyet rejiminin halka benimsetilmesi, millî bilincin güçlendirilmesi ve yakın dönem tarihinin, özellikle Kurtuluş Savaşı’nın gelecek nesillere aktarılması için önem atfedilen bir alandı. Bu amaçlar doğrultusunda, heykel alanındaki gelişme, anıt yapımıyla sınırlı kalmıştı. Sanat alanındaki diğer gelişmelerde olduğu gibi, bu alanda da Mustafa Kemal’in görüşleri ve inisiyatifi etkili olmuştur. Kentlerde anıt yapımının sembolik ve anlamsal önemini kavrayan bir yönetici olarak, Mustafa Kemal büyük boyutta anıtların yapılması gerektiğini ileri sürmüştü

Doğru Cevap: D

Soru 9

Konservatuvar kuruluşunun başta gelen amacı nedir?

Batı musikisi yöntemlerini yayacak öğretmenleri yetiştirmek

Klasik Türk müziğini yayacak öğretmenleri yetiştirmek

Alaturka musikisini halka benimsetmek

Arap musikisini halka benimsetmek

Arabesk musikisi yöntemlerini yayacak öğretmenleri yetiştirmek

Açıklama:

Sanatta ve Mimarlıkta Batılılaşma
Konservatuvarın başta gelen amacı, Batı musikisi yöntemlerini uygulayacak, yeni müzik anlayışını tüm ülkeye yayacak öğretmenleri yetiştirmek ve müzik sorunlarıyla ilgili araştırma yapmaktı

Doğru Cevap: A

Soru 10

Hangi özellik Türkiye Cumhuriyeti’ne Osmanlı döneminden geçmiştir?

Şehir ağırlıklı bir nüfus

Yerli kurumların belirtiiği yönetim politikası

Batılı kültüre dayalı devlet yapısı

Gelişmiş sanayi yapılaşması

Etnik, dinsel ve dilsel kozmopolit kültürel yapısı

Açıklama:

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Geçerken Toplumsal Yapı ve Kültür
Kozmopolit kültürel yapı, etnik ve dinsel açılardan farklı unsurların varlığına dayanan kültürel çoğulculuk, Osmanlı devletinin kapitalist dünya düzenine eklemlenmeye başladığı 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kent hayatının belirgin bir özelliği ortaya çıkmıştır. Kültürel çoğulculuğu, nüfusun heterojen olduğu kırsal alanda da görmek mümkündür. Bu bağlamda, Anadolu’nun genelinde, oranları değişmekle birlikte, Müslüman-Gayrimüslim farklı etnik ve dini grupların varlığı söz konusudur

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Nüfusun %80-85’i kırsal alanda, tarımla uğraşan köylülerden oluşuyordu.
II. Kentleşme oranı düşüktür.
III. Kent merkezli nüfusun oranı yüksektir.
IV. Cumhuriyet kurulduğunda Türkiye’nin nüfusu 36 milyondur.
V. Ticaret hayatının canlı olduğu kentler, büyük ölçüde gayrimüslim unsurların yerleşik
olduğu mekanlardır.
Yukarıdakilerden hangileri, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçerken toplumsal yapı ve kültür içinde değerlendirilmelidir?

I, II, III, IV ve V

I, II ve V

I ve V

III, IV ve V

II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt "B" şıkkı, "I, II ve V"dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Sahne sanatlarının her kolunda ehliyetli elemanların yetiştirilmesi
II. Musiki öğretmenlerinin yetiştirilmesi
III. Milli musikinin işlenmesi, yükseltilmesi, yayılması
IV. Musiki Muallim Mektebi’nin kapatılması
Yukarıdakilerden hangileri Milli Musiki ve Temsil Akademisinin amaçları arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I, II, III ve IV

II ve IV

I ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt "A" şıkkı, "I, II ve III"dür.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi, eğitimin laikleştirilmesini amaçlayan kanunlardan biridir?

Devlet Konservatuvarı Kanunu

Millî Musiki ve Temsil Akademisi Teşkilât Kanunu

Takrir-i Sükun Kanunu

Medeni Kanun

Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Açıklama:

Doğru yanıt "E" şıkkı, "Tevhid-i Tedrisat Kanunu"dur.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi anlayışı yeni Türkiye devletinin Osmanlı devletinden ve İslam kültüründen kültürel bir kopuş sağlama niyetini gösterir?

Diyanet İşleri Başkanlığının kurulması

Köy Enstitülerinin kurulması

Alfabe değişikliği

Geleneksel musikinin ve çalgıların yasaklanması

Sanayi-i Nefise Mektebi’nin Güzel Sanatlar Akademisi’ne dönüştürülmesi

Açıklama:

Doğru yanıt "C" şıkkı, "Alfabe değişikliği"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Okur-yazar sayısını arttırmak için, alfabe reformuyla eş zamanlı olarak ………………. adı verilen okullar açılmış veokuma-yazma seferberliği başlatılmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Millet mektepleri

Darülfunun

Darülşifa

Güzel sanatlar

İçtimai

Açıklama:

Doğru cevap "A" şıkkı, "Millet mektepleri"dir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi, kültürel canlanma hedefini sağlama amacıyla dil reformuna katkı sağlamak için kurulmuştur?

İçtimai yardım

Halk dersaneleri ve kurslar

Kütüphane ve Neşriyat

Dil, Tarih ve Edebiyat şubesi

Temsil

Açıklama:

Doğru yanıt "D" şıkkı, "Dil, Tarih ve Edebiyat şubesi"dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisinin faaliyetleri erken Cumhuriyet reformlarının yayılmasında ve kültürün millileştirilmesinde yetersiz bulunmuştur?

Millet mektepleri

Darülfunun

Halkevleri

Halk Dershaneleri ve Kurslar

Türk Ocakları

Açıklama:

Doğru yanıt "E" şıkkı, "Türk Ocakları"dır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

1950’li yıllardan başlayarak, yakın zamanlara kadar toplumun geniş kesimlerinin etkisi altında kalacağı kültür,büyük ölçüde ……………….ile birlikte kırdan kente göçle biçimlenecek olan, tüketime dönük popüler kültürdür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Amerikanlaşma

Göç

Millileşme

Tek partili dönem

Reformlar

Açıklama:

Doğru yanıt "A" şıkkı,"Amerikanlaşma"dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

1950’lerde başlayan, 1960’larda farklı siyasi ve ekonomik koşullar altında devam ederek 1980’e kadar uzanan süreçte,kapitalist ilişkilerin toplumsal alanda hâkim ilişki durumuna gelmesi, Amerikanlaşma ve tarımsal çözülme sonucuortaya çıkan kırdan kente göç olgusu, kültür hayatını pek çok alanda etkilemiştir. Aşağıdakilerden hangisinde bu etki görülmez?

Eğitim

Dil

Mimarlık

Yemek

Hayat tarzı

Açıklama:

Doğru yanıt "B" şıkkı, "Dil"dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi, erken Cumhuriyet döneminde oluşturulan yeni kültürel değerlerin etkisi altındaki şehirlinüfusla etkileşime girerek ve kısmen dönüşerek, melez bir kültürün taşıyıcısı şehirli grupların ortaya çıkmasına neden olmuştur?

Gayrimüslimler

Mübadele ile gelenler

Şehirlere göç eden köylüler

Amerikanlaşma

Halk evleri

Açıklama:

Doğru yanıt "C" şıkkı, "Şehirlere göç eden köylüler"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri erken Cumhuriyet Dönemi kültür politikası oluşturma hedefleri içerisinde yer alır?
I-Batılılaşma
II-Milliyetçilik
III-Laiklik

Sadece I

Sadece II

II ve III

I, II ve III

I ve III

Açıklama:

Kültürel Hayatın Şekillendirilmesi
Bağlamında Yapılan Reformlar
Batılılaşma-milliyetçilik-laiklik ekseninde millî bir kültür oluşturmayı hedeflemiştir. Bu amaç doğrultusunda, devletin ve toplumun dayandığı kültürel
yapının temellerini değiştirmek üzere, geniş alana yayılan reformlar yapılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Cumhuriyetin ilanından sonra toplum ve kültür hayatının şekillendirilmesi bağlamında yapılan reformlar kapsamında değerlendirilebilir?
I-Medeni kanunu kabul edilmesi
II-Halifeliğin kaldırılması
III-Tevhid-i Tedrisat (Eğitimin Birleştirilmesi) Kanunun kabul edilmesi ve medreselerin kapatılması.

Sadece I

Sadece II

I, II ve III

II ve III

I ve II

Açıklama:

Kültürel Hayatın Şekillendirilmesi
Bağlamında Yapılan Reformlar
Eğitim ve hukuk alanında yapılan reformlar, devlet yönetiminin dini etkilerden azade kılınmasını öngörüyordu. Bu doğrultuda, 1924 Mart’ının başlarında halifeliğin kaldırılmasıyla eş zamanlı olarak, Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti (Şeriat ve Vakıflar Bakanlığı) ilga edilmiş, yerine, İslam’ın “aydın” bir yorumunu yapması ve icra etmesi beklenen Diyanet İşleri Reisliği (Müdürlüğü) kurulmuştur.
Devamında, eğitimin laikleştirilmesini amaçlayan Tevhid-i Tedrisat (Eğitimin Birleştirilmesi) Kanunu kabul edildi ve medreseler kapatıldı. Laikleştirme çabasında ön plana çıkan diğer alan, simgeler alanıydı. Reformla, dinsel simgeler yerini Avrupa uygarlığının simgelerine bırakacaktı. Bu girişimin tipik örneği, 1925 yılında fesin yasaklanması ve yerine şapka giyilmesini öngören, Şapka Kanunu’nun kabul edilmesiydi. Dinsel kılık kıyafetin giyilmesi, ibadet yerleriyle sınırlandırıldı.
Hukuk alanında ise, laikleştirme doğrultusunda bu dönemde atılan en belirgin adım, aile hukukunun laikleşmesinin sağlanması ve kadının toplumsal yaşam içindeki konumunun güçlendirilmesi amacıyla, Medeni Kanun’un kabul edilmesiydi.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Arap Alfabesinden Latin Alfabesine geçiş hangi yıl gerçekleşmiştir?

1923

1924

1925

1928

1927

Açıklama:

Arap Alfabesinden Latin Alfabesine
Geçiş, Dilde Reform Meselesi ve Yeni
Tarih Anlayışı
1928 yılında, Mustafa Kemal’in yönetiminde kurulan ve üyelerinin Latin alfabesine geçişi savunduğu Dil Encümeni adında bir komisyon kuruldu. Komisyonun
hazırladığı rapordan sonra, Latin harflerine geçişin milleti cehaletten kurtarmak için gerekli olduğu ve geçilecek alfabenin aslında Türk alfabesi olduğu
sonuçlarına varıldı. Nihayet, 3 Kasım 1928’de alfabe değişikliğine dair karar Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kanunlaşmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

1928 yılında Güzel Sanatlar Akademisi olarak adlandırılacak, 19. yüzyılın sonlarına doğru, mimarlık, şehircilik, resim ve heykel gibi sanat dallarında
Batı tarzında sistemli bir öğretimi sağlamak amacıyla kurulan kurum...............'dir.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri dolduracak cevap aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Tatbiki Güzel Sanatlar Akademisi

Musiki Muallim Mektebi

Sanayi-i Nefise Mektebi

Darü’l-Bedayi

Darü’l-Elhan

Açıklama:

Resim-Heykel Alanındaki Gelişmeler:
1928 yılında Güzel Sanatlar Akademisi olarak adlandırılacak kurum, 19. yüzyılın sonlarına doğru, mimarlık, şehircilik, resim ve heykel gibi sanat dallarında
Batı tarzında sistemli bir öğretimi sağlamak amacıyla kurulan Sanayi-i Nefise Mektebi’nin yeni koşullarda reforma tabi tutulması sonucu kuruldu.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Erken Cumhuriyet döneminde Köy Enstitülerinin üstlendiği işlevler arasında yer alır?
I-Rasyonelliğe dayalı bilimsel araştırmalar yapmak
II-Kırsal alanın geliştirilmesi, kırsal alandaki insanların bilinçlendirilmesi
III-Kırsal alanlarda yaşayan insanların millî amaçların dayanağı olacak şekilde bilgi ve becerilerle donatılması

Sadece II

I ve II

II ve III

Sadece III

Sadece I

Açıklama:

Yeni Kültürü Yayma Aracı Olarak
Eğitim
Köy Enstitülerinin, ilköğretimin köylere yaygınlaştırılması ve kırsal alana öğretmen yetiştirmek
yanında, kırsal alanın geliştirilmesi, kırsal alandaki insanların bilinçlendirilmesi ve onları millî amaçların dayanağı
olacak şekilde bilgi ve becerilerle donatmak amaçları arasındaydı.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi 1932 yılında kurulan Halkevlerinin faaliyet alanları içinde yer alır?
I-Halk Dershaneleri ve Kurslar
II-Köycülük
III-Turizm

I ve II

II ve III

Sadece III

Sadece II

Sadece I

Açıklama:

Halkevlerinin dokuz şubesi ve buna bağlı olarak çeşitli
faaliyet alanları şöyle belirtilebilir:
• Dil, Tarih ve Edebiyat
• Güzel Sanatlar
• Temsil
• Spor
• İçtimai (Sosyal) Yardım
• Halk Dershaneleri ve Kurslar
• Kütüphane ve Neşriyat (Yayıncılık)
• Köycülük
• Müze ve Sergi

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri 1950 li yıllarda başlayan "kırsaldan kente göçün" yarattığı olumsuzluk arasında sayılabilir?
I-Hızlı ve kontrolsüz nüfus artışı
II-Konut sıkıntısı ve gecekondulaşma
III-Kültürel değerlerin aşınması

Sadece III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Sadece II

Açıklama:

Kültürel Değişimin Yönünü Belirleyen
Ana Faktörler: Amerikanlaşma ve Göç
1950’lerden
1980’lere kadar, sayıları milyonlarca ifade edilen
köy kökenli nüfusun şehirlere akın etmesi (1950-
1960 arasında dört büyük şehrin nüfusu %75 artmıştır), şehirlerde konut sıkıntısına yol açacak ve
gecekondulaşma adı verilen olgu, göç edilen her
şehirde ortaya çıkacaktır. Şehirlerin kontrolsüz büyümesiyle, şehir mimarisi ve kültürel görünümü
bütünüyle değişecektir. Şehirlere göç eden köylüler,
bir taraftan kırsal alanda sahip oldukları kültürel
değerleri devam ettirip yeniden üretirken, erken
Cumhuriyet döneminde oluşturulan yeni kültürel
değerlerin etkisi altındaki şehirli nüfusla etkileşime
girerek ve kısmen dönüşerek, melez bir kültürün
taşıyıcısı şehirli grupların ortaya çıkmasına neden
olacaklardır. Bununla birlikte, şehir hayatına ve
değerlerine uyum sağlayamayan, köyde yaşarken
sürdürdüğü değerleri de tam koruyamayan, kültürel değerleri aşınmış, niceliksel olarak göç eden
nüfusun hatırı sayılır bir kısmını oluşturanlar ise
varoşlarla sınırlı bir kültürü temsil etmişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Hangisi, Anadolu'nun, Türklerin kültür tarihi içinde 19. yüzyılın sonlarına doğru ilgi odağı olmasının sebeplerinden değildir?
I-Anadolu'nun, Osmanlı devleti için asker ve vergi kaynağı olması,
II-Milliyetçilik akımının etkisiyle bazı aydınların, Anadolu’yu Türk kültürünün gerçek
temsilcisi olarak görmeye başlaması,
III-Anadolu, Türk kültürünün en önemli öğesi, Türkçe’nin en sade haliyle konuşulduğu ve Türk folklorunun, değerlerinin yaşatıldığı yer olarak tanımlanmaya başlaması,
IV- Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemindeki toprak kayıpları sonucunda, sınırlarının iyice
Anadolu’ya çekilmesiyle, Anadolu'nun, Türk vatanı ve Türklerin
ana yurdu olarak görülmeye başlaması,

III

II-IV

Açıklama:

19. yüzyıla değin Anadolu'nun Osmanlı devleti için
önemi, asker ve vergi kaynağı olmasından ötürüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Osmanlı devlet ve toplum kültüründe Batının kültürel etkilerine büyük ölçüde kapalı, hatta
tepkili olan grup aşağıdakilerden hangisidir ?

Devlet yönetimi,

Devletin yönetim kadroları,

Aydınlar,

Kent merkezli gayrimüslimler,

Kırsal alanda yerleşik olan Müslüman nüfus,

Açıklama:

Osmanlı devlet ve toplum kültüründe, Kırsal alanda yerleşik olan Müslüman nüfus, Batının kültürel etkilerine büyük ölçüde kapalı, hatta tepkilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Erken Cumhuriyet dönemi Kültür politikalarını tanımlamaz?

I-Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçen toplumsal ve kültürel miras, oluşturulmak
istenen ulusa atfedilen özelliklere göre yeniden tanımlanmaya ve şekillendirilmeye başlanmıştır.

II-Erken Cumhuriyet dönemi yönetimi, ulusu, çağdaş olmanın yanı sıra milliyetçi ve laik özellikler barındıran bir yapı olarak tasarlamıştır.

III-Erken Cumhuriyet döneminin kültür politikası, Batılılaşma-milliyetçilik-laiklik ekseninde millî bir
kültür oluşturmayı hedeflemiştir.

IV-Erken Cumhuriyet döneminde devletin ve toplumun dayandığı kültürel yapının temellerini değiştirmek üzere, geniş alana
yayılan reformlar yapılmıştır.

V-Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçen toplumsal ve kültürel miras tamamen reddedilmiştir.

Açıklama:

"Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçen toplumsal ve kültürel miras tamamen reddedilmiştir" ifadesi
Erken Cumhuriyet dönemi Kültür politikalarını tanımlamaz

Doğru Cevap: E

Soru 31

Reformlar, etkili merkeziyetçi bir yönetim sisteminin kurulması ve siyasal alana tamamıyla hâkim bir iktidarın varlığı nedeniyle, ............................. yürütülmüştür.
Yukarıda boş bırakılan alanı aşağıdaki şıklardan biri ile tamamlayınız?

Devlet eliyle

Vatandaşların eliyle

Halk tarafından

Şairler tarafından

Sanayiciler tarafından

Açıklama:

Reformlar, etkili merkeziyetçi bir yönetim sisteminin kurulması ve siyasal alana tamamıyla hâkim bir iktidarın varlığı nedeniyle, devlet eliyle yürütülmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdaki ifadelerden hangisi milliyetçilik temel ilkesinin amaçlarındandır?
I-Çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmanın olmazsa olmazı olmak,
II-Dinin siyasal ve toplumsal etkisini azaltmak,
III-Osmanlıdan gelen kozmopolit kültürel yapıyı, etnik, dinsel ve dilsel farklılıkları Türklük potasında eritmek,
IV-Bu ilke doğrultusunda yeni Türkiye'nin, Doğu medeniyetinden kopup, Batı medeniyetine geçmiş olması.
V-Kadının toplumsal yaşam içindeki konumunun güçlendirmek
amacıyla, Medeni Kanun’un kabul edilmesi.

III

Açıklama:

Milliyetçilik temel ilkesinin amacı, Osmanlıdan gelen kozmopolit kültürel yapıyı, etnik, dinsel ve dilsel farklılıkları Türklük potasında eritmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Erken Cumhuriyet dönemi kültür politikasının radikalliğinin boyutunu gösteren en çarpıcı örneklerden biri, yapılan alfabe değişikliğidir. Bu hangi yıl yapılmıştır?

1924 yılında

1926 yılında

1928 yılında

1930 yılında

1936 yılında

Açıklama:

Erken Cumhuriyet dönemi kültür politikasının radikalliğinin boyutunu gösteren en çarpıcı örneklerden biri, 1928 yılında yapılan alfabe değişikliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdaki şıklardan hangisi 1932’de gerçekleşen I. Türk Tarih Kongresi’nde
kabul edilen Türk Tarih Tezini anlatır?
1-Türk tarihinin kökenlerini
keşfetmeye, temellendirmeye ve Türkiye’nin köklü
bir devlet olduğunu kanıtlamaya dönük bir arayışın
sonucudur.
II-Türk kültürünün temellerini Orta Asya’da görmüştür.
III-Türklerin Orta Asya’da yaşarken, kuraklık
ve kıtlıktan dolayı Çin, Avrupa ve Yakındoğu gibi
başka bölgelere göç etmek zorunda kaldıklarını kabul etmiştir.
IV-Türkler, göç ettikleri yerlerde uygarlıklar kurmuşlardı. Yakındoğu’da kurulan Sümerler ve Hititler esasen
Türk idiler. Bu yönüyle Öte yandan, Anadolu’nun çok eskiden beri Türklerin yerleşik olduğu bir yer olduğunu kabul etmiştir.
V-Ağustos 1936’da yapılan III. Dil Kurultayı, Güneş-Dil Teorisi’nin
kabul edilmesiyle sonuçlanmıştır. Aslında, bu teori 1932’de gerçekleşen I. Türk Tarih Kongresi’nde
kabul edilen Türk Tarih Tezi’nin dil alanındaki iz
düşümüdür.

I-II

I-II-III

I-II-III-IV-

I-II-III-IV-V

Açıklama:

1932’de gerçekleşen I. Türk Tarih Kongresi’nde
kabul edilen Türk Tarih Tezini şöyle anlatabiliriz:
1-Türk tarihinin kökenlerini
keşfetmeye, temellendirmeye ve Türkiye’nin köklü
bir devlet olduğunu kanıtlamaya dönük bir arayışın
sonucudur.
II-Türk kültürünün temellerini Orta Asya’da görmüştür.
III-Türklerin Orta Asya’da yaşarken, kuraklık
ve kıtlıktan dolayı Çin, Avrupa ve Yakındoğu gibi
başka bölgelere göç etmek zorunda kaldıklarını kabul etmiştir.
IV-Türkler, göç ettikleri yerlerde uygarlıklar kurmuşlardı. Yakındoğu’da kurulan Sümerler ve Hititler esasen
Türk idiler. Bu yönüyle Öte yandan, Anadolu’nun çok eskiden beri Türklerin yerleşik olduğu bir yer olduğunu kabul etmiştir.
V-Ağustos 1936’da yapılan III. Dil Kurultayı, Güneş-Dil Teorisi’nin
kabul edilmesiyle sonuçlanmıştır. Aslında, bu teori 1932’de gerçekleşen I. Türk Tarih Kongresi’nde
kabul edilen Türk Tarih Tezi’nin dil alanındaki iz
düşümüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Cumhuriyet rejiminin halka benimsetilmesi, millî bilincin güçlendirilmesi ve yakın dönem tarihinin, özellikle Kurtuluş Savaşı’nın gelecek nesillere aktarılması için önem atfedilen sanat alanı hangisidir?

Heykelcilik

Musiki

Mimarlık

Tiyatro

Opera ve Bale

Açıklama:

Heykelcilik, Cumhuriyet rejiminin halka benimsetilmesi, millî bilincin güçlendirilmesi ve yakın dönem tarihinin, özellikle Kurtuluş Savaşı’nın gelecek nesillere aktarılması için önem atfedilen bir alandı.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Ankara’da Ulus meydanında, ana figür olarak ata binmiş Atatürk’ü gösteren Atatürk Anıtı aşağıdaki heykeltraşlardan hangisinin eseridir?

Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel

İtalyan Pietro Canonica

Avusturyalı Heykeltraş Anton Hanak

Avusturyalı Heykeltraş Josef Thorak

Avusturyalı Heykeltraş Anton Hanak ve Josef Thorak

Açıklama:

Ankara’da Ulus meydanında, ana figür olarak ata binmiş Atatürk’ü gösteren Atatürk Anıtı, Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'in eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

1928 yılında yapılan yarışmada, Ankara'yı elli yıl sonra 300 bin nüfuslu çağdaş bir kent olacak şekilde tasarlayan mimar aşağıdakilerden hangisidir?

Herman Jansen

Theodor Post

Ernst Egli

Clemens Holzmeister

Clemens Bosch

Açıklama:

Kent planlaması ve düzenlenmesi için 1928 yılında yapılan yarışmayı, Berlin şehir planlamasını da kazanmış olan Herman Jansen kazanmıştır. Yaptığı planlamada Ankara, 50 yıl sonra 300 bin nüfuslu olacak şekilde, çağdaş bir şehir olarak tasarlanmıştır. Planlanan kent dokusu, geçmişteki Anadolu Türk kenti imgesinden hayli farklıdır; geniş bulvarlar, caddelerin üzerinde özenle yapılmış kurumsal binaların bulunduğu, temiz, yeşil alanlara sahip bir çağdaş kent kurulması öngörülmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 38

1928 yılında Güzel Sanatlar Akademisi olarak adlandırılacak kurum, 19. yüzyılın sonlarına doğru, mimarlık, şehircilik, resim ve heykel gibi sanat dallarında Batı tarzında sistemli bir öğretimi sağlamak amacıyla kurulan eğitim kurumu ..................dir.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri dolduracak cevap aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Musiki Muallim Mektebi

Sanayi-i Nefise Mektebi

Darü’l-Elhan

Darü’l-Bedayi

Tatbiki Güzel Sanatlar

Açıklama:

Resim-Heykel Alanındaki Gelişmeler:
Sanayi-i Nefise Mektebi’nden Güzel Sanatlar
Akademisi’ne:
1928 yılında Güzel Sanatlar Akademisi olarak adlandırılacak kurum, 19. yüzyılın sonlarına doğru, mimarlık, şehircilik, resim ve heykel gibi sanat dallarında Batı tarzında sistemli bir öğretimi sağlamak amacıyla kurulan eğitim kurumu Sanayi-i Nefise Mektebi'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Cumhuriyet rejiminin halka benimsetilmesi, millî bilincin güçlendirilmesi ve yakın dönem tarihinin, özellikle Kurtuluş Savaşı’nın gelecek nesillere aktarılması amacıyla Cumhuriyet Döneminde yapılan anıt heykellerin sanatçıları (heykeltıraşları) arasında yer alır?
I-Heinrich Krippel
II-Pietro Canonica
III-François-Auguste Rodin

Sadece III

II ve III

Sadece I

I ve II

I ve III

Açıklama:

Resim-Heykel Alanındaki Gelişmeler:
Sanayi-i Nefise Mektebi’nden Güzel Sanatlar
Akademisi’ne:
Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel’in yaptığı, 1926’da törenle açılan Sarayburnu Atatürk Heykeli’dir. Devamında Krippel, Konya Atatürk Heykeli’ni, Ankara’da Ulus meydanında, ana figür olarak ata binmiş Atatürk’ü gösteren Atatürk Anıtı’nı, Afyon’da Zafer Anıtı’nı yapmıştır. Diğer bir heykeltıraş, İtalyan Pietro Canonica ise, Ankara Etnografya Müzesi önündeki Atlı Anıt’ı, Ankara Zafer alanındaki Atatürk Heykeli’ni, İstanbul Taksim Cumhuriyet Anıtı’nı ve İzmir Atlı Anıtı’nı yapmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye de 1950’li yıllardan 1970 lere kadar, resmi müzik anlayışı yerine, toplumdaki değişimi yansıtacak şekilde ortaya çıkan müzik türleri arasında yer alır?
I-Arabesk
II-Rock’n’roll
III-Hip pop

I ve II

Sadece III

Sadece I

Sadece II

I ve III

Açıklama:

Kültürel Değişim Örnekleri Olarak
Müzik, Sinema ve Mimarlık
1950’li yıllardan itibaren, resmi müzik anlayışı yerini, toplumdaki değişimi yansıtacak şekilde,
başka anlayışlara bırakır. Türk Sanat Müziği ya da yerliliği ifade eden, ancak yapısal bir dönüşüme
uğrayan biçimiyle alaturka müzik ve Amerikan hayat tarzının şehirdeki yansıması olarak, özellikle üniversite gençliğinin katıldığı partilerde dans müziği olarak benimsenen “Rock’n’roll” toplumun farklı kesimlerinin rağbet ettiği müzik anlayışları olarak çıkacaktır.
Arabeskin çıkış kaynağı olarak, halkın alaturka müziğin radyoda yasaklandığı yıllarda, ona yakın
bulduğu Arap musikisine meyletmesi görülür. 1960’larda müzikal bir form olarak çıktığında ise,
Türk Sanat Müziği ve Türk Halk Müziği malzemelerini kullanmış, ancak Arap müziğinin de belirgin etkilerini taşımıştır.
Hip pop söz konusu yıllar arasında Türkiye de yer bulan müzik türlerinden değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bu soru iptal edilmiştir.
(BU SORU İPTAL EDİLMİŞTİR)

Açıklama:

Bu soru iptal edildiği için ünite, konu ve açıklama bilgisi sunulamamaktadır.

Doğru Cevap:

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Ankara'nın erken Cumhuriyet dönemindeki imarında iz bırakan mimarlardan biri değildir?

Ernst Egli

Herman Jansen

Heinrich Krippel

Clemens Holzmeister

Theodor Post

Açıklama:

Ankara'nın erken Cumhuriyet dönemindeki imarında iz bırakan mimarlar arasında Alman ve Avusturyalı mimarlar Theodor Post, Ernst Egli, Clemens Holzmeister ve Herman Jansen'in adları geçmektedir (Ünite 8, s. 2). Seçeneklerde adı geçmeyen kişi bu listede yer almayan olmalıdır. Verilen seçenekler arasında, bu listede adı geçmeyen kişi (varsayımsal olarak) sorunun bağlamına en uygun olmayan olacaktır. Eğer soruda verilen seçenekler olsaydı, listede olmayan kişi seçilirdi. Ancak seçenekler verilmediği için, metinde adı geçenler (Post, Egli, Holzmeister, Jansen) dışındaki bir mimarın doğru cevap olduğu varsayılır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Erken Cumhuriyet döneminde, kırsal alana rejimin yeni değerlerini götürmek ve öğretmen eksikliğini gidermek için uygulanan çözüm aşağıdakilerden hangisidir?

Köy Enstitüleri

Halkevleri

Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Üniversite reformu

Mahalle Mekteplerinin kapatılması

Açıklama:

Cumhuriyetin ilk yıllarında, Batılılaşma ve ulus-inşa hedefleri doğrultusunda, özellikle kırsal alanda rejimin yeni değerlerini yaymak ve öğretmen eksikliğini gidermek amacıyla hareket geçilmiştir. 1940 yılında kurulan Köy Enstitüleri, bu amaca hizmet etmek için kurulmuş, tarım, zanaatkârlık, teknik beceriler ile kültür derslerinin eşit ağırlıkta olduğu bir müfredatla yetişmiş öğretmenler yetiştirmeyi hedeflemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Devletin kültür alanına müdahalesinin gevşediği 1950'li ve 60'lı yıllarda, müzik ve mimariyle birlikte kültürel değişimi en açık biçimde gösteren kurum olarak ortaya çıkan kurum aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Tiyatro

Resim

Sinema

Opera

Heykel

Açıklama:

Metinde, 1950'ler ve 60'larda devletin kültür alanına müdahalesinin gevşediği, Amerikanlaşma ve kırdan kente göçün etkisiyle kültürel gelişmelerin yaşandığı belirtilmektedir. Müzik, sinema ve mimari bu değişimin ana alanlarıdır. Mimarlık alanında, 1950'li yıllardan itibaren Amerikanlaşmanın etkisiyle ortaya çıkan ve uluslararası üslubu simgeleyen yapılara örnek olarak Hilton Oteli ve Belediye Sarayı gösterilmiştir. Sinemada ise Hollywood yapımı filmlerin ön plana çıktığı vurgulanmıştır. Müzikte ise Anadolu pop-rock ve arabesk gibi yeni türlerin ortaya çıktığı ifade edilmiştir. Bu dönemde kültürel değişimi somutlaştıran, Batı tarzı yeni kurumların hızla inşa edildiği mimari (şehir planlaması/yapıları) ve müzik/sinema gibi popüler kültür alanlarındaki değişimler, genel olarak bu dönemin ana temalarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerde hangisi, Erken Cumhuriyet döneminde müzik alanında bir dönüm noktası olarak ortaya çıkmış ve daha sonra Ankara Devlet Konservatuvarına dönüşmüş kurumdur?

Musiki Muallim Mektebi

Darü'l-Elhan

Darü'l-Bedayi

Mızıka-i Hümayun

Riyaseti Cumhur Musiki Heyeti

Açıklama:

Metinde, Cumhuriyetin kurulduğu 1923 yılında müzik alanında eğitim veren iki resmi kuruluştan ilkinin Konservatuvar (Darü'l-Elhan) olduğu belirtilmiştir. Daha sonra, Ankara Devlet Konservatuvarına dönüşecek olan kurumun Musiki Muallim Mektebi'nin 1924 yılında açılması, müzik alanında bir dönüm noktası olarak ifade edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Ankara dışında, Erken Cumhuriyet dönemindeki büyük ölçekli kentlerin modernizasyonuna örnek olabilecek diğer kent olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

Bursa

Trabzon

İstanbul

Adana

İzmir

Açıklama:

Metinde, Ankara'nın 1923'te başkent seçilerek modern bir kent olarak kurulması ve geliştirilmesinin Cumhuriyet rejiminin başlıca amaçlarından biri olduğu belirtilmiştir. Ankara dışında kent planlaması ve mimarî alanında Avrupalı mimarlar davet edilmiştir. Bu bağlamda, mimari anlatımın Batılı ve modern bir ulus yaratma aracı olarak kullanıldığı ve bu amaçla kentlerin imar yasalarının çıkarıldığı ifade edilmiştir. Ankara dışındaki diğer bir büyük kentleşme ve modernleşme örneği olarak, metin içerisinde belirli bir kent adı direkt olarak bu bağlamda (Ankara ile eşdeğer) verilmemiştir; ancak Erken Cumhuriyet döneminde kentlerin imarı ve planlamasına önem verildiği vurgulanmıştır. (Ankara ile birlikte anılan diğer şehirler genellikle kültürel etkinlik merkezleri veya farklı dönemlere ait örneklerdir. Verilen metin parçalarında Ankara'dan sonra doğrudan 'modernleşme' bağlamında bir başka kent adı verilmemiştir, bu nedenle sorunun kesin bir cevabını metinden çıkarmak zordur. Ancak genellikle İstanbul, yeni başkent seçilmese de kültürel ve ekonomik merkez olarak öne çıkmıştır. Fakat metin sadece Ankara'nın modernleşmesine odaklanmıştır. Bu durumda en yakın ilikili olabilecek yerler; kültürel değişimlerin ve mimari yeniliklerin yoğun yaşandığı eski başkent İstanbul veya sanayi merkezi olan İzmir olabilir, ancak metin kesin bir eşleşme sunmamaktadır. Sorunun cevabının metinde açıkça belirtilmediği varsayılırsa en mantıklı şık, kültürel ve siyasi olarak en önemli ikinci şehir olan İstanbul'dur, zira yeni mimari akımından bahsedilmiştir.)

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerde hangisi, Erken Cumhuriyet döneminde müzik alanında bir dönüm noktası olarak ortaya çıkmış ve daha sonra Ankara Devlet Konservatuvarına dönüşmüş kurumdur?

Mızıka-i Hümayun

Riyaseti Cumhur Musiki Heyeti

Musiki Muallim Mektebi

Darü'l-Bedayi

Darü'l-Elhan

Açıklama:

Metne göre, Cumhuriyetin kurulduğu 1923 yılında sahne sanatlarıyla birlikte müzik alanında eğitim veren ilk resmi kuruluş Konservatuvar (Darü'l-Elhan) idi. Bu kurumun daha sonra Ankara Devlet Konservatuvarına dönüşecek olan Musiki Muallim Mektebi'nin 1924'te açılmasıyla bir dönüm noktası yaşadığı belirtilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Erken Cumhuriyet döneminde, kırsal alana rejimin yeni değerlerini götürmek ve öğretmen eksikliğini gidermek için uygulanan aşağıdakilerden hangisidir?

Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Köy Enstitüleri

Halkevleri

Mahalle Mekteplerinin kapatılması

Üniversite reformu

Açıklama:

Metinde, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Kırsal alanda rejimin yeni değerlerini yaymak ve öğretmen eksikliğini gidermek için 1940 yılında Köy Enstitüleri kurulduğu belirtilmektedir. Bu kurumların müfredatında kültür dersleriyle birlikte tarım ve zanaatkârlık gibi pratik becerilere de ağırlık verildiği vurgulanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Bedri Rahmi Eyüboğlu, Cemal Tollu, Sabri Berkel, Zeki Kocamemi, Ali Çelebi, Nurullah Berk ve Zeki Faik gibi isimlerden söz eden bir makale erken Cumhuriyet Dönemi'ndeki hangi sanat alanına ilişkindir?

Resim

Klasik müzik

Opera

Heykel

Tiyatro

Açıklama:

Sayfa 2'de, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Cemal Tollu, Sabri Berkel, Zeki Kocamemi, Ali Çelebi, Nurullah Berk ve Zeki Faik gibi isimler, 1930'larda Ankara'da kurulan Güzel Sanatlar Akademisi'nin mimarlık, şehircilik, resim ve heykel gibi dallarda Batı tarzında sistemi öğretmek amacıyla kurulan Sanayi-i Nefise Mektebi'nin (sonradan Güzel Sanatlar Akademisi) öğretim kadrosundan bahsedilirken, bu isimler özellikle Resim-Heykel alanındaki gelişmeleri temsil ederler.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi mimari biçim olarak, güç, ciddiyet ve devlet otoritesini simgeleyen yapılardan biridir?

TBMM Binası

Çankaya Cumhurbaşkanlığı Köşkü

Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü

Merkez Bankası Binası

Musiki Muallim Mektebi

Açıklama:

Soru, güç, ciddiyet ve devlet otoritesini simgeleyen mimari yapıyı sormaktadır ve cevap olarak TBMM Binası işaretlenmiştir. Ünite 8 özetinde, 'Mimari anlatımında, ilk kez Cumhuriyetle gelen ve çağdaş uygarlık düzeyini yansıtan bir anlatımın ortaya konması amaçlanmıştır.' denilmekte ve mimarinin yeni ulus yaratma aracı olduğu belirtilmektedir. TBMM Binası (İkinci Ulusal Mimarlık Akımı ürünü), yeni devletin ve cumhuriyetin gücünü ve otoritesini simgeleyen en önemli yapılardan biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Metin And'a göre, Batı'dan alınan yeni tiyatro anlayışının benimsenmesi ve yerleşmesinde etken rol oynayan nedenlerden biri değildir?

Azınlıklar

Taşrada yaşayan halk

İlk Türkçe oyunlar

Yüksek devlet görevlileri

Yabancı topluluklar

Açıklama:

Metin, Batı tiyatrosunun benimsenmesinde yerli geleneklerin (Halk Tiyatrosu, Ortaoyunu) ve kültürel etkileşimlerin rolünden bahseder. Ancak, 'Batılılaşma' odaklı bir dönüşümün temelinde, devletin önayak olduğu yenilikler ve modernleşme arayışı yatar. Metinde, 'Köyden kente göç olgusu'nun tiyatro üzerindeki etkisinden bahsedilse de, bunun doğrudan Batı tiyatrosunun benimsenmesinde rol oynayan nedenlerden biri olarak değil, genel kültürel değişimin bir sonucu olarak verilmesi daha uygundur.

Doğru Cevap: B

Soru 52

1950 ve 1970'li yıllarda, müzik ve sinema alanlarındaki gelişmelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Her iki alanda, biçim ve içerik açısından farklılaşma görülmüştür.

Her iki alanda ortaya çıkan türler, dönemin toplumsal, siyasal ve ekonomik değişimini yansıtmıştır.

Her iki alandaki gelişmeler, dışarıdan gelen akımlardan etkilenmiştir.

Her iki alandaki gelişmeler, çoğulcu bir kültür-sanat hayatının oluşmasının örnekleri olarak görülebilir.

Her iki alandaki gelişmeler, erken Cumhuriyet dönemi kültür hayatının tüm özelliklerini yansıtmıştır.

Açıklama:

Metne göre, 1950'lerde başlayan kültürel değişim yönünü açıklamak için sinema iyi bir örnektir ve 1950'lerde Hollywood yapımı filmler büyük ilgi görmüştür. Ayrıca, 1970'li yıllarda Anadolu pop-rock müziğinin toplumsal meseleleri temel aldığı ve politik/protest müzik akımının yaygınlaştığı belirtilmiştir. Metinde, '1970'li yılların oldukça politize ortamında politik ya da protest müzik akımının yaygınlık kazanmaya başlamasıydı' ifadesi yer almaktadır. Müzikteki gelişmeler arasında Anadolu-pop/rock ve aranjman şeklinde Türkçe sözlü hafif Batı müziği yeni tür müziğin açık örnekleri olmuşlardır. Bu, politize ortamın öncesinde ya da eş zamanlı olarak gerçekleşen bir gelişimdir. Sinemada ise 1960'larda toplumsal gerçekçilik akımının etkisiyle bir sıçrama yaşandığı belirtilmiştir. İfade, 1950 ve 1970'li yılların müzik ve sinema gelişimlerini genellemektedir. İfadelerden herhangi biri doğrudan 'yanlış' olarak nitelendirilemez; hepsi dönemin kültürel atmosferini yansıtır. Ancak, genellikle bu dönemde müzikte 'arabesk' türünün de popülerleştiği bilinmektedir. Metin, Anadolu-pop/rock ve aranjman müziği ile politik müziği vurgulamaktadır. Eğer bir yanlış varsa, o da 'Müzik alanında kayda değer diğer bir gelişme, 1970'li yılların oldukça politize ortamında politik ya da protest müzik akımının yaygınlık kazanmaya başlamasıydı.' ifadesinin sinema ile birleştirilerek genel bir yanlış yargı oluşturulması olabilir, ancak metin içerisinde açıkça yanlış olan bir bilgi bulunmamaktadır. En uygun yanlış ifadeyi bulmak için seçenekler arasında en az desteklenen veya çelişen ifade aranmalıdır. Sinemada 1960'larda toplumsal gerçekçilik akımı varken, müzikte politik/protest akım 1970'lerde daha belirginleşmiştir. Eğer seçenekler olsaydı daha kesin konuşulurdu. Verilen metinlere göre, müzikteki politizasyonun 1970'lerde başladığı bilgisi doğruyken, sinemada toplumsal gerçekçilik akımının 1960'larda sıçrama yaptığı bilgisi de doğrudur. Tüm ifadeler metinle uyumludur, bu tür sorularda genellikle sorunun formatında bir yanlışlık olabilir. Ancak, sinemada 1970'lerde televizyonun yaygınlaşmasıyla sektörün kitlesel eğlence olarak yayılması olumsuz etkilenmiştir, bu da bir gelişme değil, bir olumsuz etkidir. Eğer şıklardan biri '1970'lerde sinema kitlesel bir eğlence olarak zirveye ulaştı' olsaydı yanlış olurdu. Metindeki ifadelere sadık kalınırsa, hepsi doğrudur. Ancak, müzikteki politizasyonun ağırlıklı olarak 1970'lerde başlaması, 1960'larda rock'n'roll/twist'in popülerleşmesiyle karşılaştırıldığında, bu iki alanın gelişim evreleri farklıdır. Bu soruda en çok yanıltıcı olabilecek nokta, müzikteki ana akımın zamanlamasıdır. Politize ortamın 1970'lerde başlaması ifadesi doğru kabul edilirse, diğerleri de doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 53

6. Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilk yıllarında Batı tekniğiyle işlenerek millî müziği oluşturacak nitelikte görülmüş müzik türüdür?

Saray müziği

Orta Asya Türk müziği

Halk müziği

Alaturka müzik

Mehter müziği

Açıklama:

Cumhuriyetin ilk yıllarında, Batı tekniğiyle işlenerek millî müzik oluşturma hedefi vardı. Bu amaçla, Türk sanat müziği ve Türk halk müziği yayınları radyoda artırılırken, Ankara Devlet Konservatuarı gibi kurumlar çok sesli müzik kültürünü yaymakla görevlendirildi. Türk Beşleri bu çabanın temsilcilerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

7. Cumhuriyet dönemine gelinceye değin devletin, merkezden belirlenen bir kültür politikası oluşturmadığı dönemde, ağırlıklı olarak tarımla uğraşan toplumun kültürel özelliklerini belirleyen temel öge aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Ekonomi

Hukuk

Edebiyat

Tarih

Din

Açıklama:

Cumhuriyetin kurulduğu yıllarda (1920'ler), toplumun büyük çoğunluğu kırsalda ve tarımla uğraşıyordu. Devlet, merkezden kültür politikası oluşturmadan önce, toplumun kültürel özelliklerini belirleyen temel unsur, geleneksel yapının devamı olarak görülen 'Din' olmuştur. (Tarikatlar ve tekkeler Müslüman halk için önemliydi.)

Doğru Cevap: E

Soru 55

12. Aşağıdakilerde hangisi, Erken Cumhuriyet döneminde müzik alanında bir dönüm noktası olarak ortaya çıkmış ve daha sonra Ankara Devlet Konservatuvarına dönüşmüş kurumudur?

Darü'l-Elhan

Darü'l-Bedayi

Musiki Muallim Mektebi

Riyaseti Cumhur Musiki Heyeti

Mızıka-i Hümayun

Açıklama:

Cumhuriyetin kurulduğu 1923 yılında sahne sanatları ve müzik alanında eğitim veren iki resmi kuruluştan ilki Konservatuvar (Darü'l-Elhan) idi. Ünite 8'de, daha sonra Ankara Devlet Konservatuvarına dönüşecek olan Musiki Muallim Mektebi'nin 1924 yılında açıldığı ve bunun müzik alanında bir dönüm noktası olduğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Anadolu Kültür Tarihi - Tüm Sorular

Ünite 0

Seçenekler

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler