⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
3. Dönem FEL203U

Yurttaşlık ve Çevre Bilgisi

Toplam 755 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Yurttaşlık ve Çevre Bilgisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

İlk topluluk olan aile hangi dönemde görülmüştür?

Seçenekler

A
Yontma Taş Devri
B
Cilalı Taş Devri
C
Orta Taş Devri
D
Demir Çağı
E
Tunç Çağı
Açıklama:
İlk topluluk olan aile, Yontma Taş Devri’nde görülmüştür.

Soru 2

Dünya tarihinin ilk sosyal toplumu, ilk devleti ve ilk medeniyeti hangisidir?

Seçenekler

A
Akadlar
B
Hititler
C
Asurlular
D
Sümerler
E
Babiller
Açıklama:
Dünya tarihin ilk sosyal toplumu, ilk devleti ve ilk medeniyeti olan Sümerler’in dini, sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasal yapılanması bakımından diğer toplumlara öncülük etmiştir.

Soru 3

Bir halkı başka halklardan ayıran onun özgün yanını ortaya koyan, yaşayış biçimlerinin, kullanılan aletlerin, çalışma biçim ve yöntemlerinin, inançların, düşünsel ve sanatsal faaliyetlerin, siyasal ve sosyal örgütlenme biçimlerinin bütünü olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür
B
Uygarlık
C
Topluluk
D
Toplum
E
Aile
Açıklama:
“Uygarlık; bir halkı başka halklardan ayıran onun özgün yanını ortaya koyan, yaşayış biçimlerinin, kullanılan aletlerin, çalışma biçim ve yöntemlerinin, inançların, düşünsel ve sanatsal faaliyetlerin, siyasal ve sosyal örgütlenme biçimlerinin bütünü olarak tanımlanmıştır.

Soru 4

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi toplum ve topluluk arasındaki farklardan birisidir?

Seçenekler

A
Toplum dar boyutlu, topluluk ise geniş boyutludur
B
Toplumda biz, toplulukta ben duygusu önemlidir.
C
Toplumda birincil ilişkiler, toplulukta ikincil ilişkiler vardır
D
Toplumda ortak mülkiyet, toplulukta bireysel mülkiyet egemendir
E
Toplulukta gelenekler, örf ve adetler, inançlar önemlidir.
Açıklama:
Toplum ve topluluk arasındaki farklar şu şekilde sıralanabilmektedir:
• “Toplumda ben, toplulukta biz duygusu egemendir.
• Toplumda ikincil ilişkiler, toplulukta birincil ilişkiler vardır.
• Toplumda dayanışma bireysel isteme bağlı, toplulukta ise ortak isteme bağlıdır.
• Toplumda bireysel mülkiyet, toplulukta ortak mülkiyet egemendir.
• Toplumda işbölümü heterojen nitelikli, toplulukta ise basit niteliklidir.
• Toplumda kamuoyu öğretileri, kamu kuralları, moda, geçici zevkler ön plandadır.
• Toplulukta gelenekler, örf ve adetler, inançlar önemlidir.
• Toplum geniş boyutlu, topluluk ise dar boyutludur.”

Soru 5

Auguste Comte'ye göre doğaüstü güçlere olan inancın yerini soyut güçlere ve inançlara bırakan, hukukçuların ve kilisenin güç kazandığı düşünce yapısına sahip toplum hangisidir?

Seçenekler

A
Tarım toplumu
B
Askeri toplum
C
Sanayi toplumu
D
Metafizik düşünce
E
Cemiyetler
Açıklama:
Metafizik düşünce yapısına bağlı toplumlarda doğaüstü güçlere olan inancın yerini soyut güçlere ve inançlara bırakmıştır. 1300-1800 yılları arasını kapsayan bu dönemde hukukçular ve kilise güç kazanmıştır.

Soru 6

Karl Marx'a göre ekonomik sisteme bağlı olarak toplumlar ayrılmıştır. Seçeneklerden hangisi bunlardan değildir?

Seçenekler

A
İlkel toplumlar
B
Köleci toplumlar
C
Feodal toplumlar
D
Kapitalist toplumlar
E
Askeri toplumlar
Açıklama:
K. Marx ekonomik sisteme dayalı olarak toplumları; ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist olarak ayırmaktadır.

Soru 7

Düşünceleri Marksist paradigmanın karşıtı olan çoğulcu işlevci yaklaşımın çıkış noktası olarak görülen düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Hobbes
B
Locke
C
Althusser
D
Weber
E
Rousseau
Açıklama:
Marksist paradigmanın karşıtı olan çoğulcuişlevselci yaklaşım ise Max Weber’e dayandırılabilmektedir.

Soru 8

Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şekli hangisidir?

Seçenekler

A
Monarşi
B
Oligarşi
C
Teokratik devlet
D
Laik devlet
E
Demokratik devlet
Açıklama:
Oligarşi: Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şeklidir.

Soru 9

Maslow ünlü motivasyon kuramında insanların doğuştan gelen ihtiyaçlarını sıralayarak insanların temel ihtiyaçları karşılanmadıkça bir üst ihtiyacını karşılama isteği oluşmadığını söylemektedir. Maslow’a göre bu ihtiyaçlar sıralamasında aşağıdakilerden hangisi ilk sırada yer almaktadır?

Seçenekler

A
Fizyolojik
B
Güvenlik
C
Ait olma
D
Değer verme
E
Kendini gerçekleştirme
Açıklama:
Abraham Maslow kuramında insanların doğuştan gelen ihtiyaçlarını sıralamıştır. Bu teoriye göre insanların temel ihtiyaçları karşılanmadıkça bir üst ihtiyacını karşılama isteği oluşmaz. Kişinin ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı da kişinin mutluluğu ve davranışlarına yansımaktadır. Maslow’a göre bu ihtiyaçlar sırası ile fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme olarak adlandırılmaktadır.

Soru 10

İnsanlar arasındaki ilişkinin ve ticaretin artması, ailelerin büyümesi, birbirine yakın farklı grupların oluşması ile köyler dışında şehirlerin kurulması hangi dönemde gerçekleşmiştir.

Seçenekler

A
Yontma Taş Devri
B
Orta Taş Devri
C
Cilalı Taş Devri
D
Maden Çağı
E
Mezolitik Çağ
Açıklama:
Maden çağlarında insanlar arasındaki ilişkinin ve ticaretin artması, ailelerin büyümesi, birbirine yakın farklı grupların oluşması ile köyler dışında şehirler de kurulmuştur.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu'da kurulan ilk şehir devletleri arasındadır?

Seçenekler

A
Elam
B
Hititler
C
Babiller
D
Akadlar
E
Asurlular
Açıklama:
Anadolu’da Hititler, Mezopotamya’da Dicle ile Fırat Vadisi’nin aşağı bölgelerinde başta
Sümerler olmak üzere Akadlar, Babil, Elam, Asurlular dünya tarihinin ilk şehir devletlerini kurmuştur.

Soru 12

I-Fetihler,
II-İhtilaller
III-Keşifler
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri tarih sonrası çağların ortaya çıkmasının temelini oluşturmaktadır.

Seçenekler

A
II
B
I
C
I-II-III
D
I-III
E
III
Açıklama:
Yazının icadı insanoğlu için dönüm noktası olmuş ve böylece tarih sonrası çağlar olarak adlandırılan İlkçağ, Yeniçağ ve Yakınçağ başlamıştır. Tarih sonrası çağların ortaya çıkmasının temelinde fetihler, ihtilaller ve keşifler gibi insanlığı etkileyen ve yeni bir dönemin açılmasına sebep olan siyasi olaylar yer almıştır.
Yazının icadı insanoğlu için dönüm noktası olmuş ve böylece tarih sonrası çağlar olarak adlandırılan İlkçağ, Yeniçağ ve Yakınçağ başlamıştır. Tarih sonrası çağların ortaya çıkmasının temelinde fetihler, ihtilaller ve keşifler gibi insanlığı etkileyen
ve yeni bir dönemin açılmasına sebep olan siyasi olaylar yer almıştır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ilk insanın izini arayan meslek gruplarından biridir?

Seçenekler

A
Antropoloji
B
Sosyoloji
C
Biyoloji
D
Kimya
E
Fizik
Açıklama:
İlk insanın izini arayan antropologlar, arkeologlar ve tarihçiler insanların yaşam yerlerini, mezarlarını ve ortak kullanım alanlarını inceleyerek sosyal, siyasal ve kültürel gelişim sürecini tespit etmiştir. Ancak diğer şıklarda verilen meslekler bu kategoride yer almaz.

Soru 14

Ülkemizde yer alan ve dünyanın en eski iskan yeri olarak adlandırılan yerleşim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sümerler
B
Göbeklitepe
C
Akadlar
D
Babiller
E
Aşağı Mezopotamya
Açıklama:
Ülkemizde Şanlıurfa Göbeklitepe’de yapılan kazılar sonucunda arkeologlar dünyanın en eski yerleşim yerini ortaya çıkarmıştır.

Soru 15

Bir grubun topluluk olabilmesi için aşağıda verilenlerden hangisi bir ölçüt ve özellik olarak görülemez ?

Seçenekler

A
Birincil, yüzyüze, yakın olarak da adlandırılan diğerleri ile kişisel ilişki
B
Grup olaylarında ve toplumsal işlevlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu, duyarlı
olması
C
Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç
D
Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu gerekli olması
E
Grubun içindeki bireysel girişimlerin gerekliliği
Açıklama:
Bir insan grubunun topluluğu oluşturması için bazı özellikler ve ölçütler belirlenmiştir. “Bir grubun topluluk olabilmesi için;
1. Bazen birincil, yüzyüze, yakın olarak da adlandırılan diğerleri ile kişisel ilişki,
2. Grup olaylarında ve toplumsal işlevlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu, duyarlı
olması,
3. Grup tarafından yüce ve önemli görülen
değerlere inanç,
4. Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu gerekmektedir” (Fichter’den aktaran İçli, 2015 : 49) buna göre e şıkkı doğru cevap içinde yer alamaz.

Soru 16

Dünyanın en eski yerleşim yerlerinden biri olan Göbeklitepe’de yaşayan insanların bir araya gelme sebebi aşağıda verilenlerden hangisi olmalıdır?

Seçenekler

A
Ekonomik
B
Dini
C
Sosyal
D
Duygusal
E
Siyasi
Açıklama:
Ülkemizde Şanlıurfa Göbeklitepe’de yapılan kazılar sonucunda arkeologlar dünyanın en eski yerleşim yerini ortaya çıkarmıştır. Göbeklitepe esasen bir tapınak etrafında insanların biraraya gelmesi ile kurulmuş bir bölgedir. Göbeklitepe örneğinde olduğu gibi insanlar dini, ekonomik, sosyal sebeplerden dolayı biraraya gelmiş olabilirler.
Göbeklitepe’de tapınağın etrafında yaşamlarını sürdüren insanların büyük olasılıkla dini gerekçelerle biraraya geldiğini söyleyebiliriz.

Soru 17

“Uzlaşmaz sınıfların çatışmaları sonunda belirlenen bir etkileşim süreci niteliği taşıdığından insanlığın tarihi aynı zamanda sınıf çatışmalarının da tarihidir'' Yukarıda verilen Marx'ın toplum tanımında vurgulanmak istenen düşünce nedir?

Seçenekler

A
Ortak Mücadele ve birlik duygusu
B
Toplumun insanlığın ileri aşamasında ortaya çıkması
C
Toplumda sosyal değerlerin örtüşmesi
D
Topluluğun kültürel olarak gelişmişliği
E
Topluluğun sosyal olarak gelişmişliği
Açıklama:
Yapılan araştırmalar neticesinde toplumların siyasal, sosyal, kültürel özellik ve yapısına bağlı olarak bazı tanımlamalar yapılmıştır. Marx’a göre toplum; “uzlaşmaz sınıfların çatışmaları sonunda belirlenen bir etkileşim süreci niteliği taşıdığından insanlığın tarihi aynı zamanda sınıf çatışmalarının da tarihidir” (Marx ve Engels’den aktaran Kongar,2011: 45). İnsanoğlu yaşadığı süreçte farklı topluluklar ile yaşadığı sorunlar karşısında birlik olma ve beraber hareket etme ihtiyacı duymaktadır. Bu sebeple Marx’ın toplum tanımında ortak mücadele ve birlik duygusuna vurgu yapılmıştır.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi toplumun özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ortak bir coğrafya
B
Aile, ekonomi, din, siyaset, eğitim alanında işlevsel gruplar
C
Gruplar arası düzenli ilişkiler
D
Üretim biçimleri ve üretimin devamlılığı
E
Farklı değer, inanç, gelenek ve amaçlar
Açıklama:
Toplumun özellikleri şu şekilde sıralanabilmektedir:
• Ortak bir coğrafya
• Belirli nüfus yapılanması
• Üretim biçimleri ve üretimin devamlılığı
• Uzun süreli ilişki
• Ortak değer, inanç, gelenek ve amaçlar
• Ortak dil
• Benzer veya aynı kültürel değerler
• Aile, ekonomi, din, siyaset, eğitim alanında
işlevsel gruplar
• Gruplar arası düzenli ilişkiler, yer alırken grup içinde ben duygusu

Soru 19

Maslow'a göre bir insan güvenlik ihtiyacını aşağıdaki hangi ihtiyacını giderdikten sonra karşılamaya çalışır?

Seçenekler

A
Psikolojik
B
Fizyolojik
C
Kendini gerçekleştirme
D
Ait olma
E
Değer verme
Açıklama:
Maslow’a göre bu ihtiyaçlar sırası ile fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme olarak adlandırılmaktadır. Bu teoriye göre örneğin karnı aç bir insan öncelikli olarak açlığını gidermek ister, karnını doyurmak ister sevilmek, saygı görmek gibi ihtiyaçlarını düşünmez. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 20

Ailelerin kabileye dönüşmesi ilk olarak hangi devirde ya da çağda görülmüştür?

Seçenekler

A
Cilalı Taş Devri
B
Yontma Taş Devri
C
Orta Taş Devri
D
Demir Çağı
E
Tunç Çağı
Açıklama:
İlk topluluk olan aile, Yontma Taş Devri’nde görülmüştür. Cilalı Taş Devri’nde insanların yerleşik hayata geçerek işbölümü yapması ile aileler daha kalabalık olan kabileye dönüşmüş ve farklı kabilelere ait küçük köyler de kurulmuştur. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisinin dünyanın en eski yerleşim yeri olduğu düşünülmektedir?

Seçenekler

A
Alaca Höyük
B
Stonehenge
C
Yazılı Kaya
D
Göbeklitepe
E
Yeşilova Höyüğü
Açıklama:
Ülkemizde Şanlıurfa Göbeklitepe’de yapılan kazılar sonucunda arkeologlar dünyanın en eski yerleşim yerini ortaya çıkarmıştır. Göbeklitepe esasen bir tapınak etrafında insanların biraraya gelmesi ile kurulmuş bir bölgedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 22

“İnsan ömründen uzun yaşayan, göreli bir kararlılığa sahip olan ve kendi kendini devam ettiren bir insan topluluğudur”
Yukarıdaki toplum tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Robert Ezra Park
B
Osipov
C
Kongar
D
Marx
E
Robert Maclver
Açıklama:
Kongar’a göre ise toplum; “insan ömründen uzun yaşayan, göreli bir kararlılığa sahip olan ve kendi kendini devam ettiren bir insan topluluğudur” (Kongar, 2011: 46). Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 23

I- Toplululukta iş bölümü heterojen nitelikli, toplumda ise basit niteliklidir.
II- Toplumda kamuoyu öğretileri, kamu kuralları, moda, geçici zevkler ön plandadır.
III- Toplumda dayanışma bireysel isteme bağlı, toplulukta ise ortak isteme bağlıdır
IV- Toplululukta ben, toplumda biz duygusu egemendir.
Yukarıdaki toplum ve topluluk arasındaki farkların hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I,II
B
I,III
C
II,III
D
I,IV
E
II,IV
Açıklama:
...tanımlardan yola çıkarak toplum ve topluluk arasındaki farklar aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir: • “Toplumda ben, toplulukta biz duygusu egemendir. • Toplumda ikincil ilişkiler, toplulukta birincil ilişkiler vardır. • Toplumda dayanışma bireysel isteme bağlı, toplulukta ise ortak isteme bağlıdır. • Toplumda bireysel mülkiyet, toplulukta ortak mülkiyet egemendir. • Toplumda iş bölümü heterojen nitelikli, toplulukta ise basit niteliklidir. • Toplumda kamuoyu öğretileri, kamu kuralları, moda, geçici zevkler ön plandadır. • Toplulukta gelenekler, örf ve adetler, inançlar önemlidir. • Toplum geniş boyutlu, topluluk ise dar boyutludur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 24

Toplumları askeri ve sanayi toplumlar olmak üzere iki şekilde sınıflandıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
E. Durkheim
B
H. Spencer
C
E. Tönnies
D
Auguste Comte
E
R. Redfield
Açıklama:
H. Spencer ise toplumları askeri ve sanayi toplumlar olmak üzere ikiye ayırmaktadır. Askeri toplumlar basit yapıda zorlayıcı, baskıcı bir rejimle yönetilen toplumlardır. Sanayi toplumları ise barışçı yönetimle yönetilen heterojen toplumlardır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 25

Aşağıdaki devlet tanımlarından hangisi Hegel'e aittir?

Seçenekler

A
Devlet belirlenmiş hizmetleri gerçekleştirmek üzere kurulmuştur
B
Devlet mülk ve saltanat anlamına gelen ve belli kurallar çerçevesinde bir araya gelmiş insan topluluklarından oluşan bir kurumdur
C
İnsanlar ortaya çıkacak sorunlardan kurtulmak amacı ile kendi rızası ile devleti kurmuştur
D
Devlet doğal bir organizmadır
E
Devlet kendi içinde sorunları çözecek mekanizmalar yaratarak toplumun ve insanların üstünde bir “tanrısal” kurumdur
Açıklama:
...Naîmâ’ya göre devlet; “mülk ve saltanat anlamına gelen ve belli kurallar çerçevesinde bir araya gelmiş insan topluluklarından oluşan bir kurum”...Devlet kavramını tanımlayan düşünürlerin görüşlerinin ortak özelliği bakımından incelediğimizde dört temel yaklaşımdan söz edebiliriz. Birinci düşünce Platon’un devletin doğal bir organizma olarak görüldüğü yaklaşımdır. İkinci düşünce, Aristoteles’in temsilcisi olduğu devletin belirlenmiş hizmetlerini gerçekleştirmek üzere kurulduğu fikridir. Bu düşünceye göre devletin varlık nedeni yurttaşlarının mutluluğudur. Üçüncü düşünce olan toplumsal sözleşme fikrini kabul eden Hobbes, Locke ve Rousseau’nun devlet anlayışı ise, ortaya çıkacak sorunlardan kurtulmak amacı ile insanların kendi rızası ile devlete ihtiyaç duyduğudur. Bu düşünceye göre insanlar iyi olmalarından ya da kötü olmalarından kaynaklı sorunların çözümünde bir üst makam olan devlete ihtiyaç duymaktadır. Dördüncü düşünce ise Hegel tarafından ortaya atılmış olup günümüz ulus devlet kavramına ilişkin devlet anlayışıdır. Bu yaklaşıma göre devlet kendi içinde sorunları çözecek mekanizmalar yaratarak toplumun ve insanların üstünde bir “tanrısal” kurumdur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 26

Rousseau, siyasal toplumun ve genel iradenin ortaya çıkışını aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklamıştır?

Seçenekler

A
Toplum sözleşmesi
B
Mülki sözleşme
C
Dini sözleşme
D
Toprak sözleşmesi
E
Ekonomik sözleşme
Açıklama:
Rousseau, siyasal toplumun ortaya çıkışını toplum sözleşmesi ile açıklamıştır. Toplum sözleşmesi ile insanlar iradelerini birleştirmiş ve kendileri bütün hakları ve yetkileri ile beraber siyasal topluluğa devretmiştir. Böylece, kişilerin iradelerinin birleşmesi ve kaynaşması sonucu ortaya genel irade çıkmıştır. Genel irade kişisel iradeden ayrı ve onun üstünde kendine özgü varlığı olan kollektif bir iradedir. Toplumdaki egemenlik bu iradenin kullanılması anlamına gelmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 27

Weber'e göre devletin vergi toplama, adalet, güvenlik, eğitim, sağlık, güvenlik gibi görevleri aşağıdaki hangi fonksiyonunu tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Ekonomik
B
Klasik
C
Hakemlik
D
Sosyal
E
Kaynakları harekete geçirici
Açıklama:
Weber zaman içerisinde değişen devlet fonksiyonlarını; • Klasik: Devletin vergi toplama, adalet, güvenlik, eğitim, sağlık, güvenlik gibi temel görevleri • Kaynakları harekete geçirici: Devletin tarım sanayi ve ulaşım sektörünü topladığı vergiler yolu ile destekleyen mali politikaları • Sosyal: Devletin toplumda çocuk, yaşlı, hasta ve özürlülere yapılan maddi ve sosyal desteği • Hakemlik: Devletin özel sektörün ortaya çıkması ile kamuya ait işletmeleri devrettiğinden kamu ve özel sektör arasında devletin hakem görevi şeklinde açıklamaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 28

"...insanlık tarihinin ilk yönetim şekli olup henüz zenginlik tutkusunun ortaya çıkmadığı insanların yalın yani erdemli bir yaşam sürdükleri ve yazılı yasalara gereksinim duyulmadığı bir dönemin ürünüdür." şeklinde tanımı yapılan yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Demokrasi
B
Tiranlık
C
Monarşi
D
Timokrasi
E
Patriarşi
Açıklama:
Patriarşi; insanlık tarihinin ilk yönetim şekli olup henüz zenginlik tutkusunun ortaya çıkmadığı insanların yalın yani erdemli bir yaşam sürdükleri ve yazılı yasalara gereksinim duyulmadığı bir dönemin ürünüdür. Bu nedenle, bir sonraki toplumsal aşamaya geçildiğinde artık patriarşiye dönmek olanaksızdır. Platon’a göre bu yönetim biçimi, içerdiği yüksek ahlaksal düzey bakımından ideal devlete en çok benzeyen yönetimdir. Patriarşi insanlığın gelişip nüfusun artması ile ortadan zorunlu olarak kalkar. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 29

Dünya tarihinin ilk sosyal toplumu, ilk devleti ve ilk medeniyeti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hititler
B
Asurlular
C
Urartular
D
Akadlar
E
Sümerler
Açıklama:
Dünya tarihin ilk sosyal toplumu, ilk devleti ve ilk medeniyeti olan Sümerler ’in dini, sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasal yapılanması bakımından diğer toplumlara öncülük etmiştir. Yazıyı etkin şekilde kullanan Sümerler, özellikle bilimde büyük ilerleme kaydetmiştir. Dört işlemi bulan Sümerler aynı zamanda geometri ve aritmetiğin de temellerini atmıştır. Zaman içerisinde gücünü kaybeden Sümerler, dönemin güçlü toplumlarından Akadlar’ın taarruzları sonucunda parçalanarak dağılmıştır.
Doğru cevap E‘dir.

Soru 30

Tarih sonrası çağlar ne zaman başlamıştır?

Seçenekler

A
Demirin kullanımı
B
Pusulanın icadı
C
Yazının icadı
D
İstanbul’un Fethi
E
Fransız İhtilali
Açıklama:
: Yazının icadı insanoğlu için dönüm noktası olmuş ve böylece tarih sonrası çağlar olarak adlandırılan İlkçağ, Yeniçağ ve Yakınçağ başlamıştır. Tarih sonrası çağların ortaya çıkmasının temelinde fetihler, ihtilaller ve keşifler gibi insanlığı etkileyen ve yeni bir dönemin açılmasına sebep olan siyasi olaylar yer almıştır. Yazının bulunması, Kavimler Göçü, İstanbul’un fethi ve Fransız İhtilali; İlkçağ, Yeniçağ ve Yakınçağı belirleyen kültürel, siyasal olaylardır. Tarih sonrası dönemler insanoğlunun kültürel, siyasal ve sosyal yönden günümüz modern toplumlarının temellerinin atıldığı dönem olmuştur.
Doğru cevap C‘dir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumun özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Farklı değer ve inançlar
B
Ortak dil
C
Kültür farklılıkları
D
Ortak mülkiyet
E
Gruplar arası düzensiz ilişkiler
Açıklama:
Farklı tanımlardan yola çıkarak en geniş biçimde toplumun özellikleri şu şekilde sıralanabilmektedir:

  • Ortak bir coğrafya

  • Belirli nüfus yapılanması

  • Üretim biçimleri ve üretimin devamlılığı

  • Uzun süreli ilişki

  • Ortak değer, inanç, gelenek ve amaçlar

  • Ortak dil

  • Benzer veya aynı kültürel değerler

  • Aile, ekonomi, din, siyaset, eğitim alanında işlevsel gruplar

  • Gruplar arası düzenli ilişkiler


Doğru cevap B‘dir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisinde toplum ve topluluk arasındaki fark doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Toplumda biz, toplulukta ben duygusu egemendir.
B
Toplumda birincil ilişkiler vardır
C
Toplulukta dayanışma bireysel isteme bağlıdır.
D
.Toplulukta bireysel mülkiyet egemendir
E
Toplumda bireysel mülkiyet, toplulukta ortak mülkiyet egemendir
Açıklama:
Toplum ve topluluk arasındaki farklar aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir:
  • Toplumda ben, toplulukta biz duygusu egemendir.
  • Toplumda ikincil ilişkiler, toplulukta birincil ilişkiler vardır.
  • Toplumda dayanışma bireysel isteme bağlı, toplulukta ise ortak isteme bağlıdır.
  • Toplumda bireysel mülkiyet, toplulukta ortak mülkiyet egemendir.
  • Toplumda işbölümü heterojen nitelikli, toplulukta ise basit niteliklidir.
  • Toplumda kamuoyu öğretileri, kamu kuralları, moda, geçici zevkler ön plandadır.
  • Toplulukta gelenekler, örf ve adetler, inançlar önemlidir.
  • Toplum geniş boyutlu, topluluk ise dar boyutludur (Kocabıyık’tan aktaran İçli, 2015:50).
Doğru cevap E‘dir.

Soru 33

Bir insan grubunun topluluğu oluşturması için bazı özellikler ve ölçütler belirlenmiştir. “Bir grubun topluluk olabilmesi için aşağıda sıralana hangi ölçüt yanlış verilmiştir?

Seçenekler

A
Bazen birincil, yüzyüze, yakın olarak da adlandırılan diğerleri ile kişisel ilişki,
B
Grup olaylarında ve toplumsal işlevlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu, duyarlı olması,
C
Grubun yönetimde söz sahibi olması,
D
Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç,
E
Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu gerekmektedir”
Açıklama:
Dolayısı ile bir insan grubunun topluluğu oluşturması için bazı özellikler ve ölçütler belirlenmiştir. “Bir grubun topluluk olabilmesi için;


  1. Bazen birincil, yüzyüze, yakın olarak da adlandırılan diğerleri ile kişisel ilişki,


  2. Grup olaylarında ve toplumsal işlevlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu, duyarlı olması,


  3. Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç,


  4. Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu gerekmektedir” (Fichter’den aktaran İçli, 2015 : 49).

Soru 34

Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monarşi
B
Oligarşi
C
Teokratik devlet
D
Laik devlet
E
Demokratik devlet
Açıklama:
Oligarşi: Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şekli

Soru 35

Aşağıda tarifi yapılan yönetim şekli hangisidir?
"İnsanlık tarihinin ilk yönetim şekli olup henüz zenginlik tutkusunun ortaya çıkmadığı insanların yalın yani erdemli bir yaşam sürdükleri ve yazılı yasalara gereksinim duyulmadığı bir dönemin ürünüdür. Platon’a göre bu yönetim biçimi, içerdiği yüksek ahlaksal düzey bakımından ideal devlete en çok benzeyen yönetimdir."

Seçenekler

A
Patriarşi
B
Monarşi
C
Timokrasi
D
Atina demokrasisi
E
Demokrasi
Açıklama:
Patriarşi; insanlık tarihinin ilk yönetim şekli olup henüz zenginlik tutkusunun ortaya çıkmadığı insanların yalın yani erdemli bir yaşam sürdükleri ve yazılı yasalara gereksinim duyulmadığı bir döne- min ürünüdür. Bu nedenle, bir sonraki toplumsal aşamaya geçildiğinde artık patriarşiye dönmek ola- naksızdır. Platon’a göre bu yönetim biçimi, içerdiği yüksek ahlaksal düzey bakımından ideal devlete en çok benzeyen yönetimdir. Patriarşi insanlığın gelişip nüfusun artması ile ortadan zorunlu olarak kalkar.

Soru 36

Günümüzde sınırları çizilmiş ve çeşitli yönetim biçimleri ile yönetilen Birleşmiş Milletler’e üye olan kaç devlet bulunmaktadır?

Seçenekler

A
98
B
156
C
193
D
206
E
281
Açıklama:
Günümüzde sınırları çizilmiş ve çeşitli yönetim biçimleri ile yönetilen Birleşmiş Milletler’e üye olan 193 devlet bulunmakta kayıtlı olmayanlarla beraber sayı 206’yı bulmaktadır.

Soru 37

Bir ulusun yeniden inşaası sürecinde Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasında olduğu gibi, belirli bileşenlerin bir arada olması önem taşımaktadır. Buna göre aşağıda adı geçen hangi bileşenlerin bir arada olması gerekmektedir?
  1. milli kültürü,
  2. toplum içinde birlik ve dayanışmanın olması,
  3. dil birliği
  4. din birliği
  5. sınıfsal birliğinin sağlanması,
  6. ortak amaç ve hedeflerin olması
gerektirmektedir.

Seçenekler

A
I, II, III, IV, V ve VI
B
I, II, III, IV ve V
C
II, III, IV, V ve VI
D
I, II, IV, V ve VI
E
I, II, III, IV ve VI
Açıklama:
Bir devletin uzun ömürlü olması ekonomik gelişmenin yanında devletin milli kültürü, toplum içinde birlik ve dayanışmanın olması, dil, din ve kültür birliğinin sağlanması, ortak amaç ve hedeflerin olmasını gerektirmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılmasından sonra zorlu bir süreçten geçerek yeniden kurulmuştur. Bir ulusun yeniden inşaası sürecinde bahsettiğimiz dil, din ve ortak hedefler Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasında önem taşımaktadır. Ekonomik şartların yetersiz olduğu, askeri imkânların kısıtlı olduğu Milli Mücadele döneminde Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlatılan Kurtuluş Savaşı’na halkın büyük desteği ile zaferle sonuçlanmıştır. Bu nedenle toplumların kültürel ve milli değerlerine sahip çıkarak muhafaza etmesi büyük önem arz etmektedir.

Soru 38

Kapitalist devlet anlayışını benimseyen Weber zaman içerisinde değişen devlet fonksiyonlarını sınıflandırırken;
"Devletin vergi toplama, adalet, güvenlik, eğitim, sağlık, güvenlik gibi temel görevleri"
ile aşağıda devletin hangi fonksiyon tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
çoğulcu-işlevselci
B
Klasik
C
Kaynakları harekete geçirici
D
Sosyal
E
Hakemlik
Açıklama:
Weber’e göre devlet düzeni toplumun ihtiyaçlarını ve tertibini bürokrasinin gelişimine bağlı olarak sağlanmaktadır. Weber zaman içerisinde değişen devlet fonksiyonlarını;
Klasik: Devletin vergi toplama, adalet, güvenlik, eğitim, sağlık, güvenlik gibi temel görevleri
• Kaynakları harekete geçirici: Devletin tarım sanayi ve ulaşım sektörünü topladığı vergiler yolu ile destekleyen mali politikaları
• Sosyal: Devletin toplumda çocuk, yaşlı, hasta ve özürlülere yapılan maddi ve sosyal desteği
• Hakemlik: Devletin özel sektörün ortaya çıkması ile kamuya ait işletmeleri devrettiğinden kamu ve özel sektör arasında devletin hakem görevi şeklinde açıklamaktadır.

Soru 39

Kapitalist devlet anlayışını benimseyen Weber zaman içerisinde değişen devlet fonksiyonlarını sınıflandırırken;
"Devletin toplumda çocuk, yaşlı, hasta ve özürlülere yapılan maddi ve sosyal desteği"
ile aşağıda devletin hangi fonksiyon tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
Çoğulcu-işlevselci
B
Klasik
C
Kaynakları harekete geçirici
D
Sosyal
E
Hakemlik
Açıklama:
Weber zaman içerisinde değişen devlet fonksiyonlarını;
• Klasik: Devletin vergi toplama, adalet, güvenlik, eğitim, sağlık, güvenlik gibi temel görevleri
• Kaynakları harekete geçirici: Devletin tarım sanayi ve ulaşım sektörünü topladığı vergiler yolu ile destekleyen mali politikaları
• Sosyal: Devletin toplumda çocuk, yaşlı, hasta ve özürlülere yapılan maddi ve sosyal desteği
• Hakemlik: Devletin özel sektörün ortaya çıkması ile kamuya ait işletmeleri devrettiğinden kamu ve özel sektör arasında devletin hakem görevi şeklinde açıklamaktadır.

Soru 40

Yönetimin tek kişide toplandığı yönetim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monarşi
B
Oligarşi
C
Teokratik devlet
D
Laid devlet
E
Demokratik devlet
Açıklama:
Monarşi: Yönetimin tek kişide toplandığı yönetim şekli

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Karl Marx'ın ekonomik sisteme dayalı toplum sınıflandırması içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
ilkel
B
köleci
C
kapitalist
D
sosyalist
E
teokratik
Açıklama:
K. Marx ise ekonomik sisteme dayalı olarak toplumları; ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist olarak ayırmaktadır.

Soru 42

H. Spencer’ın toplum ayrımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eğitim düzeyi ve sosyal yapılarına göre toplumlar
B
Üretim teknikleri bakımından toplumlar
C
Askeri ve sanayi toplumlar
D
Tarım ve sanayi toplumu
E
Cemaat ve cemiyet toplumu
Açıklama:
  1. Spencer ise toplumları askeri ve sanayi toplumlar olmak üzere ikiye ayırmaktadır. Askeri toplumlar basit yapıda zorlayıcı, baskıcı bir rejimle yönetilen toplumlardır. Sanayi toplumları ise barışçı yönetimle yönetilen heterojen toplumlardır.
Doğru cevap C‘dir.

Soru 43

Aşağıdaki ünlü motivasyon kuramını kim ortaya atmıştır?
"Bu teoriye göre insanların temel ihtiyaçları karşılanmadıkça bir üst ihtiyacını karşılama isteği oluşmaz. Kişinin ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı da kişinin mutluluğu ve davranışlarına yansımaktadır. Bu ihtiyaçlar sırası ile fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme olarak adlandırılmaktadır. Bu teoriye göre örneğin karnı aç bir insan öncelikli olarak açlığını gidermek ister, karnını doyurmak ister sevilmek, saygı görmek gibi ihtiyaçlarını düşünmez."

Seçenekler

A
Maslow
B
Locke
C
Marx
D
Weber
E
Rousseau
Açıklama:
Bu konuda Abaham Maslow (1908-1970), ünlü motivasyon kuramında insanların doğuştan gelen ihtiyaçlarını sıralamıştır. Bu teoriye göre insanların temel ihtiyaçları karşılanmadıkça bir üst ihtiyacını karşılama isteği oluşmaz. Kişinin ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı da kişinin mutluluğu ve davranışlarına yansımaktadır. Maslow’a göre bu ihtiyaçlar sırası ile fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme olarak adlandırılmakta- dır. Bu teoriye göre örneğin karnı aç bir insan öncelikli olarak açlığını gidermek ister, karnını doyurmak ister sevilmek, saygı görmek gibi ihtiyaçlarını düşünmez.

Soru 44

Devletin doğal bir organizma olarak görüldüğü yaklaşım hangi düşünüre aittir?

Seçenekler

A
Platon
B
Aristoteles
C
Hobbes
D
Hegel
E
Rousseau
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayan düşünürlerin görüşlerinin ortak özelliği bakımından incelediğimizde dört temel yaklaşımdan söz edebiliriz. Birinci düşünce Platon’un devletin doğal bir organizma olarak görüldüğü yaklaşımdır. İkinci düşünce, Aristoteles’in temsilcisi olduğu devletin belirlenmiş hizmetlerini gerçekleştirmek üzere kurulduğu fikridir. Bu düşünceye göre devletin varlık nedeni yurttaşlarının mutluluğudur. Üçüncü düşünce olan toplumsal sözleşme fikrini kabul eden Hobbes, Locke ve Rousseau’nun devlet anlayışı ise, ortaya çıkacak sorunlardan kurtulmak amacı ile insanların kendi rızası ile devlete ihtiyaç duyduğudur. Bu düşünceye göre insanlar iyi olmalarından ya da kötü olmalarından kaynaklı sorunların çözümünde bir üst makam olan devlete ihtiyaç duymaktadır. Dördüncü̈ düşünce ise Hegel tarafından ortaya atılmış olup günümüz ulus devlet kavramına ilişkin devlet anlayışıdır.
Doğru cevap A‘dır.

Soru 45

Temsil sisteminin halk egemenliği anlayışına uygun düşmediğini, egemenliğin bizzat yurttaşlar tarafından kullanılması gerektiğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Locke
B
Rousseau
C
Hobbes
D
Georg Jellinek
E
Marx
Açıklama:
Rousseau, sosyal sözleşme teorisinde egemenliğin kaynağını halka dayandırarak devleti demokratik temeller üzerine oturtmuştur. Böylece, devletin insanlar üzerindeki otoritesi rasyonel bir temele dayandırılmıştır. Rousseau halka ait olan egemenliğin mutlak, bölünmez, engellenemez, devredilemez ve temsil edilemez olduğunu savunmuştur. Temsil sisteminin halk egemenliği anlayışına uygun düşmediğini, egemenliğin bizzat yurttaşlar tarafından kullanılması gerektiğini savunmuştur (Kapani’den aktaran Arslanel, Eryücel, 2011). Rousseau Toplum sözleşmesi adlı eserinde toplum sözleşmesinin amacını sözleşmeyi yapanların korunması olarak belirtirken bu amacı gerçekleştirmek için de kişinin yasalara uyması ve gerektiğinde kendini bile feda etmesi gerektiğini belirtmiştir. Rousseau’ya göre güvenlik içinde yaşayan insan bir savaş ortamında veya bir suç işlediğinde kendi canını feda etmekten çekinmemelidir. “Toplum sözleşmesi insanın sınırsız özgürlükler yaşaması için değil güvenli bir biçimde yaşaması için yapılmıştır. Bu nedenle sözleşmeye aykırı davranışta bulunan her insan cezasını çekmelidir” (Rousseau, 2006: 32).
Doğru cevap B‘dir.

Soru 46

Weber’e göre devletin tarım sanayi ve ulaşım sektörünü topladığı vergiler yolu ile destekleyen mali politikaları devletin hangi fonksiyonunu gösterir?

Seçenekler

A
Klasik
B
Sosyal
C
Kaynakları harekete geçirici
D
Hakemlik
E
Ekonomik
Açıklama:
Weber’e göre devlet düzeni toplumun ihtiyaçlarını ve tertibini bürokrasinin gelişimine bağlı olarak sağlanmaktadır. Weber zaman içerisinde değişen devlet fonksiyonlarını;
  • Klasik: Devletin vergi toplama, adalet, güvenlik, eğitim, sağlık, güvenlik gibi temel görevleri
  • Kaynakları harekete geçirici: Devletin tarım sanayi ve ulaşım sektörünü topladığı vergiler yolu ile destekleyen mali politikaları
  • Sosyal: Devletin toplumda çocuk, yaşlı, hasta ve özürlülere yapılan maddi ve sosyal desteği
  • Hakemlik: Devletin özel sektörün ortaya çıkması ile kamuya ait işletmeleri devrettiğinden kamu ve özel sektör arasında devletin hakem görevi şeklinde açıklamaktadır.
Doğru cevap C‘dir.

Soru 47

Halkın yönetimde söz sahibi olduğu ve yöneticilerin seçimle belirlenerek halkın anayasa ile yönetildiği devlet şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Oligarşi
B
Monarşi
C
Teokratik devlet
D
Laik devlet
E
Demokratik devlet
Açıklama:
Günümüzde devletler farklı yönetim şekillerinden dolayı türlere ayrılmıştır. Egemenlik kaynağına göre devlet şekilleri; monarşi, oligarşi, teokratik, laik, demokratik olmak üzere türlere ayrılmıştır:
  • Monarşi: Yönetimin tek kişide toplandığı yönetim şekli
  • Oligarşi: Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şekli
  • Teokratik devlet: Halkın dini yasalara göre yönetildiği devlet
  • Laik devlet: Yönetiminde din ve devlet işleri birbirinden ayrıldığı yönetim şekli
  • Demokratik devlet: Halkın yönetimde söz sahibi olduğu ve yöneticilerin seçimle belirlenerek halkın anayasa ile yönetildiği devlet şekli
Doğru cevap E‘dir.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi federasyon ya da konfederasyon şeklinde kurulan birçok devletin biraraya gelmesinden oluşan devlettir?

Seçenekler

A
Cumhuriyet
B
Laik devlet
C
Üniter devlet
D
Karma devlet
E
Monarşi
Açıklama:
hukuki yapılarına göre devletler;
  • Üniter devlet: Yönetim merkezi olmakta, yasama, yürütme, yargı organları bulunmakta ve merkezi yönetim alt idari birimlere (belediye, köy, ilçe gibi) bölünmektedir.
  • Karma devlet: Federasyon ya da konfederasyon şeklinde kurulan birçok devletin biraraya gelmesinden oluşmaktadır.
Doğru cevap D‘dir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel ihtiyaçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Yiyecek
B
Uyku
C
Barınma
D
Sevgi
E
Üreme
Açıklama:
Fiziksel ihtiyaçlar dediğimizde ilk aklımıza gelenler; yiyecek, uyku, barınma ve üreme ihtiyacıdır. Doğru cevap D’dir.

Soru 50

İlk topluluk olan aile aşağıdaki devirlerden hangisinde ilk kez görülmüştür?

Seçenekler

A
Cilalı taş devri
B
Orta taş devri
C
Yontma taş devri
D
Neolitik çağ
E
Demir çağı
Açıklama:
İlk topluluk olan aile Yontma Taş Devri’nde görülmüştür. Doğru cevap C’dir.

Soru 51

Aşağıdaki topluluklardan hangisi dünya tarihinin ilk sosyal toplumu, ilk devleti ve ilk medeniyeti olarak dini, sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasal yapılanması bakımından diğer toplumlara öncülük etmiştir?

Seçenekler

A
Sümerler
B
Akadlar
C
Asurlular
D
Babiller
E
Elamlar
Açıklama:
Dünya tarihinin ilk sosyal toplumu, ilk devleti ve ilk medeniyeti olan Sümerler dini, sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasal yapılanması bakımından diğer toplumlara öncülük etmiştir. Doğru cevap A’dir.

Soru 52

Topluluğu; “birlikte yaşayan, birbirini şu ya da bu özgün çıkarda değil de, kendi yaşamlarını ilgilendiren tam ve yeterli çıkarlar bütününü paylaşan” bir grup insan olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Robert E. Park
B
Ernest W. Burgess
C
Robert Maclver
D
Marx
E
Osipov
Açıklama:
Robert Maclver, topluluğu; “birlikte yaşayan, birbirini şu ya da bu özgün çıkarda değil de kendi yaşamlarını ilgilendiren tam ve yeterli çıkarlar bütününü paylaşan” bir grup insan olarak tanımlamıştır. Doğru cevap C’dir.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi toplumun özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ortak dil
B
Kısa süreli ilişki
C
Ortak bir coğrafya
D
Belirli nüfus yapılanması
E
Üretim biçimleri ve üretimin devamlılığı
Açıklama:
Uzun süreli ilişki toplumun özelliklerinden biridir. Doğru cevap B’dir.

Soru 54

Toplumları ekonomik sisteme dayalı olarak; ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist olarak ayıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
E. Durkheim
B
H. Spencer
C
Auguste Comte
D
E. Tönnies
E
K. Marx
Açıklama:
K. Marx ekonomik sisteme dayalı olarak toplumları; ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist olarak ayırmaktadır. Doğru cevap E’dir.

Soru 55

Devlet, “mülk ve saltanat manasına gelip, birtakım kurallarla birbirine bağlanmış insanlardan oluşur”. tanımı aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmıştır?

Seçenekler

A
Naima
B
Georg Jellinek
C
Muhibbi
D
Katip Çelebi
E
Türk Dil Kurumu
Açıklama:
Katip Çelebi’ye göre devlet, “mülk ve saltanat manasına gelip, birtakım kurallarla birbirine bağlanmış insanlardan oluşur”. Doğru cevap D’dir.

Soru 56

Althusse, devletin ideolojik aygıtları olarak adlandırılan kurumlar vasıtası ile devletin şekillendiğini belirtmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu aygıtlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Hukuki
B
Dinsel
C
Kamusal
D
Aile
E
Siyasal
Açıklama:
Kamusal kavramı Althusse’nin belirttiği aygıtlardan biri değildir. Doğru cevap C’dir.

Soru 57

Plato’nun, yönetim biçimlerini mutluluktan mutsuzluğa doğru sıralamasında aşağıdakilerden hangisi ilk sırada yer almaktadır?

Seçenekler

A
Monarşi
B
Tiranlık
C
Oligarşi
D
Patriarşi
E
Demokrasi
Açıklama:
Platon mutluluktan mutsuzluğa doğru yönetim biçimlerini şu şekilde sıralamıştır; Patriarşi, Monarşi, Timokrasi, Oligarşi, Demokrasi ve Tiranlık. Doğru cevap D’dir.

Soru 58

Halkın dini yasalara göre yönetildiği devlet şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teokratik devlet
B
Monarşi
C
Laik devlet
D
Demokratik devlet
E
Oligarşi
Açıklama:
Teokratik devlet: halkın dini yasalara göre yönetildiği devlet şeklidir. Doğru cevap A’dir.

Soru 59

Yapılan arkeolojik kazılar sonucunda bilinen dünyanın en eski yerleşim yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Göbeklitepe, Türkiye
B
Çatalhöyük, Türkiye
C
Napoli, İtalya
D
Erbil Kalesi, Irak
E
Skara Brae, İskoçya
Açıklama:
Ülkemizde Şanlıurfa Göbeklitepe’de yapılan kazılar
sonucunda arkeologlar dünyanın en eski yerleşim
yerini ortaya çıkarmıştır. Göbeklitepe esasen
bir tapınak etrafında insanların biraraya gelmesi ile
kurulmuş bir bölgedir. Geçmişi oniki bin yıl öncesine
dayanan Göbeklitepe’de yapılan
araştırmaların dünya tarihine farklı bir yön
vereceği düşünülmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 60

Bir insan grubunun topluluğu oluşturması için bazı özellikler ve ölçütler belirlenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu özellik ve ölçütler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Bazen birincil, yüz yüze, yakın olarak da adlandırılan diğerleri ile kişisel ilişki
B
Bireylerin aynı yaş grubuna ait olması
C
Grup olaylarında ve toplumsal işlevlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu, duyarlı olması
D
Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç
E
Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu
Açıklama:
Bir insan grubunun topluluğu oluşturması
için bazı özellikler ve ölçütler belirlenmiştir.
“Bir grubun topluluk olabilmesi için;
1. Bazen birincil, yüzyüze, yakın olarak da adlandırılan
diğerleri ile kişisel ilişki,
2. Grup olaylarında ve toplumsal işlevlerin yerine
getirilmesinde bireyin duygulu, duyarlı
olması,
3. Grup tarafından yüce ve önemli görülen
değerlere inanç,
4. Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu
gerekmektedir” (Fichter’den aktaran İçli,
2015 : 49).
Doğru cevap B'dir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi toplumun özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ortak bir coğrafya
B
Üretim biçimleri ve üretimin devamlılığ
C
Kısa süreli ilişki
D
Ortak değer, inanç, gelenek ve amaçlar
E
Aile, ekonomi, din, siyaset, eğitim alanında
işlevsel gruplar
Açıklama:
Farklı tanımlardan yola çıkarak
en geniş biçimde toplumun özellikleri şu şekilde
sıralanabilmektedir:
• Ortak bir coğrafya
• Belirli nüfus yapılanması
• Üretim biçimleri ve üretimin devamlılığı
• Uzun süreli ilişki
• Ortak değer, inanç, gelenek ve amaçlar
• Ortak dil
• Benzer veya aynı kültürel değerler
• Aile, ekonomi, din, siyaset, eğitim alanında
işlevsel gruplar
• Gruplar arası düzenli ilişkiler
Doğru cevap C'dir.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi toplum ve topluluk arasındaki farklar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Toplumda ben, toplulukta biz duygusu egemendir
B
Toplumda dayanışma bireysel isteme bağlı, toplulukta ise ortak isteme bağlıdır
C
Toplumda işbölümü heterojen nitelikli, toplulukta ise basit niteliklidir
D
Toplumda ortak mülkiyet, toplulukta bireysel mülkiyet egemendir.
E
Toplum geniş boyutlu, topluluk ise dar boyutludur
Açıklama:
Toplum ve topluluk arasındaki farklar aşağıdaki şekilde
sıralanabilmektedir:
• “Toplumda ben, toplulukta biz duygusu
egemendir.
• Toplumda ikincil ilişkiler, toplulukta birincil
ilişkiler vardır.
• Toplumda dayanışma bireysel isteme bağlı,
toplulukta ise ortak isteme bağlıdır.
Toplumda bireysel mülkiyet, toplulukta ortak
mülkiyet egemendir.
• Toplumda işbölümü heterojen nitelikli,
toplulukta ise basit niteliklidir.
• Toplumda kamuoyu öğretileri, kamu kuralları,
moda, geçici zevkler ön plandadır.
• Toplulukta gelenekler, örf ve adetler, inançlar
önemlidir.
• Toplum geniş boyutlu, topluluk ise dar
boyutludur” (Kocabıyık’tan aktaran İçli,
2015:50).
Doğru cevap D'dir.

Soru 63

I. E. Tönnies, toplumları cemaat ve cemiyet olarak ikiye ayırmıştır.
II. H. Spencer toplumları askeri ve sanayi toplumlar olmak üzere ikiye ayırmaktadır.
III. R. Redfield toplumları eğitim düzeyleri ve sosyal yapılarına göre sınıflandırrarak geleneksel ve şehir toplumları olarak ayırmıştır.
IV. Auguste Comte, toplum yapısını insanlığın tarihsel süreç içerisinde dine ve bilime olan inançlarından yola çıkarak ayrım yapmıştır.
V. K. Marx ise ekonomik sisteme dayalı olarak toplumları; ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist olarak ayırmaktadır.
Toplumlar, siyaset bilimciler, sosyologlar ve tarihçiler tarafından ekonomik, sosyal ve siyasal gelişimlerine göre sınıflara ayrılmıştır. Buna göre yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I.
B
I. ve II.
C
I., II. ve III.
D
I., II., III. ve IV.
E
I., II., III. ve IV. ve V.
Açıklama:
I. E. Tönnies, toplumları cemaat ve cemiyet olarak ikiye ayırmıştır.
II. H. Spencer toplumları askeri ve sanayi toplumlar olmak üzere ikiye ayırmaktadır.
III. R. Redfield toplumları eğitim düzeyleri ve sosyal yapılarına göre sınıflandırrarak geleneksel ve şehir toplumları olarak ayırmıştır.
IV. Auguste Comte, toplum yapısını insanlığın tarihsel süreç içerisinde dine ve bilime olan inançlarından yola çıkarak ayrım yapmıştır.
V. K. Marx ise ekonomik sisteme dayalı olarak toplumları; ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist olarak ayırmaktadır.
Tümü doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 64

I. Platon’un devletin doğal bir organizma olarak görüldüğü yaklaşım
II. Aristoteles’in temsilcisi olduğu devletin belirlenmiş hizmetlerini gerçekleştirmek üzere kurulduğu fikri
III. Toplumsal sözleşme fikrini kabul eden Hobbes, Locke ve Rousseau’nun devlet anlayışı
IV. Hegel tarafından ortaya atılmış olup günümüz ulus devlet kavramına ilişkin devlet anlayışıdır
Devlet kavramını tanımlayan düşünürlerin görüşlerinin ortak özelliği bakımından incelediğimizde bu temel yaklaşımlardan hangisi- hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I., II., III. ve IV.
B
Yalnız I.
C
I. ve II.
D
Yalnız III.
E
II. ve IV.
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayan düşünürlerin
görüşlerinin ortak özelliği bakımından incelediğimizde
dört temel yaklaşımdan söz edebiliriz.
Birinci düşünce Platon’un devletin doğal bir organizma
olarak görüldüğü yaklaşımdır. İkinci
düşünce, Aristoteles’in temsilcisi olduğu devletin
belirlenmiş hizmetlerini gerçekleştirmek üzere kurulduğu
fikridir. Bu düşünceye göre devletin varlık
nedeni yurttaşlarının mutluluğudur. Üçüncü düşünce
olan toplumsal sözleşme fikrini kabul eden
Hobbes, Locke ve Rousseau’nun devlet anlayışı
ise, ortaya çıkacak sorunlardan kurtulmak amacı
ile insanların kendi rızası ile devlete ihtiyaç duyduğudur.
Bu düşünceye göre insanlar iyi olmalarından
ya da kötü olmalarından kaynaklı sorunların
çözümünde bir üst makam olan devlete ihtiyaç
duymaktadır. Dördüncü düşünce ise Hegel tarafından
ortaya atılmış olup günümüz ulus devlet
kavramına ilişkin devlet anlayışıdır. Bu yaklaşıma
göre devlet kendi içinde sorunları çözecek mekanizmalar
yaratarak toplumun ve insanların üstünde
bir “tanrısal” kurumdur. (Güçlü’den aktaran
Durdu, 2009: 38).
Doğru cevap A'dır.

Soru 65

Siyasal toplumun ortaya çıkışını toplum sözleşmesi ile açıklayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
K. Marx
B
Rousseau
C
Platon
D
Aristoteles
E
Hegel
Açıklama:
Rousseau, siyasal toplumun ortaya çıkışını toplum
sözleşmesi ile açıklamıştır. Toplum sözleşmesi
ile insanlar iradelerini birleştirmiş ve kendileri
bütün hakları ve yetkileri ile beraber siyasal topluluğa devretmiştir.
Doğru cevap B'dir.

Soru 66

Hobbes, Locke gibi İngiliz siyaset düşünürlerinden, Fransız Aydınlanmasının materyalist tarihçilerinden ve klasik Alman felsefesinden esinlenmiş olup sözü edilen bu yaklaşımların sentezini yansıtan devlet kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İbn-i Haldun devlet kuramı
B
Rousseau'nun toplum sözleşmesi devlet kuramı
C
Marksist devlet kuramın
D
Farabi devlet kuramı
E
Georg Jellinek’in devlet kuramı
Açıklama:
Marksist devlet kuramı, Marx’tan önce gelen
Hobbes, Locke gibi İngiliz siyaset düşünürlerinden,
Fransız Aydınlanmasının materyalist tarihçilerinden
ve klasik Alman felsefesinden esinlenmiş olup
sözü edilen bu yaklaşımların sentezini yansıtmaktadır.
Doğru cevap C'dir.

Soru 67

Althusser Marksist devlet kuramınına ilave olarak devletin baskı araçları oluşturarak bu araçlar vasıtası ile toplumu baskı altına alacak ideolojik aygıtları da eklemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu aygıtlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Dinsel
B
Aile
C
Hukuki
D
Teknoloji
E
Sendika
Açıklama:
Althusser Marksist devlet kuramınına ilave olarak
devletin baskı araçları oluşturarak bu araçlar
vasıtası ile toplumu baskı altına alacak ideolojik
aygıtları da eklemiştir. Devletin ideolojik aygıtları
olarak adlandırılan kurumlar vasıtası ile devletin
şekillendiğini belirten Althusse bu aygıtları;
• Dinsel
• Aile
• Hukuki
• Siyasal (değişik partileri de içeren sistem)
• Sendikal
• Haberleşme (basın, radio-tv)
• Kültürel (edebiyat, güzel sanatlar, spor)
şekilde sıralayarak belirtmiştir (Althusser,
2010:169).
Doğru cevap D'dir.

Soru 68

................; gelir üstünlüğüne dayanan, zenginlerin yürüttüğü, yoksulların hiç karışmadığı devlet düzenidir. Platon, paranın gücüne, şiddetine dayanan ve şiddetle yıkılacak olan .................'yi demokrasinin üstüne yerleştirmiştir. .............. 'nin aşırı harcamalara göz yumması bazı zenginlerin ve soyluların yoksullaşmasına neden olur.
Platon mutluluktan mutsuzluğa doğru yönetim biçimlerini tanımlamış ve sıralamıştır. Yukarıda boş bırakılan yerlere bu yönetim biçimlerinden hangisinin gelmesi doğru olur?

Seçenekler

A
Patriarşi
B
Timokrasi
C
Demokrasi
D
Tiranlık
E
Oligarşi
Açıklama:
Oligarşi; gelir üstünlüğüne dayanan, zenginlerin
yürüttüğü, yoksulların hiç karışmadığı devlet düzenidir.
Platon, paranın gücüne, şiddetine dayanan
ve şiddetle yıkılacak olan oligarşiyi demokrasinin
üstüne yerleştirmiştir.
Doğru cevap E'dir.

Soru 69

Maslow'a göre insanın en temel ihtiyacı hangisidir?

Seçenekler

A
Güvenlik
B
Fizyolojik
C
Kendini gerçekleştirme
D
Değer verme
E
Ait olma
Açıklama:
Maslow’a göre ihtiyaçlar sırası ile fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 70

Yazının icadından önceki çağlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Maden Çağı
B
Mezolitik Çağ
C
Taş Çağı
D
Neolitik Çağ
E
Demir Çağı
Açıklama:
Yazının icadından önceki çağlara genel olarak Taş Çağı adı verilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 71

Dünya tarihin ilk sosyal toplumu hangisidir?

Seçenekler

A
Sümerler
B
Hititler
C
Uygurlar
D
Göktürkler
E
Urartular
Açıklama:
Dünya tarihin ilk sosyal toplumu, ilk devleti ve ilk medeniyeti olan Sümerler’in dini, sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasal yapılanması bakımından diğer toplumlara öncülük etmiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi çağları belirleyen kültürel veya siyasal olaylardan biri değildir?

Seçenekler

A
Yazının bulunması
B
Kavimler göçü
C
İstanbul’un fethi
D
Fransız İhtilali
E
Amerika'nın keşfi
Açıklama:
Yazının bulunması, Kavimler Göçü, İstanbul’un fethi ve Fransız İhtilali; İlkçağ, Yeniçağ ve Yakınçağı belirleyen kültürel, siyasal olaylardır. Amerika'nın keşfi çağları belirleyen kültürel veya siyasal olaylardan biri değildir. Doğru cevap E'dir.

Soru 73

Robert Maclver'ın “birlikte yaşayan, birbirini ve böylece şu ya da bu özgün çıkarda değil de kendi yaşamlarını ilgilendiren tam ve yeterli çıkarlar bütününü paylaşan” bir grup insan olarak tanımını yaptığı kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Topluluk
B
Toplum
C
Millet
D
Vatan
E
Toprak
Açıklama:
Robert Maclver, topluluğu; “birlikte yaşayan, birbirini ve böylece şu ya da bu özgün çıkarda değil de kendi yaşamlarını ilgilendiren tam ve yeterli çıkarlar bütününü paylaşan” bir grup insan olarak tanımlamıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 74

Az nüfusu olan ve kan bağına dayalı birliktelik oluşturan, ilkel üretim araç ve yöntemlerini kullanan ilk topluluklara ne denilmiştir?

Seçenekler

A
Endüstriyel toplum
B
Medeni toplum
C
Tarım toplumu
D
İlkel toplum
E
Modern toplum
Açıklama:
Az nüfusu olan ve kan bağına dayalı birliktelik oluşturan, ilkel üretim araç ve yöntemlerini kullanan ilk topluluklara ilkel toplum denilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Soru 75

“Toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık” hangisidir? Sosyal

Seçenekler

A
Toplum
B
Topluluk
C
Devlet
D
Uygarlık
E
Toprak
Açıklama:
Türk Dil Kurumu’na gore devlet; “toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık"tır. Doğru cevap C'dir.

Soru 76

Devletin topluma ideolojisini benimsetmek amacı ile ideolojik ve baskı aygıtları oluşturduğu ve bu aygıtlar ile istenen toplumu oluşturmaya çalıştığını belirten düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Locke
B
Hobbes
C
Rousseau
D
Marx
E
Althusser
Açıklama:
Althusser, devletin topluma ideolojisini benimsetmek amacı ile ideolojik ve baskı aygıtları oluşturduğu ve bu aygıtlar ile istenen toplumu oluşturmaya çalıştığını belirtmiştir. Doğru cevap E'dir.

Soru 77

İnsanlık tarihinin ilk yönetim şekli olup henüz zenginlik tutkusunun ortaya çıkmadığı insanların yalın yani erdemli bir yaşam sürdükleri ve yazılı yasalara gereksinim duyulmadığı bir dönemin ürünü olan yönetim biçimi hangisidir?

Seçenekler

A
Monarşi
B
Patriarşi
C
Timokrasi
D
Oligarşi
E
Tiranlık
Açıklama:
Patriarşi; insanlık tarihinin ilk yönetim şekli olup henüz zenginlik tutkusunun ortaya çıkmadığı insanların yalın yani erdemli bir yaşam sürdükleri ve yazılı yasalara gereksinim duyulmadığı bir dönemin ürünüdür. Doğru cevap B'dir

Soru 78

Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şekli hangisidir?

Seçenekler

A
Oligarşi
B
Monarşi
C
Teokratik devlet
D
Laik devlet
E
Demokratik devlet
Açıklama:
Oligarşi: Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şeklidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 79

Kişinin ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı da kişinin mutluluğu ve davranışlarına yansımaktadır. Maslow’a göre bu ihtiyaçlar sırası ile aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
güvenlik, ait olma, değer verme, kendini gerçekleştirme ve fizyolojik,
B
ait olma, değer verme, fizyolojik, güvenlik, kendini gerçekleştirme
C
fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme
D
kendini gerçekleştirme, ait olma, güvenlik, değer verme ve fizyolojik
E
fizyolojik, ait olma, değer verme, güvenlik, ve kendini gerçekleştirme
Açıklama:
İnsanoğlu, yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmek için temel olarak fiziksel ve manevi olarak ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır. Fiziksel ihtiyaçlar dediğimizde ilk aklımıza gelenler; yiyecek, uyku, barınma ve üreme ihtiyacıdır. Manevi ihtiyaçlar dediğimizde ise; sevgi, güven gibi başka insanlar ile iletişimi ve etkileşimi sonucu ortaya çıkacak duygular yer almaktadır. Bu konuda Abraham Maslow (1908-1970), ünlü motivasyon kuramında insanların doğuştan gelen ihtiyaçlarını sıralamıştır. Bu teoriye göre insanların temel ihtiyaçları karşılanmadıkça bir üst ihtiyacını karşılama isteği oluşmaz. Kişinin ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı da kişinin mutluluğu ve davranışlarına yansımaktadır. Maslow’a göre bu ihtiyaçlar sırası ile fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C.

Soru 80

İlk topluluk olan aile hangi devirde / çağda görülmüştür?

Seçenekler

A
Bakır Çağı
B
Yontma Taş Devri
C
Orta Taş Devri
D
Tunç Çağı
E
Cilalı Taş Devri
Açıklama:
İlk topluluk olan aile, Yontma Taş Devri’nde görülmüştür. Cilalı Taş Devri’nde insanların yerleşik hayata geçerek işbölümü yapması ile aileler daha kalabalık olan kabileye dönüşmüş ve farklı kabilelere ait küçük köyler de kurulmuştur. Doğru cevap B.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi bir grubun topluluk olabilmesi için gereken özelliklerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Bazen birincil, yüz yüze, yakın olarak da adlandırılan diğerleri ile kişisel ilişki,
B
Grup olaylarında ve toplumsal işlevlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu, duyarlı olması
C
Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç
D
Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu
E
Aynı ekonomik düzeyde olması
Açıklama:
“Bir grubun topluluk olabilmesi için; 1. Bazen birincil, yüzyüze, yakın olarak da adlandırılan diğerleri ile kişisel ilişki, 2. Grup olaylarında ve toplumsal işlevlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu, duyarlı olması, 3. Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç, 4. Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu gerekmektedir” (Fichter’den aktaran İçli, 2015 : 49). Doğru cevap E.

Soru 82

Toplum ve topluluk arasındaki farklarla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Toplulukta ben duygusu egemendir.
B
Toplumda dayanışma ortak isteme bağlıdır.
C
Toplumda iş bölümü basit nitelikli, toplulukta ise heterojen niteliklidir.
D
Toplumda kamuoyu öğretileri, kamu kuralları, moda, geçici zevkler ön plandadır.
E
Toplum dar boyutlu, topluluk ise geniş boyutludur.
Açıklama:
toplum ve topluluk arasındaki farklar aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir:
• “Toplumda ben, toplulukta biz duygusu egemendir. • Toplumda ikincil ilişkiler, toplulukta birincil ilişkiler vardır. • Toplumda dayanışma bireysel isteme bağlı, toplulukta ise ortak isteme bağlıdır. • Toplumda bireysel mülkiyet, toplulukta ortak mülkiyet egemendir. • Toplumda iş bölümü heterojen nitelikli, toplulukta ise basit niteliklidir. • Toplumda kamuoyu öğretileri, kamu kuralları, moda, geçici zevkler ön plandadır. • Toplulukta gelenekler, örf ve adetler, inançlar önemlidir. • Toplum geniş boyutlu, topluluk ise dar boyutludur” (Kocabıyık’tan aktaran İçli, 2015:50). Doğru cevap D.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi K. Marx'ın ekonomik sisteme göre ayırdığı toplumlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Gelişmiş
B
Kapitalist
C
Sosyalist
D
Feodal
E
İlkel
Açıklama:
K. Marx ise ekonomik sisteme dayalı olarak toplumları; ilkel, köleci, feodal, kapitalist ve sosyalist olarak ayırmaktadır. Doğru cevap A.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Weber'e göre devlet sorumluluklarının artmasının sebebi değildir?

Seçenekler

A
küreselleşme hareketinin artması,
B
işsizliğin artması
C
ülkeler arası rekabetin hız kazanması,
D
devlet içinde özel sektörün güç kazanması,
E
liberal ekonominin güçlenmesi
Açıklama:
Weber, tüm dünyada küreselleşme hareketinin artması, ülkeler arası rekabetin hız kazanması, devlet içinde özel sektörün güç kazanması, liberal ekonominin güçlenmesi ile beraber devletin sorumluluklarının arttığını ifade etmektedir. Doğru cevap B.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi halkın dini yasalara göre yönetildiği devlet türüdür?

Seçenekler

A
Teokratik
B
Monarşi
C
Laik
D
Demokratik
E
Oligarşi
Açıklama:
Monarşi: Yönetimin tek kişide toplandığı yönetim şekli • Oligarşi: Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şekli • Teokratik devlet: Halkın dini yasalara göre yönetildiği devlet • Laik devlet: Yönetiminde din ve devlet işleri birbirinden ayrıldığı yönetim şekli • Demokratik devlet: Halkın yönetimde söz sahibi olduğu ve yöneticilerin seçimle belirlenerek halkın anayasa ile yönetildiği devlet şekli. Doğru cevap A.

Soru 86

İnsanlık tarihinin ilk yönetim şekli olup henüz zenginlik tutkusunun ortaya çıkmadığı insanların yalın yani erdemli bir yaşam sürdükleri ve yazılı yasalara gereksinim duyulmadığı dönemin ürünü olan yönetim şekli hangisidir?

Seçenekler

A
Timokrasi
B
Monarşi
C
Patriarşi
D
Tiranlık
E
Oligarşi
Açıklama:
Patriarşi; insanlık tarihinin ilk yönetim şekli olup henüz zenginlik tutkusunun ortaya çıkmadığı insanların yalın yani erdemli bir yaşam sürdükleri ve yazılı yasalara gereksinim duyulmadığı bir dönemin ürünüdür. Bu nedenle, bir sonraki toplumsal aşamaya geçildiğinde artık patriarşiye dönmek olanaksızdır. Platon’a göre bu yönetim biçimi, içerdiği yüksek ahlaksal düzey bakımından ideal devlete en çok benzeyen yönetimdir. Patriarşi insanlığın gelişip nüfusun artması ile ortadan zorunlu olarak kalkar. Doğru cevap C.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şeklidir?

Seçenekler

A
Monarşi
B
Demokratik
C
Laik
D
Oligarşi
E
Teokratik
Açıklama:
Monarşi: Yönetimin tek kişide toplandığı yönetim şekli • Oligarşi: Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şekli • Teokratik devlet: Halkın dini yasalara göre yönetildiği devlet • Laik devlet: Yönetiminde din ve devlet işleri birbirinden ayrıldığı yönetim şekli • Demokratik devlet: Halkın yönetimde söz sahibi olduğu ve yöneticilerin seçimle belirlenerek halkın anayasa ile yönetildiği devlet şekli. Doğru cevap D.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi yönetiminde din ve devlet işleri birbirinden ayrıldığı yönetim şeklidir?

Seçenekler

A
Teokratik
B
Demokratik
C
Monarşi
D
Oligarşi
E
Laik
Açıklama:
• Monarşi: Yönetimin tek kişide toplandığı yönetim şekli • Oligarşi: Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı yönetim şekli • Teokratik devlet: Halkın dini yasalara göre yönetildiği devlet • Laik devlet: Yönetiminde din ve devlet işleri birbirinden ayrıldığı yönetim şekli • Demokratik devlet: Halkın yönetimde söz sahibi olduğu ve yöneticilerin seçimle belirlenerek halkın anayasa ile yönetildiği devlet şekli. Doğru cevap E.

Soru 89

İnsanoğlu, yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmek için temel olarak fiziksel ve manevi olarak ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır. Aşağıdakilerden hangisi bir fiziksel ihtiyaç değildir?

Seçenekler

A
Yiyecek
B
Uyku
C
Sevgi
D
Üreme
E
Barınma
Açıklama:
Fiziksel ihtiyaçlar dediğimizde ilk aklımıza gelenler; yiyecek, uyku, barınma ve üreme ihtiyacıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 90

İnsanoğlu, yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmek için temel olarak fiziksel ve manevi olarak ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır. Aşağıdakilerden hangisi manevi ihtiyaçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Üreme
B
Sevgi
C
Güven
D
Takdir
E
Şefkat
Açıklama:
Manevi ihtiyaçlar dediğimizde; sevgi, güven gibi başka insanlar ile iletişimi ve etkileşimi sonucu ortaya çıkacak duygular yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 91

Abraham Maslow (1908-1970)'a göre insanların temel ihtiyaçları karşılanmadıkça bir üst ihtiyacını karşılama isteği oluşmaz. Kişinin ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı da kişinin mutluluğu ve davranışlarına yansımaktadır.
  1. Güvenlik
  2. Değer Verme
  3. Ait Olma
  4. Fizyolojik
  5. Kendini Gerçekleştirme
Hangi seçenekte bu ihtiyaçlar doğru sırasıyla verilmiştir?

Seçenekler

A
I, II, III, IV, V
B
I, III, IV, V, II
C
III, II, V, I, IV
D
IV, I, III, II, V
E
IV, V, III, II, I
Açıklama:
Maslow’a göre bu ihtiyaçlar sırası ile fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 92

Maslow’a göre ihtiyaçlar sırası ile fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme olarak adlandırılmaktadır. Hangisi bu teoriye göre doğru bir örnek değildir?

Seçenekler

A
Karnı aç bir insanın karnını doyurmak istemesi
B
Tek başına yemek yemek istemeyen insanın kendini aç bırakması
C
İnsanın soğukta dışarıya çıkmak istememesi
D
Bir ortamda kendini rahat istemeyen insanın o ortamdan uzaklaşması
E
İnsanın gece tenha bir yoldan yürümekten kaçınması
Açıklama:
Maslow’a göre bu ihtiyaçlar sırası ile fizyolojik, güvenlik, ait olma, değer verme ve kendini gerçekleştirme olarak adlandırılmaktadır. Bu teoriye göre örneğin karnı aç bir insan öncelikli olarak açlığını gidermek ister, karnını doyurmak ister sevilmek, saygı görmek gibi ihtiyaçlarını düşünmez. Doğru cevap B'dir.

Soru 93

Yazının icadından önceki çağlara genel olarak Taş Çağı adı verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi Taş Çağı ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
O dönemde kullanılan madenlere bağlı olarak Taş Çağı ve Maden Çağı olmak üzere ikiye ayrılmıştır.
B
Yazının icadından sonra Taş Çağı; Yontma Taş Devri (Paleolitik Çağ), Orta Taş Devri (Mezolitik Çağ) ve Cilalı Taş Devri (Neolitik Çağ) olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
C
Yazının icadından önceki dönemlerin isimleri insanların ihtiyaçları için kullandıkları malzemeler düşünülerek verilmiştir.
D
Taş Çağı’ndan sonra insanoğlu madenleri kullanmayı öğrenmiş ve sırasıyla Bakır, Tunç ve Demir Çağları yaşanmıştır.
E
İlk topluluk olan aile, Yontma Taş Devri’nde görülmüştür.
Açıklama:
Taş Çağı da o dönemde kullanılan madenlere bağlı olarak Taş Çağı ve Maden Çağı olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Yazının icadından önce Taş Çağı; Yontma Taş Devri (Paleolitik Çağ), Orta Taş Devri (Mezolitik Çağ) ve Cilalı Taş Devri (Neolitik Çağ) olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
Doğru cevap B'dir.

Soru 94

Maden çağlarında insanlar arasındaki ilişkinin ve ticaretin artması, ailelerin büyümesi, birbirine yakın farklı grupların oluşması ile köyler dışında şehirler de kurulmuştur. Aşağıdaki uygarlıklardan hangisi Mezopotamya’da Dicle ile Fırat Vadisi’nin aşağı bölgelerinde kurulmamıştır?

Seçenekler

A
Sümerler
B
Akadlar
C
Asurlar
D
Elamlar
E
Hititler
Açıklama:
Anadolu’da Hititler, Mezopotamya’da Dicle ile Fırat Vadisi’nin aşağı bölgelerinde başta Sümerler olmak üzere Akadlar, Babil, Elam, Asurlular dünya tarihinin ilk şehir devletlerini kurmuştur. Doğru cevap E'dir.

Soru 95

Sümerlerin varlığına son veren toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hitiler
B
Akadlar
C
Elamlar
D
Asurlar
E
Babiller
Açıklama:
Zaman içerisinde gücünü kaybeden Sümerler, dönemin güçlü toplumlarından Akadlar’ın taarruzları sonucunda parçalanarak dağılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 96

Dört işlemi bulan ve aynı zamanda matematiğin ve aritmetiğin temelini oluşturan uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mısır
B
Akad
C
Hitit
D
Sümer
E
Asur
Açıklama:
Sümerler, özellikle bilimde büyük ilerleme kaydetmiştir. Dört işlemi bulan Sümerler aynı zamanda geometri ve aritmetiğin de temellerini atmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 97

Aşağıdaki çağlar ve çağ atlatan olaylar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İlk Çağ (M.Ö. 3200) - Ateşin bulunması
B
İlk Çağ (M.Ö. 3200) - Yazının bulunması
C
Orta Çağ (375) - Kavimler Göçü
D
Yeni Çağ (1453) - İstanbul'un Fethi
E
Yakın Çağ (1789) - Fransız İhtilali
Açıklama:
Yazının icadı insanoğlu için dönüm noktası olmuş ve böylece tarih sonrası çağlar olarak adlandırılan İlkçağ, Yeniçağ ve Yakınçağ başlamıştır. Tarih sonrası çağların ortaya çıkmasının temelinde fetihler, ihtilaller ve keşifler gibi insanlığı etkileyen ve yeni bir dönemin açılmasına sebep olan siyasi olaylar yer almıştır. Yazının bulunması, Kavimler Göçü, İstanbul’un fethi ve Fransız İhtilali; İlkçağ, Yeniçağ ve Yakınçağı belirleyen kültürel, siyasal olaylardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 98

Ülkemizde _____________ ____________’de yapılan kazılar sonucunda arkeologlar dünyanın en eski yerleşim yerini ortaya çıkarmıştır. Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi doğru olur?

Seçenekler

A
Konya Çatalhöyük
B
Mersin Yumuktepe
C
Malatya Arslantepe
D
Şanlıurfa Göbeklitepe
E
Niğde Köşkhöyük
Açıklama:
Ülkemizde Şanlıurfa Göbeklitepe’de yapılan kazılar sonucunda arkeologlar dünyanın en eski yerleşim yerini ortaya çıkarmıştır. Doğru cevap D'dir.

Ünite 2

Soru 1

Laikliğin felsefi açıdan tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Devletin toplumun tüm dini inançlarına eşit mesafede ve karışmaksızın duruş sergilemesi; yönetimde de bu temeli benimsemesi
B
İnanma eylemi ile değil, akıl ve mantık yoluyla düşünme yetisi
C
Yöntem ve kurallar bakımından toplumu ilgilendiren yasal düzenlemelerin, toplumsal mutabakatı temel alması ve yaptırım güçlerinden ayrı tutulması
D
Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması
E
Siyasal iktidar sistemlerinin kaynağında ve işlevlerinde din olgusunun olmaması
Açıklama:
Felsefi olarak laiklik; inanma eylemi ile değil, akıl ve mantık yoluyla düşünme yetisidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 2

Laiklik kavramı ilk olarak hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Türkiye
B
İngiltere
C
Fransa
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
Laiklik kavramı ilk olarak Fransa'da ortaya çıkmıştır ve Fransızca laïque kelimesinden gelmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 3

Türkiye’de laiklik teriminden önce ortaya çıkan asrilik terimini "muasırlaşmak" biçiminde kullanan ve 1917 yılında toplanan İttihat ve Terakki Kongresi’nde şeyhülislamlığın kaldırılmasını teklif eden ünlü düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Mustafa Kemal Atatürk
C
Ziya Gökalp
D
İbn-i Haldun
E
Yahya Kemal Beyatlı
Açıklama:
Türkiye’de laiklik teriminden önce asrilik biçiminde bir sözcük kullanılmıştır. Terimi “muasırlaşmak” biçiminde kullanan Ziya Gökalp, 1917 yılında toplanan İttihat ve Terakki Kongresi’ne sunduğu öneride şeyhülislamlığın kaldırılmasını teklif etmiştir. Daha sonra, hukuki zemindeki karşılığı ise 1924’te gündeme gelmiş ve “Halifelik” Makamı’nın kaldırılması ile birlikte, Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve 1937 yılında anayasadaki yerini almıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 4

Laiklik ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Laiklik, siyasal iktidar sistemlerinin kaynağında ve işlevlerinde din olgusunun olmaması gerektiğini savunan bir sistemdir.
B
Laiklik on dokuzuncu yüzyıl ortalarında ortaya çıkmıştır.
C
Laiklik terimi, ilk dönemlerde eğitim ve politika alanında eşit mesafe düşüncesini temel almaktaydı.
D
Laiklik, Batı toplumu içinde birden bire ortaya çıkmıştır.
E
1776 tarihli İnsan Hakları Beyannamesi laikliğin temellerinin atılmasına katkı sağlamıştır.
Açıklama:
Laiklik, Batı toplumu içinde birden bire ortaya çıkmamıştır. Onu ortaya çıkaran bir takım nedenler ve olaylar var olmuştur. Bunları kendi oluş şartları içinde tanımadan laiklik hakkında kesin bir hükme varılması doğru değildir. Fransa’da ortaya çıkan bu temel laiklik yapısı içerisinde, sürecin tamamlanmasına kadar yaşanan mücadeleler buna ispat niteliğindedir. Laiklik, Kilise’nin tüm baskılarına, yerel yönetimlerdeki uygulamalarına, dinden çıkarma (aforoz), giyotin, dışlama ve benzeri sosyo- kültürel yapıya zarar veren tüm etmenlere kaşı verilen topyekûn bir mücadelenin eseri olmuştur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 5

I- Dini fikirler, sadece psikolojik bir sürecin sonucudur.
II- Dini olgular gözle görülemez ve test edilemez olduğu için kimse bu olguya inanmaya zorlanamaz.
III- Dini fikirler bireylerin kültürlerinden kaynaklı olarak ortaya çıkmaktadır. Yukarıdaki öncüllerde verilen fikirleri ortaya atan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Baruch Spinoza
B
Niccolò Machiavelli
C
Martin Luther King
D
Thomas Hobbes
E
Sigmund Freud
Açıklama:
Sigmund Freud'a göre; din bütün ifadelerini bilim ve deneyle ispatlamak zorunda kalmıştır ve dini fikirler, sadece psikolojik bir sürecin sonucudur. Dini iddialar deney ve gözlemden uzak, denenebilirlikten çok ayrı bir yerdedir. Yanlışlanmak ve test edilmekten uzaktır ve sadece kişinin kanılarına bağımlıdır. Dini olgular gözle görülemez ve test edilemezdir, ispatı yoktur. Bundan dolayı da kimse bu olguya inanmaya zorlanamaz. Sigmund Freud’un The Future of an Illussion adlı kitabında, kişilerin dini fikirlerinin kültürlerinden kaynaklı ortaya çıktığını savunmaktadır. Freud’a göre din, kişinin doğadaki güçlere karşı üstün gelememe ve kendini savunma ihtiyacından ortaya
çıkmıştır ve özünde bir çeşit illüzyondur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 6

Laiklik kavramı ilk kez aşağıda verilen hangi tarihte Türkiye'nin anayasasında yerini almıştır?

Seçenekler

A
1937
B
1945
C
1950
D
1961
E
1992
Açıklama:
“Halifelik” Makamı’nın kaldırılması ile birlikte, Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve laiklik 1937 yılında anayasadaki yerini almıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 7

Sekülerizmle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Kişileri dinsel ve diğer metafiziksel faktörlerin ve öğretilerin komutasından bağımsızlaştırmayı öngören bir yaklaşımdır.
B
Günümüz modern toplumlarında özellikle teknolojik gelişmelerle paralellik göstererek kolay kabul görmüş bir olgudur.
C
Bireyleri sosyo-kültürel yaşamın tüm işleyişinde dinsel dogmaların kalıplarından kurtarmayı öngörür.
D
Kavram olarak çağa ait, dine değil dünyaya ait, dünyevî anlamına gelmektedir.
E
Dini tümüyle dışlamakta ve yasal zemine oturtulmuş din karşıtlığını desteklemektedir.
Açıklama:
Sekülerizm, kavram olarak çağa ait, dine değil dünyaya ait, dünyevî anlamına gelmektedir. Kişileri dinsel ve diğer metafiziksel faktörlerin ve öğretilerin komutasından bağımsızlaştırmayı öngören bir yaklaşımdır. Bireyleri sosyo-kültürel yaşamın tüm işleyişinde dinsel dogmaların kalıplarından kurtarmayı öngörür. Günümüz modern toplumlarında özellikle teknolojik gelişmelerle paralellik göstererek kolay kabul görmüştür. Sekülerizm dini tümüyle dışlamamaktadır ve birçok çalışmada din karşıtlığını öngören bir yaklaşım olmadığı vurgulanmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 8

Laiklik ve sekülerizm arasındaki fark aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Laiklik tüm dünya devletleri tarafından kabul edilen bir olguyken, sekülerizm kabul görmemektedir.
B
Laiklik, yönetimin maddi boyutuna vurgu yaparken; sekülerizm manevi boyutuna vurgu yapmaktadır.
C
Laiklik din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması gerektiğini savunurken, sekülerizm din ve devlet işlerinin birleştirilmesi gerektiğini ifade eder.
D
Laiklik bireysel, sekülerizm toplumsal bir olgudur.
E
Laiklik, din ile devlet arasında yönetim ve yürütme açısından bir ayrışma olması gerektiğini savunurken; sekülerizm, dünyevi işleri önemsemek gerektiğini savunur.
Açıklama:
Laiklik bir devletin işleyişini neyin belirlememesi gerektiğinin altını çizerken; sekülerizm, toplumsal açıdan belirlemesi gerektiğini belirtmektedir. Laiklik, din ile devlet arasında yönetim ve yürütme açısından bir mesafe belirlerken; sekülerizm, dünyevi olanı, dünyevi işleri önemsemekle ilgili bir öğretidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 9

Hiçbir dinin gerçekten doğru olmadığını ifade ederek dinleri kabul etmeyen 19. yüzyıl seküler düşünürü aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
John Locke
B
Friedrich Nietzsche
C
Thomas Hobbes
D
Friedrich Hegel
E
Immanuel Kant
Açıklama:
On dokuzuncu yüzyıl seküler düşünürlerinden Friedrich Nietzsche (1844-1900), Hristiyanlığı da, öteki dinleri de kabul etmemiştir. Nietzsche’e göre, hiçbir din gerçekten doğru değildir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 10

Laik düşüncenin gerçek bir öncüsü olarak kabul edilen Müslüman bilim adamı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
El-Bîrûnî
B
Fergânî
C
Ahmed İbn Rüşd
D
İbn-i Haldun
E
Harezmi
Açıklama:
14. yüzyılda ünlü bir Müslüman bilim adamı olan İbn-i Haldun, laik düşüncenin gerçek bir öncüsü olarak ortaya çıkmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi laiklikle ilgili yanlış bir bilgidir?

Seçenekler

A
Laiklik, siyasal iktidar sistemlerinin kaynağında, işlevlerinde din olgusunun olmaması gerektiğini savunan bir sistemdir.
B
İlk büyük örneklerini Avrupa üzerinde Katolik Kilisesi ile düşünürler arasındaki mücadelede görmek mümkündür.
C
Fransızca laïque kelimesinden gelmektedir.
D
Kökeni itibariyle, Avrupa’daki Kilise otoritesine bağlılığı ifade etmek için kullanıldığı düşünülen laisizm, dilimize laik ve laisizm olarak aktarılmıştır.
E
Siyasi açıdan laiklik, yöntem ve kurallar bakımından toplumu ilgilendiren yasal düzenlemelerde, tavrını toplumsal mutabakatı temel alan ve yaptırım güçlerinden ayrı tutulan bir anlamda açıklanmaya çalışılmıştır.
Açıklama:
Kökeni itibariyle, Avrupa’daki Kilise otoritesine bağlı olmayan organları ifade etmek için kullanıldığı düşünülen bu tabir, laisizm, yani anlayışın bir mekanizmaya dönüşmesi ile birlikte, dilimize laik ve laisizm olarak aktarılmıştır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi laiklikle ilgili verilen mücadelelerden veya laikliğe karşı olarak sayılabilecek yaklaşımlardan birisi olamaz?

Seçenekler

A
13. yüzyılda Hıristiyan düşünürü Aziz Thomas'ın devletin insan aklına uygun olarak düzenlenmesi gerektiğine yönelik geliştirilen karşı eleştiriler.
B
İbn-i Haldun'un devletin var oluşunu ve toplumların evrimini tanrısal iradeye değil, toplumsal-ekonomik nedenlere dayandırarak açıklaması.
C
Protestanlığın bir kolunu oluşturan Luther hareketinin giderek din ile devlet işlerini ayıran bir tutuma yönelmesi.
D
1492'de Amerika'nın keşfiyle birlikte Avrupa'nın zenginliğinin artması
E
Kilise’nin tüm baskılarına, yerel yönetimlerdeki uygulamalarına, dinden çıkarma (aforoz), giyotin, dışlama ve benzeri sosyo-kültürel yapıya zarar veren tüm etmenlere karşı çıkılması.
Açıklama:
Laiklik ile ilgili verilen mücadeleye ve yaşanan süreçlerde on üçüncü yüzyılda bir Hıristiyan düşünürü olan Aziz Thomas, devletin insan aklına uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini savunmuştur. Bir yüzyıl sonra, bu kez ünlü bir Müslüman bilim adamı olan İbn-i Haldun, laik düşüncenin gerçek bir öncüsü olarak ortaya çıkmıştır. Devletin var oluşunu ve toplumların evrimini, tanrısal iradeye değil, toplumsal-ekonomik nedenlere dayandırarak açıklamıştır. Protestanlığın bir kolunu oluşturan Luther hareketi, giderek din ile devlet işlerini ayıran bir tutuma yönelmiştir.

Soru 13

Laikliğin Türkiye'deki gelişimiyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Avrupa’da on beşinci yüzyıldan itibaren yükselen Kilise’den kopuş hareketleri, Türk topraklarında tam tersi yönde hareket göstermiştir.
B
Batı’nın egemen uluslarının da bölge halkını Türklere karşı kışkırtması neticesinde, İslam içerisinde büyük bir ayrım baş göstermiştir.
C
1924'te “Halifelik” Makamı’nın kaldırılması ile birlikte, Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve 1937 yılında anayasadaki yerini almıştır.
D
Türkiye’de laiklik teriminden önce asrilik biçiminde bir sözcük kullanılmıştır.
E
Ziya Gökalp bu terimi 'uygarlaşmak' olarak kullanmıştır.
Açıklama:
Ziya Gökalp terimi “muasırlaşmak” biçiminde kullanmıştır.

Soru 14

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi "din bütün ifadelerini bilim ve deneyle ispatlamak zorunda kalmıştır ve dini fikirler, sadece psikolojik bir sürecin sonucudur" görüşünün sahibidir?

Seçenekler

A
Karl Marx
B
Kuçuradi
C
Sigmund Freud
D
John Locke
E
Emile Durkheim
Açıklama:
Sigmund Freud’a göre; din bütün ifadelerini bilim ve deneyle ispatlamak zorunda kalmıştır ve dini fikirler, sadece psikolojik bir sürecin sonucudur.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi dini olgularla ilgili doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
Dini iddialar deney ve gözlemle test edilebilir.
B
Dini iddialar yanlışlanabilir.
C
Dini olgular gözle görülür.
D
Dini olgular ispatlanabilir.
E
Dini iddialar denenebilirlikten ayrı bir yerde yer alır.
Açıklama:
Dini iddialar deney ve gözlemden uzak, denenebilirlikten çok ayrı bir yerdedir. Yanlışlanmak ve test edilmekten uzaktır ve sadece kişinin kanılarına bağımlıdır. Dini olgular gözle görülemez ve test edilemezdir, ispatı yoktur. Bundan dolayı da kimse bu olguya inanmaya zorlanamaz.

Soru 16

Dünyevi olanı, dünyevi işleri önemsemekle ilgili öğreti anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sekülerizm
B
Sekülarizasyon
C
Laiklik
D
Laisizm
E
Dinden çıkma
Açıklama:
Sekülerizm, dünyevi olanı, dünyevi işleri önemsemekle ilgili bir öğretidir.

Soru 17

Bir devletin işleyişini dinin belirlememesi gerektiğinin altını çizen kavramla devletin işleyişinin toplumsal açıdan belirlenmesi gerektiğinin altını çizen kavram ikilisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Laiklik-Laisizm
B
Sekülarizasyon- Laiklik
C
Laiklik- Sekülerizm
D
Sekülerizm- Sekülarizasyon
E
Laisizm- Sekülarizasyon
Açıklama:
Laiklik bir devletin işleyişini neyin belirlememesi gerektiğinin altını çizerken; sekülerizm, toplumsal açıdan belirlemesi gerektiğini belirtmektedir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi sekülerizmle ilgili yanlış bir bilgidir?

Seçenekler

A
Sekülerizm tamamen dünyevi olanı önemseyen, dünyevi işleri ön plana çıkaran içeriktedir.
B
Sekülerizm din ve devlet işleri arasında bir ayrıma değil, dünyadaki tüm işleyişte dini inançlardaki bağımsızlığa vurgu yapmaktadır.
C
Sekülerizme göre, laiklik daha negatif bir anlamda kullanılmaktadır ve sekülerizm laikliğe göre daha esnek bir yapıdadır.
D
Sekülerizmde dünyevi işleri benimsemiş, dini konulara karışmayan ve daha bağımsız bir yapı söz konusudur.
E
On altıncı yüzyılda, Martin Luther tarafından ortaya çıkarılan sekülerizm, Kilise tarafından insanlara uygulanan baskıyı yok etmek amaçlı var olmuştur.
Açıklama:
Dünyevi ve dine ait olmayan anlamlarına gelen sekülerizm, tamamen dünyevi düşünmek, din ve inançtan arınmaya işaret etmektedir. Kısacası bu kavram, laiklikte olduğu gibi yalnızca din ve devlet işleri arasında bir ayrıma değil, dünyadaki tüm işleyişte özgürlüğe vurgu yapmaktadır.

Soru 19

Sekülerizm kavramı dinden etkilenmeyen anlamında kimler tarafından kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Anglo-Sakson dünya
B
Ortadoğulular
C
Afrikalılar
D
Köleler
E
Ruhban sınıf
Açıklama:
Anglo-Sakson dünyasında dinden etkilenmeyen anlamında kullanılan sekülerizm kavramı teokrasinin karşısında konumlanmıştır.

Soru 20

Hiçbir dinin gerçekten doğru olmadığını ileri süren 19. yüzyıl Alman düşünürü kimdir?

Seçenekler

A
Emile Durkheim
B
Friedrich Nietzsche
C
Rousseau
D
John Locke
E
Thomas Hobbes
Açıklama:
On dokuzuncu yüzyıl seküler düşünürlerinden Friedrich Nietzsche (1844-1900), Hristiyanlığı da, öteki dinleri de kabul etmemiştir. Nietzsche’e göre, hiç bir din gerçekten doğru değildir.

Soru 21

Siyasal iktidar sistemlerinin kaynağında, işlevlerinde din olgusunun olmaması gerektiğini savunan sisteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Laiklik
B
Demokrasi
C
Hukuk
D
Siyaset
E
Sekülerizm
Açıklama:
Laiklik, siyasal iktidar sistemlerinin kaynağında, işlevlerinde din olgusunun olmaması gerektiğini savunan bir sistemdir. Bunun sonucu olarak, siyasi yapıdaki tüm alt kademelerin, siyasi yaşamın her alanında bu anlayış ile hareket etmesi söz konusudur. Doğru cevap A'dır.

Soru 22

Din ve devlet işlerini birbirinden ayıran sisteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hukuk
B
Laiklik
C
Yasal düzen
D
Sekülerizm
E
Siyaset
Açıklama:
Genel bir tanım kapsamında laiklik, din ve devlet işlerini birbirinden ayıran sistemdir. Doğru cevap B'dir.

Soru 23

On dokuzuncu yüzyıldan sonra Kilise’nin sert tutumuna karşı bir başkaldırı olan laiklik, farklı ülkelerde, farklı şekillerde görülmüştür.
Aşağıdakilerden hangisi laiklik teriminin ortaya çıktı ülkedir?

Seçenekler

A
İspanya
B
Almaya
C
Fransa
D
Amerika Birleşik Devletleri
E
Türkiye
Açıklama:
On dokuzuncu yüzyıldan sonra Kilise’nin sert tutumuna karşı bir başkaldırı olan laiklik, farklı ülkelerde, farklı şekillerde görülmüştür. Ancak temel anlamda on dokuzuncu yüzyıl ortalarında Fransa’da ortaya çıkan laiklik terimi, eğitim ve politika alanında eşit mesafe düşüncesini temel alırken; teknik ilerlemelerin getirdiği kültürel yapı değişimine de katkılar sunmuştur. Doğru cevap C'dir.

Soru 24

Amerika’nın, insanların doğuştan hür oldukları ve bu hürriyetin, hükümetlerce korunması gerekliliğinin altı çizili olan İnsan Hakları Beyannamesi kaç yılına aittir?

Seçenekler

A
1776
B
1789
C
1917
D
1924
E
1937
Açıklama:
Amerika’nın 1776 tarihli İnsan Hakları Beyannamesi’nde, insanların doğuştan hür oldukları ve bu hürriyetin, hükümetlerce korunması gerekliliğinin altı çizilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 25

Anglo-Sakson dünyasında dinden etkilenmeyen anlamında kullanılan sekülerizm kavramı aşağıdaki kavramlardan hangisi karşısında konumlanmıştır?

Seçenekler

A
Demokrasi
B
Oligarşi
C
Laiklik
D
Teokrasi
E
Monarşi
Açıklama:
Anglo-Sakson dünyasında dinden etkilenmeyen anlamında kullanılan sekülerizm kavramı teokrasinin karşısında konumlanmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 26

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Sekülarizasyon, çağdaşlaşmanın ifade bulduğu bir sistemi ifade etmektedir.
B
Laiklik ve sekülerizm arasında, ihtiva ettikleri yönünden farklılık vardır.
C
Laiklik; devletin örgütlenme ve işleyişinde dine dayalı olmayan niteliklerinin neler olduğunu ifade ederken, sekülerizm bu niteliklerin belirlenmesinde çağın felsefesinin oluşturduğu bilgilerin neler olduğunu açıklar.
D
Laiklik bir devletin işleyişini neyin belirlememesi gerektiğinin altını çizerken; sekülerizm, toplumsal açıdan belirlemesi gerektiğini belirtmektedir.
E
Sekülarizasyon kavramında, laikliğin temel uygulama prensipleri yanında, bireyin hayatındaki dini yaşantısına odaklanmaktadır.
Açıklama:
Sekülarizasyon kavramında, laikliğin temel uygulama prensipleri yanında, bireyin hayatındaki sosyal yaşantısına odaklanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 27

Tüm dünyevi işleyişte bireyleri özgürleştiren ve kişilerin yaptığı her icraatta onları dinsel ve diğer metafiziksel faktörlerin ve öğretilerin komutasından bağımsızlaştırmayı öngören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sekülerizm
B
Laiklik
C
Bağımsızlık
D
Demokrasi
E
Modernizm
Açıklama:
Sekülerizm, tüm dünyevi işleyişte bireyleri özgürleştiren ve kişilerin yaptığı her icraatta onları dinsel ve diğer metafiziksel faktörlerin ve öğretilerin komutasından bağımsızlaştırmayı öngören bir yaklaşım olmakla birlikte, günümüz modern toplumlarında özellikle teknolojik gelişmelerle paralellik göstererek kolay kabul görmüş olması ve etkilerinin işleyişte en derine nüfuz edebilmesi bakımından da dikkat çeken bir olgudur. Doğru cevap A'dır.

Soru 28

I. Evlilik dışı ilişkilerin ya da hemcinslerle evliliklerin meşrulaştırılması
II. Kişilerin artık medya kanallarında verilen şiddet ya da magazinsel içerikli yayınlardan daha çok haz almaya başlaması
III. Bireylerin birbirlerinin acılarından ve mutsuzluklarından mutlu olmayı bir yol olarak benimsemesi
IV. Günümüz toplum bireylerinin cinsel yönelimlerini farklı boyutlara taşıması
Yukarıdakilerden hangisi seküler yaklaşımın doğrudan olmasa bile, modern toplumsal yaşama dolaylı da olsa aşıladığı öngörünün sosyo-kültürel yaşama ilişkin en belirgin etki içeren yansımaları arasında sayılır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Seküler yaklaşımın doğrudan olmasa bile, modern toplumsal yaşama dolaylı da olsa aşıladığı öngörünün sosyo-kültürel yaşama ilişkin en belirgin etki içeren yansımaları, günümüz toplum bireylerinin cinsel yönelimlerini farklı boyutlara taşıması, evlilik dışı ilişkilerin ya da hemcinslerle evliliklerin meşrulaştırılması, kişilerin artık medya kanallarında verilen şiddet ya da magazinsel içerikli yayınlardan daha çok haz almaya başlaması, bireylerin birbirlerinin acılarından ve mutsuzluklarından mutlu olmayı bir yol olarak benimsemesi gösterilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 29

On beşinci yüzyılda şekillenen Kilise’den kopma çabaları ile başlayan Rönesans ve devamındaki Reform hareketleri ile şekillenen laiklik, hangi yüzyılda fiziki bir kimliğe kavuşmayı başarmıştır?

Seçenekler

A
On altıncı yüzyıl
B
On yedinci yüzyıl
C
On sekizinci yüzyıl
D
On dokuzuncu yüzyıl
E
Yirminci yüzyıl
Açıklama:
On beşinci yüzyılda şekillenen Kilise’den kopma çabaları ile başlayan Rönesans ve devamındaki Reform hareketleri ile şekillenen laiklik, on sekizinci yüzyılda gelinen süreçte fiziki bir kimliğe kavuşmuştur. Doğru cevap C'dir.

Soru 30

Laiklik kavramı hangi olaydan sonra 1937 yılında anayasadaki yerini almıştır?

Seçenekler

A
Şeyhülislamlık ve Diyanet İşlerinin kurulması ile birlikte,
B
Halifelik Makamı’nın kaldırılması ile birlikte,
C
Sekülerizm kavramının kullanılması ile birlikte,
D
İslam topraklarının, Batı’nın himayesinde parçalanması ilebirlikte,
E
Müslüman Türklerin haklarının modern bir devlette eşit biçimde garanti altına alınması ile birlikte,
Açıklama:
“Halifelik” Makamı’nın kaldırılması ile birlikte, Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve 1937 yılında anayasadaki yerini almıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 31

  1. Laiklik, Batı toplumu içinde birden bire ortaya çıkmıştır.
  2. Laik, “din işlerini devlet işlerinden ayrı tutan sistem” anlamına sahiptir.
  3. Protestanlığın bir kolunu oluşturan Luther hareketi, giderek din ile devlet işlerini ayıran bir tutuma yönelmiştir.
  4. Sömürü zihniyetinin sonu laiklik ile gelmiştir.
Laiklik ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III
B
I, III
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
III, IV
Açıklama:
Verilenlerden II, III, IV numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 32

"İnsanların doğuştan hür oldukları ve bu hürriyetin, hükümetlerce korunması gerekliliğinin altı çizilmiştir". Sözü edilen açıklama nerede ve ne zaman gündeme gelmiştir?

Seçenekler

A
1776 tarihli İnsan Hakları Beyannamesi’nde,
B
1789 Fransız İhtilali’nin İnsan Hakları Beyannamesi’nde,
C
Haçlı Seferlerinden sonra,
D
Kilise’ye karşı yapılan mücadelelerden sonra,
E
Avrupa’da laikliğin ortaya çıkışı ile,
Açıklama:
Sözü edilen açıklama, Amerika’nın 1776 tarihli İnsan Hakları Beyannamesi’nde gündeme gelmiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 33

Amerika’nın 1776 tarihli İnsan Hakları Beyannamesi’nin ve 1789 Fransız İhtilali’nin İnsan Hakları Beyannamesi’nin ortak yönü seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
Müslüman Türklerin hakları modern bir devlette eşit biçimde garanti altına alınmıştır.
B
“Ruhban dışı sınıfı” ihtiva etmesi söz konusu olmuştur.
C
Senyör ve kilise adamları çağ dışı bırakılmıştır.
D
İnsan haklarının aklın bir eseri olduğu vurgulanmıştır.
E
İslam topraklarının, Batı’nın himayesinde parçalanması ile son bulmuştur.
Açıklama:
İki ifadenin de işaret ettiği nokta aslında aynıdır. İnsan haklarının aklın bir eseri olduğu vurgulanmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 34

"Osmanlı’nın İslam bayraktarlığı ile tüm Doğu Avrupa, Orta-Yakın Doğu ve Afrika’da yükselişine karşılık gelmiştir". Bu yükseliş ne zaman sona ermiştir?

Seçenekler

A
On yedinci yüzyılın sonunda
B
On sekinzinci yüzyılın sonunda
C
On dokuzuncu yüzyılın sonunda
D
Yirminci yüzyılın sonunda
E
Yirminci yüzyılın başında
Açıklama:
Ondokuzuncu yüzyılın sonunda bitmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 35

  1. Sekülerizm, laikliğe alternatif olarak düşünülen ve onun yerine kullanılabilen bir terimdir.
  2. Yaşamın kendisi içerisindeki anlayışını simgelemektedir.
  3. Sekülerizm laikliğe göre daha yasal bir çerçevede uygulama halini almıştır.
  4. Sekülerizm, teokrasinin karşısında duran kavram olarak devletin işleyiş sistemlerinde ve siyasi yapılanmada dinin ayrı tutulmasının ötesinde farklı manalar da ihtiva etmektedir.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri "Sekülerizm"ile ilgili doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, II, IV
D
I, III, IV
E
II, IV
Açıklama:
I, II, IV numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Soru 36

Kuçuradi'nin “Bir devletin örgütlenmesini, hukukunun oluşturulmasını ve işletilmesini herhangi bir dinin anlayışları-normları belirlemeyecekse, neyin belirlemesi uygun olabilir?” sorusunun temelinde ne amaçlanmıştır?

Seçenekler

A
Laiklikle talep edilen asıl şeyin tam olarak ne olduğunu daha iyi anlayabilmek,
B
Sekülerizmi açıklığa kavuşturmak,
C
İnsanları bu konuda bilgilendirmek,
D
“Laiklikle, yapılan bir “şeyin” yapılmaması gerektiğine ilişkin bir talebin ortaya konmasının amaçlandığını göstermek,
E
Bir devletin örgütlenmesini sağlamak,
Açıklama:
"Laiklikle talep edilen asıl şeyin tam olarak ne olduğunu anlayabilmek"tir. Doğru cevap A'dır.

Soru 37

Sekülerizm Avrupanın gündemine ne zaman oturmuştur?

Seçenekler

A
Sigmund Freud’un düşüncelerini ortaya attığı süreçte,
B
On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda,
C
Protestanlık hareketleri ile,
D
Matbaa ile birlikte, İncil’in çoğaltılmasını takiben gelinen süreçte,
E
Martin Luther’in öğretileri ile birlikte,
Açıklama:
Sekülerizm, matbaa ile birlikte, İncil’in çoğaltılmasını takiben gelinen süreçte Avrupa gündemine oturmuştur.

Soru 38

"Ona göre din, kişinin doğadaki güçlere karşı üstün gelememe ve kendini savunma ihtiyacından ortaya çıkmıştır ve özünde bir çeşit illüzyondur" Sözü edilen düşünceyi savunan kişi kimdir?

Seçenekler

A
John Locke
B
Thomas Hobbes
C
Friedrich Nietzsche
D
Martin Luther
E
Sigmund Freud
Açıklama:
Sigmund Freud’un The Future of an Illussion adlı kitabında, kişilerin dini fikirlerinin kültürlerinden kaynaklı ortaya çıktığını savunmaktadır. Freud’a göre din, kişinin doğadaki güçlere karşı üstün gelememe ve kendini savunma ihtiyacından ortaya çıkmıştır ve özünde bir çeşit illüzyondur. Doğru cevap E'dir.

Soru 39

  1. Sekülarizasyon kavramında, laikliğin temel uygulama prensipleri yanında, bireyin hayatındaki sosyal yaşantısına odaklanmaktadır.
  2. Laiklik ve sekülerizm arasında sadece isim olarak farklılık vardır. Temelinde aynı anlama gelmektedir.
  3. Sekülarizasyon, bir devletin örgütlenme ve işleyişinde dine dayalı olmayan niteliklerinin neler olduğunu ifade eder.
  4. Bir devletin örgütlenme ve işleyişinde dine dayalı olmayan niteliklerinin belirlenmesinde çağın felsefesinin oluşturduğu bilgilerin neler olduğunu açıklayan kavram laikliktir.
Yukarıda verilen sekülerizm ve laiklik arasındaki farklardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
III, IV
E
Yalnız I
Açıklama:
Verilenlerden sadece I numaralı olan ifade doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 40

Freud, …………….. küçük bir çocuğun ailesinden alacağı huzura benzetmiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
dini
B
eğitimi
C
oyunu
D
sevgiyi
E
esnekliği
Açıklama:
İnsanın doğaya karşı kendisini savunma ihtiyacından ortaya çıkan din de, bir çeşit kendini savunma anlamı taşımaktadır. Bunu bir örnekle açıklayan Freud, dini küçük bir çocuğun ailesinden alacağı huzura benzetmiştir. Küçük bir çocuk gibi, insan kendine bir din ve Tanrı yaratmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 41

Aşağıdakilerden kavramlardan hangisi "devletin toplumun tüm dini inançlarına eşit mesafede ve karışmaksızın duruş sergilemesi; yönetimde de bu temeli benimsemesi üzerine inşa edilmiştir" ifadesinin karşılığıdır?

Seçenekler

A
Devletcilik
B
İnkılapçılık
C
Laiklik
D
Halkcılık
E
Cumhuriyetçilik
Açıklama:
Genel bir tanım kapsamında laiklik, din ve devlet işlerini birbirinden ayıran sistemdir. Felsefi olarak; inanma eylemi ile değil, akıl ve mantık yoluyla düşünme yetisidir. Hukuki açıdan; devletin toplumun tüm dini inançlarına eşit mesafede ve
karışmaksızın duruş sergilemesi; yönetimde de bu temeli benimsemesi üzerine inşa edilmiştir. Siyasi açıdan laiklik ise, yöntem ve kurallar bakımından toplumu ilgilendiren yasal düzenlemelerde, tavrını toplumsal mutabakatı temel alan ve yaptırım güçlerinden ayrı tutulan bir anlamda açıklanmaya çalışılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 42

Aşağıdaki hangi ülkenin öncüllüğündeki düşünür kitleleri, kiliseye var güçleri ile karşı koymaya başlamışlardır?

Seçenekler

A
Almanya
B
İtalya
C
İngiltere
D
Fransa
E
Rusya
Açıklama:
Protestan hareketinin güç kazanması ile birlikte, Kilise sözü geçen yapısını korumasına rağmen, çok büyük güç kaybetmiştir. Dolayısıyla, Fransız İhtilali’nin ardından, Fransa öncülüğündeki düşünür kitleleri, kiliseye var güçleri ile karşı koymaya başlamışlardır. Doğru cevap D'dir.

Soru 43

Aşağıda verilen Azizlerden hangisi devletin insan aklına uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini savunmuştur?

Seçenekler

A
Aziz Timothy
B
Aziz Thomas
C
Aziz Titus
D
Aziz Paul
E
Aziz Joseph
Açıklama:
Kışlalı’ya göre, laiklik ile ilgili verilen mücadeleye ve yaşanan süreçlerde “…on üçüncü yüzyılda bir Hıristiyan düşünürü olan Aziz Thomas, devletin insan aklına uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini savunmuştur. Doğru cevap B'dir.

Soru 44

Aşağıda verilen hangi Müslüman bilim adamı laik düşüncenin gerçek bir öncüsü olarak ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
İbn-i Haldun
B
Abdülhamid İbn-i Türk
C
Ömer Hayyam
D
İbn El-Heysem
E
İbn-i Sina
Açıklama:
İbn-i Haldun, laik düşüncenin gerçek bir öncüsü olarak ortaya çıkmıştır. Devletin var oluşunu ve toplumların evrimini, tanrısal iradeye değil, toplumsal-ekonomik
nedenlere dayandırarak açıklamıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik üstünlüğünden dolayı siyasi ve hukuki imtiyazlar elde edemeyince Kilise’ye ve senyörlere karşı cephe almak zorunda kalmıştır?

Seçenekler

A
Soylular
B
Burjuvalar
C
Kölüler
D
Rahipler
E
Derebeyler
Açıklama:
Burjuvazi, ekonomik üstünlüğünden dolayı siyasi ve hukuki imtiyazlar elde edemeyince Kilise’ye ve senyörlere karşı cephe almak zorunda kalmıştır. Bu kendi varlığını güçlü kılma, koruyabilme ve ayakta durabilmesinin temel şartını oluşturmuştur. Nitekim Fransız Devrimi ile bunu başarabilmiş ve feodal düzene resmen son vermişlerdir. Doğru cevap B'dir.

Soru 46

Aşağıda verilen hangi tarihte laiklik anayasadaki yerini almıştır?

Seçenekler

A
1921
B
1924
C
1928
D
1933
E
1937
Açıklama:
Laikliğin hukuki zemindeki karşılığı 1924’te gündeme gelmiş ve “Halifelik”
Makamının kaldırılması ile birlikte, Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve 1937 yılında anayasadaki yerini almıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 47

Zaman zaman laiklik kavramı yerine kullanılan ve Latince kökenli bir kelime olan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pragmatizim
B
İzolasyonizm
C
Sekülerizm
D
Şovenizim
E
Strasserizm
Açıklama:
Sekülerizm, laikliğe alternatif olarak düşünülen ve onun yerine kullanılabilen bir terimdir. Dünya dillerinde daha çok kullanılan yakın anlamlı bir sözcüktür. Köken olarak çağa ait, dine değil dünyaya ait, dünyevî anlamına gelen Latince “saecularis ve saeculum” sözcüklerine dayanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 48

Aşağıdaki hangi bilim adamına göre ; din bütün ifadelerini bilim ve deneyle
ispatlamak zorunda kalmıştır ve dini fikirler, sadece psikolojik bir sürecin sonucudur?

Seçenekler

A
Alfred Adler
B
Erich Fromm
C
John Benjamin
D
Sigmund Freud
E
Karl Menninger
Açıklama:
Sigmund Freud’un {1856- 1939}, farklı bir sekülerleşme süreci ortaya çıkarmıştır. Ona göre; din bütün ifadelerini bilim ve deneyle ispatlamak zorunda kalmıştır ve dini fikirler, sadece psikolojik bir sürecin sonucudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 49

Hristiyanlığı da, öteki dinleri de kabul etmeyen ve "hiç bir din gerçekten doğru değildir" diyen ünlü filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karl Marx
B
Friedrich Nietsche
C
Ludwig Wittgenstein
D
Jean-Paul Sartre
E
Albert Camus
Açıklama:
On dokuzuncu yüzyıl seküler düşünürlerinden Friedrich Nietzsche (1844-1900), Hristiyanlığı da, öteki dinleri de kabul etmemiştir. Nietzsche’e göre, hiç bir din gerçekten doğru değildir. Doğru cevap B'dir.

Soru 50

Kişilerin dini fikirlerinin kültürlerinden kaynaklı ortaya çıktığını savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sigmund Freud
B
John Locke
C
Martin Luther
D
Thomas Hobbes
E
Friedrich Nietzsche
Açıklama:
Sigmund Freud’un The Future of an Illussion adlı kitabında, kişilerin dini fikirlerinin kültürlerinden kaynaklı ortaya çıktığını savunmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 51

Avrupa'da Orta Çağ karanlığının baş aktörü olan kilisenin egemenliğine karşı aklın egemenliğinin savunulması savaşında kilisenin mağlup olmasıyla orta çıkan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sekülerizm
B
Kapitalizm
C
Laiklik
D
Feodalizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
Genel anlamda ”din ve devlet işlerinin ayrılması” olarak tanımlanan laiklik, yüzyıllarca geçmişi olan bir mücadelenin sonucu olarak var olmuştur. Avrupa’da Orta Çağ karanlığının baş aktörü olan kilisenin egemenliğine karşı aklın egemenliğinin savunulması savaşında kilisenin mağlup olmasıyla ortaya
çıkmıştır. Laiklik sayesinde Avrupayı karanlığa gömen din egemenliği ortadan kalkmış, dogmanın yerini akıl ve pozitif bilim almıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 52

Devletin toplumun tüm dini inançlarına eşit mesafede duruş sergilemesi laiklik kavramını hangi açıdan tanımlar?

Seçenekler

A
Felsefi
B
Siyasi
C
Toplumsal
D
Sosyolojik
E
Hukuki
Açıklama:
Genel bir tanım kapsamında laiklik, din ve devlet işlerini birbirinden ayıran sistemdir. Felsefi olarak; inanma eylemi ile değil, akıl ve mantık yoluyla düşünme yetisidir. Hukuki açıdan; devletin toplumun tüm dini inançlarına eşit mesafede ve karışmaksızın duruş sergilemesi; yönetimde de bu temeli benimsemesi üzerine inşa edilmiştir. Siyasi açıdan laiklik ise, yöntem ve kurallar bakımından toplumu ilgilendiren yasal düzenlemelerde, tavrını toplumsal mutabakatı temel alan ve yaptırım güçlerinden ayrı tutulan bir anlamda açıklanmaya çalışılmıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 53

Laiklik terimi hangi zaman diliminde ve hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
17. Yüzyıl - ABD
B
18. Yüzyıl - Fransa
C
18. Yüzyıl - İtalya
D
19. Yüzyıl - Fransa
E
20. Yüzyıl - ABD
Açıklama:
On dokuzuncu yüzyıldan sonra Kilise’nin sert tutumuna karşı bir başkaldırı olan laiklik, farklı ülkelerde, farklı şekillerde görülmüştür. Ancak temel anlamda on dokuzuncu yüzyıl ortalarında Fransa’da ortaya çıkan laiklik
terimi, eğitim ve politika alanında eşit mesafe düşüncesini temel alırken; teknik ilerlemelerin getirdiği kültürel yapı değişimine de katkılar sunmuştur. Doğru cevap D'dir.

Soru 54

Laiklikle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Din işlerini devlet işlerinden ayrı tutan sistem anlamına gelir.
B
Batıdan ithal bir kelime olan laiklik kavramının dilimizde tam bir karşılığı yoktur.
C
Laiklik kavramı bugün modern devletin uzantısı olan tüm devlet biçimleri için vazgeçilmez bir unsurdur.
D
Bir ülkenin siyasi, sosyal, ekonomik yönleri o ülkenin laiklik modelini belirlemedeki ölçütler arasındadır.
E
Laiklik batı toplumunda birden bire ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Laiklik, Batı toplumu içinde birden bire ortaya çıkmamıştır. Onu ortaya çıkaran bir takım nedenler ve olaylar var olmuştur. Bunları kendi oluş şartları içinde tanımadan laiklik hakkında kesin bir hükme varılması doğru değildir. Fransa’da ortaya çıkan bu temel laiklik yapısı içerisinde, sürecin tamamlanmasına kadar yaşanan mücadeleler buna ispat niteliğindedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 55

Aşağıdaki düşünürlerden hangileri sekülerizm ile ilgili çalışmalarda bulunmuştur?
I. Thomas Hobbes
II. John Locke
III. Martin Luther
IV. Sigmund Freud
V. Arthur Schopenhauer

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Katolik Kilisesi’ne karşı girişilen yerel direniş hareketlerinin temelinden ortaya çıkan bu yaklaşıma dair, Thomas Hobbes {1588-1679} ve John Locke {1632-1704} gibi isimler, çeşitli çalışmalar yapmışlardır. Zamanla, tekniğin
ilerlemesi ve sosyolojik anlamda Kilise’nin baskısının kırılmasıyla birlikte başlayan Protestanlık hareketleri ile de, Martin Luther’in öğretileri üzerinde yeni bir anlayış şekillenmeye başlamıştır. Sonraki süreçte Sigmund Freud’un {1856-1939}, farklı bir sekülerleşme süreci ortaya çıkarmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 56

Sekülerizm ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Anglo-Sakson dünyasında "dinden etkilenmeyen" anlamında kullanılmaktadır.
B
Laikliğe göre daha yasal bir zemin üzerine kuruludur.
C
Köken olarak "çağa ait, dine değil dünyaya ait" anlamına gelen Latince "saecularis" sözcüğüne dayanmaktadır.
D
İlke kez Martin Luther tarafından ortaya atılmıştır.
E
Çağdaşlaşmanın ifade bulduğu bir sistemi ifade etmektedir.
Açıklama:
Sekülerizm, laikliğe alternatif olarak düşünülen ve onun yerine kullanılabilen bir terimdir. Dünya dillerinde daha çok kullanılan yakın anlamlı bir sözcüktür. Köken olarak çağa ait, dine değil dünyaya ait, dünyevî anlamına gelen Latince “saecularis ve saeculum” sözcüklerine dayanmaktadır. Yaşamın kendisi içerisindeki anlayışını simgelemekte ve laiklik ile bu noktada ayrılmaktadır. Zira anlam açısından oluşan farkın sebebi, laikliğin daha yasal bir çerçevede uygulama halini almış olmasıdır. Yani sekülerizm değil laiklik daha yasal zemin üzerine kuruludur. Doğru cevap B'dir.

Soru 57

14. Yüzyılda hangi Müslüman bilim adamı laiklik düşüncesinin öncüsü olmuştur?

Seçenekler

A
İbn-i Haldun
B
Katip Çelebi
C
Farabi
D
İbni-i Sina
E
El-Harezmi
Açıklama:
On üçüncü yüzyılda bir Hristiyan düşünürü olan Aziz Thomas, devletin insan aklına uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini savunmuştur. Bir yüzyıl sonra, bu kez ünlü bir Müslüman bilim adamı olan İbn-i Haldun, laik düşüncenin gerçek bir öncüsü olarak ortaya çıkmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 58

Türkiye'de laikliğin anayasadaki yerini alması için zemin hazırlayan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Memluk-Osmanlı mücadelesi
B
Cumhuriyetin ilanı
C
Halifeliğin kaldırılması
D
İttihat ve Terakki Kongresi
E
Şeyhülislamlık ve Diyanet İşlerinin kurulması
Açıklama:
Sosyolojik araştırmalarıyla ünlü Ziya Gökalp, 1917 yılında toplanan İttihat ve Terakki Kongresi’ne sunduğu öneride şeyhülislamlığın kaldırılmasını teklif etmiştir. Daha sonra, hukuki zemindeki karşılığı ise1924’te gündeme gelmiş ve “Halifelik” Makamı’nın kaldırılması ile birlikte, Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve 1937 yılında anayasadaki yerini almıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 59

Batı dünyasında feodal düzen hangi olay sonucunda son bulmuştur?

Seçenekler

A
Haçlı Seferleri
B
İstanbul'un fethi
C
Protestanlık hareketleri
D
Fransız İhtilali
E
Halifeliğin kaldırılması
Açıklama:
Feodal kanunlar ve onları belirleyen feodal hâkim sınıf (senyör ve kilise adamları) böylelikle çağ dışı kalmıştır. Burjuvazi, ekonomik üstünlüğünden dolayı siyasi ve hukuki imtiyazlar elde edemeyince Kilise’ye ve senyörlere karşı cephe almak zorunda kalmıştır. Bu kendi varlığını güçlü kılma, koruyabilme ve ayakta durabilmesinin temel şartını oluşturmuştur. Nitekim Fransız Devrimi ile bunu başarabilmiş ve feodal düzene resmen son vermişlerdir. Doğru cevap D'dir.

Soru 60

Laiklik düşüncesi Batı toplumları içerisinde öncelikle nerede gelişmeye başlamıştır?

Seçenekler

A
İtalya
B
Fransa
C
Almanya
D
Türkiye
E
İngiltere
Açıklama:
Laiklik, Batı toplumları içerisinde öncelikle Fransa’ da ortaya çıkmıştır.

Soru 61

Felsefi olarak, inanma eylemi ile değil, akıl ve mantık yoluyla düşünme yetisi olarak tanımlanan sistem hangisidir?

Seçenekler

A
Demokrasi
B
Oligarşi
C
Teokrasi
D
Laiklik
E
Cumhuriyet
Açıklama:
Laiklik felsefi olarak , inanma eylemi ile değil, akıl ve mantık yoluyla düşünme yetisi olarak açıklanmaktadır.

Soru 62

Laiklik kavramı Türkiye’ de anayasadaki yerini ne zaman almıştır?

Seçenekler

A
1921
B
1937
C
1924
D
1961
E
1982
Açıklama:
Laiklik kavramının hukuki zemindeki karşılığı 1924’ te gündeme gelmiş, Halifelik Makamının kaldırılması ile birlikte 1937 yılında anayasadaki yerini almıştır.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi sekülerizm kavramın yerine kullanılabilir ?

Seçenekler

A
Laiklik
B
Teokrasi
C
Demokrasi
D
Adalet
E
Eşitlik
Açıklama:
Sekülerizm zaman zaman laiklik kavramı yerine kullanılabilmektedir.

Soru 64

Sekülerizm kavramı kim tarafından ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
S. Freud
B
F. Nietzsche
C
T. Hobbes
D
J. Locke
E
M. Luther
Açıklama:
Sekülerizm kavramıı onaltıncı yüzyılda M. Luther tarafından ortaya atılmıştır.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi/ hangileri bir ülkenin laiklik modelini belirlemede etkili olan ölçütlerdendir?
I. Ülkenin Siyasi Yönü
II. Sosyal Yaşam
III. Ülkenin Ekonomik Yönü

Seçenekler

A
I
B
II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Laikliğin farklı modelleri, ülkelerin taşıdıkları özelliklere göre tercih edilmiştir. Bir ülkenin siyasi, sosyal, ekonomik yönleri o ülkenin laiklik modelini belirlemede farklı ölçütlerdir.

Soru 66

“Devletin toplumun tüm dini inançlarına eşit mesafede ve karışmaksızın duruş sergilemesi; yönetimde de bu temeli benimsemesi”
Yukarıda yer alan açıklama laikliğin hangi açıdan tanımlanmasıdır?

Seçenekler

A
Siyasi
B
Felsefi
C
Hukuki
D
Ahlaki
E
Genel
Açıklama:
Hukuki açıdan; devletin toplumun tüm dini inançlarına eşit mesafede ve karışmaksızın duruş sergilemesi; yönetimde de bu temeli benimsemesi üzerine inşa edilmiştir.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi sekülerizm ile ilgili değildir?

Seçenekler

A
Dünyevi ve dine ait olmayan
B
Çağ, yüzyıl anlamını taşır.
C
Dünyevi işleri ön planda tutar.
D
Laiklikten daha bağımsız bir yapısı vardır.
E
S. Freud tarafından 18. yy da ortaya atılmıştır.
Açıklama:
16. yy. da M. Luther tarafından ortaya atılmış sekülerizm, tamamen dünyevi olanı önemseyen, dünyevi işleri ön plana çıkaran içeriktedir. Sekülerizm, Latince bir sözcük olmakla birlikte ‘yüzyıl’, ‘çağ’ anlamlarını taşımaktadır.

Soru 68

“Din bütün ifadelerini bilim ve deneyle ispatlamak zorunda kalmıştır ve dini fikirler, sadece psikolojik bir sürecin sonucudur.”
Sekülerizm ile ilgili yukarıda yer alan görüş kime aittir?

Seçenekler

A
S. Freud
B
M. Luther
C
F. Nietzsche
D
T. Hobbes
E
J. Locke
Açıklama:
Sigmund Freud (1856- 1939), farklı bir sekülerleşme süreci ortaya çıkarmıştır. Ona göre; din bütün ifadelerini bilim ve deneyle ispatlamak zorunda kalmıştır ve dini fikirler, sadece psikolojik bir sürecin sonucudur.

Soru 69

Türkiye’ de laiklik kavramı ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
İbn-i Haldun
C
Mehmet Akif Ersoy
D
İbn-i Sina
E
Tam olarak bilinmemektedir.
Açıklama:
Laiklik kelimesinin Türkiye’de ilk kez kim tarafından ve ne zaman zikredildiği tam olarak bilinmemektedir. Ancak laiklik çerçevesinde değerlendirilebilecek bazı uygulamaların Osmanlı döneminden bu yana mevcut olduğu bilinmektedir.

Soru 70

İnanma eylemi ile değil, akıl ve mantık yoluyla düşünme yetisine ne denir?

Seçenekler

A
Soyut düşünce
B
Otorite
C
Biat
D
Gerçeklik
E
Laiklik
Açıklama:
Laiklik felsefi olarak; inanma eylemi ile değil, akıl ve mantık yoluyla düşünme yetisidir.

Soru 71

Laiklik terimi temel anlamda on dokuzuncu yüzyıl ortalarında nerede ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Almanya
C
İspanya
D
İtalya
E
Fransa
Açıklama:
Temel anlamda on dokuzuncu yüzyıl ortalarında Fransa’da ortaya çıkan laiklik terimi, eğitim ve politika alanında eşit mesafe düşüncesini temel alırken; teknik ilerlemelerin getirdiği kültürel yapı değişimine de katkılar sunmuştur.

Soru 72

Devletin var oluşunu ve toplumların evrimini, tanrısal iradeye değil, toplumsal-ekonomik nedenlere dayandırarak açıklayan düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Spinoza
B
İbn-i Haldun
C
Descartes
D
Kant
E
Hegel
Açıklama:
Ünlü bir Müslüman bilim adamı olan İbn-i Haldun, laik düşüncenin gerçek bir öncüsü olarak ortaya çıkmıştır. Devletin var oluşunu ve toplumların evrimini, tanrısal iradeye değil, toplumsal-ekonomik nedenlere dayandırarak açıklamıştır.

Soru 73

Fransa’da, ihtilal sonrası ilk yasal düzenleme hangi tarihte yapılmıştır?

Seçenekler

A
1806
B
1889
C
1902
D
1905
E
1908
Açıklama:
Fransa’da, ihtilal sonrası ilk yasal düzenleme 1905 yılında yapılmıştır. Bu da, aslında devletin toplumdaki hassasiyetler adına devletin dini anlamdaki garantörlüğüne örnek gösterilebilir.

Soru 74

'Dini iddialar deney ve gözlemden uzak, denenebilirlikten çok ayrı bir yerdedir. Yanlışlanmak ve test edilmekten uzaktır ve sadece kişinin kanılarına bağımlıdır. Dini olgular gözle görülemez ve test edilemezdir, ispatı yoktur. Bundan dolayı da kimse bu olguya inanmaya zorlanamaz' düşüncesi kime aittir?

Seçenekler

A
Machiavelli
B
Luther
C
Kuçuradi
D
Hobbes
E
Freud
Açıklama:
Sigmund Freud’un {1856- 1939}, farklı bir sekülerleşme süreci ortaya çıkarmıştır. Ona göre; din bütün ifadelerini bilim ve deneyle ispatlamak zorunda kalmıştır ve dini fikirler, sadece psikolojik bir sürecin sonucudur. Dini iddialar deney ve gözlemden uzak, denenebilirlikten çok ayrı bir yerdedir. Yanlışlanmak ve test edilmekten uzaktır ve sadece kişinin kanılarına bağımlıdır. Dini olgular gözle görülemez ve test edilemezdir, ispatı yoktur. Bundan dolayı da kimse bu olguya inanmaya zorlanamaz.

Soru 75

Türkiye’de laiklik hangi tarihte anayasada yerini almıştır?

Seçenekler

A
1937
B
1938
C
1940
D
1941
E
1943
Açıklama:
Halifelik Makamı’nın kaldırılması ile birlikte, Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve laiklik1937 yılında anayasadaki yerini almıştır.

Soru 76

Gayrimüslimlerin ve de Müslüman Türklerin haklarının modern bir devlette eşit biçimde garanti altına alınmasını ilk olarak aşağıdakilerden hangisi sağlamıştır?

Seçenekler

A
Hailfelik
B
Kanunlar
C
Modern devlet
D
Laiklik
E
Seçimler
Açıklama:
Halifelik, ilgili topraklardaki manasını yitirmesi sebebiyle devlet katında korumaya alınmıştır. Bu korumanın altın anahtarı ise laiklik olmuştur. Böylece hem gayrimüslimlerin hem de Müslüman Türklerin hakları modern bir devlette eşit biçimde garanti altına alınmıştır.

Soru 77

Sekülerizm, aşağıdakilerden hangisiyle birlikte Avrupa gündemine oturmuş, yönetimi ve insanların sosyolojik yaşantılarını sorgulayan bir mekanizma oluşmasında etkili olmuştur?

Seçenekler

A
Kilise
B
Devlet
C
Matbaa
D
Bürokrasi
E
Konuşmalar
Açıklama:
Sekülerizm, matbaa ile birlikte, İncil’in çoğaltılmasını takiben gelinen süreçte Avrupa gündemine oturmuş, yönetimi ve insanların sosyolojik yaşantılarını sorgulayan bir mekanizma oluşmasında etkili olmuştur.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi bireyin hayatındaki sosyal yaşantısına odaklanmaktadır?

Seçenekler

A
Laiklik
B
Kanunlar
C
Bireysel haklar
D
Sekülarizasyon
E
Toplumsal ölçüt
Açıklama:
Sekülarizasyon kavramında, laikliğin temel uygulama prensipleri yanında, bireyin hayatındaki sosyal yaşantısına odaklanmaktadır.

Soru 79

Dini küçük bir çocuğun ailesinden alacağı huzura benzeterek insanın kendine bir din ve Tanrı yarattığını savunan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kant
B
Descartes
C
Spinoza
D
Freud
E
Pascal
Açıklama:
İnsanın doğaya karşı kendisini savunma ihtiyacından ortaya çıkan din de, bir çeşit kendini savunma anlamı taşımaktadır. Bunu bir örnekle açıklayan Freud, dini küçük bir çocuğun ailesinden alacağı huzura benzetmiştir. Küçük bir çocuk gibi, insan kendine bir din ve Tanrı yaratmıştır. Freud’a göre din, hem illüzyon hem de bir yanlıştır. İllüzyondur, çünkü insanın istekleri gerçekleştirilebilir özellik taşımaktadır. Yanlıştır, çünkü rasyonel ve bilimsel temeller üzerine oturmamıştır.

Soru 80

“Yöntem ve kurallar bakımından toplumu ilgilendiren yasal düzenlemelerde, tavrını toplumsal mutabakatı temel alan ve yaptırım güçlerinden ayrı tutulan” olarak tanımlanan laiklik, aşağıdakilerden hangisinin açısından tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
Hukuki
B
Siyasi
C
Ekonomik
D
Felsefi
E
Genel
Açıklama:
Siyasi açıdan laiklik, yöntem ve kurallar bakımından toplumu ilgilendiren yasal düzenlemelerde, tavrını toplumsal mutabakatı temel alan ve yaptırım güçlerinden ayrı tutulan bir anlamda açıklanmaya çalışılmıştır.

Soru 81

14. yüzyılda devletin var oluşunu ve toplumların evrimini, tanrısal iradeye değil, toplumsal-ekonomik nedenlere dayandırarak açıklayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İbn-i Sina
B
Aziz Thomas
C
İbn-i Haldun
D
Pascal
E
Decartes
Açıklama:
Kışlalı’ya göre, laiklik ile ilgili verilen mücadeleye ve yaşanan süreçlerde “...on üçüncü yüzyılda bir Hıristiyan düşünürü olan Aziz Thomas, devletin insan aklına uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini savunmuştur. Bir yüzyıl sonra, bu kez ünlü bir Müslüman bilim adamı olan İbn-i Haldun, laik düşüncenin gerçek bir öncüsü olarak ortaya çıkmıştır. Devletin var oluşunu ve toplumların evrimini, tanrısal iradeye değil, toplumsal-ekonomik nedenlere dayandırarak açıklamıştır.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi laik devlet sisteminin temellerini teşkil eden başlıca prensipleri ortaya koymuştur?

Seçenekler

A
Luther hareketi
B
Materyalist felsefe
C
Reform
D
Rönesans
E
Fransız ihtilali
Açıklama:
Amerika ve Fransa’daki iki büyük halk hareketi, laik devlet tipinin temellerini teşkil eden başlıca prensipleri ortaya koymuştur. Amerika’nın 1776 tarihli İnsan Hakları Beyannamesi’nde, insanların doğuştan hür oldukları ve bu hürriyetin, hükümetlerce korunması gerekliliğinin altı çizilmiştir. 1789 Fransız İhtilali’nin İnsan Hakları Beyannamesi’nde ise, yine aynı betimlemeler yapılmış, fikir hürriyeti vurgulanmıştır.

Soru 83

Ziya Gökalp’in kendi yazılanlarında laiklik kelimesi anlamında sonuna kadar kullandığı kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gelişmişlik
B
Muasırlaşmak
C
Zenim
D
Asrilik
E
Sekülerlik
Açıklama:
Türkiye’de laiklik teriminden önce asrilik biçiminde bir sözcük kullanılmıştır. Bu sözcük secularism sözcüğünün kapsadığı anlamı taşırsa da, Cumhuriyet döneminden önceki dönemde ‘çağa uymak’ ya da ‘onun gereklerine uyacak biçimde değişmek’ anlamı, dincilerin elinde kötü bir kavram durumuna getirilmişti. ‘Asrilik’, züppelik, köksüzlük, yüzeysellik, dinsizlik anlamlarına gelmeye başladı. Terimi “muasırlaşmak” biçiminde kullanan Gökalp, belki de bu talihsiz anlamlardan, anlamı hiç bilinmeyen bir sözcük bularak kurtulmaya başlamıştı; Arapça sözcüklerden o zamana dek kimsenin duymadığı, bilmediği bir sözcük bulup çıkarmıştır. ‘Zenim’ biçimindeki bu sözcük, Gökalp’in kendi yazılarında bile tutunmamış, kendisi ‘muasırlaşmak’ terimini sonuna değin kullanmıştır.

Soru 84

Sosyolojik araştırmalarıyla ünlü Ziya Gökalp, 1917 yılında toplanan İttihat ve Terakki Kongresi’ne sunduğu öneride aşağıdakilerden hangisinin kaldırılmasını teklif etmiştir?

Seçenekler

A
Laiklik
B
Halifelik
C
Meclis
D
Şeyhülislamlık
E
Saltanat
Açıklama:
Sosyolojik araştırmalarıyla ünlü Ziya Gökalp, 1917 yılında toplanan İttihat ve Terakki Kongresi’ne sunduğu öneride şeyhülislamlığın kaldırılmasını teklif etmiştir.

Soru 85

Roma ve Antik Yunan araştırmalarında, sosyal yaşamı baz alan incelemelerde bulunan, bu konudaki etkisi belirgin olarak Batı düşünce sisteminde hissedilen, Avrupa’nın, Yunan kültürü üzerine inşası sırasında ortaya çıkan kalıplar ve laik anlayış aşağıdakilerden hangisinin fikirleri üzerine oturtulmuştur?

Seçenekler

A
Machiavelli
B
Rousseau
C
Luther
D
Maddox
E
Hegel
Açıklama:
Machiavelli, Roma ve Antik Yunan araştırmalarında, sosyal yaşamı baz alan incelemelerde bulunduğundan, bu konudaki etkisi belirgin olarak Batı düşünce sisteminde hissedilmiştir. Avrupa’nın, Yunan kültürü üzerine inşası sırasında ortaya çıkan kalıplar ve laik anlayışa bakış da bu temeller üzerine oturtulmuştur.

Soru 86

Sekülarizm aşağıdakilerden hangi kavramın yerine kullanılır?

Seçenekler

A
Demokrasi
B
Teokrasi
C
Laiklik
D
Oligarşi
E
Timokrasi
Açıklama:
Zaman zaman laiklik kavramı yerine kullanılan ve Latince kökenli bir kelime olan Sekülerizm, teokrasinin karşısında duran kavram olarak devletin işleyiş sistemlerinde ve siyasi yapılanma da dinin ayrı tutulmasının ötesinde farklı manalar da ihtiva etmektedir.

Soru 87

Kişilerin dini fikirlerinin kültürlerinden kaynaklı ortaya çıktığını savunan; "din, kişinin doğadaki güçlere karşı üstün gelememe ve kendini savunma ihtiyacından ortaya çıkmıştır ve özünde bir çeşit illüzyondur” diyen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Freud
B
Nietzsche
C
Hobbes
D
Locke
E
Clarke
Açıklama:
Sigmund Freud, The Future of an Illussion adlı kitabında, kişilerin dini fikirlerinin kültürlerinden kaynaklı ortaya çıktığını savunmaktadır. Freud’a göre din, kişinin doğadaki güçlere karşı üstün gelememe ve kendini savunma ihtiyacından ortaya çıkmıştır ve özünde bir çeşit illüzyondur.

Soru 88

"Sekülarizasyon, çağdaşlaşmanın ifade bulduğu bir sistemi ifade etmektedir” diyen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Wallace
B
Kuçuradi
C
Smith
D
Clarke
E
Locke
Açıklama:
Kuçuradi’nin çalışmalarında bahsettiği sekülarizasyon, çağdaşlaşmanın ifade bulduğu bir sistemi ifade etmektedir.

Soru 89

Devletin toplumun tüm dini inançlarına eşit mesafede ve karışmaksızın duruş sergilemesi laikliğin hangi bakımdan tanımlanması olarak kabul edilir?

Seçenekler

A
Hukuki açıdan
B
Felsefi açıdan
C
Siyasi açıdan
D
Liderlik açısından
E
Dini açıdan
Açıklama:
Genel bir tanım kapsamında laiklik, din ve devlet işlerini birbirinden ayıran sistemdir. Felsefi olarak; inanma eylemi ile değil, akıl ve mantık yoluyla düşünme yetisidir. Hukuki açıdan; devletin toplumun tüm dini inançlarına eşit mesafede ve karışmaksızın duruş sergilemesi; yönetimde de bu temeli benimsemesi üzerine inşa edilmiştir. Siyasi açıdan laiklik ise, yöntem ve kurallar bakımından toplumu ilgilendiren yasal düzenlemelerde, tavrı- nı toplumsal mutabakatı temel alan ve yaptırım güçlerinden ayrı tutulan bir anlamda açıklanmaya çalışılmıştır.

Soru 90

Laiklik terimi ilk olarak 19. yüzyıl ortalarında hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Türkiye
B
İtalya
C
Fransa
D
Almanya
E
Avusturya
Açıklama:
On dokuzuncu yüzyıldan sonra Kilise’nin sert tutumuna karşı bir başkaldırı olan laiklik, farklı ülkelerde, farklı şekillerde görülmüştür. Ancak temel anlamda on dokuzuncu yüzyıl ortalarında Fransa’da ortaya çıkan laiklik terimi, eğitim ve politika alanında eşit mesafe düşüncesini temel alırken; teknik ilerlemelerin getirdiği kültürel yapı değişimine de katkılar sunmuştur.

Soru 91

1776 tarihli İnsan Hakları Beyannamesi'nde insanların doğuştan hür oldukları ve bu hürriyetin, hükümetlerce korunması gerekliliğinin altı çizilmiştir. Bu beyanname hangi ülkede yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
Fransa
B
Türkiye
C
Almanya
D
Amerika
E
Portekiz
Açıklama:
Amerika ve Fransa’daki iki büyük halk hareketi, laik devlet tipinin temellerini teşkil eden başlıca prensipleri ortaya koymuştur. Amerika’nın 1776 tarihli İnsan Hakları Beyannamesi’nde, insanların doğuştan hür oldukları ve bu hürriyetin, hükümetlerce korunması gerekliliğinin altı çizilmiştir. 1789 Fransız İhtilali’nin İnsan Hakları Beyannamesi’nde ise, yine aynı betimlemeler yapılmış, fikir hürriyeti vurgulanmıştır.

Soru 92

Halifelik Makamı'nın kaldırılması ile birlikte laiklik Türkiye'de hangi yılda anayasadaki yerini almıştır?

Seçenekler

A
1933
B
1934
C
1935
D
1936
E
1937
Açıklama:
Ziya Gökalp, 1917 yılında toplanan İttihat ve Terakki Kongresi’ne sunduğu öneride şeyhülislamlığın kaldırılmasını teklif etmiştir. Daha sonra, hukuki zemindeki kar- şılığı ise 1924’te gündeme gelmiş ve “Halifelik” Makamı’nın kaldırılması ile birlikte, Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve 1937 yılında anayasadaki yerini almıştır.

Soru 93

Sekülerizmin laiklikten farkı nedir?

Seçenekler

A
Yaşamın kendisi içerisindeki anlayışı simgeler
B
Dine ait herşeyi simgeler
C
Dinle devlet işlerinin birlikte yürütülmesi
D
Yeni yaşamı reddeder
E
Kilisenin kurallarını tanır
Açıklama:
Sekülerizm, laikliğe alternatif olarak düşünülen ve onun yerine kullanılabilen bir terimdir. Dünya dillerinde daha çok kullanılan yakın anlamlı bir sözcüktür. Köken olarak çağa ait, dine değil dünyaya ait, dünyevî anlamına gelen Latince “saecularis ve saeculum” sözcüklerine dayanmaktadır. Yaşamın kendisi içerisindeki anlayışını simgelemekte ve laiklik ile bu noktada ayrılmaktadır. Zira anlam açısından oluşan farkın sebebi, laikliğin daha yasal bir çerçevede uygulama halini almış olmasıdır.

Soru 94

Hıristiyanlık dahil bütün dinleri kabul etmeyen ve hiç bir dinin doğru olmadığını savunan düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Sigmund Freud
B
Friedrich Nietzche
C
Thomas Hobbes
D
John Locke
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Friedrich Nietzsche (1844-1900), Hristiyanlığı da, öteki dinleri de kabul etmemiştir. Nietzsche’e göre, hiç bir din gerçekten doğru değildir.

Soru 95

Sekülarizasyon'u çağdaşlaşmanın ifade bulduğu bir sistem olarak ifade eden düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Freud
B
Nietzche
C
Hobbes
D
Kuçuradi
E
Locke
Açıklama:
Sekülarizasyon kavramında, laikliğin temel uygulama prensipleri yanında, bireyin hayatındaki sosyal yaşantısına odaklanmaktadır. Kuçuradi’nin de çalışmalarında bahsettiği sekülarizasyon, çağdaşlaşmanın ifade bulduğu bir sistemi ifade etmektedir.

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi seküler yaklaşımın modern toplumlarda görülen etkisinin bir sonucu değildir?

Seçenekler

A
Bireylerin cinsel yönelimlerinin farklılaşması
B
Evlilik dışı ilişki yaşama
C
Hemcinslerle ilişkilerin meşrulaşması
D
Şiddetten daha fazla haz alma
E
Başkalarının mutsuzluğunu paylaşma
Açıklama:
Toplumsal düzen ve sosyo-kültürel yaşamdaki işlerlikte hukuki boyut öncesinde en büyük sorumluluk kişinin kendisine yüklenmiştir. Artık toplumsal tercihlerinde, yaklaşımlarında ve icraatlarında kendi özgürlük anlayışı ile hareket eden modern toplum bireyleri farklı değerler arayışına girmeye başlamış, anlamlar ve ahlakilik değerlendirmeleri boyut değiştirir hale gelmiştir. Kuşkusuz ki seküler yaklaşımın doğrudan olmasa bile, modern toplumsal yaşama dolaylı da olsa aşı- ladığı öngörünün sosyo-kültürel yaşama ilişkin en belirgin etki içeren yansımaları, günümüz toplum bireylerinin cinsel yönelimlerini farklı boyutlara taşıması, evlilik dışı ilişkilerin ya da hemcinslerle evliliklerin meşrulaştırılması, kişilerin artık medya kanallarında verilen şiddet ya da magazinsel içerikli yayınlardan daha çok haz almaya başlaması, bireylerin birbirlerinin acılarından ve mutsuzluklarından mutlu olmayı bir yol olarak benimsemesi gösterilmektedir.

Soru 97

Sekülerizm hangi olayla Avrupa gündemine oturmuş, yönetimi ve insanların sosyolojik yaşantılarını sorgulayan bir mekanizma oluşmasında etkili olmuştur?

Seçenekler

A
Matbaa ile İncil'in çoğaltılması
B
Müslümanlığın yayılması
C
Kilisenin görevlerinin çoğalması
D
Teknolojinin çok ilerleme göstermemesi
E
Laikliğin Sekülerizimle aynı anlamda kullanılması
Açıklama:
Sekülerizm, matbaa ile birlikte, İncil’in çoğaltılmasını takiben gelinen süreçte Avrupa gündemine oturmuş, yönetimi ve insanların sosyolojik ya- şantılarını sorgulayan bir mekanizma oluşmasında etkili olmuştur.

Soru 98

Sekülerizm ilk olarak kim tarafından ortaya çıkarılmıştır?

Seçenekler

A
Sigmund Freud
B
Kuçuradi
C
Martin Luther
D
John Locke
E
Thomas Hobbes
Açıklama:
On altıncı yüzyılda, Martin Luther tarafından ortaya çıkarılan sekülerizm, Kilise tarafından insanlara uygulanan baskıyı yok etmek amaçlı var olmuştur. On sekizinci yüzyıldan itibaren bir- çok düşünür, dinin özgür düşünebilmenin önünde oluşturduğu engeli daha iyi fark etmiştir.

Soru 99

Laikliğe alternatif olarak düşünülen ve onun yerine kullanılabilen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Otorite
B
Garantörlük
C
Rasyonalizm
D
Teokrasi
E
Sekülerizm
Açıklama:
Sekülerizm, laikliğe alternatif olarak düşünülen ve onun yerine kullanılabilen bir terimdir.

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Pozitif Hukuk ile ilgili doğru bir kavramdır?

Seçenekler

A
Devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumudur.
B
Bağlayıcılığını devletten almayan adalet esasları olarak yorumlanabilir.
C
Devlet hukukunu aşan ve devlet hukukunun değerlendirilmesinde yararlanılan adalet esasları olarak yorumlanabilir.
D
Bütün insanlar ve toplumlar üzerinde bağlayıcılığı olan ideal hukuk olarak da ifade edilebilmektedir.
E
Doğal hukuk ilkeleri olması gereken ideal hukuk olarak da ifade edilebilmektedir.
Açıklama:
Haklar söz konusu olduğunda iki kavramın ne anlama geldiğinin bilinmesinde fayda vardır:Pozitif Hukuk ve Doğal (Tabi) Hukuk. Devlet hukuku olarak da adlandırılabilen Pozitif hukuk;kısaca devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumudur. Pozitif hukukun karşısında konumlanan Doğal (Tabi) hukuk ise; bağlayıcılığını devletten almayan, devlet hukukunu aşan ve devlet hukukunun değerlendirilmesinde yararlanılan adalet esasları olarak yorumlanabilir. Bütün insanlar ve toplumlar üzerinde bağlayıcılığı olan doğal hukuk ilkeleri olması gereken, ideal hukuk olarak da ifade edilebilmektedir.

Soru 2

Magna Carta ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
  1. Kralın yetkilerinin daraltılması gerektiği düşüncesi üzerine imzalanmıştır.
  2. Büyük Hürriyet Fermanı olarak da bilinir.
  3. Kanuna uygun ve mahkeme kararı olmaksızın hiç kimse tevkif edilemez, hapsedilemez, ülke dışına çıkartılamaz, sürgün edilemez fikrini savunur.
  4. insan haklarının yasal bir zemine oturtulması noktasında önem taşımaktadır.
  5. 1210 yılında imzalanmıştır.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
İngiltere Krallığı’nın kökenine uzanan olaylar on üçüncü yüzyılla birlikte siyaset alanında bir takım değişikliklerin yaşanmasına neden olmuştu.Kralın yetkilerinin daraltılması gerektiği düşüncesi üzerine 1215 yılında taraflar arasında (Büyük Hürriyet Fermanı) Magna Carta Libertatum Ferman’ı imzalanmıştı. Fermanda yer alan “Kanuna uygun ve mahkeme kararı olmaksızın hiç kimse tevkif edilemez, hapsedilemez, ülke dışına çıkartılamaz, sürgün edilemez” maddesi insana haklarının yasal bir zemine oturtulması noktasında önem taşımaktadır.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Virginia İnsan hakları ile ilgili doğru değildir?

Seçenekler

A
Amerika’da 1770 yılında imzalanmıştır.
B
Tüm insanların doğuştan eşit derecede özgür ve bağımsız olduğunu savunur.
C
Tüm insanların doğar doğmaz edindikleri belli bazı hakları olduğunu savunur.
D
İnsanların Siyasi bir topluluk kurdukları zaman, hiçbir anlaşmayla gelecek kuşakları bu haklardan vazgeçmeleri için zorlanmamasını savunur.
E
İnsanların ,yaşama ve özgürlük haklarıyla, mülk edinme ve sahip olma, mutluluk ve güvenlik arama ve kazanma olanağı haklarından vazgeçilmeye zorlanamayacağını savunur..
Açıklama:
Amerika’da 1776 yılında yapılan Virginia İnsan Haklar Bildirisi’nde “Tüm insanlar doğuştan eşit derecede özgür ve bağımsızdırlar. Doğar doğmaz edindikleri belli bazı haklar vardır. Siyasî bir topluluk kurdukları zaman, hiçbir anlaşmayla gelecek kuşakları bu haklardan vazgeçmeleri için zorlayamazlar. Yaşama ve özgürlük haklarıyla, mülk edinme ve sahip olma, mutluluk ve güvenlik arama ve kazanma olanağı da bunların arasındadır.” ilkeleri yer almıştır.

Soru 4

Fransız İhtilali ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
  1. Bildiri büyük ölçüde 1787 tarihli Amerikan Anayasası’ndan etkilenmiştir.
  2. Fransız İhtilali’nden 1830’lu yıllara kadar geçen sürede kaynağı Fransız insan hakları bildirisine dayanan bir sürü anayasa ilan edilmiştir.
  3. On yedinci ve on dokuzuncu yüzyıllar arasındaki dönem, Avrupa ve Kuzey Amerika’da insan haklarının derinleşmesi ve gelişmesini sağlamıştır.
  4. İkinci Dünya Savaşı ve savaşın yıkıcı sonuçlarının tahrip ettiği demokrasi anlayışı, insan hakları kavramının ne kadar değerli olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.
  5. Özgürlük,eşitlik ve kardeşlik ilkeleriyle bütün dünyaya hitap eden Fransız İhtilali’nin sonucunda Fransa da temel hak ve özgürlüklerin yer aldığı anayasalar düzenlenmiştir.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Klasik insan haklarıyla birlikte seçme seçilme,temsil hakkı gibi siyasi hakları da kapsadığı için Fransız insan ve vatandaş hakları bildirisi, insanlık sıfatı yerine vatandaş olarak da kişinin sahip olduğu hakların altını çizmesi bakımından önemlidir. Bildiri büyük ölçüde 1787 tarihli Amerikan Anayasası’ndan etkilenmiştir. Fransız İhtilali’nden
1830’lu yıllara kadar geçen sürede kaynağı Fransız insan hakları bildirisine dayanan bir sürü anayasa ilan edilmiştir. On yedinci ve on dokuzuncu yüzyıllar arasındaki dönem, Avrupa ve Kuzey Amerika’da insan haklarının derinleşmesi ve gelişmesini sağlamıştır. İkinci Dünya Savaşı ve savaşın yıkıcı sonuçlarının tahrip ettiği demokrasi anlayışı, insan hakları kavramının ne kadar değerli olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.Özgürlük,eşitlik ve kardeşlik ilkeleriyle bütün dünyaya hitap eden Fransız İhtilali’nin sonucunda birçok ülkede temel hak ve özgürlüklerin yer aldığı anayasalar düzenlenmiştir.

Soru 5

Osmanlı İmparatorluğuda insan hakları ile ilgili gelişmeler ne zaman başlamıştır?

Seçenekler

A
18.yy
B
19.yy
C
17.yy
D
20 .yy
E
21. yy
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda insan haklarıyla ilgili ilk gelişmeler Avrupa’ya giden aydınların “Fransız İnsan ve Vatandaşlık Hakları Beyannamesi”ni on dokuzuncu yüzyılda Osmanlı’da etkili kılma çabalarıyla başlamıştır. Avrupa’ya giden genç aydınlar
geri döndüklerinde toplumda Müslüman olanlarla olmayanlar arasında yaşanan eşitsizlikler, padişahın sınırsız gücü gibi konularda bir takım değişiklikler yapılması için harekete geçtiler

Soru 6

Padişahın yetkilerini kısmen olsa da kısıtlayan anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fransız İnsan Hakları Beyannamesi
B
Sened-i İttifak
C
I.Meşrutiyet
D
II.Meşrutiyet
E
Gülhane Hattı Hümayunu
Açıklama:
Avrupa’ya giden genç aydınlar geri döndüklerinde toplumda Müslüman olanlarla
olmayanlar arasında yaşanan eşitsizlikler, padişahın sınırsız gücü gibi konularda bir takım değişiklikler yapılması için harekete geçtiler. Bu hareketlenme 1808 yılında devletle zengin toprak sahipleri arasında Sened-i İttifak sözleşmesinin imzalanmasını
sağladı.Padişahın yetkilerini kısmen olsa da kısıtlaması bu belgeyi insan hakları noktasında önemli kılmaktadır.

Soru 7

Türkiye de aşağıdaki hangi anayasa sonucu insan hakları konusuna yönelik düzenlemeler olmuştur?

Seçenekler

A
1921
B
1924
C
1961
D
1908
E
1982
Açıklama:
Türk topraklarındaki insan hakları süreçleri,anayasal çalışmalar çerçevesinde sonraki dönemlerde de kendini göstermiştir. Tüm uluslararası alanda olduğu gibi, Türkiye de, kendini modern zamanın gerekliliklerine adapte etmeye çalışmıştır. 1961 Anayasası ile birlikte ülkemizde insan haklarını korumaya yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

Soru 8

Türkiye İnsan Hakları Bildirgesini ne zaman imzalamıştır?

Seçenekler

A
1975
B
1961
C
1921
D
1976
E
1982
Açıklama:
Bugün üye devletleri kontrol edebilecek bir mekanizmaya sahip olan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi uluslararası düzeyde bağlayıcılığı olan bir belge niteliği durumundadır. Türkiye bu bildirgeyi 1976 yılında imzalamıştır

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi 1. Kuşak haklarından değildir?

Seçenekler

A
Yaşam hakkı ve kişi dokunulmazlığı
B
Kişi özgürlüğü ve güvenliği
C
Düşünce ve düşünceyi açıklama özgürlüğü
D
İnanç ve ibadet özgürlüğü
E
Sendikal haklar
Açıklama:
Birinci Kuşak Haklar: Yaşam hakkı ve kişi dokunulmazlığı,Kişi özgürlüğü ve güvenliği,
Düşünce ve düşünceyi açıklama özgürlüğü.İnanç ve ibadet özgürlüğü, Konut dokunulmazlığı, Mülkiyet hakkı, Eşitlik hakkı, Dernek kurma hakkı

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Held'in , devletin oluşum süreçlerinden değildir?

Seçenekler

A
Geleneksel haraç toplayan devletler
B
Feodalizm: Bölünmüş otorite düzeni
C
Standenstaat
D
Mülküyetçi Devletler
E
Modern ulus Devletler
Açıklama:
Held, devletin oluşum süreçlerini beş gruba ayırarak açıklamıştır: Geleneksel haraç toplayan devletler,Feodalizm: Bölünmüş otorite düzeni, Standenstaat, Mutlakiyetçi Devletler, Modern ulus Devletler

Soru 11

İlk defa Virginia Haklar Bildirisi ve Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi'nde yer alan eşitlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hukuksal eşitlik
B
Sosyal eşitlik
C
Siyasal eşitlik
D
Politik eşitlik
E
Dini eşitlik
Açıklama:
Öncülüğünü liberal düşüncenin yaptığı hukuksal eşitlik fikrine göre, herkes kanun önünde eşit haklara sahiptir. Bu düşüncenin kaynağı insanların doğuştan eşit olduğu doğal hukuk ilkesine dayanmaktadır. On sekizinci yüzyılın tipik olgularından olan bu eşitlik fikri, ilk kez Virginia Haklar Bildirisi ve Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi’nde ifadesini bulmuştur.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Soru 12

İnsan hakları kavramının ilk yeşerdiği dönem hangisidir?

Seçenekler

A
Antik Yunan
B
Roma Dönemi
C
Orta Çağ
D
Rönesans Dönemi
E
Aydınlanma Dönemi
Açıklama:
İnsan hakları düşüncesinin tarihsel gelişimi için Eski Yunan uygarlığına kadar geri gidilebilmektedir. Düşünce mirasını sistemli bir biçimde ilk defa ortaya koyan Antik Yunan düşünürleri Sofistlerin felsefelerinin temelinde, insana verdikleri değer yatmaktadır. İnsanların daha iyi bir yaşam için yeteneklerini geliştirmelerini salık veren bu öğretmen düşünürler bunu yapabilmek için gerekli olan tek şeyin de bilgi olduğunu ortaya atmışlardı. İnsanı gelişmeye açık, özgür bir varlık olarak gören Sofistlerin temelde insana yüklediği değer esasında insana haklarına yapılan bir vurguya işaret sayılabilir.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Soru 13

Kanuna uygun ve mahkeme kararı olmaksızın hiç kimse tevkif edilemez, hapsedilemez, ülke dışına çıkartılamaz, sürgün edilemez” maddesi ile insan haklarının yasal bir zemine oturtulmasında önem taşıyan Magna Carta Libertatum Fermanı (Hürriyet Fermanı) hangi ülkede yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
Fransa
B
Almanya
C
İtalya
D
İngiltere
E
Portekiz
Açıklama:
İngiltere Krallığı’nın kökenine uzanan olaylar on üçüncü yüzyılla birlikte siyaset alanında bir takım değişikliklerin yaşanmasına neden olmuştu. Kralın yetkilerinin daraltılması gerektiği düşüncesi üzerine 1215 yılında taraflar arasında (Büyük Hürriyet Fermanı) Magna Carta Libertatum Ferman’ı imzalanmıştı. Fermanda yer alan “Kanuna uygun ve mahkeme kararı olmaksızın hiç kimse tevkif edilemez, hapsedilemez, ülke dışına çıkartılamaz, sürgün edilemez” maddesi insana haklarının yasal bir zemine oturtulması noktasında önem taşımaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Soru 14

"İnsanın özgürlüğü ve eşitliği doğal durumunda mümkündür" diyen ünlü Aydınlanma Dönemi düşünürü kimdir?

Seçenekler

A
John Locke
B
Thomas Hobbes
C
Jean-Jacques Rousseau
D
Montesquieu
E
Voltaire
Açıklama:
Aydınlanma Döneminin en önemli insan hakları temsilcisi Fransız düşünür Jean-Jacques Rousseau’ya göre, insanın özgürlüğü ve eşitliği doğal durumunda mümkündür. Toplumsal hayat insanın doğal durumda sahip olduğu bu özgürlük ve eşitlik fikrini ortadan kaldırdı.İnsanlarda birlikte yaşayabilmek adına sözsüz ve yazısız bir anlaşma yoluyla devleti kurdular. Devlet bu anlaşmanın gereği olarak kişinin temel hak ve özgürlüklerini korumak durumundadır.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Soru 15

İnsan hakları kavramının bireysel bakış açısından toplumsal bakış açısına yönelmesi hangi dönemde olmuştur.

Seçenekler

A
Orta Çağ
B
Rönesans Dönemi
C
Aydınlanma Dönemi
D
19. yüzyıl
E
20.yüzyıl
Açıklama:
İnsan hakları kavramının yirminci yüzyılda evrimi bireysel bakış açısından toplumsala doğru bir yönelim seyretmiştir. On dokuzuncu yüzyılda devletlerin keyfi güç kullanabilmesine yönelik birey haklarının korunması çabası söz konusuydu. Fakat bu durumda da bireyler ve gruplar arasında insan hakları ihlali sayılabilecek eşitsiz uygulamalar oluşabilmekteydi. Yirminci yüzyılın ilk yarısında tüm bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunamadığı gerçeği üzerine bireyci insan hakları anlayışı yerini toplumsal insan hakları anlayışına bırakmıştır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde padişahın yetkilerini ilk kez kısmen olsa da kısıtlaması ile insan hakları noktasında önemli bir gelişmedir?

Seçenekler

A
Reşid Paşa Gülhane Hattı Hümayunu
B
Sened-i İttifak
C
1. Meşrutiyet
D
2. Meşrutiyet
E
1921 Anayasası
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda insan haklarıyla ilgili ilk gelişmeler Avrupa’ya giden aydınların “Fransız İnsan ve Vatandaşlık Hakları Beyannamesi”ni on dokuzuncu yüzyılda Osmanlı’da etkili kılma çabalarıyla başlamıştır. Avrupa’ya giden genç aydınlar geri döndüklerinde toplumda Müslüman olanlarla olmayanlar arasında yaşanan eşitsizlikler, padişahın sınırsız gücü gibi konularda bir takım değişiklikler yapılması için harekete geçtiler. Bu hareketlenme 1808 yılında devletle zengin toprak sahipleri arasında Sened-i İttifak sözleşmesinin imzalanmasını sağladı.adişahın yetkilerini kısmen olsa da kısıtlaması bu belgeyi insan hakları noktasında önemli kılmaktadır. Çünkü o güne kadar egemenlik alanı hiç sınırlandırılmamış bir siyasal gücün belli bir grup için de olsa ayrıcalık tanımak zorunda kalması ileriye dönük herkesin bu hakları talep edebilmesine ortam hazırlamış olabilir. E seçeneğindeki 1921 Anayasası ise Ankara'daki TBMM hükümeti tarafından yapılmıştır.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Soru 17

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde de yer alan “Temel Hak ve Özgürlükler”, “Sosyal ve Ekonomik Hak ve Özgürlükler” ve “Siyasî Hak ve Özgürlükler” hangi anayasada ayrıntısıyla ele alınmıştır?

Seçenekler

A
1876 Anayasası
B
1921 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1982 Anayasası
Açıklama:
1961 Anayasası ile birlikte ülkemizde insan haklarını korumaya yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Anayasa Mahkemesi, İkinci Meclis, Yüksek Hâkimler Kurulu gibi kurumların işlevsel hale getirilmesi, insan hakları konusunda yalnızca düşünsel değil uygulamada da adımlar atıldığını ortaya koymuştur. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde de yer alan “Temel Hak ve Özgürlükler”, “Sosyal ve Ekonomik Hak ve Özgürlükler” ve “Siyasî Hak ve Özgürlükler” 1961 Anayasası’nda ayrıntılı şekilde yer almıştır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Soru 18

İnsan hakları düşüncesinin vatandaş-devlet ilişkisi ile sınırlandırılamayacağı olgusu ilk olarak ne zaman ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Aydınlanma dönemi ile birlikte
B
Virginia İnsan Hakları Bildirisi ile
C
İnsan ve vatandaşlık Hakları Beyannamesi ile
D
Amerikan Anayasası ile
E
Birleşmiş Milletler Antlaşması ile
Açıklama:
İnsan hakları düşüncesi İkinci Dünya Savaşı yılları öncesinde uluslararası ilişkilerde hukuksal bir zemine dayanmaktaydı. Fakat devletler uluslararası sınırlılığın gerekçesi olarak birbirlerinin içişlerine karışmamaktaydı. Bu bir anlamda kendi sınırları dışında gerçekleşen insan hakları ihlallerini de yok saymaları anlamına gelmekteydi. İkinci Dünya Savaşı’yla birlikte insan hakları düşüncesinin yalnızca devlet-vatandaş ilişkisiyle sınırlandırılamayacak bir olgu olduğu ortaya çıktı. Savaş sonrası 1945 yılında imzalanan Birleşmiş Milletler Antlaşması da bu evrenselliğin ilk ciddi işareti olarak kabul edildi.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Soru 19

1948 yılında imzalanan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesini Türkiye ne zaman imzalamıştır?

Seçenekler

A
1948
B
1961
C
1976
D
1982
E
1997
Açıklama:
Bugün üye devletleri kontrol edebilecek bir mekanizmaya sahip olan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi uluslararası düzeyde bağlayıcılığı olan bir belge niteliği durumundadır. Türkiye bu bildirgeyi 1976 yılında imzalamıştır.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Soru 20

"Adil ve uygun işte çalışma hakkı" hangi tür insan hakkı grubuna girmektedir?

Seçenekler

A
Birinci Kuşak Haklar
B
İkinci Kuşak Haklar
C
Üçüncü Kuşak Haklar
D
Pozitif Haklar
E
Negatif Haklar
Açıklama:
İkinci Kuşak Haklar;
• Sendikal haklar
  • Çalışma Hakkı
• Adil ve uygun işte çalışma hakkı
• Sosyal güvenlik hakkı
• Ailenin, anneliğin, çocukların ve gençlerin korunması hakkı
• Yaşama ve sağlık standardı hakkı • Eğitim hakkı
• Kültürel yaşama katılma hakkı
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Soru 21

“Herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumu’’ olarak açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Laiklik
B
Özgürlük
C
Hak
D
Sekülerizm
E
İnsan Hakları
Açıklama:
Türk Dil Kurumu’nun tanımladığı biçimiyle özgürlük, “herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumu, serbestî” ve “her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine,kendi düşüncesine dayanarak karar vermesi durumu” dur. Yani, insan hiçbir baskı ve zorlamaya maruz kalmadan düşünüp ve bu bağlamda kendi iradesiyle hareket ediyorsa özgürdür diyebiliriz. Doğru cevap B’dir.

Soru 22

Özgürlüğün somutlaştırılmış biçimi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adalet
B
Eşitlik
C
Hak
D
İnsan Hakları
E
Hukuk
Açıklama:
İnsanın hiçbir baskı altında kalmadan hür iradesiyle davranabilmesi özgürlük çerçevesinde değerlendirilir. Kişi özgürlüklerinin hukuki yollarla güvence altına alınması da hakları oluşturur. Hak kavramı bir anlamda özgürlüğün somutlaştırılmış biçimidir. Doğru cevap C’dir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi insan hakları kavramının temelini oluşturan kavramlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Eşitlik
B
Adalet
C
Monarşi
D
Demokrasi
E
Özgürlük
Açıklama:
İnsan haklarının bugünkü görünümü kavuşması tarihin akışı içinde monarşi yönetimlere karşı verilen mücadelelerle şekillenmiştir. Doğru cevap C’dir.

Soru 24

İnsan merkezli bir evren ve toplum düşüncesini öngören ve insanı değersiz kılan tüm uygulamaları ortadan kaldıran fikirlerin doğuşu hangi dönemde gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Eski Yunan Dönemi
B
Orta Çağ
C
Yeni Çağ
D
Yakın Çağ
E
20. Yüzyıl
Açıklama:
Rönesans döneminin en temel fikirlerinden bir tanesi hümanizm düşüncesidir. İnsan merkezli bir evren ve toplum düşüncesini öngören hümanizm fikrinde temel olan insanın ne kadar değerli olduğudur. Orta Çağ’ın insanı değersiz kılan tüm uygulamaları Yeni Çağ’da gerçekleştirilen reformlarla ortadan kaldırılmıştır. Doğru cevap C’dir.

Soru 25

Yalnızca vatandaşın temel hak ve özgürlüklerini korumakla sınırlandırılmış bir devlet modelini öngören ve görüşleri batı demokrasilerinde anayasal düzenlerin oluşturulmasında önemli ölçüde etkili olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sokrates
B
Platon
C
Jean-Jacques Rousseau
D
Hobbes
E
Locke
Açıklama:
Hobbes ve Rousseau’nun öngördüğü devlet modelinde birey devletin gücü karşısında pasif bir şekilde konumlandırılırken Locke, yalnızca vatandaşın temel hak ve özgürlüklerini korumakla sınırlandırılmış bir devlet modeli öngörmekteydi. Locke’un görüşleri batı demokrasilerinde anayasal düzenlerin oluşturulmasında önemli ölçüde etkili olmuştur. Doğru cevap E’dir.

Soru 26

Osmanlı İmparatorluğunda Padişahın yetkilerini kısmen olsa da kısıtlayan ilk belge olarak insan hakları noktasında önemli bir yeri olan belge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
2. Meşrutiyet
B
Gülhane Hattı Hümayunu
C
Sened-i İttifak
D
Kanun-i Esasi
E
  1. Meşrutiyet
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda insan haklarıyla ilgili ilk gelişmeler Avrupa’ya giden aydınların “Fransız İnsan ve Vatandaşlık Hakları Beyannamesi”ni on dokuzuncu yüzyılda Osmanlı’da etkili kılma çabalarıyla başlamıştır. Avrupa’ya giden genç aydınlar geri döndüklerinde toplumda Müslüman olanlarla olmayanlar arasında yaşanan eşitsizlikler, padişahın sınırsız gücü gibi konularda bir takım değişiklikler yapılması için harekete geçtiler. Bu hareketlenme 1808 yılında devletle zengin toprak sahipleri arasında Sened-i İttifak sözleşmesinin imzalanmasını sağladı. Doğru cevap C’dir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ikinci kuşak haklardan biridir?

Seçenekler

A
Eğitim hakkı
B
Dernek kurma hakkı
C
Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı
D
Çalışma özgürlüğü
E
Seçme ve seçilme hakkı
Açıklama:
Sosyalist geleneklere dayanan ekonomik, sosyal ve kültürel haklardır. Bu haklar sanayileşme sürecinde işçi sınıfının mücadeleleri sonunda elde edilmiş haklardır. Sanayileşme ile birlikte güç ve değer kazanan işçi sınıfının hakları uluslararası düzeyde tartışılan bir noktaya gelmiştir. İkinci kuşak hakları bir başlık altında sıralamak gerekirse şu maddeler ortaya çıkar:
  • Çalışma hakkı
  • Sendikal haklar
  • Adil ve uygun işte çalışma hakkı
  • Sosyal güvenlik hakkı
  • Ailenin, anneliğin, çocukların ve gençlerin korunması hakkı
  • Yaşama ve sağlık standardı hakkı
  • Eğitim hakkı
  • Kültürel yaşama katılma hakkı. Doğru cevap A’dır.

Soru 28

Diğer adı eşitlik hakları olan haklar aşağıdakilerden hangisidir?
Temelde sosyal hayatın herkes için aynı haklarla düzenlemesi gerçeğine dayanan ikinci kuşak haklar eşitlik hakları olarak da tanımlanmaktadır.

Seçenekler

A
Birinci Kuşak Haklar
B
İkinci Kuşak Haklar
C
Üçüncü Kuşak Haklar
D
Pozitif Haklar
E
Negatif Haklar
Açıklama:
Temelde sosyal hayatın herkes için aynı haklarla düzenlemesi gerçeğine dayanan ikinci kuşak haklar eşitlik hakları olarak da tanımlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 29

''Devlet, kendisine özgü araçlarla, yani somut olarak fiziksel güç kullanımı ile tanımlanabilir.” diyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Weber
B
Abadan
C
Held
D
Standenstaat
E
Wallerstein
Açıklama:
“Devlet, faaliyetlerinin sonuçları ile ele alınıp değerlendirilemez. Siyasal bir örgütün el atmadığı çok az görev vardır. Aynı şekilde kimse siyasal olarak tanımlanan örgütlerin her zaman kendilerine özgür kalmış herhangi bir görevi olduğunu öne süremez… Sonuç olarak devlet, tüm siyasal örgütlerde olduğu gibi ancak kendisine özgü araçlarla, yani somut olarak fiziksel güç kullanımı ile tanımlanabilir.” (Weber,1970). Doğru cevap A'dır.

Soru 30

Held’e göre devletin oluşum süreçleriden biri olan ve “Zümreler Düzeni” olarak da anılan grup aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Geleneksel haraç toplayan devletler
B
Feodalizm: Bölünmüş otorite düzeni
C
Standenstaat
D
Mutlakiyetçi Devletler
E
Modern ulus Devletler
Açıklama:
Held devletin oluşum süreçlerini beş gruba ayırarak açıklamıştır:
  • Geleneksel haraç toplayan devletler
  • Feodalizm: Bölünmüş otorite düzeni
  • Standenstaat
  • Mutlakiyetçi Devletler
  • Modern ulus Devletler Held tarafından devletin oluşum süreçleri içinde
vurgulanan Standenstaat kavramı Türkçe’ye “Zümreler Düzeni” olarak çevrilebilir. Doğru cevap C'dir.

Soru 31

Sosyal bir varlık olan insan eliyle insana hizmet etmek amacıyla oluşturulan kurulan en büyük kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Okul
B
Sağlık örgütü
C
Devlet
D
Ordu
E
Mahkemeler
Açıklama:
Varlığını temellendirme noktasında farklı açıklamaların yapıldığı devlet en temel anlamda sosyal bir varlık olan insan eliyle insana hizmet etmek amacıyla oluşturulmuştur. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 32

I. Demokrasi
II. Liberalizm
III. Sekülerizm
IV. Laiklik
Modern devlet ile birlikte yukarıdaki kavramlardan hangisi ya da hangileri ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Modern devlet, toplumsal ihtiyaç ve beklentilere
göre şekillenmiş ve özgürlük kavramıyla birlikte
“demokrasi”, “liberalizm”, “laiklik”, “sekülerizm”,
“insan hakları” kavramları gün yüzüne çıkmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 33

Özgürlüklerin gerçekleşmesi için aşağıdakilerden hangisi önkoşuldur?

Seçenekler

A
Devlet
B
Halk
C
Eşitlik
D
Hak
E
Yasaklar
Açıklama:
Kişiye hukukça tanınan meşru yetkiler yani, haklar
olmadan özgürlüklerin gerçekleşmesi mümkün de-
ğildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 34

I. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
II. Virginia Haklar Bildirisi
III. Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinde eşitlik fikrinin ilk kez ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
On sekizinci yüzyılın tipik olgularından olan bu
eşitlik fikri, ilk kez Virginia Haklar Bildirisi ve
Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi’nde ifadesini bulmuştur. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan insan haklarıyla ilgili bir kavram değildir?

Seçenekler

A
Eşitlik
B
Devlet
C
Özgürlük
D
Sağduyu
E
Demokrasi
Açıklama:
İnsan hakları; eşitlik, özgürlük, demokrasi, devlet, iktidar ve benzeri gibi kavramlarla ele alınmakta ve çoğu zaman bu kavramlar üzerinden boyutlandırılmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 36

Aşağıdaki çağ ya da dönemlerden hangisinde örgütlü bir insan hakları düşüncesi hiç gelişmemiştir?

Seçenekler

A
Rönesans dönemi
B
Orta çağ
C
Yeni Çağ
D
Yakın çağ
E
Antik Yunan dönemi
Açıklama:
Orta Çağ’da egemenlik alanlarını daraltacak hiçbir düşünce kıvılcımının yeşermesine izin vermemişlerdi. Dolayısıyla Orta Çağ’da örgütlü bir
insan hakları düşüncesi hiç gelişmemişti. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 37

Magna Carta Libertatum Ferman'ı kaç yılında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1210
B
1820
C
1150
D
1215
E
1510
Açıklama:
Kralın yetkilerinin daraltılması gerektiği düşüncesi
üzerine 1215 yılında taraflar arasında (Büyük Hürriyet Fermanı) Magna Carta Libertatum Ferman’ı
imzalanmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 38

Yeni Çağ'da insan haklarını merkeze alan reformlara öncülük eden isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rousseau
B
Martin Luther
C
Frobel
D
Kant
E
Hegel
Açıklama:
Orta Çağ’ın insanı değersiz kılan tüm uygulamaları Yeni Çağ’da gerçekleştirilen reformlarla ortadan kaldırılmıştır. Bu reformlara öncelik eden isim olması açısıyla dönemin en önemli figürlerinden biri de Martin Luther’dir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 39

I. Hobbes
II. Locke
III. Dewey
IV. Rousseau
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri toplum sözleşmesi fikrine yön veren isimler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Rousseau’nun yanı sıra Hobbes ve Locke da
toplum sözleşmesi fikrine yön veren isimler arasında yer almaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 40

Osmanlı Devleti'nin insan hakları düşüncesiyle gerçek anlamda tanışması aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Sened-i İttifak
B
Islahat Fermanı
C
Reşit Paşa Gülhane Hattı Hümayunu
D
I. Meşrutiyet
E
II. Meşrutiyet
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin insan hakları düşüncesiyle
gerçek anlamda tanışması 1839 yılında halk önünde okunan Reşid Paşa Gülhane Hattı Hümayunu
ile gerçekleşmiştir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 41

Kişinin kullanabileceği yetkilere kısaca ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hak
B
Hukuk
C
Adelet
D
Özgürlük
E
Laiklik
Açıklama:
Özgürlük kavramıyla kıyaslandığında daha somut bir görünüme sahip olan ve çağdan çağa, yönetimden yönetime, toplumdan topluma değişebilen hak kavramı ise; kişinin kullanabileceği yetkileridir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 42

I. Virginia Haklar Bildirisi
II. Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi
III. Sanayi Devrimi
IV. I. Meşrutiyet
On sekizinci yüzyılın tipik olgularından olan eşitlik fikrinin ilk kez nerede ifade edildiği aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
On sekizinci yüzyılın tipik olgularından olan bu eşitlik fikri, ilk kez Virginia Haklar Bildirisi ve Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi’nde ifadesini bulmuştur. Doğru yanıt B'dir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi hukuksal eşitliğin tamamlayıcısıdır?

Seçenekler

A
Seçme Seçilme Hakkı
B
Mülk edinme hakkı
C
Siyasal eşitlik
D
Ticaret hakkı
E
Eşit vatandaşlık hakkı
Açıklama:
Bir anlamda hukuksal eşitliğin tamamlayıcısı durumunda olan siyasal eşitlik sayesinde hukuksal düzenlemelerin belli bir sınıfın tekelinde olmasının önüne geçilmesi planlanmıştır. A seçeneği kuvvetli çeldiricidir. Seçme ve seçilme hakkı ancak siyasal eşitliğin getirdiği haklardan birisi olabilir. Doğru yanıt C'dir.

Soru 44

I. Canlılık özelliği taşıyan tüm varlıkların hakkı
II. Bütün insanların eşit olarak yararlanabileceği hak ve hukuksal yetkiler
III. Etnik köken farklılıkları
IV. Din, Dil, Irk ayrımı gözetilmesi
Yukarıda belirtilen haklardan hangisi insan hakları ile doğrudan ilgildir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Kısaca insan hakları, bütün insanların sahip olduğu, temel hak ve özgürlükler olarak adlandırılmıştır. Irk, dil, din, etnik köken, cinsiyet, milliyet gözetmeksizin bütün insanların eşit olarak yararlanabileceği hak ve hukuksal yetkidir. Daha geniş çapta düşünecek olursak, insan haklarının bir üst basamağında, canlılık özelliği taşıyan tüm varlıkların hakkı, yani “canlı hakkı” kavramı mevcuttur. Doğru yanıt D'dir.

Soru 45

İnsan hakları kavramının ne olduğunun anlaşılabilmesi konuyla ilişkili bazı kavramların da açık bir şekilde tanımlanmasını gerektirmiştir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bahsi geçen ilişkili kavramlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Eşitlik
B
Özgürlük
C
Demokrasi
D
Devlet
E
Muhalefet
Açıklama:
İnsan hakları kavramının ne olduğunun anlaşılabilmesi konuyla ilişkili bazı kavramların da açık bir şekilde tanımlanmasını gerektirmiştir. İnsan hakları; eşitlik, özgürlük, demokrasi, devlet, iktidar ve benzeri gibi kavramlarla ele alınmakta ve çoğu zaman bu kavramlar üzerinden boyutlandırılmıştır. Doğru yanıt E'dir.

Soru 46

Devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Pozitif hukuk
B
Doğal hukuk
C
Yürütme
D
Yasama
E
Özel hukuk
Açıklama:
Devlet hukuku olarak da adlandırılabilen Pozitif hukuk; kısaca devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumudur. C ve D seçenekleri kuvvetli çeldiricidir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 47

İnsan hakları düşüncesinin temelde sahip olduğu anlamsalı bulmaya yönelik bir öneri olan, Antik Yunan düşüncesinde de hâkim olan temel ilke, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
"Ne olursan ol yine gel"
B
"Kendini bil"
C
"Dostunu düşmanını bil"
D
Tanrıya itaat et
E
Az ye çok oku çok öğren
Açıklama:
Antik Yunan düşüncesinde hâkim olan “kendini bil” ilkesi aslında insan hakları düşüncesinin temelde sahip olduğu anlamsalı bulmaya yönelik bir öneridir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 48

Magna Carta Libertatum Ferman’ı(Büyük Özgürlük Fermanı) kaç yılında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1205
B
1210
C
1215
D
1220
E
1225
Açıklama:
Kralın yetkilerinin daraltılması gerektiği düşüncesi üzerine 1215 yılında taraflar arasında (Büyük Hürriyet Fermanı) Magna Carta Libertatum Ferman’ı imzalanmıştı. Doğru yanıt C'dir.

Soru 49

Orta Çağ’ın insanı değersiz kılan tüm uygulamaları Yeni Çağ’da gerçekleştirilen reformlarla ortadan kaldırılmıştır. Dönemin en önemli figürlerinden olan ve bu reformlara öncülük eden kişi kimdir?

Seçenekler

A
Fatih Sultan Mehmet
B
Kanunu Sultan Süleyman
C
Agatha Christie
D
Martin Luther
E
Magna Carta
Açıklama:
Orta Çağ’ın insanı değersiz kılan tüm uygulamaları Yeni Çağ’da gerçekleştirilen reformlarla ortadan kaldırılmıştır. Bu reformlara öncelik eden isim olması açısıyla dönemin en önemli figürlerinden biri de Martin Luther’dir . Doğru yanıt D'dir.

Soru 50

İkinci Meşrutiyet kaç yılında ilan edilmiştir?

Seçenekler

A
1902
B
1903
C
1905
D
1907
E
1908
Açıklama:
İkinci Meşrutiyet 1908 yılında ilan edilmiştir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 51

Toplumsal ihtiyaç ve beklentilere göre şekillenmiş ve özgürlük kavramıyla birlikte “demokrasi”, “liberalizm”, “laiklik”, “sekülerizm”, “insan hakları” kavramlarını gün yüzüne çıkaran devlet şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Modern Devlet
B
Demokratik Devlet
C
Laik Devlet
D
Ataerkil Devlet
E
Ulusal Devlet
Açıklama:
Modern devlet, toplumsal ihtiyaç ve beklentilere göre şekillenmiş ve özgürlük kavramıyla birlikte “demokrasi”, “liberalizm”, “laiklik”, “sekülerizm”, “insan hakları” kavramları gün yüzüne çıkmıştır.

Soru 52

"Özgürlük" ve "hak" kavramlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Özgürlük, “herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumudur.
B
İnsan hiçbir baskı ve zorlamaya maruz kalmadan düşünüp ve bu bağlamda kendi iradesiyle hareket ediyorsa özgürdür.
C
Hak kavramı; kişinin kullanabileceği yetkileridir.
D
Hukuk yoluyla tanınan yetkiler hakları oluşturur.
E
Hak kavramı, özgürlük kavramıyla kıyaslandığında daha soyuttur.
Açıklama:
Hak kavramı, özgürlük kavramıyla kıyaslandığında daha somuttur.

Soru 53

"Eşitlik" fikri, ilk kez hangi bildiriyle ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Strasbourg Bildirisi
B
Helsinki Bildirisi
C
Virginia Haklar Bildirisi
D
New York Bildirisi
E
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Bildirisi
Açıklama:
On sekizinci yüzyılın tipik olgularından olan bu eşitlik fikri, ilk kez Virginia Haklar Bildirisi ve
Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi’nde ifadesini bulmuştur.

Soru 54

Devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumu hangi hukuğun tanımıdır?

Seçenekler

A
Doğal Hukuk
B
Tabi Hukuk
C
Pozitif Hukuk
D
Karma Hukuk
E
Özel Hukuk
Açıklama:
Devlet hukuku olarak da adlandırılabilen Pozitif hukuk; kısaca devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumudur.

Soru 55

Aydınlanma Döneminin en önemli insan hakları temsilcisi Fransız düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Platon
B
Aristoteles
C
Karl Marks
D
Jean-Jacques Rousseau
E
Descartes
Açıklama:
Aydınlanma Döneminin en önemli insan hakları temsilcisi Fransız düşünür Jean-Jacques
Rousseau’ya göre, insanın özgürlüğü ve eşitliği doğal durumunda mümkündür.

Soru 56

Aynı dönemdeki toplum sözleşmesi öğretilerinden farklı olarak ‘yaşam-özgürlük mülkiyet-baskıya karşı direnme’ formülünü ortaya koyarak bireyin temel hak ve özgürlüklerini koruma adına bir siyasi yapılanmanın gerekliliğine dikkat çeken düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Hobbes
B
Rousseau
C
Platon
D
Aristoteles
E
John Locke
Açıklama:
John Locke insan hakları düşüncesinin gelişimi noktasında en önemli figürlerden biri olarak ortaya çıkmaktadır. Çünkü aynı dönemdeki toplum sözleşmesi öğretilerinden farklı olarak ‘yaşam-özgürlük mülkiyet-baskıya karşı direnme’ formülünü ortaya koyarak bireyin temel hak ve özgürlüklerini koruma adına bir siyasi yapılanmanın gerekliliğine dikkat çekmiştir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde Sened-i İttifak ile başlayan hak arama girişimlerinin etkili olamamasının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Siyasal yapılanmasında hiçbir dönem demokrasi fikrini barındırmamış olması
B
Padişahın yetkilerini kısıtlamayışı
C
Dine dayanan bir hukuk sistemi olması
D
Din ve devlet işlerinin sürekli birbirine karıştırılması
E
Hak arama girişimlerinin çoğunda dışarıdan gelen baskıların etkili olması
Açıklama:
Senedi İttifak padişahın yetkilerini kısmen kısıtlamaktadır.

Soru 58

Aşağıdaki anayasalardan hangisi ile birlikte ülkemizde insan haklarını korumaya yönelik düzenlemeler yapılmıştır?

Seçenekler

A
1921
B
1924
C
1961
D
1982
E
Hepsi
Açıklama:
1961 Anayasası ile birlikte ülkemizde insan haklarını korumaya yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

Soru 59

Birinci Kuşak Haklar, özellikle batılı demokratik ülkeler tarafından desteklenen kişi hakları ve siyasal haklardan meydana gelmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu haklar arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Kişi özgürlüğü ve güvenliği
B
Mülkiyet hakkı
C
Sosyal güvenlik hakkı
D
Eşitlik hakkı
E
Seçme ve seçilme hakkı
Açıklama:
Sosyal güvenlik hakkı ikinci kuşak haklar arasında yer almaktadır.

Soru 60

Held, devletin oluşum süreçlerini beş gruba ayırarak açıklamıştır. İmparator’un gücüne özerk anlamda ortaklık sağlayan, işbirliği sunan kurumsal bir yapıyı simgeleyen ve Türkçeye “Zümreler Düzeni” olarak çevrilen süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Standenstaat
B
Geleneksel haraç toplayan devletler
C
Feodalizm
D
Mutlakiyetçi Devletler
E
Modern ulus Devletler
Açıklama:
Standenstaat: Held tarafından devletin oluşum süreçleri içinde vurgulanan bu Almanca kavram Türkçe’ye “Zümreler Düzeni” olarak çevrilebilir. Eski Avrupa sisteminde, imparator’un gücüne özerk anlamda ortaklık sağlayan, işbirliği sunan kurumsal bir yapıyı simgelemektedir.

Soru 61

İnsanın hiçbir baskı ve zorlamaya maruz kalmadan düşünüp ve bu bağlamda kendi iradesiyle hareket etmesine ne denir?

Seçenekler

A
İrade
B
Özgürlük
C
İnsan hakları
D
Çağdaş yaşam
E
Hukuk
Açıklama:
Türk Dil Kurumu’nun tanımladığı biçimiyle özgürlük, “herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumu, serbestî” ve “her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi düşüncesine dayanarak karar vermesi durumu” dur. Yani, insan hiçbir baskı ve zorlamaya maruz kalmadan düşünüp ve bu bağlamda kendi iradesiyle hareket ediyorsa özgürdür diyebiliriz.

Soru 62

Daha somut bir görünüme sahip olan ve çağdan çağa, yönetimden yönetime, toplumdan topluma değişebilen kavrama ne denir?

Seçenekler

A
Demokrasi
B
Özgürlük
C
Hak
D
Laiklik
E
Hukuk
Açıklama:
Özgürlük kavramıyla kıyaslandığında daha somut bir görünüme sahip olan ve çağdan çağa, yönetimden yönetime, toplumdan topluma değişebilen hak kavramı ise; kişinin kullanabileceği yetkileridir.

Soru 63

Halk kitlelerince özgürlüğe nazaran daha somut, sürükleyici ve kavranması kolay bir kavram olarak görülmesine ne denir?

Seçenekler

A
Eşitlik
B
Laiklik
C
Özgürlük
D
Demokrasi
E
Hukuk
Açıklama:
Eşitlik kavramı halk kitlelerince özgürlüğe nazaran daha somut, sürükleyici ve kavranması kolay bir kavram olarak görülmektedir.

Soru 64

Irk, dil, din, etnik köken, cinsiyet, milliyet gözetmeksizin bütün insanların eşit olarak yararlanabileceği hak ve hukuksal yetki nedir?

Seçenekler

A
Demokrasi
B
Hukuk
C
Laiklik
D
Özgürlük
E
İnsan hakları
Açıklama:
Kısaca insan hakları, bütün insanların sahip olduğu, temel hak ve özgürlükler olarak adlandırılmıştır. Irk, dil, din, etnik köken, cinsiyet, milliyet gözetmeksizin bütün insanların eşit olarak yararlanabileceği hak ve hukuksal yetkidir.

Soru 65

İnsan hakları kavramı hangi çağ ile başlamıştır?

Seçenekler

A
Ortaçağ
B
İlkçağ
C
Yakınçağ
D
Yeniçağ
E
Eskiçağ
Açıklama:
Yakın Çağ ile başlayan insan hakları kavramının gerçek anlamına kavuşması demokrasinin gelişmesiyle mümkün olmuştur.

Soru 66

İnsan haklarının bugünkü görünümü kavuşması tarihin akışı içinde hangi yönetimlere karşı verilen mücadelelerle şekillenmiştir?

Seçenekler

A
Diktatörlük
B
Kilise
C
Monarşi
D
Oligarşi
E
Demokratik
Açıklama:
İnsan haklarının bugünkü görünümü kavuşması tarihin akışı içinde monarşi yönetimlere karşı verilen mücadelelerle şekillenmiştir.

Soru 67

Magna Carta Libertatum Ferman’ı hangi yıl imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1215
B
1214
C
1216
D
1213
E
1217
Açıklama:
Kralın yetkilerinin daraltılması gerektiği düşüncesi üzerine 1215 yılında taraflar arasında (Büyük Hürriyet Fermanı) Magna Carta Libertatum Ferman’ı imzalanmıştı.

Soru 68

Temelde insanın ne kadar değerli olduğu ile ilgilenen düşünce biçimi hangisidir?

Seçenekler

A
İnsan hakları
B
Özgürlük
C
Demokrasi
D
Hümanizm
E
Hukuk
Açıklama:
İnsan merkezli bir evren ve toplum düşüncesini öngören hümanizm fikrinde temel olan insanın ne kadar değerli olduğudur.

Soru 69

Aydınlanma Döneminin en önemli insan hakları temsilcisi kimdir?

Seçenekler

A
Martin Luther
B
Voltaire
C
Thomsa Hobbes
D
John Locke
E
Jean-Jacques Rousseau
Açıklama:
Aydınlanma Döneminin en önemli insan hakları temsilcisi Fransız düşünür Jean-Jacques Rousseau’ya göre, insanın özgürlüğü ve eşitliği doğal durumunda mümkündür.

Soru 70

Amerika’da Virginia İnsan Haklar Bildirisi hangi yıl yapılmıştır?

Seçenekler

A
1876
B
1775
C
1875
D
1776
E
1777
Açıklama:
Amerika’da 1776 yılında yapılan Virginia İnsan Haklar Bildirisi’nde “Tüm insanlar doğuştan eşit derecede özgür ve bağımsızdırlar.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisidir modern devletin, toplumsal ihtiyaç ile gün yüzüne çıkan kavramlardan değildir?

Seçenekler

A
Demokrasi
B
Din
C
Liberalizm
D
Laiklik
E
İnsan hakları
Açıklama:
Modern devlet, toplumsal ihtiyaç ve beklentilere göre şekillenmiş ve özgürlük kavramıyla birlikte “demokrasi”, “liberalizm”, “laiklik”, “sekülerizm”, “insan hakları” kavramları gün yüzüne çıkmıştır.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi eşitlik kavramının temel başlıklarından değildir?

Seçenekler

A
Hukuksal
B
Siyasi
C
Ekonomik
D
Sosyal
E
Bireysel
Açıklama:
İnsan haklarıyla ilişkili olan bir diğer kavram eşitliktir. Hukuksal, siyasal ve ekonomik ve sosyal eşitlik olmak üzere üç temel başlık altında toplanabilen eşitlik kavramı neyin eşitlik altına alındığıyla ilgili olarak farklı anlam ve türlere sahiptir.

Soru 73

İnsan haklarının sağladığı koşulların doğrudan veya dolaylı bir biçimde ortadan kaldırılmasına yönelik her girişim aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Seçenekler

A
Vicdansızlık
B
Eşitsizlik
C
Baskılama
D
Adaletsizlik
E
Haksızlık
Açıklama:
Akıl ve vicdan sahibi bir varlık olarak insanın hem sahip olduğu olanaklar alanını koruması hem de bu olanaklar ile daha yaşanılır bir dünya kurması ancak insan haklarının sağladığı koşullarla gerçekleşebilmiştir. Bu koşulların doğrudan veya dolaylı bir biçimde ortadan kaldırılmasına yönelik her girişim “adaletsizlik” kavramına işaret etmektedir. İnsan hakları bu adaletsizliğin giderilmesine yönelik bir talebi de imâ etmektedir.

Soru 74

“Kısaca devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumudur” şeklinde tanımlanan hukuk aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pozitif Hukuk
B
Özel hukuk
C
İdeal Hukuk
D
Negatif Hukuk
E
Doğal Hukuk
Açıklama:
Devlet hukuku olarak da adlandırılabilen Pozitif hukuk; kısaca devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumudur.

Soru 75

Düşünce mirasını sistemli bir biçimde ilk defa ortaya koyan Antik Yunan düşünürü veya düşünürleri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pitagorasçılar
B
Aristoteles
C
Sofistler
D
Sokrates
E
Platon
Açıklama:
İnsan hakları düşüncesinin tarihsel gelişimi için Eski Yunan uygarlığına kadar geri gidilebilmektedir. Düşünce mirasını sistemli bir biçimde ilk defa ortaya koyan Antik Yunan düşünürleri Sofistlerin felsefelerinin temelinde, insana verdikleri değer yatmaktadır.

Soru 76

”Kanuna uygun ve mahkeme kararı olmaksızın hiç kimse tevkif edilemez, hapsedilemez, ülke dışına çıkartılamaz, sürgün edilemez” maddesi aşağıdakilerden hangisinde kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Virginia Haklar Bildirgesi
B
Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi
C
1787 tarihli Amerikan Anayasası
D
Amerikan Anayasası
E
Büyük Hürriyet Fermanı
Açıklama:
Kralın yetkilerinin daraltılması gerektiği düşüncesi üzerine 1215 yılında taraflar arasında (Büyük Hürriyet Fermanı) Magna Carta Libertatum Ferman’ı imzalanmıştı. Fermanda yer alan “Kanuna uygun ve mahkeme kararı olmaksızın hiç kimse tevkif edilemez, hapsedilemez, ülke dışına çıkartılamaz, sürgün edilemez” maddesi insana haklarının yasal bir zemine oturtulması noktasında önem taşımaktadır.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Çağ'da hümanist reformlara öncelik eden bir isimdir?

Seçenekler

A
Machiavelli
B
Rousseau
C
Luther
D
Locke
E
Hegel
Açıklama:
İnsan merkezli bir evren ve toplum düşüncesini öngören hümanizm fikrinde temel olan insanın ne kadar değerli olduğudur. Orta Çağ’ın insanı değersiz kılan tüm uygulamaları Yeni Çağ’da gerçekleştirilen reformlarla ortadan kaldırılmıştır. Bu reformlara öncelik eden isim olması açısıyla dönemin en önemli figürlerinden biri de Martin Luther’dir.

Soru 78

Çalışma hakkı, sendikal haklar, sosyal güvenlik hakkı gibi haklar aşağıdakilerden hangi grup haklar içinde değerlendirilir?

Seçenekler

A
Birinci Kuşak Haklar
B
İkinci Kuşak Haklar
C
Üçüncü Kuşak İnsan Hakları
D
Negatif Haklar
E
Pozitif Haklar
Açıklama:
İkinci Kuşak Haklar: Sosyalist geleneklere dayanan ekonomik, sosyal ve kültürel haklardır. Bu haklar sanayileşme sürecinde işçi sınıfının mücadeleleri sonunda elde edilmiş haklardır. İkinci kuşak hakları bir başlık altında sıralamak gerekirse şu maddeler ortaya çıkar: Çalışma hakkı, sendikal haklar, adil ve uygun iste çalışma hakkı, sosyal güvenlik hakkı, ailenin, anneliğin, çocukların ve gençlerin korunması hakkı, yaşama ve sağlık standardı hakkı, eğitim hakkı, kültürel yasama katılma hakkı.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Eski Avrupa sisteminde, imparatorun gücüne özerk anlamda ortaklık sağlayan, işbirliği sunan kurumsal bir yapının imparatorun kendisine bağlanmasını simgelemektedir.?

Seçenekler

A
Geleneksel Haraç Toplayan Devletler
B
Feodalizm
C
Standenstaat
D
Mutlakiyetçi Devletler
E
Modern Ulus Devletler
Açıklama:
Held tarafından devletin oluşum süreçleri içinde vurgulanan bu Almanca kavram Türkçe’ye “Zümreler Düzeni” olarak çevrilebilir. Eski Avrupa sisteminde, imparatorun gücüne özerk anlamda ortaklık sağlayan, işbirliği sunan kurumsal bir yapıyı simgelemektedir. Diğer bir deyişle, imparatorluğun alt kademelerindeki yerel yöneticilerin, imparatorun kendisine bağlanmasını simgelemektedir.

Soru 80

Egemenliği “güçler arasında en üstünü” sözleriyle ilk kez ifade eden aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marx
B
Hegel
C
Rousseau
D
Machiavelli
E
Locke
Açıklama:
Tarih sahnesinde gerek grupların, gerek kurumların veya kişilerin birbirleri üzerinde sağlamak istedikleri hâkimiyet egemenlik kavramıyla açıklanmıştır. Egemenliği “güçler arasında en üstünü” sözleriyle ilk kez ifade eden Machiavelli’dir.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi hak kavramının özelliklerindendir?
I. Kişinin kullanabileceği yetkilerdir.
II. Yönetimden yönetime değişebilir.
III. Hukuki yollar ile güvence altına alınmıştır.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
Hepsi
Açıklama:
Özgürlük kavramıyla kıyaslandığında daha somut bir görünüme sahip olan ve çağdan çağa, yönetimden yönetime, toplumdan topluma değişebilen hak kavram; kişinin kullanabileceği yetkileridir. Haklar, hukuki yollar ile güvence altına alınmıştır.

Soru 82

Hangisi eşitlik kavramı türleri içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
Hukuksal
B
Siyasal
C
Toplumsal
D
Sosyal
E
Ekonomik
Açıklama:
Hukuksal, siyasal ve ekonomik ve sosyal eşitlik olmak üzere üç temel başlık altında toplanabilen eşitlik kavramı neyin eşitlik altına alındığıyla ilgili olarak farklı anlam ve türlere sahiptir.

Soru 83

İlk kez Virginia Haklar Bildirisi ve Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisinde yer alan eşitlik türü hangisidir?

Seçenekler

A
Siyasal Eşitlik
B
Hukuksal Eşitlik
C
Ekonomik Eşitlik
D
Sosyal Eşitlik
E
Toplumsal Eşitlik
Açıklama:
On sekizinci yüzyılın tipik olgularından olan hukuksal eşitlik fikri, ilk kez Virginia Haklar Bildirisi ve Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi’nde ifadesini bulmuştur.

Soru 84

“Irk, dil, din, etnik köken, cinsiyet, milliyet gözetmeksizin bütün insanların eşit olarak yararlanabileceği hak ve hukuksal yetkidir.”
Yukarıda yer alan tanım aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Eşitlik
B
Adalet
C
Hak
D
Özgürlük
E
İnsan Hakları
Açıklama:
İnsan Hakları; bütün insanların sahip olduğu, temel hak ve özgürlükler olarak adlandırılmıştır. Irk, dil, din, etnik köken, cinsiyet, milliyet gözetmeksizin bütün insanların eşit olarak yararlanabileceği hak ve hukuksal yetkidir.

Soru 85

İnsan hakları düşüncesinin temelde sahip olduğu anlamsalı bulmaya yönelik bir öneri olan “kendini bil” ilkesi hangi döneme ait bir düşüncedir?

Seçenekler

A
Orta Çağ
B
Aydınlanma Dönemi
C
Yeni Çağ
D
Antik Yunan
E
Rönesans
Açıklama:
Antik Yunan düşüncesinde hâkim olan “kendini bil” ilkesi aslında insan hakları düşüncesinin temelde sahip olduğu anlamsalı bulmaya yönelik bir öneridir.

Soru 86

Osmanlı Devleti’ nin insan hakları düşüncesi ile gerçek anlamda tanışması hangi olayla gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Birinci Meşrutiyetin ilanı
B
Halk önünde Gülhane Hattı Hümayunu’ nun okunması ile
C
Sened-i İttifak sözleşmesinin imzalanması
D
İkinci Meşrutiyetin ilanı
E
Fransız İhtilali
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin insan hakları düşüncesiyle gerçek anlamda tanışması 1839 yılında halk önünde okunan Reşid Paşa Gülhane Hattı Hümayunu ile gerçekleşmiştir.

Soru 87

20. Yüzyılda insan hakları düşüncesinin evrenselliğinin ilk ciddi işareti nerede görülmektedir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler Antlaşması
B
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
C
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
D
Temel Hak ve Özgürlükler Bildirgesi
E
Siyasi Hak ve Özgürlükler Sözleşmesi
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrası 1945 yılında imzalanan Birleşmiş Milletler Antlaşması evrenselliğin ilk ciddi işareti olarak kabul edilmiştir.

Soru 88

Avrupa Konseyine üye olan ülkelerin 1950 yılında Roma’ da kendi aralarında imzaladıkları “İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerinin Korunmasına ilişkin Sözleşme” ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi/ hangileri doğrudur?
I. Sözleşme ile birlikte insan hakları konusunda sorun yaşayan kişiler bireysel başvuruda bulunabilme hakkına da kavuşmuştur.
II. Kişiler hem kendi devletlerini hem de başka devletleri bu sözleşmeye dayanarak dava edebilir.
III. Sözleşme ile birlikte İnsan Hakları Mahkemesi kurulumuştur.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I-II
C
II-III
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerinin Korunması Sözleşmesi ile kişiler bireysel başvuruda bulunabilecek, devletleri sözleşmeye dayanarak dava edebilecektir. Bu sözleşme ile denetleme mekanizması oluşmuş ve İnsan Hakları Mahkemesi kurulmuştur.

Soru 89

Özellikle batılı demokratik ülkeler tarafından desteklenen kişi hakları ve siyasal haklardan meydana gelen; kaynağı on yedinci ve on sekizinci yüzyıl reformist teorilerine dayanan, her konuda özgürlük fikrinin önemsendiği insan hakları literatürde hangi türe girmektedir?

Seçenekler

A
Birinci Kuşak İnsan Hakları
B
İkinci Kuşak İnsan Hakları
C
Üçüncü Kuşak İnsan Hakları
D
Negatif Haklar
E
Pozitif Haklar
Açıklama:
Kaynağı on yedinci ve on sekizinci yüzyıl reformist teorilerine dayanan birincil kuşak hakların en belirgin özelliği her konuda özgürlük fikrinin önemsenmesidir. Özellikle batılı demokratik ülkeler tarafından desteklenen kişi hakları ve siyasal haklardan meydana gelmektedir.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Held’ in devletin oluşum süreçleri içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
Geleneksel haraç toplayan devletler
B
Standenstaat
C
Mutlakiyetçi Devletler
D
Modern Ulus Devletler
E
Liberal Devletler
Açıklama:
Held, devletin oluşum süreçlerini beş gruba ayırarak açıklamıştır:
Geleneksel haraç toplayan devletler
Feodalizm: Bölünmüş otorite düzeni
Standenstaat
Mutlakiyetçi Devletler
Modern Ulus Devletler

Soru 91

  1. Kişinin kullanabileceği yetkileridir.
  2. Özgürlük kavramıyla kıyaslandığında daha somuttur.
  3. Toplumdan topluma değişebilir.
Yukarıda açıklaması ve özellikleri verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hak
B
Özgürlük
C
Demokrasi
D
İnsan hakları
E
Hümanizm
Açıklama:
Özgürlük kavramıyla kıyaslandığında daha somut bir görünüme sahip olan ve çağdan çağa, yönetimden yönetime, toplumdan topluma değişebilen hak kavramı ise; kişinin kullanabileceği yetkileridir.

Soru 92

Türk Dil Kurumuna göre “herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumu, serbestî” anlamına gelen kavram nedir?

Seçenekler

A
Hak
B
Özgürlük
C
Hukuk
D
Liberalizm
E
Laiklik
Açıklama:
Türk Dil Kurumu’nun tanımladığı biçimiyle özgürlük, “herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumu, serbestî” ve “her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi düşüncesine dayanarak karar vermesi durumu” dur.

Soru 93

Irk, dil, din, etnik köken, cinsiyet, milliyet gözetmeksizin bütün insanların eşit olarak yararlanabileceği hak ve hukuksal yetkiye ________________________ adı verilir.
Yukarıdaki boşluğa getirilmesi en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Özgürlük
B
Adalet
C
İnsan hakları
D
Hümanizm
E
Liberalizm
Açıklama:
İnsan hakları, bütün insanların sahip olduğu, temel hak ve özgürlükler olarak adlandırılmıştır. Irk, dil, din, etnik köken, cinsiyet, milliyet gözetmeksizin bütün insanların eşit olarak yararlanabileceği hak ve hukuksal yetkidir.

Soru 94

  1. Eşitlik
  2. Özgürlük
  3. Devlet
  4. Kapitalizm
Yukarıdaki sözcüklerden hangileriyle insan hakları kavramı birlikte ele alınabilir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
İnsan hakları kavramının ne olduğunun anlaşılabilmesi konuyla ilişkili bazı kavramların da açık bir şekilde tanımlanmasını gerektirmiştir. İnsan hakları; eşitlik, özgürlük, demokrasi, devlet, iktidar ve benzeri gibi kavramlarla ele alınmakta ve çoğu zaman bu kavramlar üzerinden boyutlandırılmıştır.

Soru 95

İnsan haklarına ilişkin aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Bütün hakların üstünde olma özelliğini sahiptir.
B
Bugünkü görünümüne kavuşması, tarihin akışı içinde monarşi yönetimlere karşı verilen mücadelelerle şekillenmiştir.
C
İnsan hakları çerçevesinde devlete yönelik ileri sürülebilecek haklar yalnızca temel haklarla sınırlıdır.
D
Evrensel bir nitelik kazanması ve tüm insanlar için belli bir anlam kazanması uzun bir süreç içinde gerçekleşmiştir.
E
Özellikle modern toplumda popüler bir kavram olarak karşımıza çıkar.
Açıklama:
İnsan hakları, bütün hakların üstünde olma özelliğini sahiptir. Bugünkü görünümüne kavuşması tarihin akışı içinde monarşi yönetimlere karşı verilen mücadelelerle şekillenmiştir. Evrensel bir nitelik kazanması ve tüm insanlar için belli bir anlam kazanması uzun bir süreç içinde gerçekleşmiştir. Özellikle modern toplumda popüler bir kavram olarak karşımıza çıkar. Ancak insan hakları çerçevesinde devlete yönelik ileri sürülebilecek haklar yalnızca temel haklarla sınırlı değildir.

Soru 96

Sadece özgür vatandaşların seçme ve seçilme hakkına sahip olduğu kusurlu bir demokrasi örneği olmasıyla eleştirilebilse de ileriye dönük demokrasi ve insan hakları adına ilk filizlenmelerin yeşerdiği dönem hangisidir?

Seçenekler

A
Eski Yunan
B
Orta Çağ
C
Yeni Çağ
D
Yakın Çağ
E
20. yüzyıl
Açıklama:
Sadece özgür vatandaşların seçme ve seçilme hakkına sahip olduğu kusurlu bir demokrasi örneği olmasıyla eleştirilebilse de ileriye dönük demokrasi ve insan hakları adına ilk filizlenmelerin yeşerdiği dönem Eski Yunan’dır.

Soru 97

Aydınlanma Döneminin insan hakları temsilcilerinden en önemlisi kimdir?

Seçenekler

A
Platon
B
Jean-Jacques Rousseau
C
Aristoteles
D
Rene Descartes
E
Karl Marks
Açıklama:
Aydınlanma Döneminin en önemli insan hakları temsilcisi Fransız düşünür Jean-Jacques Rousseau’ya göre, insanın özgürlüğü ve eşitliği doğal durumunda mümkündür. Toplumsal hayat insanın doğal durumda sahip olduğu bu özgürlük ve eşitlik fikrini ortadan kaldırdı. İnsanlarda birlikte yaşayabilmek adına sözsüz ve yazısız bir anlaşma yoluyla devleti kurdular. Devlet bu anlaşmanın gereği olarak kişinin temel hak ve özgürlüklerini korumak durumundadır. İnsanların devletle yaptığı bu “toplumsal sözleşme” fikri Avrupa ve Amerika’da insan hakları düşüncesinin gelişimini etkilemiştir.

Soru 98

Birinci kuşak haklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Klasik olmayan haklar da denir.
B
En belirgin özelliği her konuda özgürlük fikrinin önemsenmesidir.
C
İlk olarak işçi sınıfının zenginleşmesiyle bireysel olarak talep ettiği haklardır.
D
Sosyalist geleneklere dayanan ekonomik, sosyal ve kültürel haklardır.
E
Toplumsal sözleşme esasına dayandıkları için siyasal bu kapsam dışında tutulur.
Açıklama:
Kaynağı on yedinci ve on sekizinci yüzyıl reformist teorilerine dayanan birincil kuşak hakların en belirgin özelliği her konuda özgürlük fikrinin önemsenmesidir. Klasik haklar olarak da adlandırılan birinci kuşak haklar ilk olarak burjuva sınıfının zenginleşmesiyle bireysel olarak talep ettiği haklardır. Feodaliteden kapitalizme geçiş sürecinde zenginleşen burjuva sınıfı dönemin koşullarında hem mülkiyet hem de siyasi haklar elde etme konusunda seslerini yükseltebilmişlerdir. Toplumsal sözleşme esasına dayanan siyasal haklar da birinci kuşak haklar arasında sayılmaktadır. Klasik haklar kişinin temel hak ve özgürlüklerini devlet karşısında korunmasını öngörür.

Soru 99

  1. Devletin müdahale etmemesi gereken haklardır.
  2. Bu haklar başkasına zarar vermezler.
  3. Din ve vicdan hakkı, ifade özgürlüğü hakkı, özel hayatının özel kalması hakkı bazı örnekleridir.
Yukarıda özellikleri verilen hak türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pozitif haklar
B
Birinci kuşak haklar
C
Negatif haklar
D
İkinci kuşak haklar
E
Üçüncü kuşak haklar
Açıklama:
Negatif Haklar: Devletin müdahale etmemesi gereken haklar negatif haklardır. Temelinde özgürlük düşüncesi olan haklardan kişiler mahrum bırakılamaz. İnsanın din ve vicdan hakkı, ifade özgürlüğü hakkı, özel hayatının özel kalması hakkı, istediği partiyi destekleme hakkı negatif haklardan bazılarıdır. Devlet kişinin bu hakları söz konusu olduğunda herhangi bir müdahalede bulunmamalıdır. Çünkü bu haklar başkasına zarar veren haklar değildir.

Soru 100

Ulus-devlet yapılanması öncesinde de eşit yurttaşlık ilkesiyle karşılaşılan dönemler olmasına rağmen yurttaşlık mahiyetindeki esas değişim ulus-devletle şekillenmiştir. Yurttaşlık bilincinin inşasında yurttaş olarak görülen bireylerin hak ve görevlerinin yasallaştırılması gerekmektedir.
Yukarıda verilen bilgiye göre yurttaşlık kavramı asıl görünümünü hangi dönemde kazanmıştır?

Seçenekler

A
İlk Çağ’da
B
Mutlakiyetçi devlet anlayışının benimsenmesiyle
C
Orta Çağ’da
D
Modern devlet anlayışının benimsenmesiyle
E
Yeni Çağ’da
Açıklama:
Ulus-devlette karşımıza çıkan bir diğer önemli olgu yurttaşlık meselesidir. Ulus-devlet yapılanması öncesinde de eşit yurttaşlık ilkesiyle karşılaşılan dönemler olmasına rağmen yurttaşlık mahiyetindeki esas değişim ulus-devletle şekillenmiştir. Yurttaşlık kavramı bölgesel bir özellik olmaktan çıkıp ulusal bir özellik kazanarak evrensel boyutlara taşınmıştır. Kapitalizmin gelişmesine paralel bir şekilde ortaya çıkan modern yurttaşlık olgusu ulus inşasının en temel öğeleri arasındadır. Yurttaşlık bilincinin inşasında yurttaş olarak görülen bireylerin hak ve görevlerinin yasallaştırılması gerekmektedir.

Soru 101

Hukuksal eşitlik düşüncesinin kaynağı nedir?

Seçenekler

A
Kişi özgürlükleri
B
Doğal hukuk ilkesi
C
İnsan hakları
D
Toplum yaşamı
E
Siyasal eşitlikler
Açıklama:
Öncülüğünü liberal düşüncenin yaptığı hukuksal eşitlik fikrine göre, herkes kanun önünde eşit haklara sahiptir. Bu düşüncenin kaynağı insanların doğuştan eşit olduğu doğal hukuk ilkesine dayanmaktadır.

Soru 102

Bireye tanınan temel haklar ve bireyin bunları kullanabilme özgürlüğünün birbirini tamamlaması aşağıdaki kavramlardan hangisinin temelini oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Özgürlük
B
Eşitlik
C
Sosyal varlık
D
Demokrasi
E
İnsan hakları
Açıklama:
Bireye tanınan temel haklar ve bireyin bunları kullanabilme özgürlüğünün birbirini tamamlaması insan hakları kavramının temelini oluşturmuştur. Kısaca insan hakları, bütün insanların sahip olduğu, temel hak ve özgürlükler olarak adlandırılmıştır. Irk, dil, din, etnik köken, cinsiyet, milliyet gözetmeksizin bütün insanların eşit olarak yararlanabileceği hak ve hukuksal yetkidir.

Soru 103

"Devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumu" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pozitif hukuk
B
Doğal hukuk
C
Temel haklar
D
Yaşama hakkı
E
Eğitim hakkı
Açıklama:
Devlet hukuku olarak da adlandırılabilen Pozitif hukuk; kısaca devlet eliyle çıkarılan kanunlar ve bu kanunların tüm ülkede devlet aracılığıyla geçerli kılınması durumudur.

Soru 104

Yöneticiler tanrısal olanı temsil eder. Orta Çağ düşüncesi insan hakları merkezlidir. İnsan değerli bir varlıktır. Orta Çağ düşüncesinde demokrasi kavramına yer yoktur. Orta Çağ'da insan hakları düşüncesiyle ilgili yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
II ve IV
B
I, II ve IV
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
Her şeyin din ve tanrı merkezli bir anlayışla bezendiği Orta Çağ düşüncesinde ne insan değerli bir varlıktı ne de demokrasi kavramı. İnsan sadece Tanrısal olana itaat eden bir varlıktı. Tanrısal olanı temsil ettiği iddiasıyla ilahi bir güç atfedilen yöneticiler Orta Çağ’da egemenlik alanlarını daraltacak hiçbir düşünce kıvılcımının yeşermesine izin vermemişlerdi. Dolayısıyla Orta Çağ’da örgütlü bir insan hakları düşüncesi hiç gelişmemişti.

Soru 105

"Yaşam-özgürlük-mülkiyet-baskıya karşı direnme" formülünü ortaya koyarak insan hakları düşüncesinin gelişimine katkıda bulunmuş düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Martin Luther
B
Jean-Jacques Rousseau
C
Aristoteles
D
John Locke
E
Sokrates
Açıklama:
John Locke insan hakları düşüncesinin gelişimi noktasında en önemli figürlerden biri olarak ortaya çıkmaktadır. Çünkü aynı dönemdeki toplum sözleşmesi öğretilerinden farklı olarak ‘yaşam-özgürlük mülkiyet-baskıya karşı direnme’ formülünü ortaya koyarak bireyin temel hak ve özgürlüklerini koruma adına bir siyasi yapılanmanın gerekliliğine dikkat çekmiştir.

Soru 106

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'ni Türkiye hangi yıl imzalamıştır?

Seçenekler

A
1976
B
1950
C
1982
D
1876
E
1961
Açıklama:
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi başta yaşama hakkı olmak üzere bireyin diğer sahip olduğu hak ve özgürlüklerini korumaya yönelik birçok düzenlemeye sahiptir. Herkesin eşit haklara sahip olduğu bir düzen arayışının temsili bu bildirgede kölelik ve işkence de yasaklanmıştır. Kimse keyfi gerekçelerle özgürlüğünden mahrum edilemez ve herkes yasalar önünde eşit muamele görür. Bugün üye devletleri kontrol edebilecek bir mekanizmaya sahip olan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi uluslararası düzeyde bağlayıcılığı olan bir belge niteliği durumundadır. Türkiye bu bildirgeyi 1976 yılında imzalamıştır.

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi ikinci kuşak haklardan biridir?

Seçenekler

A
Kişi özgürlüğü ve güvenliği
B
Eşitlik hakkı
C
Eğitim hakkı
D
Mülkiyet hakkı
E
Seçme ve seçilme hakkı
Açıklama:
İkinci Kuşak Haklar, sosyalist geleneklere dayanan ekonomik, sosyal ve kültürel haklardır. Bu haklar sanayileşme sürecinde işçi sınıfının mücadeleleri sonunda elde edilmiş haklardır. İkinci kuşak haklar; sosyal, ekonomik ve kültürel haklardır. Çalışma hakkı, sendikal haklar, adil ve uygun işte çalışma hakkı, sosyal güvenlik hakkı, ailenin, anneliğin, çocukların ve gençlerin korunması hakkı, yaşama ve sağlık standardı hakkı, eğitim hakkı, kültürel yaşama katılma hakkı ikinci kuşak haklardır.

Soru 108

Temelinde özgürlük düşüncesi bulunan ve devletin müdahale etmemesi gereken haklara ne ad verilir?

Seçenekler

A
İkinci kuşak haklar
B
Negatif haklar
C
Üçüncü kuşak haklar
D
Pozitif haklar
E
Birinci kuşak haklar
Açıklama:
Devletin müdahale etmemesi gereken haklar negatif haklardır. Temelinde özgürlük düşüncesi olan haklardan kişiler mahrum bırakılamaz. İnsanın din ve vicdan hakkı, ifade özgürlüğü hakkı, özel hayatının özel kalması hakkı, istediği partiyi destekleme hakkı negatif haklardan bazılarıdır. Devlet kişinin bu hakları söz konusu olduğunda herhangi bir müdahalede bulunmamalıdır. Çünkü bu haklar başkasına zarar veren haklar değildir.

Soru 109

"Aydınlanma düşüncesinin bir ürünü olarak aklın kullanımı ve gereklerinin yerine getirilmesi sürecinin bir ürünüdür ve toplumun toptan değişimi ile hareket eden bir yapıya sahip olmuştur" tanımında ifade edilen şey aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Etnik köken
B
Ulus-devlet
C
Modernite
D
Sosyal hayat
E
Pozitif haklar
Açıklama:
Modernite, aydınlanma düşüncesinin bir ürünü olarak aklın kullanımı ve gereklerinin yerine getirilmesi sürecinin bir ürünüdür ve toplumun toptan değişimi ile hareket eden bir yapıya sahip olmuştur. Modernitenin siyasi projesi, toplumsal ve siyasal yaşamı dönüştürerek, insan eylemlerini bu akıl çizgisi ile uyumlu bir toplumsal örgütlenme içine yerleştirmektedir.

Soru 110

Hukuksal terminolojide ulus kavramı ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
Eşit yurttaşlık ilkesi.
B
Ulus eşittir devlet halkı.
C
Ortak dil, kültür ve tarih ile şekillenmiş siyasi bir topluluk.
D
İdeolojisini milliyetçilik üzerinden temellendiren topluluk.
E
Sivil toplum.
Açıklama:
“Siyasi terminolojide “ulus” ve “devlet halkı” aynı anlamda kullanılırken hukuksal terminolojide “ulus” kavramı; ortak köken, en azından ortak dil, kültür ve tarih ile şekillenmiş siyasi bir topluluk anlamına gelmektedir. Demek ki, devlet halkının, ulusa dönüşmesi belli özellikteki somut yaşam biçimlerinde gerçekleşmektedir.

Ünite 4

Soru 1

Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları hangi gelişmeyle başlamıştır?

Seçenekler

A
Şirketleşme ölçüsünde on dokuzuncu yüzyıl sonlarında yabancılar tarafından başlatılmıştır.
B
Sanayi Devrimi ve mevcut dönem içerisindeki askeri üstünlüğünün sorgulanamaz olması sebebiyle başlatılmıştır.
C
1842 yılında gerçekleşen Hamburg yangını ile krizin fırsata çevrilmesi ile başlatılmıştır.
D
On dokuzuncu yüzyılın sonlarında oluşturulan teminat işlemlerini geniş bir ağa yayarak başlatılmıştır.
E
İngiltere’nin 1893 yılında refah toplumu yaratmak üzerine getirdiği reform hareketi ile başlatılmıştır.
Açıklama:
Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları, şirketleşme ölçüsünde on dokuzuncu yüzyıl sonlarında yabancılar tarafından başlatılmıştır. Daha sonra Osmanlı Umum Sigorta Şirketi adına kurulan kuruluş ile ilk yerli sigorta işletmesi faaliyete geçmiştir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devletin günümüzdeki faaliyetlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla, sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak
B
Adli durumlarda, halkın can ve mal güvenliğini koruyarak; özgürlüğü temin etmek
C
Engelli yurttaşların tüm ihtiyaçlarını, gerekli ölçülerde iş ve benzeri destekleri sağlama yoluyla temin etmek
D
Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışması esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmak
E
Bazı ulaşım sistemlerini (yol, köprü, tren) faaliyete geçirmek ve halkın hizmetine açarak, rahat kullanım koşullarını oluşturmak
Açıklama:
  • Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışması esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmak.
  • Halkın işgücündeki problemlerle karşılaşmasına dair çözüm önerileri sunmak; grev hakkı, sendikal haklar ve pazarlık toplantılarını yasal çerçeveyle belirlemek.
  • Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla, sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak.
  • Adli durumlarda, halkın can ve mal güvenliğini koruyarak; özgürlüğü temin etmek.
  • Herhangi bir gelir seviyesi, farklılık (din, dil, ırk), cinsiyet ve eğitim seviyesi gözetmeksizin, tüm vatandaşlara eşit faaliyet sunmak.
  • Engelli yurttaşların tüm ihtiyaçlarını, gerekli ölçülerde iş ve benzeri destekleri sağlama yoluyla temin etmek.
  • Ücretsiz eğitim hizmeti sunarak; tüm toplumun bu eğitimden faydalanmasını sağlamak; eğitimlerinin devamlılığını takip etmek.
  • Halkın tümünün kendi isteği göz önünde bulundurularak talep ettiği barınma hakkını yasalar çerçevesinde güvence altına almak.
  • Hastanelerden ücretsiz ya da asgari biçimde ücretlendirilmiş çalışmalar bütünüyle, halkın faydalanmasını sağlamak; gerekli tedavileri birincil vazife olarak üstlenmek.
  • Her türlü ulaşım sistemini (yol, köprü, tren ve metro hatları, havayolları gibi) faaliyete geçirmek ve halkın hizmetine açarak, rahat kullanım koşullarını oluşturmak.

Soru 3

Yurttaşların vazifeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin söylenmesi doğru olur?

Seçenekler

A
Yurttaş bireysel hareket etmeli, bulunduğu coğrafya ve doğanın kendi yaşadığı ortamın bir parçası olduğunu unutmamalıdır.
B
Vatandaşlar, eğitim hizmetlerini, devletin sunduğu imkânlarda gerçekleştirmekle yükümlüdür.
C
Çalışma hakkını sağlamak ve çalışması esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmalıdır.
D
Devlete güven bireysel olmalı ve yurttaşlık vazifesi olan tüm görevler bireysel düşünülmelidir.
E
Sağlık faaliyetlerinden faydalanılmak için, sigorta işlemlerini sadece bireysel başvurular üzerinden sağlamalıdırlar.
Açıklama:
Yurttaşların vazifelerini şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Devlet, yurttaşlar için vardır. Yurttaş, devletin devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınması için, sosyal haklarını öğrenmeli, kamuya ilgili maddi-manevi desteğini sunmalıdır.
  • Devletin, faaliyetleri için elde etmesi gereken geliri, vergilendirme yoluyla temin etmesi dolayısıyla, verginin bilinçli ve zamanında ödenmesi gerekmektedir.
  • Vatandaşlar, eğitim hizmetlerini, devletin sunduğu imkânlarda gerçekleştirmekle yükümlüdür. Aileler, çocuklarını devletin koyduğu şartları yerine getirmek adına, eğitimden ayrı tutmamalıdırlar.
  • Sağlık faaliyetlerinden faydalanılmak için, sigorta işlemlerini işveren ya da bireysel başvurular üzerinden sağlamalıdırlar. Gelir durumu herhangi bir ödemeyi karşılayamayacak olanların da, devletin ilgili birimlerine (valilikler, kaymakamlıklar, belediyeler, sağlık ocakları) başvurarak; durumlarını bildirmeleri gerekmektedir.
  • Emeklilik haklarının kazanılması için işgücüne katılım sağlamalı, eksik işgücü süreleri için devlete bilgilendirme yapılmalıdır. Çalışılamayacak sağlık durumlarında, devletin sunduğu imkânlara başvurulmalıdır.
  • Devlete güven, aile içerisinde başlamalı ve yurttaşlık vazifesi olan seçme-seçilme, oy verme, hukuki takip yapabilme, askerlik vazifesini yerine getirebilme, kolluk kuvvetleri ile ortak hareket edebilme eğilimleri, bilinçli biçimde öğrenilmeli ve öğretilmelidir.
  • Yurttaş çevre ile uyumlu hareket etmeli, bulunduğu coğrafya ve doğanın, devletin ve kendi yaşadığı ortamın bir parçası olduğunu unutmamalıdır. Ev bir yurttaş için ne ise, doğadaki canlıların yaşam ortamları da yine o yurttaş için eş anlam taşımaktadır. Yurttaşlar, devletin yönetici kadroları ile el ele topraklarına sahip çıkmalıdır.

Soru 4

Türkiye Cumhuriyeti’nin İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizinden etkilenmeme sebebi nedir?

Seçenekler

A
İkinci Dünya Savaşı’nın hemen öncesinde ve sırasında gerçekleştirilen toplumsal iyileştirmeler
B
Birinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan, imparatorlukların çöküşü ve devlet mekanizmasının ulusallaşması
C
Birinci Dünya Savaşı’ndan çıkmış olan ülkenin, yatırımsal açıdan devlet eliyle reform hareketlerine başlaması
D
Birinci Dünya Savaşı’nın getirdiği devlet girişimleri, yerini bu zamanda bireylerin rahat ve işlevsel girişimlerine bırakması
E
Soğuk Savaş sonrası dönemde, siyasi yatkınlıklar üzerinde büyük farklılıklar görülmeye başlaması
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke Türkiye Cumhuriyeti olmuştur. Bunun sebebi, Birinci Dünya Savaşı’ndan çıkmış olan ülkenin, yatırımsal açıdan devlet eliyle reform hareketlerine başlaması ve üretim sahasında yine devlet eliyle harekete geçmiş olmasıdır.

Soru 5

Sosyal devletin iktisadi pazar ve çevre ile ilişkisi düşünüldüğünde aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılabilir?

Seçenekler

A
Devlet ile bu pazar arasındaki bağlantı, maddi yapılanma ile korunmaktadır.
B
Devlet, piyasadaki işleyişin lehte veya aleyhte olması durumunda, politika anlamında müdahale edebilmektedir.
C
Liberalizmin üzerine yer yer koruyucu ve düzenleyici bir devlet mekanizmasının eklenmesi ile günümüze kadar gelen bir anlayış vardır.
D
Çevresel etkenlerle ilgili konularda önemli rol oynayan kuruluşlar devlette fazla söz sahibi değildir.
E
İşletmelerin, üretim esnasında çevreye zararlı atık çıktısı oluşturan işletmelerin yerleşmeleri ve vergilendirmelerindeki operasyonlar birbirinden farklıdır.
Açıklama:
Devlet, piyasadaki işleyişin lehte veya aleyhte olması durumunda, toplumun çıkarını ve piyasanın dengesini koruma amacı ile zaman zaman politika anlamında müdahale edebilmektedir.

Soru 6

………… kavramı, sadece ülkenin iktidar yapısı altında değil, sorumluluk alanları çerçevesinde bütün yerel yönetimleri ile vücut bulan bir sistemi içermektedir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun olur?

Seçenekler

A
Sosyal devlet
B
Devlet
C
İktidar
D
Sosyal sorumluluk
E
Rejim
Açıklama:
Sosyal devlet kavramı, sadece ülkenin iktidar yapısı altında değil, sorumluluk alanları çerçevesinde bütün yerel yönetimleri ile vücut bulan bir sistemi içermektedir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi sivil toplum kuruluşlarının ortak paydaşlarla yürüttükleri sosyal sorumluluk faaliyetlerinden biridir?

Seçenekler

A
Erkek çocuklarının okula gönderilmesi
B
Kız çocuklarının işe gönderilmesi
C
Madde bağımlılığı ile mücadele
D
Çevreyi koruma
E
Kız - erkek eşitliği
Açıklama:
Sosyal devlet anlayışı içerisinde, kamu eliyle birlikte sivil toplum kuruluşları ortak paydaşlarda sosyal sorumluluk faaliyetleri yürütebilirler. Ağaçlandırma, madde bağımlılığı ile mücadele, kız çocuklarının okula gönderilmesi gibi, çok sayıda uç noktalardan örnek konular ile bu ortak çalışma faaliyetleri gerçekleştirilebilir.

Soru 8

Türkiye’de yetki sahasında refah devletinin sosyal anlamdaki sorumluluğu altı ana bakanlık etrafında toplanmıştır.
Yukarıda verilen bilgiye göre aşağıdaki bakanlıklardan hangisi bu kapsamda değerlendirilemez?

Seçenekler

A
Tarım ve Orman Bakanlığı
B
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
C
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
D
Adalet Bakanlığı
E
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Açıklama:
Türkiye’de yetki sahasında refah devletinin sosyal anlamdaki sorumluluğu altı ana bakanlık etrafında toplanmıştır: Tarım ve Orman Bakanlığı; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı; İç İşleri Bakanlığı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’dır.

Soru 9

Küresel anlamdaki rekabet şartlarında dış eğilimlerin takip edilmeye başlamasının sebebi nedir?

Seçenekler

A
Bireylerin gözünde kötü bir gösterim oluşturulmaması ve devlet yapılarının yapılandırmaya gitme için çeşitli yaptırımlarla zorunlu hale getirmesidir.
B
Bilimsel anlamda yapılan araştırmalarda da, 1980’lerin sonuna doğru bu eğilimin giderek hız kazanmasıdır.
C
1980 sonrasında uluslararası camiada yaşanan iktisadi kırılma, çevrenin yorumlanması adına büyük bir değişimin başlangıcını ortaya koymuştur.
D
1970 sonrasında değişim toplumun her kesiminde görülen değişim, şirketlerin ticari itibarlarını muhafaza etmeleri yönündeki planlarını korumaları adına devreye sokmalarını sağlamıştır.
E
Uyum sağlama ve karşılıklı olarak gereklilikleri yerine getirme eyleminin devamlılığının sağlanması adına da belli başlı bazı teknik oluşumlar vardır.
Açıklama:
Tıpkı sosyal devlet kavramının içeriğinde olduğu gibi, şirketlerin de sosyal sorumluluklar adına bir gündemi oluşmaya başlamış ve küresel anlamdaki rekabet şartlarında dış eğilimler takip edilmeye başlanmıştır. Bunun birinci sebebi, bireylerin gözünde kötü bir gösterim oluşturulmaması, ikinci sebebi ise devlet yapılarının yapılandırmaya gitme için çeşitli yaptırımlarla zorunlu hale getirmesidir.

Soru 10

…………….’in/ın çalışmalarında, sendikaların olduğu ve olmadığı bir sistem üzerine yapılan araştırmalarda sendikanın yapıları net biçimde ortaya konmuştur.
Boş bırakılan yere aşağıdaki isimlerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Carroll
B
Farber
C
Marx
D
Engels
E
Fourier
Açıklama:
Farber’ın çalışmalarında, sendikaların olduğu ve olmadığı bir sistem üzerine yapılan araştırmalarda sendikanın yapıları net biçimde ortaya konmuştur. Örneğin, tazminat hakları sendikada daha yüksek bir paya sahiptir. Tazminat hakları arasında farklılıklar sendika olmayan ortamlara göre daha azdır. Sendikalı işlerden istifa yollu çıkışlar daha azdır. Sendikalı işlerden çıkartılmak daha zordur. İş ve işveren arasındaki anlaşmalar ve ifadeler sendikalı işlerde daha ortak bir yapıya sahiptir. İşten çıkarma veya işte yükselmelerde, kıdeme verilen önem sendikalarda daha yüksektir ve son olarak sendikalı işlerdeki iş tanımı çok daha keskin hatlara sahiptir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devlet kavramının çıkışı için tetikleyici unsur olmuştur?

Seçenekler

A
Yaşlı ve hasta nüfusundaki artışa bağlı olarak insanların gelecek kaygısının artış göstermesi
B
İmparatorlukların çöküşü ve iktisadi gerilimin üstesinden gelinebilmesi fikri
C
Askeri teknolojilerde yaşanan hızlı ilerleyiş ve savunma sanayinin gelişmesi
D
Ticaret yapan insanların elde ettikleri imtiyazlarını koruma ve sürdürme isteği
E
Yaşanan savaşlardan sonra insanların birlikte yaşam isteklerinde yaşanan artış
Açıklama:
Sosyal devlet, imparatorlukların çöküşü ve oluşmuş iktisadi gerilimin üstesinden gelinmesi üzerine ortaya atılmış fikri bir oluşumla ortaya çıkmıştır. Öncesinde ise, çeşitli ticari ve askeri grupların, ülkeler arasındaki anlaşmalara bağlı iyileştirmeler ve ayrıcalıklara sahip olunması adına yapılan eylemler açısından bir temele sahip olduğu savunulsa dahi, ortaya çıkışı bu mevcut sistemin kırılması ile meydana gelmiştir. Doğru cevap B seçeneği.

Soru 12

Sosyal devletin temellerinin oluşumunda hangi ülke önemli adımlar atmıştır?

Seçenekler

A
Almanya
B
Fransa
C
ABD
D
Türkiye
E
İngiltere
Açıklama:
İktisadi anlamdaki birliktelik oluşturma ihtiyacı ve beraber hareket etme gereksinimleri doğrultusunda başta İngiltere olmak üzere çeşitli girişimler gerçekleştirilmiştir. Amaç, ortak bir konsorsiyum oluşturma doğrultusunda hastalığa ve ölümlere dayalı problemlere karşı birliktelik sağlama ve güvence-teminat sağlanması ile krizlerin önüne geçilmesidir. 1793 yılının bir başlangıç olarak geçtiğinin tespit olduğu, küçük örgütlenmeler altında meydana gelen bu tip organizasyonlar, İngiltere’de büyük rol üstlenmiştir. Ancak İngiltere’nin bu noktadaki önemi daha başkadır. 1839 yılında, örgütlenmelere dair getirdiği iktisadi kontrol mekanizması ile hem de yapının bir sistem yaratımı vasıtasıyla kontrolünün sağlanması ile resmi kimliğe bir anlam kazandırmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı’da yoksul ve bakıma muhtaç kişileri yapılan yardımların ilk sistematik örneklerindendir?
  1. Darülaceze
  2. Darüşşafaka
  3. Düyun-u Umumiye

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sultan Abdülaziz’in onayıyla 1863 yılında yoksul ve yetim çocukların eğitimi için kurulan Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye, yani bugünkü ismiyle Darüşşafaka (Darüşşafaka, b.t.) ve Sultan İkinci Abdülhamid Han tarafından 1896’da açılmış olan Darülaceze kurumudur. Darülaceze ile birlikte, Türk topraklarında yüzyıllardan beri süre gelen yoksul ve bakıma muhtaç olan tüm kişilere yapılan yardımların modern anlamda bir sistematiğe kavuşturulması sağlanmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devlet faaliyetleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Halkın çalışma hakkını sağlamak, riskleri denetleyici unsurlar oluşturma
B
Ücretsiz eğitim sunma, tüm toplumun bu eğitimden faydalanmasını sağlama
C
Ulaşım sistemlerini faaliyete geçirmek ve rahat kullanım koşulları sağlama
D
Emeklilik haklarının kazanılması için işgücüne katılım sağlama
E
Adli durumlarda, halkın can ve mal güvenliğini koruyarak; özgürlüğü temin etme
Açıklama:
57. sayfada sosyal devletin faaliyetlerine bakıldığında A,B,C ve E şıklarının bu faaliyetler arasında olduğu görülürken D şıkkının yurttaş vazifeleri arasında yer aldığı görülmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi vatandaşın devlete karşı sorumlulukları arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Sosyal haklarını öğrenme, kamuya ilgili maddi-manevi desteğini sunma
B
Barınma, sağlık, eğitim gibi hakları yasalar çerçevesinde güvence altına alma
C
Doğadaki canlıların yaşamlarına saygı göstererek topraklara sahip çıkma
D
Sağlık faaliyetlerinden faydalanılmak için sigorta başvurusu sağlama
E
Emeklilik haklarının kazanılması için işgücüne katılım sağlama
Açıklama:
Kitabın 57. sayfasında yer alan yurttaşların devlete karşı sorumlulukları incelendiğinde A,C,D ve E şıklarının yurttaşların görev ve sorumlulukları arasında yer aldığı ifade edilmişken B seçeneğinin devletin, vatandaşlarına karşı görev ve sorumlulukları arasında olduğu görülmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 16

Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu (ICLEI) ne zaman şekillenmeye başlamıştır?

Seçenekler

A
1990
B
1991
C
1992
D
1993
E
1994
Açıklama:
ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives - Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu), bünyesinde gerçekleştirilen faaliyetlerle, çevrecilik faaliyetleri, yerel yönetimler bünyesinde vücut bulmaktadır. 1993 yılında şekillenen organizasyon ile, çevresel anlamdaki yaptırımlar, çeşitli hedefler ve vaatler ile şekillenmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri ICLEI üyelerinin taahhüt verdikleri hedefler arasında yer alır?
  1. Enerji çıktılarına ve çevresel etkilere dair tahmin raporları oluşturmak
  2. Çıktılardaki etkilerin azaltılması üzerine hedef geliştirmek
  3. Yerel çevre eylem planı oluşturmak

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Mevcut üyeler, büyükşehirlerin asli belediyeleri olduğu kadar, büyükşehirlere bağlı ilçe yönetimleriyle de oluşabilmektedir. Uluslararası alanda bağlayıcılığı olan bu yapıya üye olan yönetimler, beş ana hedef üzerinde yerine getireceklerine dair taahhüt vermektedirler. Bunlar Bulkeley’in de bahsettiği gibi (2005), sırasıyla; enerji çıktılarına ve çevresel etkilere dair tahmin raporları oluşturmak; çıktılardaki etkilerin azaltılması üzerine hedef geliştirmek; yerel çevre eylem planı oluşturmak; yerel politikaların uygulamaya konmasını ve devam ettirilebilir olmasını sağlamak için ölçüm çalışmaları gerçekleştirmek ve en nihayetinde bu politikalardan nihai sonuçlar elde etmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 18

Aşağıdaki büyükşehir belediyelerinden hangisi ICLEI üyesidir?

Seçenekler

A
Kahramanmaraş
B
Gaziantep
C
Şanlıurfa
D
Diyarbakır
E
Van
Açıklama:
Türkiye’den özellikle Bursa (ICLEI, 2006) ve Gaziantep (ICLEI: Urban Leds, b.t.) Büyükşehir Belediyeleri’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda üyesi olan oluşum, temel anlamda çevre ile ilgili negatif etkileri, yerel yönetimlerin bilgilendirmeleri vasıtasıyla tüm uluslarda farkındalık oluşturulması ile bertaraf etmeyi hedeflemektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 19

Aşağıdaki bakanlıklardan hangisi sosyal devlet anlayışının doğrudan muhatapları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Tarım ve Orman Bakanlığı
B
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
C
İç İşleri Bakanlığı
D
Milli Savunma Bakanlığı
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Refah devleti içerisindeki asli vazifeler, birincil anlamda devletlerin bakanlıkları ve bu bakanlıkların yetkilendirme sahalarında görülmektedir. Bu anlamda Türkiye’den örnek verilecek olursa, yetki sahasında refah devletinin sosyal anlamdaki sorumluluğu altı ana bakanlık etrafında toplanmıştır. Bunlar, Tarım ve Orman Bakanlığı; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı; İç İşleri Bakanlığı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’dır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri yerel yönetimlerin haricinde, Türkiye merkezi yönetiminin doğrudan iş birliği içinde olduğu çevre örgütleri arasında yer almaktadır?
  1. ICLEI
  2. CCP
  3. UNEP

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Türkiye’nin yerel yönetimler dışında fiilen ilişkiler kurduğu çevre örgütleri de bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi, Dış İşleri Bakanlığı’nın bizatihi ilişki içerisinde bulunduğu, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP- United Nations Environment Program)’dır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 21

"Kişilerin kendi yaşamlarını daha kolay ve güvence ile sürdürebilmeleri, birlik ve beraberliklerini koruyabilmeleri adına bağlandıkları devlet kavramının, iktisadi ve sosyo-politik güncellemeler ile yeniden yorumlanmış hali" olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Teokratik devlet
B
Demokratik devlet
C
Üniter devlet
D
Sosyal devlet
E
Laik devlet
Açıklama:
Sosyal devlet, kişilerin kendi yaşamlarını daha kolay ve güvence ile sürdürebilmeleri, birlik ve beraberliklerini koruyabilmeleri adına bağlandıkları devlet kavramının, iktisadi ve sosyo-politik güncellemeler ile yeniden yorumlanmış halidir. Doğru cevap D'dir.

Soru 22

İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke hangisidir?

Seçenekler

A
ABD
B
Türkiye
C
Almanya
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke Türkiye Cumhuriyeti olmuştur. Doğru cevap B'dir.

Soru 23

Darülaceze kurumu kim tarafından açılmıştır?

Seçenekler

A
II. Mahmud
B
Sultan Abdülmecid
C
V. Murad
D
Sultan Abdülaziz
E
Sultan İkinci Abdülhamid Han
Açıklama:
Darülaceze kurumu Sultan İkinci Abdülhamid Han tarafından 1896’da açılmıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 24

Osmanlı döneminde kurulan ilk yerli sigorta şirketi hangisidir?

Seçenekler

A
Darüşşafaka
B
Osman Han Sigorta Şirketi
C
Osmanlı Umum Sigorta Şirketi
D
Osmanlı Gelir İdaresi
E
Düyun-u Umumiye
Açıklama:
Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları, şirketleşme ölçüsünde on dokuzuncu yüzyıl sonlarında yabancılar tarafından başlatılmıştır. Daha sonra Osmanlı Umum Sigorta Şirketi adına kurulan kuruluş ile ilk yerli sigorta işletmesi faaliyete geçmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 25

Darüşşafaka kaç yılında açılmıştır?

Seçenekler

A
1853
B
1859
C
1863
D
1874
E
1896
Açıklama:
Darüşşafaka 1863'de açılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 26

Aşağıdaki bakanlıklardan hangisi Türkiye'de refah devletinin sosyal anlamdaki sorumluluğunu taşıyan bakanlıklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
B
Kültür ve Turizm Bakanlığı
C
İç İşleri Bakanlığı
D
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
E
Tarım ve Orman Bakanlığı
Açıklama:
Refah devleti içerisindeki asli vazifeler, birincil anlamda devletlerin bakanlıkları ve bu bakanlıkların yetkilendirme sahalarında görülmektedir. Bu anlamda Türkiye’den örnek verilecek olursa, yetki sahasında refah devletinin sosyal anlamdaki sorumluluğu altı ana bakanlık etrafında toplanmıştır. Bunlar, Tarım ve Orman Bakanlığı; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı; İç İşleri Bakanlığı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’dır. Doğru cevap B'dir.

Soru 27

Hangi bakanlık mevcut alan üzerinde çalışmasını sürdüren işletmeler ve bu işletmelerin yapılandırdığı sistemlerin yekpare biçimde işlemesini ve çalışma prensipleri esnasında bir uyum mekanizması yaratılmasını sağlamaktadır?

Seçenekler

A
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
B
Tarım ve Orman Bakanlığı
C
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
D
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
E
Kalkınma Bakanlığı
Açıklama:
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, mevcut alan üzerinde çalışmasını sürdüren işletmeler ve bu işletmelerin yapılandırdığı sistemlerin yekpare biçimde işlemesini ve çalışma prensipleri esnasında bir uyum mekanizması yaratılmasını sağlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 28

ICLEI'nin açılımı nedir?

Seçenekler

A
Küresel Isınma Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu
B
Çevreyi Koruma Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu
C
İklim Değişikliği Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu
D
Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu
E
Doğacı Yaklaşım Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu
Açıklama:
ICLEI=International Council for Local Environmental Initiatives - Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu. Doğru cevap D'dir.

Soru 29

Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları ne zaman başlatılmıştır?

Seçenekler

A
18. yüzyıl başlarında
B
18. yüzyıl sonlarında
C
19. yüzyıl başlarında
D
19. yüzyıl sonlarında
E
20. yüzyıl başlarında
Açıklama:
Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları, şirketleşme ölçüsünde on dokuzuncu yüzyıl sonlarında yabancılar tarafından başlatılmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 30

Hangi bakanlık mevcut ülke iktisadi mekanizmasının dengesini koruyacak olan doğal kaynakların, verimli ve çevre ile uyumlu biçimde elde edilmesini, pazara kazandırılmasını sağlayan çalışmaları gerçekleştirmektedir?

Seçenekler

A
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
B
Tarım ve Orman Bakanlığı
C
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
D
İç İşleri Bakanlığı
E
Kültür ve Turizm Bakanlığı
Açıklama:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, yine aynı coğrafi şartlar altında, mevcut ülke iktisadi mekanizmasının dengesini koruyacak olan doğal kaynakların, verimli ve çevre ile uyumlu biçimde elde edilmesini, pazara kazandırılmasını sağlayan çalışmaları gerçekleştirmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 31

Kişilerin kendi yaşamlarını daha kolay ve güvence ile sürdürebilmeleri, birlik ve beraberliklerini koruyabilmeleri adına bağlandıkları devlet kavramının, iktisadi ve sosyo-politik güncellemeler ile yeniden yorumlanmış haline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sosyal devlet
B
Ulusal kimlik
C
Güvence
D
Refah
E
İktisadi sistem
Açıklama:
Sosyal devlet, kişilerin kendi yaşamlarını daha kolay ve güvence ile sürdürebilmeleri, birlik ve beraberliklerini koruyabilmeleri adına bağlandıkları devlet kavramının, iktisadi ve sosyo-politik güncellemeler ile yeniden yorumlanmış halidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 32

I. Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışması esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmak
II. Halkın işgücündeki problemlerle karşılaşmasına dair çözüm önerileri sunmak
III. Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla, sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak
IV. Adli durumlarda, halkın can ve mal güvenliğini koruyarak; özgürlüğü temin etmek
Yukarıdakilerden hangisi sosyal devletin günümüzdeki faaliyetleri arasında sayılır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Sosyal devletin temel anlamdaki faaliyetleri, birey ve toplumun yararını maksimize edecek bütünlükleri simgelemektedir. Bu doğrultuda bakıldığında, sosyal devletin günümüzdeki faaliyetlerini şöyle sıralamamız mümkündür:
- Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışması esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmak.
- Halkın işgücündeki problemlerle karşılaşmasına dair çözüm önerileri sunmak; grev hakkı, sendikal haklar ve pazarlık toplantılarını yasal çerçeveyle belirlemek.
- Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla, sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak.
- Adli durumlarda, halkın can ve mal güvenliğini koruyarak; özgürlüğü temin etmek.
- Herhangi bir gelir seviyesi, farklılık (din, dil, ırk), cinsiyet ve eğitim seviyesi gözetmeksizin, tüm vatandaşlara eşit faaliyet sunmak.
- Engelli yurttaşların tüm ihtiyaçlarını, gerekli ölçülerde iş ve benzeri destekleri sağlama yoluyla temin etmek.
- Ücretsiz eğitim hizmeti sunarak; tüm toplumun bu eğitimden faydalanmasını sağlamak; eğitimlerinin devamlılığını takip etmek.
- Halkın tümünün kendi isteği göz önünde bulundurularak talep ettiği barınma hakkını yasalar çerçevesinde güvence altına almak.
- Hastanelerden ücretsiz ya da asgari biçimde ücretlendirilmiş çalışmalar bütünüyle, halkın faydalanmasını sağlamak; gerekli tedavileri birincil vazife olarak üstlenmek.
- Her türlü ulaşım sistemini (yol, köprü, tren ve metro hatları, havayolları gibi) faaliyete geçirmek ve halkın hizmetine açarak, rahat kullanım koşullarını oluşturmak.
Doğru cevap D'dir.

Soru 33

I. Yurttaş, devletin devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınması için, sosyal haklarını öğrenmeli, kamuya ilgili maddi-manevi desteğini sunmalıdır.
II. Vatandaşlar, eğitim hizmetlerini, devletin sunduğu imkânlarda gerçekleştirmekle yükümlüdür.
III. Sağlık faaliyetlerinden faydalanılmak için, sigorta işlemlerini işveren ya da bireysel başvurular üzerinden sağlamalıdırlar.
IV. Emeklilik haklarının kazanılması için işgücüne katılım sağlamalı, eksik işgücü süreleri için devlete bilgilendirme yapılmalıdır.
Sosyal devletin eyleme geçebilmesi için, yurttaşların da belirli bir görevi, üstlenmesi gereken vazifesi bulunmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi yurttaşların vazifeleri arasında sayılır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yurttaşların vazifelerini de şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Devlet, yurttaşlar için vardır. Yurttaş, devletin devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınması için, sosyal haklarını öğrenmeli, kamuya ilgili maddi-manevi desteğini sunmalıdır.
  • Devletin, faaliyetleri için elde etmesi gereken geliri, vergilendirme yoluyla temin etmesi dolayısıyla, verginin bilinçli ve zamınında ödenmesi gerekmektedir.
  • Vatandaşlar, eğitim hizmetlerini, devletin sunduğu imkânlarda gerçekleştirmekle yükümlüdür. Aileler, çocuklarını devletin koyduğu şartları yerine getirmek adına, eğitimden ayrı tutmamalıdırlar.
  • Sağlık faaliyetlerinden faydalanılmak için,sigorta işlemlerini işveren ya da bireysel başvurular üzerinden sağlamalıdırlar. Gelir durumu herhangi bir ödemeyi karşılayamayacak olanların da, devletin ilgili birimlerine (valilikler, kaymakamlıklar, belediyeler, sağlık ocakları) başvurarak; durumlarını bildirmeleri gerekmektedir.
  • Emeklilik haklarının kazanılması için işgücüne katılım sağlamalı, eksik işgücü süreleri için devlete bilgilendirme yapılmalıdır. Çalışılamayacak sağlık durumlarında, devletin sunduğu imkânlara başvurulmalıdır.
  • Devlete güven, aile içerisinde başlamalı veyurttaşlık vazifesi olan seçme-seçilme, oy verme, hukuki takip yapabilme, askerlik vazifesini yerine getirebilme, kolluk kuvvetleri ile ortak hareket edebilme eğilimleri, bilinçli biçimde öğrenilmeli ve öğretilmelidir.
  • Yurttaş çevre ile uyumlu hareket etmeli, bulunduğu coğrafya ve doğanın, devletin ve kendi yaşadığı ortamın bir parçası olduğunu unutmamalıdır. Ev bir yurttaş için ne ise, doğadaki canlıların yaşam ortamları da yine o yurttaş için eş anlam taşımaktadır. Yurttaşlar, devletin yönetici kadroları ile el ele topraklarına sahip çıkmalıdır.
Doğru cevap E'dir.

Soru 34

I. Devlet
II. Toplum
III. Pazardaki unsurlar
IV. Aile
Refah devleti içerisinde, lüksten uzak, bir gerçeklik olarak kabul edilen çevreyi koruma felsefesi içerisinde çeşitli ödev grupları bulunmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi bu çevresel etkenlere eğilim sağlayan bağlantıların taraf olduğu ana unsurlar arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Refah devleti içerisinde, lüksten uzak, bir gerçeklik olarak kabul edilen çevreyi koruma felsefesi içerisinde çeşitli ödev grupları bulunmaktadır. Bu çevresel etkenlere eğilim sağlayan bağlantılar üç ana unsurda taraf oluşturmaktadır. Devlet, toplum (birbirlerinden bağımsız veya bağımlı organizasyonlar şeklinde) ve pazardaki unsurlar (her türlü ticari işletme-kâr amacı taşıyan kurum, kuruluş veya gerçek kişi) şeklinde oluşan bu taraflar, birbirleri ile bağımlı-bağımsız çeşitli yan şemalar oluştururlar. Doğru cevap C'dir.

Soru 35

Sadece ülkenin iktidar yapısı altında değil, sorumluluk alanları çerçevesinde bütün yerel yönetimleri ile vücut bulan bir sistemi içeren kavrama ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hukuk
B
Sosyal devlet
C
Siyaset
D
Toplum kuruluşu
E
Yerel yönetim
Açıklama:
Sosyal devlet kavramı, sadece ülkenin iktidar yapısı altında değil, sorumluluk alanları çerçevesinde bütün yerel yönetimleri ile vücut bulan bir sistemi içermektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 36

Avrupa’da CCP (İklim Değişikliği ile Mücadele Eden Şehirler) uygulaması ile, yerel yönetimler bağlamında çeşitli faaliyetler yürütmektedir. Mevcut üyeler, büyükşehirlerin asli belediyeleri olduğu kadar, büyükşehirlere bağlı ilçe yönetimleriyle de oluşabilmektedir.
Uluslararası alanda bağlayıcılığı olan bu yapıya üye olan yönetimler, bir takım ana hedef üzerinde yerine getireceklerine dair taahhüt vermektedirler.
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Enerji çıktılarına ve çevresel etkilere dair tahmin raporları oluşturmak
B
Çıktılardaki etkilerin azaltılması üzerine hedef geliştirmek
C
Yerel çevre eylem planı oluşturmak
D
Yerel politikaların uygulamaya konmasını ve devam ettirilebilir olmasını sağlamak için ölçüm çalışmaları gerçekleştirmek
E
Bu politikalardan çıkan sonuçları değerlendirmek
Açıklama:
Devlet, toplumu ilgilendiren düzenlemelerde, tüm kuruluşları ile birlikte hareket etmektedir. Bu doğrultuda, alt yönetim kadrolarının, uluslararası alanda bağlayıcılığı olan organizasyonlara üyelikler gerçekleştirmek üzere, çalışmalarda aktif rol almaları söz konusu olabilmektedir. Bu faaliyetlerin çevresel çalışmalarla ilgili en önemli örneklerinden biri ICLEI isimli uluslararası çevre organizasyonudur. ICLEI (Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu), bünyesinde gerçekleştirilen faaliyetlerle, çevrecilik faaliyetleri, yerel yönetimler bünyesinde vücut bulmaktadır. 1993 yılında şekillenen organizasyon ile, çevresel anlamdaki yaptırımlar, çeşitli hedefler ve vaatler ile şekillenmektedir. Özellikle Avrupa’da CCP (İklim Değişikliği ile Mücadele Eden Şehirler) uygulaması ile, yerel yönetimler bağlamında çeşitli faaliyetler yürütmektedir. Mevcut üyeler, büyükşehirlerin asli belediyeleri olduğu kadar, büyükşehirlere bağlı ilçe yönetimleriyle de oluşabilmektedir. Uluslararası alanda bağlayıcılığı olan bu yapıya üye olan yönetimler, beş ana hedef üzerinde yerine getireceklerine dair taahhüt vermektedirler. Bunlar sırasıyla; enerji çıktılarına ve çevresel etkilere dair tahmin raporları oluşturmak; çıktılardaki etkilerin azaltılması üzerine hedef geliştirmek; yerel çevre eylem planı oluşturmak; yerel politikaların uygulamaya konmasını ve devam ettirilebilir olmasını sağlamak için ölçüm çalışmaları gerçekleştirmek ve en nihayetinde bu politikalardan nihai sonuçlar elde etmektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 37

I. Tarım ve Orman Bakanlığı
II. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
III. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
IV. İç İşleri Bakanlığı
V. Adalet Bakanlığı
Yetki sahasında refah devletinin sosyal anlamdaki sorumluluğu yukarıdaki bakanlıklardan hangileri etrafında toplanmıştır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Refah devleti içerisindeki asli vazifeler, birincil anlamda devletlerin bakanlıkları ve bu bakanlıkların yetkilendirme sahalarında görülmektedir. Bu anlamda Türkiye’den örnek verilecek olursa, yetki sahasında refah devletinin sosyal anlamdaki so- rumluluğu altı ana bakanlık etrafında toplanmıştır. Bunlar, Tarım ve Orman Bakanlığı; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı; İç İşleri Bakanlığı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlı- ğı; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’dır. Doğru cevap D'dir.

Soru 38

Mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklan bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
B
Tarım ve Orman Bakanlığı
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
E
İç İşleri Bakanlığı
Açıklama:
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi şirketlerin yasal yükümlülükleri arasında sayılmaz?

Seçenekler

A
Devletin yasal süreçleri ile uyumlu biçimde çalışmalıdırlar.
B
Yerel, ulusal ve bölgesel düzenlemelere riayet göstermelidirler.
C
Yasa ile uyumlu çalışan şirket içi unsurlar oluşturmalıdırlar.
D
Tüm yasal süreçleri ve yaptırımları uygulamalı eksiklikleri tamamlamalıdırlar.
E
Yasal süreçleri azami ölçüde karşılayan çıktılara sahip olmalıdırlar.
Açıklama:
Yasal yükümlülükler bakımından şirketler, devletin yasal süreçleri ile uyumlu biçimde çalışmalıdırlar; yerel, ulusal ve bölgesel düzenlemelere riayet göstermelidirler (gerekirse, uluslararası anlaşmalara bağlılık ve katılım göstermek suretiyle, yeni fırsatları değerlendirmeli, küresel iktisadi yapıya uyum sağlamalıdırlar); yasa ile uyumlu çalışan şirket içi unsurlar oluşturmalıdırlar; tüm yasal süreçleri ve yaptırımları uygulamalı eksiklikleri tamamlamalıdırlar; yasal süreçleri asgari ölçüde (halkın sağlığını ve güvenliğini tehdit eden unsurlar yerine, yasal yaptırımla karşı karşıya kalınmayacak ama yine de sermaye haddini yormayacak ve kârlılığını idame ettirecek ölçüde, yine halkın önündeki itibarını muhafaza ederek üretim gerçekleştirmeyi hedefleyecek) karşılayan çıktılara sahip olmalıdırlar. Doğru cevap E'dir.

Soru 40

I. Kullanacakları yollar
II. Belediye idarelerince yerleşkeler üzerinde yapılan fiziki uygulamalar
III. Bireyin sağlığı için gerekli tedbirler
IV. Çevresel faktörlerin olumlu yönde geliştirilmesi
Devlet, bireylerinin elde etmek istediği haklarda yanında olacağının ve mevcut yaşamına dair haklarının savunculuğunu üstleneceğinin teminatını diğer uluslarda da görüldüğüne benzer bir şekilde belirtmiştir.
Yukarıdakilerden hangisi bu ifade ile teminat altına alındığını gösterir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II, III ve IV
D
III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Sosyal devlet tanımı, devletin tüm bireylerine, her türlü konuda eşit mesafede durduğunun en açık ifadesidir. Diğer bir deyişle, devlet, bireylerinin elde etmek istediği haklarda yanında olacağının ve mevcut yaşamına dair haklarının savunculuğunu üstleneceğinin teminatını diğer uluslarda da görüldüğüne benzer bir şekilde belirtmiştir. İfade, refah toplumu içerisinde sermayeye veya sermayenin çalıştırdığı işgücüne ayrı bir pencereden bakmak yerine, toplumu bir bütün olarak gören ve yararına olacak her yükümlülüğü yerine getireceğini taahhüt eden bir ifadedir. Bu ifade ile, bireylerin kullanacakları yollar, ulaşım hatları, mahalli düzen- lemeler, belediye idarelerince yerleşkeler üzerinde yapılan fiziki uygulamalar, bireyin sağlığı için gerekli tedbirler, çevresel faktörlerin olumlu yönde geliştirilmesi, sağlık ve adli durumlara karşı güvenlik ve emniyet, devlet tarafından bizatihi teminat altına alınmıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 41

Kişilerin kendi yaşamlarını daha kolay ve güvence ile sürdürebilmeleri,birlik ve beraberliklerini koruyabilmeleri adına bağlandıkları devlet kavramının,iktisadi ve sosyo-politik güncellemeler ile yorumlanmış hali aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sosyal devlet
B
Liberal devlet
C
Federal devlet
D
Oligarşi devlet
E
Teokrasi devlet
Açıklama:
Sosyal devlet, kişilerin kendi yaşamlarını daha kolay ve güvence ile sürdürebilmeleri, birlik ve beraberliklerini koruyabilmeleri adına bağlandıkları devlet kavramının, iktisadi ve sosyo-politik güncellemeler ile yeniden yorumlanmış halidir.

Soru 42

Sosyal devlet fikri aşağıdaki hangi olayların sonucunda ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Fransız ihtilalinin sonucu
B
İmparatorlukların çöküşü
C
Rönesans döneminin sona ermesi
D
I.Dünya savaşından sonra
E
Dünya'da ekonomik krizin oluşması
Açıklama:
Sosyal devlet, imparatorlukların çöküşü üzerine
ortaya atılmış fikri bir oluşumla ortaya çıkmıştır.

Soru 43

Sultan II.Abdülhamit Han tarafından kurulan yardım kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Darüşşafaka
B
Hilal-i Ahmer
C
Darülaceze
D
Hilal-i Ahdar
E
Hazine-i Hassa
Açıklama:
Sultan II. Abdülhamid Han tarafından 1896’da açılmış olan Darülaceze kurumudur.

Soru 44

İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizinden etkilenmeyen tek ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rusya
B
Almanya
C
Fransa
D
Türkiye
E
İtalya
Açıklama:
Bunun sebebi, Birinci Dünya Savaşı’ndan çıkmış
olan ülkenin, yatırımsal açıdan devlet eliyle reform hareketlerine başlaması ve üretim sahasında yine devlet eliyle harekete geçmiş olmasıdır.
İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke Türkiye Cumhuriyeti olmuştur.

Soru 45

Türkiye'nin yerel yönetimler dışında fiilen ilişkiler kurduğu çevre örgütleri de bulunmaktadır.Bunlardan en önemlisi,Dış İşleri Bakanlığı'nın bizatihi ilişki içerisinde bulunduğu program aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü
B
Dünya Gıda Programı
C
Dünya Sağlık Örgütü
D
Uluslararası Tarımsal Kalkınma Programı
E
Birleşmiş Milletler Çevre Programı
Açıklama:
Türkiye’nin yerel yönetimler dışında fiilen ilişkiler
kurduğu çevre örgütleri de bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi, Dış İşleri Bakanlığı’nın bizatihi ilişki içerisinde bulunduğu, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP- United Nations Environment Program)’dır.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yetki sahasında refah devletinin sosyal anlamındaki sorumluluğu olan bakanlıklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Sağlık Bakanlığı
B
Tarım ve Orman Bakanlığı
C
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
D
İç İşleri Bakanlığı
E
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Açıklama:
Türkiye’de yetki sahasında refah devletinin sosyal anlamdaki sorumluluğu altı ana bakanlık etrafında toplanmıştır. Bunlar, Tarım ve Orman Bakanlığı; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı; İç İşleri Bakanlığı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’dır.
Bu durumda doğru cevap "a"şıkkıdır.Yani "Sağlık Bakanlı'dır".

Soru 47

İşletme tavırlarının,sosyal sorumluluklar çerçevesinde hangi yıldan itibaren şekillenmeye başlamıştır?

Seçenekler

A
1960
B
1970
C
1980
D
1990
E
2000
Açıklama:
İşletme tavırlarının, sosyal sorumluluklar çerçevesinde şekillenmeye 1970 ile başlamıştır.

Soru 48

Sosyal devletin anlamını büyük oranda yüklenen en önemli sorumluluk alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sosyal sorumluluk
B
Çalışma
C
Emeklilik
D
Yatırım
E
Fon
Açıklama:
Emeklilik, sosyal devletin anlamını büyük oranda yüklenen en önemli sorumluluk alanıdır.

Soru 49

Sosyal devletin eylemlerinde,işgücü,sendika hareketleri ile bağlantı kuramadığı alanlarda,haklarının zarara uğramaması için nasıl bir güvence sağlanmıştır?

Seçenekler

A
Emeklilik
B
Bireysel fon
C
Ücret artışı
D
Asgari ücret
E
Yatırım fonu
Açıklama:
Sosyal devletin eylemlerinde, işgücü, sendika hareketleri ile bağlantı kuramadığı alanlarda, haklarının
zarara uğramaması için, asgari ücret gibi bir fiyatlandırma ile güvence altına alınması sağlanmıştır.

Soru 50

Sosyal devletlerin birincil önemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Sağlık
C
Sosyal yaşam
D
Eğitim
E
İnsan hayatı
Açıklama:
Sosyal devletlerin birincil önemi insani değerler ve insan hayatıdır.

Soru 51

Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları, şirketleşme ölçüsünde aşağıda verilen hangi yüzyılın sonlarına doğru yabancılar tarafından başlatılmıştır?

Seçenekler

A
15. yy.
B
16.yy.
C
17. yy.
D
18.yy.
E
19. yy.
Açıklama:
Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları, şirketleşme ölçüsünde on dokuzuncu yüzyılın sonlarına doğru yabancılar tarafından başlatılmıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 52

Sultan Abdülaziz'in onayıyla yoksul ve yetim çocukların eğitimi için kurulan Cemiyet- Tedrisiye-i İlsamiye, yani bugünkü adıyla Darüşşafaka aşağıda verilen hangi tarihte kurulmuştur?

Seçenekler

A
1908
B
1897
C
1863
D
1852
E
1841
Açıklama:
Sultan Abdülaziz'in onayıyla yoksul ve yetim çocukların eğitimi için kurulan Cemiyet- Tedrisiye-i İlsamiye, yani bugünkü adıyla Darüşşafaka 1863 yılında kurulmuştur. Doğru cevap C'dir.

Soru 53

Darülaceze aşağıda verilen hangi Osmanlı Padişahı tarafından kurulmuştur?

Seçenekler

A
Sultan İkinci Abdülhamid Han
B
Sultan Besinci Murad
C
Sultan Abdülaziz
D
Sultan İkinci Mahmut
E
Sultan Dördüncü Mustafa
Açıklama:
Darülaceze 1896 yılında Sultan İkinci Abdülhamid Han tarafından açılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi sosyal refaha dayalı bir sistem mekaniği fikrinin başını çekmiştir?

Seçenekler

A
John Julius Norwich
B
Edward Gibbon
C
Eric Hobsbawm
D
John Maynard Keynes
E
Christopher Hill
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’nın hemen öncesinde ve sırasında gerçekleştirilen toplumsal iyileştirmeler, Avrupa’da yine öncelikli olarak askeri kanatta hissedilmiştir. Özellikle Almanya, lojistik hatlarını ve olası ihtiyaç dağıtım mekaniğini geliştirmek için, daha önce görülmemiş atılımlar meydana getirmiştir. Ancak savaş sırasındaki şiddet ve sonrasında Birinci Dünya Savaşı’ndan daha kötü bir ortam oluşacağı endişesi, işletmeler bazında güçlü sermaye gruplarını endişe içerisine sürüklemiştir. İşte böyle bir ortamda başını John Maynard Keynes’in çektiği sosyal refaha dayalı bir sistem mekaniği fikri daha da güçlenmiş, Savaş’ın ortasında, kendisine bir yol haritası çizme fırsatı bulmuştur.

Soru 55

İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan
olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Türkiye Cumhuriyeti
C
İtalya
D
Fransa
E
Norveç
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan
olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke Türkiye Cumhuriyeti olmuştur. Bunun sebebi, Birinci Dünya Savaşı’ndan çıkmış olan ülkenin, yatırımsal açıdan devlet eliyle reform hareketlerine başlaması ve üretim sahasında yine devlet eliyle harekete geçmiş olmasıdır.Doğru cevap B'dir.

Soru 56

Sosyalist rejimlerin çökmesi aşağıdaki hangi tarihlerde gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1990'larda
B
1980'lerde
C
1975'lerde
D
1970'lerde
E
1960'larda
Açıklama:
Sosyalist rejiler 1980'lerde çökmeye başlamıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi yaptığı çalışmalarda, savaş sonrasında 1963’e kadar, işletmeler bazında bir risk ve güvence yönetimi çalışmasının bilimsel anlamda gerçekleşmediğini tespit etmiştir?

Seçenekler

A
Russel
B
Gilbert
C
Dawidowicz
D
Dionne
E
Woodward
Açıklama:
Dionne, yaptığı çalışmalarda, savaş sonrasında 1963’e kadar, işletmeler bazında bir risk ve güvence yönetimi çalışmasının bilimsel anlamda gerçekleşmediğini tespit etmiştir. Doğru cevap D'dir.

Soru 58

Uluslararası çevre organizasyonu ile ilgili olan organizasyon aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
TEMA
B
UNEP
C
NAFTA
D
EU
E
ICLEI
Açıklama:
ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives - Yerel Çevre
Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu), bünyesinde gerçekleştirilen faaliyetlerle, çevrecilik faaliyetleri, yerel yönetimler bünyesinde vücut bulmaktadır. 1993 yılında şekillenen organizasyon ile, çevresel anlamdaki yaptırımlar, çeşitli hedefler ve vaatler ile şekillenmektedir. Özellikle Avrupa’da
CCP (Cities for Climate Protection-İklim Değişikliği ile Mücadele Eden Şehirler) uygulaması ile, yerel yönetimler bağlamında çeşitli faaliyetler yürütmektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 59

Aşağıdaki bakanlıklardan hangisi mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklanmaktadır?

Seçenekler

A
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı
B
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
C
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
D
Sanayi ve Kalkınma Bakanlığı
E
Kültür ve Turizm Bakanlığı
Açıklama:
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi devletin çevre ile ilgili sorunlardaki yaptırımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Vergilendirmek
B
Denetimler gerçekleştirmek
C
Sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yürütmek
D
Toplumu bilinçlendirmek
E
Organize Sanayiler kurmak
Açıklama:
Organize Sanayiler kurmak devletin çevre ile ilgili sorunlardaki yaptırımlarından
bir değildir. Doğru cevap E'dir.

Soru 61

Sosyal devlet nasıl bir oluşumla ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Kişilerin kendi yaşamlarını daha kolay ve devlet güvencesi ile sürdürebilmeleri sayesinde ortaya çıkmıştır.
B
Risk ve sigorta merkezli yapılan özel girişimlerin sayesinde ortaya çıkmıştır.
C
İmparatorlukların çöküşü ve oluşmuş iktisadi gerilimin üstesinden gelinmesi üzerine ortaya atılmış fikri bir oluşumla ortaya çıkmıştır.
D
İktisadi anlamdaki birliktelik oluşturma ihtiyacı ve beraber hareket etme gereksinimleri doğrultusunda ortaya çıkmıştır.
E
Liberal iktisadi felsefenin yükselmesi ile ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Sosyal devlet, imparatorlukların çöküşü ve oluşmuş iktisadi gerilimin üstesinden gelinmesi üzerine ortaya atılmış fikri bir oluşumla ortaya çıkmıştır.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Sultan Abdülaziz’in onayıyla 1863 yılında yoksul ve yetim çocukların eğitimi için kurulmuştur?

Seçenekler

A
A- Darülaceze
B
Darüşşafaka
C
Düyun-u Umumiye
D
Dâru’l Hayr-ı Alî
E
Darüleytam
Açıklama:
Sultan Abdülaziz’in onayıyla 1863 yılında yoksul ve yetim çocukların eğitimi için kurulan Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye, yani bugünkü ismiyle Darüşşafaka dır.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Sultan İkinci Abdülhamid Han tarafından 1896’da açılmış olan yardıma muhtaç, kimsesiz bireyler için kurulmuş merkezdir?

Seçenekler

A
Darülaceze
B
Darüleytam
C
Himaye-i Eftal
D
Darüşşafaka
E
Ahiyan-ı Rum
Açıklama:
Sultan İkinci Abdülhamid Han tarafından 1896’da açılmış olan Darülaceze kurumudur. Darülaceze ile birlikte, Türk topraklarında yüzyıllardan beri süre gelen yoksul ve bakıma muhtaç olan tüm kişilere yapılan yardımların modern anlamda bir sistematiğe kavuşturulması sağlanmıştır.

Soru 64

Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi Amerika Birleşik Devletleri’nin, iktisadi anlamda, uluslararası camianın savaş sonrası döneme hazırlanması için yapılacak iktisadi piyasa çalışmalarını nitelemiştir?

Seçenekler

A
Lozan
B
İstanbul Görüşmeleri
C
Birleşmiş Milletler Toplantısı
D
Ankara Toplantısı
E
Bretton Woods
Açıklama:
Bretton Woods, Amerika Birleşik Devletleri’nin, iktisadi anlamda, uluslararası camianın savaş sonrası döneme hazırlanması için yapılacak iktisadi piyasa çalışmalarını nitelemiştir.

Soru 65

Aşağıdaki ülkelerden hangisi lojistik hatlarını ve olası ihtiyaç dağıtım mekaniğini geliştirmek için, daha önce görülmemiş atılımlar meydana getirmiştir?

Seçenekler

A
Türkiye
B
Amerika
C
İngiltere
D
Almanya
E
Fransa
Açıklama:
Özellikle Almanya, lojistik hatlarını ve olası ihtiyaç dağıtım mekaniğini geliştirmek için, daha önce görülmemiş atılımlar meydana getirmiştir.

Soru 66

İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke hangisi olmuştur?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Almanya
C
Türkiye
D
Amerika
E
Fransa
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke Türkiye Cumhuriyeti olmuştur.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Dış İşleri Bakanlığı’nın bizatihi ilişki içerisinde bulunduğu, Birleşmiş Milletler Çevre Programıdır?

Seçenekler

A
UNEP
B
ICLEI
C
CCP
D
TEMA
E
NAFTA
Açıklama:
Dış İşleri Bakanlığı’nın bizatihi ilişki içerisinde bulunduğu, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP- United Nations Environment Program)’dır.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Yerel Çevre Girişimleri Konseyi ve Sürdürülebilir Kentler Birliğidir?

Seçenekler

A
NAFTA
B
ICLEI
C
UNEP
D
EU
E
UN
Açıklama:
ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives - Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu), bünyesinde gerçekleştirilen faaliyetlerle, çevrecilik faaliyetleri, yerel yönetimler bünyesinde vücut bulmaktadır.

Soru 69

Aşağıdaki bakanlıklardan hangisi mevcut fiziki coğrafya içerisindeki doğal yaşamın korunması ve alanların iktisadi anlamda yıpratılmadan mümkün oldukça dengeli biçimde sürdürülebilir halde işlevini yerine getirmesini hedefleyen çalışmaları gerçekleştirmektedir?

Seçenekler

A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
B
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
C
Tarım ve Orman Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Tarım ve Orman Bakanlığı, mevcut fiziki coğrafya içerisindeki doğal yaşamın korunması ve alanların iktisadi anlamda yıpratılmadan mümkün oldukça dengeli biçimde sürdürülebilir halde işlevini yerine getirmesini hedefleyen çalışmaları gerçekleştirmektedir.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisinin araştırmasında, %50’lere varan oranlarda, etik ve sosyal sorunlara eğilim konularında öncelik tanınması gerektiğini bildiren çalışma sonuçları yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
Frank
B
Hironaka
C
Schofer
D
Carroll
E
Krueger
Açıklama:
Bilimsel anlamda yapılan araştırmalarda da, 1990’ların sonuna doğru bu eğilimin giderek hız kazandığı tespit edilmiş, Carroll’ın araştırmasında (1999), %50’lere varan oranlarda, etik ve sosyal sorunlara eğilim konularında öncelik tanınması gerektiğini bildiren çalışma sonuçları yayınlanmıştır (Carroll, 1999: 291).

Soru 71

İngiltere hangi tarihte refah bir toplum yaratmak için reform hareketlerine başlamıştır?

Seçenekler

A
1746
B
1842
C
1843
D
1863
E
1893
Açıklama:
İngiltere 1893 tarihinde refah bir toplum yaratmak için reform hareketlerine başlamıştır Doğru cevap E’dir.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu’nda Sultan Abdülaziz’in onayıyla yoksul ve yetim çocukların eğitimi için kurulmuş olan bir kurumdur?

Seçenekler

A
Düyun-u Umumiye
B
Darülaceze
C
Gelir İdaresi
D
Darüşşafaka
E
Osmanlı Umum Sigorta Şirketi
Açıklama:
Darüşşafaka, Sultan Abdülaziz’in onayıyla yoksul ve yetim çocukların eğitimi için kurulmuş olan bir kurumdur. Doğru cevap D’dir.

Soru 73

İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Sovyet Rusya
C
Türkiye Cumhuriyeti
D
Almanya
E
Japonya
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke Türkiye Cumhuriyeti olmuştur. Bunun. Doğru cevap C’dir.

Soru 74

1988 yılında, “isteyen istediğini üretsin ve sisteme hareketlilik sağlasın” önerisini içeren reform paketleri aşağıdaki ülkelerden hangisi tarafından denenmiştir?

Seçenekler

A
Sovyet Rusya
B
Türkiye
C
ABD
D
Japonya
E
Almanya
Açıklama:
“isteyen istediğini üretsin ve sisteme hareketlilik sağlasın” önerisini içeren reform paketleri Sovyet Rusya tarafından 1988’de denenmiştir. Doğru cevap A’dir.

Soru 75

Avrupa’da İklim Değişikliği ile Mücadele Eden Şehirler uygulaması ile, yerel yönetimler bağlamında çeşitli faaliyetler yürütmekte olan organizasyon aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ICLEI
B
CCP
C
UNEP
D
TEMA
E
EU
Açıklama:
Özellikle Avrupa’da CCP (Cities for Climate Protection-İklim Değişikliği ile Mücadele Eden Şehirler) uygulaması ile, yerel yönetimler bağlamında çeşitli faaliyetler yürütmektedir. Doğru cevap B’dir.

Soru 76

Aşağıdaki bakanlıklardan hangisi, mevcut fiziki coğrafya içerisindeki doğal yaşamın korunması ve alanların iktisadi anlamda yıpratılmadan mümkün oldukça dengeli biçimde sürdürülebilir halde işlevini yerine getirmesini hedefleyen çalışmaları gerçekleştirmektedir?

Seçenekler

A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
B
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
C
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
D
Tarım ve Orman Bakanlığı
E
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Tarım ve Orman Bakanlığı, mevcut fiziki coğrafya içerisindeki doğal yaşamın korunması ve alanların iktisadi anlamda yıpratılmadan mümkün oldukça dengeli biçimde sürdürülebilir halde işlevini yerine getirmesini hedefleyen çalışmaları gerçekleştirmektedir. Doğru cevap D’dir.

Soru 77

Sendikaların olduğu ve olmadığı bir sistem üzerine yapılan araştırmalarda, sendikanın yapılarını net biçimde ortaya koyan araştırmacı kimdir?

Seçenekler

A
Carroll
B
Farber
C
Schofer
D
Stingler
E
Krueger
Açıklama:
Farber’ın (1986) çalışmalarında, sendikaların olduğu ve olmadığı bir sistem üzerine yapılan araştırmalarda sendikanın yapıları net biçimde ortaya konmuştur. Doğru cevap B’dir.

Soru 78

Aşağıdaki organizasyonlardan hangisi Birleşmiş Milletler’de çevresel problemlere çözümler üreten çalışmalar yapmaktadır?

Seçenekler

A
UNEP
B
IMF
C
ICLEI
D
CCP
E
EU
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP- United Nations Environment Program) çevresel problemlere çözümler üretmektedir. Doğru cevap A’dir.

Soru 79

Aşağıdaki araştırmacılardan hangisi, gelişmekte olan ülkelerin eğitim sistemleri ve işgücündeki problemlerin refahı etkilediği üzerinde durmuştur?

Seçenekler

A
Farber
B
Stingler
C
Krueger
D
Carroll
E
Schofer
Açıklama:
Krueger, Dünya Bankası raporlarınca da tespit olunmuş olan; gelişmekte olan ülkelerin eğitim sistemleri ve işgücündeki problemlerin refahı etkilediği üzerinde durmuştur. Doğru cevap C’dir.

Soru 80

Sosyalist rejimlerin çökmesi hangi yıllarda gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1950'ler
B
1960'lar
C
1970'ler
D
1980'ler
E
1990'lar
Açıklama:
Sosyalist rejimler 1980’lerde çökmüştür. Doğru cevap D’dir.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devletin günümüzdeki faaliyetlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bireylere eş seçiminde yol göstermek.
B
Halkın işgücündeki problemlerle karşılaşmasına dair çözüm önerileri sunmak; grev hakkı, sendikal haklar ve pazarlık toplantılarını yasal çerçeveyle belirlemek.
C
Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla, sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak.
D
Adli durumlarda, halkın can ve mal güvenliğini koruyarak; özgürlüğü temin etmek.
E
Herhangi bir gelir seviyesi, farklılık (din, dil, ırk), cinsiyet ve eğitim seviyesi gözetmeksizin, tüm vatandaşlara eşit faaliyet sunmak.
Açıklama:
Sosyal devletin temel anlamdaki faaliyetleri, birey
ve toplumun yararını maksimize edecek bütünlükleri
simgelemektedir. Bu doğrultuda bakıldığında,
sosyal devletin günümüzdeki faaliyetlerini şöyle
sıralamamız mümkündür:
• Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışması
esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar
oluşturmak
.• Halkın işgücündeki problemlerle karşılaşmasına
dair çözüm önerileri sunmak; grev
hakkı, sendikal haklar ve pazarlık toplantılarını
yasal çerçeveyle belirlemek.
• Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla, sonrası
ileri yaş grubunun geleceğini teminat
altına almak.
• Adli durumlarda, halkın can ve mal güvenliğini
koruyarak; özgürlüğü temin etmek.
• Herhangi bir gelir seviyesi, farklılık (din,
dil, ırk), cinsiyet ve eğitim seviyesi gözetmeksizin,
tüm vatandaşlara eşit faaliyet
sunmak.
• Engelli yurttaşların tüm ihtiyaçlarını, gerekli
ölçülerde iş ve benzeri destekleri sağlama
yoluyla temin etmek.
• Ücretsiz eğitim hizmeti sunarak; tüm toplumun
bu eğitimden faydalanmasını sağlamak;
eğitimlerinin devamlılığını takip
etmek.
• Halkın tümünün kendi isteği göz önünde
bulundurularak talep ettiği barınma hakkını
yasalar çerçevesinde güvence altına
almak.
• Hastanelerden ücretsiz ya da asgari biçimde
ücretlendirilmiş çalışmalar bütünüyle, halkın
faydalanmasını sağlamak; gerekli tedavileri
birincil vazife olarak üstlenmek.
• Her türlü ulaşım sistemini (yol, köprü, tren
ve metro hatları, havayolları gibi) faaliyete
geçirmek ve halkın hizmetine açarak, rahat
kullanım koşullarını oluşturmak.
Doğru cevap A'dır.

Soru 82

Sosyal devletin eyleme geçebilmesi için, yurttaşların da belirli bir görevi, üstlenmesi gereken vazifesi bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi yurttaşların vazifelerinden değildir?

Seçenekler

A
Yurttaş, devletin devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınması için, sosyal haklarını öğrenmeli, kamuya ilgili maddi-manevi desteğini sunmalıdır
B
Vatandaşlar, eğitim hizmetlerinde, devletin sunduğu imkânları kullanmamakta serbesttir. Aileler, çocuklarını eğitimden ayrı tutma hakkına sahiptir.
C
Yurttaşın vergiyi bilinçli ve zamanında ödemesi gerekmektedir.
D
Yurttaş çevre ile uyumlu hareket etmeli, bulunduğu coğrafya ve doğanın, devletin ve kendi yaşadığı ortamın bir parçası olduğunu unutmamalıdır.
E
Yurttaşların sağlık faaliyetlerinden faydalanmak için, sigorta işlemlerini işveren ya da bireysel başvurular üzerinden sağlamalıdır.
Açıklama:
Sosyal devletin eyleme geçebilmesi
için, yurttaşların da belirli bir görevi, üstlenmesi
gereken vazifesi bulunmaktadır. Yurttaşların
vazifelerini de şu şekilde sıralayabiliriz:
• Devlet, yurttaşlar için vardır. Yurttaş, devletin
devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınması
için, sosyal haklarını öğrenmeli, kamuya ilgili
maddi-manevi desteğini sunmalıdır.
• Devletin, faaliyetleri için elde etmesi gereken
geliri, vergilendirme yoluyla temin etmesi
dolayısıyla, verginin bilinçli ve zamanında
ödenmesi gerekmektedir.
Vatandaşlar, eğitim hizmetlerini, devletin
sunduğu imkânlarda gerçekleştirmekle
yükümlüdür. Aileler, çocuklarını devletin
koyduğu şartları yerine getirmek adına, eğitimden
ayrı tutmamalıdırlar.
• Sağlık faaliyetlerinden faydalanılmak için,
sigorta işlemlerini işveren ya da bireysel
başvurular üzerinden sağlamalıdırlar. Gelir
durumu herhangi bir ödemeyi karşılayamayacak
olanların da, devletin ilgili birimlerine
(valilikler, kaymakamlıklar, belediyeler,
sağlık ocakları) başvurarak; durumlarını
bildirmeleri gerekmektedir.
• Emeklilik haklarının kazanılması için işgücüne
katılım sağlamalı, eksik işgücü süreleri
için devlete bilgilendirme yapılmalıdır. Çalışılamayacak
sağlık durumlarında, devletin
sunduğu imkânlara başvurulmalıdır.
• Devlete güven, aile içerisinde başlamalı ve
yurttaşlık vazifesi olan seçme-seçilme, oy
verme, hukuki takip yapabilme, askerlik vazifesini
yerine getirebilme, kolluk kuvvetleri
ile ortak hareket edebilme eğilimleri, bilinçli
biçimde öğrenilmeli ve öğretilmelidir.
• Yurttaş çevre ile uyumlu hareket etmeli,
bulunduğu coğrafya ve doğanın, devletin
ve kendi yaşadığı ortamın bir parçası olduğunu
unutmamalıdır. Ev bir yurttaş için ne
ise, doğadaki canlıların yaşam ortamları da
yine o yurttaş için eş anlam taşımaktadır.
Yurttaşlar, devletin yönetici kadroları ile el
ele topraklarına sahip çıkmalıdır.
Doğru cevap B'dir.

Soru 83

Amerika Birleşik Devletleri’nin, iktisadi anlamda, uluslararası camianın savaş sonrası döneme hazırlanması için yapılacak iktisadi piyasa çalışmalarını niteleyen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Lozan
B
Birleşmiş Milletler Toplantısı
C
İstanbul Görüşmeleri
D
Bretton Woods
E
Ankara Toplantısı
Açıklama:
Bretton Woods, Amerika Birleşik Devletleri’nin,
iktisadi anlamda, uluslararası camianın savaş sonrası
döneme hazırlanması için yapılacak iktisadi piyasa
çalışmalarını nitelemiştir.

Soru 84

Sosyal devlet kavramı, sadece ülkenin iktidar yapısı altında değil, sorumluluk alanları çerçevesinde bütün yerel yönetimleri ile vücut bulan bir sistemi içermektedir. Devlet, toplumu ilgilendiren düzenlemelerde, tüm kuruluşları ile birlikte hareket etmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi bu doğrultuda faaliyet gösteren uluslararası bir çevre organizasyonudur?

Seçenekler

A
IMF
B
EU
C
T.C Tarım ve Orman Bakanlığı
D
Birleşmiş Milletler
E
ICLEI
Açıklama:
Sosyal devlet kavramı, sadece ülkenin iktidar
yapısı altında değil, sorumluluk alanları çerçevesinde
bütün yerel yönetimleri ile vücut bulan bir sistemi
içermektedir. Devlet, toplumu ilgilendiren düzenlemelerde,
tüm kuruluşları ile birlikte hareket
etmektedir. Bu doğrultuda, alt yönetim kadrolarının,
uluslararası alanda bağlayıcılığı olan organizasyonlara
üyelikler gerçekleştirmek üzere, çalışmalarda
aktif rol almaları söz konusu olabilmektedir. Bu
faaliyetlerin çevresel çalışmalarla ilgili en önemli
örneklerinden biri ICLEI isimli uluslararası çevre
organizasyonudur.
Doğru cevap E'dir.

Soru 85

Refah devleti içerisindeki asli vazifeler, birincil anlamda devletlerin bakanlıkları ve bu bakanlıkların yetkilendirme sahalarında görülmektedir. Bu anlamda Türkiye’den örnek verilecek olursa, yetki sahasında refah devletinin sosyal anlamdaki sorumluluğu altı ana bakanlık etrafında toplanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Milli Eğitim Bakanlığı
B
Tarım ve Orman Bakanlığı
C
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
D
İç İşleri Bakanlığı
E
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Açıklama:
Refah devleti içerisindeki asli vazifeler, birincil
anlamda devletlerin bakanlıkları ve bu bakanlıkların
yetkilendirme sahalarında görülmektedir. Bu
anlamda Türkiye’den örnek verilecek olursa, yetki
sahasında refah devletinin sosyal anlamdaki sorumluluğu
altı ana bakanlık etrafında toplanmıştır.
Bunlar, Tarım ve Orman Bakanlığı; Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı;
İç İşleri Bakanlığı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı;
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’dır.
Doğru cevap A'dır.

Soru 86

Türkiye’nin yerel yönetimler dışında fiilen ilişkiler kurduğu çevre örgütleri de bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi, Dış İşleri Bakanlığı’nın bizatihi ilişki içerisinde bulunduğu program aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives)
B
UNEP- (United Nations Environ- ment Program)
C
CCP-(Cities for Climate Protection)
D
IMF- (International Monetary Fund)
E
FBI- (Federal Bureau of Investigation)
Açıklama:
Türkiye’nin yerel yönetimler dışında fiilen ilişkiler kurduğu çevre örgütleri de bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi, Dış İşleri Bakanlığı’nın bizatihi ilişki içerisinde bulunduğu, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP- United Nations Environ- ment Program)’dır.
Doğru cevap B'dir.

Soru 87

Mevcut alan üzerinde çalışmasını sürdüren işletmeler ve bu işletmelerin yapılandırdığı sistemlerin yekpare biçimde işlemesini ve çalışma prensipleri esnasında bir uyum mekanizması yaratılmasını sağlayan bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
B
Milli Eğitim Bakanlığı
C
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
D
Sağlık Bakanlığı
E
Tarım ve Orman Bakanlığı
Açıklama:
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, mevcut alan üzerinde çalışmasını sürdüren işletmeler ve bu işletmelerin yapılandırdığı sistemlerin yekpare biçimde işlemesini ve çalışma prensipleri esnasında bir uyum mekanizması yaratılmasını sağlamaktadır.
Doğru cevap C'dir

Soru 88

Mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklananan bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
C
İç İşleri Bakanlığı
D
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
E
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Açıklama:
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklanmaktadır.
Doğru cevap D'dir.

Soru 89

Refah devleti içerisinde, lüksten uzak, bir gerçeklik olarak kabul edilen çevreyi koruma felsefesi içerisinde çeşitli ödev grupları bulunmaktadır. Bu çevresel etkenlere eğilim sağlayan bağlantılar aşağıdaki ana unsurlardan oluşmaktadır.
I. Devlet
II. Toplum
II. Pazardaki unsurlar
Yukarıda verilen unsurlardan hangisi hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
I. ve III.
C
II. ve III.
D
Yalnız III.
E
I., II. ve III.
Açıklama:
Refah devleti içerisinde, lüksten uzak, bir ger- çeklik olarak kabul edilen çevreyi koruma felsefesi içerisinde çeşitli ödev grupları bulunmaktadır. Bu çevresel etkenlere eğilim sağlayan bağlantılar üç ana unsurda taraf oluşturmaktadır. Devlet, toplum (birbirlerinden bağımsız veya bağımlı organizas- yonlar şeklinde) ve pazardaki unsurlar (her türlü ti- cari işletme-kâr amacı taşıyan kurum, kuruluş veya gerçek kişi) şeklinde oluşan bu taraflar, birbirleri ile bağımlı-bağımsız çeşitli yan şemalar oluştururlar.
Doğru cevap E'dir.

Soru 90

İnsanın fiziksel ihtiyaçlar dediğimizde ilk aklımıza gelenler nelerdir?

Seçenekler

A
yiyecek, uyku, barınma ve üreme
B
spor
C
bilim
D
sanat
E
doğa gezisi
Açıklama:
yiyecek, uyku, barınma ve üreme

Soru 91

Aşağıda adı geçen kavramlar hangi ihtiyaç türüne girmektedir?
"yiyecek, uyku, barınma ve üreme"

Seçenekler

A
fiziksel ihtiyaçlar
B
ikincil ihtiyaçlar
C
üçüncül ihtiyaçlar
D
yüzeysel ihtiyaçlar
E
entellektüel ihtiyaçlar
Açıklama:
yiyecek, uyku, barınma ve üreme deyince insanın fiziksel ihtiyaçları aklımıza gelmektedir.

Soru 92

Aşağıda yazılı olan cümlenin boş bırakılan kısmını tamamlayınız? "İnsanın manevi ihtiyaçları dediğimizde ise; ............................................................ yer almaktadır."

Seçenekler

A
sevgi, güven gibi başka insanlar ile iletişimi ve etkileşimi sonucu ortaya çıkacak duygular
B
bedensel faliyetler
C
zihinsel aktiviteler
D
hobiler
E
ortada tamamlanacak bir boşluk yoktur
Açıklama:
İnsanın manevi ihtiyaçları dediğimizde ise; , güven gibi başka insanlar ile iletişimi ve etkileşimi sonucu ortaya çıkacak duygular yer almaktadır.

Soru 93

İnsanın manevi ihtiyaçları dediğimizde aklımıza hangi ihtiyaç türleri gelmektedir?

Seçenekler

A
aşk ihtiyacı
B
sevgi, güven gibi başka insanlar ile iletişimi ve etkileşimi sonucu ortaya çıkacak duygular yer almaktadır.
C
kavga ihtiyacı
D
şımartılmak
E
ego ihtiyacı
Açıklama:
Manevi ihtiyaçlar dediğimizde ise; sevgi, güven gibi başka insanlar ile iletişimi ve etkileşimi sonucu ortaya çıkacak duygular yer almaktadır.

Soru 94

Boş bırakılan alanı doldurunuz "...........................................................sevgi, güven gibi başka insanlar ile iletişimi ve etkileşimi sonucu ortaya çıkacak duygular yer almaktadır."

Seçenekler

A
Manevi ihtiyaçlar dediğimizde ise;
B
fiziksel ihtiyaçlar dediğimizde ise
C
zihinsel ihtiyaçlar dediğimizde ise
D
duygusal ihtiyaçları dediğimizde ise
E
şiddet ihtiyacı dediğimizde ise
Açıklama:
Manevi ihtiyaçlar dediğimizde ise; sevgi, güven gibi başka insanlar ile iletişimi ve etkileşimi sonucu ortaya çıkacak duygular yer almaktadır.

Soru 95

İlk insanın izini arayan antropologlar, arkeologlar ve tarihçiler insanların yaşam yerlerini, mezarlarını ve ortak kullanım alanlarını inceleyerek neyi tespit etmiştir?

Seçenekler

A
şiddet eğilimlerini
B
birbirleriyle olan bağlarını
C
üreme yoğunluklarını
D
savaş takatiklerini
E
sosyal, siyasal ve kültürel gelişim sürecini tespit etmiştir
Açıklama:
İlk insanın izini arayan antropologlar, arkeologlar ve tarihçiler insanların yaşam yerlerini, mezarlarını ve ortak kullanım alanlarını inceleyerek sosyal, siyasal ve kültürel gelişim sürecini tespit etmiştir

Soru 96

Toplum nedir?

Seçenekler

A
“insan ömründen uzun yaşayan, göreli bir kararlılığa sahip olan ve kendi kendini devam ettiren bir insan topluluğudur”
B
"Birden fazla insanın bi araya gelerek yardımlaşmasıdır"
C
"En az 100 kişinin bir araya gelerek beraber yaşamasıdır"
D
"En az 1000 kişinin bir araya gelerek beraber yaşamasıdır"
E
"En az 2000 kişinin bir araya gelerek beraber yaşamasıdır"
Açıklama:
toplum; “insan ömründen uzun yaşayan, göreli bir kararlılığa sahip olan ve kendi kendini devam ettiren bir insan topluluğudur”

Soru 97

Aşağıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir? “insan ömründen uzun yaşayan, göreli bir kararlılığa sahip olan ve kendi kendini devam ettiren bir insan topluluğudur”

Seçenekler

A
insan birliği
B
insan kardeşliği
C
insan bütünü
D
Toplum
E
gurup
Açıklama:
toplum; “insan ömründen uzun yaşayan, göreli bir kararlılığa sahip olan ve kendi kendini devam ettiren bir insan topluluğudur”

Soru 98

Toplumları temel olarak kaça ayırmak mümkündür?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Toplumları temel olarak; ilkel toplum, tarım toplumu ve endüstriyel toplum olarak üçe ayırmak mümkündür

Soru 99

İlk devletlerin ortaya çıkış tarihi nedir?

Seçenekler

A
m.ö. 1000
B
m.s. 1000
C
m.ö. 500
D
m.s.500
E
Tam olarak bilinmemektedir
Açıklama:
İlk devletlerin ortaya çıkışı tam olarak bilinmemektedir.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi ilk örneği Avrupa'da görülen sosyal devlet kavramının ortaya çıktığı ticaret alanıdır?

Seçenekler

A
Ağır sanayi
B
Tarım
C
Gemicilik
D
Tekstil
E
Kimya endüstrisi
Açıklama:
Risk ve sigorta merkezli yapılan özel girişimlerin temelini oluşturduğu sosyal devlete giden yol, Avrupa’da atılmıştır. on beşinci yüzyılın sonundaki yeni ulaşım hatları arayışları neticesin-de gelişen gemicilik üretimi ve devamında bu gemiler üzerinden sağlanan ticari hatların güvenliği hususunda oluşturulan ticari yasal düzenlemelerle resmi anlamda başlayan süreç, denizcilik alanında fiilen on sekizinci yüzyılın ortalarına kadar devam eden bir gelişim izlemiştir.

Soru 101

I. Bireysel rekabeti arttırmak
II. Ortak bir konsorsiyum oluşturmak
III. Üretimi arttırmak
IV. Hastalığa ve ölümlere karşı birlikte hareket etmek
Yukarıdakilerden hangileri sosyal devlet anlayışının ortaya çıkmasındaki amaçlardandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve IV
D
II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
İktisadi anlamdaki birliktelik oluşturma ihtiyacı ve beraber hareket etme gereksinimleri doğrultusunda başta İngiltere olmak üzere çeşitli girişimler gerçekleştirilmiştir. Amaç, ortak bir konsorsiyum oluşturma doğrultusunda hastalığa ve ölümlere dayalı problemlere karşı birliktelik sağlama ve güvence-teminat sağlanması ile krizlerin önüne geçilmesidir.

Soru 102

Sosyal devlet anlayışının Türkiye'de görülen ilk örnek oluşumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Darüşşafaka
B
Darülfünun
C
Darülmualimin
D
Darüleytam
E
Darülbedayi
Açıklama:
Sultan Abdülaziz’in onayıyla 1863 yılında yoksul ve yetim çocukların eğitimi için kurulan Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye, yani bugünkü ismiyle Darüşşafaka (Darüşşafaka) ve Sultan İkinci Abdülhamid Han tarafından 1896’da açılmış olan Darülaceze kurumudur.

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devlet anlayışının temel faaliyetidir?

Seçenekler

A
Kapitalist ekonomik sistemin gelişmesi
B
Bireysel çıkarların ön planda tutulması
C
Özel şirketlerin haklarının korunması
D
Birey ve toplumun yararını maksimize edecek bütünlüğün sağlanması
E
Küreselleşme faaliyetlerinin temelinin atılması
Açıklama:
Sosyal devletin temel anlamdaki faaliyetleri, birey ve toplumun yararını maksimize edecek bütünlükleri simgelemektedir.

Soru 104

I. I. Dünya Savaşı'nın etkileri
II. 1929 Buhranı
III. Liberal iktisat anlayışının güçlendirilmesi
IV. Nasyonal Sosyalizm fikirlerinin Avrupa'da artış göstermesi
Yukarıdakilerden hangisi sosyal devlet anlayışının gelişmesine neden olan sebeplerdendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan, imparatorlukların çöküşü ve devlet mekanizmasının ulusallaşmasının güçlenmesi ile gelişen süreç, işletmeler bazında da büyük değişimleri getirmiştir. Bu sebepledir ki, büyüyen bir Batı ekonomisi altında, dengelerin şiddet ile karşı karşıya gelmesi söz konusu olmuştur. Ancak, şiddetin fiiliyata dökülmesi anlamındaki en büyük etki 1929 Buhranı ile meydana gelmiştir. İşgücü ve işletme gelirlerindeki oynamalar ile birlikte, Avrupa’da yükselen nasyonal sosyalizm, yani eşitliği kendi milletine öncelik vererek sağlayan idari fikirlerde yükseliş meydana gelmiştir. Liberalizmin serbest ve müdahalesiz bir iktisadi sistem anlayışı, toplumların refah isteğine direnememiştir. En nihayetinde, liberal yapı üzerinden güçlenen ülkelere karşı bir oluşum olarak yeniden şekillenen rejimler, İkinci Dünya Savaşı’nın fitilini ateşlemiştir. Fikir, aslında liberal iktisadi anlayışı getirdiği serbestinin zararlı yanlarını atarak; devlet mekanizmasının müdahil olduğu bir sosyal yaşam sistemi içermektedir.

Soru 105

Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları ne zaman başlamıştır?

Seçenekler

A
  1. yüzyıl sonlarında
B
18. yüzyıl başlarında
C
18. yüzyıl sonlarında
D
19. yüzyıl başlarında
E
19. Yüzyıl sonlarında
Açıklama:
Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları, şirketleşme ölçüsünde on dokuzuncu yüzyıl sonlarında yabancılar tarafından başlatılmıştır.

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devletin günümüzdeki faaliyetleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Halkın çalışma hakkını sağlamak
B
İleri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak
C
Adli durumlarda özgürlüğü temin etmek
D
Engelli yurttaşların tüm ihtiyaçlarını temin etmek
E
Ücretli eğitim hizmeti sağlamak
Açıklama:
Sosyal devletin temel anlamdaki faaliyetleri, birey ve toplumun yararını maksimize edecek bütünlükleri simgelemektedir. Bu doğrultuda bakıldığında, sosyal devletin günümüzdeki faaliyetlerini şöyle sıralamamız mümkündür:
  • Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışması esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmak
  • Halkın işgücündeki problemlerle karşılaşmasına dair çözüm önerileri sunmak; grev hakkı, sendikal haklar ve pazarlık toplantılarını yasal çerçeveyle belirlemek.
  • Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla, sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak.
  • Adli durumlarda halkın can ve mal güvenliğini koruyarak özgürlüğü temin etmek
  • Herhangi bir gelir seviyesi, farklılık (din, dil, ırk), cinsiyet ve eğitim seviyesi gözetmeksizin, tüm vatandaşlara eşit faaliyet sunmak.
  • Engelli yurttaşların tüm ihtiyaçlarını, gerekli ölçülerde iş ve benzeri destekleri sağlama yoluyla temin etmek.
  • Ücretsiz eğitim hizmeti sunarak; tüm toplumun bu eğitimden faydalanmasını sağlamak; eğitimlerinin devamlılığını takip etmek.
  • Halkın tümünün kendi isteği göz önünde bulundurularak talep ettiği barınma hakkını yasalar çerçevesinde güvence altına almak.
  • Hastanelerden ücretsiz ya da asgari biçimde ücretlendirilmiş çalışmalar bütünüyle, halkın faydalanmasını sağlamak; gerekli tedavileri birincil vazife olarak üstlenmek.
  • Her türlü ulaşım sistemini faaliyete geçirmek ve rahat kullanım koşullarını oluşturmak

Soru 107

I. Yurttaş, devletin devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınması için, sosyal haklarını öğrenmeli, kamuya ilgili maddi-manevi desteğini sunmalıdır. II. Devletin, faaliyetleri için elde etmesi gereken geliri, vergilendirme yoluyla temin etmesi dolayısıyla, verginin bilinçli ve zamanında ödenmesi gerekmektedir. III. Emeklilik haklarının kazanılması için işgücüne katılım sağlamalı, eksik işgücü süreleri için devlete bilgilendirme yapılmalıdır.Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sosyal devlet içinde yurttaşların görevleridir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Yurttaşların vazifelerini şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Devlet, yurttaşlar için vardır. Yurttaş, devletin devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınması için, sosyal haklarını öğrenmeli, kamuya ilgili maddi-manevi desteğini sunmalıdır.

  • Devletin, faaliyetleri için elde etmesi gereken geliri, vergilendirme yoluyla temin etmesi dolayısıyla, verginin bilinçli ve zamanında ödenmesi gerekmektedir.

  • Vatandaşlar, eğitim hizmetlerini, devletin sunduğu imkânlarda gerçekleştirmekle yükümlüdür. Aileler, çocuklarını devletin koyduğu şartları yerine getirmek adına, eğitimden ayrı tutmamalıdırlar.

  • Sağlık faaliyetlerinden faydalanılmak için, sigorta işlemlerini işveren ya da bireysel başvurular üzerinden sağlamalıdırlar. Gelir durumu herhangi bir ödemeyi karşılayamayacak olanların da, devletin ilgili birimlerine (valilikler, kaymakamlıklar, belediyeler, sağlık ocakları) başvurarak; durumlarını bildirmeleri gerekmektedir.

  • Emeklilik haklarının kazanılması için işgücüne katılım sağlamalı, eksik işgücü süreleri için devlete bilgilendirme yapılmalıdır. Çalışılamayacak sağlık durumlarında, devletin sunduğu imkânlara başvurulmalıdır.

  • Devlete güven, aile içerisinde başlamalı ve yurttaşlık vazifesi olan seçme-seçilme, oy verme, hukuki takip yapabilme, askerlik vazifesini yerine getirebilme, kolluk kuvvetleri ile ortak hareket edebilme eğilimleri, bilinçli biçimde öğrenilmeli ve öğretilmelidir.

  • Yurttaş çevre ile uyumlu hareket etmeli, bulunduğu coğrafya ve doğanın, devletin ve kendi yaşadığı ortamın bir parçası olduğunu unutmamalıdır. Ev bir yurttaş için ne ise, doğadaki canlıların yaşam ortamları da yine o yurttaş için eş anlam taşımaktadır. Yurttaşlar, devletin yönetici kadroları ile el ele topraklarına sahip çıkmalıdır.

Soru 108

Aşağıdaki kişilerden hangisi liberal iktisadi anlayışın getirdiği serbestinin zararlı yanlarını atarak devlet mekanizmasının etkin olduğu bir sosyal yaşam sistemi oluşturma fikrinin öncülerindendir?

Seçenekler

A
John Hicks
B
John Maynard Keynes
C
James Meade
D
Barbara Ward
E
Christopher A. Pissarides
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’nın hemen öncesinde ve sırasında gerçekleştirilen toplumsal iyileştirmeler, Avrupa’da yine öncelikli olarak askeri kanatta hissedilmiştir. Özellikle Almanya, lojistik hatlarını ve olası ihtiyaç dağıtım mekaniğini geliştirmek için, daha önce görülmemiş atılımlar meydana getirmiştir. Ancak savaş sırasındaki şiddet ve sonrasında Birinci Dünya Savaşı’ndan daha kötü bir ortam oluşacağı endişesi, işletmeler bazında güçlü sermaye gruplarını endişe içerisine sürüklemiştir. İşte böyle bir ortamda başını John Maynard Keynes’in çektiği sosyal refaha dayalı bir sistem mekaniği fikri daha da güçlenmiş, savaşın ortasında, kendisine bir yol haritası çizme fırsatı bulmuştur. Fikir, liberal iktisadi anlayışı getirdiği serbestinin zararlı yanlarını atarak; devlet mekanizmasının müdahil olduğu bir sosyal yaşam sistemi içermektedir.

Soru 109

Avrupa’da CCP (İklim Değişikliği ile Mücadele Eden Şehirler) uygulaması ile yerel yönetimler bağlamında çeşitli faaliyetler yürütülmektedir. Bu yapıya üye olan yönetimler, aşağıdaki hangi hedef/hedefler ile ilgili taahhüt vermektedirler? I. Enerji çıktılarına ve çevresel etkilere dair tahmin raporları oluşturmakII. Çıktılardaki etkilerin azaltılması üzerine hedef geliştirmekIII. Yerel çevre eylem planı oluşturmak

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Devlet, toplumu ilgilendiren düzenlemelerde, tüm kuruluşları ile birlikte hareket etmektedir. Bu doğrultuda, alt yönetim kadrolarının, uluslararası alanda bağlayıcılığı olan organizasyonlara üyelikler gerçekleştirmek üzere, çalışmalarda aktif rol almaları söz konusu olabilmektedir. Bu faaliyetlerin çevresel çalışmalarla ilgili en önemli örneklerinden biri ICLEI isimli uluslararası çevre organizasyonudur. ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives - Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu), bünyesinde gerçekleştirilen faaliyetlerle, çevrecilik faaliyetleri, yerel yönetimler bünyesinde vücut bulmaktadır. 1993 yılında şekillenen organizasyon ile, çevresel anlamdaki yaptırımlar, çeşitli hedefler ve vaatler ile şekillenmektedir. Özellikle Avrupa’da CCP (Cities for Climate Protection-İklim Değişikliği ile Mücadele Eden Şehirler) uygulaması ile, yerel yönetimler bağlamında çeşitli faaliyetler yürütmektedir (ICLEI Europe, b.t.). Mevcut üyeler, büyükşehirlerin asli belediyeleri olduğu kadar, büyükşehirlere bağlı ilçe yönetimleriyle de oluşabilmektedir. Uluslararası alanda bağlayıcılığı olan bu yapıya üye olan yönetimler, beş ana hedef üzerinde yerine getireceklerine dair taahhüt vermektedirler. Bunlar sırasıyla; enerji çıktılarına ve çevresel etkilere dair tahmin raporları oluşturmak; çıktılardaki etkilerin azaltılması üzerine hedef geliştirmek; yerel çevre eylem planı oluşturmak; yerel politikaların uygulamaya konmasını ve devam ettirilebilir olmasını sağlamak için ölçüm çalışmaları gerçekleştirmek ve en nihayetinde bu politikalardan nihai sonuçlar elde etmektedir.

Soru 110

Dış İşleri Bakanlığı’nın ilişki içerisinde bulunduğu, uluslararası çevre düzenlemelerine hukuki bir ortak çerçeve arayışı sağlayan, asli unsuru, refah devleti çerçevesinde bir farkındalık yaratarak, çevresel problemlere bir yol haritası hazırlayarak çözümler üretmek olan çevre kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı
B
Birleşmiş Milletler Çevre Programı
C
Dünya Bankası
D
Küresel Çevre Fonu
E
Dünya Doğayı Koruma Vakfı
Açıklama:
Türkiye’nin yerel yönetimler dışında fiilen ilişkiler kurduğu çevre örgütlerinden en önemlisi, Dış İşleri Bakanlığı’nın bizatihi ilişki içerisinde bulunduğu, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP- United Nations Environment Program) dır. Doğrudan üyesi olmamasına rağmen, gönüllülük esasına dayalı finansman sağlanması yoluyla katkıda bulunulan organizasyon, uluslararası çevre düzenlemelerine hukuki bir ortak çerçeve arayışı sağlamaktadır. Asli unsuru, refah devleti çerçevesinde bir farkındalık yaratarak, çevresel problemlere bir yol haritası hazırlamak yoluyla çözümler üretmektir.

Soru 111

Uluslararası çevre organizasyonu ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives - Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu) üyeleri arasında hangi illerimiz bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Bursa - Gaziantep
B
Eskişehir - Malatya
C
İstanbul - Adana
D
İzmir - Mersin
E
Antalya - Trabzon
Açıklama:
Çevresel çalışmalarla ilgili en önemli örneklerinden biri ICLEI isimli uluslararası çevre organizasyonudur. ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives - Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu), bünyesinde gerçekleştirilen faaliyetlerle, çevrecilik faaliyetleri, yerel yönetimler bünyesinde vücut bulmaktadır. 1993 yılında şekillenen organizasyon ile çevresel anlamdaki yaptırımlar, çeşitli hedefler ve vaatler ile şekillenmektedir. Türkiye’den özellikle Bursa ve Gaziantep Büyükşehir Belediyeleri’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda üyesi olan oluşum, temel anlamda çevre ile ilgili negatif etkileri, yerel yönetimlerin bilgilendirmeleri vasıtasıyla tüm uluslarda farkındalık oluşturulması ile bertaraf etmeyi hedeflemektedir.

Soru 112

Mevcut coğrafi şartlar altında, ülkenin iktisadi mekanizmasının dengesini koruyacak olan doğal kaynakların, verimli ve çevre ile uyumlu biçimde elde edilmesini, pazara kazandırılmasını sağlayan çalışmaları gerçekleştiren bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
B
Tarım ve Orman Bakanlığı
C
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
D
İç İşleri Bakanlığı
E
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Açıklama:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, mevcut coğrafi şartlar altında, ülke iktisadi mekanizmasının dengesini koruyacak olan doğal kaynakların, verimli ve çevre ile uyumlu biçimde elde edilmesini, pazara kazandırılmasını sağlayan çalışmaları gerçekleştirmektedir.

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devlet tanımında devlet tarafından teminat altına alınan konulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Ulaşım hatları
B
Sermaye gruplarının atılımları
C
Bireyin sağlığı için gerekli tedbirler
D
Çevresel faktörlerin olumlu yönde geliştirilmesi
E
Adli durumlara karşı güvenlik ve emniyet
Açıklama:
Sosyal devlet tanımı, devletin tüm bireylerine, her türlü konuda eşit mesafede durduğunun en açık ifadesidir. Bu ifade, refah toplumu içerisinde sermayeye veya sermayenin çalıştırdığı işgücüne ayrı bir pencereden bakmak yerine, toplumu bir bütün olarak gören ve yararına olacak her yükümlülüğü yerine getireceğini taahhüt eden bir ifadedir. Bu ifade ile bireylerin kullanacakları yollar, ulaşım hatları, mahalli düzenlemeler, belediye idarelerince yerleşkeler üzerinde yapılan fiziki uygulamalar, bireyin sağlığı için gerekli tedbirler, çevresel faktörlerin olumlu yönde geliştirilmesi, sağlık ve adli durumlara karşı güvenlik ve emniyet, devlet tarafından bizatihi teminat altına alınmıştır.

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi sendikaların olduğu bir sistemin avantajlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Tazminat hakları arasında farklılıklar daha azdır
B
Sendikalı işlerden istifa yollu çıkışlar daha çoktur
C
Sendikalı işlerden çıkartılmak daha zordur
D
Kıdeme verilen önem daha yüksektir
E
İş tanımı çok daha keskin hatlara sahiptir
Açıklama:
Sendikaların olduğu ve olmadığı bir sistem üzerine yapılan araştırmalarda sendikanın yapıları net biçimde ortaya konmuştur. Örneğin, tazminat hakları sendikada daha yüksek bir paya sahiptir. Tazminat hakları arasında farklılıklar sendika olmayan ortamlara göre daha azdır. Sendikalı işlerden istifa yollu çıkışlar daha azdır. Sendikalı işlerden çıkartılmak daha zordur. İş ve işveren arasındaki anlaşmalar ve ifadeler sendikalı işlerde daha ortak bir yapıya sahiptir. İşten çıkarma veya işte yükselmelerde, kıdeme verilen önem sendikalarda daha yüksektir ve son olarak sendikalı işlerdeki iş tanımı çok daha keskin hatlara sahiptir.

Soru 115

Sosyal devlet anlayışında halkın sesinin duyurulması açısından etkin rol oynayan topluluklara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Loncalar
B
Esnaf birlikleri
C
Sivil toplum kuruluşları
D
Sanayiciler
E
Kooperatifler
Açıklama:
Devletin toplum içerisinde halkın sesini duyabildiği en önemli kuruluşlar bahse konu olan sivil toplum kuruluşları ve resmi devlet eliyle şekillendirilmemiş, gönüllülük esasına dayalı mekanizmalardır. Sistemin kendi içerisinden gelen bireylerin seslerini duyurması ve devletin sosyal yapı hakkındaki işleyişe dair sorularının giderilmesini sağlamaktadırlar.

Soru 116

I. Toplum
II. Birey
III. Pazar unsurları
IV. Kâr odaklılık
Yukarıdakilerden hangisi sosyal devlet yapısı içerisinde ortaya çıkan çevresel etkenlerle ilişkili olan ödev gruplarındandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Refah devleti içerisinde, lüksten uzak, bir gerçeklik olarak kabul edilen çevreyi koruma felsefesi içerisinde çeşitli ödev grupları bulunmaktadır. Bu çevresel etkenlere eğilim sağlayan bağlantılar üç ana unsurda taraf oluşturmaktadır. Devlet, toplum (birbirlerinden bağımsız veya bağımlı organizasyonlar şeklinde) ve pazardaki unsurlar (her türlü ticari işletme/kâr amacı taşıyan kurum, kuruluş veya gerçek kişi) şeklinde oluşan bu taraflar, birbirleri ile bağımlı-bağımsız çeşitli yan şemalar oluştururlar.

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi çevrenin korunması ve izlenmesi açısından ortaya çıkan kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
UNICEF
B
OECD
C
NATO
D
ILO
E
ICLEI
Açıklama:
Devlet, toplumu ilgilendiren düzenlemelerde, tüm kuruluşları ile birlikte hareket etmektedir. Bu doğrultuda, alt yönetim kadrolarının, uluslararası alanda bağlayıcılığı olan organizasyonlara üyelikler gerçekleştirmek üzere, çalışmalarda aktif rol almaları söz konusu olabilmektedir. Bu faaliyetlerin çevresel çalışmalarla ilgili en önemli örneklerinden biri ICLEI isimli uluslararası çevre organizasyonudur. ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives-Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu), bünyesinde gerçekleştirilen faaliyetlerle, çevrecilik faaliyetleri, yerel yönetimler bünyesinde vücut bulmaktadır.

Soru 118

I. Enerji çıktılarına dair raporlar oluşturmak
II. Pazardaki dengeyi sağlamak
III.Kapitalizmin ilerlemesine destek olmak
IV. Yerel çevre eylem planı oluşturmak
Yukarıdakilerden hangileri çevresel hareketliliği takip eden ve denetleyen ICLEI'ya üye olan belediyelerin veya yerel yönetimlerin dikkate alması gereken beş ana hedeftendir?

Seçenekler

A
II ve III
B
I ve IV
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası alanda bağlayıcılığı olan bu yapıya üye olan yönetimler, beş ana hedef üzerinde yerine getireceklerine dair taahhüt vermektedirler. Bunlar Bulkeley’in de bahsettiği gibi, sırasıyla; enerji çıktılarına ve çevresel etkilere dair tahmin raporları oluşturmak; çıktılardaki etkilerin azaltılması üzerine hedef geliştirmek; yerel çevre eylem planı oluşturmak; yerel politikaların uygulamaya konmasını ve devam ettirilebilir olmasını sağlamak için ölçüm çalışmaları gerçekleştirmek ve en nihayetinde bu politikalardan nihai sonuçlar elde etmektedir

Soru 119

I. Eşitlikçi bir düzeni amaçlamak
II. Kârlarını maksimize etmek
III. Piyasada mümkün olan en güçlü konuma erişmek
IV. Adil bir devlet düzenini denetlemek
Yukarıdakilerden hangileri sosyal devlet anlayışı içerisinde hareket eden şirketlerin modern tavırlarındandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
Yalnız III
C
II ve III
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Uyum sağlama ve karşılıklı olarak gereklilikleri yerine getirme eyleminin devamlılığının sağlanması adına da belli başlı bazı teknik oluşumlar söz konusu olmaktadır. Yasal ve iktisadi anlamda ayrı ayrı değerlendirilen bir form halini almıştır. Carroll (1991) tarafından da dile getirilen çalışmanın temel ilkeleri okunduğunda, sosyal bir refah toplumundaki şirket davranışlarının modern tavırları rahatlıkla anlaşılabilecektir. Şirketler, hisse payları bakımından kazançlarını maksimize etmelidirler; kârlılıklarını olabildiğince yüksek hedeflemelidirler; rekabetçi (serbest) piyasa yapısında mümkün oldukça güçlü bir konumlandırma sağlamalıdırlar; fonksiyonel yapıları itibarıyla etkinliklerini en üst seviyede tutmalıdırlar (tüm çalışma birimleriyle birlikte) ve sürdürülebilir bir kârlılık sağlamalıdırlar.

Soru 120

Risk ve sigorta merkezli yapılan özel girişimlerin temelini oluşturduğu sosyal devlete giden yol ilk olarak nerede kendini göstermiştir?

Seçenekler

A
Kuzey Amerika
B
Asya
C
Avrupa
D
Güney Amerika
E
Antartika
Açıklama:
Risk ve sigorta merkezli yapılan özel girişimlerin temelini oluşturduğu sosyal devlete giden yol, Avrupa’da atılmıştır.

Soru 121

İmparatorlukların çöküşü ve ülkelerin iktisadi sıkıntılarının üstesinden gelişi devlet yapısında hangi unsurun oluşmasına temel oluşturmuştur?

Seçenekler

A
Sosyal devlet oluşumu
B
Sivil toplum örgütlerinin ortaya çıkışı
C
Bürokrasinin gelişimi
D
Bakanlıkların oluşması
E
Komünist düzenin ortaya çıkışı
Açıklama:
Sosyal devlet, imparatorlukların çöküşü ve oluşmuş iktisadi gerilimin üstesinden gelinmesi üzerine ortaya atılmış fikri bir oluşumla ortaya çıkmıştır.

Soru 122

Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları şirketleşme ölçüsünde kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
17. yüzyıl
B
18. yüzyıl
C
19.yüzyıl
D
20. yüzyıl
E
21. yüzyıl
Açıklama:
Türk topraklarındaki ilk sigorta ve güvence-teminat çalışmaları, şirketleşme ölçüsünde on dokuzuncu yüzyıl sonlarında yabancılar tarafından başlatılmıştır. Daha sonra Osmanlı Umum Sigorta Şirketi adına kurulan kuruluş ile ilk yerli sigorta işletmesi faaliyete geçmiştir.

Soru 123

Türk topraklarında uzun zamandır süregelen yoksul ve bakıma muhtaç olan kişilere yapılan yardımların modern anlamda bir sistematiğe kavuşması aşağıdaki hangi kurum ile sağlanmıştır?

Seçenekler

A
Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye
B
HBSD
C
ACEV
D
TEMA
E
Darülaceze
Açıklama:
Darülaceze ile birlikte, Türk topraklarında yüzyıllardan beri süre gelen yoksul ve bakıma muhtaç olan tüm kişilere yapılan yardımların modern anlamda bir sistematiğe kavuşturulması sağlanmıştır.

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devletin günümüzdeki faaliyetlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Halkın barınma hakkını güvence altına almak
B
Halkın hastanelerden ücretsiz ya da asgari biçimde ücret ödeyerek yararlanmasını sağlamak
C
Her türlü ulaşım sistemini faaliyete geçirmek ve halkın kullanımına açmak
D
Özel üniversiteler açarak halkın yüksek eğitim almasını sağlamak
E
Engelli yurttaşların ihtiyaçlarını karşılamak
Açıklama:
Sosyal devletin faaliyetlerinden biri ücretsiz eğitim hizmeti sunarak; tüm toplumun bu eğitimden faydalanmasını sağlamak; eğitimlerinin devamlılığını takip etmektir. Özel üniversiteler açmak bu bağlamda faaliyetlerinden biri olamaz.

Soru 125

İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke Türkiye Cumhuriyeti olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bunun temel sebebidir?

Seçenekler

A
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin komşu ülkelerle ticari bağının güçlü olması
B
Birinci Dünya Savaşı sonrası yatırım ve üretimlerin devlet eliyle harekete geçmiş olması
C
Ağır sanayi konusunda yapılmış yatırımların geri dönüşünün güçlü olması
D
Hammadde sıkıntısı yaşanmaması
E
Devletin dış borcunun olmaması
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan 1929 krizi ile birlikte pazarda yaşanan olumsuz gidişten etkilenmeyen tek ülke Türkiye Cumhuriyeti olmuştur. Bunun sebebi, Birinci Dünya Savaşı’ndan çıkmış olan ülkenin, yatırımsal açıdan devlet eliyle reform hareketlerine başlaması ve üretim sahasında yine devlet eliyle harekete geçmiş olmasıdır.

Soru 126

Uluslararası iktisadi sistemde, 1970 sonrası süreçte borç ve alacak dengesi banka ve banka kredileri üzerinden şekillenmeye başlamıştır. Bu para akışlarındaki değişime ve farklılaşmaya neden olan başlangıç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası Para Fonu’nun kurulması
B
Bankacılık sistemindeki gelişmeler
C
Sivil toplum örgütlerinin baskıları
D
Dünya Bankası’nın etkileri
E
Uluslararası ticari faaliyetlerdeki aksamalar
Açıklama:
Bu sürecin hızı, uluslararası anlamdaki geleneksel ticari faaliyetlerden katbekat yüksektir. Bu para akışlarındaki değişime ve farklılaşmaya giden yolu açan başlangıç ise, Uluslararası Para Fonu’nun (International Monetary Fund) kurulması ve savaş sonrası döneme dair düzenleyici mekanizma işlevi görecek kurumların oluşumudur.

Soru 127

Toplumu oluşturan bireylere ulaşan faaliyetlerin gerçekleşebilmesi için devletin elindeki kaynak nedir?

Seçenekler

A
İşgücü
B
Vergiler
C
Fabrikalar
D
Üniversiteler
E
Milletvekilleri
Açıklama:
En nihayetinde, vergilendirme, bireylere ulaşan faaliyetlerin gerçekleşebilmesi, hayat bulabilmesi için devletin elindeki tek reel kaynak olmaktadır.

Soru 128

Sosyal devlet anlayışında bireyler, devletin halk sağlığı konusunda işletmeler üzerindeki teftişlerinin sonuçlarının olumsuz olarak devam etmediğinin tespitini en fazla hangi kurum ya da kurumlar yoluyla yaparlar?

Seçenekler

A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
Dernek ve vakıflar
D
TBMM
E
Belediye meclisleri
Açıklama:
Buradaki önemli husus, işletmenin iktisadi sisteme katkısını ve işgücünü bozmadan, halk sağlığını muhafaza ederek çalışmasını devam ettirebilmektir. Bireylere düşen görev, devletin teftişinin yerine getirildiği ve sonuçlarının olumsuz olarak devam etmediğinin tespitinin yapılmasıdır. Buradaki görev listesi de, bireylerin tekil anlamda bireysel mücadelesi ile değil, sosyal bir refah devleti içerisindeki dernek ve vakıflar tarafına düşmektedir.

Soru 129

Sosyal devletlerin birincil önemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomideki durumlar
B
Politik konular
C
Eğitimin içinde bulunduğu durum
D
Kültürel değerler
E
İnsani değerler ve insan hayatı
Açıklama:
Sosyal devletlerin birincil önemi insani değerler ve insan hayatıdır.

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devletin günümüzdeki faaliyetlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışması esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmak
B
Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak
C
Adli durumlarda halkın can ve mal güvenliğini koruyarak özgürlüğü temin etmek
D
Engelli yurttaşların tüm ihtiyaçlarını gerekli ölçülerde iş ve benzeri destekkleri sağlama yoluyla temin etmek
E
Devletin faaliyetleri için elde etmesi gereken geliri vergilendirme yoluyla temin etmesi dolayısıyla verginin bilinçli ve zamanında ödenmesi gerekmektedir
Açıklama:
Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışması esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmak, Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak, Adli durumlarda halkın can ve mal güvenliğini koruyarak özgürlüğü temin etmek, Engelli yurttaşların tüm ihtiyaçlarını gerekli ölçülerde iş ve benzeri destekkleri sağlama yoluyla temin etmek sosyal devletin günümüzdeki faaliyetlerinden biridir. Devletin faaliyetleri için elde etmesi gereken geliri vergilendirme yoluyla temin etmesi dolayısıyla verginin bilinçli ve zamanında ödenmesi gerekmektedir ise yurttaşların vazifelerinden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi yurttaşların vazifelerinden biridir?

Seçenekler

A
Devlet yurttaşlar için vardır. Yurttaş, devletin devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınması için, sosyal haklarını öğrenmeli, kamuya ilgili maddi-manevi desteğini sunmalıdır
B
Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışma esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmak
C
Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak
D
Adli durumlarda halkın can ve mal güvenliğini koruyarak özgürlüğü temin etmek
E
Engelli yurttaşların tüm ihtyiaçlarını gerekli ölçülerde iş ve benzeri destekleri sağlama yoluyla temin etmek
Açıklama:
Halkın çalışma hakkını sağlamak ve çalışma esnasındaki riskleri denetleyici unsurlar oluşturmak, Emeklilik sistemi oluşturma yoluyla sonrası ileri yaş grubunun geleceğini teminat altına almak, Adli durumlarda halkın can ve mal güvenliğini koruyarak özgürlüğü temin etmek, Engelli yurttaşların tüm ihtyiaçlarını gerekli ölçülerde iş ve benzeri destekleri sağlama yoluyla temin etmek sosyal devletin günümüzdeki faaliyetleri içinde yer alır. Devlet yurttaşlar için vardır. Yurttaş, devletin devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınması için, sosyal haklarını öğrenmeli, kamuya ilgili maddi-manevi desteğini sunmalıdır ise yurttaşların vazifeleri arasında yer alır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 132

Mevcut fiziki coğrafya içerisindeki doğal yaşamın korunması ve alanların iktisadi anlamda yıpratılmadan mümkün oldukça dengeli biçimde sürdürülebilir halde işlevini yerine getirmesini hedefleyen çalışmalar hangi bakanlık tarafından gerçekleştirilmektedir?

Seçenekler

A
Tarım ve Orman Bakanlığı
B
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
C
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklanmaktadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, yine aynı coğrafi şartlar altında, mevcut ülke iktisadi mekanizmasının dengesini koruyacak olan doğal kaynakların, verimli ve çevre ile uyumlu biçimde elde edilmesini, pazara kazandırılmasını sağlayan çalışmaları gerçekleştirmektedir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, mevcut alan üzerinde çalışmasını sürdüren işletmeler ve bu işletmelerin yapılandırdığı sistemlerin yekpare biçimde işlemesini ve çalışma prensipleri esnasında bir uyum mekanizması yaratılmasını sağlamaktadır. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ise, bahse konu olan çalışmaların, sosyal anlamdaki hakların korunması ve işlevselliklerini yitirmemesini hedefleyen çalışmaları yürütmektedirler. Tarım ve Orman Bakanlığı ise mevcut fiziki coğrafya içerisindeki doğal yaşamın korunması ve alanların iktisadi anlamda yıpratılmadan mümkün oldukça dengeli biçimde sürdürülebilir halde işlevini yerine getirmesini hedefleyen çalışmalar gerçekleştirmektedir. Doğru Cevap A seçeneğidir.

Soru 133

Mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklanan bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tarım ve Orman Bakanlığı
B
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
C
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Tarım ve Orman Bakanlığı mevcut fiziki coğrafya içerisindeki doğal yaşamın korunması ve alanların iktisadi anlamda yıpratılmadan mümkün oldukça dengeli biçimde sürdürülebilir halde işlevini yerine getirmesini hedefleyen çalışmalar gerçekleştirmektedir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, yine aynı coğrafi şartlar altında, mevcut ülke iktisadi mekanizmasının dengesini koruyacak olan doğal kaynakların, verimli ve çevre ile uyumlu biçimde elde edilmesini, pazara kazandırılmasını sağlayan çalışmaları gerçekleştirmektedir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, mevcut alan üzerinde çalışmasını sürdüren işletmeler ve bu işletmelerin yapılandırdığı sistemlerin yekpare biçimde işlemesini ve çalışma prensipleri esnasında bir uyum mekanizması yaratılmasını sağlamaktadır. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ise, bahse konu olan çalışmaların, sosyal anlamdaki hakların korunması ve işlevselliklerini yitirmemesini hedefleyen çalışmaları yürütmektedirler. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklanmaktadır. Doğru Cevap B seçeneğidir.

Soru 134

Mevcut ülke iktisadi mekanizmasının dengesini koruyacak olan doğal kaynakların, verimli ve çevre ile uyumlu biçimde elde edilmesini, pazara kazandırılmasını sağlayan çalışmaları gerçekleştiren bakanlık aşağıdakilerden hangsidir?

Seçenekler

A
Tarım ve Orman Bakanlığı
B
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
C
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Tarım ve Orman Bakanlığı mevcut fiziki coğrafya içerisindeki doğal yaşamın korunması ve alanların iktisadi anlamda yıpratılmadan mümkün oldukça dengeli biçimde sürdürülebilir halde işlevini yerine getirmesini hedefleyen çalışmalar gerçekleştirmektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklanmaktadır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, mevcut alan üzerinde çalışmasını sürdüren işletmeler ve bu işletmelerin yapılandırdığı sistemlerin yekpare biçimde işlemesini ve çalışma prensipleri esnasında bir uyum mekanizması yaratılmasını sağlamaktadır. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ise, bahse konu olan çalışmaların, sosyal anlamdaki hakların korunması ve işlevselliklerini yitirmemesini hedefleyen çalışmaları yürütmektedirler. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, yine aynı coğrafi şartlar altında, mevcut ülke iktisadi mekanizmasının dengesini koruyacak olan doğal kaynakların, verimli ve çevre ile uyumlu biçimde elde edilmesini, pazara kazandırılmasını sağlayan çalışmaları gerçekleştirmektedir. Doğru Cevap C seçeneğidir.

Soru 135

Mevcut alan üzerinde çalışmasını sürdüren işletmeler ve bu işletmelerin yapılandırdığı sistemlerin yekpare biçimde işlemesini ve çalışma prensipleri esnasında bir uyum mekanizması yaratılmasını sağlayanbakanlık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tarım ve Orman Bakanlığı
B
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
C
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Tarım ve Orman Bakanlığı mevcut fiziki coğrafya içerisindeki doğal yaşamın korunması ve alanların iktisadi anlamda yıpratılmadan mümkün oldukça dengeli biçimde sürdürülebilir halde işlevini yerine getirmesini hedefleyen çalışmalar gerçekleştirmektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, mevcut coğrafi düzen içerisindeki toplumsal yerleşme düzenini, sosyal çevre ile düzenli biçimde yapılandırılması ve gerekli ulaşım kanallarının oluşturulması üzerine odaklanmaktadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, yine aynı coğrafi şartlar altında, mevcut ülke iktisadi mekanizmasının dengesini koruyacak olan doğal kaynakların, verimli ve çevre ile uyumlu biçimde elde edilmesini, pazara kazandırılmasını sağlayan çalışmaları gerçekleştirmektedir. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ise, bahse konu olan çalışmaların, sosyal anlamdaki hakların korunması ve işlevselliklerini yitirmemesini hedefleyen çalışmaları yürütmektedirler. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, mevcut alan üzerinde çalışmasını sürdüren işletmeler ve bu işletmelerin yapılandırdığı sistemlerin yekpare biçimde işlemesini ve çalışma prensipleri esnasında bir uyum mekanizması yaratılmasını sağlamaktadır. Doğru Cevap D seçeneğidir.

Soru 136

Kurulmasıyla, Türk topraklarında yüzyıllardan beri süregelen yoksul ve bakıma muhtaç olan tüm kişilere yapılan yardımların modern anlamda bir sistematiğe kavuşturulması sağlanan Darülaceze kurumu hangi yıl açılmıştır?

Seçenekler

A
1875
B
1896
C
1899
D
1910
E
1912
Açıklama:
Türk topraklarında yüzyıllardan beri süre gelen yoksul ve bakıma muhtaç olan
tüm kişilere yapılan yardımların modern anlamda bir sistematiğe kavuşturulması Sultan İkinci Abdülhamid Han tarafından 1896’da açılmış olan Darülaceze kurumu ile gerçekleşmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives - Yerel Çevre Organizasyonları Uluslararası Organizasyonu)'ye Türkiye'den üye büyükşehir belediyeleridir?

Seçenekler

A
Ankara-İstanbul
B
Adana-Eskişehir
C
İzmir-Kocaeli
D
Bursa-Gaziantep
E
Muğla-Trabzon
Açıklama:
Türkiye’den özellikle Bursa (ICLEI, 2006) ve Gaziantep (ICLEI: Urban Leds, b.t.) Büyükşehir Belediyeleri’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda üyesi olan oluşum, temel anlamda çevre ile ilgili negatif etkileri, yerel yönetimlerin bilgilendirmeleri vasıtasıyla tüm uluslarda farkındalık oluşturulması ile bertaraf
etmeyi hedeflemektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 138

Aşağıda sendikalarla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Sendikal faaliyetler arasındaki şirket, işçiler ve işçi liderleri arasındaki pazarlık devlet tarafından düzenli biçimde takip edilen ve denetim altında tutulan pazarlıklar çerçevesinde şekillenir.
B
Her taraf elde edeceği en iyi kârlılık oranını hedeflerken; aracı olan sendika liderleri, pazarlığın iki taraf için de dengeleyici bir süreç izlemesini sağlarlar.
C
Devlet Refah toplumunun devamı için doğrudan bir taraf olmaktadır.
D
Sendikalı işlerden istifa yollu çıkışlar daha azdır.
E
İş ve işveren arasındaki anlaşmalar ve ifadeler sendikalı işlerde daha ortak bir yapıya sahiptir.
Açıklama:
İşçilerin herhangi bir hak kaybına uğramaması, diğer yandan sermayenin de gücünü kaybetmeden iktisadi pazardaki yerini muhafaza etmesini denetleyen
bir unsuru gözetmektedir. Ancak bu noktadaki atlanmaması gereken en önemli husus, devletin birincil bir taraf olmadığıdır. Refah toplumunun devamı için, doğrudan bir taraf olmamaktadır. Doğrudan bir taraf olması, dengenin tek yönlü
olarak kaybolmasına ve savunulan tarafın belli bir süre sonra negatif doğrultuda etki yaratacağı anlamına gelecektir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Ünite 5

Soru 1

I. Yasama
II. Atama
III. Yürütme
IV. Yargı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri devletin temel işlevleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Devletin yasama, yürütme ve yargı olmak üzere
üç temel işlevi vardır. Bu işlevleri yerine getiren organlar Anayasamızda belirtilmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi ile iki meclisli yasama organından tek meclisli yasama organına geçiş yapılmıştır?

Seçenekler

A
1924 Anayasası
B
1961 Anayasası
C
1982 Anayasası
D
1987 Anayasası
E
1926 Anayasası
Açıklama:
1961 Anayasası döneminde uygulanan iki meclisli yapıdan umulan yararların gerçekleşmediği ve yasama işlevinde tıkanıklıklar yaşandığı için 1982 Anayasası iki meclisli yapıyı kaldırarak 1924 Anayasası’nın tek meclisli sistemine geri dönmüştür. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 3

Aşağıdaki tarihlerden hangisinde Anayasa'nın 77. maddesinde değişiklik yapılarak beş yılda bir yapılan TBMM seçimleri dört yılda bire düşürülmüştür?

Seçenekler

A
1982
B
1997
C
2002
D
2007
E
2006
Açıklama:
Anayasa’nın 77. maddesinde 2007 yılında yapılan değişiklikle daha önce beş yılda bir yapılan TBMM seçimlerinin dört yılda bir yapılması kararlaştırılmıştı. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 4

I. Kısıtlılar
II. Askerlikle ilişiği olanlar
III. Ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar
IV. Devlet sırlarını açığa vuranlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri milletvekili seçilemezler?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Kimlerin milletvekili seçilemeyeceği Anayasada
belirtilmiştir. Buna göre; “en az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu
hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam
bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına
hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüş-
vet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötü-
ye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla,
kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karış-
tırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suç-
larından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış
olsalar bile milletvekili seçilemezler.” Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 5

Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam kaç birleşim günü katılmayan milletvekilinin vekilliği düşmektedir?

Seçenekler

A
Üç
B
Dört
C
Beş
D
Altı
E
Yedi
Açıklama:
Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz
olarak bir ay içerisinde toplam beş birleşim
günü katılmayan milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesine karar verilmektedir.

Soru 6

I. Başkan vekilleri
II. Başkan yardımcıları
III. Meclis başkanı
IV. Kâtip üyeler
V. İdare amirleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri TBMM başkanlık divanı dahilinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve IV
C
I, II ve III
D
II, III, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Anayasa’ya göre “Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanı, Meclis üyeleri arasından
seçilen Meclis Başkanı, Başkan vekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur. Başkanlık Divanı,
Meclisteki siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında Divana katılmalarını sağlayacak şekilde kurulur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 7

TBMM'de bir siyasi partinin grup kurabilmesi için en az kaç milletvekiline sahip olması gerekmektedir?

Seçenekler

A
10
B
30
C
20
D
25
E
50
Açıklama:
Bir siyasal partinin TBMM’de grup kurabilmesi için en az 20 milletvekiline sahip olması gerekmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin görev ve yetkileri arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Kanun, koymak, değiştirmek ve kaldırmak
B
Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
C
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
D
Anayasa mahkemesi üyelerini seçmek ve atamak
E
Genel ve özel af ilanına karar vermek
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisinin
görev ve yetkileri, genel olarak, 1982 Anayasası’nın
87. maddesinde düzenlenmiştir. Bunlar:
• Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
• Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini gö-
rüşmek ve kabul etmek
• Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
• Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını
uygun bulmak
• Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile
genel ve özel af ilanına karar vermek
• Anayasa’nın diğer maddelerinde öngörülen
yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 9

I. Bakanlar meclis dışından atanmaktadır.
II. Hükümetler meclisten güven oyu almak zorunda değildir.
III. Yürütme yetkisi cumhurbaşkanına verilmiştir.
IV. Bakanlar kurulu görevine devam etmektedir.
Ykarıdakilerden hangisi ya da hangileri cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin özellikleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
II ve III
C
II, III ve IV
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Bu sistem değişikliğinin bir sonucu olarak da Bakanlar Kurulu kaldırıldı. Böylece, Türkiye’de yürütme yetkisi tek bir organda, Cumhurbaşkanında toplanmış oldu. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yürütme yetkisi ve görevi, doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanına aittir; yasama organının yürütmenin oluşmasında bir etkisi bulunmamaktadır. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde bakanlar Meclis dışından atanacaktır. Milletvekilleri, cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan olarak atanırsa Meclis üyelikleri sona erecektir. Buna karşılık, parlamenter sistemde hükümetler Meclis içinden çıkar ve hükümetin görevine devam edebilmesi Meclisten güvenoyu almasına bağlıdır. Bir başka ifadeyle, Meclis, güvensizlik oyu (gensoru önergesi) ile her zaman hükümeti (Bakanlar Kurulu) düşürebilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 10

Hakimler ve Savcılar Kurulu kaç üyeden oluşmaktadır?

Seçenekler

A
13
B
11
C
15
D
17
E
20
Açıklama:
Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden
oluşur ve iki daire halinde çalışır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 11

Yasama organı hangisidir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı
B
Bakanlar Kurulu
C
Anayasa Mahkemesi
D
Türkiye Büyük Millet Meclisi
E
Danıştay
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi yasama organıdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 12

Türkiye'de milletvekili seçilebilme yaşı kaçtır?

Seçenekler

A
18
B
20
C
25
D
30
E
35
Açıklama:
Türkiye’de milletvekili seçilme yaşı zaman içinde değişmiştir. 2006 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile milletvekili seçilebilme yaşı 30’dan 25’e indirilmiştir. 2017’deki en son değişiklikle de 18 yaşına düşürülmüştür. Doğru cevap A'dır.

Soru 13

Anayasa’nın 80. maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin temsili ile ilgili hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Seçildikleri bölgedeki kendisine oy veren seçenleri temsil eder
B
Seçildikleri bölğedeki tüm halkı temsil eder
C
Sadece mensubu olduğu siyasi parti üyelerini temsil eder
D
Tüm milleti temsil eder
E
Sadece seçimde oy kullanan herkesi temsil eder
Açıklama:
Anayasa’nın 80. maddesine göre, “Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, seçildikleri bölgeyi veya kendilerini seçenleri değil, bütün milleti temsil ederler. Doğru cevap D'dir.

Soru 14

Hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkilerinden değildir?

Seçenekler

A
Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
B
Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek
C
Para basılmasına vesavaş ilanına karar vermek
D
Genel ve özel af ilanına karar vermek
E
Merkez Bankası başkan ve üyelerini belirlemek
Açıklama:
Merkez Bankası başkan ve üyelerini belirlemek Cumhurbaşkanı'nın görevidir. Doğru cevap E'dir.

Soru 15

Hangisi ülkemizde, 16 Nisan 2017 günü yapılan halkoylamasında kabul edilen değişikliklerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesi
B
Bakanlar Kurulu kaldırılması
C
Yasama organının yürütmenin oluşmasında etkili olmasına
D
Tüm yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanında toplanması
E
Bakanların Meclis dışından atanmasına
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yürütme yetkisi ve görevi, doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanına aittir; yasama organının yürütmenin oluşmasında bir etkisi bulunmamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 16

Anayasa’mızda da yargının ve yargıçların bağımsızlığını güvence altına alacak düzenlemeler yer almıştır. 1982 Anayasa’sının “Mahkemelerin Bağımsızlığı” başlığını taşıyan 138. maddesine göre seçeneklerden hangisi hatalıdır?

Seçenekler

A
Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak
vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.
B
Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve
hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
C
Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması
ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
D
Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı mahkemelerce verilen bir kararı uygun bulmadıkları takdirde bu karara uymayabilir.
E
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır;
bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
Açıklama:
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır;
bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez. TBMM ve Cumhurbaşkanı mahkeme kararlarına uymak zorundadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 17

Hâkimler ve Savcılar Kurulu ile ilgili bilgilerden hangisi hatalıdır?

Seçenekler

A
Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden oluşur ve iki daire halinde çalışır.
B
Kurulun Başkanı Anayasa Mahkemesi başkanıdır.
C
Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı Kurulun tabiî üyesidir.
D
Üyeler dört yıl için seçilir; süresi biten üyeler bir kez daha seçilebilir.
E
Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı
mercilerine başvurulamaz.
Açıklama:
Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 18

Anayasa Mahkemesi ile ilgili bilgilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Anayasaya uygun olmayan yasama ve yürütme kararlarını yenisi ile değiştirir.
B
Anayasa Mahkemesi onbeş üyeden oluşur.
C
Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi
İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler.
D
Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları
Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruları karara bağlar.
E
Siyasal partilerin mali denetimini yapar.
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi yasama ve yürütmenin verdiği kararları iptal edebilir ama yenisi ile değiştiremez. Doğru cevap A'dır.

Soru 19

"İlk derece mahkemelerinin henüz kesinleşmemiş son kararlarının hem maddi hem de hukuki yönden denetlenerek, hukuka aykırılıkları gidermek için kabul edilmiş bir olağan kanun yoludur" ifadesi hangi kavramın tanımıdır?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Yargıtay
C
Sayıştay
D
İstinaf
E
Yönetsel
Açıklama:
İstinaf: İlk derece mahkemelerinin henüz kesinleşmemiş son kararlarının hem maddi
hem de hukuki yönden denetlenerek, hukuka aykırılıkları gidermek için kabul edilmiş bir olağan kanun yoludur. Doğru cevap D'dir.

Soru 20

Hangisi bir yandan mali denetim organı, bir yandan da “özel yönetsel yargı” kuruluşudur?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Sayıştay
C
Danıştay
D
Yargıtay
E
Bölge İdare Mahkemesi
Açıklama:
Sayıştay, bir yandan mali denetim organı, bir yandan da “özel yönetsel yargı” kuruluşudur. Doğru cevap B'dir.

Soru 21

6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü yapılan halkoylamasında kabul edilmesi ile birlikte TBMM üye sayısı kaç kişiye çıkarılmıştır?

Seçenekler

A
400
B
450
C
500
D
550
E
600
Açıklama:
6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü yapılan halkoylamasında kabul edilmesi ile birlikte TBMM üye sayısı 550’den 600’e çıkarılmıştır. Doğru cevap E’dir.

Soru 22

Aşağıdaki ifadelerden hangisi 2017 yılında Anayasa’da yapılan değişikliklerle ilgili doğru değildir?

Seçenekler

A
Daha önce beş yılda bir yapılan TBMM seçimlerinin dört yılda bir yapılması kararlaştırılmıştır
B
Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin beş yılda bir ve aynı günde yapılması kararlaştırılmıştır
C
Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir kararı alınmıştır
D
Milletvekili seçilebilme yaşı 18 yaşına düşürülmüştür
E
TBMM üye sayısı 550’den 600’e çıkarılmıştır
Açıklama:
Anayasa’nın 77. maddesinde 2007 yılında yapılan değişiklikle daha önce beş yılda bir yapılan TBMM seçimlerinin dört yılda bir yapılması kararlaştırılmıştı. Buna göre seçimlerin dört yılda bir yapılması 2017 değil, 2007 yılında alındığından bilgi yanlıştır. Doğru cevap A’dır.

Soru 23

Anayasada belirtilen kimlerin milletvekili seçilemeyeceği ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. En az ilkokul mezunu olanlar
II. Kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar
III. Kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar
IV. Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar
V. Zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olanlar

Seçenekler

A
Yalnızca I ve III
B
Yalnızca II.III ve IV
C
I.II.III.IV
D
II.III.IV.V
E
I.III.IV.V
Açıklama:
Kimlerin milletvekili seçilemeyeceği Anayasada belirtilmiştir. Buna göre; “en az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler”
Milletvekili seçilebilmek için en az ilkokul mezunu olma şartı olduğundan I. seçenekte yer alan ifade yanlıştır. Buna göre doğru cevap D’dir.

Soru 24

Yasama Dokunulmazlığı ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Yasama dokunulmazlığı milletvekilinin yasama çalışmalarındaki söz ve düşünce hürriyetini korumaya yöneliktir
II. Yasama dokunulmazlığı milletvekilini keyfî veya asılsız ceza kovuşturmalarından ve tutuklamalardan korumaya yöneliktir
III. Yasama dokunulmazlığı milletvekilliği süresince geçerli olduğu için geçici bir koruma sağlar
IV. Yasama dokunulmazlığı Meclis kararıyla kaldırılabilir

Seçenekler

A
Yalnızca I ve II
B
Yalnızca II ve IV
C
II.III ve IV
D
I.III ve IV
E
I.II.III.IV
Açıklama:
Parlamenter bağışıklığın bir diğer türü yasama dokunulmazlığıdır. Yasama dokunulmazlığı milletvekilini keyfî veya asılsız ceza kovuşturmalarından ve tutuklamalardan korumaya yöneliktir. Yasama dokunulmazlığı, yasama sorumsuzluğundan farklı olarak, milletvekilliği süresince geçerli olduğu için geçici bir koruma sağlar. Ayrıca, yasama dokunulmazlığı Meclis kararıyla kaldırılabilir.
Milletvekilinin yasama çalışmalarındaki söz ve düşünce hürriyetini korumaya yönelik olan uygulama yasama dokunulmazlığı değil yasama sorumsuzluğudur ve yanlıştır. Buna göre doğru cevap C’ dir.

Soru 25

İçtüzük ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin iç yapısı ve işleyişine ilişkin düzenlemeler Anayasa ve Meclis İçtüzüğünde yer almıştır
II. Türkiye Büyük Millet Meclisi, çalışmalarını, kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür
III. İçtüzük hükümleri, siyasî parti gruplarının, Meclisin bütün faaliyetlerine üye sayısı oranında katılmalarını sağlayacak yolda düzenlenir
IV. Hukuki açıdan Meclis İçtüzüğü bir TBMM kararıdır
V İçtüzük’ün Anayasaya uygunluğu Yargıtay tarafından denetlenir

Seçenekler

A
Yalnızca II ve III
B
Yalnızca III ve IV
C
I.II.III ve V
D
I.II.III ve IV
E
II.III.IV ve V
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin iç yapısı ve işleyişine ilişkin düzenlemeler Anayasa ve Meclis İçtüzüğünde yer almıştır. Anayasamızın 95. maddesine göre, “Türkiye Büyük Millet Meclisi, çalışmalarını, kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür. İçtüzük hükümleri, siyasî parti gruplarının, Meclisin bütün faaliyetlerine üye sayısı oranında katılmalarını sağlayacak yolda düzenlenir.” Hukuki açıdan Meclis İçtüzüğü bir TBMM kararıdır. İçtüzük’ün Anayasaya uygunluğu Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenir.
İçtüzük’ün Anayasaya uygunluğu Yargıtay değil, Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenir dolayısıyla verilen bilgi yanlıştır. Buna göre doğru cevap D’dir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanı, üyeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Parlamento Muhabirleri
B
Meclis Başkanı,
C
Başkan Vekilleri
D
Kâtip Üyeler
E
İdare Amirleri
Açıklama:
Anayasa’ya göre “Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanı, Meclis üyeleri arasından seçilen Meclis Başkanı, Başkan vekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.
Parlamento muhabirleri Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanı, üyeleri arasında yer almaz ve yanlıştır. Buna göre doğru cevap A’dır.

Soru 27

TBMM Komisyonları ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?
I. TBMM Komisyonları bir konunun Meclis Genel Kuruluna gelmeden önce görüşülüp olgunlaştırıldığı kurullardır
II. Komisyonlar, kendilerine verilen işler hakkında rapor hazırlarlar ve bunu Meclis Başkanlığına sunarlar
III. Komisyonlarda siyasal parti grupları üye sayıları oranında temsil edilir
IV. Komisyonlar üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanır.

Seçenekler

A
Yalnızca I ve IV
B
Yalnızca II ve III
C
I.II ve III
D
I.III ve IV
E
II.III ve IV
Açıklama:
TBMM Komisyonları, bir konunun Meclis Genel Kuruluna gelmeden önce görüşülüp olgunlaştırıldığı kurullardır. Komisyonlar, kendilerine verilen işler hakkında rapor hazırlarlar ve bunu Meclis Başkanlığına sunarlar. Komisyonlarda siyasal parti grupları üye sayıları oranında temsil edilir.
Anayasa’mızın 96. maddesine göre “Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahil bütün işlerinde üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanır, dolayısıyla üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanan komisyonlar değil meclistir. Bu bilgi yanlış olduğundan doğru cevap C’dir.

Soru 28

Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
B
Meclisin çoğunluk sayısıyla genel ve özel af ilanına karar vermek
C
Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek
D
Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
E
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
Açıklama:
Parlamenter sistemlerde yasama organının yasa yapma, yürütmeyi denetleme ve devlet bütçesini kabul etme olmak üzere üç temel işlevi vardır. Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, genel olarak, 1982 Anayasası’nın 87. maddesinde düzenlenmiştir. Bunlar:
  • Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
  • Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek
  • Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
  • Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak.
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek
Türkiye Büyük Millet Meclisi, meclisin çoğunluk sayısıyla değil, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar verebilir. Buna göre bu bilgi yanlış olduğundan doğru cevap B’dir.

Soru 29

TBMM’de kabul edilen yasaların yürürlüğe girebilmeleri ve uygulanabilmeleri için yayımlanması görevi kime aittir?

Seçenekler

A
Meclis Başkan Vekilleri
B
Bakanlar Kurulu
C
Meclis İdare Amirleri
D
Meclis Başkanı
E
Cumhurbaşkanı
Açıklama:
TBMM’de kabul edilen yasaların yürürlüğe girebilmeleri ve uygulanabilmeleri için yayımlanmaları gerekir. Yasaların 15 gün içinde yayımlanması görevi Cumhurbaşkanına aittir. Buna göre doğru cevap E’dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangileri Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkileri arasında yer alır?
I. Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek
II. Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak
III. Genelkurmay Başkanını, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarını görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak
IV. Siyasal partilerin mali denetimini yapmak, ve Siyasal partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak,
V. Uyuşmazlık Mahkemesine Başkanlık edecek üyeyi, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyeleri arasından seçmek

Seçenekler

A
Yalnızca I.II ve IV
B
Yalnızca II.III ve V
C
I.II.IV.V
D
I.II.III.IV
E
I.II.III.V
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkileri şunlardır:
  • Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek (AY md. 148/1),
  • Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak, • Genelkurmay Başkanını, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarını görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak (AY md. 148/7),
  • Siyasal partilerin mali denetimini yapmak (AY md. 69/3),
  • Siyasal partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak (AY md. 69/4),
  • Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına veya üyeliğin düştüğüne Türkiye Büyük Millet Meclisince karar verilmesi hallerinde, ilgililerin kararın Anayasaya, kanuna veya İçtüzük hükümlerine aykırılığı iddiasıyla ileri sürdükleri iptal istemlerini karara bağlamak (AY md. 85),
  • Uyuşmazlık Mahkemesine Başkanlık edecek üyeyi, kendi üyeleri arasından seçmek (AY md. 158/2).
Anayasa Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesine Başkanlık edecek üyeyi, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyeleri arasından değil kendi üyeleri arasından seçerler. Buna göre bu bilgi yanlış olduğundan doğru cevap D’dir.

Soru 31

6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü yapılan halkoylamasında kabul edilmesi ile birlikte TBMM üye sayısı kaç çıkarılmıştır?

Seçenekler

A
500
B
550
C
600
D
650
E
700
Açıklama:
6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü yapılan halkoylamasında kabul edilmesi ile birlikte TBMM üye sayısı 550'den 600'e çıkarılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 32


  1. En az ilkokul mezunu olmayanlar,

  2. Kısıtlılar,

  3. Askerlikle ilişiği olanlar,

  4. Kamu hizmetinden yasaklılar,

  5. Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma,


Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Anayasaya göre milletvekili
seçilemez?

Seçenekler

A
I, II, III
B
I, II, III, IV
C
II, III, IV, V
D
I, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
I, II, III, IV, V numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 33

"Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisçe başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar” ifadesi seçeneklerden hangisi ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Yasama Sorumsuzluğu
B
Yasama Sorumluluğu
C
Yasama Dokunulmazlığı
D
Milletin Temsili
E
TBMM’de Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
Açıklama:
Yasama sorumsuzluğu ile ilgilidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 34

  1. Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
  2. Siyasal partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak
  3. Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
  4. Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
  5. Uyuşmazlık Mahkemesine Başkanlık edecek üyeyi, kendi üyeleri arasından seçmek
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri TBMM'nin görev ve yetkilerindendir?

Seçenekler

A
I, II, III, IV
B
I, III, IV
C
I, II, IV
D
I, III, V
E
II, IV, V
Açıklama:
I, III, IV numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Soru 35

  1. Hâkimler ve Savcılar Kurulu onbeş üyeden oluşur ve üç daire halinde çalışır.
  2. Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı Kurulun tabiî üyesidir.
  3. Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır.
  4. Üyeler beş yıl için seçilir; süresi biten üyeler bir kez daha seçilemez.
  5. Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun yapısı ve işleyişine ilişkin Anayasada yer alan düzenlemelerle ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, III, IV
B
I, II, V
C
II, III, IV
D
II, III, V
E
II, IV, V
Açıklama:
II, III, V numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 36

Anayasa Mahkemesi ilk kez ne zaman kurulmuştur?

Seçenekler

A
1961
B
1982
C
1921
D
1924
E
1923
Açıklama:
1961 anayasası ile kurulmuştur. Doğru cevap A'dır.

Soru 37

  1. Cumhurbaşkanını,
  2. Yargıtay, Danıştay Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını,
  3. Cumhuriyet Başsavcıvekilini,
  4. Sayıştay Başkan ve üyelerini,
Anayasa Mahkemesi yukarıdakilerden hangilerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir?

Seçenekler

A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
I, II, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
I, II, III, IV numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 38

İptal davası açma süresi, iptali istenen kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya İçtüzüğün Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak kaç gündür?

Seçenekler

A
50
B
55
C
60
D
65
E
70
Açıklama:
İptal davası açma süresi, iptali istenen kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya İçtüzüğün Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altmış gündür. Doğru cevap C'dir.

Soru 39

"İlk derece mahkemelerinin henüz kesinleşmemiş son kararlarının hem maddi hem de hukuki yönden denetlenerek, hukuka aykırılıkları gidermek için kabul edilmiş bir olağan kanun yoludur". Sözü edilen kavram seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
İçtüzük
B
Bireysel Başvuru
C
İptal
D
İtiraz
E
İstinaf
Açıklama:
İstinaf; ilk derece mahkemelerinin henüz kesinleşmemiş son kararlarının hem maddi hem de hukuki yönden denetlenerek, hukuka aykırılıkları gidermek için kabul edilmiş bir olağan kanun yoludur. Doğru cevap E'dir.

Soru 40

"Bir yandan mali denetim organı, bir yandan da “özel yönetsel yargı” kuruluşudur". Sözü edilen kuruluş hangisidir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Sayıştay
C
Uyuşmazlık Mahkemesi
D
Anayasa Mahkemesi
E
Adli Yargı
Açıklama:
Sayıştay, bir yandan mali denetim organı, bir yandan da “özel yönetsel yargı” kuruluşudur. Doğru cevap B'dir.

Soru 41

Yasama yetkisinin Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’ne ait olduğunu ve bu yetkinin devredilemeyeceğini belirten Anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1921 Anayasası
B
1924 Anayasası
C
1982 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1920 Anayasası
Açıklama:
1982 Anayasası, yasama yetkisinin Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’ne ait olduğunu ve bu yetkinin devredilemeyeceğini belirtmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 42

24 Haziran 2018 tarihinde yapılan milletvekili genel seçiminde TBMM’ye seçilen üye sayısı kaçtır?

Seçenekler

A
400
B
450
C
500
D
550
E
600
Açıklama:
TBMM üye sayısında yıllar içinde değişiklikler olmuştur. 1982 Anayasası’nın ilk şeklinde TBMM’nin üye sayısı 400 olarak belirlenmişti. Milletvekili sayısı, 1987 yılında Anayasa’da değişiklik yapılarak 450’ye yükseltilmiştir. Anayasa’da 1995 yılında yeniden yapılan bir değişiklikle de TBMM üye sayısı 550’ye çıkarılmıştır. 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü yapılan halkoylamasında kabul edilmesi ile birlikte TBMM üye sayısı 550’den 600’e çıkarılmıştır. 24 Haziran 2018 tarihinde yapılan milletvekili genel se- çiminde TBMM’ye 600 üye seçilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Soru 43

I. Milletin temsili
II. Yasama sorumsuzluğu
III. Yasama dokunulmazlığı
IV. Üyeliğin düşmesi
Yasama görevinin niteliği ve öneminden dolayı TBMM üyelerinin hukuki statüsüne ilişkin Anayasa’da çeşitli hükümler bulunmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi bu hükümler arasında sayılır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yasama görevinin niteliği ve öneminden dolayı TBMM üyelerinin hukuki statüsüne ilişkin Anayasa’da çeşitli hükümler bulunmaktadır. Bunlar arasında milletin temsili, yasama sorumsuzluğu, yasama dokunulmazlığı ve üyeliğin düşmesi sayılabilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 44

Milletvekillerinin kendilerini seçenlerin istek ve direktifleriyle bağlı bir delege değil, kendi serbest iradeleriyle tüm milletin yararının ne olduğuna karar verebilecek birer temsilci oldukları vurgulandığı ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Milletin Temsili
B
Yasama sorumsuzluğu
C
Yasama dokunulmazlığı
D
Üyeliğin düşmesi
E
Bağımsızlık
Açıklama:
Anayasa’nın 80. maddesine göre, “Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, seçildikleri bölgeyi veya kendilerini seçenleri değil, bütün milleti temsil ederler.” Milletin temsili ilkesiyle milletvekillerinin kendilerini seçenlerin istek ve direktifleriyle bağlı bir delege değil, kendi serbest iradeleriyle tüm milletin yararının ne olduğuna karar verebilecek birer temsilci oldukları vurgulanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 45

Anayasa’ya göre Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanını oluşturan kişiler arasında sayılmaz?

Seçenekler

A
Başkan vekilleri
B
Kâtip Üyeler
C
İdare Amirler
D
Meclis Başkanı
E
Cumhurbaşkanı
Açıklama:
Anayasa’ya göre “Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanı, Meclis üyeleri arasından seçilen Meclis Başkanı, Başkan vekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur. Doğru cevap E'dir.

Soru 46

I. Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
II. Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek
III. Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
IV. Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
V. Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri arasında sayılır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II, III ve IV
D
I, II, III, IV ve V
E
I, III ve IV
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, genel olarak, 1982 Anayasası’nın 87. maddesinde düzenlenmiştir. Bunlar:
  • Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
  • Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek
  • Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
  • Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasınıuygun bulmak
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek
  • Anayasa’nın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.
  • TBMM’nin en temel işlevi yasa yapmak olduğu için yasa yapma süreci hakkında bilgi vermek yararlı olacaktır.
Doğru cevap D'dir.

Soru 47

Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yürütme yetkisi ve görevi kime aittir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanına
B
Bakanlar Kuruluna
C
Başbakana
D
Meclis Üyelerine
E
Milletvekillerine
Açıklama:
6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü yapılan halkoylamasında kabul edilmesiyle birlikte parlamenter sistemden cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildi. Bu sistem değişikliğinin bir sonucu olarak da Bakanlar Kurulu kaldırıldı. Böylece, Türkiye’de yürütme yetkisi tek bir organda, Cumhurbaşkanında toplanmış oldu. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yürütme yetkisi ve görevi, doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanına aittir. Doğru cevap A'dır.

Soru 48

Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi parlamenter sistemin yerini hangi tarihte almıştır?

Seçenekler

A
2017
B
2018
C
1995
D
1984
E
1982
Açıklama:
Türkiye’de 24 Haziran 2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri ile Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi parlamenter sistemin yerini almıştır. Cumhurbaşkanının 9 Temmuz 2018 tarihinde Meclis’te yemin ederek göreve başlamasıyla da yeni yönetim sistemi resmen yürürlüğe girmiş oldu. Doğru cevap B'dir.

Soru 49

I. Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek
II. Uyuşmazlık Mahkemesine Başkanlık edecek üyeyi, kendi üyeleri arasından seçmek
III. Siyasal partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak
IV. Siyasal partilerin mali denetimini yapmak
Yukarıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkileri arasında sayılır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi’nin görevlerinin neler olduğu, Anayasa’nın ilgili maddelerinde gösterilmiştir. Buna göre, Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkileri şunlardır:
- Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç tüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek,
- Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan HaklarıSözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak,
- Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yar- dımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak,
- Genelkurmay Başkanını, Kara, Deniz veHava Kuvvetleri Komutanlarını görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak,
- Siyasal partilerin mali denetimini yapmak,
- Siyasal partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak,
- Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına veya üyeliğin düştüğüne Türkiye Büyük Millet Meclisince karar verilmesi hallerinde, ilgililerin kararınAnayasaya, kanuna veya İçtüzük hükümlerine aykırılığı iddiasıyla ileri sürdükleri iptal istemlerini karara bağlamak,
- Uyuşmazlık Mahkemesine Başkanlık edecek üyeyi, kendi üyeleri arasından seçmek.
Doğru cevap D'dir.

Soru 50

I. Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir.
II. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
III. Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
IV. İptal kararları geriye yürümez.
V. Anayasa Mahkemesi kararları ResmîGazete’de hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.
Yukarıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi kararlarının niteliği arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II, III, IV ve V
D
III, IV ve V
E
I, III ve IV
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi kararlarının niteliği 1982 Anayasası’nın 153. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre:
    • Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir.
    • İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
    • Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
    • Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hâllerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.
    • İptal kararları geriye yürümez.
    • Anayasa Mahkemesi kararları ResmîGazete’de hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.
Doğru cevap C'dir.

Soru 51

Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin beş yılda bir ve aynı günde yapılmasına hangi yıl kararlaştırılmıştır?

Seçenekler

A
2017
B
2014
C
2007
D
2012
E
2008
Açıklama:
Daha önce beş yılda bir yapılan TBMM seçimleri- nin dört yılda bir yapılması kararlaştırılmıştı. 2017 yılında yapılan değişiklikle Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin beş yıl- da bir ve aynı günde yapılması kararlaştırılmıştır. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir.
Doğru cevap A'dır.

Soru 52

Yasama görevinin niteliği ve öneminden dolayı TBMM üyelerinin hukuki statüsüne ilişkin Anayasa’da çeşitli hükümler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan değildir?

Seçenekler

A
milletin temsili
B
yalnızca seçildikleri bölgenin temsili
C
yasama sorumsuzluğu
D
yasama dokunulmazlığı
E
üyeliğin düşmesi
Açıklama:
Yasama görevinin niteliği ve öneminden do- layı TBMM üyelerinin hukuki statüsüne ilişkin Anayasa’da çeşitli hükümler bulunmaktadır. Bunlar arasında milletin temsili, yasama sorumsuzluğu, ya- sama dokunulmazlığı ve üyeliğin düşmesi sayılabilir.
Doğru cevap B'dir.

Soru 53

İçtüzük’ün Anayasaya uygunluğu aşağıdakilerden hangisi tarafından denetlenir?

Seçenekler

A
İç işleri Bakanlığı
B
Yüksek Seçim Kurulu
C
Anayasa Mahkemesi
D
TBMM
E
Siyasi parti grupları
Açıklama:
Anayasamızın 95. maddesine göre, “Türkiye Büyük Millet Meclisi, çalışmalarını, kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür. İçtüzük hü- kümleri, siyasî parti gruplarının, Meclisin bütün faaliyetlerine üye sayısı oranında katılmalarını sağ- layacak yolda düzenlenir.” Hukuki açıdan Meclis İçtüzüğü bir TBMM kararıdır. İçtüzük’ün Ana- yasaya uygunluğu Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenir (Sabuncu, 1997:134).
Doğru cevap C'dir.

Soru 54

Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, genel olarak, 1982 Anayasası’nın 87. maddesinde düzenlenmiştir.
I. Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
II. Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek
III. Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
IV. Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
V. Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek.
Yukarıdakilerden hangis-hangileri TBMM'nin görev ve yetkilerindendir?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
II. ve III.
C
I., II., III. ve IV.
D
I., II., III., IV. ve V
E
III., IV., ve V.
Açıklama:
Parlamenter sistemlerde yasama organının yasa yapma, yürütmeyi denetleme ve devlet bütçesini ka- bul etme olmak üzere üç temel işlevi vardır (Özbu- dun, 2005: 293). Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, genel olarak, 1982 Anayasası’nın 87. maddesinde düzenlenmiştir. Bunlar:
  • Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
  • Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek
  • Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
  • Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek
  • Anayasa’nın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.
  • TBMM’nin en temel işlevi yasa yapmak olduğu için yasa yapma süreci hakkında bilgi vermek yararlı olacaktır.
  • Doğru cevap D'dir.

Soru 55

I. Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.
II. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
III. Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
IV. Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
Yukarıdakilerden hangisi-hangileri yargıya ilişkin temel ilkeler arasında yer alır?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
I., II. ve III.
C
III. ve IV.
D
II., III. ve IV.
E
I., II., III. ve IV.
Açıklama:
1982 Anayasa’sının “Mahkemelerin Bağım- sızlığı” başlığını taşıyan 138. maddesine göre:
  • Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.
  • Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
  • Görülmekte olan bir dava hakkında Yasa- ma Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
  • Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yeri- ne getirilmesini geciktiremez (AY md.138).
    Doğru cevap E'dir.

Soru 56

Anayasa’da yargıç ve savcıların güvencesini sağlamak üzere Hâkimler ve Savcılar Kurulu adında anayasal bir organ oluşturulmuştur. Kurul’un yapısı ve işleyişine ilişkin aşağıdakilerden hangisi Anayasada yer alan düzenlemeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Üyeler yedi yıl için seçilir; süresi biten üyeler bir kez daha seçilemez.
B
Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden oluşur ve iki daire halinde çalışır.
C
Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır.
D
Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı Kurulun tabiî üyesidir.
E
Kurulun meslekten çıkarma cezasına iliş- kin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz
Açıklama:
Anayasa’da yargıç ve savcıların güven- cesini sağlamak üzere Hâkimler ve Savcılar Ku- rulu adında anayasal bir organ oluşturulmuştur. Kurul’un yapısı ve işleyişine ilişkin Anayasada yer alan düzenlemeler şöyledir:
• Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden oluşur ve iki daire halinde çalışır.
• Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır.
• Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı Kurulun tabiî üyesidir.
• Kurulun, üç üyesi adlî yargı hâkim ve sav- cıları arasından, bir üyesi idarî yargı hâkim ve savcıları arasından Cumhurbaşkanınca; üç üyesi Yargıtay üyeleri, bir üyesi Danıştay üyeleri, üç üyesi öğretim üyeleri ile avukatlar arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
  • Üyeler dört yıl için seçilir; süresi biten üye- ler bir kez daha seçilebilir.
  • Kurulun meslekten çıkarma cezasına iliş- kin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz (AY md. 159).
Doğru cevap A'dır.

Soru 57

Mahkemenin yapısı ve işleyişi Anayasanın 146 ve 147. maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre Anayasa Mahkemesi kaç üyeden oluşur?

Seçenekler

A
11
B
15
C
8
D
12
E
18
Açıklama:
Mahkemenin yapısı ve işleyişi Anayasanın 146 ve 147. maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre Anayasa Mahkemesi onbeş üyeden oluşur.
Doğru cevap B'dir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkilerinden değildir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanını görevleriyle ilgili suçlar- dan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak
B
Uyuşmazlık Mahkemesine Başkanlık edecek üyeyi, kendi üyeleri arasından seçmek
C
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek
D
Siyasal partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak
E
Genelkurmay Başkanını, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarını görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek, TBMM'nin görevleri arasında yer almaktadır.
Doğru cevap C'dir.

Soru 59

Anayasanın 150. maddesine göre, Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal davası açma yetkisi aşağıdakilerden hangisi-hangilerine verilmiştir?
I. Cumhurbaşkanına.
II. Türkiye Büyük Millet Meclisinde en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna.
III. Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az beşte biri tutarındaki üyelere tanınmıştır.
IV. Anayasa Mahkemesine.

Seçenekler

A
Yalnız I.
B
I. ve II.
C
II. ve IV
D
I., II. ve III.
E
I., II., III. ve IV.
Açıklama:
Anayasanın 150. maddesine göre, Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal davası açma yetkisi;
• Cumhurbaşkanına,
• Türkiye Büyük Millet Meclisinde en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna,
• Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sa- yısının en az beşte biri tutarındaki üyelere tanınmıştır.
Doğru cevap D'dir.

Soru 60

Anayasa’nın 158. maddesinde düzenlenen ............................ adli ve idari yargı yerleri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli bir yüksek mahkemedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi doğrudur?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Sayıştay
C
Danıştay
D
TBMM
E
Uyuşmazlık Mahkemesi,
Açıklama:
Anayasa’nın 158. maddesinde düzenlenen Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı yerleri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli bir yüksek mahkemedir.
Doğru cevap E'dir.

Soru 61

1995 yılında Anayasa da yeniden yapılan bir değişiklikle TBMM üye sayısı kaça çıkarılmıştır?

Seçenekler

A
400
B
450
C
550
D
600
E
620
Açıklama:
Anayasa’da 1995 yılında yeniden yapılan bir değişiklikle de TBMM üye sayısı 550’ye çıkarılmıştır.

Soru 62

Türkiye Büyük Millet Meclisi, her yıl hangi ayın ilk günü kendiliğinden toplanır ?

Seçenekler

A
Ekim
B
Kasım
C
Aralık
D
Ocak
E
Şubat
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi, her yıl Ekim ayı nın ilk günü kendiliğinden toplanır. Meclis, bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir; ara verme veya tatil sırasında Cumhurbaşkanınca toplantıya çağrılır.

Soru 63

TBMM'nin görev ve yetkileri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek.
B
Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek.
C
Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak.
D
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının dörtte iki çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek.
E
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak.
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek olmalıdır.

Soru 64

Anayasa’da yargıç ve savcıların güvencesini sağlamak üzere Hâkimler ve Savcılar Kurulu adında anayasal bir organ oluşturulmuştur. Kurul’un yapısı ve işleyişine ilişkin Anayasada yer alan düzenlemelerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Hâkimler ve Savcılar Kurulu 15 üyeden oluşur.
B
Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır.
C
Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı Kurulun tabiî üyesidir.
D
Üyeler dört yıl için seçilir; süresi biten üye- ler bir kez daha seçilebilir.
E
Kurulun, üç üyesi adlî yargı hâkim ve sav- cıları arasından, bir üyesi idarî yargı hâkim ve savcıları arasından Cumhurbaşkanınca; üç üyesi Yargıtay üyeleri, bir üyesi Danıştay üyeleri, üç üyesi öğretim üyeleri ile avukatlar arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
Açıklama:
Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyedenoluşur ve iki daire halinde çalışır.

Soru 65

  1. Anayasa Mahkemesi onbeş üyeden oluşur
  2. Cumhurbaşkanı üç üye, Yargıtay iki üye seçer
  3. Danıştay genel kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden ikisi hukukçu olmak üzere üç üye seçer
  4. Bir kimse iki defa Anaya Mahkemesi üyesi seçilebilir
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I, II ve III
E
Yalnız IV
Açıklama:
Bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi milletvekili seçilebilir?

Seçenekler

A
En az ilkokul mezunu olmayanlar
B
Askerlikle ilişiği olanlar
C
Kamu hizmetinden yasaklılar
D
Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar
E
18 yaşını dolduran ve milletvekili seçilebilmek için Anayasa’da öngörülen gerekli diğer koşulları taşıyan her Türk vatandaşı
Açıklama:
18 yaşını dolduran ve milletvekili seçilebilmek için Anayasa’da öngörülen gerekli diğer koşulları taşıyan her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir.

Soru 67

Anayasada yapılan değişiklikle Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve askeri mahkemeler kaldırılarak, sivil yargıdan ayrı askeri yargı düzeni uygulamasına son verilmiştir.Bu uygulamaya kaç yılında son verilmiştir?

Seçenekler

A
2011 yılı
B
2012 yılı
C
2013 yılı
D
2015 yılı
E
2017 yılı
Açıklama:
2017 yılında Anayasada yapılan değişiklikleAskeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve askeri mahkemeler kaldırılarak, sivil yargıdan ayrı askeri yargı düzeni uygulamasına son verilmiştir.

Soru 68

Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz. Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez. İptal kararları geriye yürütülebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarının niteliği ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız I ve II
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hâllerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. İptal kararları geriye yürümez.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Sayıştay’ın görevidir?

Seçenekler

A
İdari yargı, idare ve bireyler arasında idari işlem ve eylemler nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözen yargı koludur
B
Bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemeleridir
C
Merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumla- rının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmak
D
Yargı çevresindeki idare ve vergi mahkemeleri arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını kesin karara bağlar
E
idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir
Açıklama:
Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir. Ayrıca, mahallî idarelerin hesap ve işlemlerinin denetimi ve kesin hükme bağlanması Sayıştay tarafından yapılır.

Soru 70

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi kaç yıldır?

Seçenekler

A
2 yıl
B
3 yıl
C
4 yıl
D
5 yıl
E
6 yıl
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi iki yıldır, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi ise o yasama döneminin sonuna kadar devam eder.

Soru 71

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na göre yasama yetkisi aşağıda verilen organlardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
TBMM
B
Cumhurbaşkanı
C
Başbakan
D
Bağımsız mahkemeler
E
Bakanlar Kurulu
Açıklama:
Devletin yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç temel işlevi vardır. Bu işlevleri yerine getiren organlar Anayasamızda belirtilmiştir. Buna göre yasama işlevi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, yürütme işlevi Cumhurbaşkanı tarafından, yargı işlevi ise bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından yerine getirilmektedir.

Soru 72

Türkiye’de milletvekili seçilme yaşı zaman içinde değişmiştir. Milletvekili seçilebilme yaşının 18 olarak belirlendiği Anayasa değişikliği kaç yılında gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
2018
B
2017
C
2010
D
2007
E
1995
Açıklama:
Türkiye’de milletvekili seçilme yaşı zaman içinde değişmiştir. 2006 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile milletvekili seçilebilme yaşı 30’dan 25’e indirilmiştir. 2017’deki en son değişiklikle de 18 yaşına düşürülmüştür.

Soru 73

Yasama yetkisinin Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne ait olduğunu ve bu yetkinin devredilemeyeceğini belirten Anayasa hangi tarihte yayımlanmıştır?

Seçenekler

A
1924
B
1961
C
1982
D
1928
E
1937
Açıklama:
1982 Anayasası, yasama yetkisinin Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’ne ait olduğunu ve bu yetkinin devredilemeyeceğini belirtmiştir.

Soru 74

Kimlerin milletvekili seçilemeyeceği Anayasada belirtilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi milletvekili seçilememe gerekçelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Askerlikle ilişiği olanlar
B
En az ilkokul mezunu olmayanlar
C
Kamu hizmetinden yasaklılar
D
Terör eylemlerine katılma suçundan hüküm giymiş olanlar
E
Siyasi parti gençlik kolu üyesi olanlar
Açıklama:
Kimlerin milletvekili seçilemeyeceği Anayasada belirtilmiştir. Buna göre; “en az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler”.

Soru 75

Yasama görevinin niteliği ve öneminden dolayı TBMM üyelerinin hukuki statüsüne ilişkin Anayasa’da çeşitli hükümler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlar arasında sayılmaz?

Seçenekler

A
Milletin temsili
B
Yasama sorumsuzluğu
C
Yasama dokunulmazlığı
D
Yürütme
E
Üyeliğin düşmesi
Açıklama:
Yasama görevinin niteliği ve öneminden dolayı TBMM üyelerinin hukuki statüsüne ilişkin Anayasa’da çeşitli hükümler bulunmaktadır. Bunlar arasında milletin temsili, yasama sorumsuzluğu, yasama dokunulmazlığı ve üyeliğin düşmesi sayılabilir.

Soru 76

Yasama sorumsuzluğu başka şekilde nasıl tanımlanabilir?

Seçenekler

A
Kürsü dokunulmazlığı
B
Yasama dokunulmazlığı
C
Milletin temsili
D
Açıklama hakkı
E
Değişiklik önergesi
Açıklama:
Yasama sorumsuzluğuna “kürsü dokunulmazlığı” da denilir.

Soru 77

Anayasaya göre Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Başkanlık Divanı’nda aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Meclis Başkanı
B
Cumhurbaşkanı
C
Başkan vekilleri
D
Katip üyeler
E
İdare amirleri
Açıklama:
Anayasa’ya göre “Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanı, Meclis üyeleri arasından seçilen Meclis Başkanı, Başkan vekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.

Soru 78

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin görev ve yetkileri genel olarak 1982 Anayasası’nın 87. Maddesinde düzenlenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu maddeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kanun koymak, değiştirmek, kaldırmak
B
Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
C
Kanunları yayımlamak
D
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
E
Genel ve özel af ilanına karar vermek
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, genel olarak, 1982 Anayasası’nın 87. maddesinde düzenlenmiştir. Bunlar: • Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak • Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek • Para basılmasına vesavaş ilanına karar vermek • Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak • Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek.

Soru 79

Meclis aşağıdakilerden hangisi ile Bakanlar Kurulu’nu düşürebilir?

Seçenekler

A
Yasama sorumsuzluğu
B
Açık oylama
C
Bütçe kanunu
D
Güvensizlik oyu
E
Çerçeve madde
Açıklama:
Meclis, güvensizlik oyu (gensoru önergesi) ile her zaman hükümeti (Bakanlar Kurulu) düşürebilir.

Soru 80

Anayasa’da yargıç ve savcıların güvencesini sağlamak üzere Hâkimler ve Savcılar Kurulu adında anayasal bir organ oluşturulmuştur. Aşağıdaki Kurul’un yapısı ve işleyişine ilişkin Anayasada yer alan düzenlemelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kurulun başkanlığını Cumhurbaşkanı yapar.
B
Kurul 15 üyeden oluşur ve 3 daire halinde çalışır.
C
Üyeler 2 yıl için seçilir ve süresi bitenler tekrar seçilemez.
D
Kurulun hiçbir kararına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.
E
Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı Kurulun tabiî üyesidir.
Açıklama:
Ayrıca, Anayasa’da yargıç ve savcıların güvencesini sağlamak üzere Hâkimler ve Savcılar Kurulu adında anayasal bir organ oluşturulmuştur. Kurul’un yapısı ve işleyişine ilişkin Anayasada yer alan düzenlemeler şöyledir: • Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden oluşur ve iki daire halinde çalışır. • Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. • Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı Kurulun tabiî üyesidir. • Kurulun, üç üyesi adlî yargı hâkim ve savcıları arasından, bir üyesi idarî yargı hâkim ve savcıları arasından Cumhurbaşkanınca; üç üyesi Yargıtay üyeleri, bir üyesi Danıştay üyeleri, üç üyesi öğretim üyeleri ile avukat16 Nisan 2017 tarihli anayasa değişikliklerini hükümet sistemleri ile ilişkilendirerek yorumlayınız. Türkiye Cumhuriyeti’nin cumhurbaşkanlarını sırasıyla sayınız. 16 Nisan 2017 tarihli halkoylamasıyla yürütme alanında ne tür değişiklikler olmuştur? Açıklayınız. Öğrenme Çıktısı 4 Yürütme organının kimlerden oluştuğunu saptayabilme Araştır 2 İlişkilendir Anlat/Paylaş 85 Yurttaşlık ve Çevre Bilgisi lar arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. • Üyeler dört yıl için seçilir; süresi biten üyeler bir kez daha seçilebilir. • Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisinde yasama ve yürütme işlevlerini yerine getiren organlar sırasıyla verilmiştir?

Seçenekler

A
TBMM - Cumhurbaşkanı
B
Bağımsız ve tarafsız mahkemeler
C
Cumhurbaşkanı - bağımsız ve tarafsız mahkemeler
D
Cumhurbaşkanı - TBMM
E
TBMM - bağımsız ve tarafsız mahkemeler
Açıklama:
Devletin yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç temel işlevi vardır. Bu işlevleri yerine getiren organlar Anayasamızda belirtilmiştir. Buna göre yasama işlevi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, yürütme işlevi Cumhurbaşkanı tarafından, yargı işlevi ise bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından yerine getirilmektedir.

Soru 82

Anayasa’mıza göre, bir siyasal partinin TBMM’de grup kurabilmesi için en az kaç milletvekiline sahip olması gerekmektedir?

Seçenekler

A
10
B
15
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
Anayasa’mıza göre, bir siyasal partinin TBMM’de grup kurabilmesi için en az 20 milletvekiline sahip olması gerekmektedir (AY md. 95/2).

Soru 83

Anayasa’mızın 96. maddesine göre “Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahil bütün işlerinde üye tam sayısının en az .......... ile toplanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa’da başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının ............................. az olamaz”. Boşluklara gelecek kısımlar sırasıyla aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
beşte biri - dörtte üçünün bir fazlasından
B
dörtte ikisi - üçte birinin iki fazlasından
C
üçte biri - dörtte birinin bir fazlasından
D
dörtte biri - üçte ikisinin bir fazlasından
E
beşte ikisi - beşte üçünün iki fazlasından
Açıklama:
Anayasa’mızın 96. maddesine göre “Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahil bütün işlerinde üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa’da başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz”

Soru 84

2017’deki en son değişiklikle milletvekili seçilme yaşı kaç olmuştur?

Seçenekler

A
18
B
20
C
25
D
30
E
32
Açıklama:
Türkiye’de milletvekili seçilme yaşı zaman içinde değişmiştir. 2006 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile milletvekili seçilebilme yaşı 30’dan 25’e indirilmiştir. 2017’deki en son değişiklikle de 18 yaşına düşürülmüştür. Buna göre 18 yaşını dolduran ve milletvekili seçilebilmek için Anayasa’da öngörülen gerekli diğer koşulları taşıyan her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir.

Soru 85

Anayasa’da 1995 yılında yeniden yapılan bir değişiklikle TBMM üye sayısı kaça çıkarılmıştır?

Seçenekler

A
400
B
450
C
500
D
550
E
600
Açıklama:
TBMM üye sayısında yıllar içinde değişiklikler olmuştur. 1982 Anayasası’nın ilk şeklinde TBMM’nin üye sayısı 400 olarak belirlenmişti. Milletvekili sayısı, 1987 yılında Anayasa’da değişiklik yapılarak 450’ye yükseltilmiştir. Anayasa’da 1995 yılında yeniden yapılan bir değişiklikle de TBMM üye sayısı 550’ye çıkarılmıştır (Özbudun, 2005:259).

Soru 86

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Yasama sorumsuzluğu sürekli nitelikte olup, milletvekilliği sıfatı sona erdikten sonra da geçerlidir.
B
Yasama dokunulmazlığı, yasama sorumsuzluğundan farklı olarak, milletvekilliği süresince geçerlidir.
C
Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili Meclisin kararı olmaksızın yargılanabilir.
D
Yasama dokunulmazlığı milletvekilini keyfî veya asılsız ceza kovuşturmalarından ve tutuklamalardan korumaya yöneliktir
E
Yasama dokunulmazlığı Meclis kararıyla kaldırılabilir.
Açıklama:
Yasama dokunulmazlığı, Anayasa’mızın 83. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre, “Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hâli ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasa’nın 14. maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu hâlde yetkili makam, durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır.” (AY md. 83/2). Ayrıca, “Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zaman aşımı işlemez” (AY md. 83/3).

Soru 87

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi kaç yıldır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi iki yıldır, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi ise o yasama döneminin sonuna kadar devam eder.

Soru 88

Meclis Başkanı gizli oyla ve en fazla kaç oylamada seçilir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Meclis Başkanı gizli oyla ve en fazla dört oylamada seçilir. Buna göre ilk iki oylamada üye tam sayısının üçte ikisi, üçüncü oylamada ise üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır; dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, Başkan seçilmiş olur (AY md. 94/4).

Soru 89

Türkiye Büyük Millet Meclisi, her yıl hangi ayın ilk günü kendiliğinden toplanır?

Seçenekler

A
Ocak
B
Mart
C
Mayıs
D
Eylül
E
Ekim
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi, her yıl Ekim ayının ilk günü kendiliğinden toplanır.

Soru 90

Anayasa Mahkemesinin üye sayısı 2017 yılındaki değişiklikle kaç olarak belirlenmiştir?

Seçenekler

A
11
B
13
C
15
D
17
E
19
Açıklama:
1982 Anayasasında Anayasa Mahkemesinin üye sayısı on bir asıl ve dört yedek üye olarak belirlenmişken, 12 Eylül 2010 tarihinde Anayasada gerçekleştirilen değişiklikle üye sayısı on yediye çıkarılmıştır. 2017 yılındaki değişiklikle üye sayısı on beş olarak belirlenmiştir

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi "merkez örgütü"ne ait kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Bakanlıklar
B
İl Yönetimi
C
İlçe Yönetimi
D
Bölge Müdürlükleri
E
Yüce Divan
Açıklama:
Merkez Örgütü
• Cumhurbaşkanı
• Bakanlıklar
• Yardımcı Kuruluşlar'dan oluşur.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi "Cumhurbaşkanı" için söylenemez?

Seçenekler

A
Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
B
Cumhurbaşkanı devletin başıdır.
C
Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi öngörülmüştür.
D
Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır.
E
Bir kimse iki defa Cumhurbaşkanı seçilemez.
Açıklama:
Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir

Soru 3

"Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiğinin kesilmesi hükmü" aşağıdaki tarihlerin hangisinde kaldırılmıştır?

Seçenekler

A
16 Nisan 2017 tarihli halkoylaması ile
B
1982 Anayasası ile
C
1961 Anayasası ile
D
1924 Anayasası ile
E
2007 Anayasa değişikliği ile
Açıklama:
Cumhurbaşkanının partiler üstü konumunu sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiğinin kesilmesi hükmü yer almaktaydı. 16 Nisan 2017 tarihli halkoylaması ile kabul edilen anayasa değişikliğinde bu kural kaldırılarak serbestlik ilkesi getirilmiştir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi"nin resmi olarak yürürlüğe girdiği tarihtir?

Seçenekler

A
24 Haziran 2018
B
9 Temmuz 2018
C
16 Nisan 2017
D
26 Ocak 2018
E
10 Mart 2017
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının 9 Temmuz 2018 tarihinde Meclis’te yemin ederek göreve başlamasıyla resmi olarak yürürlüğe girmiştir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılması için yeterli milletvekili sayısını gösterir?

Seçenekler

A
250
B
300
C
301
D
285
E
290
Açıklama:
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının (600) salt çoğunluğunun (301) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Yüce Divan'a sevkedilmemiştir?

Seçenekler

A
İhsan Eryavuz
B
Ali Cenani
C
Suad Hayri Ürgüplü
D
Mehmet Baydur
E
Cavit Çağlar
Açıklama:
Cavit Çağlar, Yüce Divan'a sevkedilmemiştir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerinden değildir?

Seçenekler

A
Kanunları yayımlar.
B
Milletlerarası andlaşmaları onaylar ve yayımlar.
C
Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil eder.
D
Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
E
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise hesap verir.
Açıklama:
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.

Soru 8

I. Parlamenter sistemin temel ilkelerinden biridir.
II. Yürütme yetkisinin gerçekte Cumhurbaşkanında değil, yürütme organının sorumlu unsuru olan Bakanlar Kurulunda olduğunu ifade eder.
Yukarıda özellikleri sıralanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yönetmelik
B
Yüce Divan
C
Cezai Sorumluluk
D
Karşı-imza
E
Siyasi sorumluluk
Açıklama:
Karşı-İmza: Parlamenter sistemin temel ilkelerinden biridir. Yürütme yetkisinin gerçekte Cumhurbaşkanında değil, yürütme organının sorumlu unsuru olan Bakanlar Kurulunda olduğunu ifade eder.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için söylenemez?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı, bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir.
B
Cumhurbaşkanı yardımcıları milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
C
Bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
D
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde and içerler.
E
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa milletvekillikleri sona ermez.
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa milletvekillikleri sona erer (AY md. 106).

Soru 10

"Cumhurbaşkanlığına kimlerin seçileceği Anayasanın ..... maddesinde düzenlenmiştir." cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
106
B
101
C
97
D
103
E
18
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığına kimlerin seçileceği Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi cumhurbaşkanı olabilmenin şartlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kırk yaşını doldurmuş olmak
B
İki yabancı dil biliyor olmak
C
Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak
D
Türk vatandaşı olmak
E
Yükseköğrenim yapmış olmak
Açıklama:
Cumhurbaşkanı olabilmenin şartları şunlardır:
  • Kırk yaşını doldurmuş olmak,
  • Yükseköğrenim yapmış olmak,
  • Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak,
  • Türk vatandaşı olmak.
İki yabancı dil biliyor olmak cumhurbaşkanı olmanın şartı değildir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 12

I- Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.II- Kanunları yayımlar ya da tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.III- Milletlerarası andlaşmaları onaylar ve yayımlar. Yukarıda görev ve yetkilerinden üçü sıralanan merkez örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bakanlıklar
B
İl yönetimi
C
İlçe yönetimi
D
Cumhurbaşkanı
E
Başbakan
Açıklama:
Merkez örgütü Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve merkezi yönetime önerilerde bulunmak ve danışmanlık yapmak amacıyla kurulmuş yardımcı kuruluşlardan oluşur. Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri şöyle sıralanabilir:
• Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde
açılış konuşmasını yapar.
• Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
• Kanunları yayımlar.
• Kanunları tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.
• Milletlerarası andlaşmaları onaylar ve yayımlar.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi taşra örgütü kuruluşlarından biridir?

Seçenekler

A
İl yönetimi
B
Cumhurbaşkanı
C
Bakanlıklar
D
Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu
E
Strateji ve Bütçe Başkanlığı
Açıklama:
Merkezî yönetimin taşra örgütü il, ilçe ve bölgesel kuruluşlardan oluşur. Taşra örgütü; il yönetimi, ilçe yönetimi ve bölge müdürlüklerinden oluşur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 14

Cumhurbaşkanının sorumlulukları ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanının siyasi sorumluluğu halka karşıdır.
B
TBMM, Cumhurbaşkanının görevine son verme imkânına sahiptir.
C
Cumhurbaşkanının görevleriyle ilgili olarak işlediği suçlardan cezai sorumluluğu yoktur.
D
Seçmenler, Cumhurbaşkanını ikinci defa seçmeyerek siyaseten cezalandırabilirler.
E
Siyasi sorumluluğun sağlanmasında vatandaşların elindeki en önemli yaptırım aracı seçimlerdir.
Açıklama:
2017 yılındaki değişiklikten önce Cumhurbaşkanının görevleriyle ilgili olarak işlediği suçlardan, vatana ihanet suçu dışında, cezai sorumluluğu yoktu. 16 Nisan 2017 tarihinde yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu genişletilmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanınca alınacak kararlar ve oluşturulacak politikalarla ilgili öneriler geliştirmek, stratejiler oluşturmak ve bunlarla ilgili çalışmalar yapmak üzere oluşturulan politika kurullarından biridir?

Seçenekler

A
Bakanlar Kurulu
B
Türkiye Varlık Fonu
C
Devlet Denetleme Kurulu
D
Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu
E
İdari İşler Başkanlığı
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ile yönetim sistemimize yeni giren bir önemli yapı da politika kurullarıdır. Cumhurbaşkanlığı bünyesinde Cumhurbaşkanınca alınacak kararlar ve oluşturulacak politikalarla ilgili öneriler geliştirmek, stratejiler oluşturmak ve bunlarla ilgili çalışmalar yapmak üzere aşağıda yer alan politika kurulları oluşturulmuştur:
• Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu
• Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu
• Ekonomi Politikaları Kurulu
• Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu
• Hukuk Politikaları Kurulu
• Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu
• Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu
• Sosyal Politikalar Kurulu
• Yerel Yönetim Politikaları Kurulu
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 16

Bakanlık merkez örgütü ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Her bakanlığın ana hizmet birimleri standart ve aynı olacak şekilde oluşturulmuştur.
B
Her bakanlıkta danışma ve denetim birimleri bulunmaktadır.
C
Bakanlıklarda sayısı on beşi geçmemek üzere Bakan Müşaviri istihdam edilebilir.
D
Bakanlık merkez örgütünde ana hizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri ile yardımcı birimler oluşturulur.
E
Bakanlıklar, merkez teşkilatı ile ihtiyaca göre kurulan taşra ve yurt dışı teşkilatından ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlardan oluşur.
Açıklama:
Bakanlık merkez örgütünde bakanlığın sorumlu olduğu hizmetlerin yürütülmesini sağlamak üzere ana hizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri ile yardımcı birimler oluşturulur. Ana hizmet birimleri, bakanlıkların hizmet ve görev alanlarına giren faaliyetleri yürütürler. Bu nedenle her bakanlığın ana hizmet birimleri diğer bakanlıklardan farklıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 17

Ülkenin ulusal güvenlikle ilgili konuları üzerinde ortak görüş belirlemek amacıyla sivil ve askerî otoriteleri bir araya getiren, Cumhurbaşkanına yardımcı olan anayasal kurul aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güvenlik ve dış politikalar kurulu
B
Yerel yönetim politikaları kurulu
C
Sosyal politikalar kurulu
D
Ekonomi politikaları kurulu
E
Milli güvenlik kurulu
Açıklama:
Millî Güvenlik Kurulu (MGK), ülkenin ulusal güvenlikle ilgili konuları üzerinde ortak görüş belirlemek amacıyla sivil ve askerî otoriteleri bir araya getiren, Cumhurbaşkanına yardımcı olan anayasal bir kuruldur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 18

İlçe yönetiminin organları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Vali-ilçe müdürleri-ilçe idare kurulu
B
Kaymakam-il müdürleri-ilçe idare kurulu
C
Kaymakam-ilçe müdürleri-ilçe idare kurulu
D
Vali-il müdürleri-il idare kurulu
E
Vali-kaymakam-il idare kurulu
Açıklama:
İlçe yönetiminin organları kaymakam, ilçe müdürleri ve ilçe idare kuruludur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 19

Valilik ve kaymakamlık makamlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Vali ilde Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır.
B
Valiler, Cumhurbaşkanı kararıyla atanırlar.
C
Kaymakam ilçe yönetiminin başıdır.
D
Kaymakam valinin hiyerarşik yönetimi ve denetimi altındadır.
E
Valiler ve kaymakamlar konsolosluklarla ilişki kurabilir.
Açıklama:
Vali konsolosluklarla ilişki kurabilir. Kaymakama bu yetki verilmemiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 20

En yüksek devlet memuru aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı
B
İdari İşler Başkanı
C
Başbakanlık Müsteşarı
D
Millî Güvenlik Kurulu Başkanı
E
Genelkurmay Başkanı
Açıklama:
İdari İşler Başkanı, en yüksek Devlet memurudur. Önceden en yüksek devlet memuru Başbakanlık Müsteşarıydı. Başbakanlık Müsteşarı’nın yerini yeni sistemde Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı aldı. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 21

I. İl yönetimi
II. Yardımcı kuruluşlar
III. İlçe yönetimi
IV. Bölge müdürlükleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri taşra örgütü içinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Taşra örgütü; il yönetimi, ilçe yönetimi ve bölge müdürlüklerinden oluşmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 22

Aşağıdaki yıllardan hangisinde Anayasa'da yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi öngörülmüştür?

Seçenekler

A
1982
B
1991
C
2007
D
2017
E
2005
Açıklama:
2007 yılında Anayasa’da yapılan
değişiklikle Cumhurbaşkanının halk tarafından se-
çilmesi öngörülmüştür. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı olabilmenin şartları arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Bir devlet kurumunda en az on yıl çalışmış olmak
B
Kırk yaşını doldurmuş olmak
C
Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak
D
Yükseköğrenim yapmış olmak
E
Türk vatandaşı olmak
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığına kimlerin seçileceği Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Cumhurbaşkanı olabilmenin şartları şunlardır:
• Kırk yaşını doldurmuş olmak,
• Yükseköğrenim yapmış olmak,
• Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak,
• Türk vatandaşı olmak
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 24

I. Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında meclise mesaj verir.
II. Kanunları yayımlar.
III. Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verir.
IV. Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve
atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Cumhurbaşkanı'nın görevleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Öncüllerde yer görevlerin hepsi Cumhurbaşkanı'nın görevleri arasında yer almaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 25

Bakanların TBMM’ye karşı siyasal sorumluluğunu ortaya çıkaran gensoru mekanizmasının ortadan kalkmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bakanlar kurulunun ortadan kalkması
B
Bakanların cezai sorumluluğunun olmaması
C
Bakanların parlamentoya karşı siyasal sorumluluklarının bulunmaması
D
Bakanların yazılı soru önergesi alabilmeleri
E
Yürütme organının yasama organı içinden çıkmaması
Açıklama:
Yürütme organı, yasama organı içinden çıkmamaktadır. Bunun sonucu olarak da bakanların TBMM’ye karşı siyasal sorumluluğunu ortaya çıkaran gensoru mekanizması kaldırılmıştır. Önceki uygulamadan farklı olarak bakanlar, Cumhurbaşkanına karşı sorumludur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdaki siyasetçilerden hangisi Yüce Divan'a sevk edilmemiştir?

Seçenekler

A
Ali Cenani
B
Mehmet Baydur
C
Tuncay Mataracı
D
Ahmed Fikri Tüzer
E
Şerafettin Elçi
Açıklama:
Ahmed Fikri Tüzer dışındaki tüm bakanlar Yüce Divan'a sevk edilmişlerdir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 27

I. Yerel Yönetim Politika Kurulu
II. Şehircilik ve İskan Politika Kurulu
III. Hukuk Politikaları Kurulu
IV. Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kurulan politika kurulları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı bünyesinde şu politika kurulları oluşturulmuştur:
• Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu
• Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu
• Ekonomi Politikaları Kurulu
• Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu
• Hukuk Politikaları Kurulu
• Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu
• Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu
• Sosyal Politikalar Kurulu
• Yerel Yönetim Politikaları Kurulu
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Devlet Arşivleri Başkanlığı
B
Adalet Bakanlığı
C
İletişim Başkanlığı
D
Denetim Başkanlığı
E
Türkiye Varlık Fonu
Açıklama:
Denetim Başkanlığı adı ile bir kurum veya kuruluş bulunmamaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 29

I Tüzel kişilikleri vardır.
II. Merkezin hiyerarşisi dışındadırlar.
III. Belli ölçüde özerktirler.
IV. Kurul halinde çalışırlar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri merkezdeki yardımcı kuruluşların ortak özellikleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Bu kuruluşların ortak özellikleri şunlardır:
• Tüzel kişilikleri yoktur.
• Merkezîn hiyerarşisi dışındadırlar.
• Belli ölçüde özerktirler.
• Kurul hâlinde çalışırlar.
• Uzmanlaşmış kuruluşlardır.
• Bazıları anayasada düzenlendiği için “anayasal kuruluş” niteliğindedir.
• Temel işlevleri arasında kamu politikalarının oluşturulmasında merkezi yönetime
yardımcı olmak, örgütler arası eş güdüm ve
iş birliğini sağlamak, önerilerde bulunmak,
danışmanlık yapmak, inceleme ve denetim
yapmak vardır.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi il idare kurulu üyeleri arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Hukuk işleri müdürü
B
Defterdar
C
Sağlık müdürü
D
Tarım müdürü
E
Kaymakamlar
Açıklama:
İl İdare Kurulu, valinin başkanlığında, hukuk işleri müdürü, defterdar, millî eğitim müdürü, çevre ve şehircilik müdürü, sağlık müdürü ile tarım müdüründen oluşmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi, merkezden yönetim ilkesinin dört temel özelliğinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Tüm yönetsel hizmet ve faaliyetler bir merkezde toplanmasına karşın kamu yararı gözetilerek, yurttaşlara sunulacak kamu hizmetlerine ilişkin karar alma ve uygulama yetkisi taşra yönetimlerine bırakılmıştır.
B
Tüm yönetsel hizmet ve faaliyetler bir merkezde toplanmıştır. Yurttaşlara sunulacak
kamu hizmetlerine ilişkin karar alma ve uygulama yetkisi merkezdedir.
C
Merkezî yönetimin kendi hiyerarşisi içinde yer alan bir taşra örgütü vardır.
D
Merkezî yönetimin üstlendiği kamu hizmetleri hem merkezde hem de taşrada merkez görevlileri tarafından yerine getirilir.
E
Kamu hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli gelir ve giderler de merkezde toplanmıştır.
Açıklama:
Merkezden yönetim ilkesinin dört temel özelliği vardır. Bunlar:
• Tüm yönetsel hizmet ve faaliyetler bir merkezde toplanmıştır. Yurttaşlara sunulacak
kamu hizmetlerine ilişkin karar alma ve uygulama yetkisi merkezdedir.
• Merkezî yönetimin kendi hiyerarşisi içinde yer alan bir taşra örgütü vardır.
• Merkezî yönetimin üstlendiği kamu hizmetleri hem merkezde hem de taşrada merkez görevlileri tarafından yerine getirilir.
• Kamu hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli gelir ve giderler de merkezde toplanmıştır (Eryılmaz, 2015).
Doğru yanıt A'dır.

Soru 32

Merkezî yönetimin bir diğer adı nedir?

Seçenekler

A
Taşra yönetimi
B
Genel yönetim
C
Adem-i merkeziyet
D
Payitaht yönetimi
E
Irak-ı Devran
Açıklama:
Ülkemizde temel kamu hizmetleri merkezî yönetim kuruluşları tarafından yürütülmektedir. Merkezî yönetime “genel yönetim” de denir. Doğru cevap B'dir.

Soru 33

I. Kırk yaşını doldurmuş olmak
II. Yükseköğrenim yapmış olmak
III. Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak
IV. Türk vatandaşı olmak
V. Siyasi parti lideri olmak
Cumhurbaşkanı olabilmenin şartları hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I-II
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
I-II-III-IV
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Cumhurbaşkanı olabilmenin şartları şunlardır:
  • Kırk yaşını doldurmuş olmak,
  • Yükseköğrenim yapmış olmak,
  • Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak,
  • Türk vatandaşı olmak.
Doğru yanıt D'dir.

Soru 34

Cumhurbaşkanı olabilme koşulunu taşıyanların kimler tarafından aday gösterilebileceği anayasada düzenlenmiştir. Buna göre aşağıdaki seçeneklerden hangisi cumhurbaşkanı adayı gösteremez?

Seçenekler

A
Siyasi parti grupları
B
En az yüz bin seçmen
C
En az elli bin seçmen
D
En son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların birlikte(ittifak) en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler
E
En son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler
Açıklama:
Cumhurbaşkanı olabilme koşulunu taşıyanların kimler tarafından aday gösterilebileceği anayasada düzenlenmiştir. Buna göre;
• Siyasi parti grupları,
• En son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az
yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile
• En az yüz bin seçmen aday gösterebilir.
Doğru yanıt C'dir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde açılış konuşmasını yapar.
B
Kanunları tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.
C
Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
D
Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil eder.
E
Anayasa mahkemesi başkanını atar.
Açıklama:
Anayasa mahkemesi başkanı, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından seçilir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 36

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması ile Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, yerine kim vekalet eder?

Seçenekler

A
Meclis Başkanı
B
Başbakan
C
MSB bakanı
D
Ankara valisi
E
Cumhurbaşkanı yardımcısı
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması ile Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır (AY md. 106). Doğru yanıt E'dir.

Soru 37

2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği referandumu ile yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu genişletilmiştir. Bu referandum hangi seçenekte, gün ay olarak doğru şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
16 Nisan
B
24 Haziran
C
3 Kasım
D
22 Temmuz
E
12 Eylül
Açıklama:
16 Nisan 2017 tarihinde yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu
genişletilmiştir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 38

Valiler, ilin genel idaresinden kime karşı sorumludur?

Seçenekler

A
Vatandaşa
B
İçişleri bakanına
C
Meclis başkanına
D
Cumhurbaşkanına
E
Başbakana
Açıklama:
Vali, il genel yönetiminin başıdır. Vali ilde Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme
vasıtasıdır. Valiler, ilin genel idaresinden Cumhurbaşkanına karşı sorumludur. Doğru yanıt D'dir.

Soru 39

I. Hukuk işleri müdürü
II. Defterdar
III:Millî eğitim müdürü
IV: Belediye Başkanı
V: Sağlık müdürü
VI. Tarım müdüründen
İl İdare kurulunu oluşturanlar hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-II-III-V-VI
D
IV-V-VI
E
II-IV-V-VI
Açıklama:
İl İdare Kurulu, valinin başkanlığında, hukuk işleri müdürü, defterdar, millî eğitim müdürü, çevre ve şehircilik müdürü, sağlık müdürü ile tarım müdüründen oluşmaktadır.Doğru yanıt C'dir.

Soru 40

İlçe yönetiminin başı olan kaymakam kimin onayı ile atanır?

Seçenekler

A
İçişleri Bakanının
B
Cumhurbaşkanının
C
Meclis Başkanının
D
Merkez Valisinin
E
Bağlı bulunduğu ilin Valisinin
Açıklama:
İlçe yönetiminin başı olan kaymakam, Cumhurbaşkanı onayı ile atanır.Doğru yanıt B'dir.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi merkezden yönetim ilkesinin temel özelliklerindendir?
1. Tüm yönetsel hizmet ve faaliyetler bir merkezde toplanmıştır.
2. Merkezî yönetimin taşra örgütü de vardır.
3. Kamu hizmetleri için gerekli gelir ve giderler taşrada toplanır.

Seçenekler

A
Yalnız 1
B
Yalnız 2
C
Yalnız 3
D
1 ve 2
E
1 ve 3
Açıklama:
Merkezden yönetim ilkesinin dört temel özelliği vardır. Bunlar:
• Tüm yönetsel hizmet ve faaliyetler bir merkezde toplanmıştır. Yurttaşlara sunulacak
kamu hizmetlerine ilişkin karar alma ve uygulama yetkisi merkezdedir.
• Merkezî yönetimin kendi hiyerarşisi içinde
yer alan bir taşra örgütü vardır.
• Merkezî yönetimin üstlendiği kamu hizmetleri hem merkezde hem de taşrada merkez görevlileri tarafından yerine getirilir.
• Kamu hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli gelir ve giderler de merkezde toplanmıştır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi merkez örgütünde bulunmaktadır?
1. Cumhurbaşkanı
2. İlçe yönetimi
3. Bakanlıklar
4. Yardımcı kuruluşlar
5. İl yönetimi
6. Bölge müdürlükleri

Seçenekler

A
1,2 ve 3
B
1,3 ve 4
C
1,2 ve 5
D
1,3 ve 6
E
3,4 ve 6
Açıklama:
Merkezi yönetim kuruluşları Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve yardımcı kuruluşlardır. İl yönetimi, ilçe yönetimi ve bölge müdürlükleri taşra kuruluşlarıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 43

Aşağıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
1. Cumhurbaşkanı TBMM tarafından seçilmektedir.
2. Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıldır.
3. Üst üste iki kez aynı kişi Cumhurbaşkanı seçilemez.
4. Cumhurbaşkanı'nın yetkileri 1982 Anayasası ile güçlendirilmiştir.

Seçenekler

A
1 ve 2
B
2 ve 3
C
2 ve 4
D
1 ve 4
E
3 ve 4
Açıklama:
1924 ve 1961 Anayasalarından farklı olarak, 1982 Anayasası Cumhurbaşkanının yetkilerini güçlendirmiştir.
1982 Anayasası’nın ilk biçiminde, 1924 ve 1961 Anayasalarının geleneği sürdürülerek Cumhurbaşkanının TBMM tarafından seçilmesi kabul edilmişti. Ancak 2007 yılında Anayasa’da yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi öngörülmüştür. Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 44

Anayasa’da hangi tarihte yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi öngörülmüştür?

Seçenekler

A
2004
B
2005
C
2006
D
2007
E
2008
Açıklama:
1982 Anayasası’nın ilk biçiminde, 1924 ve 1961 Anayasalarının geleneği sürdürülerek Cumhurbaşkanının TBMM tarafından seçilmesi kabul edilmişti. Ancak 2007 yılında Anayasa’da yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi öngörülmüştür. Doğru yanıt D seçeneğidir?

Soru 45

Cumhurbaşkanı kaç yıllığına seçilir ve aynı kişi en fazla kaç defa seçilebilir?

Seçenekler

A
4 yıllığına seçilir. Aynı kişi iki defa seçilebilir.
B
5 yıllığına seçilir. Aynı kişi iki defa seçilebilir.
C
5 yıllığına seçilir. Aynı kişi üç defa seçilebilir.
D
4 yıllığına seçilir. Aynı kişi üç defa seçilebilir.
E
6 yıllığına seçilir. Aynı kişi iki defa seçilebilir.
Açıklama:
Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.

Soru 46

Cumhurbaşkanı olma şartlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
1.Otuz yaşını doldurmuş olmak,
2. Lise öğrenimini yapmış olmak,
3. Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak,
4. Türk vatandaşı olmak.

Seçenekler

A
1 ve 2
B
1 ve 3
C
2 ve 3
D
1 ve 4
E
3 ve 4
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığına kimlerin seçileceği Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Cumhurbaşkanı olabilmenin şartları şunlardır:
• Kırk yaşını doldurmuş olmak,
• Yükseköğrenim yapmış olmak,
• Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak,
• Türk vatandaşı olmak.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 47

Milli Güvenlik Kurumu kimin başkanlığında toplanmaktadır?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı
B
Genelkurmay Başkanı
C
Adalet Bakanı
D
Milli Savunma Bakanı
E
Dış İşleri Bakanı
Açıklama:
MGK, “Cumhurbaşkanının başkanlığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, Millî Savunma,
İçişleri, Dışişleri Bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri komutanlarından kurulur.” Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 48

MGK normal koşullarda kaç ayda bir toplanmaktadır?

Seçenekler

A
Ayda bir
B
İki ayda bir
C
Üç ayda bir
D
Altı ayda bir
E
Yılda bir
Açıklama:
Millî Güvenlik Kurulu iki ayda bir toplanır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 49

Valilerin görev ve yetkilerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
1. Vali il genel yönetiminin başıdır.
2. Valiler, Cumhurbaşkanı kararıyla atanır.
3. Adalet ve askerî kuruluşlar valinin yönetimindedir.

Seçenekler

A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
Yalnız 2
D
2 ve 3
E
Yalnız 3
Açıklama:
Vali, il genel yönetiminin başıdır. Valiler, Cumhurbaşkanı kararıyla atanırlar.Adalet ve askerî kuruluşlar valinin yönetimi dışındadır. Valinin bu kuruluşlar üzerinde hiyerarşik yetkisi yoktur. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 50

Kaymakama ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
1. İlçe yönetiminin başındadır.
2. Cumhurbaşkanı onayı ile atanır.
3. Kolluk güçleri kaymakamın emri altındadır.

Seçenekler

A
1 ve 2
B
1 ve 3
C
2 ve 3
D
Yalnız 1
E
1,2 ve 3
Açıklama:
İlçe yönetiminin başı olan kaymakam, Cumhurbaşkanı onayı ile atanır. Kaymakam, ilçe sınırları içinde yasaların uygulanmasından ve kamu düzeninin sağlanmasından sorumludur. Kolluk güçleri kaymakamın emri altındadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 51

Merkez örgütünde aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Seçenekler

A
Yardımcı Kuruluşlar
B
İl Yönetimi
C
İlçe Yönetimi
D
Bölge Müdürlükleri
E
Muhtarlıklar
Açıklama:
Tamamlandı.
Merkez yönetimde Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve yardımcı kuruluşlar yer almaktadır. Merkezî yönetimin taşra örgütü ise il yönetimi, ilçe yönetimi ve bölge müdürlüklerinden oluşmaktadır. Doğru yanıt A'dır.

Soru 52

Anayasa’da yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından seçilmesi kararı hangi yıl alınmıştır?

Seçenekler

A
2003
B
2004
C
2005
D
2006
E
2007
Açıklama:
Tamamlandı.
2007 yılında Anayasa’da yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından seçilmesi öngörülmüştür. Doğru yanıt E'dir.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı olmanın şartlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kırk yaşını doldurmuş olmak
B
Mecliste en az on yıl görev yapmış olmak
C
Yükseköğrenim yapmış olmak
D
Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak
E
Türk vatandaşı olmak
Açıklama:
Tamamlandı.
Cumhurbaşkanlığına kimlerin seçileceği Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Cumhurbaşkanı olabilmenin şartları şunlardır:
  • Kırk yaşını doldurmuş olmak,
  • Yükseköğrenim yapmış olmak,
  • Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak,
  • Türk vatandaşı olmak.
Doğru yanıt B'dir.

Soru 54

Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla kaç milletvekilinin vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir?

Seçenekler

A
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının (450) salt çoğunluğunun (226)
B
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının (500) salt çoğunluğunun (251)
C
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının (550) salt çoğunluğunun (276)
D
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının (600) salt çoğunluğunun (301)
E
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının (650) salt çoğunluğunun (326)
Açıklama:
Tamamlandı.
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının(600) salt çoğunluğunun (301) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 55

Cumhurbaşkanınca atanan Politika Kurul üyeleri en az kaç üyeden oluşur?

Seçenekler

A
En az üç üye
B
En az beş üye
C
En az yedi üye
D
En az dokuz üye
E
En az on üye
Açıklama:
Tamamlandı.
Politika Kurul üyeleri Cumhurbaşkanınca atanan en az üç üyeden oluşur. Doğru yanıt A'dır.

Soru 56

Hangisi cumhurbaşkanı olabilme şartlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kırk yaşını doldurmuş olmak.
B
Yüksek öğrenim yapmış olmak.
C
Herhangi bir siyasi partinin üyesi olmamak.
D
Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak.
E
Türk vatandaşı olmak.
Açıklama:
Parti üyesi olabilir.

Soru 57

Üst hukuk kurallarına aykırı olan yönetmeliklerin iptali için nasıl bir başvuru yöntemi vardır?

Seçenekler

A
İdari yargıda dava açılması
B
Adli yargıda dava açılması
C
Anayasa Mahkemesinde dava açılması
D
Askeri yargıda dava açılması
E
Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne bildirimde bulunulması
Açıklama:
Üst hukuk kurallarına aykırı olan yönetmeliklerin iptali için idari yargıya dava açılabilir. Cevap A dır.

Soru 58

Cumhurbaşkanının kaç tür sorumluluğu vardır?

Seçenekler

A
Yargısal ve hukuki sorumluluğu vardır.
B
Adli ve cezai sorumluluğu vardır.
C
İdari ve cezai sorumluluğu vardır.
D
İdari, cezai ve adli sorumluluğu vardır.
E
Siyasi ve cezai sorumluluğu vardır.
Açıklama:
Cumhurbaşkanının sorumluluğu konusunun temelde siyasal ve cezai olmak üzere iki yönü vardır.

Soru 59

Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin hangi çoğunlukla vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir?

Seçenekler

A
Üye tam sayısının üçte ikisi
B
Üye tam sayısının salt çoğunluğu
C
Toplantı yeter sayısının oybirliği
D
Toplantı yeter sayısının dörtte üçü
E
Üye tam sayısının dörtte üçü
Açıklama:
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının(600) salt çoğunluğunun (301)
vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.

Soru 60

Cumhurbaşkanının bir suç işlediği iddiasıyla başlatılan soruşturma süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde, Meclisteki siyasi partilerin, güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından her siyasi parti için ayrı ayrı ad çekme suretiyle kurulacak on beş kişilik bir komisyon tarafından soruşturma yapılır.
B
Komisyon, soruşturma sonucunu belirten raporunu iki ay içinde Meclis Başkanlığına sunar.
C
Rapor Başkanlığa verildiği tarihten itibaren on gün içinde dağıtılır, dağıtımından itibaren on gün içinde Genel Kurulda görüşülür.
D
Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alabilir.
E
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçim kararı alamaz.
Açıklama:
Rapor Başkanlığa verildiği tarihten itibaren on gün içinde dağıtılır, dağıtımından itibaren on gün içinde Genel Kurulda görüşülür. Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının üçte ikisinin (400) gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alabilir.

Soru 61

Cumhurbaşkanı yardımcıları nasıl göreve gelirler?

Seçenekler

A
Mecliste milletvekili bulunan her partiden birer tane olmak kaydıyla cumhurbaşkanı tarafından atanırlar.
B
Mecliste grubu bulunan tüm partilerden birer tane olmak üzere cumhurbaşkanı tarafından atanırlar.
C
Meclis tarafından seçilirler.
D
Cumhurbaşkanlığı seçiminde cumhurbaşkanı adayıyla birlikte seçime girerek halk tarafından seçilirler.
E
Cumhurbaşkanı tarafından bir veya daha fazla cumhurbaşkanı yardımcısı atanabilir.
Açıklama:
Cumhurbaşkanı yürütme görevini, kendi atayacağı Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar ile yerine getirir. Cumhurbaşkanı, bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar,
Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde andiçerler. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa milletvekillikleri sona erer (AY md. 106).

Soru 62

Cumhurbaşkanlığı politika kurullarında en az kaç üye bulunur?

Seçenekler

A
2
B
3
C
6
D
7
E
9
Açıklama:
Politika kurulları Cumhurbaşkanınca atanan en az üç üyeden oluşur.

Soru 63

2019 yılı itibarıyla Türkiye Cumhuriyeti'nde kaç adet bakanlık vardır?

Seçenekler

A
12
B
16
C
18
D
22
E
24
Açıklama:
1. Adalet Bakanlığı
2. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
3. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
4. Dışişleri Bakanlığı
5. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
6. Gençlik ve Spor Bakanlığı
7. Hazine ve Maliye Bakanlığı
8. İçişleri Bakanlığı
9. Kültür ve Turizm Bakanlığı
10. Milli Eğitim Bakanlığı
11. Milli Savunma Bakanlığı
12. Sağlık Bakanlığı
13. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
14. Tarım ve Orman Bakanlığı
15. Ticaret Bakanlığı
16. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

Soru 64

Milli Güvenlik Kurulu ne sıklıkla toplanır?

Seçenekler

A
Yılda bir defa
B
Ayda iki defa
C
İki ayda bir
D
Yılda iki defa
E
Her ay bir defa
Açıklama:
Millî Güvenlik Kurulu iki ayda bir toplanır. Kurul toplantıları Cumhurbaşkanının başkanlığında
yapılır. Cumhurbaşkanının katılamadığı durumlarda MGK’ye Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlık
eder. Millî Güvenlik Kurulunun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca
düzenlenir. Kurul kararları oy çokluğuyla alınır.
Millî Güvenlik Kurulunun sekreterlik hizmetlerini
yürütmek için MGK Genel Sekreterliği örgütü kurulmuştur. Genel Sekreterliğin teşkilatı ve görevleri
Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi il idare kurulu üyelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Vali
B
Hukuk işleri müdürü
C
Defterdar
D
Milli eğitim müdürü
E
Kaymakamlar
Açıklama:
İl İdare Kurulu, il genel yönetiminde valiye
yardımcı olan bir kuruldur. İl İdare Kurulu, valinin başkanlığında, hukuk işleri müdürü, defterdar,
millî eğitim müdürü, çevre ve şehircilik müdürü,
sağlık müdürü ile tarım müdüründen oluşmaktadır. Vali, bu kurula başkanlık etmek üzere bir vali
yardımcısını da görevlendirebilir.

Soru 66

Merkez örgütü aşağıdaki isimlerden hangisi ile de anılmaktadır?

Seçenekler

A
Devlet örgütü
B
İl örgütü
C
Başkent örgütü
D
Taşra örgütü
E
Bölge örgütü
Açıklama:
Tamamlandı.
Merkez örgütüne “başkent örgütü” de denilmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Soru 67

Aşağıda verilen il yönetimi ile ilgili ifadelerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Her ilde bakanlıkların kendi il örgütleri vardır.
B
İl müdürleri, Vali onayı ile atanırlar.
C
Vali, il müdürleri arasında işbirliğini ve eşgüdümü sağlar.
D
Adalet ve askerî kuruluşlar Vali'nin yönetimi dışındadır.
E
Vali, il genel yönetiminin başıdır.
Açıklama:
Tamamlandı.
İl müdürleri, Vali onayı ile değil, Cumhurbaşkanı onayı ile atanırlar. Doğru yanıt B'dir.

Soru 68

Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk bölge örgütleri hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
1930'lu yıllarda
B
1940'lı yıllarda
C
1950'li yıllarda
D
1960'lı yıllarda
E
1970'li yıllarda
Açıklama:
Tamamlandı.
Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk bölge örgütleri 1950’li yıllarda ortaya çıkmıştır. Doğru yanıt C'dir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi ilçe idare kurulu içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
Yazı işleri müdürü
B
Mal müdürü
C
Hükümet tabibi
D
Millî eğitim müdürü
E
Emniyet müdürü
Açıklama:
Tamamlandı.
İlde olduğu gibi, ilçe yönetiminde kaymakama yardımcı olmak üzere ilçe idare kurulu vardır. Bu kurul, kaymakamın başkanlığında yazı işleri müdürü, mal müdürü, hükümet tabibi, millî eğitim müdürü ve tarım müdüründen oluşur. Doğru yanıt E'dir.

Soru 70

Merkezdeki yardımcı kuruluşların ortak özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Tüzel kişilikleri vardır.
B
Merkezîn hiyerarşisinde yer alırlar.
C
Özerk değildirler.
D
Kurul hâlinde çalışırlar.
E
Hiçbiri “anayasal kuruluş” niteliğinde değildir.
Açıklama:
Tamamlandı.
Merkezdeki yardımcı kuruluşların ortak özellikleri şunlardır:
  • Tüzel kişilikleri yoktur.
  • Merkezîn hiyerarşisi dışındadırlar.
  • Belli ölçüde özerktirler.
  • Kurul hâlinde çalışırlar.
  • Uzmanlaşmış kuruluşlardır.
  • Bazıları anayasada düzenlendiği için “anayasal kuruluş” niteliğindedir.
  • Temel işlevleri arasında kamu politikalarının oluşturulmasında merkezi yönetime yardımcı olmak, örgütler arası eş güdüm ve iş birliğini sağlamak, önerilerde bulunmak, danışmanlık yapmak, inceleme ve denetim yapmak vardır.
Doğru yanıt D'dir.

Soru 71

Kamu örgütlerinin kurulmasına temel olacak örgütlenme ilkeleri her ülkenin kendine özgü hangi etkileri altında şekillenir?
I.siyasal
II. sosyal
III.ekonomik
IV. kültürel
V. tarihsel koşulları

Seçenekler

A
I,II ve V
B
II,III ve IV
C
I,II,IV
D
III,IV ve V
E
I,II,III,IV ve V
Açıklama:
Kamu hizmetleri ve yönetsel faaliyetlerin ülke
genelinde yürütülebilmesi için kamu örgütlerine
ihtiyaç vardır. Bu örgütlerin kurulmasına temel
olacak örgütlenme ilkeleri ise her ülkenin kendine özgü siyasal, sosyal, ekonomik, kültürel ve tarihsel koşullarının etkisi altında şekillenir ve gelişir. A

Soru 72

Taşra Örgütünde hangileri yer alır?
I. İl Yönetimi
II. İlçe Yönetimi
III. Bölge Müdürlükleri

Seçenekler

A
I,II ve III
B
I ve II
C
II ve III
D
Sadece I
E
Sadece II
Açıklama:
Taşra Örgütü
• İl Yönetimi
• İlçe Yönetimi
• Bölge Müdürlükleri

Soru 73

Cumhurbaşkanınca alınacak kararlar ve oluşturulacak politikalarla ilgili öneriler geliştirmek için oluşturulan politika kurulları kaç üyeden oluşur?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Kurul üyeleri Cumhurbaşkanınca atanan en az
üç üyeden oluşur. Politika kurullarına Cumhurbaşkanı başkanlık eder; kurul üyelerinden birini Cumhurbaşkanı başkanvekili olarak görevlendirir.

Soru 74

Bakanlıklarda en fazla kaç Bakan Müşaviri istihdam edilebilir?

Seçenekler

A
12
B
13
C
14
D
15
E
16
Açıklama:
Bakanlıklarda sayısı onbeşi geçmemek üzere
Bakan Müşaviri istihdam edilebilir

Soru 75

Bakanlık merkez örgütünde hangi birimler vardır?
I. ana hizmet birimleri
II. danışma birimleri
III. denetim birimleri
IV. yardımcı birimler

Seçenekler

A
I,II,III ve IV
B
I ve II
C
II ve III
D
II ve IV
E
II,III ve IV
Açıklama:
Bakanlık merkez örgütünde bakanlığın sorumlu olduğu hizmetlerin yürütülmesini sağlamak üzere ana hizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri ile yardımcı birimler oluşturulur.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi merkezdeki yardımcı kuruluşların ortak özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Tüzel kişilikleri yoktur.
B
Merkezîn hiyerarşisi dışındadırlar.
C
Tamamen özerktirler.
D
Kurul hâlinde çalışırlar.
E
Uzmanlaşmış kuruluşlardır
Açıklama:
Kuruluşların ortak özellikleri şunlardır:
• Tüzel kişilikleri yoktur.
• Merkezîn hiyerarşisi dışındadırlar.
• Belli ölçüde özerktirler.
• Kurul hâlinde çalışırlar.
• Uzmanlaşmış kuruluşlardır

Soru 77

MGK’nin oluşumunu ve görevlerini 1982 Anayasası’nın hangi maddesince düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
115
B
116
C
117
D
118
E
119
Açıklama:
1982 Anayasası’nın 118. maddesi MGK’nin oluşumunu ve görevlerini düzenlemiştir.

Soru 78

TSK’nin merkezî yönetim içindeki yeri hangi madde ile düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
115
B
116
C
117
D
118
E
119
Açıklama:
Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) kamu yönetimi içinde kendine özgü bir konumu vardır. Anayasa’nın 117. maddesi, TSK’nin merkezî yönetim içindeki yerini düzenlemiştir.

Soru 79

İllerin hangi ölçütlere göre kurulacağı Anayasa’mızın hangi maddesinde belirlenmiştir?

Seçenekler

A
122
B
123
C
124
D
125
E
126
Açıklama:
İllerin hangi ölçütlere göre kurulacağı Anayasa’mızın 126. maddesinde belirlenmiştir

Soru 80

İl yönetiminin organları hangileridir?
I. Vali
II. İl Müdürleri
III. İl İdare Kuruludur.

Seçenekler

A
I,II ve III
B
II ve III
C
Sadece II
D
I ve II
E
Sadece III
Açıklama:
İl yönetiminin organları Vali, İl Müdürleri (İl
İdare Şube Başkanları) ve İl İdare Kuruludur.

Soru 81

Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi hangi yıl yapılan Anayasa değişikliğinde öngörülmüştür ?

Seçenekler

A
1961
B
1982
C
2007
D
2010
E
2017
Açıklama:
1982 Anayasası’nın ilk biçiminde, 1924 ve 1961 Anayasalarının geleneği sürdürülerek Cumhurbaşkanının TBMM tarafından seçilmesi kabul edilmişti. Ancak 2007 yılında Anayasa’da yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi öngörülmüştür. Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 82

Anayasanın 101. Maddesine göre Cumhurbaşkanı olabilmenin şartlarından biri olan eğitim şartı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir ?

Seçenekler

A
İlkokul mezunu olmak
B
Ortaokul mezunu olmak
C
Lise mezunu olmak
D
Yükseköğretim yapmış olmak
E
Doktora vermiş olmak
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığına kimlerin seçileceği Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Cumhurbaşkanı olabilmenin şartları şunlardır:
  • Kırk yaşını doldurmuş olmak,
  • Yükseköğrenim yapmış olmak,
  • Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak,
  • Türk vatandaşı olmak
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 83

Cümleyi en uygun şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
Cumhurbaşkanı seçilebilmek için genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alma zorunluluğu vardır. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen … ikinci oylama yapılır.

Seçenekler

A
Ay’ın ilk günü
B
Haftanın ilk günü
C
İkinci pazar günü
D
Üçüncü günü
E
Haftanın son günü
Açıklama:
Cumhurbaşkanı seçilebilmek için genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alma zorunluluğu vardır. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 84

Anayasa’nın hangi maddesi Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini düzenlemektedir ?

Seçenekler

A
1. maddesi
B
22. maddesi
C
58. maddesi
D
92. maddesi
E
104. maddesi
Açıklama:
Anayasa’nın 104. maddesi Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini düzenlemiştir. Doru cevap E seçeneğidir.

Soru 85

Yürütme yetkisinin gerçekte Cumhurbaşkanında değil, yürütme organının sorumlu unsuru olan Bakanlar Kurulunda olduğunu ifade eden ilke aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Seçenekler

A
Karşılık
B
Sorumluluk
C
İmza
D
Karşı-imza
E
Karşı sorumluluk
Açıklama:
Karşı-imza parlamenter sistemin temel ilkelerinden biridir. Yürütme yetkisinin gerçekte Cumhurbaşkanında değil, yürütme organının sorumlu unsuru olan Bakanlar Kurulunda olduğunu ifade eder. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 86

Cümleyi en uygun şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
Cumhurbaşkanının sorumluluğu konusunun temelde … olmak üzere iki yönü vardır.

Seçenekler

A
siyasal ve cezai
B
vicdani ve ahlaki
C
siyasal ve vicdani
D
cezai ve ahlaki
E
ahlaki ve siyasal
Açıklama:
Cumhurbaşkanının sorumluluğu konusunun temelde siyasal ve cezai olmak üzere iki yönü vardır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 87

Cümleyi en uygun şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
Parlamenter sistemde siyasal sorumluluk, Cumhurbaşkanının işlemlerinden dolayı … karşı sorumlu olmasıdır.

Seçenekler

A
Yürütme organına
B
Halka
C
Yasama organına
D
Seçmenine
E
Yargıya
Açıklama:
Parlamenter sistemde siyasal sorumluluk, Cumhurbaşkanının işlemlerinden dolayı yasama organına karşı sorumlu olmasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 88

Bakanlıklarda en fazla kaç Bakan Müşaviri istihdam edilebilir ?

Seçenekler

A
3
B
5
C
9
D
12
E
15
Açıklama:
Bakanlıklarda sayısı onbeşi geçmemek üzere Bakan Müşaviri istihdam edilebilir (CK-1/505). Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 89

Verilenlerden hangileri İl yönetiminin organları arasındadır ?
  1. Vali
  2. İl Müdürleri
  3. İl İdare Kuruludur.

Seçenekler

A
I
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
İl yönetiminin organları Vali, İl Müdürleri (İl İdare Şube Başkanları) ve İl İdare Kuruludur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 90

İlçe yönetiminin başı olan kaymakam, kimin onayı ile atanır ?

Seçenekler

A
İçişleri bakanı
B
Cumhurbaşkanı
C
Vali
D
Meclis
E
Bölge müdürlüğü
Açıklama:
İlçe yönetiminin başı olan kaymakam, Cumhurbaşkanı onayı ile atanır. Kaymakamlık bir meslek memurluğu olduğu için kaymakam olabilmenin öğrenim ve sınav gibi özel koşulları vardır; bunlar yasayla düzenlenmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Ünite 7

Soru 1

Yerel yönetim kuruluşları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Yerel yönetimlerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir.
B
Yerel yönetim seçimleri dört yılda bir yapılır.
C
Yerel yönetimlere görevleriyle orantılı gelir kaynakları sağlanır.
D
Yerel yönetimler kendi aralarında Cumhurbaşkanının izni ile birlik kurabilirler.
E
Yerel yönetim kuruluşları “mahalli idareler” olarak da adlandırılmaktadır.
Açıklama:
Yerel yönetim seçimleri beş yılda bir yapılır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 2

İl özel idaresinin karar organı olan ve ildeki seçmenler tarafından ilçeler adına beş yıllığına seçilmiş üyelerden oluşan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Valilik
B
Belediye meclisi
C
İl genel meclisi
D
Belediye encümeni
E
İl encümeni
Açıklama:
İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından ilçeler adına beş yıllığına seçilmiş üyelerden oluşur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 3

I- Stratejik plan ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel meclisine görüş bildirmek
II- Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak, Kanunlarda öngörülen cezaları vermek
III- Belediye sınırları dışındaki umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek
Yukarıda sıralanan görev ve yetkiler aşağıdaki kuruluşlardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
Belediye yönetimi
B
Belediye encümeni
C
İl encümeni
D
Belediye başkanlığı
E
Büyükşehir belediye meclisi
Açıklama:
İl Encümeninin görev ve yetkileri:
• Stratejik plan ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel meclisine görüş bildirmek
• Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak, Kanunlarda öngörülen cezaları vermek
• Belediye sınırları dışındaki umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek (İÖİK md. 26) olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 4

I- İl özel idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi hazırlamak ve uygulamak
II- İl özel idaresini Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek
III- İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak
IV-İl özel idaresi personelini atamak
V-İl halkının huzur,esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak Yukarıda görev ve yetkilerinden bazıları sıralanan il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Belediye başkanı
B
Kaymakam
C
Belediye encümeni
D
Vali
E
İl encümeni
Açıklama:
Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Vali hem merkezi yönetimin taşra örgütü olan il yönetiminin başı, hem de bir yerel yönetim kuruluşu olan il özel idaresinin başıdır. Valinin görev ve yetkilerinden bazıları şunlardır:
• İl özel idaresi örgütünün en üst yöneticisi olarak il özel idaresi örgütünü sevk ve idare etmek
• İl özel idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi hazırlamak ve uygulamak
• İl özel idaresini Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek
• İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak
• İl özel idaresi personelini atamak
• İl halkının huzur,esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 5

Köy yönetiminin organları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
Belediye meclisi-belediye encümeni-muhtar
B
Köy derneği-köy ihtiyar meclisi-muhtar
C
Köy derneği-il encümeni-belediye encümeni
D
Büyükşehir belediye encümeni-vali-il genel meclisi
E
Köy ihtiyar meclisi-belediye meclisi-köy derneği
Açıklama:
Köy yönetimi, köy derneği, köy ihtiyar meclisi ve muhtar olmak üzere üç organdan meydana gelir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 6

Ülkemizde 1984 yılında kurulan ilk büyükşehir belediyeleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Ankara-İstanbul-Kayseri
B
İstanbul-İzmir-Eskişehir
C
Ankara-İzmir-Kayseri
D
İstanbul-Ankara-Eskişehir
E
İstanbul-Ankara-İzmir
Açıklama:
Ülkemizde büyükşehir belediyeleri ilk olarak 1984 yılında üç büyük ilimiz olan İstanbul, Ankara ve İzmir’de kurulmuştur.

Soru 7

Teknik bilgi ve uzmanlık isteyen belli bir hizmetin merkezi yönetim ve yerel yönetimler dışında örgütlenmesi ve tüzel kişiliğe kavuşturulması sonucu ortaya çıkan kuruluşlar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hizmet yerinden yönetim kuruluşları
B
Büyükşehir belediyesi
C
Belediye yönetimi
D
İl özel idaresi
E
Köy yönetimi
Açıklama:
Hizmet yerinden yönetim kuruluşları, teknik bilgi ve uzmanlık isteyen belli bir hizmetin merkezi yönetim ve yerel yönetimler dışında örgütlenmesi ve tüzel kişiliğe kavuşturulması sonucu ortaya çıkan kuruluşlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 8

Tabip Odaları, Veteriner Odaları, Eczacı Odaları, Diş Hekimleri Odaları, Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Barolar Birliği, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, Ticaret Odaları,Ticaret Borsaları gibi kuruluşlar aşağıdakilerden hangisinin çeşitlerindendir?

Seçenekler

A
Belediye yönetim organları
B
Yerel yönetim kuruluşları
C
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
D
Kamu meslek kuruluşları
E
İl özel idarisi
Açıklama:
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları çok ve çeşitlidir. Bunlar arasında Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Ticaret Borsaları, Tabip Odaları, Veteriner Odaları, Eczacı Odaları, Diş Hekimleri Odaları, Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türkiye Barolar Birliği (TBB), Mühendis ve Mimar Odaları, Ziraat Odaları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) sayılabilir. Bu örneklerde de görüldüğü gibi kamu meslek kuruluşları çok çeşitlidir. Bununla beraber, bu kuruluşların hepsi için geçerli genel nitelikler söz konusudur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki düzenleyici ve denetleyici kurumlar arasında değildir?

Seçenekler

A
Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
B
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
C
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu
D
Kişisel Verileri Koruma Kurumu
E
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
Açıklama:
Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği bir kamu meslek kuruluşudur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 10

Türkiye’deki üç tür yerel yönetim birimi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sıralanmıştır?

Seçenekler

A
İl genel meclisi, belediye yönetimi ve köy yönetimi
B
İl özel idaresi, büyükşehir belediye encümeni ve köy yönetimi
C
İl özel idaresi, belediye yönetimi ve köy yönetimi
D
İl özel idaresi, belediye yönetimi ve valilik
E
İl özel idaresi, belediye yönetimi ve belediye encümeni
Açıklama:
Türkiye’de üç tür yerel yönetim birimi vardır. Bunlar, il özel idaresi, belediye yönetimi ve köy yönetimidir. İl özel idaresinin organları il genel meclisi, il encümeni ve validir. Belediye yönetiminin organları ise belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanından oluşur. Köy yönetimi ise köy derneği, ihtiyar meclisi ve muhtardan oluşur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 11

Yerel yönetim seçimleri kaç yılda bir yapılır?

Seçenekler

A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Yerel yönetim seçimleri beş yılda bir yapılır. Doğru yanıt A'dır.

Soru 12

Türkiye’de yerel gereksinimlerini karşılamak üzere üç tür yerel yönetim birimi kurulmuştur.Bu birimler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İl Özel İdareleri- Belediyeler-İlçe Yönetimi
B
İl Özel İdareleri- Belediyeler-Köy Yönetimi
C
Belediye Başkanlıkları-Köy Muhtarlıkları- Mahalle Muhtarlıkları
D
Vali- İl Özel İdaresi- Belediye
E
Vali- İl Genel Meclisi- İl Encümeni
Açıklama:
Anayasa’daki hükümlerden de anlaşılacağı üzere Türkiye’de il, belediye ve köy halkının ortak yerel gereksinimlerini karşılamak üzere üç tür yerel yönetim birimi kurulmuştur. Bunlar, sırasıyla il özel idareleri, belediyeler ve köy yönetimleridir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 13

Büyükşehir olan illerde il özel idaresinin kaldırılmasına ilişkin kanun kaç yılında çıkartılmıştır?

Seçenekler

A
2010
B
2011
C
2012
D
2013
E
2014
Açıklama:
12.11.2012 tarihinde kabul edilen 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, büyükşehir belediye yönetimi olan illerde il özel idareleri kaldırılmış, bu illerde il özel idaresine ait olan görev, yetki ve personel büyükşehir
belediyelerine devredilmiştir. Büyükşehir belediye yönetimi olmayan illerde ise il özel idareleri faaliyetlerine devam etmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Soru 14

İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları hangi kanunda belirtilmektedir?

Seçenekler

A
5253 sayılı kanun
B
926 sayılı kanun
C
657 sayılı kanun
D
5302 sayılı kanun
E
2527 sayılı kanun
Açıklama:
İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nda sayılmıştır.Doğru yanıt D'dir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi il özel idaresinin il sınırları içindeki (mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla) görevlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
İlk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini
B
İlin çevre düzeni plânı
C
Bayındırlık ve iskân
D
Yoksullara mikro kredi verilmesi
E
Büyükşehirlerde millet bahçelerinin yapımı
Açıklama:
İl özel idaresi mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a. Gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde gerçekleştirmektedir. Büyükşehirlerde il özel idaresi bulunmamaktadır. Doğru yanıt E'dir.

Soru 16

I. İSKİ
II. EGO
III. THY
IV.YHT
V. TCDD
Yukarıdaki Hizmetsel kuruluşlardan hangileri yerel kamu kuruluşlarıdır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I-II
C
I-II-III
D
I-II-III-IV
E
I-III-IV-V
Açıklama:
Bazı kamu kurumları, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ), EGO, İETT, ASKİ, ESKİ gibi, yerel yönetimler tarafından kurulur ve belli bir yörede hizmet görürler. THY ve TCDD ulusal hizmet kuruluşlarıdır. Doğru yanıt B'dir.

Soru 17

Hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının sınıflandırılmasında başvurulan en yaygın yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Faaliyet konuları
B
Sermaye büyüklüklükleri
C
İl-İlçe-Kasaba konuşlanma durumları
D
Yönetici seçim durumları
E
Hizmet alanlarının büyüklüğü
Açıklama:
Hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının sınıflandırılmasında başvurulan en yaygın yöntem faaliyet konularına göre yapılanıdır. Doğru yanıt A'dır.

Soru 18

Türkiye’de kamu meslek kuruluşlarının anayasal dayanağa kavuşmaları ilk olarak kaç tarihli Anayasası’yla olmuştur?

Seçenekler

A
1921 Anayasası
B
1924 Anayasası
C
1961 Anayasası
D
1982 Anayasası
E
1995 Anayasa değişikliği
Açıklama:
Türkiye’de kamu meslek kuruluşlarının Anayasal dayanağa kavuşmaları 1961 Anayasası’yla olmuştur. Doğru yanıt C'dir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi kamu meslek kuruluşudur?

Seçenekler

A
TCDD
B
YHT
C
THY
D
TOBB
E
İTÜ
Açıklama:
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları çok ve çeşitlidir. Bunlar arasında Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Ticaret Borsaları, Tabip Odaları vb.dir. D seçeneği dışındakiler hizmet yerinden yönetim kuruluşlarıdır. Doğru yanıt D'dir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki düzenleyici ve denetleyici kurumlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
B
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
C
Kişisel Verileri Koruma Kurumu
D
Kamu İhale Kurumu
E
Türk Tarih Kurumu
Açıklama:
Ülkemizdeki düzenleyici ve denetleyici kurumlar şunlardır:
• Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
• Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
• Sermaye Piyasası Kurulu
• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
• Kamu İhale Kurumu
• Rekabet Kurumu
• Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim
Standartları Kurumu
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu
Türk Tarih Kurumu bu kurumlar arasında bulunmamaktadır. Doğru yanıt E'dir.

Soru 21

  1. Yerel yönetim seçimleri dört yılda bir yapılır.
  2. Yerel yönetimler belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacıyla kendi aralarında Cumhurbaşkanının izni ile birlik kurabilirler.
  3. Yerel yönetimlere görevleriyle orantılı gelir kaynakları sağlanır.
  4. Yerel yönetimlerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri konusundaki denetim yasama yolu ile olur.
Yerel yönetimlerin genel özellikleri ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III
B
II, III, IV
C
II, III
D
I, IV
E
I, III
Açıklama:
Verilenlerden II, III numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Soru 22

1913 tarihli İdare-i Umumiye-i Vilayat Kanunu Muvakkat adını taşıyan geçici bir yasayla 2005 yılına kadar yönetilen İl özel idaresi ne zaman bu ismi almıştır?

Seçenekler

A
1987 yılında
B
1988 yılında
C
1989 yılında
D
1990 yılında
E
1991 yılında
Açıklama:
1987 yılında bu ismi almıştır. 1987 yılında bazı değişiklikler yapılmış ve adı da il özel idaresi olarak değiştirilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 23

  1. İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından ilçeler adına beş yıllığına seçilmiş üyelerden oluşur.
  2. İl genel meclisinin üye sayısı, o ilin ilçe sayısına ve ilçelerin nüfusuna bağlı olarak değişmektedir.
  3. İl genel meclisi, il genel meclisince belirlenecek bir aylık tatil hariç her ayın ilk haftası meclis tarafından önceden belirlenen günde mutat toplantı yerinde toplanır.
"İl genel meclisi" ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II
B
II, III
C
I, III
D
I, II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Verilenlerin hepsi doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 24

  1. Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlama,
  2. İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlama,
  3. Bütçe ve kesinhesabı kabul etmek,
  4. Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak, Kanunlarda öngörülen cezaları vermek,
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri il genel meclisinin görev ve yetkileri arasındadır?

Seçenekler

A
I, II
B
II, III
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, III, IV
Açıklama:
Verilenlerden I, II, III numaralı olanlar il genel meclisinin görev ve yetkileri arasındadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 25

"Belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgedir". Sözü edilen belge seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
Stratejik plan
B
Yıllık çalışma programı
C
Kesin hesap belgesi
D
Bütçe
E
Çevre düzeni planı
Açıklama:
Sözü edilen belge "bütçe"dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 26

  1. İl özel idaresi örgütünün en üst yöneticisi olarak il özel idaresi örgütünü sevk ve idare etme,
  2. Stratejik plan ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel meclisine görüş bildirmek
  3. İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak,
  4. İl özel idaresi personelini atamak,
  5. Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak,
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri "valinin" görev ve yetkileri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II, IV
B
II, IV, V
C
III, IV, V
D
I, III, V
E
I, III, IV
Açıklama:
I, III, IV numaralı olanlar valinin görev ve yetkileri arasındadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 27

  1. Belediye Başkanı
  2. Belediye Encümeni
  3. İl Encümeni
  4. Belediye Meclisi
  5. İl Genel Meclisi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri belediye yönetiminin organları arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, III, IV
B
I, II, IV
C
II, III, V
D
II, III, IV
E
I, IV, V
Açıklama:
Verilenlerden I, II, IV numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Soru 28

  1. Kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
  2. Özerkliğe, yani kendi iradeleriyle hareket etme serbestliğine, sahiptirler. Bunların özerklik dereceleri gördükleri hizmetin niteliğine göre değişmektedir.
  3. Merkezi yönetimin vesayet denetimine tabidirler.
Yukarıda özellikleri verilen kuruluş seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Hizmet yerinden yönetim kuruluşları,
B
Kamu Meslek Kuruluşları
C
Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar
D
Yerel Yönetim Kuruluşları
E
Faaliyet Konuları Açısından Hizmetsel Kuruluşları
Açıklama:
Verilen özellikler hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının özellikleridir. Doğru cevap A'dır.

Soru 29

"Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Ticaret Borsaları, Tabip Odaları, Veteriner Odaları, Eczacı Odaları, Diş Hekimleri Odaları, Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türkiye Barolar Birliği (TBB), Mühendis ve Mimar Odaları, Ziraat Odaları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB)"gibi örnekler hangi kuruluşa bağlı olarak yürütülür?

Seçenekler

A
Hizmetsel kuruluşlara,
B
Faaliyet Konuları Açısından Hizmetsel Kuruluşlara,
C
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına,
D
Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlara,
E
Faaliyet Alanları Açısından Hizmetsel Kuruluşlara
Açıklama:
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları çok ve çeşitlidir. Bunlar arasında Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Ticaret Borsaları, Tabip Odaları, Veteriner Odaları, Eczacı Odaları, Diş Hekimleri Odaları, Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türkiye Barolar Birliği (TBB), Mühendis ve Mimar Odaları, Ziraat Odaları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) sayılabilir. Doğru cevap C'dir.

Soru 30

  1. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
  2. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi (TCDD)
  3. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
  4. Rekabet Kurumu
  5. Kamu İhale Kurumu
  6. Karayolları Genel Müdürlüğü
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri "düzenleyici ve denetleyici kurumlar" arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II, IV, V
B
I, III, IV, V
C
I, III, VI, V
D
II, III, IV, VI
E
I, IV, V, VI
Açıklama:
I, III, IV, V numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi İl genel meclisinin görev ve yetkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek.
B
Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak.
C
İl halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak.
D
Diğer mahalli idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek.
E
İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak.
Açıklama:
İl genel meclisinin görev ve yetkilerinden bazıları şunlardır:
  • Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak
  • Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek
  • İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak
  • İl özel idaresi adına imtiyaz verilmesine ve il özel idaresi yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet devret modeli ile yapılmasına, il özel idaresine ait şirket, işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek
  • İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek
  • Diğer mahalli idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek (İÖİK md. 10)

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi İl Encümeninin görev ve yetkilerinden biridir?

Seçenekler

A
Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak, Kanunlarda öngörülen cezaları vermek.
B
İl özel idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi hazırlamak ve uygulamak.
C
İl özel idaresi personelini atamak.
D
Diğer mahalli idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek.
E
Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve kabul etmek
Açıklama:
İl Encümeninin görev ve yetkilerinden bazıları şunlardır:
  • Stratejik plan ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel meclisine görüş bildirmek
  • Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak, Kanunlarda öngörülen cezaları vermek
  • Belediye sınırları dışındaki umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek (İÖİK md. 26)

Soru 33

İl özel idaresi, 1913 tarihli İdare-i Umumiye-i Vilayat Kanunu Muvakkat adını taşıyan geçici bir yasayla kaç yılına kadar yönetilmiştir?

Seçenekler

A
1982
B
1987
C
20015
D
2005
E
2010
Açıklama:
İl özel idaresi, 1913 tarihli İdare-i Umumiye-i Vilayat Kanunu Muvakkat adını taşıyan geçici bir yasayla 2005 yılına kadar yönetilmiştir.

Soru 34

Yeni Yasa’ya göre bir yerleşim yerinde belediye yönetiminin kurulabilmesi için nüfusunun en az ne kadar ve üzerinde olması gerekir?

Seçenekler

A
2000
B
5000
C
7000
D
10000
E
15000
Açıklama:
Yeni Yasa’ya göre bir yerleşim yerinde belediye yönetiminin kurulabilmesi için nüfusunun 5000 ve üzerinde olması gerekir.

Soru 35

5216 sayılı Kanun’a göre bir il belediyesinin büyükşehir belediyesine dönüştürülebilmesi yasayla olur. Ancak, bunun için o ilin nüfusunun kaç binden fazla olması gerekmektedir?

Seçenekler

A
550.000
B
850.000
C
650.000
D
700.000
E
750.000
Açıklama:
5216 sayılı Kanun’a göre bir il belediyesinin büyükşehir belediyesine dönüştürülebilmesi yasayla olur. Ancak, bunun için o ilin nüfusunun 750 binden fazla olması gerekmektedir.

Soru 36

Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, aşağıdakilerden hangisini açmak zorundadır?

Seçenekler

A
Huzur evi.
B
Park.
C
Kadınlar ve çocuklar için konukevleri.
D
Yetiştirme yurdu.
E
Öğrenci yurtları.
Açıklama:
Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi İhtiyar Meclisi ile ilgili ifadelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Köy tüzel kişiliğinin karar, yürütme ve denetleme organıdır.
B
Köy tüzel kişiliğinin genel karar organıdır ve köydeki seçmenlerden oluşur.
C
Köy öğretmeni, ihtiyar meclisinin doğal üyesidir.
D
İhtiyar meclisinin seçimle gelen üyeleri köy derneği tarafından beş yıllık süre için seçilirler.
E
İhtiyar meclisinin üye sayısı köyün nüfusuna göre 8 ile 12 arasında değişmektedir.
Açıklama:
Köy ihtiyar meclisi ise köy tüzel kişiliğinin karar, yürütme ve denetleme organıdır. İhtiyar meclisi, seçilmiş üyeler ve doğal üyelerden oluşur. İhtiyar meclisinin seçimle gelen üyeleri köy derneği tarafından beş yıllık süre için seçilirler. Bunların sayısı köyün nüfusuna göre 8 ile 12 arasında değişmektedir. Köy öğretmeni ve köy imamı, ihtiyar meclisinin doğal üyeleridir.

Soru 38

Tüccar ve sanayicilerin, doktorların, mühendis ve mimarların, veteriner hekimlerin, eczacıların, tarımla uğraşanların odalarını düzenleyen yasalar kaç yılları arasında yürürlüğe konularak yasal dayanağa kavuşturulmuştur?

Seçenekler

A
1935-1945 yılları arasında
B
1945-1955 yılları arasında
C
1982-1995 yılları arasında
D
1950-1957 yılları arasında
E
1990-1997 yılları arasında
Açıklama:
Tüccar ve sanayicilerin, doktorların, mühendis ve mimarların, veteriner hekimlerin, eczacıların, tarımla uğraşanların odalarını düzenleyen yasalar 1950-1957 yılları arasında yürürlüğe konularak yasal dayanağa kavuşturulmuştur.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Türk Tabipleri Birliği (TTB)
B
Türk Standartları Enstitüsü (TSE)
C
Türkiye Barolar Birliği (TBB)
D
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)
E
Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB)
Açıklama:
Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları çok ve çeşitlidir. Bunlar arasında Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Ticaret Borsaları, Tabip Odaları, Veteriner Odaları, Eczacı Odaları, Diş Hekimleri Odaları, Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türkiye Barolar Birliği (TBB), Mühendis ve Mimar Odaları, Ziraat Odaları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) sayılabilir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi köy muhtarını belirler?

Seçenekler

A
Vali.
B
Kaymakam.
C
Köy İhtiyar Meclisi.
D
Köy Derneği.
E
İl Özel İdaresi
Açıklama:
Köy derneğinin en önemli görevi köy muhtarını ve ihtiyar meclisi üyelerini seçmektir.

Soru 41

1982 Anayasası’nın “mahalli idareler” başlığını taşıyan 127. maddesinde yerel yönetimlerle ilgili anayasal ilkeler ayrıntılı bir
biçimde yer almıştır. Bu ilkeler, yerel yönetimlerin genel özelliklerini oluşturur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Yerel yönetimlerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir
B
Yerel yönetim seçimleri beş yılda bir yapılır
C
Yerel yönetimlerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri konusundaki denetim yargı yolu ile olur
D
Yerel yönetimler belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacıyla kendi aralarında valinin izni ile birlik kurabilirler
E
Yerel yönetimlere görevleriyle orantılı gelir kaynakları sağlanır
Açıklama:
Yerel yönetim kuruluşları “mahalli idareler” olarak da adlandırılmaktadır. 1982 Anayasası’nın “mahalli idareler” başlığı taşıyan 127. maddesinde yerel yönetimlerle ilgili anayasal ilkeler ayrıntılı bir biçimde yer almıştır. Bu ilkeler, yerel yönetimlerin genel özelliklerini oluşturur. Buna göre:
• Yerel yönetimler “il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir.”
• Yerel yönetimlerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir.
• Yerel yönetim seçimleri beş yılda bir yapılır.
• Yerel yönetimlerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri konusundaki denetim yargı yolu ile olur. Ancak, görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan yerel yönetim organları veya bu organların üyelerini, İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzaklaştırabilir.
• Merkezi yönetim, yerel yönetimler üzerinde, yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi, kamu
görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla, kanunda
belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir.
• Yerel yönetimler belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacıyla kendi aralarında Cumhurbaşkanının izni ile birlik kurabilirler.
• Yerel yönetimlere görevleriyle orantılı gelir kaynakları sağlanır.

Soru 42

İl genel meclisi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İl genel meclisinin toplantıları halka kapalı yapılır
B
İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır
C
İl genel meclisi, ildeki seçmenler tarafından ilçeler adına beş yıllığına seçilmiş üyelerden oluşur
D
İl genel meclisinin üye sayısı, o ilin ilçe sayısına ve ilçelerin nüfusuna bağlı olarak değişmektedir
E
İl genel meclisi, il genel meclisince belirlenecek bir aylık tatil hariç her ayın ilk haftası meclis tarafından önceden belirlenen günde mutat toplantı yerinde toplanır
Açıklama:
İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından ilçeler adına beş yıllığına seçilmiş üyelerden oluşur. İl genel meclisinin üye sayısı, o ilin ilçe sayısına ve ilçelerin nüfusuna bağlı olarak değişmektedir. Eski İl Özel İdaresi Kanunu’na göre il genel meclisinin seçilmiş bir başkanı yoktu. Bu görevi vali yürütürdü. 5302 sayılı yeni Yasa, il genel meclisi başkanının meclis üyeleri arasından gizli oyla seçilmesini öngörerek bu uygulamaya son vermiştir. Bu değişiklik, yerel özerklik açısından olumlu bir adımdır. İl genel meclisi, il genel meclisince belirlenecek bir aylık tatil hariç her ayın ilk haftası meclis tarafından önceden belirlenen günde mutat toplantı yerinde toplanır. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. İl genel meclisinin toplantıları halka açıktır.

Soru 43

İl genel meclisi tarafından alınan kararların tam metni en geç kaç gün içinde valiye gönderilir?

Seçenekler

A
3 gün
B
5 gün
C
7 gün
D
10 gün
E
15 gün
Açıklama:
İl genel meclisi tarafından alınan kararların tam metni, en geç beş gün içinde valiye gönderilir. Vali, hukuka aykırı gördüğü kararları, yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere il genel meclisine iade edebilir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi il genel meclisinin görev ve yetkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek
B
İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak
C
İl özel idaresi personelini atamak
D
Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek
E
Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak
Açıklama:
İl genel meclisinin görev ve yetkilerinden bazıları şunlardır:
• Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak
• Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek
• İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak
• İl özel idaresi adına imtiyaz verilmesine ve il özel idaresi yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet devret modeli ile yapılmasına, il özel idaresine ait şirket, işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek
• İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek
• Diğer mahalli idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi valinin görev ve yetkileri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Belediye başkanı ile encümen arasındaki anlaşmazlıkları karara bağlamak
B
Belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek
C
Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak
D
Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve kabul etmek
E
İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak
Açıklama:
Valinin görev ve yetkilerinden bazıları şunlardır:
• İl özel idaresi örgütünün en üst yöneticisi olarak il özel idaresi örgütünü sevk ve idare etmek
• İl özel idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi hazırlamak ve uygulamak
• İl özel idaresini Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek
• İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak
• İl özel idaresi personelini atamak
• İl halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak

Soru 46

Belediye meclisinin üye sayısı en fazla kaç olabilir?

Seçenekler

A
9
B
15
C
25
D
30
E
55
Açıklama:
Belediye meclisi, belediyenin genel karar organıdır ve beş yıllığına seçilmiş üyelerden oluşmaktadır. Belediye meclisinin üye sayısı nüfusuna göre 9-55 arasında değişmektedir.

Soru 47

Ülkemizde büyükşehir belediyeleri ilk olarak hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1960
B
1971
C
1980
D
1984
E
1988
Açıklama:
Ülkemizde büyükşehir belediyeleri ilk olarak 1984 yılında üç büyük ilimiz olan İstanbul, Ankara ve İzmir’de kurulmuştur.

Soru 48

Köy yönetiminin organlarından muhtar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Muhtar seçiminde siyası partiler aday gösteremezler
B
Muhtar, köy işlerini tek başına yürütür
C
Köy muhtarının hem köyle ilgili görevleri hem de devlete ilişkin görevleri vardır
D
Muhtarın köy yararına olmayan kararları vali veya kaymakam tarafından bozulabilir
E
Köy tüzel kişiliği olan ve özerk bir yerel yönetim birimi olduğu için mülki amirler, muhtarların yerine geçerek karar alamazlar
Açıklama:
Köy yönetiminin üçüncü organı muhtardır. Köy derneği tarafından beş yıllık bir süre için seçilen muhtar köy yönetiminin başıdır ve köy tüzel kişiliğini temsil eder. Muhtar seçiminde siyası partiler aday gösteremezler. Köy muhtarının hem köyle ilgili görevleri hem de devlete ilişkin görevleri vardır. Muhtar, ihtiyar meclisi ile birlikte köy işlerini yürütür. Ayrıca muhtar, köyde devletin temsilcisi
olarak yasaları ve hükümet emirlerini köylüye duyurmak, köy sınırları içinde dirlik ve düzenliği sağlamak ve merkezi yönetim kuruluşlarının köylerle ilgili faaliyetlerine yardımcı olmakla görevlidir. Muhtarın köy yararına olmayan kararları vali veya kaymakam tarafından bozulabilir. Ancak köy tüzel kişiliği olan ve özerk bir yerel yönetim birimi olduğu için mülki amirler, muhtarların yerine geçerek karar alamazlar.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi faaliyet alanları açısından hizmetsel kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Karayolları Genel Müdürlüğü
B
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
C
Türk Standartları Enstitüsü
D
TRT
E
Üniversiteler
Açıklama:
Hizmetsel kuruluşlar, faaliyet alanları açısından ulusal ve yerel kamu kurumları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Kamu kurumlarından bazıları, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi (TCDD), Karayolları Genel Müdürlüğü gibi, tüm ülke düzeyinde hizmet ve faaliyet yürütürler. Bunlar, genellikle merkezi yönetime vesayet bağı ile bağlıdır. Buna karşılık, bazı kamu kurumları, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ), EGO, İETT, ASKİ, ESKİ gibi, yerel yönetimler tarafından kurulur ve belli bir yörede hizmet görürler.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki düzenleyici ve denetleyici kurumlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
B
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
C
Türkiye İstatistik Kurumu
D
Sermaye Piyasası Kurulu
E
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
Açıklama:
Ülkemizdeki düzenleyici ve denetleyici kurumlar şunlardır:
• Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
• Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
• Sermaye Piyasası Kurulu
• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
• Kamu İhale Kurumu
• Rekabet Kurumu
• Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu

Soru 51

_______________________il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda
gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir.

Seçenekler

A
Yerel yönetimler
B
Yerinden yönetim kuruluşları
C
Kamu yönetim sistemi
D
Merkezi yönetimler
E
Fonksiyonel yönetim kuruluşları
Açıklama:
Yerel yönetimler “il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda
gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir.”

Soru 52

İl özel idaresi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Rusya'dan model alınmış bir modeldir.
B
Görev alanı il sınırlarını kapsar.
C
İl özel idaresi sadece büyük şehirlerde mevcuttur.
D
Gençlik ve spor il özel idaresinin sorumluluğunda değildir.
E
Belediye sınırları içerisinde ağaçlandırma yapabilirler.
Açıklama:
Osmanlı'dan miras kalmış bir kurumdur.
Görev alanı il sınırlarını kapsar.
İl özel idaresi sadece büyük şehirler dışında mevcuttur.
Gençlik ve spor il özel idaresinin sorumluluğundadır.
Belediye sınırları dışarısında ağaçlandırma yapabilirler.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi il genel meclisinin kararları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak
B
Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek
C
Belediye sınırları dışındaki umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek
D
İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek
E
Diğer mahalli idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek
Açıklama:
İl genel meclisinin görev ve yetkilerinden bazıları şunlardır:
• Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak
• Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek
• İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak
• İl özel idaresi adına imtiyaz verilmesine ve il özel idaresi yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet devret modeli ile yapılmasına, il özel idaresine ait şirket, işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek
• İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek
• Diğer mahalli idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek (İÖİK md. 10)
Belediye sınırları dışındaki umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek ise "İl encümeni" nin görevidir.

Soru 54

I. İl özel idaresi örgütünün en üst yöneticisi olarak il özel idaresi örgütünü sevk ve idare etmek
II. İl özel idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi hazırlamak ve uygulamak
III. İl özel idaresini Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek
IV. İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak
V. İl özel idaresi personelini atamak
VI. İl halkının huzur,esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak
Yukarıda sıralanan görevler kimin sorumluluğundadır?

Seçenekler

A
İl Genel Meclisi
B
İl Özel İdaresi
C
İl Encümeni
D
Vali
E
İl Özel İdaresi Genel Sekreteri
Açıklama:
Valinin görev ve yetkilerinden bazıları şunlardır:
  1. İl özel idaresi örgütünün en üst yöneticisi olarak il özel idaresi örgütünü sevk ve idare etmek
  2. İl özel idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi hazırlamak ve uygulamak
  3. İl özel idaresini Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek
  4. İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak
  5. İl özel idaresi personelini atamak
  6. İl halkının huzur,esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak

Soru 55

Köyde üretilen ürünlerin satılması için şehirde organik pazar kuran bir belediye hangi görevini yerine getirmiş olur?

Seçenekler

A
Çevre ve çevre sağlığı
B
Meslek ve beceri kazandırma
C
Park ve yeşil alanlar
D
Sosyal hizmet ve yardım
E
Ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi
Açıklama:
Köyde üretilen ürünlerin satılması için şehirde organik pazar kuran bir belediye "ekonomi ve ticareti geliştirme" görevini yerine getirmiş olur.

Soru 56

I. Belediye örgütünün en üst yöneticisi sıfatıyla belediye örgütünü sevk ve idare etmek
II. Belediyenin hak ve menfaatlerini korumak
III. Belediyeyi devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde
temsil etmek
IV. Meclise ve encümene başkanlık etmek
V. Meclis ve encümen kararlarını uygulamak
VI. Belediye personelini atamak
Yukarıda sayılan görevler kime aittir?

Seçenekler

A
Belediye Başkanı
B
Belediye Encümeni
C
Belediye Meclisi
D
Vali
E
İl Encümeni
Açıklama:
I. Belediye örgütünün en üst yöneticisi sıfatıyla belediye örgütünü sevk ve idare etmek
II. Belediyenin hak ve menfaatlerini korumak
III. Belediyeyi devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde
temsil etmek
IV. Meclise ve encümene başkanlık etmek
V. Meclis ve encümen kararlarını uygulamak
VI. Belediye personelini atamak
Belediye başkanının görevleri arasındadır.

Soru 57

Bir şehirde tramvay sisteminin kurulması büyük şehir belediyesinin hangi görevi kapsamında değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
İmar planı yapmak
B
Toplu taşıma hizmetlerini yürütmek
C
Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek
D
Mezarlık alanlarını belirlemek
E
Kapalı ve açık otoparklar yapmak
Açıklama:
Bir şehirde tramvay sisteminin kurulması büyük şehir belediyesinin " Toplu taşıma hizmetlerini yürütmek" görevi kapsamında değerlendirilmelidir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi köy yönetiminin yapılması zorunlu olan görevleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Hamam yapmak
B
Çamaşırlık yapmak,
C
Yol yapmak
D
Çarşı yapmak
E
Pazar yeri yapmak
Açıklama:
Köy Kanunu’nda köye yapılacak hizmetler “isteğe bağlı” ve “zorunlu” olmak üzere ayrıntılı bir
biçimde belirtilmiştir. Köyün, sağlık, temizlik, yol, su ve okul işleri zorunlu; köye hamam, çamaşırlık, pazar yeri, çarşı yapmak gibi hizmetler ise köyün isteğe bağlı görevleri arasında yer almıştır. Köy yönetiminin gelirleri kanunla köye verilmiş görevleri yürütmeye yeterli olamadığı için köylerle ilgili hizmetlerin çoğu büyük oranda il özel idareleri ve bakanlıkların taşra örgütlerince yürütülmektedir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi faaliyet alanları açısından hizmetsel kuruluşlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
B
Türk Standartları Enstitüsü
C
Kamu İktisadi Teşebbüsleri
D
Karayolları Genel Müdürlüğü
E
Üniversiteler
Açıklama:
Hizmetsel kuruluşlar, faaliyet alanları açısından ulusal ve yerel kamu kurumları olmak üzere
iki gruba ayrılmaktadır. Kamu kurumlarından bazıları, Türkiye Cumhuriyeti DevletDemiryolları
İşletmesi (TCDD), Karayolları Genel Müdürlüğü gibi, tüm ülke düzeyinde hizmet ve faaliyet yürütürler. Bunlar, genellikle merkezi yönetime vesayet bağı ile bağlıdır. Buna karşılık, bazı kamu kurumları, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ), EGO, İETT, ASKİ, ESKİ gibi, yerel yönetimler tarafından kurulur ve belli bir yörede hizmet görürler.

Soru 60

Aşağıdaki kamu kurumlarından hangisi düzenleyici ve denetleyici kurumlardan birisidir?

Seçenekler

A
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
B
Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
C
Türkiye Barolar Birliği
D
Türk Tabipleri Birliği
E
Kişisel Verileri Koruma Kurumu
Açıklama:
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları çok ve çeşitlidir. Bunlar arasında Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Ticaret Borsaları, Tabip Odaları, Veteriner Odaları, Eczacı Odaları, Diş Hekimleri Odaları, Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türkiye Barolar Birliği (TBB), Mühendis ve Mimar Odaları, Ziraat Odaları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) sayılabilir.
Ülkemizdeki düzenleyici ve denetleyici kurumlar şunlardır:
• Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
• Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
• Sermaye Piyasası Kurulu
• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
• Kamu İhale Kurumu
• Rekabet Kurumu
• Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu

Soru 61

"_______ , il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir.”
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?

Seçenekler

A
Yeniden yönetim
B
Özel idare
C
Köy
D
Yerel yönetim
E
Hizmetsel kuruluş
Açıklama:
Yerel yönetimler “il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir.”

Soru 62

Yerel yönetim seçimleri kaç yılda bir yapılır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
5
D
7
E
10
Açıklama:
Yerel yönetim seçimleri beş yılda bir yapılır. Yerel yönetimlerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri konusundaki denetim yargı yolu ile olur. Ancak, görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan yerel yönetim organları veya bu organların üyelerini, İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzaklaştırabilir.

Soru 63

Ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut, sanayi, tarım, turizm, ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plana ne ad verilir?

Seçenekler

A
Çevre düzeni planı
B
Belediye planı
C
Afetle mücadele planı
D
Bayındırlık ve iskan
E
Sosyal hizmet ve yardımlar
Açıklama:
Çevre düzeni planı, ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut, sanayi, tarım, turizm, ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plandır

Soru 64

I- İl genel meclisi
II- İl encümeni
III- Vali
Yukarıda verilenlerden hangisi /hangileri il özel idaresinin organlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İl özel idaresinin organları il genel meclisi, il encümeni ve vali’dir.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi ile genel meclisinin yetkiye görevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak.
B
Çevre düzenleme çalışmalarını planlayıp, yönetmelik çıkarmak
C
Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek.
D
İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek.
E
Diğer mahalli idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek
Açıklama:
İl genel meclisinin görev ve yetkilerinden bazıları şunlardır:
  • Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak
  • Bütçe ve kesinhesabı kabul etmek
  • İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak
  • İl özel idaresi adına imtiyaz verilmesine ve il özel idaresi yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet- devret modeli ile yapılmasına, il özel idaresine ait şirket, işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek
  • İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek
  • Diğer mahalli idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek

Soru 66

"________ belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgedir."
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile tamalanabilir?

Seçenekler

A
Bütçe
B
Yönerge
C
Kanunname
D
Encümen
E
Stratejik plan
Açıklama:
Bütçe, belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgedir.

Soru 67

I- Belediye meclisi
II- Belediye encümeni
III- Belediye başkanı
Yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri belediye yönetiminin organlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Belediye yönetiminin organları, belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanından oluşmaktadır.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi belediye başkanının görevlerinden bir değildir?

Seçenekler

A
Belediye örgütünün en üst yöneticisi sıfatıyla belediye örgütünü sevk ve idare etmek
B
Belediyenin hak ve menfaatlerini korumak
C
Belediyeyi devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek
D
Meclise ve encümene başkanlık etmek
E
Belediye yönetimi ile ilgili kararname çıkarmak
Açıklama:
Belediye başkanının görevlerinden bazıları şunlardır:
• Belediye örgütünün en üst yöneticisi sıfatıyla belediye örgütünü sevk ve idare etmek
• Belediyenin hak ve menfaatlerini korumak
• Belediyeyi devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek
• Meclise ve encümene başkanlık etmek
• Meclis ve encümen kararlarını uygulamak
Belediye personelini atamak

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi köy Kanunu’nda köye yapılacak hizmetlerden “isteğe bağlı” görevlerden biridir?

Seçenekler

A
Temizlik
B
Yol
C
Pazar yeri
D
Su
E
Okul
Açıklama:
Köy Kanunu’nda köye yapılacak hizmetler “isteğe bağlı” ve “zorunlu” olmak üzere ayrıntılı bir biçimde belirtilmiştir. Köyün, sağlık, temizlik, yol, su ve okul işleri zorunlu; köye hamam, çamaşırlık, pazar yeri, çarşı yapmak gibi hizmetler ise köyün isteğe bağlı görevleri arasında yer almıştır.

Soru 70

I- Meslek kuruluşları, kamu kurumu niteliğinde olan kuruluşlardır.
II- Meslek kuruluşları kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
III- Meslek kuruluşları yasayla kurulurlar.
Yukarıda verilenlerden hangisi / hangileri kamu meslek kuruluşlarının özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Kamu meslek kuruluşlarının ortak özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
  • Meslek kuruluşları, kamu kurumu niteliğinde olan kuruluşlardır.
  • Meslek kuruluşları kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
  • Meslek kuruluşları yasayla kurulurlar.
  • Belli bir meslek mensuplarını içerir.
  • Meslek kuruluşlarının organları kendi üyeleri tarafından seçilir. Seçimler yargı göze- timinde yapılır. Merkezi yönetimin meslek
kuruluşlarının yönetim organlarını seçme, işbaşına getirme yetkisi yoktur.
• Meslek kuruluşlarına üyelik zorunludur. İlgili meslek kuruluşuna üye olmadan o meslekle ilgili faaliyette bulunmak mümkün değildir. Örneğin, bir avukatın avukatlık yapabilmesi için baroya kayıtlı olması zorunludur. Zorunlu üyelik koşulu, kamukuruluşlarında asli ve sürekli görevlerde ça- lışanlarda aranmaz.
• Meslek kuruluşları, bazı kamu gücü ayrıcalıklarına sahiptirler. Örneğin, meslek üyeleri üzerinde disiplin cezası uygulama yetkisi söz konusudur.
• Meslek kuruluşları özerktirler.
• Meslek kuruluşları üzerinde merkezi yönetimin vesayet denetimi vardır.
• Meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
• Meslek kuruluşlarının özel bütçeleri vardır. Bu kuruluşların başlıca gelir kaynakları üye aidatları ile yaptıkları hizmet karşılığı aldıkları ücretlerdir

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bürokrasinin kullanım alanlarından biridir?

Seçenekler

A
Otorite atama yoluyla işbaşına gelen memurların elindedir.
B
Pozitif anlamda kırtasiyeciliği ifade eder.
C
Yalnız kamuda büyük ölçekli örgüt anlamındadır.
D
Kamu yönetiminden daha çok özel sektördeki yönetim için kullanılır.
E
Yalnızca özel sektörde büyük ölçekli örgüt anlamındadır.
Açıklama:
Otorite atama yoluyla işbaşına gelen memurların elindedir. Negatif anlamda kırtasiyeciliği, gereksiz işlemleri, formaliteyi, verimsizliği ifade etmek için de kullanılmaktadır. İster kamuda ister özel sektörde olsun, büyük ölçekli örgüt anlamında
kullanılmaktadır. Bürokrasi, özel sektörden daha çok kamu sektöründeki yönetimi ifade eder. Bu nedenle yanıt A'dır.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı biçimde inceleyen ilk kişidir?

Seçenekler

A
Karl Marx
B
Max Weber
C
Immanuel Kant
D
Robert Michels
E
Woodrow Wilson
Açıklama:
Bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı bir biçimde inceleyen ilk kişi Alman sosyal bilimci Max Weber’dir. Bu nedenle yanıt B'dir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Max Weber'in bürokratik örgütlenme modelinin temel ilkelerinden biridir?

Seçenekler

A
İdari eylemler, kararlar ve kurallar sözlü olarak yürütülür.
B
Örgüt amaçları prosedür izlemeden önce gelir.
C
İdari görevli olmak uzmanlık eğitimi gerektirir.
D
İdari personelin kendilerine için verilen kaynaklar üzerinde bir mülkiyet hakları vardır.
E
Yetki alanıyla ilgili olarak zorlama araçları kullanılmaz.
Açıklama:
İdari eylemler, kararlar ve kurallar yazılı olarak yürütülür. (A) Bürokratik örgütlerde kurallara uyma ve prosedürleri izleme en temel görevdir ve kuralları uygulamak örgüt amaçlarının önüne geçer. (B) Memurlar ve diğer idari personelin kendilerine görevlerini yürütmek için verilen kaynaklar üzerinde bir mülkiyet hakları yoktur.(D) Gerekli olan zorlama (baskı) araçları açık olarak tanımlanır, kullanılmaları ise kesin koşullara bağlanır. (E) Oysa idari görevli olmak uzmanlık eğitimi gerektirir. Bu neenle yanıt C'dir.

Soru 4

Siyasal işler ... tarafından, yönetsel işler de ... tarafından yürütülür.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluklara sırasıyla getirilmelidir?

Seçenekler

A
Meclis üyeleri - Bakanlar
B
Bakanlar- Cumhurbaşkanı
C
Memurlar - Meclis üyeleri
D
Siyasiler- Memurlar
E
Siyasiler- Cumhurbaşkanı
Açıklama:
Siyasal işler, seçilmiş temsilciler olan siyasiler tarafından, yönetsel işler de atanmış memurlar tarafından yürütülür. Bu nedenle yanıt D'dir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin yürütmeyi denetleme yöntemlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Yazılı soru
B
Meclis araştırması
C
Genel görüşme
D
Meclis soruşturması
E
Gensoru
Açıklama:
6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un
16 Nisan 2017 günü yapılan halkoylamasında kabul edilmesiyle sözlü soru ve gensoru kaldırılmıştır. Çünkü Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yasama yetkisi ve yürütme yetkisi birbirinden net olarak ayrıldığı için bakanların TBMM’ye karşı siyasi sorumlulukları bulunmamaktadır. Bakanlar Cumhurbaşkanına karşı sorumludur. Bu nedenle yanıt E'dir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası’nın “idare” başlığı altında düzenlenen bölümünde kamu yönetiminin örgütlenmesi ve işleyişine ilişkin genel esaslardan biridir?

Seçenekler

A
İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.
B
Kamu tüzelkişiliği, Anayasa ile kurulur.
C
İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu kapalıdır.
D
Memurların görev ve yetkileri ve diğer özlük işleri yönetmelikle düzenlenir.
E
İllerin idaresi yerinden yönetim esasına dayanır.
Açıklama:
Kamu tüzelkişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur(B). İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır(C). Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir(D). İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.(E)

Soru 7

Yargısal denetimde yargı birliği ve idari yargı olmak üzere iki çeşit sistem vardır. İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri gibi bazı ülkelerde yargı birliği sistemi olduğu için yönetimin hukuka bağlılığı adliye mahkemelerince denetlenir. Fransa gibi Kara Avrupa’sı ülkelerinde kamu yönetiminin yargısal denetimini sağlamak amacıyla adli yargıdan ayrı olarak bir idari yargı sistemi kurulmuştur. Bu sistemde, yönetsel işlemlerin kendine özgü bir hukuksal rejimi vardır. İdari yargı sisteminde yönetimin işlem ve eylemlerinden zarar gören yurttaşlar idari yargı organlarına başvururlar.
Buna göre Türkiye'nin yargısal denetim sistemi hangisidir?

Seçenekler

A
Yalnız yargı birliği
B
Yalnız idari yargı
C
Yargı birliği ve idari yargı
D
Adli yargı ve idari yargı
E
Yalnız adli yargı
Açıklama:
Türkiye'de kamu yönetiminin yargısal denetimini sağlamak amacıyla adli yargıdan ayrı olarak bir idari yargı sistemi kurulmuştur. Bu nedenle yanıt D'dir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi yönetişim kavramıyla ilgili doğru bir yargıdır?

Seçenekler

A
Yönetim ve yurttaş arasındaki ilişki eşitlik esasına dayanmaz.
B
Yönetimin yurttaşlara karşı genel olarak otoriter ve emredici bir tutum takınmalıdır.
C
Yönetimi şeffaf, toplumun taleplerine duyarlı ve hesap verebilir yapmayı amaçlar.
D
Yönetimin örgütlenme modeli olan bürokrasi, niteliği gereği dışa kapalı bir yapıdır.
E
Yönetim, halka hep emir kipiyle hitap eder.
Açıklama:
Kamu yönetimini şeffaf, demokratik, katılımcı, insan haklarına saygılı, toplumun taleplerine duyarlı ve hesap verebilir yapmayı amaçlayan yönetişim reformlarıdır. Bu nedenle yanıt C'dir.

Soru 9

Aşağıdakilerde hangisi kişilerin kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve isteklerini yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkını ifade eder?

Seçenekler

A
Bilgi edinme hakkı
B
Eğitim hakkı
C
Özel hayatın gizlliliği
D
Başvuru ve şikayet hakkı
E
Seçme hakı
Açıklama:
Başvuru ve şikayet haklarından dilekçe hakkı kişilerin kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetlerini yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkını ifade eder. Bu nedenle yanıt D'dir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi kişilerin kamu yönetimine ilişkin şikâyetlerini ele alır, inceleme
ve araştırma sonucunda yönetimin olaydaki tutumunu ve uygulamasını değerlendiren kişidir?

Seçenekler

A
İdari Yargıç
B
Kamu Müfettişi
C
Şube müdürü
D
Arabulucu
E
Ombudsman
Açıklama:
Kamu denetçisi (Ombudsman), kişilerin kamu yönetimine ilişkin şikâyetlerini ele alır, inceleme ve araştırma sonucunda yönetimin olaydaki tutumunu ve uygulamasını değerlendirir. Yönetimin aksayan, iyi işlemeyen yanlarını, yetersizliklerini ortaya çıkarır ve işin çözümü için önerilerde bulunur. Böylece, kamu denetçisi idareyi denetlemekte,
vatandaş ile idare arasında çıkan uyuşmazlıkların çözümünü kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle yanıt E'dir.

Soru 11

Bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı bir biçimde inceleyen ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Max Weber
B
Karl Marx
C
Vincent De Gournay
D
Woodrow Wilson
E
Frank J. Goodnow
Açıklama:
Bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı bir biçimde inceleyen ilk kişi Alman sosyal bilimci Max Weber’dir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 12

Kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne dayanan yönetim biçimine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bürokrasi
B
Demokrasi
C
Otokrasi
D
Meritokrasi
E
Teokrasi
Açıklama:
Meritokrasi, kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimini ifade eder. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Bürokrasi kelimesinin farklı kullanımları arasında değildir?

Seçenekler

A
Bürokrasi formaliteyi ve verimsizliği ifade eder
B
Bürokrasi, büyük ölçekli örgütlülük anlamına gelir
C
Atama yoluyla işbaşına gelen memur yönetimidir
D
Bürokrasi, kamu sektöründeki yönetimi ifade eder
E
Bürokrasi, hukukun üstünlüğü ilkesini ifade eder
Açıklama:
Kitabın 133. sayfasında Bürokrasi kelimesinin değişik kullanım alanları sıralanmıştır. A,B,C ve D seçenekleri o sıralamada bulunurken E seçeneğinin yer almadığı görülmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 14

Siyaset ve yönetimin birbirinden ayrı tutulması gerektiği görüşü ilk kez kim tarafından ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
Max Weber
B
Woodrow Wilson
C
Karl Marx
D
Frank J. Goodnow
E
Vincent De Gournay
Açıklama:
Siyaset ve yönetimin birbirinden ayrı tutulması gerektiği görüşü ilk defa Woodrow Wilson tarafından 1887 yılında yayınlanan ‘İdarenin İncelenmesi’ başlıklı makalesinde dile getirilmiştir. Wilson, bu çalışmasında siyaset ve idare ayrımını ortaya koymuştur. Wilson’a göre siyaset ve yönetimin alanları birbirinden farklıdır. Kamu yönetimi, kamu hukukunun ayrıntılı ve sistematik olarak yürütülmesidir. İdarenin alanı bir işletme alanı olup, siyasetin aceleci ve çekişmeci yönünden uzak durmalıdır. İdare siyaset alanı içinde değildir, dolayısıyla, idari sorular siyasal sorular değildir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri normlar hiyerarşisi için söylenebilir?
  1. Hukuk düzenini oluşturan kuralların sıralanmasını ifade eder
  2. Hiyerarşinin tepesini Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi oluşturur
  3. Yukarı doğru çıkıldıkça daha genel ve soyut bir niteliktedir

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hukuk devletinde hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen (hiyerarşi) vardır. Buna “normlar hiyerarşisi” denilmektedir. Buna göre yazılı hukuk kaynakları yukarıdan aşağıya doğru Anayasa, yasa ve yasa gücünde kaynaklar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmeliklerden oluşur. Normlar hiyerarşisinde yukarıdan aşağıya doğru inildikçe hukuk kuralları da soyut ve genel düzenlemeler olmaktan çıkıp, daha somut ve ayrıntılı bir nitelik kazanır. Normlar hiyerarşisinin en tepesinde Anayasa yer almaktadır. Diğer hukuk kuralları Anayasa’ya aykırı olamaz. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 16

Yönetici-yurttaş ilişkisinde güç eşitsizliği aşağıdaki kavramlardan hangisi ile dengelenmeye çalışılmaktadır?

Seçenekler

A
Yetki Genişliği
B
Meritokrasi
C
Kamu Gücü
D
Yargı Denetimi
E
Bürokrasi
Açıklama:
Yönetim ve yurttaş arasındaki ilişki eşitlik esasına dayanmaz. Aksine, yönetim, emredici ve uyulması zorunlu kararlar almak yetkisine ve bunlara uyulmasını sağlayacak zorlayıcı yetkilere sahiptir. Bu yöneten ve yönetilen farklılaşması, yönetimin yurttaşlara karşı genel olarak otoriter ve emredici bir tutum almasına yol açar. Yönetim, halka hep emir kipiyle hitap eder. Yargı denetimi, yargı dışı denetim yollarından bazı yönleriyle farklıdır. Yargısal denetimin “amacı, idarenin faaliyetini yürütürken hukuk kurallarına uygun hareket etmesini sağlayarak, onun yurttaş haklarını zedelemesini engellemek, böylece yurttaş haklarını idareye karşı korumaktır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 17

İdarenin özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yetki Genişliği
B
Hukukun Üstünlüğü
C
Kamu Gücü
D
Bürokrasi
E
Yargı Denetimi
Açıklama:
Kamu gücü, idarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara denir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri yönetişim reformları arasında gösterilebilir?
  1. Yurttaşlara bilgi edinme hakkı tanınması
  2. İdare karşısında yargı yolunun açık tutulması
  3. Karar alma süreçlerinde katılımın desteklenmesi

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
1990’lı yıllarda etkili olan ve yirmi birinci yüzyılda daha da yoğunluk kazanan yönetişim reformlarının temel hedefi kamu yönetimini daha açık, şeffaf, hesap verebilir ve katılımcı hale getirmektir. Kuşkusuz bu reformların yurttaşların yönetimle olan ilişkilerine önemli yansımaları olmuştur. Bu yansıma, genel olarak, yurttaşların yönetim süreçlerine daha aktif katılımını sağlama ve yurttaşları yönetim karşısında güçlendiren haklar vermek şeklinde olmuştur. Bu kapsamda, yurttaşlara bilgi edinme hakkının tanınması, kendileriyle veya kamu ile ilgili görüş, öneri ve şikâyetlerini iletebilecekleri yeni hesap verebilirlik mekanizmalar oluşturulması, karar alma süreçlerine katılım sağlamayı amaçlayan düzenlemeler yapılması ilk akla gelenlerdir. Yargı yolunun açık olması yönetişim kavramı ile ilgili değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 19

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ne zaman yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
1996
B
2000
C
2004
D
2008
E
2012
Açıklama:
Türk kamu yönetiminde de son dönemde idarenin kamuyu bilgilendirmesine ilişkin önemli düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Bunların en başında da 09.10.2003 tarihinde kabul edilen ve 24.04.2004’te yürürlüğe giren 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (BEHK) gelmektedir. Ayrıca, bu kanunun uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri düzenleyen 2004/7189 sayılı yönetmelik 27.04.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 20

Aşağıdaki ikililerden hangisi yanlış verilmiştir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi - ALO 112
B
Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi - ALO 184
C
Tarım ve Orman Bakanlığı - ALO 174
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı -ALO 130
E
Ticaret Bakanlığı - ALO 175
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi “ALO 150 CİMER” başta olmak üzere, Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi “ALO 184 SABİM”, Tarım ve Orman Bakanlığı “ALO 174 Gıda”, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İletişim Merkezi “ALO 183 Sosyal Destek” ile “ALO 144 Sosyal Yardım”, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı “ALO 130 Ürün Güvenliği İhbar ve Şikâyet Bildirimi”, Ticaret Bakanlığı “ALO 175 Tüketici Şikâyet” hatları ile yurttaşların talep, şikayet, görüş, öneri, ihbar ve sorularını bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanarak doğrudan iletebileceği kanallardır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 21

Bir ülkede en büyük örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Devlet
B
Okul
C
Aile
D
Özel sektör
E
Belediye
Açıklama:
Bir ülkede en büyük örgüt olan devlettir.

Soru 22

Bürokrasi kavramını ilk kez kim kullanmıştır?

Seçenekler

A
Karl Max
B
Vincent De Gournay
C
Jean Bodin
D
David Hume
E
John Locke
Açıklama:
Bürokrasi kavram ilk kez, 1745 yılında Fransız
iktisatçı Vincent de Gournay tarafından kullanılmıştır.

Soru 23

Kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Demokrasi
B
Bürokrasi
C
Meriokrasi
D
Hukuki
E
Anomi
Açıklama:
Meritokrasi; kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimini ifade eder.

Soru 24

Hukuk devletinde, hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen (hiyerarşi) vardır.Buna aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?

Seçenekler

A
Meriokrasi
B
Gelenekler
C
Teknokrasi
D
Normlar hiyerarşisi
E
Yargı hiyerarşisi
Açıklama:
Hukuk devletinde hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen vardır. Buna “normlar hiyerarşisi” denilmektedir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi normlar hiyerarşisinin en tepesinde bulunan unsurdur?

Seçenekler

A
Kanun
B
TBMM
C
Bakanlar
D
Vali
E
Anayasa
Açıklama:
Normlar hiyerarşisi'nin en tepesinde Anayasa yer alır.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi idari yargı örgütünde bulunan organlardan biri değildir?

Seçenekler

A
İstinaf mahkemeleri
B
Danıştay
C
Bölge idare mahkemeleri
D
İdare mahkemeleri
E
Vergi mahkemeleri
Açıklama:
İdari yargı örgütünde Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemeleri bulunmaktadır.

Soru 27

Tam yargı davası açabilmek için aşağıdakilerden hangi olayın gerçekleşmesi gerekir?

Seçenekler

A
Gasp olayının gerçekleşmesi
B
Kişisel hakkın ihlal edilmesi
C
Hırsızlık olayının olması
D
Kişinin tahrik edilmesi
E
Cinayet olayının gerçekleşmesi
Açıklama:
Tam yargı davası açabilmek için kişisel bir hakkın ihlal edilmesi gerekmektedir.

Soru 28

İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?

Seçenekler

A
Yasal güç
B
Ananevi güç
C
Kamu gücü
D
Yönetimsel güç
E
Halk gücü
Açıklama:
Kamu gücü, idarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara denir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimini denetlemek için yasama organı tarafından görevlendirilen bağımsız kamu denetçisinin tanımıdır?

Seçenekler

A
Savcı
B
Vali
C
Bilirkişi
D
Ombudsman
E
Müşteşar
Açıklama:
Ombudsman, kamu yönetimini denetlemek için yasama organı tarafından görevlendirilen bağımsız kamu denetçisidir.

Soru 30

Kamu Görevlileri Etik Kurulu kaç kişiden oluşmaktadır?

Seçenekler

A
7
B
8
C
9
D
10
E
11
Açıklama:
Kamu Görevlileri Etik Kurulu 11 üyeden oluşmaktadır.

Soru 31

Bürokrasi kavramı ilk kez hangi tarihte kullanılmıştır?

Seçenekler

A
1745
B
1789
C
1880
D
1910
E
1923
Açıklama:
Bürokrasi, latince “burra” (masaları kaplamada kullanılan koyu renk kalın kumaş) ve “kratos” (egemenlik, yönetim) sözcüklerinin bir araya getirilmesiyle türetilmiş bir kavramdır. Bu kavram, ilk kez, 1745 yılında Fransız iktisatçı Vincent de Gournay tarafından büroların artan egemenliğini betimlemek için kullanılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 32

I. Bürokrasi, iş bölümü, otorite hiyerarşisi, yazılı kurallar gibi belirli özelliklere sahip rasyonel bir örgüt biçimini tanımlamada kullanılır.
II. Bürokrasi, kamu yönetimi anlamında kullanılır. Bürokrasi, özel sektörden daha çok kamu sektöründeki yönetimi ifade eder.
III. Bürokrasi, otoritenin büyük ölçüde atama yoluyla işbaşına gelen memurların elinde olduğu bir yönetim biçimidir.
IV. Bürokrasi, ister kamuda ister özel sektörde olsun, büyük ölçekli örgüt anlamında kullanılmaktadır.
V. Bürokrasi, negatif anlamda kırtasiyeciliği, gereksiz işlemleri, formaliteyi, verimsizliği ifade etmek için de kullanılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi bürokrasinin değişik kullanım alanları arasında sayılır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II,III ve IV
D
III,IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Etimolojik olarak “büro” ve “yönetim” temel ögelerinden oluştuğu için “bürokratların yönetimi” olarak tanımlanan bürokrasi kavramı, zaman içinde anlam ve içerik değiştirmiş, bugün çok farklı anlamlarda kullanılır olmuştur. Bürokrasinin değişik kullanım alanları şöyle sıralanabilir:
• Bürokrasi, iş bölümü, otorite hiyerarşisi,yazılı kurallar gibi belirli özelliklere sahip rasyonel bir örgüt biçimini tanımlamada kullanılır.
• Bürokrasi, kamu yönetimi anlamında kullanılır. Bürokrasi, özel sektörden daha çok kamu sektöründeki yönetimi ifade eder.
• Bürokrasi, otoritenin büyük ölçüde atamayoluyla işbaşına gelen memurların elinde olduğu bir yönetim biçimidir.
• Bürokrasi, ister kamuda ister özel sektörde olsun, büyük ölçekli örgüt anlamında kullanılmaktadır.
• Bürokrasi, negatif anlamda kırtasiyeciliği, gereksiz işlemleri, formaliteyi, verimsizliği ifade etmek için de kullanılmaktadır.
Doğru cevap E'dir.

Soru 33

Bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı bir biçimde inceleyen ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Woodrow Wilson
B
Max Weber
C
Frank J. Goodnow
D
Paul Appleby
E
Karl Marx
Açıklama:
Bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı bir biçimde inceleyen ilk kişi Alman sosyal bilimci Max Weber’dir. Doğru cevap B'dir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Max Weber’in ‘ideal tip’ olarak adlandırdığı, dayanağını yasal-ussal yetkiden alan bürokratik örgütlenme modelinin temel özellikleri arasında sayılmaz?

Seçenekler

A
Resmi (biçimsel) görevler, yasalar ve yönetsel kararlar gibi önceden belirlenen kurallara göre sürekli bir biçimde örgütlenmiştir.
B
Belirlenmiş bir yetki alanı vardır.
C
Büroların örgütlenmesi hiyerarşi ilkesinegöre gerçekleştirilir.
D
Büroların işleyişi teknik kurallar ve normlarile düzenlenir.
E
İdari personel üretim araçları sahipliğinden veya idareden ayrı tutulamaz.
Açıklama:
İdari personel üretim araçları sahipliğinden veya idareden tamamen ayrı tutulurlar. Memurlar ve diğer idari personelin kendilerine görevlerini yürütmek için verilen kaynaklar üzerinde bir mülkiyet hakları yoktur. Ancak memurlar kaynakların kullanılmasından sorumludurlar. Resmi iş ve özel iş, örgütsel gelir ve kişisel gelir kesin olarak birbirlerinden ayrıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 35

Kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimini ifade eden kavrama ne ad verilir?

Seçenekler

A
Meritokrasi
B
Bürokrasi
C
Demokrasi
D
Örgütlenme
E
Uzmanlaşma
Açıklama:
Meritokrasi, kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimini ifade eder.

Soru 36

Hukuk devletinde hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen (hiyerarşi) vardır. Buna “normlar hiyerarşisi” denilmektedir.
Aşağıdakilerden hangisinde yazılı hukuk kaynakları yukarıdan aşağıya doğru sıralanmıştır?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri- yönetmelikler- Anayasa- yasa ve yasa gücünde kaynaklar
B
Anayasa- Cumhurbaşkanlığı kararnameleri- yasa ve yasa gücünde kaynaklar- yönetmelikler
C
Anayasa- yasa ve yasa gücünde kaynaklar- Cumhurbaşkanlığı kararnameleri- yönetmelikler
D
yasa ve yasa gücünde kaynaklar- Cumhurbaşkanlığı kararnameleri- Anayasa- yönetmelikler
E
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri- Anayasa- yasa ve yasa gücünde kaynaklar- yönetmelikler
Açıklama:
Hukuk devletinde hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen (hiyerarşi) vardır. Buna “normlar hiyerarşisi” denilmektedir. Buna göre yazılı hukuk kaynakları yukarıdan aşağıya doğru Anayasa, yasa ve yasa gücünde kaynaklar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmeliklerden oluşur. Doğru cevap C'dir.

Soru 37

I. İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir
II. İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır
III. Kamu tüzel kişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur
IV. İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır
V. İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür
Yukarıdakilerden hangisi 1982 Anayasası’nın “idare” başlığı altında düzenlenen bölümünde kamu yönetiminin örgütlenmesi ve işleyişine ilişkin genel esaslar arasında sayılır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
1982 Anayasası’nın “idare” başlığı altında düzenlenen bölümünde kamu yönetiminin örgütlenmesi ve işleyişine ilişkin şu genel esaslar yer almaktadır:
  • İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.
  • İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır.
  • Kamu tüzel kişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.
  • İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.
  • İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.
  • Türkiye, merkezî idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayrılır.
  • İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.
  • Mahallî idareler; il, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir.
  • Mahallî idarelerin kuruluş ve görevleri ileyetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak yasayla düzenlenir.
  • Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
  • Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.
Doğru cevap E'dir.

Soru 38

İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yönetişim
B
Demokrasi
C
Kamu yararı
D
Kamu gücü
E
Reform
Açıklama:
Kamu gücü, idarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara denir. Doğru cevap D'dir.

Soru 39

I. Yönetimin karar alma mekanizmasının, yargı yerlerindeki gibi önceden belirlenmiş bir usule bağlanması
II. Bilgi edinme özgürlüğü
III. Yönetimin karar almak üzere yaptığı toplantılara yönetilenlerin katılabilmelerinin sağlanması ve bu toplantıların yurttaşlara açık olması
Yukarıdakilerden hangisi yönetimde demokrasiyi gerçekleştirmenin başlıca unsurları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Yönetimde demokrasiyi gerçekleştirmenin başlıca üç unsuru vardır. Bunlardan birincisi yönetimin karar alma mekanizmasının, yargı yerlerindeki gibi önceden belirlenmiş bir usule bağlanmasıdır. Diğer bir deyişle, bütün idari işlemlerin yapılmasında uyulması gereken usul kurallarının önceden belirlenmesi ve bunların yurttaşlar tarafından bilinmesi şeffaf bir yönetim için gereklidir. Yönetimde demokrasinin ikinci unsuru bilgi edinme özgürlüğüdür. Yani, yurttaşların bilgi edinme hakları yasalarla güvence altına alınmalıdır. Yönetimde demokrasinin üçüncü unsuru ise yönetimin karar almak üzere yaptığı toplantılara yönetilenlerin katılabilmelerinin sağlanması ve bu toplantıların yurttaşlara açık olmasıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 40

Kişilerin kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetlerini yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Dilekçe hakkı
B
Bilgi Edinme Hakkı
C
Ombudsman
D
Yönetimde karar alma
E
Başvuru hakkı
Açıklama:
Dilekçe hakkı, kişilerin kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetlerini yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkını ifade eder. Doğru cevap A'dır.

Soru 41

Modern bir toplum olabilmesi için toplumun belirgin özelliklerinin başında aşağıdaki özelliklerinden hangisinin olması gelir?

Seçenekler

A
Örgütlü bir toplum
B
Eğitimli bir toplum
C
Sağlıklı bir toplum
D
Çalışkan bir toplum
E
Duyarlı bir toplum
Açıklama:
Modern toplumun belirgin özelliklerinin başında örgütlü bir toplum olması gelir.

Soru 42

Bir ülkede en büyük örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sağlık bakanlığı
B
Devlet
C
Eğitim bakanlığı
D
Ekonomi bakanlığı
E
Tarım bakanlığı
Açıklama:
Bir ülkede en büyük örgüt olan devlet, görevlerini yasama, yürütme ve yargı organları aracılığıyla yerine getirir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi kamu kuruluşlarının ilişkide olduğu ilgili taraflardan biri değildir?

Seçenekler

A
Vergi verenler
B
Siyasal partiler
C
Dış ülke deneticileri
D
Yargı organları
E
Parlamento
Açıklama:
Kamu kurumlarının yürütme organı, parlamento, yargı organları, siyasal partiler,
sivil toplum kuruluşları, vatandaşlar, vergi verenler, medya, sendika ve meslek kuruluşları gibi ilişkide olduğu birçok ilgili taraf vardır.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi modernitenin temel ögelerinden biridir?

Seçenekler

A
Siyaset
B
Eşitlik
C
Laiklik
D
Bürokrasi
E
Demokrasi
Açıklama:
Modernitenin temel ögelerinden biri olan bürokrasi, belirli bir örgütlenme biçimini ifade eder.

Soru 45

Bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı bir biçimde inceleyen ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Max Wrangler
B
Max Walker
C
Max Wonder
D
Max Walter
E
Max Weber
Açıklama:
Bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı bir biçimde inceleyen ilk kişi Alman sosyal bilimci Max Weber’dir (1864-1920).

Soru 46

Kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimini aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Meritokrasi
B
Demokrasi
C
Multidemokrasi
D
İfade özgürlüğü
E
Sağlık yönetimi
Açıklama:
Meritokrasi, kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimini ifade eder.

Soru 47

Siyasi kurum (parlamento) ve kişilerin (milletvekilleri) kamu yönetimi üzerinde sahip oldukları gözetim ve denetim yetkisine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Siyasi özgürlük
B
Siyasi hesap verebilirlik
C
Siyasi denetim
D
Siyasi donanım
E
Siyasi girişim
Açıklama:
Siyasi hesap verebilirlik, siyasi kurum (parlamento) ve kişilerin (milletvekilleri)
kamu yönetimi üzerinde sahip oldukları gözetim ve denetim yetkisidir.

Soru 48

Hukuk devletinde hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen (hiyerarşi) vardır. Buna aşağıdakilerden hangisi denir?

Seçenekler

A
Düzen hiyerarşisi
B
Denge hiyerarşisi
C
Normlar hiyerarşisi
D
Kamu hiyerarşisi
E
Örgüt hiyerarşisi
Açıklama:
Hukuk devletinde hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen (hiyerarşi) vardır. Buna “normlar hiyerarşisi” denilmektedir.

Soru 49

Yöneten-yönetilen ilişkisi insanlık tarihinde hep var olagelmiştir. Buna karşın, demokratik hukuk devleti anlayışının egemen olmasıyla ortaya çıkmış olan yeni olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yönetim- katılımcı ilişkisi
B
Yönetim- eğitim ilişkisi
C
Yönetim- sağlık ilişkisi
D
Yönetim-yurttaş ilişkisi
E
Yönetim- basın ilişkisi
Açıklama:
Yöneten-yönetilen ilişkisi insanlık tarihinde hep var olagelmiştir. Buna karşın, yönetim-yurttaş ilişkisi demokratik hukuk devleti anlayışının egemen olmasıyla ortaya çıkmış görece yeni bir olgudur.

Soru 50

İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara ne denir?

Seçenekler

A
Bireysel güç
B
Sosyal güç
C
Siyasi güç
D
Ekonomi gücü
E
Kamu gücü
Açıklama:
Kamu gücü, idarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara denir.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi bürokrasinin kullanım alanları ile ilgili yanlış bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Bürokrasi kamu sektöründen daha çok özel sektördeki yönetimi ifade eder.
B
Bürokrasi, ister kamuda ister özel sektörde olsun, büyük ölçekli örgüt anlamında kullanılmaktadır.
C
Bürokrasi, otoritenin büyük ölçüde atama yoluyla işbaşına gelen memurların elinde olduğu bir yönetim biçimidir.
D
Bürokrasi, negatif anlamda kırtasiyeciliği, gereksiz işlemleri, formaliteyi, verimsizliği ifade etmek için de kullanılmaktadır.
E
Bürokrasi, iş bölümü, otorite hiyerarşisi, yazılı kurallar gibi belirli özelliklere sahip rasyonel bir örgüt biçimini tanımlamada kullanılır.
Açıklama:
Bürokrasi, kamu yönetimi anlamında kullanılır. Bürokrasi, özel sektörden daha çok kamu sektöründeki yönetimi ifade eder.

Soru 52

Latince “burra” (masaları kaplamada kullanılan koyu renk kalın kumaş) ve “kratos” (egemenlik, yönetim) sözcüklerinin bir araya getirilmesiyle türetilmiş bir kavram olan bürokrasi kavramı büroların artan egemenliğini betimlemek için ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Max Weber
B
Paul Appleby
C
Woodrow Wilson
D
Frank J. Goodnow
E
Vincent de Gournay
Açıklama:
Bürokrasi kavramı ilk kez, 1745 yılında Fransız iktisatçı Vincent de Gournay tarafından büroların artan egemenliğini betimlemek için kullanılmıştır.

Soru 53

Bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı bir biçimde inceleyen ilk kişi kimdir?

Seçenekler

A
Max Weber
B
Paul Appleby
C
Woodrow Wilson
D
Frank J. Goodnow
E
Vincent de Gournay
Açıklama:
Bürokrasi konusunu sistemli ve kapsamlı bir biçimde inceleyen ilk kişi Alman sosyal bilimci Max Weber’dir (1864-1920).

Soru 54

Kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimini aşağıdakilerden hangisi ifade eder?

Seçenekler

A
Yönetişim
B
Kamu gücü
C
Yönetmelik
D
Meritokrasi
E
Normlar hiyerarşisi
Açıklama:
Yönetişim kavramı toplum-devlet ilişkilerinde karşılıklı etkileşime dayalı yeni bir yönetim tarzını ifade etmek için kullanılmaktadır. Kamu gücü, idarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara denir. Yönetmelik, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren yasaların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkardıkları yazılı hukuk kurallarıdır. Meritokrasi, kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimini ifade eder. Hukuk devletinde hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen vardır. Buna “normlar hiyerarşisi” denilmektedir.

Soru 55

1887 yılında yayınlanan ‘İdarenin İncelenmesi’ başlıklı makalede siyaset ve yönetimin birbirinden ayrı tutulması gerektiği görüşü ilk defa kim tarafından dile getirilmiştir?

Seçenekler

A
Max Weber
B
Paul Appleby
C
Woodrow Wilson
D
Frank J. Goodnow
E
Vincent de Gournay
Açıklama:
Siyaset ve yönetimin birbirinden ayrı tutulması gerektiği görüşü ilk defa Woodrow Wilson tarafından 1887 yılında yayınlanan ‘İdarenin İncelenmesi’ başlıklı makalesinde dile getirilmiştir.

Soru 56

Liberal Batı demokrasi anlayışında iktidarın kaynağı halktır. Dolayısıyla, toplumu yönetme ve devlete yön verme yetkisi de ancak halkın temsilcisi olan siyasal iktidara aittir. Bunun doğal sonucu, idarenin seçilmiş siyasal iktidara bağlı olmasıdır. Çünkü, parlamento ve hükümet, halk tarafından seçildikleri için demokratik meşruluğa sahiptir. Seçilmiş olmayan idarenin ise kendine özgü bir meşruluğu yoktur. Bu anlayışa göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İdare siyasal iktidarın uygulama aracıdır
B
İdarenin yerine getireceği işleri belirleme yetkisi idareye aittir
C
İdarenin görevi ise siyasal iktidarca belirlenen politikaları yürütmek
D
İdarenin görevi ise siyasal iktidarca belirlenen amaçları gerçekleştirmektir
E
Siyasal işler, seçilmiş temsilciler olan siyasiler tarafından, yönetsel işler de atanmış memurlar tarafından yürütülür
Açıklama:
Bu anlayışa göre, idarenin yerine getireceği işleri belirleme yetkisi, idareye değil, parlamentoya aittir. İdarenin görevi ise siyasal iktidarca belirlenen politikaları yürütmek, amaçları gerçekleştirmektir. Diğer bir deyişle, idare siyasal iktidarın uygulama aracıdır. Siyasal işler, seçilmiş temsilciler olan siyasiler tarafından, yönetsel işler de atanmış memurlar tarafından yürütülür. Böylece, siyaset ve yönetim ayrışması ortaya çıkmaktadır (Örnek, 1992; Eryılmaz, 2002).

Soru 57

TBMM’de Meclisin görüşeceği konular üzerinde ön inceleme ve hazırlık çalışması yapmak amacıyla kurulan ihtisas komisyonları da yönetimin denetlenmesine katılırlar. Bu komisyonlardan birisi de yasayla kurulan TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’dur. Bu komisyon kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1984
B
1986
C
1988
D
1990
E
1992
Açıklama:
TBMM’de Meclisin görüşeceği konular üzerinde ön inceleme ve hazırlık çalışması yapmak amacıyla kurulan ihtisas komisyonları da yönetimin denetlenmesine katılırlar. Bu komisyonlardan birisi de 1990 yılında yasayla kurulan TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’dur.

Soru 58

Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemeden ibarettir. Genel görüşme ise toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesidir. Yazılı soru, yazılı olarak en geç kaç gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarıdır?

Seçenekler

A
5
B
10
C
15
D
20
E
30
Açıklama:
Yazılı soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarıdır.

Soru 59

Hukuk devletinde hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen vardır. Buna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yönetişim
B
Kamu gücü
C
Meritokrasi
D
Ombudsman
E
Normlar hiyerarşisi
Açıklama:
Hukuk devletinde hukuk düzenini oluşturan kurallar arasında bir sıradüzen vardır. Buna “normlar hiyerarşisi” denilmektedir. Bu hiyerarşinin en tepesinde Anayasa yer alır. Anayasa, diğer hukuk kurallarına göre daha soyut ve daha genel kurallar içerir. Yönetişim kavramı toplum-devlet ilişkilerinde karşılıklı etkileşime dayalı yeni bir yönetim tarzını ifade etmek için kullanılmaktadır. Kamu gücü, idarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara denir. Meritokrasi, kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne yani liyakata dayanan yönetim biçimini ifade eder. Ombudsman, kamu yönetimini denetlemek için yasama organı tarafından görevlendirilen bağımsız kamu denetçisidir.

Soru 60

Yönetimde karar alma süreçlerine katılım, demokratik yönetimlerin önemli unsurlarından bir tanesidir. Bu kapsamda yer alan katılım mekanizmalarından biri de çevre ile ilgilidir. 17.07.2008 tarihli Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği ile çevresel etki değerlendirmesi sürecinde aşağıdakilerden hangisi ÇED etki değerlendirmesi dışında kalmaktadır?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir kalkınma
B
Seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesi
C
Projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalar
D
Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesi
E
Olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemler
Açıklama:
Yönetime katılım konusunda gerçekleştirilen önemli bir yenilik 03.07.2005 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu ile kurulması öngörülen kent konseyleridir. Belediye Kanununun 76. maddesine göre kent konseyi “sürdürülebilir kalkınmayı” hayata geçirmek amacını güder.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.