Türkiye'nin Toplumsal Yapısı - Felsefe

Ünite 1

Soru 1

Bir coğrafyada yaşama

Ortak yaşanan geçmiş

Dil birliği olması

Kendini oraya ait hissetme

Yukarıdakilerden hangisi toplumu meydana getiren unsurlardır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Toplum bir coğrafyada yaşayan + ortak yaşanan geçmiş/ paylaşımlar sonrasında aralarında duygu birlikteliği, oluşan + kendini oraya ait hisseden insanlardan oluşan yapıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Bir kültürün kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Aile

Toplumsallaşma

Kitle iletim araçları

Okul

Devlet

Açıklama:

Toplumsallaşma, kültürün devamlılığını sağlayan önemli bir unsurdur. Kültürün kuşaktan kuşağa aktarılmasında önemli rol oynayan, toplumsallaşma, bir toplum içerisinde öne çıkan değerlerin, tutumların, davranışların sonraki nesillerce öğrenilmesini/ benimsenmesini, kültürün devamlılığını sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Belirli bir coğrafyada yaşayan, ortak yaşanmışlıktan dolayı aralarında bir duygu bütünlüğü olan, homejen olmayan ve içinde çok farklılık grup ve kurumları barındıran yapı ............................ olarak tanımlanır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Aile

Okul

Toplum

Kitle iletişim araçları

Kreşler

Açıklama:

Ttoplum “belirli bir coğrafyada yaşayan, ortak yaşanmışlıktan dolayı aralarında bir duygu bütünlüğü olan, kendini ora-ya ait hisseden ve aralarında kurallara dayalı düzenli/ sistematik etkileşim olan insanlardan oluşan bir yapı” olarak tanımlanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken unsur toplumun homojen bir yapı olmadığıdır. Toplumlar, içerisinde çok farklı grup/ kurumları barındıran yapılardır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Bir toplumda var olan kesimlerin birbirleriyle ilişkileri aşağıdakilerden hangisi üzerine kurulmuştur?

Siyaset

Din

Aile

Kurumlar

Okul

Açıklama:

Toplumda var olan kesimler birbirleriyle ilişkilerini kurumlar üzerinden gerçekleştirir. Kurumlar, toplumsal yaşamın ve yapının devamlılığı açısından büyük öneme sahiptir. İnsanların davranışlarını şekillendirir, kuralları belirler. Bu kurallara uyulduğunda ödüllendirir, uyulmadığında ise cezai mekanizmalara başvurur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Değerlere yönelik rasyonel eylemin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Eylemin arkasında o toplumda hâkim olan geleneklerin rol oynamasıdır.

Bir kişinin bütün süreçleri öngörüp, planlayarak bir eylemde bulunmasıdır.

Bir kişinin bütün süreçleri öngörüp, göz ardı edip planlamadan bir eylemde bulunmasıdır.

Anlık ve kısa süreli duygulara dayalı olarak hareket edilmesidir.

Kişinin sonucunu öngördüğü bir eylemi din, inanç, ahlâk vb. değerlerden dolayı bilerek yapmasıdır.

Açıklama:

Değere yönelik rasyonel eylem: Kişinin sonucunu öngördüğü bir eylemi din, inanç, ahlâk vb. değerlerden dolayı bilerek yapmasıdır. Kişi, eylemin sonunda karşılaşacağı durumu bilir. Yani rasyonel olarak yaşanacakların bilincindedir ama yine de değerlerinden dolayı eylemi gerçekleştirir

Doğru Cevap: E

Soru 6

Teknolojik değişmeler

Nüfus hareketleri ve göçler

Nüfusun yaşlanması

Asimilasyon

Ekonomik değişim

Yukarıdakilerden hangileri toplumsal değişime etki eden unsurlardır?

I ve IV

II ve III

I, II ve III

II, IV ve V

I, II ve IV

Açıklama:

Toplumsal değişmede birkaç unsur önemli rol oynamaktadır. Toplumsal değişme, toplumun farklı yapılarında, kurum ve gruplarında yaşanan değişimleri ifade eder. Her toplum zamanla değişir. Toplumsal değişmeye etki eden çok sayıda faktör bulunsa da, toplumsal değişmede belirleyici olarak öne çıkan temel faktörler şunlardır:
• Teknolojik değişmeler,
• Nüfus hareketleri ve göçler,
• Kesimler arasındaki iletişim ve etkileşimler
• Asimilasyon.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Asimilasyonun tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumlar/ gruplar ve insanlar arasındaki etkileşim ve ilişkiler de önemli toplumsal/ kültürel değişmelere neden olmasıdır.

Bir ülkenin diğer ülkenin kendinden üstün özelliklere sahip olduğu düşüncesine kapılması, diğer ülkeye hayranlık duymasıdır.

Bir ülkenin diğer ülkeyi işgal etmesi ve işgal ettiği ülkenin kültüründe zorla değişime gitmesidir.

Farklı topluma hayranlık duyan ülkenin kendi unsurlarında değişiklikler yapmasına, diğer ülkeye benzemeye çalışmasına yol açmasıdır.

Mikro boyutta etkileşimler ile önemli kültürel değişimler ortaya çıkmasıdır.

Açıklama:

Bir ülkenin diğer ülkeyi işgal etmesi ve işgal ettiği ülkenin kültüründe zorla değişime gitmesidir. Tarihte çok sayıda örneği bulunmaktadır. Özellikle sanayileşme sürecinde çok uzun süre Afrika ülkelerinin işgal edilmesi, işgal edilen ülkelerde yerel dilin yasaklanması, işgal eden ülkenin dilinin konuşulmasının zorunlu tutulması, insanların isimlerinin değiştirilmesi, eğitimin işgal eden ülke müfredatınca gerçekleştirilmesi, yazılı ve görsel basının sürekli işgal eden ülkenin kültürel öğelerini yansıtması sonrasında kültürün değişmesidir

Doğru Cevap: C

Soru 8

Marx, kapitalizmin gelişmesiyle birlikte toplumda hangi sınıfların merkezî önem kazanacağını belirtmiştir?

Tarim ve işçi sınıfı

Proleterya ve burjuvazi sınıfı

Askeri sınıf ve işveren sınıfı

Asiller ve askerler

Askerler ve soylular

Açıklama:

Marx, kapitalizmin gelişmesiyle birlikte toplumda iki sınıfın merkezî önem kazanacağını belirtir:
• Proleterya - İşçi sınıfı
• Burjuvazi - İşveren sınıfı.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Max Weber’e göre toplumda tabakalaşmaya neden olan faktörler nelerdir?

Özel mülkiyet ve üretim araçları

Mesleki sınıflar ve toplumdaki zenginlik

Prestij, zenginlik ve soyluluk

Sınıf, statü ve bir örgüte üye olma

İşçiler, tarım kesimi ve kadınlar

Açıklama:

Sosyal bilimler alanına önemli katkılarda bulunan düşünürlerden biri de Max Weber’dir. Max Weber, toplumda tabakalaşmaya neden olan birkaç faktöre değinir.
• Sınıf: Weber, sınıf kavramını Marx’ın kullandığı anlamdan daha geniş bir bağlamda kullanır.
• Statü: Toplumsal onuru temsil eden statü kavramı Weber’e göre toplumsal tabakalaşmayı anlamada çok önemlidir.
• Bir örgüte üye olma: Weber, farklı örgütlere üye olma ve bundan kaynaklanan toplumsal prestijin de tabakalaşmaya neden olduğunu vurgular.

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerden hangisi toplumun oluşmasında etkili olan unsurlardan biri değildir?

Aynı coğrafyada yaşama

Ortak yaşanan geçmiş

Duygu birlikteliği

Aitlik hissi

Vatandaşlık kazanma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 16

Toplumda uzun bir süre birlikte yaşanmışlıktan dolayı oluşan kültür, sonraki kuşaklara nasıl aktarılır?

Toplumsallaşma yoluyla

Eğitim yoluyla

Aile ile

Kreşler ile

Kitle iletişim araçları

Açıklama:

Toplumda uzun bir süre birlikte yaşanmışlıktan dolayı oluşan kültür, sonraki kuşaklara toplumsallaşma yoluyla aktarılır. Toplumsallaşma, kültürün devamlılığını sağlayan önemli bir unsurdur. Kültürün kuşaktan kuşağa aktarılmasında önemli rol oynayan, toplumsallaşma, bir toplum içerisinde öne çıkan değerlerin, tutumların, davranışların sonraki nesillerce öğrenilmesini/ benimsenmesini, kültürün devamlılığını sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Özellikle okul öncesinde toplumsallaşma sürecinde öne çıkan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Aile

Okul

Kreş

Kitle iletişim aracı

Çalışma hayatı

Açıklama:

Kreşler, özellikle son dönemlerde kentlerde okul öncesinde toplumsallaşma sürecinde öne çıkan yapılardır. Türkiye’de zorunlu eğitime başlamadan önce kreşlere giden çocuk sayısı çok fazladır. Kreşler, çocukların sadece okula hazırlandığı okul öncesi kurumlar değillerdir, aynı zamanda çocukların yeni alışkanlıklar, düşünce tarzlarını
da öğrendiği toplumsallaşma aracılarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmede belirleyici olarak öne çıkan temel faktörlerden birisi değildir?

Teknolojik değişmeler

Nüfus hareketleri ve göçler

Kesimler arasındaki iletişim ve etkileşimler

Asimilasyon

Eğitim

Açıklama:

Toplumsal değişmeye etki eden çok sayıda faktör bulunsa da, toplumsal değişmede belirleyici olarak öne çıkan temel faktörler şunlardır:
• Teknolojik değişmeler,
• Nüfus hareketleri ve göçler,
• Kesimler arasındaki iletişim ve etkileşimler
• Asimilasyon.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Toplumsal onuru temsil eden ve toplumsal tabakalaşmada çok önemli yere sahip olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf

Statü

Bir örgüte üye olma

Meslek

Ekonomi

Açıklama:

Toplumsal onuru temsil eden statü kavramı Weber’e göre toplumsal tabakalaşmayı anlamada çok önemlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Toplumun kişilerden beklediği davranışlar aşağıdakilerden hangisidir?

Kültür

Norm

Toplumsal statü

Toplumsal rol

Meslek

Açıklama:

Toplumsal rol, “toplumun kişilerden beklediği davranışları” ifade eder. İnsanlar toplum içerisinde farklı rollere dayalı olarak varlıklarını sürdürürler.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Bir toplumda/ grupta süreç içerisinde yapıla yapıla alışkanlık haline gelmiş davranışlara ne ad verilir?

Gelenek

Alt kültür

Karşı kültür

Değer

Toplumsal hareketlilik

Açıklama:

Gelenekler bir toplumda/grupta süreç içerisinde yapıla yapıla alışkanlık haline gelmiş davranışlardır. Kültürün devamlılığı açısından büyük önem taşır. Gelenekçilik bir zihniyet dünyasını da işaret eder.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi yatay hareketliliktir?

İflas etme

Piyangodan para çıkması

Küçük esnafın işçi olması

Göç edip zengin olma

Yüksek gelirli meslek sahibi olma

Açıklama:

Benzer prestije sahip pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliktir. Günümüzde çok yaygın toplumsal hareketlilik şeklidir. Müfettiş olan bir
kişinin uzman, küçük bir esnafın işçi olması gibi pozisyonlar arasındaki değişmelerin kişinin prestijinde farklılık yaratmadığı hareketlilik türüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Toplumsal ve kültürel değişim
Toplumsal yatay hareketlilik
Sosyal gerilimlerin çıkması

Yukarıda coğrafi hareketlilik ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?

I - III

I - II - III

I - II

II - III

Açıklama:

Coğrafi hareketliliğin toplumsal yapıya çok farklı etkileri olmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:
Toplumsal ve kültürel değişmeye neden olur.
Toplumsal dikey hareketliliği neden olur.
Göç edilen yerlerde, coğrafi yakınlığa dayalı bütünleşmeleri arttırır.
Gidilen bölgelerde önemli uyum sorunlarının yaşanması ve sosyal gerilimlerin ortaya çıkmasına neden olur.
Göç eden kişilerin önemli bir bölümünün düşük vasıflı olması, kayıt dışı ekonomiyi de arttırır.
İlk kuşak ve sonraki kuşak arasında kültürel çatışmalar ortaya çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Ataerkil ifadesi bir toplumda hangi tip tabakalaşmaya neden olur?

Sınıf

Statü

Aile

Cinsiyet

Etnisite ve Din

Açıklama:

Cinsiyet: Kendi başına sadece biyolojik bir farklılığa işaret eden cinsiyet kavramı farklı toplumlarda toplumsal saygıda büyük farklılıklar oluşmasına neden olabilir. Ataerkil\erkek egemen zihniyetin hâkim olduğu yapılarda, toplumsal cinsiyete dayalı olarak kadınların toplumsal hayatın farklı alanlarında büyük ayrımcılıklara uğradığı görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir coğrafyada yaşayan, ortak yaşanmışlıktan dolayı aralarında bir duygu bütünlüğü olan, kendini oraya ait hisseden ve aralarında kurallara dayalı düzenli/ sistematik etkileşim olan insanlardan oluşan bir yapıdır?

toplum

kültür

grup

kurum

cemiyet

Açıklama:

Toplum, bir coğrafyada yaşayan, aralarında duygu birlikteliği olan insanlardan oluşur. Bu iki unsura aidiyeti de eklemek gerekir. Toplum bir coğrafyada yaşayan + ortak yaşanan geçmiş/ paylaşımlar sonrasında aralarında duygu birlikteliği oluşan + kendini oraya ait hisseden insanlardan oluşan yapıdır. Bu unsurlara ek olarak toplum, o toplumda yaşayan insanlar arasındaki etkileşim ve iletişimin, bazen enformel bazen de resmî kurumlar/ gruplar aracılığıyla sağlandığı yapılardır.
Bu unsurlardan yola çıkarak toplum “belirli bir coğrafyada yaşayan, ortak yaşanmışlıktan dolayı aralarında bir duygu bütünlüğü olan, kendini oraya ait hisseden ve aralarında kurallara dayalı düzenli/ sistematik etkileşim olan insanlardan oluşan bir yapı” olarak tanımlanabilir.
Bu nedenle doğru yanıt A'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi geç toplumsallaşma araçlarından biridir?

aile

okul

kitle iletişim araçları

devlet

çalışma hayatı

Açıklama:

Çalışma hayatı: Geç toplumsallaşma aracıları arasındadır. Kişiler, çalıştıkları kurumların/ işyerlerinin kültürüne uygun hareket etme eğilimindedir. Kurumsal değerler, zamanla bireysel değerleri de etkileme/ oluşturma/ değiştirme gücüne sahiptir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumsal kurum değildir?

aile

kültür

eğitim

din

ekonomi

Açıklama:

Her toplumda birbirinden çok farklı ihtiyaçlardan doğan ve ilişkileri düzenleyen çok sayıda kurum bulunmaktadır. İlişkileri düzenleme tarzları değişse de her toplumda 5 temel kurum bulunmaktadır:
aile, ekonomi, eğitim, siyaset, din
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi "kişinin toplumsal konumu ve bu konuma gösterilen saygı" olarak tanımlanabilir?

meslek

zenginlik

statü

sınıf

etnisite

Açıklama:

Statü: Toplumsal onuru temsil eden statü kavramı Weber’e göre toplumsal tabakalaşmayı anlamada çok önemlidir.
Statü kavramı, “kişinin toplumsal konumu ve bu konuma gösterilen saygı” şeklinde tanımlanabilir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Küçük bir esnafın işçi olması gibi pozisyonlar arasındaki değişmelerin kişinin prestijinde farklılık yaratmadığı hareketlilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kültürel değişme

Dikey hareketlilik

Yatay hareketlilik

Toplumsal statü

Asimilasyon

Açıklama:

Yatay Hareketlilik: Benzer prestije sahip pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliktir. Günümüzde çok yaygın toplumsal hareketlilik şeklidir. Müfettiş olan bir kişinin uzman, küçük bir esnafın işçi olması gibi pozisyonlar arasındaki değişmelerin kişinin prestijinde farklılık yaratmadığı hareketlilik türüdür.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Bir toplumda farklı pozisyonlar ve konumlar arasındaki değişmeleri ifade eden toplumsal hareketlilik kaç türlüdür?

iki

üç

dört

beş

altı

Açıklama:

Toplumsal hareketlilik, bir toplumda farklı pozisyonlar ve konumlar arasındaki değişmeleri ifade eder. İki tür toplumsal hareketlilik vardır: 1- Dikey Hareketlilik, 2- Yatay Hareketlilik
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Bir toplumda yoksul bir aileden gelen bir bireyin dikey toplumsal hareketlilik yoluyla statü değiştirmesini sağlayan en önemli faktör aşağıdakilerden hangisi olabilir?

göçler

farklı doğurma oranları

bireysel rekabeti teşvik eden kültürel ortam

eğitim

eşitliğin önemli bir değer olması

Açıklama:

Bir kişi, iyi bir eğitim alıp meslek sahibi olarak ailesinin bulunduğundan çok daha farklı bir statüye sahip olabilir. Türkiye açısından değerlendirildiğinde ailesi küçük çiftçilikle uğraşan, çocuklukta çobanlık yapan kişilerin siyasette en üst makamlara geldiği, bakan, başbakan, milletvekili olabildiği durumlar söz konusudur. Yine ailesi çok fakir olup ekonomik olarak alt ekonomik grupta bulunan insanların, iyi bir eğitimle yüksek gelirli mesleklere sahip olduğu on binlerce örnek söz konusudur.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Bireyin doğumundan ölümüne kadar geçen sürede öğrendiği şeyler bütünü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

toplumsallaşma

eğitim

gelenekler

değerler

kültür

Açıklama:

Bireyler açısından kültür “bireyin doğumundan ölümüne kadar geçen sürede öğrendiği şeyler bütünü” olarak tanımlanabilir. Bu bağlamda kültür, içinde bulunulan yapılardan derinden etkilenir. Makro anlamda ise kültür “bir toplumda var olan değer, tutum, inanç, sembol vb. unsurların oluşturduğu bir bütün”dür. Kültür, toplum, kurum, grup içindeki bireylerin değer, tutum ve davranışlarını etkiler.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Bir toplumda ulaşılmak istenen ideal standartları gösteren kavram aşağıdakilerden hangisidir?

tutumlar

değerler

semboller

inançlar

normlar

Açıklama:

Değerler, bir toplumda ulaşılmak istenen ideal standartları gösterir. Değerler bir toplumda kolayca var olan değil, uzun bir süreç sonunda oluşan ideal standartları gösterir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi "amaca yönelik eyleme" bir örnektir?

trafikte yaşanan gerilimler

uzun yola çıkan tanıdıkların arkasından su dökmek

işyerinde gerçekleşen bir eylemi arkadaşının yaptığını bildiği hâlde ahlâki değerlerinden dolayı onu ele vermeyip işten atılmak

mutlu bir haber karşısında gerçekleşen aşırı sevinç gösterileri

3 ayda 10 kilo vermek isteyen bir kişinin diyetisyene gitmesi

Açıklama:

Amaca yönelik rasyonel eylem: Bir kişinin bütün süreçleri öngörüp, planlayarak bir eylemde bulunmasıdır. Bir mühendisin, boş bir arazide zemin koşullarını, iklim durumunu, ihtiyaç duyulan malzemeleri, mimari planlamayı vb. bütün süreçleri planlayarak bir bina/ köprü/ havaalanı inşa etmesi örnek olarak verilebilir. Gündelik hayattan örnekler olarak 3 ayda 10 kilo vermek isteyen bir kişinin diyetisyene gitmesi, beslenmesine dikkat etmesi, bedensel aktivitelerde bulunup, duygularına hâkim olup rasyonel bir şekilde 10 kiloyu vermesi, üniversite sınavında başarılı olmak isteyen bir öğrencinin bir yılını planlayıp hedefe yönelik olarak çalışması amaca yönelik rasyonel davranışa örnek olarak verilebilir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

"..............toplumlarda varolan toplumsal kesimler ve kurumlar arasındaki ilişkiler bütününe işaret eder. Bu ilişkiler toplum üyelerinin davranışlarını biçimlendirir” şeklinde verilen tanımda noktalı yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Toplumsal yapı

Kültür

Hegemonya

Örf ve adet

Siyaset

Açıklama:

“Toplumsal yapı, toplumlarda varolan toplumsal kesimler ve kurumlar arasındaki ilişkiler bütününe işaret eder. Bu ilişkiler toplum üyelerinin davranışlarını
biçimlendirir”

Doğru Cevap: A

Soru 36

Bir toplumdaki üretim, dağıtım, bölüşüm, fiyat, faiz, ücret vb. ilişkilerin yönlendirilmesinde/ yürütülmesinde/belirlenmesinde önemli bir işlev gören kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Siyaset

Ekonomi

Eğitim

Aile

Din

Açıklama:

Ekonomi, bir toplumdaki üretim, dağıtım, bölüşüm, fiyat, faiz, ücret
vb. ilişkilerin yönlendirilmesinde/ yürütülmesinde/ belirlenmesinde önemli bir
işlev görür.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmeye etki eden faktörlerden biri değildir?

Teknolojik gelişmeler

Nüfus hareketleri ve göçler

Kesimler arasındaki etkileşimler

Asimilasyon

Yeni iş bulma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 38

Sanayileşmenin bütün Avrupa’yı derinden etkilediği, geniş kitlelerin yoksulluğun pençesinde boğuştuğu, işsizliğin çok yaygın olduğu, insanların çok düşük ücretlere çok ağır çalışma koşullarında çalıştığı bir dönemde yaşayan ve bunların üzerine kuram geliştiren sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Weber

Marx

Durkheim

Giddens

Ritzer

Açıklama:

Marx, sanayileşmenin bütün Avrupa’yı derinden etkilediği, geniş kitlelerin yoksulluğun pençesinde boğuştuğu, işsizliğin çok yaygın olduğu, insanların çok düşük ücretlere çok ağır çalışma koşullarında çalıştığı bir dönemde yaşamıştır. Kendisinin bütün hayatı da yoksulluk içerisinde geçmiştir. Marx, kapitalizmin giderek yaygınlaştığı ve büyük eşitsizliğe neden olduğu bir sürecin tanığıdır. Kapitalizmin yaygınlaştığı süreçte ortaya çıkan büyük eşitsizliklerin nedenleri üzerine sosyal bilimlere önemli katkılar sunan çalışmalar yapmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Weber'in toplumsal tabakalaşmaya neden olacağını düşündüğü faktörlerden biri değildir?

Sınıf

Statü

Bir örgüte üye olma

Meslek

Sağlık

Açıklama:

Sosyal bilimler alanına önemli katkılarda bulunan düşünürlerden biri de Max Weber’dir. Max Weber, toplumda tabakalaşmaya neden olan birkaç faktöre değinir.
• Sınıf: Weber, sınıf kavramını Marx’ın kullandığı
anlamdan daha geniş bir bağlamda
kullanır.
• Statü: Toplumsal onuru temsil eden statü
kavramı Weber’e göre toplumsal tabakalaşmayı
anlamada çok önemlidir.
• Bir örgüte üye olma: Weber, farklı örgütlere
üye olma ve bundan kaynaklanan toplumsal
prestijin de tabakalaşmaya neden
olduğunu vurgular.
Meslek: Kişinin sahip olduğu meslek, kişiye
gösterilen toplumsal saygıda belirleyici
unsurlardan birisidir. Örneğin; doktor,
savcı, asker, ayakkabıcı, terzi farklı statüye
sahip mesleklerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Fichter, dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri arasında aşağıdaki faktörlerden hangisinden bahsetmez?

Sürekli iş değiştirme

Eşitliğin önemli bir değer olması

Eğitim

Farklı doğum oranları

Göç

Açıklama:

Fichter, bir toplumda aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşen dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri olarak beş faktörü öne çıkartır: 1- Göçler, 2-Farklı doğurma oranları, 3- Bireysel rekabeti teşvik eden kültürel ortam, 4- Eğitim, 5-Eşitliğin önemli bir değer olması

Doğru Cevap: A

Soru 41

Rekabetin önü kapalı olduğunda aşağıdakilerden hangisi görülür?

Kendini geliştiren kişiler

Risk alan kişiler

Liyakatle yükselen kişiler

Dikey hareketliliğin sınırlılığı

Azimli mücadeleci kişiler

Açıklama:

Bir toplumda rekabetin önünün açılması, kendini geliştiren, risk alan, liyakate sahip olan kişilerin üst pozisyonlara geçmesini sağlar. Oysa rekabetin önü kapalıysa ve belirli ilişkilere dayalı yükselmeler söz konusuysa o kültürde/ toplumda aşağıdan yukarı dikey hareketlilik çok sınırlı olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi hareketliliğin toplumsal etkilerinden biri değildir?

Toplumsal ve kültürel değişikliğe neden olur

Toplumda dikey hareketliliğe neden olur

İlk kuşak ve sonraki kuşak arasında kültürel çatışmalar ortaya çıkar.

Göç eden kişilerin önemli bir bölümünün düşük vasıflı olması, kayıt dışı ekonomiyi de arttırır.

Sosyal gerilimler ortadan kalkar.

Açıklama:

Coğrafi hareketliliğin toplumsal yapıya çok farklı
etkileri olmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:
• Toplumsal ve kültürel değişmeye neden olur.
• Toplumsal dikey hareketliliği neden olur.
• Göç edilen yerlerde, coğrafi yakınlığa dayalı
bütünleşmeleri arttırır. Türkiye’de büyük şehirlerde
özellikle bir dönem çok yaygın olan
hemşeri dernekleri ve hemşerilik olgusunun
çok önemli olması bu bütünleşmeye örnek
olarak verilebilir. Almanya’ya çalışmak için
giden ilk kuşak Türklerin Türkiye’deki benzer
yaşam tarzlarını Almanya’da sürdürmeleri,
Türk mahallelerinin kurulması, Türk
kahvelerinde zaman geçirilip Türk bakkallarından
alışveriş yapılması, yabancı dil
öğrenilmeden Türkçe konuşularak hayatın
devam ettirilmesi vb. örnekler verilebilir.
• Gidilen bölgelerde önemli uyum sorunlarının
yaşanması ve sosyal gerilimlerin ortaya
çıkmasına neden olur.
• Göç eden kişilerin önemli bir bölümünün
düşük vasıflı olması, kayıt dışı ekonomiyi
de arttırır.
• İlk kuşak ve sonraki kuşak arasında kültürel
çatışmalar ortaya çıkar.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Kendi başlarına anlamı olmayan, ancak içinde bulunulan toplum, kurum ve grupta belli anlamları olan şeylere ne ad verilmektedir?

Sembol

Kurum

Norm

Değer

Gelenek

Açıklama:

Kendi başlarına anlamları olmayan ama içinde bulunulan toplum, kurum, grupta anlam kazanan şeylere sembol denir. Bir toplumda kendi başına anlamı olmayan her şey, bir anlam kazanabilir. Toplumsal ilişkilerin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için o toplumda önem kazanan sembollerin anlamların iyi bilinmesi önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Bir toplumda var olan egemen kültüre karşı olan ve o egemen kültürü yıkarak/ ortadan kaldırarak yerine kendi kültür unsurlarını yerleştirmeye çalışan gruplara ne ad verilir?

Alt kültür

Popüler kültür

Karşı kültür

Kültürleşme

Etnosentrizm

Açıklama:

Bir toplumda var olan egemen kültüre karşı olan ve o egemen kültürü yıkarak/ ortadan kaldırarak yerine kendi kültür unsurlarını yerleştirmeye çalışan gruplara karşı kültür adı verilir. Örnek olarak egemen kültürü yıkmaya çalışan etnik, dinsel hareketler, 1970’li yıllarda hippi hareketi verilebilir. Alt kültür, egemen kültür içerisinde kendi farklılıklarını ortaya koyan kültürel grupları ifade ederken, karşı kültür egemen kültürü reddedip, yıkmaya çalışan ve yerine kendi kültürel öğelerini yerleştirmeye çalışan grupları ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 45

I. Aile
II. Okul
III. Kreş
IV. Kitle iletişim araçları
Yukarıdakilerden hangisi toplumsallaşmanın aracılarına verilebilecek bir örnektir?

I ve II

I, II ve III

Yalnız IV

III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Toplumsallaşmanın aracıları olarak birkaç unsur öne çıkar. Bunlar: Aile, Okul, Kreş, Kitle iletişim araçları, Devlet, Çalışma hayatı, Kulüpler, Topluluklar, Sivil Toplum Örgütleridir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Toplumsal yapıdaki ilişkilerin yönlendirilmesinde/ yönetilmesinde kurumlar önemli rol oynarlar. Her toplumda birbirinden çok farklı ihtiyaçlardan doğan ve ilişkileri düzenleyen çok sayıda kurum bulunmaktadır. İlişkileri düzenleme tarzları değişse de her toplumda bir takım temel kurumlar bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bu kurumlar arasında sayılmaz?

Aile

Ekonomi

Eğitim

Irk

Din

Açıklama:

İlişkileri düzenleme tarzları değişse de her toplumda 5 temel kurum bulunmaktadır: Aile, Eğitim, Ekonomi, Siyaset ve Din. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Kişinin sonucunu öngördüğü bir eylemi din, inanç, ahlâk vb. değerlerden dolayı bilerek yapmasına ne ad verilir?

Geleneksel eylem

Değere yönelik rasyonel eylem

Amaca yönelik rasyonel eylem

Duygusal eylem

Hedefe yönelik rasyonel eylem

Açıklama:

Değere yönelik rasyonel eylem: Kişinin sonucunu öngördüğü bir eylemi din, inanç, ahlâk vb. değerlerden dolayı bilerek yapmasıdır. Kişi, eylemin sonunda karşılaşacağı durumu bilir. Yani rasyonel olarak yaşanacakların bilincindedir ama yine de değerlerinden dolayı eylemi gerçekleştirir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

I. Teknolojik değişmeler
II. Nüfus hareketleri ve göçler
III. Kesimler arasındaki iletişim ve etkileşimler
IV. Asimilasyon
Yukarıdakilerden hangisi toplumsal değişmede belirleyici olarak öne çıkan temel faktörler arasında sayılır?

Yalnız I

I ve II

I, II, III ve IV

III ve IV

I ve IV

Açıklama:

Toplumsal değişmeye etki eden çok sayıda faktör bulunsa da, toplumsal değişmede belirleyici olarak öne çıkan temel faktörler şunlardır:

Teknolojik değişmeler,
Nüfus hareketleri ve göçler,
Kesimler arasındaki iletişim ve etkileşimler
Asimilasyon.

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Belirli coğrafyada yaşayan ve aralarında ortak duygu birliği olan insanlardan oluşan yapıya ne ad verilir?

Kültür

Toplum

Aile

Okul

Devlet

Açıklama:

Toplum, bir coğrafyada yaşayan, aralarında duygu birlikteliği olan insanlardan oluşur

Doğru Cevap: B

Soru 50

Kulüpler, Topluluklar, Sivil Toplum Örgütleri toplumsal yapı ile ilgili temel kavramlardan hangisinin bir aracıdır?

Toplumsallaşma

Toplumsal Kurum

Toplumsal Yapı

Toplumsal Eylem

Toplumsal Değişme

Açıklama:

Toplumsallaşma

Doğru Cevap: A

Soru 51

Bir toplumdaki insanların manevi ilişkilerini düzenlemede önemli rol oynayan toplumsal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Aile

Siyaset

Okul

Eğitim

Din

Açıklama:

Din

Doğru Cevap: E

Soru 52

Son derece soğuk bir kişiliğe sahip olan birinin çocuğunun düğünü/ mezuniyeti esnasında gözyaşlarını tutamaması hangi toplumsal eylem türüne örnektir?

Geleneksel eylem

Amaca yönelik rasyonel eylem

Değere yönelik rasyonel eylem

Duygusal eylem

Kültür

Açıklama:

Duygusal eylem

Doğru Cevap: D

Soru 53

Bir ülkenin işgal edilmesi ve işgal edilen ülkelerde yerel dilin yasaklanması toplumsal yapı ile ilgili hangi temel kavramla ilişkilidir?

Toplumsal Eylem

Toplumsallaşma

Asimilasyon

Amaca yönelik rasyonel eylem

Teknolojik değişmeler

Açıklama:

Bir ülkenin diğer ülkeyi işgal etmesi ve işgal ettiği ülkenin kültüründe zorla değişime gitmesi asimilasyondur. Tarihte çok sayıda örneği bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Karl Marx ve Max Weber' in toplumsal tabakalaşmaya ilişkin ortak değindikleri yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf

Din

Cinsiyet

Para

Aile

Açıklama:

Sınıf

Doğru Cevap: A

Soru 55

Göçler ve Savaşlar hangi tür toplumsal hareketliliğe örnektir?

Eğitim

Yatay Hareketlilik

Kültür

Dikey Hareketlilik

Toplumsal Değişme

Açıklama:

Fichter, bir toplumda aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşen dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri olarak beş faktörü öne çıkartır: 1- Göçler, 2- Farklı doğurma oranları, 3- Bireysel rekabeti teşvik eden kültürel ortam, 4- Eğitim, 5 - Eşitliğin önemli bir değer olması (2016: 189-190)

Doğru Cevap: D

Soru 56

Bir toplumda var olan değer, tutum, inanç, sembol vb. unsurların oluşturduğu bütün aşağıdakilerden hangisidir?

Din

Etnisite

Kültür

Toplum

Aile

Açıklama:

Kültür

Doğru Cevap: C

Soru 57

Dil, ten rengi, işaretler kültürü oluşturan hangi temel unsurlardandır?

Liyakat

Değerler

Tutumlar

Normlar

Semboller

Açıklama:

Semboller

Doğru Cevap: E

Soru 58

Egemen kültürü yıkmaya çalışan etnik, dinsel hareketler hangi kültür olgusuna örnek verilebilir?

Alt Kültür

Karşı Kültür

Toplumsal Rol

Toplumsal Statü

Kanaatkarlık

Açıklama:

Karşı Kültür

Doğru Cevap: B

Soru 59

I. Meslek
II. Para/ zenginlik
III. Ten Rengi
IV. Etnisite ve Din
V. Cinsiyet
Yukarıdakilerden hangisi toplumlarda statü farklılaşmasına yol açan faktörler arasında sayılır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Toplumlarda statü farklılaşmasına yol açan bazı faktörler şunlardır: Meslek, Para/ zenginlik, Ten Rengi, Etnisite ve Din, Cinsiyet ve Aile. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşen dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri arasında sayılmaz?

Göçler

Din farkı

Farklı doğurma oranları

Bireysel rekabeti teşvik eden kültürel ortam

Eğitim

Açıklama:

Fichter, bir toplumda aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşen dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri olarak beş faktörü öne çıkartır: 1- Göçler, 2- Farklı doğurma oranları, 3- Bireysel rekabeti teşvik eden kültürel ortam, 4- Eğitim, 5 - Eşitliğin önemli bir değer olması. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. Toplumsal ve kültürel değişmeye neden olur.
II. Toplumsal dikey hareketliliği neden olur.
III. Göç edilen yerlerde, coğrafi yakınlığa dayalı bütünleşmeleri arttırır.
IV. İlk kuşak ve sonraki kuşak arasında kültürel çatışmalar ortaya çıkar.
Yukarıdakilerden hangisi coğrafi hareketliliğin toplumsal yapıya etkileri arasında sayılır?

I ve II

III ve IV

I, II, III ve IV

I ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Coğrafi hareketliliğin toplumsal yapıya çok farklı etkileri olmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:
• Toplumsal ve kültürel değişmeye neden olur.
• Toplumsal dikey hareketliliği neden olur.
• Göç edilen yerlerde, coğrafi yakınlığa dayalı bütünleşmeleri arttırır.
• Gidilen bölgelerde önemli uyum sorunlarının yaşanması ve sosyal gerilimlerin ortaya çıkmasına neden olur.
• Göç eden kişilerin önemli bir bölümünün düşük vasıflı olması, kayıt dışı ekonomiyi de arttırır.
• İlk kuşak ve sonraki kuşak arasında kültürel çatışmalar ortaya çıkar.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Bir toplumda, kurumda, grupta nelerin yapılıp nelerin yapılmayacağını belirleyen standartlara ne ad verilir?

Norm

Değer

Sembol

Yargı

Duruş

Açıklama:

Bir toplumda, kurumda, grupta nelerin yapılıp nelerin yapılmayacağını belirleyen standartlardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

I. Değerler
II. Normlar
III. Tutumlar
IV. Semboller
V. İnançlar
Yukarıdakilerden hangisi kültürü oluşturan temel unsurlar arasında sayılır?

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

I, III ve V

Açıklama:

Kültürü oluşturan bazı temel unsurlar olarak değerler, normlar, tutumlar, semboller, inançlar, gelenekler ve dil sayılabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Kişinin toplum içindeki konumu ve o konuma/ pozisyona toplumca gösterilen saygıyı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal rol

Toplumsal statü

Karşı kültür

Alt kültür

Gelenekler

Açıklama:

Toplumsal Statü: Kişinin toplum içindeki konumu ve o konuma/ pozisyona toplumca gösterilen saygıyı ifade eder. Toplumda meslek, gelir, eğitim, doğum yeri, cinsiyet vb. nedenlerden kaynaklanan farklı statüler bulunmaktadır. Toplumda öne çıkan statüleri anlamak o toplumu, yapıyı anlama açısından önemli rehberlik sunar. Türkiye açısından değerlendirildiğinde günümüzde siyasete dayalı statüler ve gelire dayalı (zenginlik) statüler toplumda önem kazanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Toplumsallaşmanın öne çıkan aracılarından biri değildir?

Aile

Bankalar

Okul

Kreşler

Kitle iletişim araçları

Açıklama:

Toplumsallaşmanın aracıları olarak birkaç unsur öne çıkar: Aile, Okul, Kreşler, Kitle iletişim araçları, Devlet, Çalışma hayatı, Kulüpler, Topluluklar, Sivil Toplum Örgütleri. Buna göre doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

"_____________, toplumlarda varolan toplumsal kesimler ve kurumlar arasındaki ilişkiler bütününe işaret eder." Verilen boşluk aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?

Demografik yapı

Kurumsal yapı

Ekonomi-Politik

Toplumsal yapı

Kültürel yapı

Açıklama:

“Toplumsal yapı, toplumlarda varolan toplumsal kesimler ve kurumlar arasındaki ilişkiler bütününe işaret eder. Bu ilişkiler toplum üyelerinin davranışlarını biçimlendirir” (Kalaycıoğlu, 2017: 6). Buna göre doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi "Toplumsal Kurum" ile ilgili olarak söylenemez?

Toplumsal kurumlar, belirli amaçları gerçekleştirmek amacıyla oluşturulmuştur ve bu amaçları gerçekleştirirken yaptırım ve ödüllendirmeleri yaygın olarak kullanırlar.

İnsan davranışını yönlendiren ve bu yönlendirmeyi yaparken belirli kurallardan hareket eden yapılardır.

Kurumların ortaya çıkmalarındaki temel neden asla bu alandaki bir ihtiyaç olamaz ancak bu süreçte ortaya çıktığı alandaki davranışları/ ilişkileri yine de düzenler.

Toplumsal yapıdaki ilişkilerin yönlendirilmesinde/ yönetilmesinde kurumlar önemli rol oynarlar.

İlişkileri düzenleme tarzları değişse de her toplumda 5 temel kurum bulunmaktadır.

Açıklama:

Toplumsal kurumlar, belirli amaçları gerçekleştirmek amacıyla oluşturulmuş, bu amaçları gerçekleştirirken yaptırım ve ödüllendirmeleri yaygın olarak kullanan, insan davranışını yönlendiren, bu yönlendirmeyi yaparken belirli kurallardan hareket eden yapılardır. Her kurum bir ihtiyaçtan dolayı ortaya çıkar ve bu süreçte ortaya çıktığı alandaki davranışları/ ilişkileri düzenler.
Toplumsal yapıdaki ilişkilerin yönlendirilmesinde/ yönetilmesinde kurumlar önemli rol oynarlar. Her toplumda birbirinden çok farklı ihtiyaçlardan doğan ve ilişkileri düzenleyen çok sayıda kurum bulunmaktadır. İlişkileri düzenleme tarzları değişse de her toplumda 5 temel kurum bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında, C seçeneğindeki ifade yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Bir toplumda var olan kesimler arasında iktidar ve yönetim ilişkilerini düzenleyen kuruma ne ad verilir?

Ekonomi

Kültür

Hukuk/Adalet

Kamu Politikası

Siyaset

Açıklama:

Siyaset, bir toplumda var olan kesimler arasında iktidar, yönetim ilişkilerini düzenler. Buna göre doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin önemli isimlerinden Max Weber'in ortaya koyduğu toplumsal arka planı da olan 4 eylem/ davranış biçiminden biri değildir?

Kurumsal eylem

Duygusal eylem

Geleneksel eylem

Değere yönelik rasyonel eylem

Amaca yönelik rasyonel eylem

Açıklama:

Sosyolojinin önemli isimlerinden Max Weber, toplumsal arka planı da olan 4 eylem/ davranış biçimini belirtir: Duygusal eylem, geleneksel eylem, değere yönelik rasyonel eylem, amaca yönelik rasyonel eylem. Buna göre A seçeneğinde verilen eylem biçimi bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Kişinin sonucunu öngördüğü bir eylemi din, inanç, ahlâk vb. değerlerden dolayı bilerek yapması aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?

Duygusal eylem

Geleneksel eylem

Amaca yönelik rasyonel eylem

Değere yönelik rasyonel eylem

Rasyonel olmayan eylem

Açıklama:

Değere yönelik rasyonel eylem, Kişinin sonucunu öngördüğü bir eylemi din, inanç, ahlâk vb. değerlerden dolayı bilerek yapmasıdır. Kişi, eylemin sonunda karşılaşacağı durumu bilir. Yani rasyonel olarak yaşanacakların bilincindedir ama yine de değerlerinden dolayı eylemi gerçekleştirir. Buna göre doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Marx, kapitalizmin gelişmesiyle birlikte toplumda iki sınıfın merkezî önem kazanacağını belirtir. Bu iki sınıf aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

Proleterya - Aristokrasi

Proletarya - Burjuvazi

Burjuvazi - Aristokrasi

Serfler - Aristokrasi

Serfler - Proletarya

Açıklama:

Marx, kapitalizmin gelişmesiyle birlikte toplumda iki sınıfın merkezî önem kazanacağını belirtir:
• Proleterya - İşçi sınıfı
• Burjuvazi - İşveren sınıfı
Buna göre doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi "Dikey Hareketlilik" ile ilgili söylenemez?

Bir toplumda birbirinden çok farklı pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliği ifade eder.

Toplumda dikey hareketliliğin varlığı, farklı kesimlerin gelecekte konumlarını/ pozisyonlarını değiştirme anlamında önemli bir umudu içinde barındırır.

Dikey hareketlilik, sanayileşme süreci ile birlikte yaygınlık kazanır.

Fichter, bir toplumda aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşen dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri olarak beş faktörü öne çıkartır.

Benzer prestije sahip pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliktir.

Açıklama:

Bir toplumda birbirinden çok farklı pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliği ifade eder. Tarihsel süreçte toplumsal yapıdaki gelişmeleri anlama adına son derece önemli bir kavramdır. Toplumda dikey hareketliliğin varlığı, farklı kesimlerin gelecekte konumlarını/ pozisyonlarını değiştirme anlamında önemli bir umudu içinde barındırır.
Tarım toplumlarında, dikey hareketlilik son derece sınırlıdır. Kişiler belirli bir yerde doğar, yaşar ölürler. Çocukları da, torunları da benzer şekilde aynı yerde doğar, yaşar ve ölürler. Üretim ve gelirlerde farklılık olmaması adına mesleklerde devamlılık esastır. Seyahat özgürlüğü kısıtlıdır/ merkezi yönetimin iznine bağlıdır. İnsanlar, imparatorluğa ve imparatorluk adına yönetim yetkisini elinde bulunduran feodal güçlere bağlı olarak yaşarlar. Kişiler üzerinde büyük bir otorite baskısı söz konusudur.
Dikey hareketlilik, sanayileşme süreci ile birlikte yaygınlık kazanır. Sanayileşme sürecinde imparatorluklara dayalı yapılar zayıflamaya başlarken, ulus devlete ve cumhuriyete dayalı yeni yapılar ortaya çıkmaktadır.
Fichter, bir toplumda aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşen dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri olarak beş faktörü öne çıkartır: 1- Göçler, 2- Farklı doğurma oranları, 3- Bireysel rekabeti teşvik eden kültürel ortam, 4- Eğitim, 5 - Eşitliğin önemli bir değer olması.
Buna göre E seçeneğinde verilen ifade, Yatay hareketliliğe ilişkin olduğu için Dikey hareketlilik ile ilgili değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Bir toplumda, kurumda ya da grupta nelerin yapılıp nelerin yapılmayacağını belirleyen standartlara ne ad verilir?

Değerler

Etik kodlar

Normlar

Semboller

Gelenekler

Açıklama:

Normlar, bir toplumda, kurumda, grupta nelerin yapılıp nelerin yapılmayacağını belirleyen standartlardır. Değerler, daha genel standartları temsil ederken normlar, hâkim değerler etrafında davranışları şekillendirir. Buna göre doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Kültürü oluşturan temel unsurlardan biri değildir?

Semboller

Normlar

Gelenekler

Siyaset

İnançlar

Açıklama:

Kültür, toplum, kurum, grup içindeki bireylerin değer, tutum ve davranışlarını etkiler. Kültürü oluşturan bazı temel unsurlar olarak değerler, normlar, tutumlar, semboller, inançlar, gelenekler ve dil sayılabilir. Buna göre D seçeneğinde verilen ifade, öne çıkan temel unsurlardan biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Bir toplum nelerden meydana gelir?

Toplum bir coğrafyada yaşayan + ortak yaşanan geçmiş/ paylaşımlar sonrasında aralarında duygu birlikteliği, oluşan + kendini oraya ait hisseden insanlardan oluşan yapıdır.

Bir toplum oluşması için özellikle ortak para birliği gereklidir.

Bir toplum oluşması için aynı coğrafyada yaşamak ve aynı yönetim altında olmak gerekir.

Bir toplumda dil birliği aranır.

Bir toplumda aynı örf ve adetler ile hukuk birliği önemlidir.

Açıklama:

Toplum bir coğrafyada yaşayan + ortak yaşanan geçmiş/ paylaşımlar sonrasında aralarında duygu birlikteliği, oluşan + kendini oraya ait hisseden insanlardan oluşan yapıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Bir kültürün kuşaktan kuşağa aktarılmasını, sürekliliğini ne sağlar?

Aile

Toplumsallaşma

Kitle iletim araçları

Okul

Devlet

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 77

Toplumsal yapı nedir?

Toplumsal yapı, kurumlardır.

Toplumsal yapı eğitim kurumlarının yardımı ile oluşur.

Toplumsal yapı, toplumlarda var olan toplumsal kesimler ve kurumlar arasındaki ilişkiler bütününe işaret eder.

Toplumsal yapıyı manevi ilişkileri düzenleyen dinlerdir.

Çalışma hayatı, toplumsal yapıyı oluşturur.

Açıklama:

Toplumsallaşma, kültürün devamlılığını sağlayan önemli bir unsurdur. Kültürün kuşaktan kuşağa aktarılmasında önemli rol oynayan, toplumsallaşma, bir toplum içerisinde öne çıkan değerlerin, tutumların, davranışların sonraki nesillerce öğrenilmesini/ benimsenmesini, kültürün devamlılığını sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Bir toplumda var olan kesimler birbirleriyle ilişkilerini ne üzerinden gerçekleştirir?

Bir toplumda var olan kesimler birbiri ile ilişkilerini siyaset üzerinden gerçekleştirir.

Bir toplumda var olan kesimler birbiri ile ilişkilerini din üzerinden gerçekleştirir.

Bir toplumda var olan kesimler birbiri ile ilişkilerini aile üzerinden gerçekleştirir.

Bir toplumda var olan kesimler birbiri ile ilişkilerini kurumlar üzerinde gerçekleştirir.

Bir toplumda var olan kesimler birbiri ile ilişkilerini okul üzerinden gerçekleştirir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 79

Değerlere yönelik rasyonel eylem nedir?

Eylemin arkasında o toplumda hâkim olan gelenekler rol oynar.

Bir kişinin bütün süreçleri öngörüp, planlayarak bir eylemde bulunmasıdır.

Bir kişinin bütün süreçleri öngörüp, göz ardı edip planlamadan bir eylemde bulunmasıdır.

Anlık ve kısa süreli duygulara dayalı olarak hareket edilmesidir.

Kişinin sonucunu öngördüğü bir eylemi din, inanç, ahlâk vb. değerlerden dolayı bilerek yapmasıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 80

Toplumsal değişmeyi destekleyen fonksiyonlar nelerdir?

Teknolojik değişmeler, nüfus hareketleri ve göçler, kesimler arasındaki iletişim ve etkileşimler ve asimilasyon.

Nüfusun gittikçe yaşlanması.

Ekolojik dengenin bozulması sonucu oluşan göçler.

Tüketim alışkanlıklarının değişmesi.

Ekonomik değişim

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 81

Asimilasyon ne demektir?

Toplumlar/ gruplar ve insanlar arasındaki etkileşim ve ilişkiler de önemli toplumsal/ kültürel değişmelere neden olmasıdır

Bir ülkenin diğer ülkenin kendinden üstün özelliklere sahip olduğu düşüncesine kapılması, diğer ülkeye hayranlık duyması hayranlık duyan ülkenin kendi unsurlarında değişiklikler yapmasına, diğer ülkeye benzemeye çalışmasına da yol açmasıdır.

Bir ülkenin diğer ülkeyi işgal etmesi ve işgal ettiği ülkenin kültüründe zorla değişime gitmesidir.

Toplumsal asimilasyon toplumlarda benzer avantaj ve dezavantajlara sahip kesimleri gösterir.

Mikro boyutta etkileşimler ile önemli kültürel değişimler ortaya çıkmasıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 82

Marx, kapitalizmin gelişmesiyle birlikte toplumda hangi sınıfların merkezî önem kazanacağını belirtmiştir?

Tarim ve işçi sınıfı

Proleterya ve burjuvazi sınıfı

Askeri sınıf ve işveren sınıfı

Asiller ve askerler

Askerler ve soylular

Açıklama:

Marx, kapitalizmin gelişmesiyle birlikte toplumda iki sınıfın merkezî önem kazanacağını belirtir:
• Proleterya - İşçi sınıfı
• Burjuvazi - İşveren sınıfı.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Max Weber’e göre toplumda tabakalaşmaya neden olan faktörler nelerdir?

Max Weber’e göre tabakalaşmaya neden olan faktörler, özel mülkiyet ve üretim araçlarıdır.

Max Weber’e göre tabakalaşmaya neden olan faktörler, mesleki sınıflar ve toplumdaki zenginliktir.

Weber’e göre tabakalaşmaya neden olan faktörler, prestij, zenginlik ve soyluluk olarak belirtmiştir.

Max Weber’e göre tabakalaşmaya neden olan faktörler, sınıf, statü ve bir örgüte üye olmadır.

Max Weber’e göre tabakalaşmaya neden olan faktörler, işçiler, tarım kesimi ve kadınları vurgulamıştır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 84

Toplumsal hareketlilik olarak, dikey hareketlilik nasıl tanımlanır?

Üretim ve gelirlerde farklılık olmaması durumunda, mesleklerde devamlılık esastır.

Benzer prestije sahip pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliktir.

Toplumsal yapı açısından sağlıklı toplumlar, dikey hareketliliğin önünün rekabete, liyakate, eşitliğe dayalı olarak açıldığı, torpile/ ilişkiler ağına dayalı yükselmelerin ortadan kaldırıldığı / zayıflatıldığı toplumlardır.

Benzer prestije sahip pozisyonlar arasındaki hareketliliktir.

Bir toplumda birbirinden çok farklı pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliği ifade eder.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 85

Bir toplumda Normlar ne anlama gelir?

Bir toplumda, kurumda, grupta nelerin yapılıp nelerin yapılmayacağını belirleyen standartlardır.

Kendi başlarına anlamları olmayan ama içinde bulunulan toplum, kurum, grupta anlam kazanan şeylerdir.

Bir toplumda kendi başına anlamı olmayan sesler, şekillere verilen isimdir.

Normlar toplumdan topluma değişir.

Normlar, bir toplumda dayanışmada önemli bir değeri oluşturabilir.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 86

Toplumsal hareketlilik olarak, yatay hareketlilik nedir?

Bir toplumda birbirinden çok farklı pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliği ifade eder.

Benzer prestije sahip pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliktir.

Gidilen bölgelerde önemli uyum sorunlarının yaşanması ve sosyal gerilimlerin ortaya çıkmasına neden olur.

Bir toplumda din, etnisite, kimlik, cinsiyet vb. açılardan ayrımcılık uygulanmıyorsa, toplumda yatay hareketlilik olur.

Toplumsal ve kültürel değişmeye neden olur.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 87

Bir kültürde, alt kültür neyi ifade eder?

Bir toplumda egemen/ hâkim olan kültürle uyum içerisinde yaşayan kültürüdür.

Bir toplumda var olan egemen kültüre karşı olan ve o egemen kültürü yıkarak/ ortadan kaldırarak yerine kendi kültür unsurlarını yerleştirmeye çalışan gruplardır.

Bir toplumda egemen/ hâkim olan kültürle uyum içerisinde yaşayan ama kendilerine ait farklılıklarıyla da ayrışan gruplara alt kültür grupları denilmektedir.

Alt kültür egemen kültürü reddedip, yıkmaya çalışan ve yerine kendi kültürel öğelerini yerleştirmeye çalışan grupları ifade eder.

Bir toplumda yaşayan bireylerin çok büyük bir bölümü̈ o toplumda hâkim olan kültürle sorun yaşamadan faaliyetlerini sürdürmesidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 88

Toplumsal rol nedir?

Kişinin toplum içindeki konumu ifade eder.

Bir kurumda kişiden beklenen kurallara uymasıdır.

Çalışan kadınların kariyer rolleri ile aile rolleri arasında yaşanan çatışmalardır.

Toplumsal rol, “toplumun kişilerden beklediği davranışları” ifade eder.

Kişinin, sahip olduğu iki farklı rolün birbiriyle çelişmesi sürecinde yaşanan duruma denir.

Açıklama:

Toplumsal rol, “toplumun kişilerden beklediği davranışları” ifade eder. İnsanlar toplum içerisinde farklı rollere dayalı olarak varlıklarını sürdürürler.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Toplumun oluşmasında aşağıdakilerden hangisi aktif unsurlar arasında yer almaz?

Aynı coğrafyada yaşama

Ortak yaşanan geçmiş

Duygu birlikteliği

Aitlik hissi

Vatandaşlık kazanma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 90

Toplumda uzun bir süre birlikte yaşanmışlıktan dolayı oluşan kültür, sonraki kuşaklara nasıl aktarılır?

Toplumsallaşma yoluyla

Eğitim yoluyla

Aile ile

Kreşler ile

Kitle iletişim araçları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 91

Özellikle okul öncesinde toplumsallaşma sürecinde öne çıkan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Aile

Okul

Kreş

Kitle iletişim aracı

Çalışma hayatı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Aşağıdakilerden hangisi yatay hareketliliktir?

İflas etme

Piyangodan para çıkması

Küçük esnafın işçi olması

Göç edip zengin olma

Yüksek gelirli meslek sahibi olma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 97

Toplumsal ve kültürel değişim
Toplumsal yatay hareketlilik
Sosyal gerilimlerin çıkması

Yukarıda coğrafi hareketlilik ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?

I - III

I - II - III

I - II

II - III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 98

Ataerkil ifadesi bir toplumda hangi tip tabakalaşmaya neden olur?

Sınıf

Statü

Aile

Cinsiyet

Etnisite ve Din

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerden hangisi dikey hareketliliğe bir örnektir?

bir müfettişin uzman olması

küçük bir esnafın işçi olması

bir işçinin çalıştığı fabrikayı değiştirmesi

bir doktorun başka bir hastanede çalışmaya başlaması

bir öğretmenin profesör olması

Açıklama:

Dikey hareketlilik:Bir toplumda birbirinden çok farklı pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliği ifade eder. Tarihsel süreçte toplumsal yapıdaki gelişmeleri anlama adına son derece önemli bir kavramdır. Toplumda dikey hareketliliğin varlığı, farklı kesimlerin gelecekte konumlarını/ pozisyonlarını değiştirme anlamında önemli bir umudu içinde barındırır.
Yatay Hareketlilik: Benzer prestije sahip pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliktir. Günümüzde çok yaygın toplumsal hareketlilik şeklidir. Müfettiş olan bir kişinin uzman, küçük bir esnafın işçi olması gibi pozisyonlar arasındaki değişmelerin kişinin prestijinde farklılık yaratmadığı hareketlilik türüdür.
A, B, C ve D seçeneklerinde kişinin pozisyonunda ve prestijinde bir değişiklik olmamaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Bir toplumda farklı pozisyonlar ve konumlar arasındaki değişmeleri ifade eden toplumsal hareketlilik kaç türlüdür?

iki

üç

dört

beş

altı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 105

Bir toplumda yoksul bir aileden gelen bir bireyin dikey toplumsal hareketlilik yoluyla statü değiştirmesini sağlayan en önemli faktör aşağıdakilerden hangisi olabilir?

göçler

farklı doğurma oranları

bireysel rekabeti teşvik eden kültürel ortam

eğitim

eşitliğin önemli bir değer olması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 106

Bireyin doğumundan ölümüne kadar geçen sürede öğrendiği şeyler bütünü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

toplumsallaşma

eğitim

gelenekler

değerler

kültür

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 107

Bir toplumda ulaşılmak istenen ideal standartları gösteren kavram aşağıdakilerden hangisidir?

tutumlar

değerler

semboller

inançlar

normlar

Açıklama:

Bir toplumda ulaşılmak istenen ideal standartları gösterir. Değerler bir toplumda kolayca var olan değil, uzun bir süreç sonunda oluşan ideal standartları gösterir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi "amaca yönelik eyleme" bir örnektir?

trafikte yaşanan gerilimler

uzun yola çıkan tanıdıkların arkasından su dökmek

işyerinde gerçekleşen bir eylemi arkadaşının yaptığını bildiği hâlde ahlâki değerlerinden dolayı onu ele vermeyip işten atılmak

mutlu bir haber karşısında gerçekleşen aşırı sevinç gösterileri

3 ayda 10 kilo vermek isteyen bir kişinin diyetisyene gitmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 109

Toplumsal yapı

Kültür

Hegemonya

Örf ve adet

Siyaset

Açıklama:

“Toplumsal yapı, toplumlarda varolan toplumsal kesimler ve kurumlar arasındaki ilişkiler bütününe işaret eder. Bu ilişkiler toplum üyelerinin davranışlarını
biçimlendirir”

Doğru Cevap: A

Soru 110

Siyaset

Ekonomi

Eğitim

Aile

Din

Açıklama:

Ekonomi, bir toplumdaki üretim, dağıtım, bölüşüm, fiyat, faiz, ücret
vb. ilişkilerin yönlendirilmesinde/ yürütülmesinde/ belirlenmesinde önemli bir
işlev görür.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmeye etki eden faktörlerden biri değildir?

Teknolojik gelişmeler

Nüfus hareketleri ve göçler

Kesimler arasındaki etkileşimler

Asimilasyon

Yeni iş bulma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 112

Weber

Marx

Durkheim

Giddens

Ritzer

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi Weber'in toplumsal tabakalaşmaya neden olacağını düşündüğü faktörlerden biri değildir?

Sınıf

Statü

Bir örgüte üye olma

Meslek

Sağlık

Açıklama:

Sosyal bilimler alanına önemli katkılarda bulunan düşünürlerden biri de Max Weber’dir. Max Weber, toplumda tabakalaşmaya neden olan birkaç faktöre değinir.
• Sınıf: Weber, sınıf kavramını Marx’ın kullandığı
anlamdan daha geniş bir bağlamda
kullanır.
• Statü: Toplumsal onuru temsil eden statü
kavramı Weber’e göre toplumsal tabakalaşmayı
anlamada çok önemlidir.
• Bir örgüte üye olma: Weber, farklı örgütlere
üye olma ve bundan kaynaklanan toplumsal
prestijin de tabakalaşmaya neden
olduğunu vurgular.
Meslek: Kişinin sahip olduğu meslek, kişiye
gösterilen toplumsal saygıda belirleyici
unsurlardan birisidir. Örneğin; doktor,
savcı, asker, ayakkabıcı, terzi farklı statüye
sahip mesleklerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 114

Fichter, dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri arasında aşağıdaki faktörlerden hangisinden bahsetmez?

Sürekli iş değiştirme

Eşitliğin önemli bir değer olması

Eğitim

Farklı doğum oranları

Göç

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 115

Rekabetin önü kapalı olduğunda aşağıdakilerden hangisi görülür?

Kendini geliştiren kişiler

Risk alan kişiler

Liyakatle yükselen kişiler

Dikey hareketliliğin sınırlılığı

Azimli mücadeleci kişiler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi hareketliliğin toplumsal etkilerinden biri değildir?

Toplumsal ve kültürel değişikliğe neden olur

Toplumda dikey hareketliliğe neden olur

İlk kuşak ve sonraki kuşak arasında kültürel çatışmalar ortaya çıkar.

Göç eden kişilerin önemli bir bölümünün düşük vasıflı olması, kayıt dışı ekonomiyi de arttırır.

Sosyal gerilimler ortadan kalkar.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 117

Kendi başlarına anlamı olmayan, ancak içinde bulunulan toplum, kurum ve grupta belli anlamları olan şeylere ne ad verilmektedir?

Sembol

Kurum

Norm

Değer

Gelenek

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 118

Bir toplumda var olan egemen kültüre karşı olan ve o egemen kültürü yıkarak/ ortadan kaldırarak yerine kendi kültür unsurlarını yerleştirmeye çalışan gruplara ne ad verilir?

Alt kültür

Popüler kültür

Karşı kültür

Kültürleşme

Etnosentrizm

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 119

I. Aile
II. Okul
III. Kreş
IV. Kitle iletişim araçları
Yukarıdakilerden hangisi toplumsallaşmanın aracılarına verilebilecek bir örnektir?

I ve II

I, II ve III

Yalnız IV

III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 120

Aile

Ekonomi

Eğitim

Irk

Din

Açıklama:

İlişkileri düzenleme tarzları değişse de her toplumda 5 temel kurum bulunmaktadır: Aile, Eğitim, Ekonomi, Siyaset ve Din. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 121

Kişinin sonucunu öngördüğü bir eylemi din, inanç, ahlâk vb. değerlerden dolayı bilerek yapmasına ne ad verilir?

Geleneksel eylem

Değere yönelik rasyonel eylem

Amaca yönelik rasyonel eylem

Duygusal eylem

Hedefe yönelik rasyonel eylem

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 122

Yalnız I

I ve II

I, II, III ve IV

III ve IV

I ve IV

Açıklama:

Toplumsal değişmeye etki eden çok sayıda faktör bulunsa da, toplumsal değişmede belirleyici olarak öne çıkan temel faktörler şunlardır:

Teknolojik değişmeler,
Nüfus hareketleri ve göçler,
Kesimler arasındaki iletişim ve etkileşimler
Asimilasyon.

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 123

Belirli coğrafyada yaşayan ve aralarında ortak duygu birliği olan insanlardan oluşan yapıya ne ad verilir?

Kültür

Toplum

Aile

Okul

Devlet

Açıklama:

Toplum, bir coğrafyada yaşayan, aralarında duygu birlikteliği olan insanlardan oluşur

Doğru Cevap: B

Soru 124

Kulüpler, Topluluklar, Sivil Toplum Örgütleri toplumsal yapı ile ilgili temel kavramlardan hangisinin bir aracıdır?

Toplumsallaşma

Toplumsal Kurum

Toplumsal Yapı

Toplumsal Eylem

Toplumsal Değişme

Açıklama:

Toplumsallaşma

Doğru Cevap: A

Soru 125

Bir toplumdaki insanların manevi ilişkilerini düzenlemede önemli rol oynayan toplumsal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Aile

Siyaset

Okul

Eğitim

Din

Açıklama:

Din

Doğru Cevap: E

Soru 126

Son derece soğuk bir kişiliğe sahip olan birinin çocuğunun düğünü/ mezuniyeti esnasında gözyaşlarını tutamaması hangi toplumsal eylem türüne örnektir?

Geleneksel eylem

Amaca yönelik rasyonel eylem

Değere yönelik rasyonel eylem

Duygusal eylem

Kültür

Açıklama:

Duygusal eylem

Doğru Cevap: D

Soru 127

Bir ülkenin işgal edilmesi ve işgal edilen ülkelerde yerel dilin yasaklanması toplumsal yapı ile ilgili hangi temel kavramla ilişkilidir?

Toplumsal Eylem

Toplumsallaşma

Asimilasyon

Amaca yönelik rasyonel eylem

Teknolojik değişmeler

Açıklama:

Bir ülkenin diğer ülkeyi işgal etmesi ve işgal ettiği ülkenin kültüründe zorla değişime gitmesidir. Tarihte çok sayıda örneği bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 128

Karl Marx ve Max Weber' in toplumsal tabakalaşmaya ilişkin ortak değindikleri yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf

Din

Cinsiyet

Para

Aile

Açıklama:

Sınıf

Doğru Cevap: A

Soru 129

Göçler ve Savaşlar hangi tür toplumsal hareketliliğe örnektir?

Eğitim

Yatay Hareketlilik

Kültür

Dikey Hareketlilik

Toplumsal Değişme

Açıklama:

Fichter, bir toplumda aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşen dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri olarak beş faktörü öne çıkartır: 1- Göçler, 2- Farklı doğurma oranları, 3- Bireysel rekabeti teşvik eden kültürel ortam, 4- Eğitim, 5 - Eşitliğin önemli bir değer olması (2016: 189-190)

Doğru Cevap: D

Soru 130

Bir toplumda var olan değer, tutum, inanç, sembol vb. unsurların oluşturduğu bütün aşağıdakilerden hangisidir?

Din

Etnisite

Kültür

Toplum

Aile

Açıklama:

Kültür

Doğru Cevap: C

Soru 131

Dil, ten rengi, işaretler kültürü oluşturan hangi temel unsurlardandır?

Liyakat

Değerler

Tutumlar

Normlar

Semboller

Açıklama:

Semboller

Doğru Cevap: E

Soru 132

Egemen kültürü yıkmaya çalışan etnik, dinsel hareketler hangi kültür olgusuna örnek verilebilir?

Alt Kültür

Karşı Kültür

Toplumsal Rol

Toplumsal Statü

Kanaatkarlık

Açıklama:

Karşı Kültür

Doğru Cevap: B

Soru 133

I. Meslek
II. Para/ zenginlik
III. Ten Rengi
IV. Etnisite ve Din
V. Cinsiyet
Yukarıdakilerden hangisi toplumlarda statü farklılaşmasına yol açan faktörler arasında sayılır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Toplumlarda statü farklılaşmasına yol açan bazı faktörler şunlardır: Meslek, Para/ zenginlik, Ten Rengi, Etnisite ve Din, Cinsiyet ve Aile. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşen dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri arasında sayılmaz?

Göçler

Din farkı

Farklı doğurma oranları

Bireysel rekabeti teşvik eden kültürel ortam

Eğitim

Açıklama:

Kişinin toplum içindeki konumu ve o konuma/ pozisyona toplumca gösterilen saygıyı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal rol

Toplumsal statü

Karşı kültür

Alt kültür

Gelenekler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi Toplumsallaşmanın öne çıkan aracılarından biri değildir?

Aile

Bankalar

Okul

Kreşler

Kitle iletişim araçları

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 140

"_____________, toplumlarda varolan toplumsal kesimler ve kurumlar arasındaki ilişkiler bütününe işaret eder." Verilen boşluk aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?

Demografik yapı

Kurumsal yapı

Ekonomi-Politik

Toplumsal yapı

Kültürel yapı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 141

Aşağıdakilerden hangisi "Toplumsal Kurum" ile ilgili olarak söylenemez?

Toplumsal kurumlar, belirli amaçları gerçekleştirmek amacıyla oluşturulmuştur ve bu amaçları gerçekleştirirken yaptırım ve ödüllendirmeleri yaygın olarak kullanırlar.

İnsan davranışını yönlendiren ve bu yönlendirmeyi yaparken belirli kurallardan hareket eden yapılardır.

Kurumların ortaya çıkmalarındaki temel neden asla bu alandaki bir ihtiyaç olamaz ancak bu süreçte ortaya çıktığı alandaki davranışları/ ilişkileri yine de düzenler.

Toplumsal yapıdaki ilişkilerin yönlendirilmesinde/ yönetilmesinde kurumlar önemli rol oynarlar.

İlişkileri düzenleme tarzları değişse de her toplumda 5 temel kurum bulunmaktadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 142

Bir toplumda var olan kesimler arasında iktidar ve yönetim ilişkilerini düzenleyen kuruma ne ad verilir?

Ekonomi

Kültür

Hukuk/Adalet

Kamu Politikası

Siyaset

Açıklama:

Siyaset, bir toplumda var olan kesimler arasında iktidar, yönetim ilişkilerini düzenler. Buna göre doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin önemli isimlerinden Max Weber'in ortaya koyduğu toplumsal arka planı da olan 4 eylem/ davranış biçiminden biri değildir?

Kurumsal eylem

Duygusal eylem

Geleneksel eylem

Değere yönelik rasyonel eylem

Amaca yönelik rasyonel eylem

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 144

Kişinin sonucunu öngördüğü bir eylemi din, inanç, ahlâk vb. değerlerden dolayı bilerek yapması aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?

Duygusal eylem

Geleneksel eylem

Amaca yönelik rasyonel eylem

Değere yönelik rasyonel eylem

Rasyonel olmayan eylem

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 145

Marx, kapitalizmin gelişmesiyle birlikte toplumda iki sınıfın merkezî önem kazanacağını belirtir. Bu iki sınıf aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

Proleterya - Aristokrasi

Proletarya - Burjuvazi

Burjuvazi - Aristokrasi

Serfler - Aristokrasi

Serfler - Proletarya

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 146

Aşağıdakilerden hangisi "Dikey Hareketlilik" ile ilgili söylenemez?

Bir toplumda birbirinden çok farklı pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliği ifade eder.

Toplumda dikey hareketliliğin varlığı, farklı kesimlerin gelecekte konumlarını/ pozisyonlarını değiştirme anlamında önemli bir umudu içinde barındırır.

Dikey hareketlilik, sanayileşme süreci ile birlikte yaygınlık kazanır.

Fichter, bir toplumda aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşen dikey toplumsal hareketliliğin nedenleri olarak beş faktörü öne çıkartır.

Benzer prestije sahip pozisyonlar ve konumlar arasındaki hareketliliktir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 147

Bir toplumda, kurumda ya da grupta nelerin yapılıp nelerin yapılmayacağını belirleyen standartlara ne ad verilir?

Değerler

Etik kodlar

Normlar

Semboller

Gelenekler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 7

Ekonomik açıdan açlık sınırındadırlar.

Kente ilişkin ortak bir yaşam kültürleri oluşturmuşlardır.

Çoğunun belirgin bir mesleği bulunmaktadır.

Çoğu geniş aile yapısına sahiptir.

Yukarıdakilerden hangileri kırsal bölgelerden kentsel bölgelere göç eden insanların ortak özellikleridir?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

KENTLEŞME: KISA BİR SOSYOLOJİK VE TARİHSEL ARKA PLAN konusunu okuyunuz.
Söz konusu insanların çoğunluğu ekonomik açıdan açlık sınırındadırlar ve çoğu geniş aile yapısına sahiptir. diğer özellikler ise kent insanına özgüdür. Doğru yanıt C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kentlerin öne çıkan özelliklerinden biri değildir?

Kitle eğitiminin hakim olması

Kurallara dayalı bir ortak yaşama kültürünün oluşması

Bireyci bir anlayışın hakim olması

Örgütlenmenin öne çıkması

Toplumsal hayatın benzeşmeye dayalı olması

Açıklama:

KENTLEŞME: KISA BİR SOSYOLOJİK VE TARİHSEL ARKA PLAN konusunu okuyunuz.
E seçeneği hariç diğer seçenekler kentlerin öne çıkan özellikleridir. Kentlerde toplumsal hayat benzeşmeye değil farklılaşmaya dayalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi cumhuriyetin ilk yıllarından günümüze kentleşme açısından doğrudur?

Cumhuriyetin ilk yıllarından 1950’lere kadar kentleşme oranında belirgin değişiklik olmamıştır.

1950’lerden itibaren Türkiye’de köylü nüfusunda bir artış gözlenmektedir.

Kentleşme oranı 1960’lı yıllardan itibaren bariz düzeyde artış göstermektedir.

Cumhuriyetin ilk yıllarında kentlerden köylere doğru bir göç olgusu yaşanmıştır.

1970’lerden itibaren Türkiye’deki kentleşme oranı günümüz kentleşme oranını korumuştur.

Açıklama:

TÜRKİYE’DE KENTLEŞMENİN ÖZELLİKLERİ VE NEDENLERİ konusnu okuyunuz.
Verieln bilgilerden sadece A seçeneğindeki doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Avrupa’daki kentleşme sanayileşmeyle paralelken Türkiye’de paralel değildir.

Osmanlı’nın son döneminde kentleşme Avrupa’dakinin gerisinde kalmıştır.

Cumhuriyetin ilk yıllarında Avrupa’dakine benzer bir kentleşme biçimi oluşmaya başlamıştır.

Avrupa’da metropolleşme söz konusuyken Türkiye’de kentleşme söz konusudur.

Yukarıdakilerden hangileri 20. yüzyılın başlarından itibaren Türkiye ve Avrupa’daki kentleşmeyle ilgili doğrudur?

III ve IV

II ve IV

II ve III

I ve III

I ve II

Açıklama:

Türkiye’de Kentleşmenin Özellikleri konusunu okuyunuz.
I ve II numaralı cümlelerde verilen bilgiler doğrudur. Doğru yanıt E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de köyden kente göçün temel nedenidir?

Köy insanlarının düşük eğitim seviyesine sahip olması

Köy insanının şehre uyum sağlayacağına inanması

Köy insanlarının belirgin bir mesleklerinin olmaması

Köy insanının köyde iyi yaşam umudunun kalmaması

Köy insanının üretim için belirgin bir yeteneğinin olmaması

Açıklama:

Türkiye’de Kentleşmenin Nedenleri konusunu okuyunuz.
Verilenler içinde D seçeneği köyden kente göçüşün en temel nedeni olarak ileri sürülebilir. Diğer seçeneklerdeki bilgiler de doğrudur ancak göçün temel nedeni değildirler. Daha çok köy insanının özellikleri olarak kabul edilebilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi kentleşmenin iletici nedenlerinden biridir?

Kentte daha zengin kültürel ve sportif faaliyet imkanlarının olması

Kentin daha iyi eğitim olanaklarına sahip olması

Güvenlik nedeniyle köylerin boşaltılmak durumunda kalması

Basının kültür aktarımı sağlamasıyla köy insanlarının aydınlanması

Toprakların büyük sermaye sahiplerinin elinde olması

Açıklama:

Türkiye’de Kentleşmenin Nedenleri konusunu okuyunuz.
A ve B kentin çekici yanlarına C ve E ise köyün itici yanlarına örnektir. D seçeneği ise kentleşmede iletici bir faktördür.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Köyden kente göç etmiş bireylerin çoğunlukla gittikleri büyük kentlerde kendi köylüleri veya kendi kültürüne uygun sosyal ortamlarda yaşamlarını sürdürmeleri bir yandan psikolojik olarak kendilerini güvende ve rahat hissetmelerine yararken diğer yandan sosyolojik olarak içinde bulundukları kentin ………………………………………. sorununu doğurmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki hangisi doğru şekilde tamamlar?

Gecekondulaşma

Alt yapı

Kültürüyle bütünleşememe

Aşırı işsizlik

Kayıp dışı ekonomi

Açıklama:

Kentte ama Kentli Değil: Kenti Yaşayamama, Kentle Bütünleşememe Sorunu konusnu okuyunuz.
Verilen cümlede en uygun ifade C seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi köyden kente kontrolsüz göç sorunu çözmek için alınabilecek en temel önlemdir?

Kentlerdeki gecekondulaşma sorununun çözülmesi

Düzenli şehirleşme planlarının uygulanması

Köyden kente göç isteyen kişilere bazı koşulların sunulması

Köylerin ekonomik ve kültürel koşullarının iyileştirilmesi

Yerel yönetimlere daha fazla yetki verilmesi

Açıklama:

TÜRKİYE’DE HIZLI KENTLEŞMEYE YÖNELİK ÇÖZÜM ARAYIŞLARI konusunu okuyunuz.
A ve B seçeneklerinde göç olgusu gerşekleştikten sonra alınabilecek önlemleri içermektedir. C seçeneğinde verilen öneri otoriter yönetimlerce uygulanabilecek ve kişi hak ve özgürlüğünü hiçe sayan bir yaklaşımı ifade etmektedir. E seçeneğinde ise verilen bilgi doğru olmakla birlikte esasen C seçeneğindeki önlem alındığında uygulamaya geçirilebilecek bir durumdur. Bu nedenlerle doğru yanıt D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi KENT'in, kent kültürünün, yaşamının, toplumunun başlıca özelliklerinden biridir?

Benzeşmeye dayalı olması.

Aile içinde eşitlikçi rollerin olmaması.

Zaman kavramının önemli olmaması.

Çeşitli örgütlenme biçimlerinin öne çıkması.

Üretimin ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılık alanlarında gerçekleşmesi.

Açıklama:

Kent toplumunda dernek, birlik, sendika, kulüp gibi çeşitli örgütlenme biçimlerini görmek olası.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Avrupa'nın aksine Türkiye'de kentleşme değil, metropolleşme söz konusudur. Örneğin, Çorum'un bir köyünden göç eden bir aile Çorum'a değil, doğrudan İstanbul, Ankara, İzmir gibi metropollere taşınır. Bunun altında yatan başlıca tarihsel neden aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de kentleşme sürecinin sanayileşme sürecinden kopuk olarak gerçekleşmesi.

Köylerde yoksulluğun kırılma imkanlarının olmaması.

Televizyonun kırsal hayatına girmesiyle köy halkının metropollerin gösterişli ve çekici yaşamıyla tanışması.

Demiryolları ve havayolları ağının yerine karayollarının gelişmesi köyden kente göç sürecini dolaylı olarak hızlandırması.

Köylerin kültürel ve sanatsal aktiviteler açısından son derece sınırlı imkanlara sahip olması.

Açıklama:

Türkiye'de kentleşmenin özellikleri
Hem Osmanlı döneminde hem Cumhuriyetin ilk dönemlerinde Türkiye'de sanayileşme süreci yeterli ölçüde gerçekleşmemiş, kentin sunduğu iş, sağlık, eğitim, kültür gibi imkanlar birkaç metropolde toplanmıştır. Bu nedenle köyden kente göç bu metropoller yönünde gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki kentleşmeyi etkileyen itici nedenlerinden biridir?

Daha fazla iş olanaklarının sağlanması.

İyi eğitim fırsatlarına ulaşma.

Tarımda makineleşme.

Daha iyi sağlık olanaklarına sahip olma.

Ulaşım alanındaki gelişmeler.

Açıklama:

Daha iyi iş, eğitim ve sağlık olanaklarına ulaşma imkanı kentleşme sürecinin çekici nedenleridir. Ulaşım ise iletici nedenlerinden biridir. Tarımda makineleşme, kentleşmeyi etkileyen itici nedenlerdendir.
İtici nedenler, köyden kaynaklanmaktadır. Köy, artık insanlara yeterli bir yaşama imkânı sunamamaktadır. Köyde yoksulluğu kıracak imkânlar azalmakta, köyde ekonomik açıdan kötü durumda bulunan kişiler, o durumu aşacak imkânları köyde bulamamaktadır. Köy, içinde yaşayan insanları kente doğru itmektedir. Tarımda makineleşmenin de bu bakımdan önemli etkileri olmuştur. Bu etkilerin bazıları şunlardır:
• Tarımda insan gücüne duyulan ihtiyacın azalması ve işsizliğin artması,
• İşsiz kalan insanların geçinmek için kentlere göç etmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Kentleşmenin çekici nedenlerini tanımlayan açıklama hangi seçenekte verilmiştir?

Köyün iticiliğinden ya da kentin çekiciliğinden kaynaklanmayan ama kentleşmeyi de arttıran nedenlerdir.

Kentlerden kaynaklanan ve onları insanlar için daha cazip, göç edilebilir, yaşanılabilir kılan nedenlerdir.

Türkiye'de kentli olmak toplumsal tabakalaşmada daha üst bir statüyü temsil eder, bu da kentleşmeyi hızlandırır.

Köy artık insanlara yeterli yaşama imkanı sunamamakta, köyde yoksulluğu kıracak imkanlar azalmaktadır.

Haberleşme ve iletişim araçları, kenti bir cazibe ve zenginlik simgesi olarak kırsalın en ücra noktasına kadar ulaştırmıştır.

Açıklama:

Kentleşmenin nedenleri itici, çekici, iletici, vs. olmak üzere sınıflandırılır. Çekici nedenler, kentten kaynaklanan ve kentleri daha cazip kılan nedenler olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Devlete ait boş arazilere gecekondu yaparak, onları kente yeni göç etmiş kişilere satan gecekondu firmaları ve arazi mafyaları gecekondulaşma tarihinin hangi döneminde ortaya çıkmıştır?

1960'a kadar olan 1. dönem

1960-1970 arası 2. dönem

1970 ve 1980'lerden sonra 3. dönem

2000'li yılların başları

2010-2020 yılları arası

Açıklama:

Gecekondu sorunu
Gecekondu firmalarının ve arazi mayalarının ortaya çıkışı 1970 ve 1980'lerden sonraki 3. gecekondulaşma döneminde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Hızlı kentleşme ve iç göç yoğunluğuna çözüm bulmak amacıyla başlatılan köykent projesi kime aittir?

Bülent Ecevit

Hasan Ali Yücel

Süleyman Demirel

Turgut Özal

İsmet İnonü

Açıklama:

Türkiye'de hızlı kentleşmeye yönelik çözüm arayışları
Köykent projesinin kurucusu Bülent Ecevit'tir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Osmanlı İmparatorluğunda yargı hangi yöneten grubunun görevidir?

Seyfiye

Şehremini

Ehli Hiref

Kalemiye

İlmiye

Açıklama:

Türkiye'deki kentleşmenin özelikleri ve nedenleri
İlmiye grubu, medrese eğitiminden geçmiş, yargı, öğretim ve yönetim alanlarında görevli kişilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Türkiye'deki hızlı kentleşmeye yönelik çözüm arayışlarının alt başlıklarından biri Kırsalın Şartlarının Düzenlenmesidir. Aşağıdakilerden hangisi, bu alt başlık kapsamında gerçekleşen uygulamalardan biridir?

Kente göç eden kitlelerin adaptasyonuna yönelik altyapı yatırımları.

Kentlerdeki sportif ve kültürel faaliyetlerin gelişmesine yapılan yatırımlar.

Kentlerde istihdam olanaklarının arttırılması.

Sorunların çözümlerinde yerel yönetimlerin daha fazla söz sahibi olmasıdır.

Köy kooperatiflerinin ürettiği ürünlerin kentlere ulaştırarak pazarlanması.

Açıklama:

Hızlı kentleşmeye yönelik çözüm arayışları, 1- Köy ve Kırsalın Şartlarının Düzenlenmesi; 2- Kentin İmkanlarının Geliştirmesi; 3- Yerel Yönetimlerin Güçlenmesi gibi alt başlıklarda ele alınır. Köy kooperatiflerinde imal edilen ürünlerin kentli alıcısına ulaştırma uygulaması, ilk alt başlık kapsamındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Türkiye'de kentleşmenin en önemli sosyolojik sorunlarından biri hangisidir?

Konut ve arsa sorunu, çarpık gecekondulaşma süreci.

Yatay mimari yerine dikey mimarinin kullanımı, TOKİ blokları, şehirdeki yeşil alanların azalması.

Ulaşım ve altyapı ağlarındaki yetersizlik, şehrin uzak mahallelerine hizmet götürmedeki sıkıntılar.

Kent kültürüyle bütünleşememe, insanların hemşehrileriyle izole bir grup halinde köy yaşantılarını devam ettirmeleri.

Göç eden kitlelerin herhangi bir mesleğe, vasfa, eğitime sahip olmaması, kayıt dışı işlerde çalışması.

Açıklama:

Türkiye'deki kentleşmenin sorunları
Kentleşme süreci birçok türden sorunlar barındırır. En önemli sosyolojik sorunlarından biriyse köyden göç etmiş kişilerin kentli niteliklerine ulaşamamaları, uzun yılları kentte yaşamalarına rağmen kırsala özgü geleneklerini sürdürmeleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Türkiye'de kentleşmenin nedenleri birkaç sınıfa ayrılır. İnsanların terörle mücadele kapsamında boşaltılan köylerden kentlere göç etmeleri bu sınıflardan hangisine girer?

İtici nedenler

Çekici nedenler

Sosyo-psikolojik nedenler

Dış nedenler

İletici nedenler

Açıklama:

Bu olgu, İtici nedenler sınıfına girer.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi 1927 yılında gerçekleşen nüfus sayımı ile ilgili doğru bir ifadedir?

1927 yılında Türkiye nüfusunun % 75 (yüzde yetmişbeşi)'i kentlerde yaşamaktadır.

1927 yılında nüfusun 4'te 3'ü kırsalda yaşamaktadır.

1927 yılında nüfusun %25 (yüzde yirmibeş)'i köylerde yaşamaktadır.

1927 yılında kentleşme bağlamında önemli nüfus hareketliliği vardır.

1927 yılında rasyonel düşüncenin etkisiyle planlı/düzenli yapılaşma vardır.

Açıklama:

1927 yılındaki nüfus sayımı ile ilgili doğru ifade nüfusun %75 (yüzde yetmişbeş)'i köylerde yaşamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de insanların bir ilin köyünden, o ilin ilçesine ya da merkezine değil de en büyük iller olan İstanbul, Ankara'ya göç etmesine verilen isimdir?

Kentleşme

Göç etme

Metropolleşme

Gecekondulaşma

Sanayileşme

Açıklama:

Türkiye'de kentleşme değil metropolleşme söz konusudur. İnsanlar Artvin'in köyünden merkezine değil, İstanbul, Ankara gibi büyük kentlere gider.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kentleşmenin nedenlerinden biri değildir?

Tarımda makineleşme

Hızlı nüfus artışı ve toprakların bölünmesi

Toprakların büyük sermaye sahiplerinin elinde toplanması

Organik tarımın yaygınlaşarak katma değeri yüksek ürünlerin yetiştirilmesi

Yatırım, güvenlik gibi nedenlerle köylerin boşaltılması

Açıklama:

Türkiye'de kentleşmenin nedenlerinden biri "Organik tarımın yaygınlaşarak katma değeri yüksek ürünlerin yetiştirilmesi" değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi kentlere göç edenlerin herhangi bir mesleğe, beceriye vasfa sahip olmamalarının neden olduğu sorundur?

Kayıt dışı ekonominin /çalışmanın artışı

Ulaşım ve altyapı sorunu

Kenti yaşayamama sorunu

Gecekondu sorunu

Kentle bütünleşememe sorunu

Açıklama:

Kentlere göç edenlerin herhangi bir mesleğe, beceriye vasfa sahip olmamalarının neden olduğu sorun; kayıt dışı ekonominin artışıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisinde Türkiye'de hızlı kentleşmeye yönelik arayışlarda çözüm yerel yönetimlere daha fazla yetki verilmesidir?

Yerel yönetimlerin çarpık kentleşme ile başa çıkabilecek gelirlerinin olmaması

Göç eden kitleleri uyumlaştıracak altyapı yatırımlarının yapılmaması

Büyük kentlerin istihdam imkanlarının yeterince artmamış olması

Türkiye'de 1950'li yıllardan itibaren köylerden kentlere yoğun iç göç yaşanması

Köylerin kentlere bağlantısının kara yolları ile geliştirilmesi

Açıklama:

Türkiye'de hızlı kentleşmeye yönelik arayışlarda "Yerel yönetimlerin çarpık kentleşme ile başa çıkabilecek gelirlerinin olmaması" nın çözümü yerel yönetimlere daha fazla yetki verilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi hükumetin göçün kaynaklandığı yer olarak köylerin şartlarını ekonomik/sportif/kültürel olarak geliştirmesini hedefleyen projelerden biridir?

Hasat projesi

İmece projesi

Köykent projesi

Batıkent projesi

Göç projesi

Açıklama:

Ecevit'in köykent projesi Hükumetin göçün kaynaklandığı yer olarak köylerin şartlarını ekonomik/sportif/kültürel olarak geliştirmesini hedefleyen projelerden biridir

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi köy veya kasabanın sosyolojik olarak tanımlanabilen özelliklerinden biridir?

insanların birbirleriyle iletişim halinde olmamaları

kişi üzerindeki toplumsal kontrolün az olması

toplumsal değişmenin hızlı olması

örgütlenme ve çeşitliliğin az olması

grup normlarının oluşamamış olması

Açıklama:

Köy veya kasabanın sosyolojik olarak tanımlanabilen özelliklerinden biri, örgütlenme ve çeşitliliğin az olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sanayileşme başladıktan sonra köyden kente göç etmeye başlayan insanların ortak özelliklerinden biridir?

kentlerdeki bir arada yaşama kültürü sayesinde rahatlığa kavuşmaları

genel refah düzeyleri yüksek kişiler olmaları

kendi mesleklerini icra edebilecek ortamlara kavuşmaları

zengin birikimleri sayesinde geniş kitlelere uyum sağlayabilmeleri

hayata tutunabilmek için büyük bir nüfus içerisinde uğraş vermek durumunda kalmaları

Açıklama:

Sanayileşme başladıktan sonra köyden kente göç etmeye başlayan insanların ortak özelliklerinden biri, hayata tutunabilmek için uğraş vermek durumunda kalmalarıdır çünkü küçük nüfuslu yerleşim birimlerinden birden bire çok büyük yerleşim birimlerinde yaşamaya başlamışlardır.
hayata tutunabilmek için büyük bir nüfus içerisinde uğraş vermek durumunda kalmaları

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi değerler ve yaşama alışkanlıkları bağlamından bakıldığında kentlerin özelliklerinden biri değildir?

toplumsal kontrol

farklılık

akılcılık

zaman bilinci

rekabet

Açıklama:

Toplumsal kontrol, kentlerin değil köy ve kasabaların bir özelliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Osmanlı imparatorluğu zamanında kırsal bölgelerde yaşayan halkın geçim kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

zanaat

ticaret

tarım

turizm

otomobil endüstrisi

Açıklama:

Osmanlı imparatorluğu zamanında kırsal bölgelerde yaşayan halkın geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktı.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Türkiye'de kentleşme bağlamında en yüksek nüfus hareketliliği hangi yılda görülmüştür?

1940'lı yıllarda

1980'li yıllarda

1950'li yıllarda

1960'lı yıllarda

1930'lu yıllarda

Açıklama:

Türkiye'de kentleşme bağlamında en yüksek nüfus hareketliliği 1980'li yıllarda görülmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kentleşmenin iletici nedenlerinden biridir?

Hızlı nüfus artışı ve toprakların bölünmesi

Tarımda makineleşme

Toprakların büyük sermaye sahiplerinin elinde toplanması

Yoksulluğu kırma imkanı sağlaması

Haberleşme ve iletişim alanında yaşanan gelişmeler

Açıklama:

Toplumsal baskı, Türkiye'de kentleşmenin itici nedenlerinden biri değildir.
Kentleşmenin iletici nedenleri, köyün iticiliğinden ya da kentin çekiciliğinden kaynaklanmayan ama kentleşmeyi de arttıran nedenlerdir. Tarihsel süreç içerisinde değerlendirildiğinde ulaşım alanındaki gelişmeler ve haberleşme ve iletişim alanındaki gelişmeler kentleşmenin iletici nedenleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

İnsanların kırsal bölgelerden kentlere göç etmesini sağlayan çekici nedenlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Kentlerdeki nüfusun hızla artıyor olması

vasıflı işlerde iş bulma imkanı olması

her türlü eğitim olanağına ulaşmada çeşitlilik olması

kırsal bölgelerdeki kültürel mirasın kentlerde değer kazanması

sağlık sektöründe çalışma imkanının çok olması

Açıklama:

İnsanların kırsal bölgelerden kentlere göç etmesini sağlayan çekici nedenlerden biri her türlü eğitim olanağına ulaşmada çeşitlilik olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Türkiye'de kentleşmeye neden olan değişik etkenler içerisinde aşağıdakilerden hangisi "iletici nedenler" arasındadır?

haberleşme alanında yaşanan gelişmeler

daha iyi sağlık olanaklarına sahip olma

iyi eğitim fırsatlarına ulaşma

daha fazla iş olanakları sağlaması

tarımda makineleşme

Açıklama:

Türkiye'de kentleşmeye neden olan değişik etkenler içerisinde haberleşme alanında yaşanan gelişmeleri iletici nedenler arasında gösterebiliriz.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Yakın döneme kadar kentli nüfus içerisinde gecekondulaşma oranı en yüksek olan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Bursa

İzmir

Ankara

İstanbul

Adana

Açıklama:

Yakın döneme kadar kentli nüfus içerisinde gecekondulaşma oranı en yüksek olan ilimiz Ankara'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Türkiye'deki kentleşme sorunlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

kent merkezlerinde konut fiyatları aşır olduğu için kırsaldan kente göç edenler sadece gecekondularda kalabilmişlerdir

kayıt dışı çalışma artmaya başladığı için kente göç edenler vasıflı işlere yönelmişlerdir

kentlere göç edenlerin çoğu kentte olmalarına rağmen kentli gibi yaşayamamışlardır

kırsal bölgelerden kentlere göç edenler kentle bir an önce bütünleşebilmek için kentli insanlarla kaynaşmaya çalışmışlardır

kırsal bölgelerden kentlere göç edenlerdeki artış sonucu oluşan kentlerdeki trafik sorununu önleyebilmek üzere bisiklet kullanımına önem verilmiştir

Açıklama:

Türkiye'deki kentleşme sorunlarından biri kentlere göç edenlerin çoğunun kentte olmalarına rağmen kentli gibi yaşayamamış olmasıdır.
kentlere göç edenlerin çoğu kentte olmalarına rağmen kentli gibi yaşayamamışlardır

Doğru Cevap: C

Soru 41

Köyler neden toplumsal değişime daha yavaş tepki verirler?

Köyler, hayatın daha statik, durağan yaşandığı yerlerdir. Bu bağlamda toplumsal değişme daha yavaş gerçekleşir.

Köyler, kişi üzerinde toplumsal kontrolün çok güçlü olduğu yerleşim yerleridir.

Köyler zamanın yavaş aktığı yerlerdir.

Köy ve kasaba nüfus sayısının az olduğu yerlerdir.

Köylerde nüfus az olduğu için herkes birbirini tanır.

Açıklama:

Köyler, hayatın daha statik, durağan yaşandığı yerlerdir. Bu bağlamda toplumsal değişme daha yavaş gerçekleşi.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Neden köylerde grup normlarına uyum önemlidir?

Köylerde, örgütlenme, farklılık ve çeşitlilik zayıftır.

Köylerde grup normlarına uymak büyük önem taşır ve bu yüzden bireysellik ve farklılıklar hoş görülmez.

Köyler, yaşam çeşidi farklılaşmaya/ heterojenleşmeye dayalıdır.

Köyde herkes birbirini tanıdığı için dayanışma unsuru da fazladır.

Köyler zamanın yavaş aktığı, kültürel ve sosyal faaliyetlerin sınırlı olduğu yapılardır.

Açıklama:

Köyler, kişi üzerinde toplumsal kontrolün çok güçlü olduğu yerleşim yerleridir. Köyler, küçük yerleşim yerleri oldukları için haberdar olma durumu yüksektir. Normlara uymayan davranışlar karşısında toplumsal baskı çok güçlüdür. Kişi üzerinde aile, grup, çevre baskısı büyüktür. Köylerde grup normlarına uyma büyük önem taşır. Bu bağlamda bireysellik, farklılık hoş görülmez.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Kentlerde hangi değerler köylere göre ön plana çıkar?

Şehirlerde köylere nazaran, sıhhatli beslenme ön plana çıkar.

Şehirler çevreye önem verme bakımında köylerden daha akılcıdır.

Şehirlerde aile bağların kuvvetli olması düzenli bir hayat için önemlidir.

Hukuk, rekabet, örgütlenme, zaman bilinci, eğitim, farklılık, bireycilik, eşitlikçi roller ve akılcılık şehirlerde ön plana çıkar.

Şehirler kurallara dayalı yaşam sürecini sürdürür.

Açıklama:

Sanayileşme süreci ve sonrasında sanayileşmiş ülkelerde nüfusun büyük bir bölümü kentlerde yaşamaya başlar. Sanayileşme ile birlikte fabrikaların çevresinde oluşmuş bir kentleşme süreci söz konusudur. İlk aşamada düzensiz olarak başlayan kentleşme, sonraki süreçte son derece planlı ve rasyonel şekilde düzenlenir. Kentler ise değerler ve yaşama alışkanlıkları bakımından son derece farklı özelliklere sahip yerleşim birimleridir ve kentlerde:

Hukuk,
Rekabet,
Örgütlenme,
Zaman bilinci,
Eğitim,
Farklılık,
Bireycilik,
Eşitlikçi roller,
Akılcılık önemli değerler olarak ön plana çıkar.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Osmanlı imparatorluğumda, şehirleri yönetimde yer alan Kalemiye ne anlama geilrdi?

Kalemiye, zanaat ve ticaretle uğraşan kişiledi.

Kalemiye, Padişah eşrafı ve sarayda görevli değişik mesleklere sahip çalışanlardan oluşan gruba denilirdi.

Kalemiye, medrese eğitiminden geçmiş yönetim, yargı ve öğretimle görevli kişilerdir.

Kalemiye, İmparatorluğun askerî kanadıdır.

Kalemiye, idari görevleri gerçekleştiren memurlardır.

Açıklama:

Kalemiye, idari görevleri gerçekleştiren memurlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Günümüzde köyde yaşayanların şehirlere göre orana kaçtır?

Günümüzde köyde yaşayanların oranı % 7,7 dir.

Günümüzde köyde yaşayanların oran% 7,9 dir.

Günümüzde köyde yaşayanların oran% 8,7 dir.

Günümüzde köyde yaşayanların oran% 22,7 dir.

Günümüzde köyde yaşayanların oran% 25 dir.

Açıklama:

Günümüzde köyde yaşayanların oranı % 7,7 dir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

”Türkiye’de kentleşme değil, metropolleşme söz konusudur” sözünden ne demek istenmiştir?

Türkiye’de köylerin son 20 yıl içinde boşalması anlatılmaktadır.

Türkiye’de kentleşmenin önemli bir özelliği akılcı bir şekilde gerçekleşmemesidir.

İç göç nedeniyle şehirlerin hazır olmaması anlatılmak istenmiştir.

Belediyeler yeterince yeni oluşumlara ayak uyduramamıştır.

Şehirlerde alt yapıya önem verilmemesinin eksikliği ifade edilmiştir.

Açıklama:

İnsanlar Artvin’in, Kars’ın, Çankırı’nın, Kahramanmaraş’ın bir köyünden/ ilçesinden / merkezinden doğrudan Türkiye’nin en büyük kentleri olan İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana gibi kentlere göç etmişlerdir. Bu bağlamda Türkiye’de kentleşme değil, metropolleşme söz konusudur.
Türkiye’de kentleşmenin önemli bir özelliği akılcı bir şekilde gerçekleşmemesidir. Yani, kişiler kentte iş bulup, ailesi için uygun ev bakıp, çocukların okul durumlarını belirleme gibi konuları dikkate almadan, “önce bir gidelim/ sonra başımızın çaresine bakarız” olarak tanımlanabilecek bir anlayışla kentlere göç etmektedir. Özellikle Türkiye’de açık ara en yoğun göçü alan şehir olan İstanbul’a göçün arkasında “İstanbul’un taşı toprağı altın” düşüncesinin ve “milyonlarca insan nasıl başının çaresine bakıyorsa biz de bakarız” yaklaşımının önemli etkisi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

İnsanlar neden köylerden şehirlere göç etmek zorunda kalmışlardır?

Savaşlar nedeniyle insanlar köyleri terk etmiştir.

Etnik ve kan davası gibi olayların köylerde yaygın olması insanları göçe zorlamıştır.

Tarımda makineleşme, toprakların bölünmesi, toprakların büyük sermayenin elinde toplanması, köyde yaşayanların yoksul olması.

Hükümet politikaları göçü teşvik etmiştir.

Şehirlerde yaşamak insanlara çok cazip gelmiştir.

Açıklama:

Tarımda makineleşme, toprakların bölünmesi, toprakların büyük sermayenin elinde toplanması, köyde yaşayanların yoksul olması.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Tarımda makineleşmenin en önemli sonucu sosyolojik açıdan ne olmuştur?

Makinaların pahalı olması ve bunları çiftçinin alma gücünün olmamasıdır.

Makinaları kullanmak için gerekli eğitim seviyelerin olmamasıdır.

Makinalar bozulduğunda yetkili servislerin şehirde olması, tarımda büyük bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

Tarımda insan gücüne duyulan ihtiyacın azalması ve işsizliğin artmasıdır.

Bakım ve servis hizmetlerinin pahalı olması ve çiftçinin bunu masrafları karşılayamamasıdır.

Açıklama:

Tarımda insan gücüne duyulan ihtiyacın azalması ve işsizliğin artmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Tarihsel süreç açısından değerlendirildiğinde Türkiye’de kentli olmanın sosyo-psikolojik nedenleri nelerdir?

Köyde sağlık hizmetlerinin az olması insanları korkutmaktadır.

Kentlerde yeterinde eğlence yerlerinin olması bir nedendir.

Kentli olmak demek görgü kurallarını tam olarak bilmemesidir.

Köylerdeki eğitim seviyesinin düşük olmasıdır.

Türkiye’de kentli olmak toplumsal tabakalaşmada daha üst bir statü simgesini temsil etmektedir.

Açıklama:

Tarihsel süreç açısından değerlendirildiğinde Türkiye’de kentli olmak toplumsal tabakalaşmada daha üst bir statü simgesini temsil etmektedir. Kentliliğin toplumsal statüde daha üst bir statüyü temsil ettiği vurgusu zihinlere nakşedilir. Oysa kültürel bağlam değerlendirildiğinde hiçbir kültürün diğerine astlık - üstlük içermeyeceği, her kültürün kendi bağlamında önemli ve anlamlı olduğu bilinmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Kayıt dışı ekonomi niçin 1950’li yıllardan itibaren göç nedeniyle artmıştır?

1950’li yıllardan itibaren göç edenlerin önemli bir bölümü. resmi işlerde, sigortalı olarak çalışabilecek beceriye sahip vasfa sahip olmamalarıdır.

O yıllarda çalışmak için baş vurulacak bir kurum yoktu.

Çocuk işçi oldukları için kayıt altına alınamazlardı.

Nüfus artışı, iç göçler ve çarpık kentleşme.

Gelir dağılımında ki adaletsizlik ve yoksulluk.

Açıklama:

1950’li yıllardan itibaren kentlere göç eden kitlelerin önemli bir özelliği, herhangi bir mesleğe, beceriye, vasfa sahip olmamalarıdır. Göç edenlerin önemli bir bölümü resmi işlerde, sigortalı olarak çalışabilecek beceriye sahip değildir. Göç edenlerin, geçimlerini sağlayabilecekleri alan olarak informel, kayıt dışı işler öne çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Türkiyede hızlı kentleşmeye yönelik çözüm arayışları nelerdir?

Bölgedeki belediyeler kent halkının ihtiyacını karşılayacak ve günün teknolojik koşullara uygun olan kanalizasyon sistemini kurmak.

Köylerin / kırsal alanların düzenlenmesi, şehirlerin imkanlarının düzeltilmesi, yerel yönetimlere daha fazla yetki verilmesi gerekir.

Bölgedeki belediyeler içme suyu arıtma sistemi kurarak kent halkının temiz suyu kullanmasını sağlayabilirler.

Çevre mevzuatını tekrar gözden geçirmek gerekir.

Türkiye’de kentleşmenin sonucu ortaya çıkan sorunların en başında gecekondu sorununun olmasıdır.

Açıklama:

Köylerin / kırsal alanların düzenlenmesi, şehirlerin imkanlarının düzeltilmesi, yerel yönetimlere daha fazla yetki verilmesi.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Ekonomik refaha sahip olma
Kente yönelik ortak bir yaşam kültürünün olması
Çoğunun herhangi bir mesleğinin olmaması
Geniş aileyle birlikte var olmaya çalışma

Yukarıda verilenlerden hangileri sanayileşmenin ilk döneminde kente göç eden insanların ortak noktalarındandır?

I - II

III - IV

I - II - III - IV

I - II - III

I - II - IV

Açıklama:

Sanayileşmenin ilk döneminde kente göç eden insanların önemli ortak noktaları bulunmaktadır. Bu özelliklerden bazıları şunlardır:
• Ekonomik açıdan son derece zor durumda, çoğu açlık sınırında bulunan, herhangi bir birikimi olmayan kişilerden oluşmaktadır.
• Geniş kitleler ilk defa onbinlerce/yüzbinlerce insanın yaşadığı yerleşim birimlerinde hayata tutunmaya çalışmaktadır. Bu bağlamda kente yönelik ortak bir yaşam kültürü yoktur.
• Çoğunun herhangi bir mesleği yoktur.
• Geniş aileyle birlikte var olmaya çalışmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumlarında kentlerde karşılaşılan durumlar arasında yer alır?

Bireycilik

Güçlü aile bağları

İstihdam

Yüksek gelir

Denetimli uygun çalışma şartları

Açıklama:

Sanayileşme sürecinde kentlerde işsizlik çok yaygın, ücretler çok düşük ve çalışma şartları kötüdür. Sanayi toplumlarında kentlerde, bireycilik giderek öne çıkmaktadır. Geniş ailenin zayıflaması, kişilerin kendi ayakları üzerinde durabilmesi, kişi üzerindeki aile baskısını da zayıflatmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Türkiye’de kentleşme bağlamında önemli nüfus hareketliliği ne zaman hız kazanmaya başlamıştır?

Cumhuriyet döneminde

1990'larda

1950'lerde

1980'lerde

2000'lerde

Açıklama:

Türkiye’de kentleşme bağlamında önemli nüfus hareketliliği 1950’li yıllardan itibaren hız kazanmıştır.

Doğru Cevap: C

Akılcı olma
Metropolleşme
Kitlesel

Yukarıda verilen hangi yada hangileri Türkiye’de kentleşmenin özellikleri arasında yer alır?

III

I - II - III

I - III

I - II

II - III

Açıklama:

Türkiye’de kentleşme değil metropolleşme söz konusudur. Türkiye’de kentleşmenin önemli bir özelliği akılcı bir şekilde gerçekleşmemesidir. Türkiye’de kitlesel şekilde yapılan göçler de söz konusu olmuştur.

Doğru Cevap: E

Nüfus yoğunluğunun en az olduğu il aşağıdakilerden hangisidir?

Bartın

Bayburt

Tunceli

İzmir

Konya

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi köy/kasabanın sosyolojik özelliklerinden değildir?

Köylerde nüfus az olduğu için herkes birbirini tanır.

Köyler, kişi üzerinde toplumsal kontrolün çok güçlü olduğu yerleşim yerleridir.

Köylerde grup normlarına uyma önemli değildir.

Köylerde, üretim genellikle tarım ve hayvancılık üzerinden şekillenir.

Köyler, hayatın daha statik, durağan yaşandığı yerlerdir.

Açıklama:

Köylerde grup normlarına uyma büyük önem taşır. Bu bağlamda bireysellik, farklılık hoş görülmez.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Kentleşmeyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
I. Tarım toplumlarında genelde hâkim olan yapı imparatorluklardır.
II. Tarım toplumlarında temel geçim kaynağı tarımsal üretim ve hayvancılıktır.
III. Sanayileşme ile birlikte kentler, yaşamın yeni merkezleri hâline gelir.

yalnız I

yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tarım toplumlarında genelde hâkim olan yapı imparatorluklardır. Tarım toplumlarında temel geçim kaynağı tarımsal üretim ve hayvancılıktır. Sanayileşme ile birlikte kentler, yaşamın yeni merkezleri hâline gelir. Yukarıdaki bilgilerin hepsi doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi sanayileşmenin ilk döneminde kente göç eden insanların önemli ortak noktalarından değildir?

Ekonomik açıdan son derece zor durumda olan kişilerden oluşmaktadır.

Kente yönelik ortak bir yaşam kültürleri yoktur.

Çoğunun herhangi bir mesleği yoktur.

Geniş aileyle birlikte var olmaya çalışmaktadır.

Çoğunun eğitim düzeyi yüksektir.

Açıklama:

Çoğunun eğitim düzeyinin yüksek olması sanayileşmenin ilk döneminde kente göç eden insanların önemli ortak noktalarından değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki yönetilenler sınıfındandır?

Saray halkı

İlmiye

Seyfiye

Kalemiye

Tüccarlar

Açıklama:

Yönetilenler, yöneten kesimler dışında kalan temel geçim kaynakları tarım, hayvancılık, zanaat ve ticaret olan kesimlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Türkiye’de kentleşme bağlamında önemli nüfus hareketliliği hangi yıldan itibaren hız kazanmıştır?

1921

1950

1965

1971

1980

Açıklama:

Türkiye’de kentleşme bağlamında önemli nüfus hareketliliği 1950’li yıllardan itibaren hız kazanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kentleşmenin itici nedenlerindendir?

Tarımda makineleşme

İyi eğitim fırsatlarına ulaşma

Daha zengin sportif ve kültürel imkanlar

Daha iyi sağlık olanaklarına sahip olma

Haberleşme ve iletişim alanında yaşanan gelişmeler

Açıklama:

Tarımda makineleşme Türkiye'de kentleşmenin itici nedenlerindendir. Diğerleri çekici ve iletici nedenlerdendir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kentleşmenin çekici nedenlerindendir?

Tarımda makineleşme

Hızlı nüfus artışı ve toprakların bölünmesi

Toprakların büyük sermaye sahiplerinin elinde toplanması

Yatırım güvenlik gibi nedenlerle köylerin boşaltılması

İyi eğitim fırsatlarına ulaşma

Açıklama:

İyi eğitim fırsatlarına ulaşma kentleşmenin çekici nedenlerindendir; diğerleri itici nedenlerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kentleşmenin sorunlarından değildir?

Konut ve arsa sorunu

Kayıt dışı ekonominin artışı

Ulaşım ve altyapı sorunu

Sanayi üretiminde düşüş sorunu

Kentle bütünleşememe sorunu

Açıklama:

Sanayi üretiminde düşün Türkiye'de kentleşme sorunlarından değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

"Gecekondular yoksul ailelerin barınma gereksinimlerinin kendi imkânlarıyla, ufak yardımlarla karşılamaya çaba gösterdikleri dönemdir. Aileler yaptıkları gecekondularda kendileri oturur, gecekondu kiralanmasına ender rastlanır."
Yukarıdaki özellikler gecekondulaşma tarihinin hangi dönemine aittir?

1920-1940 arası dönem

1950- 1960 arası dönem

1960-1970 arası dönem

1970-1980 sonrası dönem

2000'den sonraki dönem

Açıklama:

1920-1930 yıllarında kentleşmede artış olmadığı için gecekondulaşma da yaşanmamıştır. Yukarıdaki özellikler 1950-1960 arası döneme aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Kentlerdeki çekici imkânların köylerde de oluşturulmasını hedefleyen "köykent projesi" kim tarafından ortaya konmuştur?

Mustafa Kemal Atatürk

İsmet İnönü

Bülent Ecevit

Turgut Özal

Tansu Çiller

Açıklama:

Bülent Ecevit tarafından ortaya konulan “köykent projesi” ile kentlerdeki çekici imkânların köylerde de oluşturulması hedeflenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi köylerin sosyolojik olarak tanımlanabilecek belirli özelliklerinden biri değildir?

Köylerde, örgütlenme, farklılık, çeşitlilik gelişmiştir. Bu bağlamda köyler değişime, çeşitliliğe dayalı yapılardır.

Köylerde nüfus az olduğu için herkes birbirini tanır. Herkes birbirini tanıdığı için dayanışma unsuru da fazladır.

Köyler, kişi üzerinde toplumsal kontrolün çok güçlü olduğu yerleşim yerleridir. Normlara uymayan davranışlar karşısında toplumsal baskı çok güçlüdür. Kişi üzerinde aile, grup,çevre baskısı büyüktür.

Köyler, hayatın daha statik, durağan yaşandığı yerlerdir. Bu bağlamda toplumsal değişme daha yavaş gerçekleşir.

Köylerde, üretim genellikletarım ve hayvancılık üzerinden şekillenir. Bu bağlamda üretim anlamında bir çeşitlilik yaygın değildir.

Açıklama:

“Köylerde, örgütlenme, farklılık, çeşitlilik gelişmiştir. Bu bağlamda köyler değişime, çeşitliliğe dayalı yapılardır.” tanımı yanlıştır, aksine köylerde, örgütlenme, farklılık, çeşitlilik zayıftır. Bu bağlamda köyler benzeşmeye, homojenliğe dayalı yapılardır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi sanayileşmenin ilk döneminde kente göç eden insanların önemli ortak noktaları arasında değildir?

Ekonomik açıdan son derece zor durumda, çoğu açlık sınırında bulunan, herhangi bir birikimi olmayan kişilerden oluşmaktadır.

Geniş kitleler ilk defa onbinlerce/ yüzbinlerce insanın yaşadığı yerleşim birimlerinde hayata tutunmaya çalışmaktadır. Bu bağlamda kente yönelik ortak bir yaşam kültürü yoktur.

Çoğunun herhangi bir mesleği yoktur.

Geniş aileyle birlikte var olmaya çalışmaktadırlar.

Çoğunluğu köy hayatından sıkılan ya da bu hayatı zor bulan kişilerdir.

Açıklama:

“Çoğunluğu köy hayatından sıkılan ya da bu hayatı zor bulan kişilerdir.” tanımı bu ortak noktalar arasında değildir . Doğru cevap E‘dir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi kentlerde ön plana çıkan önemli değerlerden biridir?

Homojenlik

Örgütlenme

Bireylerin kontrolü

Ataerkil sistem

Serbestlik

Açıklama:

Kentlerde: Hukuk, Rekabet, Örgütlenme, Zaman bilinci, Eğitim, Farklılık, Bireycilik, Eşitlikçi roller, Akılcılık önemli değerler olarak ön plana çıkar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi tarımda makineleşmenin önemli etkilerinden biri değildir?

Tarımda insan gücüne duyulan ihtiyacın azalması ve işsizliğin artması.

Makineleşmenin beraberinde getirdiği işletme ve bakım masraflarının ürün fiyatlarına olumsuz olarak yansıması.

Kentlerdeki yerel yönetimlerin kaynaklarını üretken yatırımlar yerine, kente göç eden kitlelerin eğitim, sağlık, altyapı hizmetlerine harcaması.

Kentlere yaşanan iç göç ile birlikte kentlerde önemli toplumsal sorunların ortaya çıkması, çarpık kentleşmenin hız kazanması,

Tarımda işlenen alanların ve verimliliğin artması ile birlikte köylerde zenginleşen bir kesimin ortaya çıkması.

Açıklama:

Makineleşmenin beraberinde getirdiği işletme ve bakım masraflarının ürün fiyatlarına olumsuz olarak yansıması, tarımda makineleşmenin önemli etkilerinden biri değildir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi kentleşmenin itici nedenlerindendir?

Köydeki elektrik, su, internet gibi imkanların yetersizliği

İyi eğitim fırsatlarına kavuşma

Toprakların Büyük Sermaye Sahiplerinin Elinde Toplanması

Daha zengin kültürel ve sportif imkanlar

Doğal afetler

Açıklama:

Kentleşmedeki itici nedenler köyden kaynaklanmaktadır.
Bunlar:
-Tarımda makineleşme
-Hızlı nüfus artışı ve toprakların bölünmesi
-Toprakların Büyük Sermaye Sahiplerinin Elinde Toplanması
-Yatırım, Güvenlik vb. Nedenlerle Köylerin Boşaltılması şeklindedir.
Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Bülent Ecevit tarafından ortaya konulan, kentlerdeki çekici imkânların köylerde de oluşturulmasının hedeflendiği köykent projesinde amaçlananlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Konser ve gösteri salonlarının yapımı

Fuar merkezi açılması

Köylere sportif alanların kurulması

Köy merkezi ile tarlalar arası toplu taşım sistemi oluşturulması

Köylere ziraat ve veterinerlik fakülteleri kurulması

Açıklama:

Bu proje ile

Kooperatifler kurularak köylülerin dayanışma içinde ürünlerini değerlendirmeleri ve pazarlamaları amaçlanmıştır. Devlet, kooperatifçiliği desteklemiştir.
Köylere sportif alanların kurulması amaçlanmıştır

Köylerin kentlerle bağlantısı karayollarıyla geliştirilerek, üretilen ürünlerin kent pazarlarında satılması amaçlanmıştır.

Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Kente göç edildiğinde benzerleri/ yakınları/ tanıdıklarıyla beraber olmanın önemli sosyolojik sonuçları konusunda “ Özellikle büyük kentlerimizde kente yeni gelenlerin kentle uyumsuzluk gibi bir durumla karşı karşıya kalmaları söz konusu değildir. Bu kentlerde ‘kentli nüfus’ artık azınlıktadır. Yeni gelenlerin bir kültür şoku yaşamaları söz konusu değildir. Yerleştikleri mahalle ya dakonut alanı başta olmak üzere kentsel yaşamın her alanında kendilerinden ancak üç beş yıl önce kentegelmiş hemşerileri ya da onlar gibi göçle kente gelmiş ‘yeni kentli’lerle karşılaşmaları, onlardan her alanda destek görmeleri mümkündür.” şeklindeki saptamayı yapan sosyoloji profesörü aşağıdakilerden hangisidir?

İnan Özer

Vedat Bilgin

Doğu Ergil

Özer Ozankaya

İhsan Sezal

Açıklama:

Söz konusu saptamayı yapan sosyoloji profesörü İnan Özer’dir, doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Kentlerde aşağıdakilerden hangisi azalma eğilimi gösterir?

Bireycilik

Rekabet

Benzeşme

Zaman bilinci

Kitle eğitimi

Açıklama:

Az sayıda insanın yaşadığı köylerden farklı olarak, kentlerde çeşitlilik artar. Yani köyler benzeşmeye, kentler farklılaşmaya/ heterojenleşmeye dayalıdır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Türkiye’de kentleşme oranı hangi yıllardan itibaren artmaya başlamıştır?

1930’lar

1940’lar

1950’ler

1960’lar

1970’ler

Açıklama:

Türkiye’de kentleşme bağlamında önemli nüfus hareketliliği 1950’li yıllardan itibaren hız kazanmıştır. 1950 yılında nüfusun %25.04’ü kentlerde yaşarken, bu oran 1960 yılında %31.92, 1970 yılında %38.45, 1980 yılında %43.91, 1990 yılında %59.01 olmuştur. Rakamlardan da görüldüğü gibi 1950’li yıllardan itibaren kentleşme oranı artmakta, bu oran 1980’li yıllarda en yüksek orana ulaşmaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

"Türkiye’de yakın şehirlerin ilçeleri ya da merkezleri yerine büyük kentlere göçün yaygın olması" kentleşmenin hangi niteliğini doğrudan ifade etmektedir?

Sanayileşme ile birlikte ilerlememiş olması

Akılcı biçimde gerçekleşmemesi

Kitlesel göç örneklerine rastlanması

Metropolleşme biçiminde olması

Gecekondulaşmanın görülmesi

Açıklama:

Türkiye’de yakın şehirlerin ilçeleri ya da merkezleri yerine büyük kentlere göçün yaygın olması, Türkiye’de kentleşmeden ziyade metropolleşmenin söz konusu olduğunu ifade eder. Başka bir ifadeyle, yakın yerlerdeki şehirlerin ilçesine ya da merkezine göç çok yaygın değildir. İnsanlar Artvin’in, Kars’ın, Çankırı’nın, Kahramanmaraş’ın bir köyünden/ ilçesinden/merkezinden doğrudan Türkiye’nin en büyük kentleri olan İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana gibi kentlere göç etmişlerdir. Yani Türkiye’de kentleşme değil, metropolleşme söz konusudur. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi kentleşmenin itici nedenlerden biri değildir?

Tarımda makineleşme

Köylerin boşaltılması

Toprakların büyük sermaye sahiplerinin elinde toplanması

İş olanakları sağlaması

Toprakların bölünmesi

Açıklama:

Kentleşmenin itici nedenleri, "tarımda makineleşme", "hızlı nüfus artışı ve toprakların bölünmesi", "toprakların büyük sermaye sahiplerinin elinde toplanması" ve "yatırım, güvenlik vb. nedenlerle köylerin boşaltılması" olarak sıralanabilir. Kentin daha fazla iş olanaklarını barındırması, kentin itici değil çekici niteliklerinden biridir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Ulaşım alanındaki gelişmeler kentleşmenin aşağıdaki nedenlerinden hangisinin kapsamına girmektedir?

İtici nedenler

Çekici nedenler

İletici nedenler

Sosyo-psikolojik nedenler

Dış nedenler

Açıklama:

Ulaşım alanındaki gelişmeler kentleşmenin iletici nedenlerinden biridir. 1950’li yıllardan itibaren alınan dış kredi/yardımların da dayatmasıyla otoyol yapımı gelişmeye başlamış; ulaşım alanındaki gelişmeler kentleşmeyi iki yönden etkilemiştir. Birinci olarak, taşıma araçlarının ve karayollarının gelişimi, insanların kolay yer değiştirebilme olanaklarını arttırmıştır.İkincisi, ekonomik açıdan pazara açılmak kolaylaşmış; yalnızca çevresi için üretimde bulunan küçük sanayi kuruluşları ve yerel ticaretle uğraşanlar ulaşım olanaklarının gelişmesiyle çevreye açılma, yeni pazarlar arama fırsatını ele geçirmişlerdir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Türkiye’de kentleşmenin en hızlı yaşandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1940-1950

1950-1960

1960-1970

1970-1980

1980-1990

Açıklama:

Türkiye’de kentleşme oranlarına bakıldığında en hızlı kentleşmenin 1980-1990 arasında yaşandığı görülmektedir. Bu durumun ortaya çıkmasında 1980’li yıllarda gerçekleşen otoban yapımı ve ulaştırma hamlesinin önemli etkisi vardır. Yine 1980’li yıllarda gelişen televizyonculuk, uydu antenleri, özel televizyonlar, dergi ve gazetelerin sayısındaki artış ve çeşitlenme kentin imkânlarından haberdar olmayı en ücra köylere kadar götürmüştür. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Keleş tarafından Türkiye’de gecekondulaşma tarihine yönelik yapılan dönemleştirmeye göre 1970 ve 80’lere karşılık gelen üçüncü dönemin en belirgin niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Ailelerin yaptıkları gecekondularda kendilerinin oturması

Gecekonduların kiraya verilme oranının yükselmesi

Gecekondu firmalarının türemesi

Apartman bloklarının yapılmaya başlanması

Gecekonduların kentlerin doğal bir parçası durumuna gelmesi

Açıklama:

Türkiye’nin gecekondulaşma tarihini "1960 öncesi", "1960-1970 arası", "1970 ve 1980’lerden sonrası" ve "2000’li yıllar" olmak üzere dört döneme ayıran Keleş'in sınıflandırmasına göre, 1970 ve 1980’lerden sonraki üçüncü dönemde, gecekondu yapım süreci tümüyle ticarileşmiş, yoksul kitle için arsa sağlayıp yapı ve gereçlerini bulan ve gecekondu yapısını yaparak bunları satışa çıkaran “gecekondu firmaları” türemiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Her ilde görülen hemşeri dernekleri Türkiye’deki kentleşme sorunlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Konut ve arsa sorunu

Kayıt dışı ekonominin artışı

Ulaşım ve altyapı sorunu

Kentle bütünleşememe sorunu

Gecekondu sorunu

Açıklama:

Türkiye’de kentleşme sürecindeki önemli sorunlardan biri de kentle bütünleşememe sorunudur. İnsanlar, kitleler hâlinde köyden/ kırsaldan kente göç ettiklerinde ilk olarak akrabaları, tanıdıkları, köylüleri, hemşerileriyle bir araya gelmişlerdir. Tanıdıklar, yabancı olunan uzak diyarlarda kişilere sığınılacak, yardım alınacak bir liman işlevi sağlamıştır. Bu bağlamda Türkiye’de her ilde görülen hemşeri dernekleri, kentlileşme sürecinde önemli bir dayanışma/ yardımlaşma/ rehberlik etme işlevi görmüştür. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi köykent projesine dair doğru bir ifade değildir?

Kooperatifçilik desteklenmiştir.

Köylerde sportif alanların kurulması amaçlanmıştır.

Turgut Özal tarafından geliştirilmiştir.

Köylerin karayolları ile kentlere bağlanması amaçlanmıştır.

1970’lerde gündeme gelmiştir.

Açıklama:

Türkiye’de 1950’li yıllardan itibaren köylerden büyük kentlere yoğun iç göç yaşanmıştır. Belirli dönemlerde hükümetler göçün kaynaklandığı yerler olarak köylerin şartlarının ekonomik/ sportif/ kültürel olarak geliştirilmesini hedeflemişlerdir. Bu yaklaşımlardan en öne çıkanı Bülent Ecevit tarafından ortaya konulan “köykent projesi”dir. Kentlerdeki çekici imkânların köylerde de oluşturulması hedefiyle 1970’li yıllarda gündeme gelen köykent projesinde, kooperatifler kurularak köylülerin dayanışma içinde ürünlerini değerlendirmeleri ve pazarlamaları amaçlanmış; devlet, kooperatifçiliği desteklemiştir. Ayrıca köylere sportif alanların kurulması amaçlanmış; köylerin kentlerle bağlantısı karayollarıyla geliştirilerek, üretilen ürünlerin kent pazarlarında satılması hedeflenmiştir. Fakat söz konusu proje, coğrafi yapının dağınıklığı, dönemin ekonomik ve siyasal koşulları gibi nedenlerle başarılı olamamış; bir dönem gündemde olsa da çok uzun süreli devam eden bir proje hâline gelememiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

2018 Yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre Türkiye’nin en az nüfusa sahip ili aşağıdakilerden hangisidir?

Bayburt

Ardahan

Düzce

Tunceli

Karabük

Açıklama:

“2018 Yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları”na göre Türkiye’nin Toplam Nüfusu 82.003.882 kişidir. Türkiye’nin en kalabalık 7 kenti sırasıyla İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Adana ve Konya iken Bayburt 82,274 kişi ile Türkiye’nin en az nüfusa sahip ilidir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Hangisi köy/ kasabanın sosyolojik olarak tanımlanabilecek belirli özelliklerinden biri değildir?

Köylerde nüfus az olduğu için herkes birbirini tanır.

Köyler, kişi üzerinde toplumsal kontrolün çok güçlü olduğu yerleşim yerleridir.

Köylerde grup normlarına uyma büyük önem taşır.

Köyler, hayatın daha statik, durağan yaşandığı yerlerdir.

Köylerde, örgütlenme, farklılık, çeşitlilik güçlüdür.

Açıklama:

Köylerde, örgütlenme, farklılık, çeşitlilik zayıftır. Bu bağlamda köyler benzeşmeye, homojenliğe dayalı yapılardır.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Hangisi sanayileşmenin ilk döneminde kente göç eden insanların önemli ortak noktalarından biri değildir?

Ekonomik açıdan son derece zor durumdadırlar.

Herhangi bir birikimi olmayan kişilerden oluşmaktadır.

Kente yönelik ortak bir yaşam kültürü vardır.

Çoğunun herhangi bir mesleği yoktur.

Geniş aileyle birlikte var olmaya çalışmaktadır.

Açıklama:

Geniş kitleler ilk defa onbinlerce/ yüzbinlerce insanın yaşadığı yerleşim birimlerinde hayata tutunmaya çalışmaktadır. Bu bağlamda kente yönelik ortak bir yaşam kültürü yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Kentlerle ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Farklılaşmaya/ heterojenleşmeye dayalıdır.

Sendikalara, siyasal partilere, kulüplere, sivil toplum örgütlerine katılım yüksektir.

Zamanın, hayatın her alanında merkezi önem kazandığı yapılardır

Zaman, hayatın her alanında merkezi önem taşımaktadır.

Tarım ve hayvancılık yaygındır.

Açıklama:

Kentler, tarım ve hayvancılık dışında üretimin farklılaştığı/ çeşitlendiği, imalat ve hizmet sektörünün yaygınlaştığı yerlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Toplumsal tabakalaşma açısından bakıldığında hangisi yönetenler arasında yer almaz?

Zanaatkarlar

Saray halkı

İlmiye

Seyfiye

Kalemiye

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşma açısından bakıldığında yönetenler; saray halkı, ilmiye, seyfiye ve kalemiyeden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Türkiye’de kentleşme bağlamında önemli nüfus hareketliliği hangi yıldan itibaren hız kazanmıştır?

1945

1950

1955

1960

1965

Açıklama:

Türkiye’de kentleşme bağlamında önemli nüfus hareketliliği 1950’li yıllardan itibaren hız kazanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Türkiye'de kentleşme oranı hangi yıllarda en yüksek orana ulaşmıştır?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

Türkiye'de kentleşme oranı 1980'li yıllarda en yüksek orana ulaşmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Hangisi Türkiye'de kentleşmenin özelliklerinden biri değildir?

Türkiye’de kentleşme değil, metropolleşme söz konusudur.

Akılcı bir şekilde gerçekleşmemiştir.

Türkiye’de kentlere kitlesel şekilde göçler yapılmıştır.

En yoğun göç Ankara'ya olmuştur.

Bir planlama yapılmadan göçler yapılmıştır.

Açıklama:

Türkiye’de açık ara en yoğun göçü alan şehir olan İstanbul’a göçtür.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Hangisi Türkiye'de kentleşmenin itici nedenleri arasında yer almaz?

İyi eğitim fırsatlarına ulaşma

Tarımda makineleşme

Hızlı nüfus artışı ve toprakların bölünmesi

Toprakların büyük sermaye sahiplerinin elinde toplanması

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi seyislik, at idare etme, terbiye etme anlamına gelmektedir?

Siyaset

İktidar

Devlet

Otorite

Monarşi

Açıklama:

Siyaset, seyislik, at idare etme, terbiye etme anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Gücü elinde bulunduranların, yönettikleri kesimler üzerinde yeri geldiğinde zor kullanarak istediklerini yaptırabilmesi ......................... olarak tanımlanır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Siyaset

İktidar

Devlet

Otorite

Monarşi

Açıklama:

İktidar, gücü elinde bulunduranların, yönettikleri kesimler üzerinde yeri geldiğinde zor kullanarak istediklerini yaptırabilmesini ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi iktidarın yönetme gücünün yönetilenlerce rızaya dayalı olarak kabul edilmesini ifade eder?

İktidar

Devlet

Siyaset

Meşruiyet

Otorite

Açıklama:

Meşruiyet, iktidarın yönetme gücünün yönetilenlerce rızaya dayalı olarak kabul edilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi devlet başkanının soya dayalı olarak başa geldiği devlet biçimidir?

Cumhuriyet

Demokratik Cumhuriyet

Monarşi

Oligarşik Cumhuriyet

Sosyalist Cumhuriyet

Açıklama:

Monarşi, Devlet başkanının soya dayalı olarak başa geldiği devlet biçimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Oligarşik Cumhuriyet

Demokratik Cumhuriyet

Teokratik Cumhuriyet

Sosyalist Cumhuriyet

Yukarıdakilerden hangileri Cumhuriyet yönetim biçimleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II ve III

Yalnız III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Cumhuriyet yönetim biçimleri;

Oligarşik Cumhuriyet,

Demokratik Cumhuriyet,

Teokratik Cumhuriyet,

Sosyalist Cumhuriyet.

Doğru Cevap: E

Soru 6

İfade özgürlüğü,

Din özgürlüğü,

Örgütlenme özgürlüğü,

Seçme ve seçilme özgürlüğü,

Özgür medya,

Gizli oy açık tasnife dayalı serbest seçimler,

Bağımsız bir yargı sistemi.

Yukarıdakilerden hangileri Demokratik cumhuriyetlerde olmazsa olmaz haline gelen haklar arasındadır?

I, II ve III

II, IV ve V

III, V ve VI

I, III, IV, V ve VI

I, II, III, IV, V, VI ve VII

Açıklama:

Demokratik cumhuriyetlerde olmazsa olma haline gelen bazı haklar şunlardır:
• İfade özgürlüğü,
• Din özgürlüğü,
• Örgütlenme özgürlüğü,
• Seçme ve seçilme özgürlüğü,
• Özgür medya,
• Gizli oy açık tasnife dayalı serbest seçimler,
• Bağımsız bir yargı sistemi.
Demokratik cumhuriyetlerde olmazsa olmaz haline gelen bazı haklar şunlardır:
• İfade özgürlüğü,
• Din özgürlüğü,
• Örgütlenme özgürlüğü,
• Seçme ve seçilme özgürlüğü,
• Özgür medya,
• Gizli oy açık tasnife dayalı serbest seçimler,
• Bağımsız bir yargı sistemi.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Seçimle başa gelen yöneticilerin, sosyalizmle yönettikleri devlet biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Monarşi

Mutlak Monarşi

Cumhuriyet

Sosyalist Cumhuriyet

Oligarşik Cumhuriyet

Açıklama:

Sosyalist cumhuriyet; seçimle başa gelen yöneticilerin, devleti sosyalizme dayalı yönettikleri devlet biçimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Halkın can, mal ve namus güvenliğinin sağlanacağı

Askere alımın ve askerlik sürelerinin düzenleneceği

Osmanlı yurttaştaşlığı kavramının öne çıkartılması

Yargılanma hakkında iyileştirmeler yapılacağı

Yukarıdakilerden hangileri Tanzimat Fermanı maddeleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

I, II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Tanzimat Fermanı maddeleri:
• Halkın can, mal ve namus güvenliğinin sağlanacağı,
• Askere alımın ve askerlik sürelerinin düzenleneceği,
• Vergi düzenlemesi yapılacağı, herkesten gelirleri oranında vergi alınacağı,
• Yargılanma hakkında iyileştirmeler yapılacağı,
• Kişilerin mal ve mülklerini istediği gibi değerlendirebileceği ve
• Sağlanan haklardan Müslim-gayriMüslim bütün tebaanın aynı şekilde yararlanacağına vurgu yapılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Cumhuriyetçilik

Halkçılık

Milliyetçilik

Laiklik

Devletçilik

İnkılapçılık

Yukarıdakilerden hangileri Cumhuriyet Partisi’nin altı okunu oluşturan ve 1937 Anayasa’sına giren ilkelerdir?

I, II ve III

III, IV ve V

II, III, V ve VI

I, II, III, IV ve V

I, II, III, IV, V ve VI

Açıklama:

Cumhuriyet Partisi’nin altı okunu oluşturan ve 1937 Anayasa’sına giren ilkeler şunlardır:
• Cumhuriyetçilik,
• Halkçılık,
• Milliyetçilik,
• Laiklik,
• Devletçilik,
• İnkılapçılık.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi iktidarın yönetme gücünün yönetilenlerce rızaya dayalı olarak kabul edilmesidir?

Devlet

İktidar

Siyaset

Meşruiyet

Krallık

Açıklama:

Meşruiyet, iktidarın yönetme gücünün yönetilenlerce rızaya dayalı olarak kabul edilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Sanayi devrimi kaç yıllarında başlamıştır?

1540

1650

1770

1810

1850

Açıklama:

1770’li yıllarda sanayi devrimi başladı.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi soya dayalı olarak devletin başına geçen devlet başkanının, yönetimde tek ve temel belirleyici olduğu devlet şeklidir?

Cumhuriyet

Meşruti monarşi

Mutlak monarşi

Oligarşik cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Açıklama:

Mutlak monarşi, soya dayalı olarak devletin başına geçen devlet başkanının, yönetimde tek ve temel belirleyici olduğu devlet şeklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

İran İslam Cumhuriyeti yönetim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Demokratik cumhuriyet

Oligarşik cumhuriyet

Sosyalist cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Meşruti monarşi

Açıklama:

Teokratik Cumhuriyet Devleti yönetenlerin, seçimler yoluyla başa geldiği, devleti dinsel kurallara göre yönettikleri devlet şeklidir. İran İslam Cumhuriyeti örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Tanzimat Fermanın okunması sonrasında fermanda alınan kararlara uyacağına yönelik yemin eden kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Abdülaziz

Abdülmecit

I. Ahmet

II. Abdülhamit

III. Mustafa

Açıklama:

Fermanın okunması sonrasında, padişah Abdülmecit, fermanda alınan kararlara uyacağına yönelik yemin etti. Tanzimat Fermanı, padişahın yetkilerinin yasayla sınırlanması ve padişahın bu düzenlemelere uyacağını beyan etmesi anlamında, Osmanlı devlet anlayışında önemli bir ilk kırılmayı temsil eder.

Doğru Cevap: B

Seyislik, at idare etme, terbiye etme anlamına gelen, temel olarak devleti yönetme amacıyla yapılan güç/iktidar mücadelesini ve devlet yönetimini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir ?

Egemenlik

Siyaset

Devlet

Otorite

İktidar

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 22

Devleti yönetenlerin, seçimler yoluyla başa geldiği, devleti dinsel kurallara göre yönettikleri devlet şekline ne ad verilir?

Monarşi

Mutlak monarşi

Cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Olugarşik cumhuriyet

Açıklama:

Monarşi Devlet başkanının soya dayalı olarak başa geldiği devlet biçimidir.
Mutlak Monarşi Mutlak monarşi, soya dayalı olarak devletin başına geçen devlet başkanının, yönetimde tek ve temel belirleyici olduğu devlet şeklidir.
Cumhuriyet Cumhuriyet, devletin başının soya dayalı olarak değil, seçimlerle belirlendiği devlet şeklidir.
Oligarşik Cumhuriyet: Oligarşik cumhuriyet, seçimle başa gelen yöneticilerin, küçük/ dar bir kadroyla ülkeyi yönettiği cumhuriyet biçimidir.
Teokratik Cumhuriyet: Devleti yönetenlerin, seçimler yoluyla başa geldiği, devleti dinsel kurallara göre yönettikleri devlet şeklidir. İran İslam Cumhuriyeti örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Soya dayalı olarak başa geçen devlet başkanının yetkilerinin meclisle sınırlandırıldığı yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Monarşi

Mutlak monarşi

Meşruti monarşi

Cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Açıklama:

Monarşi Devlet başkanının soya dayalı olarak başa geldiği devlet biçimidir.
Mutlak Monarşi Mutlak monarşi, soya dayalı olarak devletin başına geçen devlet başkanının, yönetimde tek ve temel belirleyici olduğu devlet şeklidir.
Cumhuriyet Cumhuriyet, devletin başının soya dayalı olarak değil, seçimlerle belirlendiği devlet şeklidir.
Teokratik Cumhuriyet: Devleti yönetenlerin, seçimler yoluyla başa geldiği, devleti dinsel kurallara göre yönettikleri devlet şeklidir. İran İslam Cumhuriyeti örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nda siyaset ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Osmanlı İmparatorluğu devlet biçimi monarşidir.

Padişah, mutlak otorite olarak büyük bir güce sahiptir.

Osmanlı İmparatorluğu hem sanayileşme sürecinden hem de Fransız İhtilalinden çok olumsuz etkilenmiştir.

Devlet başkanı soya dayalı olarak başa gelir.

Halk sınırlı da olsa yönetime katılır.

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu devlet biçimi monarşidir. Devlet başkanı soya dayalı olarak başa gelir. Ölüm, hastalık, ayrılma, indirilme vb. nedenlerle devlet başkanlığından ayrılan kişinin yerine aynı soya dayalı erkeklerden biri devletin başına geçer. Osmanlı İmparatorluğu’nda yönetim tarzı uzun süre mutlak monarşi şeklinde gerçekleşir. Padişah, mutlak otorite olarak büyük bir güce sahiptir. Pratikte padişahın güçlerini dengeleyecek bir kişi/ kurum vb. yoktur. Halk yönetimde temsil edilmemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Hangisi Tanzimat Fermanı ile ilgili doğru bir bilgidir?

18 Şubat 1856'da ilan edilmiştir.

Osmanlı yurttaşlığı’ kavramı öne çıkartılmıştır.

Herkesten geliri oranında vergi alınmasına karar verilmiştir.

Genç Osmanlılar hareketini başlatmıştır.

Meclis-i Umumi kurulmuştur.

Açıklama:

Tanzimat Fermanı’nda

Halkın can, mal ve namus güvenliğinin sağlanacağı,

Askere alımın ve askerlik sürelerinin düzenleneceği,

Vergi düzenlemesi yapılacağı, herkesten gelirleri oranında vergi alınacağı,

Yargılanma hakkında iyileştirmeler yapılacağı,

Kişilerin mal ve mülklerini istediği gibi değerlendirebileceği ve

Sağlanan haklardan Müslim-gayriMüslim bütün tebaanın aynı şekilde yararlanacağına vurgu yapılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Islahat Fermanı ile ilgili doğru bir bilgidir ?

3 Kasım 1839 yılında açıklanmıştır.

Askere alımın ve askerlik sürelerini düzenlemiştir.

Kişilerin mal ve mülklerini istediği gibi değerlendirebileceğini ifade etmektedir.

Osmanlı yurttaşlığı kavramını doğurmuştur.

Yargılanma hakkında iyileştirmeler yapılmıştır.

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğunda yönetenler arasındaki ayrımlardan biri Müslüman-gayriMüslim ayrımıdır. Askere alınma, vergilendirme, eğitim alanında Müslüm ve gayrimüslim tebaa arasında farklılıklar bulunmaktaydı. “Islahat Fermanı (18 Şubat 1856) ile birlikte Osmanlı toplum yapısında o zamana kadar devam eden müslim-gayrimüslim ayrımı, devlet nezdinde tamamen sona erdirilmiş, hiçbir dinî ayırıma başvurmadan tüm bireylerin, çatısı altında toplanabileceği bir ‘Osmanlı yurttaşlığı’ kavramı öne çıkartılmıştır.
Diğer seçenekler ise Tanzimat Fermanı ile ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet'inin beşinci cumhurbaşkanıdır?

Recep Tayyip Erdoğan

Kenan Evren

Cemal Gürsel

Cevdet Sunay

Celal Bayar

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanları sırası ile ;

Mustafa Kemal ATATÜRK: Görev Süresi: 29 Ekim 1923 - 10 Kasım 1938
İsmet İNÖNÜ: Görev Süresi: 11 Kasım 1938 - 22 Mayıs 1950
Celal BAYAR: Görev Süresi: 22 Mayıs 1950 - 27 Mayıs 1960
Cemal GÜRSEL: Görev Süresi: 27 Mayıs 1960 - 28 Mart 1966
Cevdet SUNAY: Görev Süresi: 28 Mart 1966 - 28 Mart 1973
Fahri KORUTÜRK: Görev Süresi: 6 Nisan 1973 - 6 Nisan 1980
Kenan EVREN: Görev Süresi: 9 Kasım 1982 - 9 Kasım 1989
Turgut ÖZAL: Görev Süresi: 9 Kasım 1989 - 17 Nisan 1993
Süleyman DEMİREL: Görev Süresi: 16 Mayıs 1993 - 16 Mayıs 2000
Ahmet Necdet SEZER: Görev Süresi: 16 Mayıs 2000 - 28 Ağustos 2007
Abdullah GÜL: Görev Süresi: 28 Ağustos 2007 - 28 Ağustos 2014 şeklindedir.

10 Ağustos 2014 itibari ile Recep Tayyip Erdoğan 12. cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Türkiye'de çok partili dönem hangi tarihte başlamıştır?

1945

1956

1957

1946

1950

Açıklama:

21 Temmuz 1946 yılında gerçekleşen genel seçimler, Cumhuriyetin ilanı sonrasında birden fazla partinin katıldığı ilk genel seçimlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Cumhuriyet Halk Partisinin altı ok şeklindeki amblemini oluşturan ve 1937 anayasasında da ifade edilen ilkelerden biri değildir?

CUmhuriyetçilik

Halkçılık

Laiklik

Devletçilik

Merkeziyetçilik

Açıklama:

Cumhuriyet Halk Partisinin altıoku ise 1937 anayasasına girmiştir. Cumhuriyet Partisi’nin altı okunu oluşturan ve 1937 Anayasa’sına giren ilkeler şunlardır:

Cumhuriyetçilik,

Halkçılık,

Milliyetçilik,

Laiklik,

Devletçilik,

İnkılapçılık.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Çok Partili hayata geçildikten sonra en uzun süre iktidarda kalan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Anavatan Partisi

Adalet ve Kalkınma Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi

Demokrat Parti

Adalet Partisi

Açıklama:

3 Kasım 2002 tarihinde iktidara gelen AK Parti, günümüze kadar tek başına iktidar olarak Türk siyasal hayatında en uzun süre iktidarda kalan parti olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Türkiye’nin 8. Cumhurbaşkanı kimdir?

Fahri Korutürk

Süleyman Demirel

Kenan Evren

Turgut Özal

Celal Bayar

Açıklama:

8. Turgut ÖZAL: Görev Süresi: 9 Kasım 1989 - 17 Nisan 1993

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de koalisyon hükümetleri dönemidir?

1991-1996

1931-1936

1951-1956

1965-1970

1981-1986

Açıklama:

1990’lı yıllar, seçmenin sürekli arayış halinde olduğu yıllardır. Ekonomide yaşanan krizler, koalisyon hükümetlerin radikal karar almadaki yetersizlikleri, ideolojik kamplaşmalar bu dönemin öne çıkan olaylarıydı.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi 1970’li yıllarda Türk siyasetinde yer alan isimlerden birisi değildir?

Bülent Ecevit

Alparslan Türkeş

Necmettin Erbakan

Süleyman Demirel

Adnan Menderes

Açıklama:

Celal Bayar ve Adnan Menderes: Türkiye’de 1950’li yıllara Cumhurbaşkanı ve Başbakan olarak damgalarını vurdular.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Cumhuriyet tarihinde ilk darbe hangi yıl yapılmıştır?

1950

1960

1970

1980

1940

Açıklama:

Türkiye’de ordu tarafından ilk darbe 27 Mayıs 1960 tarihinde yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

1950 yılında yapılan seçimler sonrasında iktidar olan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Serbest Fırka

İttihat ve Terakki

Demokrat Parti

Doğru Yol Partisi

Adalet Partisi

Açıklama:

14 Mayıs 1950 tarihinde yapılan seçimlerde Demokrat Parti %55,2 oy oranıyla 416 milletvekilliği, Cumhuriyet Halk Partisi %39,6 oy oranıyla 69 milletvekilliği, Millet Partisi %4,6 oy oranıyla 1 milletvekilliği, Bağımsızlar %0,6 oy oranıyla 1 milletvekilliği kazandı.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Türkiye’de Cumhuriyet’in ilanı sonrasında kurulan ilk muhalefet partisi aşağıdakilerden hangisidir?

Serbest Cumhuriyet Fırkası

Adalet Partisi

Anavatan Partisi

Cumhuriyet Halk partisi

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Açıklama:

Güçlü bir muhalefet, modernleşme uygulamalarını engelleyebileceği düşüncesiyle Cumhuriyet kadroları tarafından istenmemiştir. Atatürk’ün kurduğu Cumhuriyet Halk Fırkası ise devletçi, merkezci bir
parti özelliği göstermektedir. Cumhuriyetin kuruluşu sonrasında ilk muhalefet partisi olarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Osmanlı İmparatorluğu’nda yenileşme hareketleri arasında önemli yer tutan Tanzimat Fermanı hangi yıl imzalanmıştır?

1789

1839

1889

1922

1739

Açıklama:

Tanzimat Fermanı, 3 Kasım 1839 yılında açıklanmış ve bu ferman ile başlayan etkiler uzun bir
süre devam etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Osmanlı İmparatorluğunun devlet şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalizm

Demokrasi

Monarşi

Oligarşi

Cumhuriyet

Açıklama:

Devlet başkanının soya dayalı olarak başa geldiği devlet biçimidir. Monarşilerde devlet başkanı öldüğünde yerine, soya bağlı olarak ailenin en büyük çocuğu, büyük erkek kardeş ya da ölmeden önce aynı soydan kralın/ padişahın işaret ettiği kişi gelebilir. Krallıklar, İmparatorluklar monarşiye dayanan devlet biçimleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi baskı grupları arasında yer almaz?

Gönüllü Kuruluşlar

İşadamı Dernekleri

Meslek Odaları

Hükümet

Sendikalar

Açıklama:

Baskı grupları, ortak menfaatler etrafında birleşen ve bunları gerçekleştirmek için siyasal otoriteler üzerinde etki yapmaya çalışan örgütlenmiş gruplar olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdaki kavramlardan hangisi gücünü sırasıyla rıza- gönüllülük ve güç şiddetten alır?

Siyaset- Otorite

Devlet- Siyaset

Otorite-İktidar

İktidar- Devlet

Otorite-Devlet

Açıklama:

Tamamlandı.
İnsanların, kendilerini yönetenlerin yönetme gücünü meşru olarak kabul edip istenenleri yerine getirmesini ifade eder. Otorite rızaya, gönüllülüğe; iktidar güce, şiddete dayanır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi krallık, imparatorluğa dayanan bir devlet biçimidir?

Monarşi

Meşruti Monarşi

Cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Oligarşik cumhuriyet

Açıklama:

Tamamlandı.
Krallıklar, imparatorluklar monarşiye dayanan devlet biçimleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi demokratik cumhuriyet haklarından değildir?

İfade özgürlüğü

Devlet başkanının, yönetimde tek ve temel belirleyici

Örgütlenme özgürlüğü

Seçme ve seçilme özgürlüğü

Gizli oy açık tasnife dayalı serbest seçimler

Açıklama:

Tamamlandı.
Demokratik cumhuriyetlerde olmazsa olma haline gelen bazı haklar şunlardır

İfade özgürlüğü,
Din özgürlüğü,
Örgütlenme özgürlüğü,
Seçme ve seçilme özgürlüğü,
Özgür medya,
Gizli oy açık tasnife dayalı serbest seçimler,
Bağımsız bir yargı sistemi

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdaki baskı gruplarından hangisi uluslarüstü gönüllü kuruluşlara örnek olarak gösterilebilir?

Dünya Bankası

Dünya Ticaret Örgütü

TEMA

IMF

Greenpeace

Açıklama:

Tamamlandı.
Uluslarüstü Gönüllü Kuruluşlar: Küreselleşme sürecinde insan haklarından doğal çevreyi korumaya kadar birçok konuda uluslarüstü gönüllü kuruluşların (Non-Govermental Organization - NGO) hükümet politikaları üzerinde baskı grubu olma özelliği bulunmaktadır. Çevre konularında Greenpeace, hayvan hakları konusunda PETA örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisinde Osmanlı toplum yapısında yurttaşlığı öne çıkararak müslim-gayrımüslim ayrımını sona erdirilmiştir?

Islahat Fermanı

Tanzimat Fermanı

I. Meşrutiyet

II. Meşrutiyet

Milli Mücadele

Açıklama:

Tamamlandı.
Müslüm ve gayrimüslim tebaa arasında farklılıklar bulunmaktaydı. “Islahat Fermanı ile Osmanlı toplum yapısında o zamana kadar devam eden müslim-gayrimüslim ayrımı, devlet nezdinde tamamen sona erdirilmiş, hiçbir dinî ayırıma başvurmadan tüm bireylerin, çatısı altında toplanabileceği bir ‘Osmanlı yurttaşlığı’kavramı öne çıkartılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Islahat Fermanı’nın getirdiği yenliklerden biridir?

Kişilerin mal ve mülklerini istediği gibi değerlendirebilmesi

Sağlanan haklardan Müslim-gayrimüslimlerin eşit şekilde yararlanabilmesi

Müslim-gayrimüslim ayrımının sona erdirilmesi

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu vurgusu

Padişah yetkilerinin meclis tarafından paylaşılmaya başlanması

Açıklama:

Tamamlandı.
Osmanlı toplum yapısında o zamana kadar devam eden müslim-gayrimüslim ayrımı, devlet nezdinde tamamen sona erdirilmiş, hiçbir dinî ayırıma başvurmadan tüm bireylerin, çatısı altında toplanabileceği bir ‘Osmanlı yurttaşlığı’ kavramı öne çıkartılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin kuruluşu sonrasında ilk muhalefet partisidir?

Cumhuriyet Halk Fırkası

Serbest Cumhuriyet Fırkası

Demokrat Parti

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Adalet Partisi

Açıklama:

Tamamlandı.
Cumhuriyetin kuruluşu sonrasında ilk muhalefet partisi olarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Türkiye’de birden fazla partinin kurulduğu, örgütlendiği ve genel seçimlere katıldığı yıl hangisidir?

1944

1945

1946

1947

1948

Açıklama:

Tamamlandı.
Cumhuriyet’in ilanı sonrasında Türkiye’de birden fazla partinin kurulduğu, örgütlendiği ve genel seçimlere katıldığı yıl olarak 1946 yılının öne çıkmasında uluslararası konjonktürün önemli etkisi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

1965 yılında yapılan genel seçimlerde tek başına iktidara gelen parti aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Halk Partisi

Demokrat Parti

Adalet Partisi

Yeni Türkiye Partisi

Cumhuriyetçi Güven Partisi

Açıklama:

Tamamlandı.
Ekim 1965 tarihinde yapılan seçimlerde toplam 450 milletvekilliğinden Adalet Partisi %52,9 oy oranıyla 240 milletvekilliği kazanarak tek başına iktidara gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Parlamenter sistemin son cumhurbaşkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Turgut Özal

Süleyman Demirel

Ahmet Necdet Sezer

Abdullah Gül

Recep Tayyip Erdoğan

Açıklama:

Tamamlandı.
10 Ağustos 2014 tarihinde halk oylamasıyla cumhurbaşkanlığı seçimi yapılmıştır. Seçime AK Parti adayı olarak Başbakan Recep Tayyip Erdoğan katılmıştır. İlk tur oylamada %51,7 oy alan Recep Tayyip Erdoğan Türkiye Cumhuriyeti’nin 12. ve parlamenter sistemin ise son Cumhurbaşkanı seçilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi seyislik, at idare etme, terbiye etme anlamına gelmektedir?

Siyaset

İktidar

Devlet

Otorite

Monarşi

Açıklama:

Siyaset, seyislik, at idare etme, terbiye etme anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi gücü elinde bulunduranların, yönettikleri kesimler üzerinde yeri geldiğinde zor kullanarak istediklerini yaptırabilmesini ifade etmektedir?

Siyaset

İktidar

Devlet

Otorite

Monarşi

Açıklama:

İktidar, gücü elinde bulunduranların, yönettikleri kesimler üzerinde yeri geldiğinde zor kullanarak istediklerini yaptırabilmesini ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi iktidarın yönetme gücünün yönetilenlerce rızaya dayalı olarak kabul edilmesini ifade etmektedir?

İktidar

Devlet

Siyaset

Meşruiyet

Otorite

Açıklama:

Meşruiyet, iktidarın yönetme gücünün yönetilenlerce rızaya dayalı olarak kabul edilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Devlet başkanının soya dayalı olarak başa geldiği devlet biçimidir?

Cumhuriyet

Demokratik Cumhuriyet

Monarşi

Oligarşik Cumhuriyet

Sosyalist Cumhuriyet

Açıklama:

Monarşi, Devlet başkanının soya dayalı olarak başa geldiği devlet biçimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Oligarşik Cumhuriyet,
Demokratik Cumhuriyet,
Teokratik Cumhuriyet,
Sosyalist Cumhuriyet.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Cumhuriyet yönetim biçimleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

Cumhuriyet yönetim biçimleri;

Oligarşik Cumhuriyet,

Demokratik Cumhuriyet,

Teokratik Cumhuriyet,

Sosyalist Cumhuriyet.

Cumhuriyet yönetim biçimleri;

Oligarşik Cumhuriyet,
Demokratik Cumhuriyet,
Teokratik Cumhuriyet,
Sosyalist Cumhuriyet.

Doğru Cevap: D

Soru 55

İfade özgürlüğü,
Din özgürlüğü,
Örgütlenme özgürlüğü,
Seçme ve seçilme özgürlüğü,
Özgür medya,
Gizli oy açık tasnife dayalı serbest seçimler,
Bağımsız bir yargı sistemi.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Demokratik cumhuriyetlerde olmazsa olma haline gelen haklar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Hiçbiri

Hepsi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 56

Seçimle başa gelen yöneticilerin, sosyalizmle yönettikleri devlet biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Monarşi

Mutlak Monarşi

Cumhuriyet

Sosyalist Cumhuriyet

Oligarşik Cumhuriyet

Açıklama:

Sosyalist cumhuriyet; seçimle başa gelen yöneticilerin, devleti sosyalizme dayalı yönettikleri devlet biçimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Halkın can, mal ve namus güvenliğinin sağlanacağı,
Askere alımın ve askerlik sürelerinin düzenleneceği,
Vergi düzenlemesi yapılacağı, herkesten gelirleri oranında vergi alınacağı,
Yargılanma hakkında iyileştirmeler yapılacağı,
Kişilerin mal ve mülklerini istediği gibi değerlendirebileceği,
Sağlanan haklardan Müslim-gayriMüslim bütün tebaanın aynı şekilde yararlanacağına vurgu yapılmaktadır.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Tanzimat Fermanı maddeleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 58

Cumhuriyetçilik,
Halkçılık,
Milliyetçilik,
Laiklik,
Devletçilik,
İnkılapçılık.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Cumhuriyet Partisi’nin altı okunu oluşturan ve 1937 Anayasa’sına giren ilkeler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Hiçbiri

Hepsi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi iktidarın yönetme gücünün yönetilenlerce rızaya dayalı olarak kabul edilmesinin karşılığıdır?

Devlet

İktidar

Siyaset

Meşruiyet

Krallık

Açıklama:

Meşruiyet, iktidarın yönetme gücünün yönetilenlerce rızaya dayalı olarak kabul edilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Kaç yıllarında sanayi devrimi başladı?

1540

1650

1770

1810

1850

Açıklama:

1770’li yıllarda sanayi devrimi başladı.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi soya dayalı olarak devletin başına geçen devlet başkanının, yönetimde tek ve temel belirleyici olduğu devlet şeklidir?

Cumhuriyet

Meşruti monarşi

Mutlak monarşi

Oligarşik cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Açıklama:

Mutlak monarşi, soya dayalı olarak devletin başına geçen devlet başkanının, yönetimde tek ve temel belirleyici olduğu devlet şeklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

İran İslam Cumhuriyeti yönetim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Demokratik cumhuriyet

Oligarşik cumhuriyet

Sosyalist cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Meşruti monarşi

Açıklama:

Teokratik Cumhuriyet Devleti yönetenlerin, seçimler yoluyla başa geldiği, devleti dinsel kurallara göre yönettikleri devlet şeklidir. İran İslam Cumhuriyeti örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Tanzimat Fermanın okunması sonrasında hangi padişah, fermanda alınan kararlara uyacağına yönelik yemin etmiştir?

Abdülaziz

Abdülmecit

I. Ahmet

II. Abdülhamit

III. Mustafa

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 64

31 Mart Olayı

Islahat Fermanı

I. Meşrutiyet

II. Meşrutiyet

Tanzimat Fermanı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Gücü elinde bulunduranların, yönettikleri kesimler üzerinde yeri geldiğinde zor kullanarak istediklerini yaptırabilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Siyaset

Otorite

İktidar

Devlet

Egemenlik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 70

Egemenlik

Siyaset

Devlet

Otorite

İktidar

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 71

Devleti yönetenlerin, seçimler yoluyla başa geldiği, devleti dinsel kurallara göre yönettikleri devlet şekline ne ad verilir?

Monarşi

Mutlak monarşi

Cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Olugarşik cumhuriyet

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 72

Soya dayalı olarak başa geçen devlet başkanının yetkilerinin meclisle sınırlandırıldığı yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Monarşi

Mutlak monarşi

Meşruti monarşi

Cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Açıklama:

Monarşi Devlet başkanının soya dayalı olarak başa geldiği devlet biçimidir.
Mutlak Monarşi Mutlak monarşi, soya dayalı olarak devletin başına geçen devlet başkanının, yönetimde tek ve temel belirleyici olduğu devlet şeklidir.
Cumhuriyet Cumhuriyet, devletin başının soya dayalı olarak değil, seçimlerle belirlendiği devlet şeklidir.
Teokratik Cumhuriyet: Devleti yönetenlerin, seçimler yoluyla başa geldiği, devleti dinsel kurallara göre yönettikleri devlet şeklidir. İran İslam Cumhuriyeti örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nda siyaset ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Osmanlı İmparatorluğu devlet biçimi monarşidir.

Padişah, mutlak otorite olarak büyük bir güce sahiptir.

Osmanlı İmparatorluğu hem sanayileşme sürecinden hem de Fransız İhtilalinden çok olumsuz etkilenmiştir.

Devlet başkanı soya dayalı olarak başa gelir.

Halk sınırlı da olsa yönetime katılır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 74

Hangisi Tanzimat Fermanı ile ilgili doğru bir bilgidir?

18 Şubat 1856'da ilan edilmiştir.

Osmanlı yurttaşlığı’ kavramı öne çıkartılmıştır.

Herkesten geliri oranında vergi alınmasına karar verilmiştir.

Genç Osmanlılar hareketini başlatmıştır.

Müslim-Gayrimüslim ayrımına son verilmeye çalışılmıştır.

Açıklama:

Tanzimat Fermanı’nda

Halkın can, mal ve namus güvenliğinin sağlanacağı,
Askere alımın ve askerlik sürelerinin düzenleneceği,
Vergi düzenlemesi yapılacağı, herkesten gelirleri oranında vergi alınacağı,
Yargılanma hakkında iyileştirmeler yapılacağı,
Kişilerin mal ve mülklerini istediği gibi değerlendirebileceği ve
Sağlanan haklardan Müslim-gayriMüslim bütün tebaanın aynı şekilde yararlanacağına vurgu yapılmaktadır.

Diğer seçenekler Islahat Fermanı ile ilgili bilgilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Islahat Fermanı ile ilgili doğru bir bilgidir ?

3 Kasım 1839 yılında açıklanmıştır.

Askere alımın ve askerlik sürelerini düzenlemiştir.

Kişilerin mal ve mülklerini istediği gibi değerlendirebileceğini ifade etmektedir.

Osmanlı yurttaşlığı kavramını doğurmuştur.

Yargılanma hakkında iyileştirmeler yapılmıştır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet'inin beşinci cumhurbaşkanıdır?

Recep Tayyip Erdoğan

Kenan Evren

Cemal Gürsel

Cevdet Sunay

Celal Bayar

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanları sırası ile ;

Mustafa Kemal ATATÜRK: Görev Süresi: 29 Ekim 1923 - 10 Kasım 1938
İsmet İNÖNÜ: Görev Süresi: 11 Kasım 1938 - 22 Mayıs 1950
Celal BAYAR: Görev Süresi: 22 Mayıs 1950 - 27 Mayıs 1960
Cemal GÜRSEL: Görev Süresi: 27 Mayıs 1960 - 28 Mart 1966
Cevdet SUNAY: Görev Süresi: 28 Mart 1966 - 28 Mart 1973
Fahri KORUTÜRK: Görev Süresi: 6 Nisan 1973 - 6 Nisan 1980
Kenan EVREN: Görev Süresi: 9 Kasım 1982 - 9 Kasım 1989
Turgut ÖZAL: Görev Süresi: 9 Kasım 1989 - 17 Nisan 1993
Süleyman DEMİREL: Görev Süresi: 16 Mayıs 1993 - 16 Mayıs 2000
Ahmet Necdet SEZER: Görev Süresi: 16 Mayıs 2000 - 28 Ağustos 2007
Abdullah GÜL: Görev Süresi: 28 Ağustos 2007 - 28 Ağustos 2014 şeklindedir.

10 Ağustos 2014 itibari ile Recep Tayyip Erdoğan 12. cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Türkiye'de çok partili dönem hangi tarihte başlamıştır?

1945

1956

1957

1946

1950

Açıklama:

21 Temmuz 1946 yılında gerçekleşen genel seçimler, Cumhuriyetin ilanı sonrasında birden fazla partinin katıldığı ilk genel seçimlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Cumhuriyet Halk Partisinin altı ok şeklindeki amblemini oluşturan ve 1937 anayasasında da ifade edilen ilkelerden biri değildir?

CUmhuriyetçilik

Halkçılık

Laiklik

Devletçilik

Merkeziyetçilik

Açıklama:

Cumhuriyet Halk Partisinin altıoku ise 1937 anayasasına girmiştir. Cumhuriyet Partisi’nin altı okunu oluşturan ve 1937 Anayasa’sına giren ilkeler şunlardır:

Cumhuriyetçilik,

Halkçılık,

Milliyetçilik,

Laiklik,

Devletçilik,

İnkılapçılık.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Çok Partili hayata geçildikten sonra en uzun süre iktidarda kalan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Anavatan Partisi

Adalet ve Kalkınma Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi

Demokrat Parti

Adalet Partisi

Açıklama:

3 Kasım 2002 tarihinde iktidara gelen AK Parti, günümüze kadar tek başına iktidar olarak Türk siyasal hayatında en uzun süre iktidarda kalan parti olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Türkiye’nin 8. Cumhurbaşkanı kimdir?

Fahri Korutürk

Süleyman Demirel

Kenan Evren

Turgut Özal

Celal Bayar

Açıklama:

8. Turgut ÖZAL: Görev Süresi: 9 Kasım 1989 - 17 Nisan 1993

Doğru Cevap: D

1950 yılında yapılan seçimler sonrasında iktidar olan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Serbest Fırka

İttihat ve Terakki

Demokrat Parti

Doğru Yol Partisi

Adalet Partisi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 85

Türkiye’de Cumhuriyet’in ilanı sonrasında kurulan ilk muhalefet partisi aşağıdakilerden hangisidir?

Serbest Cumhuriyet Fırkası

Adalet Partisi

Anavatan Partisi

Cumhuriyet Halk partisi

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 86

Osmanlı İmparatorluğu’nda yenileşme hareketleri arasında önemli yer tutan Tanzimat Fermanı hangi yıl imzalanmıştır?

1789

1839

1889

1922

1739

Açıklama:

Tanzimat Fermanı, 3 Kasım 1839 yılında açıklanmış ve bu ferman ile başlayan etkiler uzun bir
süre devam etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Osmanlı İmparatorluğunun devlet şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalizm

Demokrasi

Monarşi

Oligarşi

Cumhuriyet

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi baskı grupları arasında yer almaz?

Gönüllü Kuruluşlar

İşadamı Dernekleri

Meslek Odaları

Hükümet

Sendikalar

Açıklama:

Baskı grupları, ortak menfaatler etrafında birleşen ve bunları gerçekleştirmek için siyasal otoriteler üzerinde etki yapmaya çalışan örgütlenmiş gruplar olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Aşağıdaki kavramlardan hangisi gücünü sırasıyla rıza- gönüllülük ve güç şiddetten alır?

Siyaset- Otorite

Devlet- Siyaset

Otorite-İktidar

İktidar- Devlet

Otorite-Devlet

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi krallık, imparatorluğa dayanan bir devlet biçimidir?

Monarşi

Meşruti Monarşi

Cumhuriyet

Teokratik cumhuriyet

Oligarşik cumhuriyet

Açıklama:

Tamamlandı.
Krallıklar, imparatorluklar monarşiye dayanan devlet biçimleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi demokratik cumhuriyet haklarından değildir?

İfade özgürlüğü

Devlet başkanının, yönetimde tek ve temel belirleyici

Örgütlenme özgürlüğü

Seçme ve seçilme özgürlüğü

Gizli oy açık tasnife dayalı serbest seçimler

Açıklama:

Tamamlandı.
Demokratik cumhuriyetlerde olmazsa olma haline gelen bazı haklar şunlardır

İfade özgürlüğü,
Din özgürlüğü,
Örgütlenme özgürlüğü,
Seçme ve seçilme özgürlüğü,
Özgür medya,
Gizli oy açık tasnife dayalı serbest seçimler,
Bağımsız bir yargı sistemi

Doğru Cevap: B

Soru 92

Aşağıdaki baskı gruplarından hangisi uluslarüstü gönüllü kuruluşlara örnek olarak gösterilebilir?

Dünya Bankası

Dünya Ticaret Örgütü

TEMA

IMF

Greenpeace

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisinde Osmanlı toplum yapısında yurttaşlığı öne çıkararak müslim-gayrımüslim ayrımını sona erdirilmiştir?

Islahat Fermanı

Tanzimat Fermanı

I. Meşrutiyet

II. Meşrutiyet

Milli Mücadele

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Islahat Fermanı’nın getirdiği yenliklerden biridir?

Kişilerin mal ve mülklerini istediği gibi değerlendirebilmesi

Sağlanan haklardan Müslim-gayrimüslimlerin eşit şekilde yararlanabilmesi

Müslim-gayrimüslim ayrımının sona erdirilmesi

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu vurgusu

Padişah yetkilerinin meclis tarafından paylaşılmaya başlanması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin kuruluşu sonrasında ilk muhalefet partisidir?

Cumhuriyet Halk Fırkası

Serbest Cumhuriyet Fırkası

Demokrat Parti

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Adalet Partisi

Açıklama:

Tamamlandı.
Cumhuriyetin kuruluşu sonrasında ilk muhalefet partisi olarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Türkiye’de birden fazla partinin kurulduğu, örgütlendiği ve genel seçimlere katıldığı yıl hangisidir?

1944

1945

1946

1947

1948

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 97

1965 yılında yapılan genel seçimlerde tek başına iktidara gelen parti aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Halk Partisi

Demokrat Parti

Adalet Partisi

Yeni Türkiye Partisi

Cumhuriyetçi Güven Partisi

Açıklama:

Tamamlandı.
Ekim 1965 tarihinde yapılan seçimlerde toplam 450 milletvekilliğinden Adalet Partisi %52,9 oy oranıyla 240 milletvekilliği kazanarak tek başına iktidara gelmiştir.

Doğru Cevap: C

1945

1972

Açıklama:

105Türkiye’nin Toplumsal Yapısıİkinci Beş Yıllık Sanayi Planı - 1938
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın başarılı olması sonrasında planın süresi dolmadan daha kapsamlı, farklı sektörleri de kapsayan bir sanayileşme

Doğru Cevap: A

Soru 21

Siyaset,
Aile,
Kültür,
Eğitim.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri ekonomide yaşanan değişmelerden etkilenen alanlar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

Ekonomide yaşanan değişmeler siyaset, aile, eğitim, kültür vb. çok farklı alanlarda önemli etkilerde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Piyasa ekonomisi,
Sosyalist ekonomi,
Karma ekonomi.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri sanayileşme süreci sonrasında ortaya çıkan ekonomik sistemler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

Sanayileşme süreci sonrasında modern devletlerin ortaya çıkmasıyla birlikte 3 ekonomik sistem yaygınlık kazanmıştır: Piyasa ekonomisi, sosyalist ekonomi, karma ekonomi.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Hangi ekonomik sistem modern ulus devletlerin ortaya çıkması sürecinde en yaygın hale gelmiştir?

Piyasa ekonomisi

Sosyalist ekonomi

Karma ekonomi

Takas ekonomisi

İslam ekonomisi

Açıklama:

Piyasa ekonomisi modern ulus devletlerin ortaya çıkması sürecinde en yaygın ekonomik sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Özel Mülkiyet,
Girişim Özgürlüğü,
Serbest Fiyat Politikası.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri piyasa ekonomisinin sahip olduğu özellikler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Hiçbiri

Hepsi

Açıklama:

Piyasa ekonomisinin özellikleri;

Özel Mülkiyet,

Girişim Özgürlüğü,

Serbest Fiyat Politikası.

Piyasa ekonomisinin özellikleri;

Özel Mülkiyet,
Girişim Özgürlüğü,
Serbest Fiyat Politikası.

Doğru Cevap: E

Soru 25

"Kişilerin ve şirketlerin mülkiyet edinme, satma ve bunları devretme haklarının yasal güvence altında olmasıdır." tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Piyasa ekonomisi

Özel mülkiyet

Takas ekonomisi

Girişim özgürlüğü

Serbest Fiyat Politikası

Açıklama:

Özel Mülkiyet: Piyasa ekonomisinin en önemli unsurlardandır. Kişilerin ve şirketlerin mülkiyet edinme, satma ve bunları devretme haklarının yasal güvence altında olmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

"Piyasada faaliyette bulunmaya yönelik girişim özgürlüğü olmasıdır." tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Karma ekonomi

Piyasa ekonomisi

Girişim Özgürlüğü

Serbest Fiyat Politikası

Özel Mülkiyet

Açıklama:

Girişim Özgürlüğü: Piyasada faaliyette bulunmaya yönelik girişim özgürlüğü olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Karma ekonomilerde devlet ekonomide aktif olarak yer alır. Üretici olarak sistemin içindedir.
Karma ekonomilerde özel mülkiyet söz konusudur.
Karma ekonomilerde belirleyici olan güç devlettir.
Karma ekonomilerde devlet, ekonomik ilişkilerin yönünü belirler, rehberlik eder.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri karma ekonominin sahip olduğu özellikler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

Hiçbiri

Hepsi

Açıklama:

Karma ekonomilerin bazı özellikleri söz konusudur:

Karma ekonomilerde devlet ekonomide aktif olarak yer alır. Üretici olarak sistemin içindedir.

Karma ekonomilerde devlet, ekonomik ilişkilerin yönünü belirler, rehberlik eder. Özel sektörün yatırım yapacağı alanlarda da yön gösterici bir tavır sergiler.

Karma ekonomilerde özel mülkiyet söz konusudur. Devlet, özel sektörü teşvik edip, geliştirmeye çalışır.

Karma ekonomilerde belirleyici olan güç devlettir. Özel sektör, çok güçlü olmadığı için piyasada devletin belirleyiciliği söz konusudur.

Karma ekonomilerde ekonomik ilişkilerde devlet belirleyiciliği söz konusu olduğu için, özellikle gelişme sürecinde devlete yakın olma zenginleşmenin en önemli kaynaklarından birisi olarak öne çıkar.

Karma ekonomilerin bazı özellikleri söz konusudur:

Karma ekonomilerde devlet ekonomide aktif olarak yer alır. Üretici olarak sistemin içindedir.
Karma ekonomilerde devlet, ekonomik ilişkilerin yönünü belirler, rehberlik eder. Özel sektörün yatırım yapacağı alanlarda da yön gösterici bir tavır sergiler.
Karma ekonomilerde özel mülkiyet söz konusudur. Devlet, özel sektörü teşvik edip, geliştirmeye çalışır.
Karma ekonomilerde belirleyici olan güç devlettir. Özel sektör, çok güçlü olmadığı için piyasada devletin belirleyiciliği söz konusudur.
Karma ekonomilerde ekonomik ilişkilerde devlet belirleyiciliği söz konusu olduğu için, özellikle gelişme sürecinde devlete yakın olma zenginleşmenin en önemli kaynaklarından birisi olarak öne çıkar.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Millî bir burjuvazinin yokluğu,
Özel sektörde birikim eksikliği,
Tarıma dayalı bir yapı,
Eğitimli nüfusun azlığı,
Sanayinin zayıflığı,
Çok azsayıda sanayi işletmesinin bulunması.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Osmanlı’dan devralınan ekonomik mirasın özellikleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

Osmanlı’dan devralınan ekonomik mirasın özellikleri şunlardır:

Osmanlı’dan kalan büyük bir dış borç,

Azınlıkların çok büyük bir bölümünün ülkeden ayrılması sonrasında ticaret, zanaat, girişim kültüründe önemli eksiklik,

Millî bir burjuvazinin yokluğu,

Özel sektörde birikim eksikliği,

Tarıma dayalı bir yapı,

Eğitimli nüfusun azlığı,

Sanayinin zayıflığı,

Çok az sayıda sanayi işletmesinin bulunması.

Osmanlı’dan devralınan ekonomik mirasın özellikleri şunlardır:

Osmanlı’dan kalan büyük bir dış borç,
Azınlıkların çok büyük bir bölümünün ülkeden ayrılması sonrasında ticaret, zanaat, girişim kültüründe önemli eksiklik,
Millî bir burjuvazinin yokluğu,
Özel sektörde birikim eksikliği,
Tarıma dayalı bir yapı,
Eğitimli nüfusun azlığı,
Sanayinin zayıflığı,
Çok az sayıda sanayi işletmesinin bulunması.

Doğru Cevap: D

Soru 29

CHP’nin en temel politikalarından birisini devletçilik oluşturdu. Dönemin devlet zihniyeti, ekonomik kalkınma ve modernleşmenin devlet eliyle gerçekleştirilebileceği düşüncesindeydi.
Güçlü bir özel sektör yoktu. Özel sektörün elindeki sermaye birikimi yetersizdi. Bu bağlamda özel sektörün, o dönem için güçlü bir belirleyiciliği söz konusu değildi.
Bankacılık ve finans sistemi de güçlü değildi. Yani güçlü bir özel sektörün belirleyiciliğini oluşturacak kurumsal alt yapı zayıftı.
Ekonomik açısından çok kötü bir görüntü söz konusuydu. Devlet, kendi belirleyiciliğinde bir ekonomik kalkınmayla, kaynakların verimsiz alana yönelmesini engellemek istiyordu.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri 1923-1950 döneminde devletin ağırlıkta olduğu ekonomi politikalarının izlenmesinin nedenleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve IV

Hiçbiri

Hepsi

Açıklama:

1923-1950 döneminde devletin ağırlıkta olduğu ekonomi politikalarının izlenmesinin dönemin şartlarından kaynaklanan birkaç önemli nedeni bulunmaktaydı. Bu nedenler:

CHP’nin en temel politikalarından birisini devletçilik oluşturdu. Dönemin devlet zihniyeti, ekonomik kalkınma ve modernleşmenin devlet eliyle gerçekleştirilebileceği düşüncesindeydi.

Güçlü bir özel sektör yoktu. Özel sektörün elindeki sermaye birikimi yetersizdi. Bu bağlamda özel sektörün, o dönem için güçlü bir belirleyiciliği söz konusu değildi.

Bankacılık ve finans sistemi de güçlü değildi. Yani güçlü bir özel sektörün belirleyiciliğini oluşturacak kurumsal alt yapı zayıftı.

Ekonomik açısından çok kötü bir görüntü söz konusuydu. Devlet, kendi belirleyiciliğinde bir ekonomik kalkınmayla, kaynakların verimsiz alana yönelmesini engellemek istiyordu.

1923-1950 döneminde devletin ağırlıkta olduğu ekonomi politikalarının izlenmesinin dönemin şartlarından kaynaklanan birkaç önemli nedeni bulunmaktaydı. Bu nedenler:

CHP’nin en temel politikalarından birisini devletçilik oluşturdu. Dönemin devlet zihniyeti, ekonomik kalkınma ve modernleşmenin devlet eliyle gerçekleştirilebileceği düşüncesindeydi.
Güçlü bir özel sektör yoktu. Özel sektörün elindeki sermaye birikimi yetersizdi. Bu bağlamda özel sektörün, o dönem için güçlü bir belirleyiciliği söz konusu değildi.
Bankacılık ve finans sistemi de güçlü değildi. Yani güçlü bir özel sektörün belirleyiciliğini oluşturacak kurumsal alt yapı zayıftı.
Ekonomik açısından çok kötü bir görüntü söz konusuydu. Devlet, kendi belirleyiciliğinde bir ekonomik kalkınmayla, kaynakların verimsiz alana yönelmesini engellemek istiyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Kendi limanlarımızda kabotaj hakkı tanınması,
Sanayiyi teşvik kanununun günün ihtiyaçlarını karşılar hale getirilmesi ve beş yıl sonra 25 yıl süreyle uzatılması,
Her yıl sergiler açılması,
Sanayi bankasının kurulması,
İşgücünün sekiz saat çalışması,
Haftada bir gün çalışanlara tatil imkânı verilmesi.

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri İzmir İktisat Kongresi’nde alınan kararlar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

İzmir İktisat Kongresi’nde çok önemli kararlar alınmıştır. Bu kararlardan bazıları şunlardır:

Aşar Vergisinin kaldırılması (köylülerin ürettikleri üründen alınan vergi),

Koruyucu gümrük tarifelerinin kabulü ve bu konuda dış müdahalelerin reddi,

Bir ana ticaret bankasının kurulması,

Kambiyo merkezleri, özellikle nakit ve tahviller borsalarının millileştirilmesi, büyük ticaret merkezlerinde hisse senedi ve tahvil borsalarının açılması,

Kendi limanlarımızda kabotaj hakkı tanınması,

Sanayiyi teşvik kanununun günün ihtiyaçlarını karşılar hale getirilmesi ve beş yıl sonra 25 yıl süreyle uzatılması,

Her yıl sergiler açılması,

Sanayi bankasının kurulması,

İşgücünün sekiz saat çalışması,

Haftada bir gün çalışanlara tatil imkânı verilmesi,

İş kazalarına uğrayanların hayatlarının işverenler ve kurumlar tarafından güvence altına alınması,

Sendika hakkının tanınması.

İzmir İktisat Kongresi’nde çok önemli kararlar alınmıştır. Bu kararlardan bazıları şunlardır:

Aşar Vergisinin kaldırılması (köylülerin ürettikleri üründen alınan vergi),
Koruyucu gümrük tarifelerinin kabulü ve bu konuda dış müdahalelerin reddi,
Bir ana ticaret bankasının kurulması,
Kambiyo merkezleri, özellikle nakit ve tahviller borsalarının millileştirilmesi, büyük ticaret merkezlerinde hisse senedi ve tahvil borsalarının açılması,
Kendi limanlarımızda kabotaj hakkı tanınması,
Sanayiyi teşvik kanununun günün ihtiyaçlarını karşılar hale getirilmesi ve beş yıl sonra 25 yıl süreyle uzatılması,
Her yıl sergiler açılması,
Sanayi bankasının kurulması,
İşgücünün sekiz saat çalışması,
Haftada bir gün çalışanlara tatil imkânı verilmesi,
İş kazalarına uğrayanların hayatlarının işverenler ve kurumlar tarafından güvence altına alınması,
Sendika hakkının tanınması.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Piyasa ekonomisinde devletin rolleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Özel sektörün faaliyette bulunduğu alanlarda rakip olarak faaliyette bulunur.

Piyasanın adil rekabet şartlarında işleyebileceği temel kuralları koyar ve bu kuralları denetler.

Adil rekabeti engelleyebilecek durumlara müdahale eder.

Kamu yararı olan ve özel sektörün yatırım yapmadığı alanlarda faaliyette bulunur.

Piyasaya girişleri serbest bırakarak bu alanda sınırlama veya engellemede bulunmaz.

Açıklama:

Piyasa ekonomisinde devletin bazı temel rolleri bulunmaktadır. Bu sistemlerde devlet özel sektörün faaliyette bulunduğu alanlarda rakip olarak faaliyette bulunamaz. Devlet piyasanın adil rekabet şartlarında işleyebileceği temel kuralları koyar ve bu kuralları denetler. Adil rekabeti engelleyebilecek durumlara müdahale eder. Devlet, kamu yararı olan ve özel sektörün yatırım yapmadığı alanlarda faaliyette bulunur. Piyasa ekonomisi demokrasinin geliştiği ülkelerde yaygın olarak öne çıkan ekonomik sistemdir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Sosyalist ekonomi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kişilerin ve şirketlerin mülkiyet edinme, satma ve bunları devretme hakları vardır.

Üretim, fiyat, faiz, ücret vb. unsurlar devlet/ kamu tarafından belirlenir.

Piyasada faaliyette bulunmaya yönelik girişim özgürlüğü vardır.

Piyasada adil bir rekabetin olabilmesi için piyasaya girişler serbesttir.

Fiyatlar, piyasa koşullarında arz-talebe göre belirlenir.

Açıklama:

Sosyalist sistemde üretim, fiyat, faiz, ücret vb. unsurlar piyasa tarafından değil, devlet/ kamu tarafından belirlenir. Girişim özgürlüğü söz konusu değildir.Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Karma ekonomiyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Devlet ekonomide aktif olarak yer alır.

Karma ekonomilerde devlet, ekonomik ilişkilerin yönünü belirler, rehberlik eder.

Karma ekonomilerde özel mülkiyet söz konusu değildir.

Karma ekonomilerde belirleyici olan güç devlettir.

Gelişme sürecinde devlete yakın olma zenginleşmenin en önemli kaynaklarından birisidir.

Açıklama:

Karma ekonomilerde özel mülkiyet söz konusudur. Devlet, özel sektörü teşvik edip, geliştirmeye çalışır. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet’e geçiş sürecinde Osmanlı’dan devralınan ekonomik mirasın özellikleri arasında yer alır?

Millî bir burjuvazinin varlığı

Özel sektörde yüksek tecrübe

Sanayiye dayalı bir yapı

Eğitimli nüfusun azlığı

Çok sayıda sanayi işletmesinin bulunması

Açıklama:

Genel olarak değerlendirildiğinde Cumhuriyet’e geçiş sürecinde Osmanlı’dan devralınan ekonomik mirasın özellikleri şunlardır: • Osmanlı’dan kalan büyük bir dış borç, • Azınlıkların çok büyük bir bölümünün ülkeden ayrılması sonrasında ticaret, zanaat, girişim kültüründe önemli eksiklik, • Millî bir burjuvazinin yokluğu, • Özel sektörde birikim eksikliği, • Tarıma dayalı bir yapı, • Eğitimli nüfusun azlığı, • Sanayinin zayıflığı, • Çok azsayıda sanayi işletmesinin bulunması.
Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

1923-1950 yılları arasında Türkiye’de ekonomi hangi ilke doğrultusunda yönetilmekteydi?

Cumhuriyetçilik

Halkçılık

İnkılapçılık

Milliyetçilik

Devletçilik

Açıklama:

1923-1950 yılları arasında izlenen ekonomi politikalarını devletin baskın ve ağırlıkta olduğu karma ekonomi politikaları olarak nitelendirilebilir. Devlet eliyle siyaset ve ekonominin şekillendirilmesi Cumhuriyet kadrolarının da temel politikalarından birini oluşturdu. Nitekim devletçilik ilkesi 1931 yılında Cumhuriyet Halk Partisi Programına ve 1937 yılında diğer 5 ilke ile birlikte Anayasa’ya girdi. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşar vergisi aşağıdakilerden hangisi sonucu kaldırılmıştır?

1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı

1856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı

Düyun-ı Umumiye'nin kurulması

İzmir İktisat Kongresi

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı

Açıklama:

İzmir İktisat Kongresi’nde alınan kararlar arasında Aşar Vergisinin kaldırılması vardır. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

İzmir İktisat Kongresi sonrasında özel sanayi kuruluşlarının desteklenmesi için 1925 yılında hangi banka kurulmuştur?

Türkiye İş Bankası

Sanayi ve Maadin Bankası

Türk Ticaret Bankası

T.C. Ziraat Bankası

Türkiye Vakıflar Bankası

Açıklama:

İzmir İktisat Kongresi sonrasında özel sanayi kuruluşlarının desteklenmesi için 1925 yılında Sanayi ve Maadin bankası kurulmuştur. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi birinci beş yıllık sanayi planında hedefler doğrultusunda ağırlık verilen sektörler arasında yer almaz?

Dokuma

Maden

Denizcilik

Seramik

Kimya

Açıklama:

Birinci beş yıllık sanayi planında hedefler doğrultusunda 5 ana sanayii sektörüne ağırlık verilmiştir. • Dokuma, • Maden, • Selüloz, • Seramik, • Kimya. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi ikinci beş yıllık sanayi planında öne çıkarılan sanayi sektörleri arasında yer alır?

Madencilik

Dokuma

Selüloz

Seramik

Otomotiv

Açıklama:

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planında öne çıkarılan sanayi sektörleri şunlardır: • Madencilik, • Maden kömürü ocakları, • Elektrik santralleri, • Yakacak sanayi ve ticareti, • Toprak sanayi, • Gıda maddeleri sanayi ve ticareti, • Kimya sanayi, • Mihaniki sanayi, • Denizcilik. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Türkiye'de özel sanayiye geçiş dönemi olarak nitelendirilebilecek dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1923-1950 Yılları

1950 - 1960 Yılları

1961 - 1980 Yılları

1980-1991 Yılları

1991 - 2002 Yılları

Açıklama:

1950 - 1960 Yılları arası dönemde temel (dokuma, giyim, gıda, içkitütün) ya da dayanıksız tüketim mallarının ithal edilmesi yerine, Türkiye’de yerli üretimi gerçekleştirildi. Bu ithal ikâmeci yaklaşım kamu sanayii üretimin arttırılması yanında özel sanayinin bu doğrultuda hızla gelişmesiyle gerçekleşti. Bu niteliğiyle dönem, özel sanayiye geçiş dönemi sayılabilir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Fiyatların, piyasa koşullarında arz-talebe göre belirlenmesi aşağıdaki kavramların hangisine işaret etmektedir?

Özel mülkiyet hakkı

Girişim özgürlüğü

Serbest fiyat politikası

Enflasyon

Monopol

Açıklama:

Serbest Fiyat Politikası: Fiyatların, piyasa koşullarında arz-talebe göre belirlenmesi önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Hangi ekonomik sistemin dayandığı unsurlardan biri merkezi planlama ilkesidir?

Serbest piyasa

Liberal ekonomi

Sosyalist ekonomi

Komünist sistem

Küreselleşme

Açıklama:

Merkezi Planlama: Sosyalist sistemde üre- tim, fiyat, faiz, ücret vb. unsurlar piyasa tarafından değil, devlet/ kamu tarafından belirlenir. Girişim özgürlüğü söz konusu değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Ekonomik ilişkilerde devletin ve özel sektörün de birlikte yer aldığı ekonomik sisteme verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Serbest piyasa ekonomisi

Sosyalist ekonomi

Liberal ekonomi

Küresel ekonomi

Karma ekonomi

Açıklama:

Karma ekonomi, ekonomik ilişkilerde devletin ve özel sektörün de birlikte yer aldığı ekonomik sistemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Sanayi üretimin hızlanması ile toprağın yerine aşağıdaki unsurlardan hangisi geçmiştir?

İşçi

Makine

Yatırım

Tarımsal üretim

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Beş Yıllık Sanayi Planında öne çıkarılan sanayi sektörleri arasında sayılmaz?

Madencilik

Elektrik santralleri

Toprak sanayi

Kimya sanayi

Dokuma

Açıklama:

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planında öne çıkarılan sanayi sektörleri şunlardır:

Madencilik,
Maden kömürü ocakları,
Elektrik santralleri,
Yakacak sanayi ve ticareti,
Toprak sanayi,
Gıda maddeleri sanayi ve ticareti,
Kimya sanayi,
Mihaniki sanayi,
Denizcilik.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

I. Sanayiye ve hizmetlere dayalı büyümenin yavaşlaması
II. İnşaat ve konut yapımına dayalı büyümeye ağırlık verilmesi
III. İstihdam yaratacak sektörlerde yatırım sıkıntısı nedeniyle işsizliğin artması
IV. İç ve dış borçlanmadaki artış
V. Cari açık
Günümüzde ekonomik alanda önemli bazı sorunlar bulunmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi bu sorunlar arasında sayılır?

I ve II

I, II ve III

III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

I, III ve V

Açıklama:

Günümüzde ekonomik alanda önemli bazı sorunlar bulunmaktadır. Bu sorunlardan bazıları şunlardır:
• Sanayiye ve hizmetlere dayalı büyümenin yavaşlaması,
• İnşaat ve konut yapımına dayalı büyümeye ağırlık verilmesi,
• İstihdam yaratacak sektörlerde yatırım sıkıntısı nedeniyle işsizliğin artması,
• İç ve dış borçlanmadaki artış,
• Cari açık (ithalatın ihracatı geçtiği durumlarda oluşan açık / dış ticaret açığı) artışı nedeniyle ekonominin kırılgan hâle gelmesidir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi sanayi sonrası modern devletlerin ortaya çıkmasıyla birlikte yaygınlık kazanan ekonomilerdir?

Takas Ekonomisi-İslam Ekonomisi-Piyasa Ekonomisi

Takas Ekonomisi-Piyasa Ekonomisi-Sosyalist Ekonomi

Piyasa Ekonomisi-Sosyalist Ekonomi-İslam Ekonomisi

Sosyalist Ekonomi-Karma Ekonomi-Takas Ekonomisi

Piyasa Ekonomisi-Sosyalist Ekonomi-Karma Ekonomi

Açıklama:

Tamamlandı.
Sanayileşme süreci sonrasında modern devletlerin ortaya çıkmasıyla birlikte 3 ekonomik sistem yaygınlık kazanmıştır: Piyasa ekonomisi, sosyalist ekonomi, karma ekonomi.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Roma rakamıyla verilenlerden hangisi sosyalist ekonomik sistemin dayandığı unsurlar arasında yer alır?

Özel Mülkiyetin olmaması
Girişim Özgürlüğü
Merkezi Planlama
Serbest Fiyat Politikası

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

III ve IV

Açıklama:

Tamamlandı.
Sosyalist ekonomik sisteminin dayandığı temel unsurlar: Özel Mülkiyetin Olmaması ve Merkezi Planlamadır.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Kumanda ekonomide önemli olan kurumların doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Siyasetçi-Bürokrat

Bürokrat-Siyasetçi

Siyasetçi-Bürokrat-Piyasa

Piyasa-Bürokrat-Siyasetçi

Bürokrat-Siyasetçi-Piyasa

Açıklama:

Tamamlandı.
Kumanda ekonomisi kamu kesiminin üretimin içinde doğrudan bulunduğu bir örgütlenme biçimidir. Kumanda ekonomisinde neyin, nasıl ve hangi fiyata üretileceği sorusunun yanıtını siyasetçi ve bürokrat verir. Dolayısıyla bu örgütlenme biçiminde iki kurum önemlidir. Bunlar önem sırasıyla: (1) Siyasetçi, (2) bürokrat biçiminde sıralanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet’in Osmanlı’dan devraldığı mirasın özelliklerinden biri değildir?

Millî burjuvazi yokluğu

Özel sektörde birikim eksikliği

Ticarete dayalı bir yapı

Eğitimli nüfusun azlığı

Az sayıda sanayi işletmesinin bulunması

Açıklama:

Tamamlandı.
Osmanlı’dan devralınan ekonomik mirasın özellikleri şunlardır:

Osmanlı’dan kalan büyük bir dış borç,
Azınlıkların çok büyük bir bölümünün ülkeden ayrılması sonrasında ticaret, zanaat, girişim kültüründe önemli eksiklik,
Millî bir burjuvazinin yokluğu,
Özel sektörde birikim eksikliği,
Tarıma dayalı bir yapı,
Eğitimli nüfusun azlığı,
Sanayinin zayıflığı,
Çok az sayıda sanayi işletmesinin bulunması.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi birinci beş yıllık sanayi planında öne çıkan sanayi sektörlerinden biridir?

Elektrik Santralleri

Denizcilik

Toprak

Mihaniki

Seramik

Açıklama:

Tamamlandı.
Birinci beş yıllık sanayi planında hedefler doğrultusunda 5 ana sanayii sektörüne ağırlık verilmiştir.

Dokuma
Maden
Selüloz
Seramik
Kimya

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin ilk özel yatırım ve kalkınma bankasıdır?

Türkiye İş Bankası

Sanayi ve Maadin Bankası

Sümerbank

Türkiye Sınai kalkınma Bankası

Vakıfbank

Açıklama:

Tamamlandı.
Merkez Bankası ve ticaret bankalarının iş birliği ile Türkiye’nin ilk özel yatırım ve kalkınma bankası olan “Türkiye Sınai Kalkınma Bankası” özel sanayiye iç ve dış kredi sağlamak amacıyla kurumuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Cumhuriyet tarihinin piyasa ekonomisine geçiş yönündeki en keskin değişimi ifade eden politikaları içeren 24 Ocak Kararları kararları kim tarafından hazırlanmıştır?

Bülent Ecevit

Süleyman Demirel

Turgut Özal

Kemal Derviş

Kenan Evren

Açıklama:

Tamamlandı.
Cumhuriyet tarihinin piyasa ekonomisine geçiş yönündeki en keskin değişimi ifade eden politikaları içeren 24 Ocak Kararları Turgut Özal tarafından hazırlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden dönemlerin hangisinde Türkiye’de siyasal istikrarsızlığın en yüksek olduğu dönem olması nedeniyle istikrarlı bir ekonomik politika izlenememiştir?

1961-1965 dönemi

1966-1970 dönemi

1971-1980 dönemi

1981-1990 dönemi

1991-2002 dönemi

Açıklama:

Tamamlandı.
1971-1980 dönemi 11 hükümet kurulması yönüyle siyasal istikrarsızlığın en yüksek olduğu dönemdir. Her değişen hükümetle birlikte, hükümet politikalarında da, ekonomi kadrolarında da önemli değişiklikler olması ekonomide istikrarlı politikalar izlemeyi olanaksız hale getirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

24 Ocak Kararları hangi yıl alınmıştır?

1980

1981

1982

1983

1984

Açıklama:

Tamamlandı.
24 Ocak Kararları, 1980 yılında alınmış ve uygulanmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi 2002 yılından günümüze ekonomik anlamda olumlu gelişmelerden biri olarak nitelendirilebilir?

IMF ile anlaşma yapılmadan ekonomi politikalarının yürütülmesi

İnşaat ve konut yapımına dayalı büyümeye ağırlık verilmesi

Cari açığın artması

Sanayiye ve hizmetlere dayalı büyümenin yavaşlaması

İstihdam yaratacak sektörlerde işsizliğin artması

Açıklama:

Tamamlandı.
2002 yılından günümüze çok uzun dönem sonra IMF ile anlaşma yapılmadan ekonomi politikalarının yürütülmesi önemli bir adımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Modern ulus devletlerin ortaya çıkması sürecinde en yaygın ekonomik sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Piyasa ekonomisi

Sosyalist ekonomi

Karma ekonomi

Özel mülkiyet ekonomisi

Serbest piyasa ekonomisi

Açıklama:

Modern ulus devletlerin ortaya çıkması sürecinde en yaygın ekonomik sistem piyasa ekonomisidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Fiyatların piyasa koşullarında arz-talebe göre belirlenmesi aşağıdakilerden hangisini yansıtmaktadır?

Girişim özgürlüğü

Serbest fiyat ekonomisi

Özel mülkiyet

Merkezi planlama

Karma ekonomi

Açıklama:

Serbest fiyat politikasında fiyatların, piyasa koşullarında arz-talebe göre belirlenmesi önemlidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

I. Karma ekonomilerde devlet ekonomide aktif olarak yer alır.
II. Karma ekonomilerde devlet, ekonomik iliş-
kilerin yönünü belirler, rehberlik eder.
III. Karma ekonomilerde belirleyici olan güç devlettir.
IV. Gelişme sürecinde devlete yakın olma zenginleşmenin en önemli kaynaklarından birisi olarak öne çıkar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri karma ekonominin özellikleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

• Karma ekonomilerde devlet ekonomide aktif
olarak yer alır. Üretici olarak sistemin içindedir.
• Karma ekonomilerde devlet, ekonomik iliş kilerin yönünü belirler, rehberlik eder. Özel sektörün yatırım yapacağı alanlarda da yön gösterici bir tavır sergiler.
• Karma ekonomilerde özel mülkiyet söz konusudur. Devlet, özel sektörü teşvik edip, geliştirmeye çalışır.
• Karma ekonomilerde belirleyici olan güç devlettir. Özel sektör, çok güçlü olmadığı için piyasada devletin belirleyiciliği söz konusudur.
• Karma ekonomilerde ekonomik ilişkilerde devlet belirleyiciliği söz konusu olduğu için, özellikle gelişme sürecinde devlete yakın olma zenginleşmenin en önemli kaynaklarından birisi olarak öne çıkar.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet'e geçiş sürecinde Osmanlı'dan devralınan ekonomik mirasın özellikleri arasında yer almamaktadır?

Osmanlı'dan kalan büyük bir dış borç

Milli bir burjuvazinin varlığı

Tarıma dayalı bir yapı

Eğitimli nüfusun azlığı

Sanayinin zayıflığı

Açıklama:

Genel olarak değerlendirildiğinde Cumhuriyet’e
geçiş sürecinde Osmanlı’dan devralınan ekonomik
mirasın özellikleri şunlardır:
• Osmanlı’dan kalan büyük bir dış borç,
• Azınlıkların çok büyük bir bölümünün ülkeden ayrılması sonrasında ticaret, zanaat,
girişim kültüründe önemli eksiklik,
• Millî bir burjuvazinin yokluğu,
• Özel sektörde birikim eksikliği,
• Tarıma dayalı bir yapı,
• Eğitimli nüfusun azlığı,
• Sanayinin zayıﬂığı,
• Çok az sayıda sanayi işletmesinin bulunması.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

İzmir İktisat Kongresi aşağıdaki yıllardan hangisinde toplanmıştır?

1924

1928

1923

1930

1925

Açıklama:

İzmir İktisat Kongresi 17 Şubat-4 Mart arasında 1923 yılında toplanmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

I. İki yılda bir sergilerin açılması
II. Sanayi bankasının kurulması
III. Sendika hakkının tanınması
IV. İşgücünün sekiz saat çalışması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

İzmir İktisat Kongresi'nde iki yılda bir değil, her yıl sergilerin açılması kararı alınmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi birinci beş yıllık sanayi planında hedefler doğrultusunda ağırlık verilen sektörler arasında yer almamaktadır?

Dokuma

Seramik

Kimya

Makine

Selüloz

Açıklama:

Birinci beş yıllık sanayi planında hedeﬂer doğrultusunda 5 ana sanayii sektörüne ağırlık verilmiştir.
• Dokuma,
• Maden,
• Selüloz,
• Seramik,
• Kimya.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

I. Madencilik
II. Toprak sanayi
III. Mihaniki sanayi
IV. Denizcilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İkinci Beş Yıllık Sanayi Planında öne çıkan sanayi sektörleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planında öne çıkarılan
sanayi sektörleri şunlardır:
• Madencilik,
• Maden kömürü ocakları,
• Elektrik santralleri,
• Yakacak sanayi ve ticareti,
• Toprak sanayi,
• Gıda maddeleri sanayi ve ticareti,
• Kimya sanayi,
• Mihaniki sanayi,
• Denizcilik.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisinde ithal ikâmeci sanayi anlayışı doğrultusunda dışa bağımlılık söz konusu değildir?

Teknoloji

Lojistik

Hammadde

Enerji

Bilgi

Açıklama:

İthal ikâmeci sanayi anlayışında hammadde, teknoloji, enerji ve bilgi olarak dışa bağımlı bir durum söz konusudur. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

I. Sanayiye ve hizmetlere dayalı büyümenin yavaşlaması
II. İstihdam yaratacak sektörlerde yatırım sıkıntısı nedeniyle işsizliğin artması
III. İç ve dış borçlanmadaki artış
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri günümüzde ekonomik alanda ortaya çıkan sorunlar arasında yer almaktadır?

I ve II

Yalnız I

II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Günümüzde ekonomik alanda önemli bazı
sorunlar bulunmaktadır. Bu sorunlardan bazıları
şunlardır:
• Sanayiye ve hizmetlere dayalı büyümenin
yavaşlaması,
• İnşaat ve konut yapımına dayalı büyümeye
ağırlık verilmesi,
• İstihdam yaratacak sektörlerde yatırım sıkıntısı nedeniyle işsizliğin artması,
• İç ve dış borçlanmadaki artış,
• Cari açık (ithalatın ihracatı geçtiği durumlarda oluşan açık / dış ticaret açığı) artışı nedeniyle ekonominin kırılgan hâle gelmesidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Nüfusun büyük bölümü köylerde/ kırsal alanlarda yaşamaktadır.

Kitle eğitimi söz konusudur.

Ezberci eğitim sistemi önemlidir.

Devletin, kamunun hizmet alanına göre önceliği söz konusudur.

Yukarıdakilerden hangileri sanayi toplumunda eğitimin özellikleri arasında yer alır?

I ve III

II, III ve IV

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sanayi toplumu eğitimi de sanayi toplumunda ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda organize edilmiştir. Sanayi toplumunda eğitimin temel özellikleri şunlardır:

Kitle eğitimi söz konusudur. Yani eğitim, kalabalık nüfusun eğitilmesi üzerine dizayn edilmiştir. Bu bağlamda herkese, sınırları belirli aynı eğitimin verilmesi önem kazanır. Kitlenin önemli olduğu toplumda, bireysel farklılıklar dikkate alınmaz.

Kitle ölçüm sistemleri söz konusudur. Herkese aynı sınavlar uygulanır. Test sistemi öne çıkar.

Sanayi toplumunda hem toplumsal alanda hem de çalışma hayatında düzen önemlidir. Düzeni sağlamak için disiplin, otorite, kontrol önemli unsurlardır. Toplumsal hayatta vatandaşın, çalışma hayatında işçilerin sorgulamaması, eleştirmemesi, söyleneni yapması önemlidir. Eğitim, öğrencilere bu değerleri içselleştirecek tarzda düzenlenir. Öğretmen kesin otoritedir. Öğretmen anlatır ve öğrenciler dinler, not alır. Otorite sorgulanamadığı için, öğretmen eleştirilemez bir konumdadır. Soru sorulması, eleştiri getirilmesi istenmez. Kurallara uymayanlar, cezalandırılır. Sanayi toplumunda eğitim, disipline edici bir mekanizma işlevi de görür.

Eğitimde dakiklik önemlidir. Ders araları, fabrikalarda olduğu gibi yüksek zil sesiyle duyurulur.

Ezberci eğitim sistemi önemlidir. Müfredat, önceden bellidir ve herkesten beklenen, eğitim sürecinde anlatılanların içselleştirilmesidir.

Devletin, kamunun hizmet alana göre önceliği söz konusudur. Okul mimarisinde devletin büyüklüğünü gösterecek, büyük binalar tercih edilir. Yine devlet ciddiyetini yansıtan, soğuk donuk renkler kullanılır. Sınıflar büyüktür. Öğretmen, sınıfta herkesi görebileceği kürsü sistemiyle öğrencilerden ayrılır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Farklı düşünmeyi öne çıkartan eğitim yapısı
Herkese aynı eğitimin verilmesi
Eğitimde teknoloji kullanımının artması
Kurumlararası etkileşimin artması

Yukarıdakilerden hangileri sanayi sonrası toplumlarda eğitimin özelliklerindendir?

II ve III

I, II ve III

I, III ve IV

III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sanayi sonrası toplumlarda yenilikçi, yaratıcı, değişime uyumlu, farklılık yaratabilen bir kişilik tipine ihtiyaç duyuluyordu. Farklı bakış açıları ortaya koyabilmek önemliydi. Bu bağlamda ezberci eğitim yerine, eleştirelliği, farklı düşünmeyi öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıktı.
Herkese aynı eğitim yerine, alanla ilgili belirli derslerin zorunlu olarak alındığı ve kalan dersler için öğrencilerin ilgi alanlarına göre çok geniş bir seçmeli ders havuzundan ders seçebileceği sistem öne çıktı. Öğrencilerin eğitim hayatı boyunca kişisel farklılıklarını geliştirebilecekleri imkânlar arttırıldı.
Eğitimde teknoloji kullanımı öne çıktı. Eğitim sürecinde akıllı sınıf uygulamaları, video, görsellik ve internet kaynaklarının kullanımı yaygınlaştı. Öğrencilerin de derse katıldığı interaktif ders yöntemi önem kazandı.
1980’li yıllardan itibaren küreselleşme öne çıkmaya başladı. Küreselleşme sürecinde yerel, bölgesel, ulusal sınırlar aşılmaya başladı; bilgi, iletişim, sermaye, haberleşme anlamında küresel düzeyde karşılıklı etkileşim arttı. Bilgisayar teknolojileri ve internet, dünyanın farklı alanlarında yaşanan gelişmelere ulaşabilmeyi de mümkün hâle getirdi. Dünyada yaşanan gelişmeleri takip edebilen, yabancı dil bilen öğretmen ve öğrenci profili önem kazandı.
Küresel düzeyde bağımlılığın artması, eğitim kurumları arasında da etkileşimi arttırdı. Küreselleşme sürecinde akreditasyon çalışmaları öne çıktı. Erasmus programlarıyla ülkeler arasında öğrenci değişimi yaygınlık kazandı.
Günümüzde klasik eğitim, en yaygın eğitim şekli. Ama farklı nedenlerden dolayı (çalışma, çocuk bakımı vb.) klasik eğitim alamayanlar için çok zengin çeşitlilikte açık öğretim, uzaktan/ online eğitim seçenekleri de bulunmakta.
Dünyada 1970’li yılların ikinci yarısından itibaren liberal ekonomi politikaları öne çıktı. Liberalleşmeyle birlikte devlet, ekonomideki ve birçok sektördeki ağırlığını azaltıp özel girişimi destekledi. Eğitimde de 1980’li yıllardan itibaren gelişmiş ülkelerde ilköğretimden, üniversitelere kadar her düzeyde özel eğitim kurumları yaygınlaştı. Bu süreçte ülkelerin kendi içlerinde de eğitim kalitesi açısından büyük dengesizlikler/ eşitsizlikler ortaya çıktı.

Sanayi sonrası toplumlarda yenilikçi, yaratıcı, değişime uyumlu, farklılık yaratabilen bir kişilik tipine ihtiyaç duyuluyordu. Farklı bakış açıları ortaya koyabilmek önemliydi. Bu bağlamda ezberci eğitim yerine, eleştirelliği, farklı düşünmeyi öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıktı.
Herkese aynı eğitim yerine, alanla ilgili belirli derslerin zorunlu olarak alındığı ve kalan dersler için öğrencilerin ilgi alanlarına göre çok geniş bir seçmeli ders havuzundan ders seçebileceği sistem öne çıktı. Öğrencilerin eğitim hayatı boyunca kişisel farklılıklarını geliştirebilecekleri imkânlar arttırıldı.
Eğitimde teknoloji kullanımı öne çıktı. Eğitim sürecinde akıllı sınıf uygulamaları, video, görsellik ve internet kaynaklarının kullanımı yaygınlaştı. Öğrencilerin de derse katıldığı interaktif ders yöntemi önem kazandı.
1980’li yıllardan itibaren küreselleşme öne çıkmaya başladı. Küreselleşme sürecinde yerel, bölgesel, ulusal sınırlar aşılmaya başladı; bilgi, iletişim, sermaye, haberleşme anlamında küresel düzeyde karşılıklı etkileşim arttı. Bilgisayar teknolojileri ve internet, dünyanın farklı alanlarında yaşanan gelişmelere ulaşabilmeyi de mümkün hâle getirdi. Dünyada yaşanan gelişmeleri takip edebilen, yabancı dil bilen öğretmen ve öğrenci profili önem kazandı.
Küresel düzeyde bağımlılığın artması, eğitim kurumları arasında da etkileşimi arttırdı. Küreselleşme sürecinde akreditasyon çalışmaları öne çıktı. Erasmus programlarıyla ülkeler arasında öğrenci değişimi yaygınlık kazandı.
Günümüzde klasik eğitim, en yaygın eğitim şekli. Ama farklı nedenlerden dolayı (çalışma, çocuk bakımı vb.) klasik eğitim alamayanlar için çok zengin çeşitlilikte açık öğretim, uzaktan/ online eğitim seçenekleri de bulunmakta.
Dünyada 1970’li yılların ikinci yarısından itibaren liberal ekonomi politikaları öne çıktı. Liberalleşmeyle birlikte devlet, ekonomideki ve birçok sektördeki ağırlığını azaltıp özel girişimi destekledi. Eğitimde de 1980’li yıllardan itibaren gelişmiş ülkelerde ilköğretimden, üniversitelere kadar her düzeyde özel eğitim kurumları yaygınlaştı. Bu süreçte ülkelerin kendi içlerinde de eğitim kalitesi açısından büyük dengesizlikler/ eşitsizlikler ortaya çıktı.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nun gerileme döneminden itibaren eğitim alanında öne çıkan gelişmelerden biridir?

Robert Koleji'nin açılması

Ankara Hukuk Mektebi'nin açılması

Yüksek Ziraat Okulu'nun açılması

Gazi Eğitim Enstitüsü'nün açılması

Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi'nin açılması

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda gerileme döneminden itibaren eğitim alanında öne çıkan bazı gelişmeler şunlardır:

1775’te Mühendishane-i Bahri-i Hümayun açıldı (eğitimli denizci ihtiyacını karşılama amacıyla).

1795’te Mühendishane-i Berri-i Hümayun kuruldu (eğitimli asker ihtiyacını karşılama amacıyla).

1827’de Mekteb-i Tıbbiye kuruldu (modern tıp eğitiminin verilmesi amacıyla açılan askeri mektep).

1834 yılında Mekteb-i Harbiye-i Şahane kuruldu (Kara Harp Okulu - ordunun eğitimli subay ihtiyacını karşılamaya yönelik).

İmparatorlukta yabancı dilde eğitim veren çok sayıda eğitim kurumu açıldı. Örneğin; 1863 yılında İstanbul’da Robert Koleji, 1871 yılında Amerikan Kız Koleji açıldı (iki okul da Osmanlı İmparatorluğu’nda Amerikan usulü eğitim vermek amacıyla açılan okulları ve İngilizce eğitim yapıyorlardı).

1839 yılında Mekteb-i Maarif-i Adliye açıldı (nitelikli devlet memuru yetiştirme amacıyla).

1857 yılında Fransızlar’ın desteğiyle İstanbul’da ilk orman okulu kuruldu.

1859 yılında Mekteb-i Mülkiyye kuruldu (memur ve yönetim kademesinde çalışacak kişilerin yetiştirilmesi amacıyla).

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi eğitim alanındaki Cumhuriyet sonrası gelişmelerdendir?

Yüksek Ziraat Okulu'nun açılması

Mekteb-i Tıbbiye'nin kurulması

Robert Koleji'nin açılması

Mekteb-i Maarif-i Adliye'nin açılması

İlk orman okulunun kurulması

Açıklama:

Cumhuriyet döneminde eğitimin yeniden organize edilmesi anlamında önemli adımlar atıldı. Ortaöğretim ve lise 3’er yıllık eğitim şeklinde düzenlendi. Üniversiteler yeniden organize edildi. Mesleki alanlarına göre yeni üniversiteler, fakülteler açıldı. Bunlardan bazıları şunlardır:

1925 yılında Ankara Hukuk Mektebi açıldı.
1926’da Gazi Eğitim Enstitüsü açıldı.
1926 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi, Güzel Sanatlar Akademisi adını aldı.
1930’da Yüksek Ziraat Okulu açıldı.
1933 yılında, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Dar’ülfünun’un ismi değiştirilerek İstanbul Üniversitesi kuruldu.
1935’te İstanbul’da bulunan Mülkiye Mektebi, adı değiştirilip Siyasal Bilgiler okullarına çevrilerek Ankara’ya taşındı.
1936 yılında Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi açıldı.
1943 yılında Ankara Fen Fakültesi açıldı.
1944 yılında İstanbul Yüksek Mühendis Okulu yeniden düzenlenerek İstanbul Teknik Üniversitesi haline getirildi. Üniversite, inşaat, mimarlık, makina ve elektrik fakülteleri olmak üzere dört fakülteye ayrıldı.
1945 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk tıp fakültesi olan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi kuruldu.

Doğru Cevap: A

Soru 7

İlk Halkevleri hangi tarihte açılmıştır?

11 Mart 1924

19 Şubat 1932

10 Ekim 1951

17 Temmuz 1976

10 Aralık 1990

Açıklama:

19 Şubat 1932’de ilk Halkevleri açıldı. Amaç, farklı alanlarda halka hem eğitim verme hem de farklı kurslarla mesleki beceriler kazandırmaktı. Bu kurslarda öğretmenler görev aldı.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Türkiye'dezorunlu eğitimhangi tarihte 8 yıla çıkarılmıştır?

1931

1952

1974

1981

1997

Açıklama:

29 Mart 1931 tarihinde zorunlu eğitim şeklinde ilkokul süresi beş yıl olarak belirlenmişti. Zorunlu eğitim, 1997 yılında 8 yıla çıkarıldı. 1990’lı yıllarda Türkiye’de ideolojik tartışmaların/ gerilimlerin yoğun olduğu bir süreç yaşandı. Bu dönemde özellikle İmam-Hatip Lisesi mezunlarının ilahiyat fakültesi dışındaki alanlarda üniversiteye girişini zorlaştıran katsayı uygulaması getirildi. Katsayı uygulaması, meslek liselerine giden çok sayıda öğrenciyi de olumsuz etkiledi. Katsayı uygulamasıyla öğrencinin ortaöğretim başarı puanı, kendi alanı dışındaki branşı seçerse 0.2, kendi alanıyla ilgili bir branşı seçerse 0.5 ile çarpılıyordu. Katsayı uygulaması 2011 yılında kaldırıldı.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Farklılıkları dikkate almayan herkese aynı eğitimi veren bir müfredat
Kesin sınırlarla ayrılmış eğitim aşamaları
Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi
Merkezî, teste dayalı sınav sistemi

Yukarıdakilerden hangileri kitle eğitiminin özelliklerindendir?

I ve IV

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kitle eğitiminin özellikleri:

Farklılıkları dikkate almayan herkese aynı eğitimi veren bir müfredat,
Kesin sınırlarla ayrılmış eğitim aşamaları,
Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi,
Otoriter bir öğretmen ve otoriter öğretmenin anlattığının kabulüne/ sorgulanmamasına dayalı eğitim anlayışı,
Merkezî, teste dayalı sınav sistemi,
Benzeşmenin öne çıkarılıp, farklılığın törpülenmesi, eleştirelliğin, sorgulanmanın engellenmesine dayalı yapı.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Sürekli değişen sınav sistemleri ve müfredatlar
Özel eğitim kurumlarının yaygınlığı
Eğitimde teknoloji kullanımının yaygınlaşması
Öğrencilerin meslek tercihleri konusunda belirsizlikler bulunması

Yukarıdakilerden hangisi Türkiye'nin eğitim sisteminin özellikleri arasında yer alır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Eğitim sisteminde öne çıkan bazı özelliklere ve sorunlar aşağıdaki gibidir:

Kitle eğitimi ve ezbercilik hâkimiyeti
Bürokratik yapıyı vurgulayan sembolik ve davranışsal kodlar
Sürekli değişen sınav sistemleri ve müfredatlar
Özel eğitim kurumlarının yaygınlığı
Eğitimde teknoloji kullanımının yaygınlaşması
Eğitimde ulusal ve uluslararası etkileşimin artması
İnternet üzerinden (E-Okul) öğrenci takibinin kolaylaşması
Öğretmenlerin kendini geliştirmesi ve eğiticimlerin kendini değerlendirmesinde sorunlar yaşanması
Ülke içinde, bölgeler arasında ve şehir içinde eşitsizliklerin artması
Öğrencilerin meslek tercihleri konusunda belirsizlikler bulunması

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin açık işlevlerinden biridir?

Suç oranlarını azaltma

Eş bulma

Mesleki beceriler kazandırma

İşsizliği azaltma

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma

Açıklama:

Eğitimin İşlevleri
Eğtimin açık işlevlerinden biri olan mesleki beceriler kazandırma: Toplumlarda ihtiyaç duyulan mesleki becerileri kazandırmada eğitim kurumları önemli rol oynar. Türkiye’de üniversiteler, meslek yüksekokulları, meslek liseleri ihtiyaç duyulan mesleki becerileri kazandırmada önemli işlev görürler.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumunda eğitimin temel özelliklerinden biridir?

Kitle eğitimi söz konusudur

Coğrafi hareketlilik sınırlıdır

Eğitimde, dinî kuralların öğretilmesi öne çıkar

Ortak yaşam kültürü güçlüdür

Kurumsallık yoktur

Açıklama:

Sanayi Toplumlarında Eğitim
Sanayi toplumunda eğitimin temel özellikleri şunlardır:
• Kitle eğitimi söz konusudur. Yani eğitim, kalabalık nüfusun eğitilmesi üzerine dizayn edilmiştir.
• Kitle ölçüm sistemleri söz konusudur.
• Hem toplumsal alanda hem de çalışma hayatında düzen önemlidir.
• Eğitim de dakiklik önemlidir
• Ezberci eğitim sistemi önemlidir.
• Devletin, kamunun hizmet alana göre önceliği söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi sanayi sonrası toplumlarda eğitimde gerçekleşen yeniliklerden biridir?

Dakiklik ve planlılık sağlandı.

Herkese aynı eğitim yerine, alanla ilgili belirli derslerin verildiği sistem getirildi.

Devletin kamunun hizmet alanına göre önceliği söz konusu oldu.

Müfredat, önceden belli hale getirildi.

Ezberci eğitim sistemine geçildi.

Açıklama:

Sanayi sonrası toplumlarda eğitim yapısında önemli değişiklikler ortaya çıktı. Bu değişikliklerden bazıları şunlardır:
• Sanayi sonrası toplumlarda yenilikçi, yaratıcı, değişime uyumlu, farklılık yaratabilen bir kişilik tipine ihtiyaç duyuluyordu.
Herkese aynı eğitim yerine, alanla ilgili belirli derslerin zorunlu olarak alındığı ve kalan dersler için öğrencilerin ilgi alanlarına göre çok geniş bir seçmeli ders havuzundan ders seçebileceği sistem öne çıktı.
• Eğitimde teknoloji kullanımı öne çıktı.
• 1980’li yıllardan itibaren küreselleşme öne çıkmaya başladı.
• Küresel düzeyde bağımlılığın artması, eğitim kurumları arasında da etkileşimi arttırdı.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Osmanlı İmparatorluğu'nda orta ve yüksek öğretimin verildiği medreselerden hangisi aynı zamanda tıp ve matematik eğitimi veren medrese özelliğini taşır?

Gazanfer Ağa Medresesi

Bolvadin Medresesi

Ayasofya Medresesi

Bozdoğan Medresesi

Süleymaniye Medresesi

Açıklama:

OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA EĞİTİM
Osmanlı İmparatorluğu’nda orta ve yüksek öğretimin verildiği kurumlar olarak medreseler öne çıkmaktaydı. Medreselerin gelişmesindeki en yüksek seviye, Kanuni Süleyman zamanında küçükten büyük sınıflara doğru yükselen on iki kademeli bir sistemle teşkilatlanan “Süleymaniye Medresesi"dir. Bu medresenin kendinden öncekilerde bulunmayan bir özelliği, ordunun hekim ihtiyacını karşılamak için eklenmiş olan Tıp Medresesi, Darü’ş Şifa ve riyaziyat öğrenimine mahsus dört medrese ile din dışı alanlara da kalifiye eleman yetiştiren bir kurum olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi saraydaki çocukları okutmak, padişahın hizmetinde bulunacak memurları ve müstahdemleri yetiştirmek amacıyla kurulmuş mekteplerden biridir?

Sıbyan mektebi

Darüş Şifa

Sahn-ı Seman

Mekteb-i Mülkiyye

Enderun mektebi

Açıklama:

OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA EĞİTİM
Osmanlı Devletinde, halk çocuklarının devam ettikleri sıbyan mektepleri ile ulema ve devletin çeşitli kadrolarına kalifiye eleman yetiştiren medreselerden başka, saraydaki çocukları okutmak, padişahın hizmetinde bulunacak memurları ve müstahdemleri yetiştirmek, saray halkını eğlendirecek ve güldürecek saz söz ehliyle oyuncuları eğitmek ve bunlardan da önemlisi güvenilir devlet adamı ve asker yetiştirmek üzere saray içerisinde bulunan bazı mektepler vardı. Bunlardan en önemlisi ise Enderun Mektebidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde eğitimin yeniden organize edilmesi anlamında yapılan değişiklilerden biridir?

Ortaöğretim ve lise 3’er yıllık eğitim şeklinde düzenlendi

Karma eğitime geçildi

Harf devrimi gerçekleştirildi

Türk dil kurumu kuruldu

Okuma yazma seferberliği başlatıldı

Açıklama:

Cumhuriyet’ten Günümüze Türkiye’de Eğitim
Cumhuriyet döneminde eğitimin yeniden organize edilmesi anlamında önemli adımlar atıldı. Ortaöğretim ve lise 3’er yıllık eğitim şeklinde düzenlendi. Üniversiteler yeniden organize edildi. Mesleki alanlarına göre yeni üniversiteler, fakülteler açıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi kitle eğitiminin özelliklerinden biridir?

Nitelik ön plandadır

Öğrenme esaslıdır

Farklılıkları dikkate alır

Merkezî, teste dayalı sınav sistemi vardır

Eleştirelliğe ve sorgulanmaya açıktır

Açıklama:

Günümüzde Türk Eğitim Sisteminin Değerlendirilmesi: Özellikler, Sorunlar
Kitle eğitiminin özellikleri:
• Farklılıkları dikkate almayan herkese aynı eğitimi veren bir müfredat, • Kesin sınırlarla ayrılmış eğitim aşamaları,
• Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi,
• Otoriter bir öğretmen ve otoriter öğretmenin anlattığının kabulüne/ sorgulanmamasına dayalı eğitim anlayışı,
• Merkezî, teste dayalı sınav sistemi,
• Benzeşmenin öne çıkarılıp, farklılığın törpülenmesi, eleştirelliğin, sorgulanmanın engellenmesine dayalı yapı.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
I- 1925 yılında Ankara Hukuk Mektebi açıldı
II- 1936 yılında Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi açıldı
III-1938 yılında Ankara Fen Fakültesi açıldı
IV- 1943 yılında İstanbul Üniversitesi kuruldu

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Cumhuriyet’ten Günümüze Türkiye’de Eğitim
Mesleki alanlarına göre yeni üniversiteler, fakülteler açıldı. Bunlardan bazıları şunlardır:
• 1925 yılında Ankara Hukuk Mektebi açıldı.
• 1926’da Gazi Eğitim Enstitüsü açıldı.
• 1926 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi, Güzel Sanatlar Akademisi adını aldı.
• 1930’da Yüksek Ziraat Okulu açıldı.
• 1933 yılında, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Dar’ülfünun’un ismi değiştirilerek İstanbul Üniversitesi kuruldu.
• 1935’te İstanbul’da bulunan Mülkiye Mektebi, adı değiştirilip Siyasal Bilgiler okullarına çevrilerek Ankara’ya taşındı.
• 1936 yılında Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi açıldı.
• 1943 yılında Ankara Fen Fakültesi açıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Türkiye'de eğitimde başarıyı olumsuz yönde etkileyen en temel sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Teknolojik yetersizlikler

Özel okulların artışı

Farklılıkların öne çıkarılması

Şehiriçi eşitsizliklerin artması

Sınav odaklı olması

Açıklama:

Günümüzde Türk Eğitim Sisteminin Değerlendirilmesi: Özellikler, Sorunlar
Eğitimde başarısızlığa yol açan en temel etkenlerden biri sabit müfredatlı sınav odaklı eğitim sistemi olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi eğitimde özel kurumların yaygınlaşmasının getirdiği faydalardan biridir?

Önceden belirlenmiş müfredat takibi

Nitelikli eğitim sağlaması

Sınava yönelik çalışma sistemi uygulaması

Paralı eğitim sağlaması

Öğrenci kalitesini artırması

Açıklama:

Günümüzde Türk Eğitim Sisteminin Değerlendirilmesi: Özellikler, Sorunlar
Eğitimde özel sektör ile devlet okulları arasında önemli bir zihniyet farkı da bulunmaktadır. Devlet okullarında ağırlıklı olarak daha önceden belirlenmiş müfredat takip edilirken, birçok özel okul sınavlarda başarı odaklı çalışmakta, sınavlarda başarılı olarak okullarının reklamını yapmayı böylece daha fazla öğrenci çekmeyi hedeflemekte, bu amaca ulaşmak içinde klasik bir müfredat takibi yapma yerine sınava yönelik test çalışmalarına ağırlık vermekte, test tekrarları yapmaktadır. Bu nedenle özel okullar, üniversite sınavlarında daha başarılı performans sergilemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Eğitimin "Gizli işlevlerinden" biridir?

Suç oranlarını azaltma,

Toplumsallaştırma,

Kültürün aktarımı,

Mesleki beceriler kazandırma,

Bir arada yaşama kültürü kazandırma,

Açıklama:

Eğitimin gizli işlevleri: Suç oranlarını azaltma,Eş bulma,Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma,İşsizliği azaltma,

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Eğitimin "Açık işlevlerinden " birisidir?

Suç oranlarını azaltma,

Mesleki beceriler kazandırma,

Eş bulma,

İşsizliği azaltma,

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma,

Açıklama:

Eğitimin açık işlevleri: Toplumsallaştırma ve kültürün aktarımı,Mesleki beceriler kazandırma,Bir arada yaşama kültürü kazandırma

Doğru Cevap: B

Soru 23

Türkiye’de ailesi çiftçi, işçi veya alt , orta gelir grubundan olan bir ailenin çocuğunun, iyi bir eğitimle bürokraside, kamuda, siyasette ailesinden çok daha üst statülere gelebilmesi eğitimin hangi işlevi ile açıklanabilir?

Toplumsallaştırma,

İşsizliği azaltma,

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma,

Kültürün aktarımı,

Bir arada yaşama kültürü kazandırma,

Açıklama:

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma: Eğitim, ülkelerde aşağıdan yuka-rıya doğru gerçekleşen dikey hareketliliğin en önemli nedenlerindendir. Kişiler, iyi bir eğitimle ailelerinden çok daha yüksek statü-lü pozisyonlara geçiş yapabilirler. Türkiye’de ailesi çiftçi, işçi, alt ve orta gelir grubundan olup iyi bir eğitimle bürokraside, kamuda, siyasette ailesinden çok daha üst statülere gelen çok sayıda örnek bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi "Tarım Toplumunda Eğitiminin "özelliklerinden birisidir?

Kitle eğitimi söz konusudur,

Kitle ölçüm sistemleri söz konusudur,

Eğitimde disiplin, otorite, kontrol önemli unsurlardır

Eğitimde, dinî kuralların öğretilmesi ön plandadır,

Ezberci eğitim sistemi önemlidir,

Açıklama:

Tarım toplumlarında din önemli bir unsurdur ve dinî otoritelerin etkisi büyüktür. Otorite ilişkilerinde ataerkil bir aile yapısı söz konusudur ve baba otoritesi baskındır. Farklılık, bireysellik hoş görülmez. Dönemin eğitimi de ağırlıklı olarak istenen kişilik tipini yetiştirecek tarzda gerçekleşir. Tarım toplumlarında, nüfusun büyük bölümünün yaşadığı köylerde dine dayalı eğitim yaygındır ve eğitimde, dinî kuralların öğretilmesi öne çıkar. Bu-nun yanında eğitimde dayanışma, yardımlaşma, uyum, kazanç hırsından kaçınma, büyüklere saygı, kanaatkârlık, yöneticilere itaat gibi tarım toplumları için önemli değerler öğretilir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi "Sanayi toplumlarında Eğitimin Özelliklerinden" birisidir?

Eğitimde dayanışma, kazanç hırsından kaçınma, büyüklere saygı, kanaatkârlık, gibi önemli değerler öğretilir,

Dine dayalı eğitim yaygındır,

Farklılık, bireysellik hoş görülmez,

Otorite ilişkilerinde ataerkil bir aile yapısı söz konusudur,

Ezberci eğitim sistemi önemlidir,

Açıklama:

"Sanayi toplumlarında Eğitimin Özellikleri" :Kitle eğitimi söz konusudur, Kitle ölçüm sistemleri söz konusudur. Her-kese aynı sınavlar uygulanır. Test sistemi öne çıkar,Düzeni sağlamak için disiplin, otorite, kontrol önemli unsurlardır,Eğitim de dakiklik önemlidir,Ezberci eğitim sistemi önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi "Sanayi sonrası toplumlarında Eğitimin Özellikleri" ile örtüşmez?

Eğitim devletin, kamunun hizmet alana göre önceliğine göre düzenlenmiştir,

Eğitim yenilikçi, yaratıcı, değişime uyumlu, farklılık yaratabilen özellikleri ön plana almıştır,

Ezberci eğitim yerine, eleştirelliği, farklı düşünmeyi öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıkmıştır,

Öğrencilerin eğitim hayatı boyunca kişisel farklılıklarını geliştirebilecekleri imkânlar öne çıkarılmıştır,

Eğitimde teknoloji kullanımı öne çıkartılmıştır,

Açıklama:

Sanayi sonrası toplumlarda yenilikçi, yaratıcı, değişime uyumlu, farklılık yaratabilen bir kişilik tipine ihtiyaç duyuluyordu. Farklı bakış açıları ortaya koyabilmek önemliydi. Bu bağlamda ezberci eğitim yerine, eleş-tirelliği, farklı düşünmeyi öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıktı.

Herkese aynı eğitim yerine, alanla ilgili belirli derslerin zorunlu olarak alındığı ve ka-lan dersler için öğrencilerin ilgi alanlarına göre çok geniş bir seçmeli ders havuzundan ders seçebileceği sistem öne çıktı. Öğrencilerin eğitim hayatı boyunca kişisel farklılık-larını geliştirebilecekleri imkânlar arttırıldı.

Eğitimde teknoloji kullanımı öne çıktı. Eğitim sürecinde akıllı sınıf uygulamaları, video, görsellik ve internet kaynaklarının kullanımı yaygınlaştı. Öğrencilerin de derse katıldığı interaktif ders yöntemi önem kazandı.

1980’li yıllardan itibaren küreselleşme öne çıkmaya başladı. Küreselleşme sürecinde yerel, bölgesel, ulusal sınırlar aşılmaya başladı; bilgi, iletişim, sermaye, haberleşme anlamında küresel düzeyde karşılıklı etkileşim arttı. Bilgi-sayar teknolojileri ve internet, dünyanın farklı alanlarında yaşanan gelişmelere ulaşabilmeyi de mümkün hâle getirdi. Dünyada yaşanan gelişmeleri takip edebilen, yabancı dil bilen öğretmen ve öğrenci profili önem kazandı.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Osmanlı devletin de, devşirme yöntemiyle gayrimüslim ailelerinden alınan çocuklardan zeki ve yetenekli olanların eğitim gördükleri mektepler aşağıdakilerden hangisidir?

Sıbyan mektepleri,

Enderun mektepleri,

Sahn-ı Seman medresesi,

Süleymaniye Medresesi,

Daru’l-Kurra eğitim kurumları,

Açıklama:

Enderun mektebinde, devşirme yöntemiyle gayrimüslim ailelerinden alınan çocuklardan zeki ve yetenekli olanlar eğitim görürdü. Enderun mektebinden yetişip, devlette üst pozisyonlara gelen çok sayıda isim bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Osmanlı devletinde aşağıdaki mekteplerden hangisi daha önce açılmıştır?

Mekteb-i Maarif-i Adliye açıldı(nitelikli devlet memuru yetiştirme amacıyla),

Mühendishane-i Berri-i Hümayun kuruldu (eğitimli asker ihtiyacını karşılama amacıyla),

Mühendishane-i Bahri-i Hümayun açıldı (eğitimli denizci ihtiyacını karşılama amacıyla),

Mekteb-i Harbiye-i Şahane kuruldu (Kara Harp Okulu - ordunun eğitimli subay ihtiyacını karşılamaya yönelik),

Mekteb-i Tıbbiye kuruldu (modern tıp eğitiminin verilmesi amacıyla açılan askeri mektep),

Açıklama:

1775’te Mühendishane-i Bahri-i Hümayun açıldı (eğitimli denizci ihtiyacını karşılama amacıyla).
l795’te Mühendishane-i Berri-i Hümayun kuruldu (eğitimli asker ihtiyacını karşılama amacıyla).
1827’de Mekteb-i Tıbbiye kuruldu (mo-dern tıp eğitiminin verilmesi amacıyla açı-lan askeri mektep).
1834 yılında Mekteb-i Harbiye-i Şahane kuruldu (Kara Harp Okulu - ordunun eği-timli subay ihtiyacını karşılamaya yönelik).
1839 yılında Mekteb-i Maarif-i Adliye açıldı(nitelikli devlet memuru yetiştirme amacıyla).

Doğru Cevap: C

Soru 29

3 Mart 1924 tarihinde çıkarılan Tevhid-i Tedrisat kanunu ile ne yapılmıştır?

Karma eğitime geçildi. Kız ve erkekler aynı sınıflarda eğitim görmeye başladılar,

Türk Dil Kurumu kurularak Türkçenin geliştirilmesi sağlanmaya çalışıldı,

Arap alfabesinin yerine Latin alfabesi kabul edildi,

Medreseler kapatıldı ve bütün okullar Maarif Vekaleti’ne bağlandı,eğitimde birlik sağlandı,

Yabancı okulların tümü kapatıldı, bugünkü okullar açıldı,

Açıklama:

Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) kanunu çıkarıldı. Bu kanun ile medreseler kapatıldı ve bütün okullar Maarif Vekaleti’ne (Millî Eğitim Bakanlığı) bağlandı ve eğitimde var olan dağınıklığın ortadan kaldırıl-ması hedeflendi. Yabancı okullara yönelik katı düzenlemeler getirildi.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Köy Enstitüleri için yanlış bir bilgidir?

Teorik eğitim yanında, özellikle köylerde ihtiyaç duyulan pratik eğitimlere de yer verilmiştir,

El işleri, biçki - dikiş, beden eğitimi, sağlık hizmetleri, bina yapımı, uygulamaları öne çıkarılmıştı.

Yaparak-yaşayarak öğrenme,uygulama içinde eğitme anlayışı ön plana çıkarılmıştır,

Mezun olan öğretmenler en ücra köylere kadar teorik ve pratik eğitim götürerek, köylerin kalkınması hedeflenmiştir.

Sanayileşme planına ters düşen ezberci bir eğitim yaptığı için kapatılmıştır,

Açıklama:

17 Nisan 1940 tarihinde kurulan Köy Enstitüleridir. Köy Enstitülerinde, köy okullarında eğitim verecek öğretmenlerin yetiştirilmesi amaçlandı. 5 yıl süren eğitimde öne çıkan boyut teorik eğitim yanında, özellikle köylerde ihtiyaç duyulan pratik eğitimlerin de verilmesiydi. Bu kapsamda Köy Enstitülerinde el işleri, biçki - dikiş, beden eğitimi, sağlık hizmetleri, bina yapımı, hayvancılık, ziraat üretimi vb. çok farklı çeşitlilikte yaparak öğrenme uygulamaları öne çıkarılmıştı. Köy Enstitülerinden mezun olan öğretmenlere köylerde mecburi hizmet yükümlülüğü getirilmiş, böylece en ücra köylere kadar teorik ve pratik eğitim götürülerek, köylerin kalkınması hedeflenmiştir. Köy enstitülerine öğretmen, okullara yönetici ve ilköğretim müfettişi yetiştirme amacıyla sonraki süreçte yüksek köy enstitüleri açıldı. İlk yüksek köy enstitüsü, 1942-43 öğretim yılında, Hasanoğlan Köy Enstitüsü bünyesinde açıldı.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Türkiye’de karma eğitime geçilen yıl hangisidir?

1922

1924

1926

1928

1930

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Dar’ülfünun’un ismi değiştirilerek İstanbul Üniversitesinin kurulduğu yıl hangisidir?

1931

1939

1937

1935

1933

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi sanayi sonrası toplumunda eğitimin işlevlerinden biri değildir?

Ezberci eğitim yerine eleştirellik

İlgi alanına göre eğitim

Teknoloji kullanımı

Kitlesel eğitim

Açıköğretim, uzaktan ve online eğitim

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Türkiye’de özel okullar hangi dönemde izlenen politikalar sonrasında yaygınlaşmıştır?

1980’li yıllar

1970’li yıllar

1950’li yıllar

1940’lı yıllar

1920’li yıllar

Açıklama:

Doğru cevap A'dır

Doğru Cevap: A

Soru 35

Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel döneminde bir tercüme bürosu kurulmuş, büyük bir çeviri hamlesi başlatılmış, yüzlerce dünya klasiği Türkçe ’ye çevrilmiştir. Dünya klasiklerinin Türkçe’ye çevrilmeye başlandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1920’li yıllar

1990’lı yıllar

1940’lı yıllar

1980’li yıllar

1960’lı yıllar

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin açık işlevlerinden biri değildir?

Toplumsallaştırma

Suç oranlarını azaltma

Kültürün aktarımı

Mesleki beceriler kazandırma

Bir arada yaşama kültürü kazandırma

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin gizli işlevlerinden biri değildir?

Suç oranlarını azaltma

Eş bulma

İşsizliği azaltma

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma

Kültürün aktarımı

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Eğitimin, çocukluktan itibaren ailedeki toplumsallaşma sürecinde ortaya çıkabilecek katı ideolojik tutumları, ön yargıları azaltması ya da ortadan kaldırması eğitimin hangi işleviyle ilgilidir?

Toplumsallaştırma

Kültürün aktarımı

Bir arada yaşama kültürü kazandırma

Suç oranlarını azaltma

Mesleki beceriler kazandırma

Açıklama:

Doğru cevap C'dir

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi kitle eğitiminin özelliklerinden biri değildir?

Bireysel yeteneklere göre eğitim

Farklılıkları dikkate almayan herkese aynı eğitimi veren bir müfredat

Kesin sınırlarla ayrılmış eğitim aşamaları

Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi

Merkezî, teste dayalı sınav sistemi

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin gizli işlevlerinden biri değildir?

Suç oranını azaltma

Eş bulma

Bir arada yaşama kültürü kazandırma

İşsizliği azaltma

Dikey hareketliliği artırma

Açıklama:

Eğitimin gizli işlevlerinden bazıları şunlardır; suç oranını azaltma, eş bulma, işsizliği azaltma, aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği arttırma.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumunda eğitimin temel özelliklerinden biri değildir?

Kitle eğitimi söz konusudur.

Kitle ölçüm sistemleri söz konusudur.

Eğitimde dakiklik önemlidir.

Ezberci eğitim sistemi söz konusu değildir.

Kamunun hizmet alana göre önceliği vardır.

Açıklama:

Sanayi toplumunda eğitimin temel özellikleri şunlardır; kitle eğitimi söz konusudur, kitle ölçüm sistemleri söz konusudur, eğitimde dakiklik önemlidir, ezberci eğitim sistemi önemlidir, hem toplumsal hem de çalışma hayatında düzen önemlidir, kamunun hizmet alana göre önceliği söz konusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi kitle eğitiminin özelliklerinden biri değildir?

Otoriter bir yapı

Öğrenci görüşlerine değer verme

Disiplinin önem kazanması

Kalabalık sınıflar

Herkese aynı sınavların uygulanması

Açıklama:

Kitle eğitiminin özellikleri; otoriter bir yapı, disiplin, kalabalık sınıflar, herkese aynı sınavların uygulanmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Sanayi sonrası toplumlarda eğitim yapısında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmemiştir?

Eleştirelliği öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıkmıştır.

Ezberci eğitim sistemi öne çıkmıştır.

Herkesle aynı eğitim yerine, alanla ilgili beceri dersleri öne çıkmıştır.

Eğitimde teknoloji kullanımı öneme çıkmıştır.

Erasmus öğrenci değişimi yaygınlık kazanmıştır.

Açıklama:

Sanayi sonrası toplumlarda eğitim yapısında; eleştirelliği öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıkmıştır, herkesle aynı eğitim yerine, alanla ilgili beceri dersleri öne çıkmıştır, eğitimde teknoloji kullanımı öneme çıkmıştır, açık öğretim, uzaktan/online eğitim seçenekleri öne çıkmıştır, erasmus öğrenci değişimi yaygınlık kazanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu’nda yaygın olarak eğitim alınan sıbyan mekteplerinin günümüzdeki karşılığıdır?

Okul öncesi eğitim

İlköğretim

Ortaöğretim

Lise

Üniversite

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda çocukların yaygın eğitim aldığı okullar “sıbyan mektepleri” dir. Bir yönüyle günümüzde ilköğretim okullarına karşılık gelen okullardır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu’nda gerileme döneminden itibaren eğitim alanında öne çıkan bazı gelişmelerden değildir?

Mühendishane-i Bahri-i Hümayun’un açılması.

Mühendishane-i Berri-i Hümayun’un açılması.

Mekteb-i Tıbbiye’nin açılması.

Darülfünun-ı Şahane’nin açılması.

Robert Koleji’nin açılması.

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda gerileme döneminden itibaren eğitim alanında öne çıkan bazı gelişmeler şunlardır; Mühendishane-i Bahri-i Hümayun’un açılması, Mühendishane-i Berri-i Hümayun’un açılması, Mekteb-i Tıbbiye’nin açılması, Robert Koleji’nin açılması, Mekteb-i Harbiye-i Şahane’nin açılması, Mekteb-i Maarif-i Adliye’nin açılması, Mekteb-i Mülkiye’nin kurulması.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi kitle eğitimin özelliklerinden biridir?

Kişiye özel eğitim veren müfredat

Birbiriyle geçişken eğitim aşamaları

Yerel ve yazılıya dayalı sınav sistemi

Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi

Eleştirelliğe ve farklılığa dayalı yapı

Açıklama:

Kitle eğitiminin özellikleri:

Farklılıkları dikkate almayan herkese aynı eğitimi veren bir müfredat,
Kesin sınırlarla ayrılmış eğitim aşamaları,
Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi,
Otoriter bir öğretmen ve otoriter öğretmenin anlattığının kabulüne/ sorgulanmamasına dayalı eğitim anlayışı,
Merkezî, teste dayalı sınav sistemi,
Benzeşmenin öne çıkarılıp, farklılığın törpülenmesi, eleştirelliğin, sorgulanmanın engellenmesine dayalı yapı.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde eğitim alanında yapılan ilk köklü değişim olarak nitelendirilebilir?

Merkezileşme

Bürokratikleşme

Kitleleşme

Özelleşme

Ulusallaşma

Açıklama:

Cumhuriyet döneminde eğitim alanında yapılan ilk köklü değişiklik, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki koordinesiz, dağınık eğitim yapısının ortadan kaldırılması oldu. Osmanlı’da mektepler ve medreseler eğitimde öne çıkan yapılardı. Başlangıç düzeyindeki eğitim kurumları olan mektepler dinî boyutuyla öne çıkarken, medreselerin mesleki eğitime yönelik boyutu da bulunmaktaydı. 1800’lü yıllarda çok sayıda yabancı okul da açılmıştı. 3 Mart 1924 tarihinde Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) kanunu çıkarıldı. Bu kanun ile medreseler kapatıldı ve bütün okullar Maarif Vekaleti’ne (Millî Eğitim Bakanlığı) bağlandı ve eğitimde var olan dağınıklığın ortadan kaldırıması hede endi. Yabancı okullara yönelik katı düzenlemeler getirildi. Kanunun en önemli unsurlarından biri, eğitimin merkezîleşmesidir. Eğitim tek bir bakanlıkta toplanmış, böylece Cumhuriyet kadrolarının hede ediği ilkeler merkezinde devlet eliyle bir eğitim politikası uygulaması mümkün hale gelmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 48

İsmet İnönü'nün kurulmasını sağladığı eğitim alanında öne çıkan en önemli kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Ankara Fen Fakültesi

İstanbul Yüksek Mühendislik Okulu

Dil, Tarih, Coğrafya fakütesi

Gazi Eğitim Enstitüsü

Köy Enstitüleri

Açıklama:

Atatürk'ün ölümünden sona 1950 yılına kadar, ülkede temel politikaları belirleyen isim olarak İsmet İnönü öne çıktı. Bu dönemde eğitim alanında öne çıkan en önemli kurum, 17 Nisan 1949 tarihinde kurulan Köy Enstitüleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Okullar arasında eğitim kalitesinin değişmesine neden olan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Değişen sınav sistemleri ve müfredatları

Kitle eğitimi ve ezbercilik hakimiyeti

Özel eğitim kurumlarının yaygınlığı

E-okul uygulamalarının yaygınlaşması

Öğretmenleri kendini geliştirmesi

Açıklama:

Özel sektörün eğitimde yer alması, bir yandan çok iyi okulların açılmasını ve bu okullarda nitelikli eğitim verilmesini beraberinde getirirken, diğer yanda apartmanın bir ya da birkaç katının okul hâline getirilip temel amacın para kazanmak olduğu örneklerin de yaygınlaşmasına yol açmaktadır. Bu durum eğitim kalitesi açısından okullar arasında çok büyük farklılıkların ortaya çıkmasını da beraberinde getirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin açık işlevlerinden biridir?

Mesleki beceriler kazandırma

Suç oranlarını azaltma

Eş bulma

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma

İşsizliği azaltma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 51

Suç oranlarını azaltma
Eş bulma
İşsizliği azaltma
Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği arttırma

Yukarıdakilerden hangileri eğitimin gizli işlevleri arasında yer alır?

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

I ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 52

Nüfusun büyük bölümü köylerde/ kırsal alanlarda yaşamaktadır
Kitle eğitimi söz konusudur
Ezberci eğitim sistemi önemlidir
Devletin, kamunun hizmet alana göre önceliği söz konusudur

Yukarıdakilerden hangileri sanayi toplumunda eğitim özellikleri arasında yer alır?

I ve III

II, III ve IV

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sanayi toplumu eğitimi de sanayi toplumunda ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda organize edilmiştir. Sanayi toplumunda eğitimin temel özellikleri şunlardır:

Kitle eğitimi söz konusudur. Yani eğitim, kalabalık nüfusun eğitilmesi üzerine dizayn edilmiştir. Bu bağlamda herkese, sınırları belirli aynı eğitimin verilmesi önem kazanır. Kitlenin önemli olduğu toplumda, bireysel farklılıklar dikkate alınmaz.
Kitle ölçüm sistemleri söz konusudur. Herkese aynı sınavlar uygulanır. Test sistemi öne çıkar.
Sanayi toplumunda hem toplumsal alanda hem de çalışma hayatında düzen önemlidir. Düzeni sağlamak için disiplin, otorite, kontrol önemli unsurlardır. Toplumsal hayatta vatandaşın, çalışma hayatında işçilerin sorgulamaması, eleştirmemesi, söyleneni yapması önemlidir. Eğitim, öğrencilere bu değerleri içselleştirecek tarzda düzenlenir. Öğretmen kesin otoritedir. Öğretmen anlatır ve öğrenciler dinler, not alır. Otorite sorgulanamadığı için, öğretmen eleştirilemez bir konumdadır. Soru sorulması, eleştiri getirilmesi istenmez. Kurallara uymayanlar, cezalandırılır. Sanayi toplumunda eğitim, disipline edici bir mekanizma işlevi de görür.
Eğitim de dakiklik önemlidir. Ders araları, fabrikalarda olduğu gibi yüksek zil sesiyle duyurulur.
Ezberci eğitim sistemi önemlidir. Müfredat, önceden bellidir ve herkesten beklenen, eğitim sürecinde anlatılanların içselleştirilmesidir.
Devletin, kamunun hizmet alana göre önceliği söz konusudur. Okul mimarisinde devletin büyüklüğünü gösterecek, büyük binalar tercih edilir. Yine devlet ciddiyetini yansıtan, soğuk donuk renkler kullanılır. Sınıflar büyüktür. Öğretmen, sınıfta herkesi görebileceği kürsü sistemiyle öğrencilerden ayrılır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Farklı düşünmeyi öne çıkartan eğitim yapısı
Herkese aynı eğitimin verilmesi
Eğitimde teknoloji kullanımının artması
Kurumlararası etkileşimin artması

Yukarıdakilerden hangileri sanayi sonrası toplumlarda eğitimin özelliklerindendir?

II ve III

I, II ve III

I, III ve IV

III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sanayi sonrası toplumlarda yenilikçi, yaratıcı, değişime uyumlu, farklılık yaratabilen bir kişilik tipine ihtiyaç duyuluyordu. Farklı bakış açıları ortaya koyabilmek önemliydi. Bu bağlamda ezberci eğitim yerine, eleştirelliği, farklı düşünmeyi öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıktı.
Herkese aynı eğitim yerine, alanla ilgili belirli derslerin zorunlu olarak alındığı ve kalan dersler için öğrencilerin ilgi alanlarına göre çok geniş bir seçmeli ders havuzundan ders seçebileceği sistem öne çıktı. Öğrencilerin eğitim hayatı boyunca kişisel farklılıklarını geliştirebilecekleri imkânlar arttırıldı.
Eğitimde teknoloji kullanımı öne çıktı. Eğitim sürecinde akıllı sınıf uygulamaları, video, görsellik ve internet kaynaklarının kullanımı yaygınlaştı. Öğrencilerin de derse katıldığı interaktif ders yöntemi önem kazandı.
1980’li yıllardan itibaren küreselleşme öne çıkmaya başladı. Küreselleşme sürecinde yerel, bölgesel, ulusal sınırlar aşılmaya başladı; bilgi, iletişim, sermaye, haberleşme anlamında küresel düzeyde karşılıklı etkileşim arttı. Bilgisayar teknolojileri ve internet, dünyanın farklı alanlarında yaşanan gelişmelere ulaşabilmeyi de mümkün hâle getirdi. Dünyada yaşanan gelişmeleri takip edebilen, yabancı dil bilen öğretmen ve öğrenci profili önem kazandı.
Küresel düzeyde bağımlılığın artması, eğitim kurumları arasında da etkileşimi arttırdı. Küreselleşme sürecinde akreditasyon çalışmaları öne çıktı. Erasmus programlarıyla ülkeler arasında öğrenci değişimi yaygınlık kazandı.
Günümüzde klasik eğitim, en yaygın eğitim şekli. Ama farklı nedenlerden dolayı (çalışma, çocuk bakımı vb.) klasik eğitim alamayanlar için çok zengin çeşitlilikte açık öğretim, uzaktan/ online eğitim seçenekleri de bulunmakta.
Dünyada 1970’li yılların ikinci yarısından itibaren liberal ekonomi politikaları öne çıktı. Liberalleşmeyle birlikte devlet, ekonomideki ve birçok sektördeki ağırlığını azaltıp özel girişimi destekledi. Eğitimde de 1980’li yıllardan itibaren gelişmiş ülkelerde ilköğretimden, üniversitelere kadar her düzeyde özel eğitim kurumları yaygınlaştı. Bu süreçte ülkelerin kendi içlerinde de eğitim kalitesi açısından büyük dengesizlikler/ eşitsizlikler ortaya çıktı.

Sanayi sonrası toplumlarda yenilikçi, yaratıcı, değişime uyumlu, farklılık yaratabilen bir kişilik tipine ihtiyaç duyuluyordu. Farklı bakış açıları ortaya koyabilmek önemliydi. Bu bağlamda ezberci eğitim yerine, eleştirelliği, farklı düşünmeyi öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıktı.
Herkese aynı eğitim yerine, alanla ilgili belirli derslerin zorunlu olarak alındığı ve kalan dersler için öğrencilerin ilgi alanlarına göre çok geniş bir seçmeli ders havuzundan ders seçebileceği sistem öne çıktı. Öğrencilerin eğitim hayatı boyunca kişisel farklılıklarını geliştirebilecekleri imkânlar arttırıldı.
Eğitimde teknoloji kullanımı öne çıktı. Eğitim sürecinde akıllı sınıf uygulamaları, video, görsellik ve internet kaynaklarının kullanımı yaygınlaştı. Öğrencilerin de derse katıldığı interaktif ders yöntemi önem kazandı.
1980’li yıllardan itibaren küreselleşme öne çıkmaya başladı. Küreselleşme sürecinde yerel, bölgesel, ulusal sınırlar aşılmaya başladı; bilgi, iletişim, sermaye, haberleşme anlamında küresel düzeyde karşılıklı etkileşim arttı. Bilgisayar teknolojileri ve internet, dünyanın farklı alanlarında yaşanan gelişmelere ulaşabilmeyi de mümkün hâle getirdi. Dünyada yaşanan gelişmeleri takip edebilen, yabancı dil bilen öğretmen ve öğrenci profili önem kazandı.
Küresel düzeyde bağımlılığın artması, eğitim kurumları arasında da etkileşimi arttırdı. Küreselleşme sürecinde akreditasyon çalışmaları öne çıktı. Erasmus programlarıyla ülkeler arasında öğrenci değişimi yaygınlık kazandı.
Günümüzde klasik eğitim, en yaygın eğitim şekli. Ama farklı nedenlerden dolayı (çalışma, çocuk bakımı vb.) klasik eğitim alamayanlar için çok zengin çeşitlilikte açık öğretim, uzaktan/ online eğitim seçenekleri de bulunmakta.
Dünyada 1970’li yılların ikinci yarısından itibaren liberal ekonomi politikaları öne çıktı. Liberalleşmeyle birlikte devlet, ekonomideki ve birçok sektördeki ağırlığını azaltıp özel girişimi destekledi. Eğitimde de 1980’li yıllardan itibaren gelişmiş ülkelerde ilköğretimden, üniversitelere kadar her düzeyde özel eğitim kurumları yaygınlaştı. Bu süreçte ülkelerin kendi içlerinde de eğitim kalitesi açısından büyük dengesizlikler/ eşitsizlikler ortaya çıktı.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu gerileme döneminden itibaren eğitim alanında öne çıkan gelişmelerdendir?

Robert Koleji'nin açılması

Ankara Hukuk Mektebi'nin açılması

Yüksek Ziraat Okulu'nun açılması

Gazi Eğitim Enstitüsü'nün açılması

Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi'nin açılması

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda gerileme döneminden itibaren eğitim alanında öne çıkan bazı gelişmeler şunlardır:

1775’te Mühendishane-i Bahri-i Hümayun açıldı (eğitimli denizci ihtiyacını karşılama amacıyla).
1795’te Mühendishane-i Berri-i Hümayun kuruldu (eğitimli asker ihtiyacını karşılama amacıyla).
1827’de Mekteb-i Tıbbiye kuruldu (modern tıp eğitiminin verilmesi amacıyla açılan askeri mektep).
1834 yılında Mekteb-i Harbiye-i Şahane kuruldu (Kara Harp Okulu - ordunun eğitimli subay ihtiyacını karşılamaya yönelik).
İmparatorlukta yabancı dilde eğitim veren çok sayıda eğitim kurumu açıldı. Örneğin; 1863 yılında İstanbul’da Robert Koleji, 1871 yılında Amerikan Kız Koleji açıldı (iki okul da Osmanlı İmparatorluğu’nda Amerikan usulü eğitim vermek amacıyla açılan okulları ve İngilizce eğitim yapıyorlardı).
1839 yılında Mekteb-i Maarif-i Adliye açıldı (nitelikli devlet memuru yetiştirme amacıyla).
1857 yılında Fransızlar’ın desteğiyle İstanbul’da ilk orman okulu kuruldu.
1859 yılında Mekteb-i Mülkiyye kuruldu (memur ve yönetim kademesinde çalışacak kişilerin yetiştirilmesi amacıyla).

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi eğitim alanındaki Cumhuriyet sonrası gelişmelerdendir?

Yüksek Ziraat Okulu'nun açılması

Mekteb-i Tıbbiye'nin kurulması

Robert Koleji'nin açılması

Mekteb-i Maarif-i Adliye'nin açılması

İlk orman okulunun kurulması

Açıklama:

1925 yılında Ankara Hukuk Mektebi açıldı.
1926’da Gazi Eğitim Enstitüsü açıldı.
1926 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi, Güzel Sanatlar Akademisi adını aldı.
1930’da Yüksek Ziraat Okulu açıldı.
1933 yılında, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Dar’ülfünun’un ismi değiştirilerek İstanbul Üniversitesi kuruldu.
1935’te İstanbul’da bulunan Mülkiye Mektebi, adı değiştirilip Siyasal Bilgiler okullarına çevrilerek Ankara’ya taşındı.
1936 yılında Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi açıldı.
1943 yılında Ankara Fen Fakültesi açıldı.
1944 yılında İstanbul Yüksek Mühendis Okulu yeniden düzenlenerek İstanbul Teknik Üniversitesi haline getirildi. Üniversite, inşaat, mimarlık, makina ve elektrik fakülteleri olmak üzere dört fakülteye ayrıldı.
1945 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk tıp fakültesi olan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi kuruldu.

Doğru Cevap: A

Soru 56

İlk Halkevleri hangi tarihte açılmıştır?

11 Mart 1924

19 Şubat 1932

10 Ekim 1951

17 Temmuz 1976

10 Aralık 1990

Açıklama:

19 Şubat 1932’de ilk Halkevleri açıldı. Amaç, farklı alanlarda halka hem eğitim verme hem de farklı kurslarla mesleki beceriler kazandırmaktı. Bu kurslarda öğretmenler görev aldı.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Zorunlu eğitim ne zaman 8 yıla çıkarılmıştır?

1931

1952

1974

1981

1997

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 58

Farklılıkları dikkate almayan herkese aynı eğitimi veren bir müfredat
Kesin sınırlarla ayrılmış eğitim aşamaları
Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi
Merkezî, teste dayalı sınav sistemi

Yukarıdakilerden hangileri kitle eğitiminin özelliklerindendir?

I ve IV

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kitle eğitiminin özellikleri:

Farklılıkları dikkate almayan herkese aynı eğitimi veren bir müfredat,
Kesin sınırlarla ayrılmış eğitim aşamaları,
Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi,
Otoriter bir öğretmen ve otoriter öğretmenin anlattığının kabulüne/ sorgulanmamasına dayalı eğitim anlayışı,
Merkezî, teste dayalı sınav sistemi,
Benzeşmenin öne çıkarılıp, farklılığın törpülenmesi, eleştirelliğin, sorgulanmanın engellenmesine dayalı yapı.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Sürekli değişen sınav sistemleri ve müfredatlar
Özel eğitim kurumlarının yaygınlığı
Eğitimde teknoloji kullanımının yaygınlaşması
Öğrencilerin meslek tercihleri konusunda belirsizlikler bulunması

Yukarıdakilerden hangisi Türkiye'nin eğitim sisteminin özellikleri arasında yer alır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Eğitim sisteminde öne çıkan bazı özelliklere ve sorunlar aşağıdaki gibidir:

Kitle eğitimi ve ezbercilik hâkimiyeti
Bürokratik yapıyı vurgulayan sembolik ve davranışsal kodlar
Sürekli değişen sınav sistemleri ve müfredatlar
Özel eğitim kurumlarının yaygınlığı
Eğitimde teknoloji kullanımının yaygınlaşması
Eğitimde ulusal ve uluslararası etkileşimin artması
İnternet üzerinden (E-Okul) öğrenci takibinin kolaylaşması
Öğretmenlerin kendini geliştirmesi ve eğiticimlerin kendini değerlendirmesinde sorunlar yaşanması
Ülke içinde, bölgeler arasında ve şehir içinde eşitsizliklerin artması
Öğrencilerin meslek tercihleri konusunda belirsizlikler bulunması

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin açık işlevlerinden biridir?

Suç oranlarını azaltma

Eş bulma

Mesleki beceriler kazandırma

İşsizliği azaltma

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumunda eğitimin temel özelliklerinden biridir?

Kitle eğitimi söz konusudur

Coğrafi hareketlilik sınırlıdır

Eğitimde, dinî kuralların öğretilmesi öne çıkar

Ortak yaşam kültürü güçlüdür

Kurumsallık yoktur

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi sanayi sonrası toplumlarda eğitimde gerçekleşen yeniliklerden biridir?

Dakiklik ve planlılık sağlandı

Herkese aynı eğitim yerine, alanla ilgili belirli derslerin verildiği sistem getirildi

Devletin kamunun hizmet alana göre önceliği söz konusu oldu

Müfredat, önceden belli hale getirildi

Ezberci eğitim sistemine geçildi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden Osmanlı İmparatorluğu'nda orta ve yüksek öğretimin verildiği medreselerden hangisi aynı zamanda tıp ve matematik eğitimi veren medrese özelliğini taşır?

Gazanfer Ağa Medresesi

Bolvadin Medresesi

Ayasofya Medresesi

Bozdoğan Medresesi

Süleymaniye Medresesi

Açıklama:

OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA EĞİTİM
Osmanlı İmparatorluğu’nda orta ve yüksek öğretimin verildiği kurumlar olarak medreseler öne çıkmaktaydı. “Medreselerin gelişmesindeki en yüksek seviye, Kanuni Süleyman zamanında küçükten büyük sınıflara doğru yükselen on iki kademeli bir sistemle teşkilatlanan “Süleymaniye Medresesi’dir. Bu medresenin kendinden öncekilerde bulunmayan bir özelliği, ordunun hekim ihtiyacını karşılamak için eklenmiş olan Tıp Medresesi, Darü’ş Şifa ve riyaziyat öğrenimine mahsus dört medrese ile din dışı alanlara da kalifiye eleman yetiştiren bir kurum olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi saraydaki çocukları okutmak, padişahın hizmetinde bulunacak memurları ve müstahdemleri yetiştirmek amacıyla kurulmuş mekteplerden biridir?

Sıbyan mektebi

Darüş Şifa

Sahn-ı Seman

Mekteb-i Mülkiyye

Enderun mektebi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde eğitimin yeniden organize edilmesi anlamında yapılan değişiklilerden biridir?

Ortaöğretim ve lise 3’er yıllık eğitim şeklinde düzenlendi

Karma eğitime geçildi

Harf devrimi gerçekleştirildi

Türk dil kurumu kuruldu

Okuma yazma seferberliği başlatıldı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi kitle eğitiminin özelliklerinden biridir?

Nitelik ön plandadır

Öğrenme esaslıdır

Farklılıkları dikkate alır

Merkezî, teste dayalı sınav sistemi vardır

Eleştirelliğe ve sorgulanmaya açıktır

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerden hangisi Eğitimin "Gizli işlevlerinden" biridir?

Suç oranlarını azaltma,

Toplumsallaştırma,

Kültürün aktarımı,

Mesleki beceriler kazandırma,

Bir arada yaşama kültürü kazandırma,

Açıklama:

Eğitimin gizli işlevleri: Suç oranlarını azaltma,Eş bulma,Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma,İşsizliği azaltma,

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Eğitimin "Açık işlevlerinden " birisidir?

Suç oranlarını azaltma,

Mesleki beceriler kazandırma,

Eş bulma,

İşsizliği azaltma,

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma,

Açıklama:

Eğitimin açık işlevleri: Toplumsallaştırma ve kültürün aktarımı,Mesleki beceriler kazandırma,Bir arada yaşama kültürü kazandırma

Doğru Cevap: B

Soru 72

Toplumsallaştırma,

İşsizliği azaltma,

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma,

Kültürün aktarımı,

Bir arada yaşama kültürü kazandırma,

Açıklama:

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma: Eğitim, ülkelerde aşağıdan yuka-rıya doğru gerçekleşen dikey hareketliliğin en önemli nedenlerindendir. Kişiler, iyi bir eğitimle ailelerinden çok daha yüksek statü-lü pozisyonlara geçiş yapabilirler. Türkiye’de ailesi çiftçi, işçi, alt ve orta gelir grubundan olup iyi bir eğitimle bürokraside, kamuda, siyasette ailesinden çok daha üst statülere gelen çok sayıda örnek bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi "Tarım Toplumunda Eğitiminin "özelliklerinden birisidir?

Kitle eğitimi söz konusudur,

Kitle ölçüm sistemleri söz konusudur,

Eğitimde disiplin, otorite, kontrol önemli unsurlardır

Eğitimde, dinî kuralların öğretilmesi ön plandadır,

Ezberci eğitim sistemi önemlidir,

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi "Sanayi toplumlarında Eğitimin Özelliklerinden" birisidir?

Eğitimde dayanışma, kazanç hırsından kaçınma, büyüklere saygı, kanaatkârlık, gibi önemli değerler öğretilir,

Dine dayalı eğitim yaygındır,

Farklılık, bireysellik hoş görülmez,

Otorite ilişkilerinde ataerkil bir aile yapısı söz konusudur,

Ezberci eğitim sistemi önemlidir,

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi "Sanayi sonrası toplumlarında Eğitimin Özellikleri" ile örtüşmez?

Eğitim devletin, kamunun hizmet alana göre önceliğine göre düzenlenmiştir,

Eğitim yenilikçi, yaratıcı, değişime uyumlu, farklılık yaratabilen özellikleri ön plana almıştır,

Ezberci eğitim yerine, eleştirelliği, farklı düşünmeyi öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıkmıştır,

Öğrencilerin eğitim hayatı boyunca kişisel farklılıklarını geliştirebilecekleri imkânlar öne çıkarılmıştır,

Eğitimde teknoloji kullanımı öne çıkartılmıştır,

Açıklama:

Sanayi sonrası toplumlarda yenilikçi, yaratıcı, değişime uyumlu, farklılık yaratabilen bir kişilik tipine ihtiyaç duyuluyordu. Farklı bakış açıları ortaya koyabilmek önemliydi. Bu bağlamda ezberci eğitim yerine, eleş-tirelliği, farklı düşünmeyi öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıktı.

Herkese aynı eğitim yerine, alanla ilgili belirli derslerin zorunlu olarak alındığı ve ka-lan dersler için öğrencilerin ilgi alanlarına göre çok geniş bir seçmeli ders havuzundan ders seçebileceği sistem öne çıktı. Öğrencilerin eğitim hayatı boyunca kişisel farklılık-larını geliştirebilecekleri imkânlar arttırıldı.

Eğitimde teknoloji kullanımı öne çıktı. Eğitim sürecinde akıllı sınıf uygulamaları, video, görsellik ve internet kaynaklarının kullanımı yaygınlaştı. Öğrencilerin de derse katıldığı interaktif ders yöntemi önem kazandı.

1980’li yıllardan itibaren küreselleşme öne çıkmaya başladı. Küreselleşme sürecinde yerel, bölgesel, ulusal sınırlar aşılmaya başladı; bilgi, iletişim, sermaye, haberleşme anlamında küresel düzeyde karşılıklı etkileşim arttı. Bilgi-sayar teknolojileri ve internet, dünyanın farklı alanlarında yaşanan gelişmelere ulaşabilmeyi de mümkün hâle getirdi. Dünyada yaşanan gelişmeleri takip edebilen, yabancı dil bilen öğretmen ve öğrenci profili önem kazandı.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Osmanlı devletin de, devşirme yöntemiyle gayrimüslim ailelerinden alınan çocuklardan zeki ve yetenekli olanların eğitim gördükleri mektepler hangisiydi?

Sıbyan mektepleri,

Enderun mektepleri,

Sahn-ı Seman medresesi,

Süleymaniye Medresesi,

Daru’l-Kurra eğitim kurumları,

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 77

Osmanlı devletinde aşağıdaki mekteplerden hangisi daha önce açılmıştır?

Mekteb-i Maarif-i Adliye açıldı(nitelikli devlet memuru yetiştirme amacıyla),

Mühendishane-i Berri-i Hümayun kuruldu (eğitimli asker ihtiyacını karşılama amacıyla),

Mühendishane-i Bahri-i Hümayun açıldı (eğitimli denizci ihtiyacını karşılama amacıyla),

Mekteb-i Harbiye-i Şahane kuruldu (Kara Harp Okulu - ordunun eğitimli subay ihtiyacını karşılamaya yönelik),

Mekteb-i Tıbbiye kuruldu (modern tıp eğitiminin verilmesi amacıyla açılan askeri mektep),

Açıklama:

1775’te Mühendishane-i Bahri-i Hümayun açıldı (eğitimli denizci ihtiyacını karşılama amacıyla).
l795’te Mühendishane-i Berri-i Hümayun kuruldu (eğitimli asker ihtiyacını karşılama amacıyla).
1827’de Mekteb-i Tıbbiye kuruldu (mo-dern tıp eğitiminin verilmesi amacıyla açı-lan askeri mektep).
1834 yılında Mekteb-i Harbiye-i Şahane kuruldu (Kara Harp Okulu - ordunun eği-timli subay ihtiyacını karşılamaya yönelik).
1839 yılında Mekteb-i Maarif-i Adliye açıldı(nitelikli devlet memuru yetiştirme amacıyla).

Doğru Cevap: C

Soru 78

3 Mart 1924 tarihinde çıkarılan Tevhid-i Tedrisat kanunu ile ne yapılmıştır?

Karma eğitime geçildi. Kız ve erkekler aynı sınıflarda eğitim görmeye başladılar,

Türk Dil Kurumu kurularak türkçenin geliştirilmesi sağlanmaya çalışıldı,

Arap alfabesinin yerine Latin alfabesi kabul edildi,

Medreseler kapatıldı ve bütün okullar Maarif Vekaleti’ne bağlandı,eğitimde birlik sağlandı,

Yabancı okulların tümü kapatıldı, bugünkü okullar açıldı,

Açıklama:

Doğru Cevap: D

1920’li yıllar

1990’lı yıllar

1940’lı yıllar

1980’li yıllar

1960’lı yıllar

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin açık işlevlerinden biri değildir?

Toplumsallaştırma

Suç oranlarını azaltma

Kültürün aktarımı

Mesleki beceriler kazandırma

Bir arada yaşama kültürü kazandırma

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin gizli işlevlerinden biri değildir?

Suç oranlarını azaltma

Eş bulma

İşsizliği azaltma

Aşağıdan yukarıya dikey hareketliliği artırma

Kültürün aktarımı

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumunda eğitimin temel özelliklerinden biri değildir?

Kitle eğitimi söz konusudur.

Kitle ölçüm sistemleri söz konusudur.

Eğitimde dakiklik önemlidir.

Ezberci eğitim sistemi söz konusu değildir.

Kamunun hizmet alana göre önceliği vardır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi kitle eğitiminin özelliklerinden biri değildir?

Otoriter bir yapı

Öğrenci görüşlerine değer verme

Disiplinin önem kazanması

Kalabalık sınıflar

Herkese aynı sınavların uygulanması

Açıklama:

Kitle eğitiminin özellikleri; otoriter bir yapı, disiplin, kalabalık sınıflar, herkese aynı sınavların uygulanmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Sanayi sonrası toplumlarda eğitim yapısında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmemiştir?

Eleştirelliği öne çıkartan bir eğitim yapısı öne çıkmıştır.

Ezberci eğitim sistemi öne çıkmıştır.

Herkesle aynı eğitim yerine, alanla ilgili beceri dersleri öne çıkmıştır.

Eğitimde teknoloji kullanımı öneme çıkmıştır.

Erasmus öğrenci değişimi yaygınlık kazanmıştır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu’nda yaygın olarak eğitim alınan sıbyan mekteplerinin günümüzdeki karşılığıdır?

Okul öncesi eğitim

İlköğretim

Ortaöğretim

Lise

Üniversite

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda çocukların yaygın eğitim aldığı okullar “sıbyan mektepleri” dir. Bir yönüyle günümüzde ilköğretim okullarına karşılık gelen okullardır.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu’nda gerileme döneminden itibaren eğitim alanında öne çıkan bazı gelişmelerden değildir?

Mühendishane-i Bahri-i Hümayun’un açılması.

Mühendishane-i Berri-i Hümayun’un açılması.

Mekteb-i Tıbbiye’nin açılması.

Darülfünun-ı Şahane’nin açılması.

Robert Koleji’nin açılması.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi kitle eğitimin özelliklerinden biridir?

Kişiye özel eğitim veren müfredat

Birbiriyle geçişken eğitim aşamaları

Yerel ve yazılıya dayalı sınav sistemi

Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi

Eleştirelliğe ve farklılığa dayalı yapı

Açıklama:

Kitle eğitiminin özellikleri:

Farklılıkları dikkate almayan herkese aynı eğitimi veren bir müfredat,
Kesin sınırlarla ayrılmış eğitim aşamaları,
Ezberciliğe dayalı eğitim sistemi,
Otoriter bir öğretmen ve otoriter öğretmenin anlattığının kabulüne/ sorgulanmamasına dayalı eğitim anlayışı,
Merkezî, teste dayalı sınav sistemi,
Benzeşmenin öne çıkarılıp, farklılığın törpülenmesi, eleştirelliğin, sorgulanmanın engellenmesine dayalı yapı.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde eğitim alanında yapılan ilk köklü değişim olarak nitelendirilebilir?

Merkezileşme

Bürokratikleşme

Kitleleşme

Özelleşme

Ulusallaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 96

İsmet İnönü'nün kurulmasını sağladığı eğitim alanında öne çıkan en önemli kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Ankara Fen Fakültesi

İstanbul Yüksek Mühendislik Okulu

Dil, Tarih, Coğrafya fakütesi

Gazi Eğitim Enstitüsü

Köy Enstitüleri

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan çekirdek ailenin öne çıkmasının nedenleri arasında gösterilemez?

Kentleşmenin yaygınlık kazanması

Eğitim seviyesinin yükselmesi

Kültürel değişim

İstihdam yapısındaki değişimler

Bireyciliğin yükselişi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de evliliklerde az çocuk tercihinin öne çıkmasının nedenleri arasında sayılamaz?

Eğitim seviyesinin yükselmesi

Kentleşmenin artışı

Çocuk yetiştirmenin çok maliyetli hale gelmesi

Toplumsal yapının değişmesi

Bireyciliğin yükselişi ve daha rahat yaşam tercihi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de boşanmaların artışının nedenlerinden birisi olarak düşünülemez?

Bireyciliğin artışı

Kadının çalışma hayatında artan rolü

Boşanmanın meşrulaşması

Çalışma hayatında risk, belirsizlik ve güvensizliğin artışı

Toplum yapısının değişmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdaki ailenin işlevlerinden hangisi neslin devamlılığını sağlamada önemlidir?

İlişkiyi meşrulaştırma

Toplumsallaştırma

Çocuk sahibi olma

Duygusal paylaşım, destek olma

Toplumsal statü sağlama

Açıklama:

Ailenin İşlevleri
Çocuk sahibi olma: Ailenin en önemli işlevleri arasında çocuk sahibi olma ve neslin devamlılığını sağlama yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Evlenenin, eşini kendi akraba ya da kabilesinden seçmesi aşağıdaki evlilik türlerinden hangisidir?

Neollokal aile

Poligami

Monogami

Egzogami

Endogami

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğunda aile yapısnın özelliklerinden biridir?

Ataerkil aile yapısı hakimdir

Neolokal yerleşim biçimi hakimdir

Çokeşlilik yaygındır

Çekirdek aile yapısı çoğunluktaydı

Nüfusun çoğunluğu kentsel alanlardaydı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet'in kurulmasından sonra kadınlar konusunda gerçekleştirilen değişikliklerden biridir?

Kızların devlet eliyle okutulması

Kız sanayi mekteplerinin açılması

Eşleri tarafından maaş tahsis edilmesi

Karma eğitime geçilmesi

Devlet işlerinde kadınlara yer verilmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 57

Kadınlara tanınan seçme ve seçilme hakkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1925-Fransa

1930-Almanya

1934-Türkiye

1944-Yunanistan

1946-İtalya

Açıklama:

CUMHURİYET’TEN GÜNÜMÜZE AİLEDE YAŞANAN DEĞİŞİMLER: KISA BİR TARİHÇE
1934 yılında Türkiye'de kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı. Bu hak birçok ülkede çok daha geç tanınmıştır. Örneğin; kadınlara seçme ve seçilme hakkı Fransa’da 1944 yılında, İtalya’da 1945 yılında, Almanya'da 1918, Yunanistan’da 1949 yılında, İsviçre’de 1971 yılında tanınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi evlilikte az çocuk tercih edilmesinin nedenlerinden biri değildir?

Doğum kontrol yöntemlerindeki gelişmeler

Kentleşmenin artışı

Eğitim seviyesinin yükselmesi

Çocuk yetiştirmenin çok maliyetli hale gelmesi

Boşanmanın meşrulaşması

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi evli çiftlerin ebeveynlerinden kaynaklanan boşanma sebeplerinden biridir?

Ekonomik sıkıntılar

Huzur bozucu etkiler

Bireysel tercihler

Paradoksal süreç

Çalışma hayatındaki belirsizlikler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 60

Ailenin kendi değerlerini çocuklarına aktarması ailenin işlevlerinden hangisi ile ilişkilidir?

Toplumsallaştırma

Çocuk sahibi olma

İlişkiyi meşrulaştırma

Duygusal paylaşım, destek olma

Toplumsal statü sağlama

Açıklama:

Çocukların toplumsallaşması sürecinde aile kendi değerlerini çocuğa aktarır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Ailenin işlevlerinden hangisi bireycilikle birlikte gelen yalnızlaşmanın azalmasına katkı sağlar?

Toplumsallaştırma

Çocuk sahibi olma

İlişkiyi meşrulaştırma

Duygusal paylaşım, destek olma

Toplumsal statü sağlama

Açıklama:

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal bağların zayıflamasına neden olan etkenlerden biri değildir?

Bireyciliğin artması

Liberal politikalar

Tüketimin hâkim bir değer hâline gelmesi

Hazcı bir kişilik yapısının oluşması

Toplumsal cinsiyet rollerinin benimsenmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de ataerkil aile yapısının hâkim olmasının nedenlerinden biridir?

Toplumsal bağların zayıflaması

Bireyciliğin yükselişi

Eğitim seviyesindeki artış

Kadınların çalışma hayatındaki zayıflığı

Kentleşme hızının artması

Açıklama:

Kadınların çalışma hayatındaki zayıflığı, toplumsal alanda güç kazanmalarını olumsuz etkilemekteydi.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Türkiye'de evlilik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye’de ortalama ilk evlenme yaşı erkekler için 26.2, kadınlar için 20.5’dir.

Bireyciliğin artışı Türkiye’de boşanmaların artışının arkasında yatan sebeplerden biridir.

Boşanma artışı ekonomik gelişmelerden etkilenmemiştir.

Benzerliklere dayalı evlilikler giderek artmıştır.

Kırsalda yaşayanlar arasında az çocuk tercihi öne çıkmaktadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi ailenin önemli işlevlerinden birini kapsamaz?

Destek olma

Duygusal paylaşım

İlişkiyi meşrulaştırma

Toplumsal statü sağlama

Bireyselleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Cumhuriyetin kurulmasından sonra kadınlar konusunda yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi yanlıştır?

1926 yılında karma eğitime geçildi.

4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe giren Medeni Kanun’da erkeklerin birden fazla kadınla evlenmesi yasaklanmıştır.

1926 yılında kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı.

Evlilik için resmi nikâh zorunlu hâle getirilmiştir.

Medeni kanun ile kadınlara da boşanma hakkı verilmiştir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 76

Kadınlara oy hakkı tanıyan ülke ve tarih hangi seçenekte doğru verilmiştir?

1926 - ABD

1993 - Yeni Zelanda

1900 - Norveç

2015 - Suudi Arabistan

1991 - İsviçre

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 77

Türkiye’de aile yapısı genel olarak analiz edildiğinde hangi aile yapısının hâkim olduğu görülür?

Anaerkil

Ponogami

Ataerkil

Monogami

Endogami

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisinde Türkiye’de anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan çekirdek ailenin öne çıkmasının nedenlerinden biri değildir?

Kentleşmenin yaygınlık kazanması

İstihdam yapısındaki değişimlerin, akrabaların bir arada yaşamasına yönelik ihtiyacı zayıflatması

Eğitim seviyesinin düşmesi

Sosyal güvenlik alanında yaşanan gelişmelerin çocukların, sosyal güvence işlevini azaltıp az çocuk tercihini öne çıkarması

Bireyciliğin yükselişi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Eğitim

Cinsiyet

Çalışma

Yukarıda verilenlere aşağıdakilerden hangisinde gençliği alt kategorilere ayırırken dikkate alınan unsurlar kapsamlı ve doğru verilmiştir?

I, II, IV

I, IV

II, III

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Genel olarak 15-24 yaş arası grup genç nüfus olarak tanımlansa da genç nüfus kendi içinde farklı özelliklere göre önemli alt kategorilere ayrılır. Gençliği aşağıdaki unsurlara göre farklı kategorilere ayırabiliriz: yaşanılan yer, çalışma, din, cinsiyet, eğitim, ekonomik gelir farklılıklarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi 1946-1964 arasında doğan kuşağın özelliklerinden biri değildir?

İstikrarlı çalışma ilişkisi

Çoçuk tercihlerinde azalma

Kültürel farklılıkların kabulü

İktidar baskısına karşı özgürlüklerin öne çıkması

Siyasete ve kitle hareketlerine karşı ilgi

Açıklama:

Kuşağa ismini veren gelişme, 2. Dünya Savaşı sonrasında doğum oranlarında yaşanan yükseliştir. 2. Dünya Savaşı sonrasından 1960’lı yılların ortasına kadar olan süreçte doğanları kapsamaktadır (1946-1964). Kültürel anlamda farklılıkların kabulü, iktidar baskısına karşı özgürlüklerin öne çıkarılması, istikrarlı bir çalışma ilişkisi, siyasete ve kitle hareketlerine ilgi bu kuşağın öne çıkan özelliklerinden. Çoçuk tercihinde azalma X kuşağın özelliklerindendir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Yaratıcı
Geleneksellikten uzak
Otoriteye karşı saldırgan

Yukarıda verilen özelliklerin öne çıktığı kuşak aşağıdakilerden hangisidir?

Sessiz kuşak

X kuşağı

Y kuşağı

Z kuşağı

Bebek patlaması kuşağı

Açıklama:

2000 ve sonrasında doğan kuşak. Bu kuşak, çocuk yaştan itibaren bilgisayarlar ve internet ile tanışmaktadır. Teknoloji aşinalığı bu kuşakta çok yaygındır. Küresel bir dünyanın içerisinde büyürler. Etkileşim, haberleşme, yeme-içme, dinleme, izleme alışkanlıklarında küresel kültürden etkilenirler. Bireycilikleri yüksektir. Yaratıcı, geleneksellikten uzak ve otoriteye karşı saldırganlık öne çıkan özellikler.

Doğru Cevap: D

Soru 30

1980-1990’lı yılların gençliğini tanımlayan en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Apolitik olması

Toplumcu olması

Kanaatkâr olması

İdeolojik gruplaşma olması

Kitle hareketlerine ilgi

Açıklama:

1980’li ve 1990’lı yıllarda hem toplumsal alanda hem de gençler arasında siyaset uzak durulması gereken bir unsur olarak görüldü. Bu durumun gençliğin değer, tutum ve davranışlarına yansıması ise siyasetin uzak durulması gereken bir unsur olduğuydu. 1980’li ve 1990’lı yılların gençliğini tanımlayan en önemli özelliklerden birisi, gençliğin “apolitik” olması, politikaya mesafeli durmasıydı.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Yoğun ekonomik ve siyasal kriz
Ekonomide liberal politikalar
İthal ikameci sanayi anlayışı
Alt yapı yatırımlarına ağırlık verilmesi

Yukarıda verilen durumlardan hangisi ya da hangileri 1970’li yılların Türkiye’si için doğrudur?

I, II

III, IV

I, III

II, IV

I, III, IV

Açıklama:

1970’li yıllar Türkiye’nin içe kapanık bir özellik sergilediği yıllara karşılık gelir. Yoğun ekonomik ve siyasal krizlerin yaşandığı bu dönemde ülke dışına çıkmak sınırlamalara tabiydi. Tek kanallı televizyon söz konusuydu ve siyah beyaz yayın yapılmaktaydı. Birçok köyde telefon ve elektrik bulunmamaktaydı. Ülkenin büyük bir bölümünde analog telefonlar söz konusuydu. Hatlar sınırlı olduğu için telefon almak için yıllarca beklemek son derece yaygındı. İthal ikameci sanayi anlayışının bir yansıması olarak yerli sanayiyi korumak amacıyla ithalat yasakları ve kısıtlamaları çok fazlaydı.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi 2000’li yıllarda gençler arasındaki şiddetin önceki durumlara göre artış göstermesinin nedenleri arasında gösterilemez?

Toplumsal bağların zayıflaması

Bireyselciliğin yükselmesi

Ekonomik sorunlar

Ailesel problemler

Apolitik olmaları

Açıklama:

2000’li yıllarda toplumsal hayatın her alanında olduğu gibi gençler arasında da şiddet, önceki durumlara göre çok daha artış göstermiştir. Bunda toplumsal bağların zayıflaması, bireyciliğin yükselişi, gelecek güvensizliği, ekonomik sorunlar, yoksulluk, ailesel problemler önemli rol oynamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Kuşaklar arası anlaşmazlıkların bir nedeni kuşaklar arası gittikçe büyüyen değer farklılıkların oluşmasıdır. Aşağıdakilerden hangisi 1980’li yıllar öncesi kuşağın değeri olarak ön plana çıkar?

Bireyselcilik

Pragmatism

Tüketim

Konformizm

Dayanışmacılık

Açıklama:

Kuşaklar arası anlaşmazlıkların bir nedenini de 1980’li yıllardan sonra gittikçe büyüyen değer farklılıkları oluşturmaktadır. 1980 öncesi kuşağın daha toplumcu, kanaatkar, dayanışmacı bir özelliği bulunmaktayken 1980 sonrasında bireycilik, pragmatizm, tüketim, konformizmin önemli değerler haline gelmesi. Bu iki değer sistematiğinin çok farklı davranışlara yol açmasıdır. Dolayısıyla eski kuşaklar, aileler ve çocuklar arasında hayata yönelik önemli paradigma farklılıkları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi gençler arasında işsizliğin yüksek olmasının ortaya çıkardığı sorunlardan biri değildir?

Fundamentalist hareketlerin artışı

Yoksulluğun artışı

Şiddetin artışı

İstikrarlı çalışma ilişkilerin artması

Güvensizliğin artması

Açıklama:

Gençler arasında işsizliğin yüksek olmasının çok önemli toplumsal sonuçları ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlardan bazıları şunlardır:

Güvensizliğin artışı,
Umutsuzluğun artışı,
Şiddetin artışı,
Suçun artışı,
Bağımlılık yapan madde kullanımında artış,
Kayıt dışı ekonominin artışı,
Yoksulluğun artışı,
Fundamentalist hareketlerin artışı.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi aileye, çevreye ve sisteme ayak uyduran ve uzun erimli projeler yerine, günlük yaşamayı tercih eden gençliktir?

Kaderci gençlik

Toplumcu gençlik

Uysal gençlik

İsyankar gençlik

Kaybolan gençlik

Açıklama:

Uysal Gençlik: 12 Eylül 1980 süreciyle başlayan eğitim sistemi ve depolitizasyon uygulamalarıyla sistemin birer dişlisi haline gelmiş gençliktir. Bu gençlik kesimi aileye, çevreye ve sisteme ayak uyduran ve uzun erimli projeler yerine günlük yaşamayı tercih eden gençliktir. Ortalama ve ortalamanın üstünde olanaklara sahip olan bu gençlik için önemli olan, daha rahat yaşam sürdürmek için paraya sahip olmaktır. Daha çok kendileri için yaşayan bu gençlik kesimi, toplumsal sorunlara ilgi göstermeyen duyarsız bir gençlik kesimidir. Örneğin seçimlerde sandık başına en az giden gençlik kesimi bu gençlik kesimidir. Bu gençlik, sistemin arzu ettiği, fazla irdelemeyen, tepki göstermeyen ve sistemle bütünleşmiş apolitik bir gençliktir.

Doğru Cevap: C

Geçiş döneminin özelliklerini yaşamasıyla öne çıkan kuşak aşağıdakilerden hangisidir?

Sessiz kuşak

Bebek patlaması kuşağı

X kuşağı

Y kuşağı

Z kuşağı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 50

Teknolojiye olan aşinalığı ve otoriter yapıdan hoşlanmama özelliklerine sahip kuşak aşağıdakilerden hangisidir?

Sessiz kuşak

Bebek patlaması kuşağı

X kuşağı

Y kuşağı

Z kuşağı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi sessiz kuşağın ve bebek patlaması kuşağının ortak özelliklerinden biridir?

Çalışkan olmaları

Şüpheci olmaları

Sorgulayıcı olmaları

Tatminsiz olmaları

İletişime açık olmaları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi 1960-1970’li yılların Türkiye gençliğinin özelliklerinden biridir?

Siyasete ilgi ve katılım düşüktür.

Toplumsal sorunlara duyarlıdır.

Toplulukçu değerlere verilen önem azdır.

Farklı kutuplaşmalar yoktur.

Karşıt fikirlere tahammül gösterilirdi.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 53

Türkiye'de 1980’li ve 1990’lı yılların gençliğinin tutum ve davranışlarını etkileyen en önemli unsur aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

12 Eylül 1980 tarihindeki darbe

Ekonomik kriz

Yabancı sermaye girişi

İthalat ve ihracatta kısıtlama ve yasaklamalar

Seyahat kısıtlamaları

Açıklama:

1980’li ve 1990’lı yılların gençliğinin tutum ve davranışlarını etkileyen en önemli unsurlardan biri 12 Eylül 1980 tarihinde gerçekleştirilen darbe oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 54

2000’li yılların gençliğinin değer, tutum ve davranışlarını belirleyen en önemli unsur aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

İthalat ve ihracaattaki sınırlamaların kalkması

Ekonomik kalkınma

Seyahat imkanlarının artması

Teknolojik gelişmeler

İnternet

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 55

Ortalamanın üstünde bir eğitim düzeyine sahip olan, okuyan, bilgili, bilinçli ve toplumsal sorumluluğun bilincinde olan bir toplum kesimini oluşturan gençlik aşağıdakilerden hangisidir?

Gözü dışarda gençlik

Uysal gençlik

İsyankar gençlik

Toplumcu gençlik

Kaderci gençlik

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi güvensizlik, umutsuzluk, şiddet artışı gibi toplumsal sorunların artması sonuçlarını ortaya çıkaran temel gençlik sorunudur?

Kuşaklararası kültürel çatışma

Geleceğe yönelik umutsuzluk

İşsizlik

Eğitim sistemi

Sağlık sorunları

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın genç nüfus üzerinde yarattığı değişim alanlarından biridir?

Geleneklerinde

Kullandığı dilde

İnanç biçimlerinde

Eğitim şeklinde

Tüketim alışkanlıklarında

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Önemli özellikleri arasında bireycilik, tüketim, rekabet, eleştirel olma, yaratıcılık ve küresel etkileşim içinde olma olan kuşak aşağıdakilerden hangisidir?

Sessiz kuşak

Bebek patlaması kuşağı

X kuşağı

Y kuşağı

Z kuşağı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 62

Sessiz kuşak

Baby Boomers

X kuşağı

Y kuşağı

Z kuşağı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 63

Eğitim

Aile bağları

Din

Ahlak

Vicdan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 64

Hem dünyada hem de Türkiye’de yokluklar, sorunlar, ekonomik güçlüklerle aşina geniş bir kesimin bulunduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1945 yılı ve sonrası

1960 yılları

1970 yılları

1980 yılları

1990 yılları

Açıklama:

1960’lı ve 1970’li Yılların Gençliği 1945 yılında İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle birlikte dünyada siyasal ve ekonomik anlamda önemli gelişmeler yaşanır. 2. Dünya Savaşı sonrasında ABD ve SSCB merkezinde iki kutuplu
bir dünya ortaya çıkmaya başlamıştır. 2. Dünya Savaşı sonrasında ülkelerin yeniden inşası için devlet, çalışma hayatı da dâhil olmak üzere çok farklı alanlarda aktif olarak yer alır. Eğitim, sağlık vb. birçok hizmet devlet tarafından ücretsiz olarak karşılanır. Sosyal devlet ilkesi öne çıkar. Sanayileşme anlamında önemli atılımlar gerçekleştirilir. Bu dönemin hem dünyada hem de Türkiye’de gençlerin değerleri üzerinde önemli etkileri olur. Avrupa ve ABD’de uzun süren savaşlar görmüş, yokluklar çekmiş bir nesil söz konusudur. Türkiye’de de 20. yüzyılın başlarında 1. Dünya
Savaşı yaşanmış, Kurtuluş savaşı verilmiştir. Cumhuriyetin kurulması sonrasında ise kalkınmaya çalışan, ekonomik açıdan önemli sorunları bulunan bir ülke söz konusudur. Türkiye, 2. Dünya Savaşının etkilerini de yoğun olarak yaşamış. Savaşa her an girilecek gibi hazırlıklar yapılmış. Ekonomik anlamda önemli sıkıntılar yaşanmıştır. Sözün özü
2. Dünya Savaşı bittiğinde, hem dünyada hem de
Türkiye’de yokluklar, sorunlar, ekonomik güçlüklerle aşina geniş bir kesim bulunmaktadır. Türkiye’de 1950’li yıllardan itibaren tarımda makineleşmenin etkisiyle kentleşme hızlanmaya başlamıştır. Eğitim konusundaki gelişmeler, yeni
üniversitelerin açılması eğitimli nüfusun da yavaş
yavaş artışını beraberinde getirmiştir. Hızlı kentleşme, sanayileşme çabaları, eğitimde gelişmeler 1960’lı yıllarda da devam etti.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 1960 ve 1970’li yılların
gençliğinin özelliklerinden biri değildir?

Toplumsal sorunlara duyarlıdır.

Gençler arasında siyasete ilgi ve katılım yüksektir.

Türkiye, gelişme çabasında olan bir ülke konumundadır.

Ekonomik sorunlar önemli boyuttadır.

Tüketim gelişmiştir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi gençler arasında işsizliğin yüksek olmasının çok önemli toplumsal sonuçlarından biri değildir?

Güvensizliğin artışı

Şiddetin artışı

Kayıt dışı ekonominin artışı

Eğitim seviyesinin artışı

Suçun artışı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

1920 ve 1945 yılları arasında doğan kuşağa ne ad verilmiştir?

Bebek Patlaması Kuşağı

Sessiz Kuşak

Y Kuşağı

Z Kuşağı

X Kuşağı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi sessiz kuşağın özelliklerinden biridir?

Kitle hareketlerine ilgi duymaları

Bireyciliğin yükselişe geçmesi

Eleştirel olma

Toplumsal bağlarda zayıflık

Bütün dünyada etkili olan Büyük Depresyonu yaşamaları

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 72

Türkiye’de “68 Kuşağı” tanımlamasıyla hangi yılların gençliğinden bahsedilir?

80’li yılların gençliği

60’lı yılların gençliği

70’li yılların gençliği

90’lı yılların gençliği

50'li yılların gençliği

Açıklama:

Türkiye’de de 70’li yılların gençliğini tanımlamada “68 Kuşağı” tanımlaması yaygın olarak kullanıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 73

İngiltere

Amerika

Almanya

Fransa

Türkiye

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi gençlerin genel özelliklerinden biri değildir?

Eylemcidirler.

Eleştireldirler.

Sabırsızdırlar.

İdealisttirler.

Kanaatkârdırlar.

Açıklama:

Gençlerin genel özellikleri; eylemcidirler, eleştireldirler, sabırsızdırlar, idealisttirler, öfkelidirler, isyankar ve protestocudurlar, kafa karışıklığının, kişisel ve değer bunalımının yoğun yaşanılan dönemidir. 1920 -1945 kuşağı sessiz ve kanaatkâr kuşaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Eğitim
Cinsiyet
Din
Çalışma

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri gençliği alt kategorilere ayırırken dikkate alınan unsurlardandır?

I, II, IV

I, IV

II, III

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi 1946-1964 arasında yaşayan kuşağın özelliklerinden biri olamaz?

İstikrarlı çalışma ilişkisi

Çoçuk tercihlerinde azalma

Kültürel farklılıkların kabulü

İktidar baskısına karşı özgürlüklerin öne çıkması

Siyasete ve kitle hareketlerine karşı ilgi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 77

Yaratıcı
Geleneksellikten uzak
Otoriteye karşı saldırgan

Yukarıda verilen özelliklerin öne çıktığı kuşak aşağıdakilerden hangisidir?

Sessiz kuşak

X kuşağı

Y kuşağı

Z kuşağı

Bebek patlaması kuşağı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 78

1980-1990’lı yılların gençliğini tanımlayan en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Apolitik olması

Toplumcu olması

Kanaatkâr olması

İdeolojik gruplaşma olması

Kitle hareketlerine ilgi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 79

Yoğun ekonomik ve siyasal kriz

Ekonomide liberal politikalar

İthal ikameci sanayi anlayışı

Alt yapı yatırımlarına ağırlık verilmesi

Yukarıda verilen durumlardan hangisi ya da hangileri 1970’li yılların Türkiye’si için doğrudur?

I, II

III, IV

I, III

II, IV

I, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi 2000’li yıllarda gençler arasındaki şiddetin önceki durumlara göre artış göstermesinin nedenleri arasında gösterilemez?

Toplumsal bağların zayıflaması

Bireyselciliğin yükselmesi

Ekonomik sorunlar

Ailesel problemler

Apolitik olmaları

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 81

Bireyselcilik

Pragmatism

Tüketim

Konformizm

Dayanışmacılık

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi gençler arasında işsizliğin yüksek olmasının ortaya çıkardığı sorunlardan biri değildir?

Fundamentalist hareketlerin artışı

Yoksulluğun artışı

Şiddetin artışı

İstikrarlı çalışma ilişkilerin artması

Güvensizliğin artması

Açıklama:

Gençler arasında işsizliğin yüksek olmasının çok önemli toplumsal sonuçları ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlardan bazıları şunlardır:

Güvensizliğin artışı,

Umutsuzluğun artışı,

Şiddetin artışı,

Suçun artışı,

Bağımlılık yapan madde kullanımında artış,

Kayıt dışı ekonominin artışı,

Yoksulluğun artışı,

Fundamentalist hareketlerin artışı.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi aileye, çevreye ve sisteme ayak uyduran ve uzun erimli projeler yerine günlük yaşamayı tercih eden gençliktir?

Kaderci gençlik

Toplumcu gençlik

Uysal gençlik

İsyankar gençlik

Kaybolan gençlik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası kuşağın özelliklerinden biri değildir?

Toplumcu

Pragmatizm

Bireycilik

Konformizmin

Tüketim

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 85

Günümüzde gelişmiş ülkelerde işgücünün %80’inden fazlasının çalışmakta olduğu bilgi ve hizmet işleri için hangi beceriye sahip olunmasına gerek duyulmaz?

Yaratıcılık

Eleştirel düşünme

Fundamentalist

Muhakeme

Analiz edebilme

Açıklama:

Günümüzde gelişmiş ülkelerde işgücünün %80’inden fazlası bilgi ve hizmet işlerinde çalışmaktadır. Bilgi ve hizmet işleri ise yaratıcılık, yenilikçilik, eleştirel düşünme, muhakeme ve analiz edebilme, bilgi teknolojilerine aşinalık gerektirmektedir.

Doğru Cevap: C

Yalnız 1

1 ve 2

1,2 ve 3

Yalnız 3

2 ve 3

Açıklama:

Hepsi gençler arasında işsizliğin yüksek olmasının doğurduğu sonuçlardan biridir

Doğru Cevap: C

Soru 96

1980-2000 yılları arasında doğan kuşak hangisidir ?

i. Topluma şiddetin ne olduğunun anlatılması.
ii. Toplumsal örgütlerin aktif çalışması.
iii. İlgili bireylere danışmanlık hizmeti sunulması.
iv. Yazılı ve görsel medyada şiddeti öğretici yayınların engellenmesi.
Yukarıdakilerden hangileri şiddet konusunda yapılması gerekenlerdendir?

Yalnız i

i ve ii

i, ii ve iii

i, ii ve iv

i, ii, iii ve iv

Açıklama:

Topluma şiddetin ne olduğunun anlatılması,

Toplumsal örgütlerin aktif çalışması,

İlgili bireylere danışmanlık hizmeti sunulması,

Yazılı ve görsel medyada şiddeti öğretici yayınların engellenmesi şiddet konusunda yapılması gerekenlerdendir.

Topluma şiddetin ne olduğunun anlatılması,

Toplumsal örgütlerin aktif çalışması,

İlgili bireylere danışmanlık hizmeti sunulması,

Yazılı ve görsel medyada şiddeti öğretici yayınların engellenmesi
şiddet konusunda yapılması gerekenlerdendir.

Doğru Cevap: E

Aşağıdakilerden hangisi kayıt dışı ekonominin yüksek ve kayıt dışı çalışmanın yaygın olmasının nedenlerinden biri değildir?

İşsizliğin yüksek olması,

Eğitim seviyesinin düşüklüğü ve niteliğinin yetersizliği,

Yoksulluğun yüksek olması,

Gelir dağılımı adaletsizliği,

Sigorta primlerinin düşük olması,

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 23

Hükümetler tarafından, engellilerin çalıştırılmasına yönelik yapılan hukuki düzenlemelerde yasalara göre 50 veya daha üstü işçi çalıştıran kamu işyerlerinde engelli istihdamı hangi oranda zorunludur?

%4(yüzdedört)

%5(yüzdebeş)

%6(yüzdealtı

%7(yüzdeyedi)

%8(yüzdesekiz)

Açıklama:

Yasalara göre 50 veya daha üstü işçi çalıştıran kamu işyerlerinde %4 engelli istihdamı zorunludur.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Hükümetler tarafından, engellilerin çalıştırılmasına yönelik yapılan hukuki düzenlemelerde yasalara göre 50 veya daha üstü işçi çalıştıran özel sektördeki işyerlerinde engelli istihdamı hangi oranda zorunludur?

%3(yüzdeüç)

%4(yüzdedört)

%5(yüzdebeş)

%6(yüzdealtı)

%7(yüzdeyedi)

Açıklama:

Yasalara göre 50 veya daha üstü işçi çalıştıran özel sektördeki işyerlerinde %3 engelli istihdamı zorunludur.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun nedenlerinden biri değildir?

İşsizlik,

Ekonomik krizler,

Siyasal istikrar,

Hızlı nüfus artışı,

Düşük eğitim seviyesi,

Açıklama:

Yoksulluğun bazı nedenleri olarak şunlar sayılabilir:
• İşsizlik,
• Ekonomik krizler,
• Siyasal istikrarsızlıklar,
• Hızlı nüfus artışı,
• Düşük eğitim seviyesi,
• Çalışma hayatında yaşanan değişimler: Proje odaklı çalışma, istikrarsızlık, teknolojinin emeğin yerini alması vb.,

Doğru Cevap: C

Soru 26

Türkiye’de nüfus açısından en büyük dört kenti olan İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa’da Türkiye nüfusunun yüzde kaçı yaşamaktadır?

%30(yüzdeotuz)

%31(yüzdeotuzbir)

%32(yüzdeotuziki)

%33(yüzdeotuzüç)

Aşağıdakilerden hangisi kayıt dışı ekonominin yüksek ve kayıt dışı çalışmanın yaygın olmasının nedenleri arasında sayılamaz?

İşsizliğin yüksek olması

Yoksulluğun yüksek olması

Sigorta primlerinin düşük olması

Gelir dağılımı adaletsizliği

Denetim eksikliği

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kadınların işgücüne katılım oranlarının düşük olmasının nedenleri arasında sayılamaz?

Mevcut yasal düzenlemeler

Ataerkil aile yapısı

İş hayatında kadınlara yönelik ayrımcılık

Yaygın işsizlik

Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü

Açıklama:

Kadınların işgücüne katılım oranlarının düşük olmasının önemli toplumsal nedenleri de bulunmaktadır. Bu nedenlerin bazıları şunlardır:

Türkiye’de ataerkil aile yapısının ağırlıkta olduğu belirtilmişti. Ataerkil aile yapısında kadın ve erkekten beklenilen toplumsal cinsiyet rolleri belirlidir. Erkekten çalışması ve evin geçimini üstlenmesi, kadından iyi bir eş ve anne olması beklenir.

Ataerkil aile yapısının hâkim olduğu ailelerde, ağırlıklı olarak, kız çocuklarının iyi bir eğitim alma, üniversiteye gitme, iyi bir iş bulup kendi ayakları üzerinde durması yerine hem evlenmeden önce hem evlendikten sonra aileye yardımcı olma rolüne öncelik verilmesi istenmektedir.

Çalışma hayatında kamuoyuna da sıklıkla yansıyan kadınlara yönelik ayrımcı uygulamalar, mobbing davranışları kadınların çalışma hayatına yönelik bakışını olumsuz etkilemektedir.

İşsizliğin yaygın olması ve bu yaygın işsizlik ortamında “nasıl olsa iş bulamam” şeklinde tanımlanabilecek bir düşünce de daha ilk aşamada kadınların çalışma hayatından uzak kalmalarına neden olabilmektedir.

Kadınların küçük bir bölümünde de olsa çalışma hayatına girme yerine, ekonomik durumu iyibir eş bulup, eş ve annelik rolüne ağırlık verme düşüncesi de işgücüne katılım oranlarını olumsuz etkilemektedir.

Kayıt dışı ekonominin yaygın olması, kadınlarda kayıtlı bir iş bulamayacağı düşüncesini öne çıkarabilmektedir.

Evli kadınlar için önemli bir sorun da çocuk bakımıyla ilgilidir. Günümüzde çocuk bakımı için tutulan yardımcıların ücretleri yüksektir.

Sanayi toplumu sürecinden itibaren bazı meslekler özellikle kadınlarla özdeşleştirilmekte ve genelde bu mesleklerde ücretler düşük düzeyde kalmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de eğitim alanında yaşanan bir sorun olarak ifade edilemez?

Eğitimde büyük fırsat eşitsizlikleri, dengesizlikler de bulunmaktadır.

Türkiye’de eğitim, alt ve orta gelirli ailelerin statü ve pozisyon atlama aracı olarak görülmektedir.

Dikey hareketlilik gerçekleştirmek açısından çok önemli bir kurumu oluşturmaktadır.

Özel eğitim kurumları, eğitimde fırsat eşitliğini sağlayıcı yönde katkı sunmaktadır.

Alt gelir gruplarından gelen çocukların, nitelikli okullarda eğitim görmeleri zorlaşmıştır.

Açıklama:

Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze Türkiye’ de eğitim konusunda büyük ilerlemeler sağlandığını belirtmek gerekiyor. Cumhuriyetin kuruluş döneminde %10 olan okuryazarlık oranı, günümüzde %95 civarındadır. Bunun yanında Türkiye’nin her yanında üniversite, MYO ve Yüksekokullar açılmıştır. Üniversiteleşme oranı yaklaşık %20’lere ulaşmış durumdadır. Türkiye’de küresel düzeyde nitelikli eğitim yapan, akreditasyon programlarıyla yurtdışında akredite olan, sınavlarda üst düzey başarı elde eden, teknoloji açısından en yeni teknolojileri kullanan/ barındıran eğitim kurumları bulunmaktadır. Bunun yanında eğitimde büyük fırsat eşitsizlikleri, dengesizlikler de bulunmaktadır. Aynı şehir içinde farklı mahallelerde eğitim niteliği, kaynaklar ve sınav başarıları açısından büyük farklılıklar bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun nedenleri arasında sayılamaz?

İşsizlik

Ekonomik krizler

Siyasal istikrarsızlıklar

Hızlı nüfus artışı

Artan eğitim seviyesi

Açıklama:

Türkiye’nin önemli bir sorunu olarak varlığını devam ettirdi. Yoksulluğun bazı nedenleri olarak şunlar sayılabilir:
• İşsizlik,
• Ekonomik krizler,
• Siyasal istikrarsızlıklar,
• Hızlı nüfus artışı,
• Düşük eğitim seviyesi,
• Çalışma hayatında yaşanan değişimler: Proje odaklı çalışma, istikrarsızlık, teknolojinin emeğin yerini alması vb.,
. Ayrımcılık. Örneğin; kadınlara yönelik ayrımcılık, kadınların işgücüne katılımında ve çalışma hayatında önemli sorunlar yaşamasını beraberinde getirmekte, kadınlar arasında yoksulluğu arttırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de teknoloji kullanımı ve üretimine yönelik yanlış bir ifadedir?

1960’li yıllardan sonra ortaya çıkan, hayatı derinden etkileyen yeni teknolojilerin kullanımı hem toplumsal hem de çalışma hayatında yaygınlaştı.

Türkiye’de çok uzun dönem toplumsal alanda etkileşim, haberleşme, boş zaman etkinliklerinin değerlendirilmesinde yazılı medya ve radyonun önemli etkisi oldu.

1960 ve 1970’li yıllar Türkiye’de radyo ve yazılı medya yanında sinemanın gücünün de arttığı yıllardı.

1980’li yıllarda televizyonun ucuzlaması ve yaygınlaşması ve neredeyse her eve girmesiyle, temel vakit geçirme aracı olarak televizyon hâkim konuma geldi.

1990’lı yılların ortalarında ise internet, toplumsal yapı, kurum ve ilişkilerde köklü değişimler yarattı.

Açıklama:

Ülkemizde hayatı derinden etkileyen yeni teknolojilerin kullanımı ve bunların
hem toplumsal alanda hem de çalışma hayatında yaygınlaşması özellikle 1960 lı değil 1980 li yıllardan itibaren gözlemlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de çarpık kentleşme ve içgöçün yol açtığı önemli toplumsal sorunlar arasında sayılamaz?

Sağlıksız bina yapılaşması

Gecekondu nüfusunun artması

Tüketimin artması

Hızlı kentleşme

Kayıt dışı ekonomide artış

Açıklama:

Türkiye’de çarpık kentleşme ve içgöç günümüzde çok önemli toplumsal sorunları da yol açmıştır:

Hızlı içgöç sürecinde bir an önce barınma sorununu çözme düşüncesi Türkiye’de binaların önemli bir bölümünün sağlıksız bir şekilde yapılmasını da beraberinde getirmiştir.

Gecekondu ve benzeri yapılarda yaşayan nüfusun oranı özellikle Ankara, İstanbul
ve İzmir’de çok yüksektir.

Türkiye’de hızlı kentleşme, özellikle nüfusun üçte birinin yaşadığı dört büyük kentte, kayıt dışı ekonomiyi de arttırmaktadır.

Türkiye’de çarpık kentleşme ve hızlı içgöçün neden olduğu önemli bir sorun da özellikle büyük kentlerde suç oranlarını arttırmasıdır.

Çarpık kentleşmenin yaşandığı yerlerde trafik yoğunluğu, ulaşım sorunları, gürültü kirliliği, altyapı sorunları, kiralarda yükseklik, kentle bütünleşmede sorunlar ortaya çıkmakta, bu durum da geniş kitleler açısından stres, gerilim, tartışma, memnuniyetsizlik, mutsuzluğu beraberinde getirmektedir.

Günümüzde kentlerde ikili bir yapı ortaya çıkmaktadır. Bir yanda belirli merkezler kentlerin yeni gözde yaşam alanları olarak öne çıkmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki Suriyelilerin günümüzdeki toplumsal yapıya olumsuz etkileri arasında sayılamaz?

Kayıtdışı istihdamda artış

Resmi işsizlikte artış

Entegrasyona karşı direnç

Eğitim kalitesinde düşüş

Kültürel çeşitlilik

Açıklama:

Türkiye’deki Suriyelilerin günümüzdeki toplumsal yapıya etkilerini ve geleceğe yönelik oluşabilecek bazı toplumsal boyutları kısaca şu şekilde özetleyebiliriz:

Çalışma hayatı açısından değerlendirildiğinde Suriyelilerin, yaşadıkları yerlerde çok düşük ücretlerle, kayıt dışı olarak çalışması sıklıkla görülen bir durumu oluşturdu

Bütün dünyada ekonomik kriz dönemlerinde azınlıklara, göçmenlere yönelik
tepkiler yükselir. Göçmenlerin bulunduğu yerlerde işsizliğin artışı vb. süreçler
görüldüğünde göçmenlere yönelik tepkiler de özellikle artış görülür.

Türkiye’de Suriyelilerle evlenme oranı artış göstermektedir. Örneğin 2018 yılında Türkiye’de yabancılarla evlenmede erkekler açısından ilk sırayı Suriyeli kadınlarla yapılan evlilikler aldı.

Farklı bir ülkeye giden göçmenlerin yaptıkları ilk davranışlardan birini, benzerleriyle bir araya gelip yabancısı oldukları ülkede bir dayanışma sergilemek oluşturur.

Suriyeliler, çok farklı alanlarda Türkiye’de iş hayatına girmeye başladılar. Cafe, lokanta, dükkânlar vb. yerler açtılar.

Suriyeliler konusunda Türkiye’nin toplumsal yapısı açısından en önemli boyutu Suriyeli çocukların eğitimi ve entegrasyonu konusu almaktadır. Günümüzde aileleriyle birlikte Türkiye’ye gelen ve Türkiye’de büyüyen, bunun yanında Türkiye’de doğan, büyüyen ve Suriye’yi hiç görmemiş önemli bir çocuk nüfus bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Türkiye'de üniversiteleşme oranı yaklaşık olarak yüzde kaçtır?

%20(yüzde yirmi)

%5(yüzde beş)

%10(yüzde on)

%15(yüzde onbeş)

%25(yüzde yirmibeş)

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 41

TÜİK 2018 “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçlarına” göre Türkiye'de erkek nüfus oranı yüzde kaçtır?

%50.2

%54.3

%49.8

%48.2

Türkiye'de çalışma hayatıyla ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Erkeklerle kıyaslandığında kadınların iş gücüne katılma oranları düşüktür

1960-1970 yıllarında yurt dışına mavi yakalı işçi göçü yaşanmıştır

1980'li yıllardan itibaren fiziksel güce sahip iş gücü talebi ön plana çıkmıştır

Kayıt dışı çalışma biçimi yaygındır

Genç nüfusta işsizlik artmaktadır

Açıklama:

1980’li yıllardan itibaren işsizlik nitelikle, vasıfla ilgili bir mesele hâline geldi. Şöyle ki, 1980’li
yıllarda teknolojinin çalışma hayatında kullanılmasıyla birlikte eğitimli, vasıflı, uzman, teknolojiyi
kullanabilecek bilgiye sahip işgücü talebi öne çıktı. Oysa, 1980’li yıllara kadar olan süreçte işsizlik biraz nicelik/ sayıyla ilgili bir durumu yansıtmaktaydı. Dünyadaki gelişmelere paralel olarak Türkiye’de de 1980’li yıllardan itibaren mavi yakalı çalışanlar arasında işsizlik giderek artmaya başladı.

Doğru Cevap: C

Türkiye'nin Toplumsal Yapısı - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler