Diğer seçenekler proje ifadesine karşılık gelmemektedir.

Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II ve III

Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II ve III

İfade Tema kavramına karşılık gelmektedir.

Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II ve III

Tüm ifadeler doğrudur.
I, II ve III

Sorunun yanıtı görüşmedir.

İfade yazışma sürecini tanımlamaktadır.

Gözlem. İfade gözlem kavramını tanımlamaktadır.

İfade alanyazın taramasını tanımlamaktadır.

Proje kavramının farklı kaynaklarda farklı tanımlarıyla karşılaşabiliriz ancak genel anlamda “proje, soruna özel, bir defaya özgü oluşturulan, belli bir zaman... dâhilinde hedefe ulaşmayı sağlayan işlemler bütünü şeklinde tanımlanabilir”.
Proje ;
• Faaliyetleri belirli bir hedefe yönlendiren,
• Zaman ve kaynak planlamasına olanak sağlayan,
• İzleme ve değerlendirme olanağı sunan,
• Kaynak bulunmasına yardımcı olan,
• Hedeflere ulaşılmasının önündeki risklere ve engellere ilişkin bilgi sahibi olunmasına ve gerekli önlemlerin alınmasına fırsat tanıyan,
• Fikrin anlatımını ve desteklenmesini kolaylaştıran,
• Sonuçların sürdürülebilirliğini arttıran,
• Mutlaka bir başlangıç ve bitiş tarihi olan çalışmadır.
Project Management Institute (Proje Yönetim Enstitüsü) ise projeyi, “özgün ürün, hizmet ya da sonuçlar yaratmak için üstlenilmiş geçici çabalar” şeklinde tanımlar. Sorunun III. şıkkı ise bu ifadenin tersine bu çabanın kalıcı olduğunu ifade eder ve yanlıştır.

Devam eden faaliyetlerle proje arasındaki farkların ilki projelerin geçici, başlayıp biten faaliyetler olması, devamlı faaliyetlerin ise bitiş süresinin olmadığıdır. Proje ile devamlı faaliyetler arasında bir diğer fark da her bir projede özgün bir ürün ortaya çıkarken devamlı faaliyetler sonucunda ise benzer, birbirinin aynı ürünler ortaya konur. Ulusal yayın yapan TV kanallarını düşünürsek haber programları devamlı ürünlere örnek verilebilir. Diziler ise başlayıp biten, özgün ürünler ortaya koyan, basamaklı ayrıntılandırılarak gerçekleştirilen projelerdir.
Proje Örnekleri
• Bir reklam firmasının yeni bir ürünün tanıtımı için TV reklam spotları hazırlaması.
• Kaybolan el sanatları konusunda bir fotoröportaj hazırlamak.
• Türkiye’de kadına yönelik şiddet konusunda bir film projesi geliştirmek.
A şıkkı bu sorunu doğru yanıtıdır.

Her bir proje için farklı yaşam döngüsü tanımlanabilir. Genelde üç aşama olarak ifade edilen proje yaşam döngüsünü oluşturan aşamalar, başlangıç aşaması, geçiş aşaması ve sonuç aşaması olarak sıralanabilir. Kültür ve sanat programları için proje yaşam döngüsünü oluşturan aşamalar ise şöyledir:
• Bir fikrin doğuşu
• Araştırma aşaması
• Planlama aşaması
• Projeye kaynak bulunması
• Projenin gerçekleştirilmesi
• Eser sunumu

Proje geliştirmede öncelikle yanıtlanması gereken soru “ne” söyleyeceğim sorusudur. Bir başka söyleyişle projenin teması ne olacaktır? Tema, film, fotoğraf, reklam vs. gerçekleştirildiğinde verilmek istenen temel mesajı simgeler. Daha ayrıntılı tanımlamaya çalışırsak; Bir projenin ilk cümlesinden son cümlesine dek anlatılmak istenen, süreç içerisinde enine boyuna işlenen, geliştirilen, projenin özünü yaratan, içeriğini oluşturan, bir konuya bağlı olarak anlatılan ana düşünceye, egemen olan görüşe, iletiye, öğretiye tema, ana fikir, önerme denir.

Bir projenin ilk cümlesinden son cümlesine dek anlatılmak istenen, süreç içerisinde enine boyuna işlenen, geliştirilen, projenin özünü yaratan, içeriğini oluşturan, bir konuya bağlı olarak anlatılan ana düşünceye, egemen olan görüşe, iletiye, öğretiye tema, ana fikir, önerme denir. Tema, anafikir, önerme aynı anlamı taşırken, konu ise filmde, fotoğrafta canlandırılan somut olaydır. Dolayısıyla konu ile tema/önerme / anafikir- farklıdır Sorunun III ve IV. seçenekleri yanlıştır.
Aynı tema farklı konular işlenerek aktarılabilir. Örneğin Flaherty’nin Kuzeyli Nanook (Nanook of The North) filmini ele alacak olursak ana fikri “insanın doğayla mücadelesini ona uyum sağlayarak kazandığı” şeklinde özetleyebiliriz. Bu filmde konu olarak bir Eskimo ailesinin yaşamı seçilmiştir, oysa bu ana fikir çölde yaşayan bir Bedevi ailenin yaşamı üzerinden de verilebilirdi. Aynı konu farklı temaların anlatımına da kaynaklık edebilir. II. Dünya Savaşı’ndan örnek verecek olursak, Leni Riefenstahl’ın yönetmenliğini yaptığı tam bir propaganda belgeseli örneği olan “İradenin Zaferi” Hitler dönemi yönetimini göklere çıkaran bir çalışmadır. Aynı konuyu, II. Dünya Savaşı’nı ele alan, Roman Polanski’nin yönetmenliğini yaptığı “Piyanist” filminde de görürüz. Bu filmde Hitler yönetimi, savaş yıllarında yaşanan sıkıntıların sorumlusu olarak tanıtılırken Riefenstahl’ın filminde Hitler’in önderlik ettiği bir başarı öyküsü anlatılmaktadır.I, II nolu seçenekler doğru ifadelerdir.

Görüşme: Sözlü iletişim yoluyla veri toplama tekniğidir. Bu aşamada daha çok alan uzmanları, alan uygulayımcıları ya da seçilen konunun doğrudan muhatabı olan kişilerle yapılır.
Görüşme sırasında sorulacak sorular;
• Ne tür bilgi istendiğini açıkça belirten sorulardan oluşmalı , sorular yöneltilen kişi tarafından kolayca anlaşılabilmelidir.
• Her bir soru yukarıdaki I. seçeneğin aksine pek çok değil tek bir amacı yanıtlayacak şekilde olmalıdır.
• Yansız olmalı, görüşme yapanın düşüncelerini içermemelidir.
• Görüşme yapılan kişi tarafından cevaplanabilecek türden olmalıdır

Alanyazın taraması, araştırılan konuyla ilgili tüm çalışmaların incelenerek veri toplanmasıdır. Kaynakların bulunması, hızlı okunup, notlar çıkarılması ve değerlendirme işlemlerini kapsar.

Bu araştırma “Kime” sorusunu yanıtlamak için yapılan bir araştırmadır. Hedef kitle araştırmasının temel amacı, izleyicilerin özelliklerini saptamaktır. Kısaca hedef kitlenin en baştan belli olması gerekir. Peki bu hedef kitle hangi özellikleri taşımaktadır? İşte burada yapılacak hedef kitle araştırması, bu temel amaca hizmet edecek bir araştırmadır.
Bulunmak istenen özellikler “ulaşılmak istenilen belirli izleyici tipi nedir?, 13-19 yaş arasındaki gençler, daha büyük yaş grubu, aileler, ev kadınları çalışan erkek ya da kadınlar. Genel kitle iletişim araştırmalarında, toplumsal araştırmalarda izleyici tipi, demografik özellikler (cinsiyet, yaş, gelir vb.), çevresel özellikler” şeklinde sıralanabilir. Kısaca, hedef kitlenin cinsiyet ve yaşları, öğrenim durumları, sosyo-ekonomik koşulları, geçmiş deneyimleri, katıldıkları programa ilişkin beklenti ve tutumları, özel ilgi alanları, yetenekleri, programa katılmadan önceki bilgi düzeyleri, güdülenme düzeyleri gibi konularda araştırma yapmak gerekir. Ekip elemanlarının yaş, eğitim düzeyi, yetenekleri vb. kişisel özelliklerinin sorgulanması ise hedef kitleyle değil proje ekibinin oluşturulmasıyla ilgilidir.

Bir projenin başlık bölümü , projeninin bütün özetini içinde barındıran, temayla ilgili ipuçlarını hemen çağrıştıran bir özellikte olmalıdır. Kısa ve akılda kalıcı bir ad bulunmasında yarar vardır. Sorunun I. ve II seçenekleri doğru seçeneklerdir. Projenin amacının açıklandığı bölüm ile projenin ana hatlarıyla özetlendiği bölüm, başlık değil projenin giriş bölümüdür. Proje sorununun en somutlaştığı bölüm ise projenin amacı bölümüdür. Hedef kitleyle ilgili veriler ve projenin anlatım dili ile ilgili bilgiler ise proje öneri dosyasının proje özetinde yer alır.

Bir bütçe temel olarak üç kategoride düzenlenir. İlk kategori “yaratıcı yapım
elemanları”dır. İkincisi “teknik ve yapım elemanları” olurken üçüncü kategoride “yapım ve teknik giderler” yer alır. Zamanın ve kimlerin çalışacağının belirlenmesiyle birlikte bütçe oluşturmak için veriler ortaya çıkmış demektir. Bütçe olası her türlü harcamayı içerirken ,olası gelirler temel kategoriler içinde yer almaz.

Proje Yönetim Enstitüsü, projenin temel özelliklerini şu şekilde sıralamaktadır:
Geçicidir: Projenin geçiciliği dendiğinde anlaşılması gereken her projenin belli bir başlangıç ve bitiş zamanı olduğudur.
Özgün Ürün Üretir: Proje sonucu ortaya çıkan eserin özgün olması, projenin önemli özelliklerinden birisidir.
Basamaklı Ayrıntılandırma: Projenin basamaklı olması, adım adım ilerlediği ve dü- zenli olarak yükseldiği anlamına gelir

Belgeseller belli konuları başlangıç ve bitiş düzenine uygun olarak ele alan programlar olduğundan diğerlerinden farklı olarak proje olarak değerlenirilirler.

Kültür ve sanat programları için proje yaşam döngüsünü oluşturan aşamalar ise şöyledir: • Bir fikrin doğuşu • Araştırma aşaması • Planlama aşaması • Projeye kaynak bulunması • Projenin gerçekleştirilmesi • Eser sunumu

İçerik araştırması ile birlikte “Neyi” sorusunun yanıtları alınmaya çalışılır. Kullanılacak araştırma yöntemleri ise görüşme, yazışma (anket), gözlem ve alan okumalarıdır. Görüşme: Sözlü iletişim yoluyla veri toplama tekniğidir. Bu aşamada daha çok alan uzmanları, alan uygulayımcıları ya da seçilen konunun doğrudan muhatabı olan kişilerle yapılır.

Planlama aşaması, tüm araştırmaların tamamlanıp elde edilen verilerin mantıklı bir çerçeveye oturtulduğu aşamadır. Projenin hangi kaynaklarla hangi sürelerde, kimler tarafından gerçekleştirileceği bu aşamada belirlenir. Bir başka söyleyişle planlama özünde gereksinimlere ilişkin sorular sorma ve bu soruları yanıtlama, daha sonra bu yanıtları sistemli biçimde örgütleyerek uygulamaya yönelik bir çizelge çıkarma işidir. Demek ki öncelikle gereksinimlerin saptanması, sonra bu gereksinimlerin karşılanma yollarının araştırılması ve belirlenmesi, daha sonra bunların uygun bir zamanlama yapılarak kâğıda dökülmesi gerekmektedir. Bu çalışma sistemli ve disiplinli çalışmaya alışık biri tarafından hakkıyla gerçekleştirilebilir. Yapımcının bu alışkanlığı edinmesi olmazsa olmaz bir koşuldur (Mutlu,1995, s:46-47).
Bütçe

Görüşme, sözlü iletişim yoluyla veri toplama tekniğidir. Yazışma (anket), yazılı iletişim yoluyla veri toplama tekniğidir. Gözlem ise belli bir kimse, yer, olay, nesne, durum ve koşula ilişkin bilgi toplamak için belirli hedeflere yöneltilmiş bir bakış ve dinleyiştir. Çevreyi gözleyerek yapılabildiği gibi belge tarama biçiminde de yapılabilir. Alanyazın taraması, araştırılan konuyla ilgili tüm çalışmaların incelenerek veri toplanmasıdır. Toplumsal tarihi, insan öyküleri üzerinden kavramaya çalışan bir belgesel projesi için en uygun araştırma yöntemi görüşmedir.

Projenin Amacı: Proje sorununun en somutlaştığı yer amaç bölümüdür. Eğer projenin amacını tek bir cümle ile yetkin bir biçimde ifade edebiliyorsak projemiz hakkında yeterli araştırmayı yapmışız demektir.

Projenin Özeti: Giriş bölümünü oluşturan ikinci bölüm projenin özetidir. Proje öneri dosyasının bundan önceki tüm bölümleri bünyesinde toplayan bölüm, özet bölümüdür. Projede söylenmek istenen ana fikrin (tema) ne olduğu, bu temanın hangi konu işlenerek aktarılacağı özet bölümünde yer alması gereken ilk noktalardır. Araştırma sürecinde elde edilen veriler, hedef kitleyle ilgili bilgiler, anlatım dili özet bölümünü oluşturur.

Bir bütçe temel olarak üç kategoride düzenlenir. İlk kategori “yaratıcı yapım elemanları”dır. İkincisi “teknik ve yapım elemanları” olurken üçüncü kategoride “yapım ve teknik giderler” yer alır. Zamanın ve kimlerin çalışacağının belirlenmesiyle birlikte büt- çe oluşturmak için veriler ortaya çıkmış demektir.
3

Bu aşamadaki doğru soru ise “Neyin, kime, hangi amaçla söylenmek istediği”dir.
• Neyi sorusuna alınacak yanıt içerik konusundaki bilgileri aktarır.
• Kime sorusuna alınacak yanıt hedef kitle ile bilgileri aktarır.
• Hangi amaçla sorusuna alınacak yanıt da genel amacı gösterir.
İçerik

Proje soruna özel, bir defaya özgü oluşturulan, belli bir zaman dâhilinde hedefe ulaşmayı sağlayan işlemler bütünü şeklinde tanımlanabilir.

Proje Faaliyetleri belirli bir hedefe yönlendiren, Zaman ve kaynak planlamasına olanak sağlayan, İzleme ve değerlendirme olanağı sunan, Kaynak bulunmasına yardımcı olan, Hedeflere ulaşılmasının önündeki risklere ve engellere ilişkin bilgi sahibi olunmasına ve gerekli önlemlerin alınmasına fırsat tanıyan, Fikrin anlatımını ve desteklenmesini kolaylaştıran, Sonuçların sürdürülebilirliğini arttıran, Mutlaka bir başlangıç ve bitiş tarihi olan çalışmadır.

Örneğin bir belgesel film projesinden örnek verecek olursak, bir fikrin doğuşu, araştırma, planlama, çekim gibi basamaklardan oluşan sürecin her bir aşaması ayrıntılı planlandığında sonraki basamakta sorun yaşanmayacak veya yaşanması olası sorunlar en aza indirilecektir. Kısaca basamaklara ayrılması ve her bir basamağın detaylı planlanması projeyi proje yapan temel özelliklerden biridir. Bu noktada yanıtlanması gereken soru “devam eden faaliyetlerle proje arasında ne fark vardır?”. Sıralanan proje özelliklerinden hareketle projeler, geçici, başlayıp biten faaliyetlerken devamlı faaliyetlerin bitiş süresi yoktur. Proje ile devamlı faaliyetler arasında bir diğer fark da her bir projede özgün bir ürün ortaya çıkarken devamlı faaliyetler sonucunda ise benzer, birbirinin aynı ürünler ortaya konur. Ulusal yayın yapan TV kanallarını düşünürsek haber programları devamlı ürünlere örnek verilebilir.

Projenin temel özellikleri Geçicidir, Özgün Ürün Üretir, Basamaklı Ayrıntılandırma.

Bir fikrin doğuşu, Planlama aşaması, Araştırma safhası, Projenin gerçekleştirilmesi, Eser sunulması,
Projenin devamlı olması ise Proje yaşam döngüsünün evrelerinden değildir.

Araştırma, planlı ve sistemli bir eylem olduğuna göre, öncelikle doğru sorunun sorulması gerekecektir. Bu aşamadaki doğru soru ise “Neyin, kime, hangi amaçla söylenmek istediği”dir.

• Neyi sorusuna alınacak yanıt içerik konusundaki bilgileri aktarır.
• Kime sorusuna alınacak yanıt hedef kitle ile bilgileri aktarır.
• Hangi amaçla sorusuna alınacak yanıt da genel amacı gösterir.

Görüşme yapılan kişinin fiziksel özelliklerini açıklayacak şekilde olmalıdır.seçeneği yanlıştır.

İçerik araştırması yapılmasında kullanılan yöntemler Görüşme, Yazışma (anket), Gözlem,Alan okumaları
Hedef Kitle Araştırması Bu araştırma “Kime” sorusunu yanıtlamak için yapılan bir araştırmadır.
Hedef kitle araştırmasının temel amacı, izleyicilerin özelliklerini saptamaktır. Hedef Kitle,

Başlık, İçindekiler, Giriş,Projenin Amacı, Projenin Özeti, Bütçe

Projenin ana fikri Bütçe içinde yeralmaz.

Project Management Institute (Proje Yönetim Enstitüsü) ise projeyi, “özgün ürün, hizmet ya da sonuçlar yaratmak için üstlenilmiş geçici çabalar” şeklinde tanımlar. Doğru cevap A'dır.

Proje Yönetim Enstitüsü, projenin temel özellikleri; geçici olması, özgün ürün üretmesi ve ayrıntılandırılmış basamaklardan oluşması biçiminde sıralamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Her bir proje için farklı yaşam döngüsü tanımlanabilir. Genelde üç aşama olarak ifade
edilen proje yaşam döngüsünü oluşturan aşamalar, başlangıç aşaması, geçiş aşaması ve sonuç aşaması olarak sıralanabilir. Doğru cevap D'dir.

Araştırma, “problemlere güvenilir çözümler aramak amacıyla planlı ve sistemli olarak, verilerin toplanması, çözümlenmesi, yorumlanarak değerlendirilmesi ve rapor edilmesi sürecidir”. Bir başka söyleyişle, araştırmalar genelde bir gereksinimle başlar ve yaşanan belirli süreçlerden sonra rapor yazımıyla sona erer. Tanımda belirtildiği gibi araştırma, planlı ve sistemli bir eylem olduğuna göre, öncelikle doğru sorunun sorulması gerekecektir. Bu aşamadaki doğru soru ise “Neyin, kime, hangi amaçla söylenmek istediği”dir. Doğru cevap E'dir.

Görüşme sırasında sorulacak sorular;
• Ne tür bilgi istendiğini açıkça belirten, soruların yöneltildiği kişi tarafından kolayca anlaşılabilmelidir.
• Her bir soru tek bir amacı yanıtlayacak şekilde olmalıdır.
• Yansız olmalı, görüşme yapanın düşüncelerini içermemelidir.
• Görüşme yapılan kişi tarafından cevaplanabilecek türden olmalıdır.
Doğru cevap B'dir.

Alanyazın Taraması: Araştırılan konuyla ilgili tüm çalışmaların incelenerek veri toplanmasıdır. Kaynakların bulunması, hızlı okunup, notlar çıkarılması ve değerlendirme işlemlerini kapsar. Doğru cevap A'dır.

Planlama aşaması, tüm araştırmaların tamamlanıp elde edilen verilerin mantıklı bir çerçeveye oturtulduğu aşamadır. Projenin hangi kaynaklarla hangi sürelerde, kimler tarafından gerçekleştirileceği bu aşamada belirlenir. Bir başka söyleyişle planlama özünde gereksinimlere ilişkin sorular sorma ve bu soruları yanıtlama, daha sonra bu yanıtları sistemli biçimde örgütleyerek uygulamaya yönelik bir çizelge çıkarma işidir. Doğru cevap C'dir.

Konunun ve kullanılacak aracın özelliklerine göre farklılıklar göstermesine karşın ortalama bir proje öneri dosyasında yer alması gerekenler; başlık, içindekiler, projenin amacı ve projenin öteki bölümlerini kapsayan giriş ve bütçe şeklinde sıralanabilir. Doğru cevap D'dir.

Eğer bir belgesel ya da TV programı yapma hazırlığındaysanız takvim çıkarma aşamasında metin yazma, çekim yapılacak mekânların araştırılması, müziğin bestelenmesi, kaydı, çekimin gerçekleştirilmesi, kurgu için gereken süreler hakkında gerçekçi varsayımlarda bulunmanız gerekir. Doğru cevap E'dir.

Bir bütçe temel olarak üç kategoride düzenlenir. İlk kategori “yaratıcı yapım elemanları”dır. İkincisi “teknik ve yapım elemanları” olurken üçüncü kategoride “yapım ve teknik giderler” yer alır. Zamanın ve kimlerin çalışacağının belirlenmesiyle birlikte bütçe oluşturmak için veriler ortaya çıkmış demektir. Doğru cevap E'dir.

Kültür ve sanat programları için proje yaşam döngüsünü oluşturan aşamalar ise şöyledir:
• Bir fikrin doğuşu
• Araştırma aşaması
• Planlama aşaması
• Projeye kaynak bulunması
• Projenin gerçekleştirilmesi
• Eser sunumu
Doğru cevap B'dir.

Proje geliştirme kavramının “düşünüp tasarlamak” olduğunu dikkate alırsak bizim ele alacağımız aşamaların, bir fikrin doğuşu, araştırma ve planlama aşaması olduğunu söyleyebiliriz.
Doğru cevap A'dir.

Bu süreçte öncelikle yanıtlanması gereken soru “ne” söyleyeceğim sorusudur. Bir başka söyleyişle projenin teması ne olacaktır?
Doğru cevap E'dir.

Bir projenin ilk cümlesinden son cümlesine dek anlatılmak istenen, süreç içerisinde enine boyuna işlenen, geliştirilen, projenin özünü yaratan, içeriğini oluşturan, bir konuya bağlı olarak anlatılan ana düşünceye, egemen olan görüşe, iletiye, öğretiye tema, ana fikir, önerme denir.
Doğru cevap C'dir.

Konu ise filmde, fotoğrafta canlandırılan somut olaydır.
Doğru cevap D'dir.

Görüntü yönetmeni bu toplantılar sırasında belirlenen konu ve ana fikri görsel olarak nasıl yansıtacağı sorusunun yanıtlarını arar.
Doğru cevap A'dır.

Araştırma aşamasında sorulacak ve araştırılacak soru; neyi, kime, hangi amaçla söylemek istiyorum sorusudur.
Doğru cevap D'dir.

Sözlü iletişim yoluyla veri toplama tekniğidir. Bu aşamada daha çok alan uzmanları, alan uygulayımcıları ya da seçilen konunun doğrudan muhatabı olan kişilerle yapılır.
Görüşme sırasında sorulacak sorular;
• Ne tür bilgi istendiğini açıkça belirten, soruların yöneltildiği kişi tarafından kolayca anlaşılabilmelidir.
• Her bir soru tek bir amacı yanıtlayacak şekilde olmalıdır.
• Yansız olmalı, görüşme yapanın düşüncelerini içermemelidir.
• Görüşme yapılan kişi tarafından cevaplanabilecek türden olmalıdır.
Doğru cevap C'dir.

Hedef kitle araştırmasının temel amacı, izleyicilerin özelliklerini saptamaktır.
Doğru cevap D'dir.

Planlama aşaması, tüm araştırmaların tamamlanıp elde edilen verilerin mantıklı bir çerçeveye oturtulduğu aşamadır.
Doğru cevap D'dir.

Proje kavramının farklı kaynaklarda farklı tanımlarıyla karşılaşabiliriz ancak genel anlamda “proje, soruna özel, bir defaya özgü oluşturulan, belli bir zaman... dâhilinde hedefe ulaşmayı sağlayan işlemler bütünü şeklinde tanımlanabilir”(Albayrak, 2005, s:3).

Kısaca söylemek gerekirse proje;
• Faaliyetleri belirli bir hedefe yönlendiren,
• Zaman ve kaynak planlamasına olanak sağlayan,
• İzleme ve değerlendirme olanağı sunan,
• Kaynak bulunmasına yardımcı olan,
• Hedeflere ulaşılmasının önündeki risklere ve engellere ilişkin bilgi sahibi olunmasına ve gerekli önlemlerin alınmasına fırsat tanıyan,
• Fikrin anlatımını ve desteklenmesini kolaylaştıran,
• Sonuçların sürdürülebilirliğini arttıran, (Aydemir, Demircan, Salman, 2011, s:4)
• Mutlaka bir başlangıç ve bitiş tarihi olan çalışmadır.

Projenin temel özellikleri geçici olması, özgün ürün üretmesi ve ayrıntılandırılmış basamaklardan oluşması biçiminde sıralanabilir.

Şekil 1.1

Kültür ve sanat programları için proje yaşam döngüsünü oluşturan aşamalar ise şöyledir:
• Bir fikrin doğuşu
• Araştırma aşaması
• Planlama aşaması
• Projeye kaynak bulunması
• Projenin gerçekleştirilmesi
• Eser sunumu

Bir Fikrin Doğuşu
Bu süreçte öncelikle yanıtlanması gereken soru “ne” söyleyeceğim sorusudur. Bir başka söyleyişle projenin teması ne olacaktır?

• Neyi sorusuna alınacak yanıt içerik konusundaki bilgileri aktarır.
• Kime sorusuna alınacak yanıt hedef kitle ile bilgileri aktarır.
• Hangi amaçla sorusuna alınacak yanıt da genel amacı gösterir.

İçerik araştırması ile birlikte “Neyi” sorusunun yanıtları alınmaya çalışılır. Kullanılacak araştırma yöntemleri ise görüşme, yazışma (anket), gözlem ve alan okumalarıdır.

Alanyazın Taraması: Araştırılan konuyla ilgili tüm çalışmaların incelenerek veri toplanmasıdır.

Projenin Amacı: Proje sorununun en somutlaştığı yer amaç bölümüdür.

Proje kavramının farklı kaynaklarda farklı tanımlarıyla karşılaşabiliriz ancak genel anlamda “proje, soruna özel, bir defaya özgü oluşturulan, belli bir zaman... dâhilinde hedefe ulaşmayı sağlayan işlemler bütünü şeklinde tanımlanabilir”(Albayrak, 2005, s:3). Project Management Institute (Proje Yönetim Enstitüsü) ise projeyi, “özgün ürün, hizmet ya da sonuçlar yaratmak için üstlenilmiş geçici çabalar” şeklinde tanımlar (PMI, 2000, s:4).
Kısaca söylemek gerekirse proje;
• Faaliyetleri belirli bir hedefe yönlendiren,
• Zaman ve kaynak planlamasına olanak sağlayan,
• İzleme ve değerlendirme olanağı sunan,
• Kaynak bulunmasına yardımcı olan,
• Hedeflere ulaşılmasının önündeki risklere ve engellere ilişkin bilgi sahibi olunmasına ve gerekli önlemlerin alınmasına fırsat tanıyan,
• Fikrin anlatımını ve desteklenmesini kolaylaştıran,
• Sonuçların sürdürülebilirliğini arttıran, (Aydemir, Demircan, Salman, 2011, s:4)
• Mutlaka bir başlangıç ve bitiş tarihi olan çalışmadır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Proje yaşam döngüsü, bir proje fikrinin ortaya çıkmasından projenin tamamlanmasına kadar geçen süre içinde gerçekleştirilen tüm aşamaları ifade eder. Projenin tanımlanması, plan yapılması, işin uygulanması ve projenin kapatılmasına kadar doğrusal olarak ilerlemesini ifade eden kavramdır. Her bir proje için farklı yaşam döngüsü tanımlanabilir. Genelde üç aşama olarak ifade edilen proje yaşam döngüsünü oluşturan aşamalar, başlangıç aşaması, geçiş aşaması ve sonuç aşaması olarak sıralanabilir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Her bir proje için farklı yaşam döngüsü tanımlanabilir. Genelde üç aşama olarak ifade edilen proje yaşam döngüsünü oluşturan aşamalar, başlangıç aşaması, geçiş aşaması ve sonuç aşaması olarak sıralanabilir. Kültür ve sanat programları için proje yaşam döngüsünü oluşturan aşamalar ise şöyledir:
• Bir fikrin doğuşu
• Araştırma aşaması
• Planlama aşaması
• Projeye kaynak bulunması
• Projenin gerçekleştirilmesi
• Eser sunumu
Doğru cevap A şıkkıdır.

Bir Fikrin Doğuşu: Bu süreçte öncelikle yanıtlanması gereken soru “ne” söyleyeceğim sorusudur. Bir başka söyleyişle projenin teması ne olacaktır? Tema, film, fotoğraf, reklam vs. gerçekleştirildiğinde verilmek istenen temel mesajı simgeler. Daha ayrıntılı tanımlamaya çalışırsak; Bir projenin ilk cümlesinden son cümlesine dek anlatılmak istenen, süreç içerisinde enine boyuna işlenen, geliştirilen, projenin özünü yaratan, içeriğini oluşturan, bir konuya bağlı olarak anlatılan ana düşünceye, egemen olan görüşe, iletiye, öğretiye tema, ana fikir, önerme denir (Akyürek, 2008, s:82). Doğru cevap B şıkkıdır.

Araştırma, “problemlere güvenilir çözümler aramak amacıyla planlı ve sistemli olarak, verilerin toplanması, çözümlenmesi, yorumlanarak değerlendirilmesi ve rapor edilmesi sürecidir” (Karasar;1982,s.21). Bir başka söyleyişle, araştırmalar genelde bir gereksinimle başlar ve yaşanan belirli süreçlerden sonra rapor yazımıyla sona erer. Tanımda belirtildiği gibi araştırma, planlı ve sistemli bir eylem olduğuna göre, öncelikle doğru sorunun sorulması gerekecektir. Bu aşamadaki doğru soru ise “Neyin, kime, hangi amaçla söylenmek istediği”dir.
• Neyi sorusuna alınacak yanıt içerik konusundaki bilgileri aktarır.
• Kime sorusuna alınacak yanıt hedef kitle ile bilgileri aktarır.
• Hangi amaçla sorusuna alınacak yanıt da genel amacı gösterir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Görüşme: Sözlü iletişim yoluyla veri toplama tekniğidir. Bu aşamada daha çok alan uzmanları, alan uygulayımcıları ya da seçilen konunun doğrudan muhatabı olan kişilerle yapılır.
Yazışma (anket): Yazılı iletişim yoluyla veri toplama tekniğidir. En yaygın olarak kullanılanı ankettir. Anketler, “yapılandırılmış sorular aracılığıyla seçeneklere dayalı bilgi toplamayı öngören” yazışma türüdür. Görüşme tekniği için hazırlanan sorularda özen gösterilmesi gereken ilkeler, anket sorularının hazırlanması için de geçerlidir.
Gözlem: Belli bir kimse, yer, olay, nesne, durum ve koşula ilişkin bilgi toplamak için belirli hedeflere yöneltilmiş bir bakış ve dinleyiştir. Çevreyi gözleyerek yapılabildiği gibi belge tarama biçiminde de yapılabilir (Aktaran: Karasar;1982, s.164). Örneğin, “Mandolinli Kız”(2004) adlı belgesel filmin araştırma aşamasında eski köy enstitüleri gezilmiş, arşivlerde bulunan belge ve fotoğraflar incelenip önemli olanlar kaydedilmiştir.
Alanyazın Taraması: Araştırılan konuyla ilgili tüm çalışmaların incelenerek veri toplanmasıdır. Kaynakların bulunması, hızlı okunup, notlar çıkarılması ve değerlendirme işlemlerini kapsar. Doğru cevap D şıkkıdır.

Planlama aşaması, tüm araştırmaların tamamlanıp elde edilen verilerin mantıklı bir çerçeveye oturtulduğu aşamadır. Projenin hangi kaynaklarla hangi sürelerde, kimler tarafından gerçekleştirileceği bu aşamada belirlenir. Bir başka söyleyişle planlama özünde gereksinimlere ilişkin sorular sorma ve bu soruları yanıtlama, daha sonra bu yanıtları sistemli biçimde örgütleyerek uygulamaya yönelik bir çizelge çıkarma işidir. Demek ki öncelikle gereksinimlerin saptanması, sonra bu gereksinimlerin karşılanma yollarının araştırılması ve belirlenmesi, daha sonra bunların uygun bir zamanlama yapılarak kâğıda dökülmesi gerekmektedir. Bu çalışma sistemli ve disiplinli çalışmaya alışık biri tarafından hakkıyla gerçekleştirilebilir. Yapımcının bu alışkanlığı edinmesi olmazsa olmaz bir koşuldur (Mutlu,1995, s:46-47). Doğru cevap C şıkkıdır.

Konunun ve kullanılacak aracın özelliklerine göre farklılıklar göstermesine karşın ortalama bir proje öneri dosyasında yer alması gerekenler; başlık, içindekiler, projenin amacı ve projenin öteki bölümlerini kapsayan giriş ve bütçe şeklinde sıralanabilir.
Başlık: Projenizin bütün özetini içinde barındıran, temayla ilgili ipuçlarını hemen çağrıştıran bir özellikte olmalıdır. Kısa ve akılda kalıcı bir ad bulunmasında yarar vardır.
İçindekiler: Okuyana raporun hangi bölümlerden oluştuğunu göstermesi açısından önemlidir. Projenizi okuyan kişiler genellikle ilk okumada hızla göz atmış olacaktır. Dönüp tekrar bakmak istediklerinde tüm projeyi baştan sona okumak yerine, sorularına yanıt olacak bölümü açıp okumalarına ön ayak olacak bölüm, içindekiler bölümüdür.
Giriş: Projenin amacının açıklandığı bölüm ile projenin ana hatlarıyla özetlendiği bölümden oluşur.
Projenin Amacı: Proje sorununun en somutlaştığı yer amaç bölümüdür. Eğer projenin amacını tek bir cümle ile yetkin bir biçimde ifade edebiliyorsak projemiz hakkında yeterli araştırmayı yapmışız demektir. Örneğin “Cumhuriyetin Hayalleri” belgeseline bakalım. Bu projenin amacı “insanların, her şeyden önce düşüncelerinde kurdukları ve tüm olanaksızlıklara rağmen diri tuttukları ve bugün bizlerin “Cumhuriyet kuşağı ruhu” olarak adlandırdığımız ‘tutku’ belgeselin omurgasını oluşturacak” şeklinde ifade edilmektedir. Araştırma sürecinde “Cumhuriyet kuşağı ruhu” denebilecek tutkunun varlığı yakalanmış ve bu duyguyu diğer insanlarla paylaşmak için bir belgesel film hazırlanması planlanmıştır. Kuşkusuz böyle bir ruhu yansıtabilmenin en doğru yöntemi de “sözlü tarih” denilen yöntem olacaktır. Böylece görüldüğü gibi projenin amacı net ifadelerle söylenebildiğinde anlatım dili, kullanılacak yöntem hatta kullanılacak teknik donanım konusunda bile ipuçları ortaya çıkmaktadır.
Projenin Özeti: Giriş bölümünü oluşturan ikinci bölüm projenin özetidir. Proje öneri dosyasının bundan önceki tüm bölümleri bünyesinde toplayan bölüm, özet bölümüdür. Projede söylenmek istenen ana fikrin (tema) ne olduğu, bu temanın hangi konu işlenerek aktarılacağı özet bölümünde yer alması gereken ilk noktalardır. Araştırma sürecinde elde edilen veriler, hedef kitleyle ilgili bilgiler, anlatım dili özet bölümünü oluşturur.
Bütçe: Yapıma bir maliyet yükleyen her kalemin tek tek yazıldığı bir listeden başka bir şey değildir. Gerçekçi bir bütçe hazırlamak için önce program projesini özenle ve ayrıntısıyla düşünüp geliştirmek, sonra bu proje için gerekli tüm masraf kategori ve kalemlerini bir ana liste üzerinde çalışmak gerekir (Mutlu, 1995, s: 57-61). Doğru cevap D şıkkıdır.

Bütçe çıkarmada ilk adım takvim çıkarmaktır. Eğer bir belgesel ya da TV programı yapma hazırlığındaysanız takvim çıkarma aşamasında metin yazma, çekim yapılacak mekânların araştırılması, müziğin bestelenmesi, kaydı, çekimin gerçekleştirilmesi, kurgu için gereken süreler hakkında gerçekçi varsayımlarda bulunmanız gerekir. Sonuçta ortaya bir liste çıkar. Bu liste ne kadar süre çalışılacağı, kimlerin nerelerde çalışacağı konusunda temel bilgileri içerir. Doğru cevap D şıkkıdır.