Siyaset Felsefesi I - Felsefe | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi siyaset biliminden çok siyaset felsefesinin alanına girer?

Yönetim biçimlerini betimler.

Siyasal olguları betimler.

Olması gerekeni betimler.

Siyasal süreçleri betimler.

Olanı olduğu gibi betimler.

Açıklama:

Siyaset Felsefesi ile siyaset bilimi arasında genel olarak yapılan ayırım, Siyaset biliminin yönetim biçimlerini, siyasal olguları ve süreçleri betimlediği, başka
bir deyişle olguyu olduğu gibi betimlediği, olanı olduğu gibi gösterdiği, oysa siyaset felsefesinin olanı eleştirmek üzerinden, olması gerekeni vurguladığı şeklindedir.
Siyaset felsefesi, olanı eleştirmek üzerinden, olması gerekeni vurgular.

Doğru Cevap: C

Soru 2

İnsanı "zoon politikon" (siyasal canlı) olarak tanımlayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Aristoteles

J. Rawls

T. Hobbes

J. Locke

Açıklama:

Aristoteles Politika adlı yapıtının hemen başında insanı “zoon politikon” olarak tanımlar.
Aristoteles bu tanımı yapar.

Doğru Cevap: B

Soru 3

"Erdem ancak toplum içinde, bir devlet düzeni içinde yaşarken gerçekleştirilebilir." şeklindeki görüş kime aittir?

Platon

J. Locke

T. Hobbes

Aristoteles

J. J. Rousseau

Açıklama:

Aristoteles insanın erdemli olmasının koşulunu erdemli yaşamasında bulur, bu yüzden de ona göre insanın erdemli olmasının koşulu insanın toplum içinde yaşamasıdır. Başka bir deyişle erdem ancak toplum içinde, bir devlet
düzeni içinde yaşarken gerçekleştirilebilir.
Aristoteles bu görüştedir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Siyaset felsefesinin en temel sorusu aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

İnsan nedir?

Varlık nedir?

Toplum nedir?

Siyaset nedir?

Devlet nedir?

Açıklama:

İlk soru yurttaşların hak ve ödevlerinin
dağılımı ve temeliyle ilgiliyken ikinci soru siyasal egemenliğin dağılımıyla ilgilidir.
Bu sorular aslında devletin varlığıyla ilgili temel sorundan doğan sorulardır. Öyleyse Siyaset Felsefesinin en temel sorunu devletin varlığı sorunudur.
Devlet nedir sorusu siyaset felsefesinin temel sorusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi siyaset felsefesinin temel kavramlarından biri değildir?

Birey

Adalet

Özgürlük

Mülkiyet

Hak

Açıklama:

Özgürlük sorunu, adalet sorunu, mülkiyet sorunu, hak sorunu, iktidar sorunu
gibi kavramsal sorunlar da aslında devlet olgusuna gelir dayanır. Bu temel sorun
kapsamında varolan devlet ve yönetim biçimlerinin bir eleştirisini yapmak ve bu
eleştiriyi de devletin doğasını temele alarak yapmak da siyaset felsefesinin araştırmalarından birisidir.
Siyaset felsefesi “devlet” ile birlikte bazı başka kavramları da eleştirel olarak
sorgular. Örneğin “özgürlük”, “adalet”, “mülkiyet”, “hak” ve “egemenlik” gibi kimi
kavramlar da siyaset felsefesinin kavramsal soruşturması içine dâhil edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi devletin var oluş nedenini açıklamak, devletin varlığını temellendirmek amacıyla tasarlanmış doğa duruma varsayımını benimseyen filozoflardan değildir?

Thomas Hobbes

Jean Jacques Rousseau

John Locke

Platon

John Rawls

Açıklama:

İngiltere’de Thomas Hobbes (1588-1679) ve John Locke’un (1632-
1704), Fransa’da Jean Jacques Rousseau’nun (1712-1778) siyaset ve devlet kuramları hep doğa durumu temel varsayımından hareketle ortaya konmuş kuramlardır.
Sadece 17. ve 18. yüzyıllarda değil, çağdaş siyaset kuramlarında da doğa durumu tasarımı bir varsayım olarak kullanılmıştır. Çağdaş siyaset felsefesinin en önemli temsilcilerinden John Rawls Bir Adalet Kuramı adlı yapıtında “orijinal durum”dediği bir doğa durumu tasarımından hareketle devletin ve hukukun temeli sorununa yanıt vermeyi denemiştir.
Platon

Doğru Cevap: D

Soru 7

“Ne yapmalıyım?” sorusuna yanıt arayan felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Etik

Siyaset felsefesi

Varlık felsefesi

İnsan felsefesi

Doğa felsefesi

Açıklama:

Etik felsefenin “Ne yapmalıyım?” sorusuna yanıt veren
temel bir alanıdır. Her felsefe disiplininde olduğu gibi etik de eylem söz konusu
olduğunda ilkeleri ve temelleri araştırır, sorgular. Bu anlamda etik de temellendirme yapan bir felsefe disiplinidir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Etik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Etik ilkeler varlıklarının nihai temelini kendine özgü olanaklarıyla insan doğasında bulurlar

Siyaset Felsefesi özgürlük, eşitlik, hak ve ödev gibi kimi temel idelerle çalışır.

Siyaset etikten önce gelen bir disiplindir.

Siyaset insanın başkalarıyla ilişki içinde gerçekleştirdiği eylemlere bağlı olarak ortaya çıkan bir olgudur

Her siyaset olgusu aslında etik bir olgudur.

Açıklama:

Etik siyasetten önce gelen bir disiplindir.
Siyaset etikten önce gelen bir disiplindir, sözü yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Devletin varlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Devletin varlığının temellendirmesini vermek siyaset felsefesinin işidir.

Siyaset Felsefesinin “Devlet nedir?” sorusu “Devlet ne içindir?”
sorusuyla aynı soru olarak kabul edilir.

Platon'a göre devletin amacı yalnızca toplumun bir kesimini mutlu kılmak değil, toplumu bir bütün olarak mutlu kılmaktır

Devletle ilgili ilk önemli görüşü Eskiçağda Aristoteles dile getirmiştir.

Aristoteles’e göre insandaki erdemlilik olanağının gerçekleştirilmesi devletin amacıdır.

Açıklama:

Devletle ilgili ilk önemli görüşü Eskiçağda Platon dile getirmiştir.
Aristoteles cevabı yanlış bilgidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Politeia, hangi filozofun eseridir?

Aristoteles

J. J. Rousseau

John Locke

Thomas Hobbes

Platon

Açıklama:

Platon Politeia (Devlet) adlı yapıtında devletin var oluş nedenini vb açıklar.
Platon'un eseridir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Felsefede ussallık kavramı ne anlama gelmektedir?

Temellendirme

Oluşturma

Güçlendirme

Ayrıştırma

Yapılandırma

Açıklama:

Felsefede ussallık kavramı temellendirme anlamına gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Ussal bir devlet ve siyaset kuramı ilk defa nerede ortaya çıkmıştır?

Osmanlı İmparatorluğu

Eski Yunan Uygarlığı

Roma İmparatorluğu

Sovyetler Birliği

Almanya

Açıklama:

Ussal bir devlet ve siyaset kuramı ilk defa Eski Yunan uygarlığında ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Eski Yunancada “polis” kavramı ne anlama gelmektedir?

Asker

Politika

Şehir

Toplum

Siyasi parti

Açıklama:

Eski Yunancada “polis” kavramı şehir-devlete karşılık gelen bir terimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

"Genel olarak bir toplumdaki belirli grupların ya da bireylerin öznel istencinin genel istençle birliğine ilişkin olanaklılığı soruşturur."
Yukarıda geçen açıklama için en uygun tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Siyaset bilimi

Konsensüs

Zoon politikon

Siyaset felsefesi

Moral

Açıklama:

Siyaset felsefesi genel olarak bir toplumdaki belirli grupların ya da bireylerin öznel istencinin genel istençle birliğine ilişkin olanaklılığı soruşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Türkçede “siyasal canlı” anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tinsel

Genel istenç

Moral

Arkhe

Zoon politikon

Açıklama:

Zoon politikon kavramı Türkçede “siyasal canlı” anlamına gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

İnsan doğasını kavramaya çalışan, insan denen varlığı bütününde nesne edinen, insana ait olan özelliklerden ve olanaklardan hareketle insanın ne olduğu sorusuna yanıt arayan felsefe dalına ne ad verilir?

Hukuk felsefesi

İnsan felsefesi

Tarih felsefesi

Din felsefesi

Zihin felsefesi

Açıklama:

İnsan felsefesi insan doğasını kavramaya çalışan, insan denen varlığı bütününde
nesne edinen, insana ait olan özelliklerden ve olanaklardan hareketle insanın ne olduğu sorusuna yanıt arayan bir felsefe dalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Konsensüs teriminin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Uzlaşma

Karşı çıkma

Soruşturma

Yargılama

Moral

Açıklama:

Konsensüs teriminin Türkçe karşılığı uzlaşma ya da uzlaşımdır. Toplum sözleşmesinde uzlaşma sözleşmenin koyduğu ilkeler üzerinde tam bir oybirliği içinde ortak karara varma anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Etik terimi köken olarak hangi sözcükten türemiştir?

Etnik

Gelenek

Ethos

Huy

Karakter

Açıklama:

Etik terimi köken olarak Yunanca ethos sözcüğünden gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

John Rawls'ın “orijinal durum” dediği bir doğa durumu tasarımından hareketle devletin ve hukukun temeli sorununa yanıt vermeyi denediği yapıtı aşağıdakilerden hangisidir?

Politika

Politeia

Etik

Devlet

Bir Adalet Kuramı

Açıklama:

Çağdaş siyaset felsefesinin en önemli temsilcilerinden John Rawls Bir Adalet Kuramı adlı yapıtında “orijinal durum” dediği bir doğa durumu tasarımından hareketle devletin ve hukukun temeli sorununa yanıt vermeyi denemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

"Devletin amacı yalnızca toplumun bir kesimini mutlu kılmak değil, toplumu bir bütün olarak mutlu kılmaktır. Devletin ve toplumun adil olmasının koşulu da toplumu oluşturan bölümlerin her birinin uyum içinde kendi üzerine düşeni yapmasından geçer." Yukarıda devletle ilgili verilen görüş hangi filozofa aittir?

Sokrates

Hipokrat

Konfüçyüs

Platon

Pisagor

Açıklama:

Devletle ilgili ilk önemli görüşü Eskiçağda Platon dile getirmiştir. Ona göre devletin amacı yalnızca toplumun bir kesimini mutlu kılmak değil, toplumu bir bütün olarak mutlu kılmaktır. Devletin ve toplumun adil olmasının koşulu da toplumu oluşturan bölümlerin her birinin uyum içinde kendi üzerine düşeni yapmasından geçer. Platon’un düşünceleri siyaset felsefesinin araştırmasının nesnesini de göstermektedir. Buna göre siyaset felsefesi devletin amacını ve varlık nedenini sorgulamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Felsefe varlığa, bilgiye ve insanın yapıp etmelerine ilişkin sorunlara ussal açıklama getirme etkinliğiyken siyaset felsefesi de ussal bir devlet ve siyaset kuramı üzerine düşünmektir. Buna göre usa dayalı bir devlet ve siyaset kuramı ilk defa ne zaman ortaya atılmıştır?

Ortaçağ

Yakınçağ

Eski Yunan

Günümüz

Yeniçağ

Açıklama:

Ussal bir devlet ve siyaset kuramı da ilk defa Eski Yunan uygarlığında ortaya çıkmıştır. Ernst Cassirer bu durumu Yunanlıların her alanda olduğu gibi siyaset alanında da ussal açıklamalar getirme konusunda öncü oldukları savıyla dile getirir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

"Politika" adlı yapıtında insanları "zoon politikon" olarak tanımlayan Antik Yunan düşünürü kimdir?

Aristoteles

Platon

Sokrates

Thales

Hipokrates

Açıklama:

Aristoteles Politika adlı yapıtının hemen başında insanı “zoon politikon” olarak tanımlar.

Doğru Cevap: A

Soru 23

"Kim hangi haklara sahip olacak?" ve "Egemenlik kimde olacak?" soruları felsefenin hangi alt dalıyla ilgilidir?

Bilgi felsefesi

Siyaset felsefesi

Varlık felsefesi

Estetik felsefesi

Ahlak felsefesi

Açıklama:

Siyaset Felsefesinin iki temel sorusu olduğu söylenir: “Kim hangi haklara sahip olacak?” ve “Egemenlik kimde olacak?” soruları Siyaset Felsefesi için yararlı bir başlangıç noktasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Platon'un savunduğu görüşlerden değildir?

Devletin ve toplumun adil olmasının koşulu da toplumu oluşturan bölümlerin her birinin uyum içinde kendi üzerine düşeni yapmasından geçer.

Adil bir toplum için gerekli koşulları soruşturmak gerekir.

Devletin amacı toplumun önemli insanlarını içeren kesimleri mutlu kılmaktır.

Platon için "ortak iyi" önemlidir.

Platon için "ortak iyi" adil toplum ve bundan doğacak olan toplumun bütün olarak mutluluğudur.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 25

Siyaset felsefesinde doğa durumu gerçek bir durum olmayıp devletin varlığını temellendirmek, var oluş nedenini açıklamak amacıyla tasarlanmış bir durumdur. Aşağıdaki düşünürlerden hangisi doğa durumuyla ilgili görüşler ortaya koyan çağdaş siyaset felsefesi temsilcilerindendir?

Thomas Hobbes

J. J. Rousseau

John Locke

John Rawls

F. Nietzsche

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 26

Doğa durumunu insanların eşitlik içinde yaşadığı bir özgürlük ortamı olarak tasarlayan düşünür kimdir?

Hobbes

Locke

Rousseau

J. Rawls

Marx

Açıklama:

Doğa durumu Rousseau tarafından insanların eşitlik içinde yaşadığı bir özgürlük durumu olarak tasarımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Doğa durumu ve toplum sözleşmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hem doğa durumu varsayımı hem de toplum sözleşmesi tasarımıyla devletin niçin var olmak zorunda olduğu açıklanır.

Thomas Hobbes ve J.J. Rousseasu hem doğa durumu hem de toplum sözleşmesiyle ilgili görüşler ortaya koymuştur.

Toplum sözleşmesi bir anlamda modern filozofların siyasi gücün ancak ve ancak devletin onayına bağlı olduğu göstermek amacıyla geliştirmiş oldukları bir kurgu ya da varsayımdır.

Toplum sözleşmesi varsayımı temelini, toplumun ‘doğa durumu’ndan bilinçli olarak uzaklaşan, kendilerinin ve bu arada genelin iyiliği için birtakım özgürlüklerinden vazgeçen bireylerden oluştuğunu temellendirmede kullanılan bir kabul, bir hareket noktası olarak ileri sürülür.

17. yüzyılda toplum sözleşmesi devletin temelini bireylerin karşılıklı sözleşmesi tasarımı üzerinden bireyde ve insanda bulan bir kuram olarak ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

Toplum sözleşmesi bir anlamda modern filozofların siyasi gücün bireyin onayına bağlı olduğu göstermek amacıyla geliştirmiş oldukları bir kurgu ya da varsayımdır

Doğru Cevap: C

Soru 28

Felsefenin insanlararası ilişkilerde değer sorunlarını inceleyen, bu konuda bilgi ortaya koyan dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Siyaset

Ontoloji

Epistemoloji

Aksiyoloji

Etik

Açıklama:

Etik terimi köken olarak Yunanca ethos sözcüğünden gelir. Etik felsefenin insanlararası ilişkilerde değer sorunlarını inceleyen, bu konuda bilgi ortaya koyan dalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Felsefenin pratik disiplinleri teorik disiplinlerinden farklı olarak insanın eylemleri ve eylem ilkelerini soruşturan alandır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi felsefenin pratik disiplinlerinden birisidir?

Ontoloji

Epistemoloji

Metafizik

Bilim felsefesi

Etik

Açıklama:

Etik ve siyaset felsefesi felsefenin pratik disiplinleri arasında görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 30

"Nikomakhos’a Etik" başlıklı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sokrates

Aristoteles

Rousseau

Hobbes

Platon

Açıklama:

Aristoteles Nikomakhos’a Etik adlı yapıtında bu yapıtın bir siyaset araştırması olduğunu söyler.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Toplum felsefesi ve devlet felsefesi bir aşağıdakilerden hangisini oluşturmaktadır?

Siyaset felsefesi

bilgi felsefesi

varlık felsefesi

ahlak felsefesi

sanat felsefesi

Açıklama:

Toplum felsefesi kendi başına toplumu ele alırken devlet felsefesi kendi başına devleti ele alır. Siyaset felsefesinin konusunu ise hem toplum ve toplumsal düzen hem de devlet oluşturur. Bir anlamda toplum felsefesi ve devlet felsefesi ikisi bir arada siyaset felsefesini oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 32

İnsan eylemlerini belirleyen ilkeleri ve insan için iyi bir yaşamın ne türden bir yaşam olduğunu sorgulayan, “Nasıl yaşamalı?” sorusuna yanıt arayan felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?

ontoloji

etik

sosyoloji

toplumsallık

olgusallık

Açıklama:

Etik insan eylemlerini belirleyen ilkeleri ve insan için iyi bir yaşamın ne türden bir yaşam olduğunu soruşturan, “Nasıl yaşamalı?” sorusuna yanıt arayan bir felsefe dalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

"(...) siyasal bütün olarak siyasal bir varlık olarak (...) koyucu bir birliktir." yukarıdaki ifadede boşluk bıraklan yerlere hangisi getirilmelidir?

birey / kural

devlet /yasa

devlet / düzen

iktidar / yasa

devlet / amaç

Açıklama:

Devlet siyasal bütün olarak siyasal bir varlık olarak yasa koyucu bir birliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Gerçeklikte şimdiye kadar var olmamış olan ya da gerçekleşmesi olanaksız olan adil toplum ve devlet tasarımlarınıdile getiren kurgulara ne ad verilir?

distopya

zoon politikon

ütopya

egemenlik

hak

Açıklama:

Ütopya terimi Yunancada olmayan ülke anlamına gelir. Ütopyalarda gerçeklikte şimdiye kadar var olmamış olan ya da gerçekleşmesi olanaksız olan adil toplum ve devlet tasarımları dile getirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

"Siyaset (...) tarihsel olarak devletin nasıl ortaya çıktığına bir yanıt (...)." yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

bilimi/ arar

felsefesi /arar

bilimi / aramaz

felsefesi / aramaz

tarihi/ aramaz

Açıklama:

Siyaset felsefesi tarihsel olarak devletin nasıl ortaya çıktığına bir yanıt aramaz.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Doğa durumu varsayımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Devletin var oluş nedenini açıklamaya çalışan siyaset kuramları bir varsayımdan hareket ederler.

Doğa durumu devletin kökeni sorununun çözümünde yol gösteren bir hareket noktası ya da tasarımdır.

Siyaset felsefesinde doğa durumu
gerçek bir durum olarak tasarlanmaz.

Doğa durumu tarihsel bir gerçekliktir.

Açıklama:

Siyaset felsefesinde doğa durumu gerçek bir durum olarak tasarlanmaz. Yukarıda da belirtildiği gibi doğa durumu bir varsayımdır, bir tasarımdır. Devletin var oluş nedenini açıklamak, devletin varlığını temellendirmek amacıyla tasarlanmış bir durumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Toplum sözleşmesi tasarımını ilk kez ifade eden filozof kimdir?

MArtin Heidegger

Friedrich Engels

KArl MArx

Thomas Hobbes

John Locke

Açıklama:

Toplum sözleşmesi tasarımını ilk ortaya atan filozof olarak Thomas Hobbes bilinir. Hobbes 17. yüzyılda insanın doğa durumundan bencil istek ve çıkarlarının insanın kendisi için güvensiz bir durum oluşturması gerekçesiyle toplum sözleşmesi tasarımını ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 38

İnsanın pratik, toplumsal, siyasi yönünü oluşturan değerleri, eylemleri ve eylem ilkelerini soruşturan alanları hangileridir?

teorik disiplinleri

kuramsal disiplinleri

pratik disiplinleri

ontolojik disiplinler

epistemolojik disiplinleri

Açıklama:

Felsefenin pratik disiplinleri teorik disiplinlerden farklı olarak insanın pratik, toplumsal, siyasi yönünü oluşturan değerleri, eylemleri ve eylem ilkelerini soruşturan alanlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Felsefede ontolojik temel olarak yer alan ve bir şeyin varlığının dayandığı temel anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

varlık temeli

kültür temeli

bilgi bilimi

siyasi temeli

anlam temeli

Açıklama:

Varlık temeli felsefede ontolojik temel diye geçer ve bir şeyin varlığının dayandığı temel anlamına gelir. Niçin bir şey varolmak zorunda sorusuna verilen her yanıt, o şeyin ontolojik temellerinin ne olduğu sorusuna verilmiş bir yanıttır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Etik incelemesinin aslında bir siyaset incelemesi olduğunu Nikhomakthos'a Etik kitabında ifade eden filozof kimdir?

platon

Herakletios

Aristoteles

Anaksimandros

Spkrates

Açıklama:

Aristoteles Nikomakhos’a Etik adlı yapıtında bu yapıtın bir siyaset araştırması olduğunu söyler. Etik incelemesinin aslında bir siyaset incelemesi olduğunu söylemekle ne dile getirmek istemiş olabilir sorusu burada sorulacak bir soru olarak etik ve siyaset ilişkisini göstermek bakımından önemli bir ipucu sağlayacaktır bize.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Siyaset felsefesinin temel sorusu aşağıdakilerden hangisidir?

Devletin var olup/olmaması

Devletin nasıl organize edileceği

Devletin ve toplumun adil olmasının koşulu

Devletin iyi/kötü şekilde yönetilişi

Devlette var olan kurallar

Açıklama:

Siyaset felsefesinin temel sorusu devletin var olup olmamasıdır.Diğer sorular bu sorudan sonra gelir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Felsefede arkhe sorunu ile ......................... sorunu kestedilir ? Yukarıda boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

ideal devlet

temel bulma

geçerlilik

oluşum

varoluş

Açıklama:

Felsefede arkhe (köken) bulma sorunu denilince temel bulma sorunu kastedilmektedir. Boşluk bırakılan alana uygun olan temel bulma şıkkı dır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

''Bir Adalet Kuramı'' isimli yapıt kime aittir ?

Thomas Hobbes

Jean Jacques Rousseau

John Locke

John Rawls

Aristoteles

Açıklama:

''Bir Adalet Kuramı'' isimli yapıt John Rawls'a aittir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Genel olarak toplum sözleşmesinin içerisinde aşağıdaki içeriklerden hangisi vardır ?

Devletin varoluş amacı

Devletin kökeni

Devletin doğası

Bireylerin hak ve özgürlükleri

Hepsi

Açıklama:

Genel olarak toplum sözleşmesinin içerisinde devletin varoluş amacı, kökeni ve doğası yanında toplumu oluşturan bireylerin hak ve ödevlerini açıklayan bir anlaşmadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

''Konsensüs'' teriminin türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma

Sözleşme

Çatışma

Uzlaşma

Adalet

Açıklama:

Konsensüs teriminin türkçe karşılığı uzlaşma yada uzlaşımdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi etik ve siyaset felsefesi arasındaki ilişki doğru olarak verilmemiştir?

Her ikisi de toplumsal - siyasal bir varlık olan insanı ele almaktadır.

Her ikisi de pratik aklın etkinliklerini soruşturur.

Her ikisi de pratik bir felsefe disiplinidir.

Her ikisi de kişiler arası ilişkilerde ortaya çıkan eylemin belirleyici ilkelerini araştırır.

Her ikisi de eylemlerimize yön veren pratik aklı soruşturur.

Açıklama:

Felsefe, hem teorik aklı hem pratik aklı soruşturmalarında ilke olarak alır. Siyaset felsefesi de etik gibi pratik aklın etkinliklerini soruşturur. Başka bir deyişle, eylemlerimize yön veren pratik aklı soruşturur. Bu anlamda Etik gibi siyaset felsefesi de pratik bir felsefe disiplinidir. Ama Etik, özellikle kişi olarak eylemde bulunan insanı soruşturmasına konu eder. Oysa siyaset felsefesi, insanın siyasi etkinliklerini, yani toplumsal yaşamını, bir bütün olarak toplumu ve toplumsal düzenlemeleri belirleyen ilkeleri eleştirir ve sorgular. Buna göre sadece etik, ilişkilerde ortaya çıkan eylemin belirleyici ilkelerini araştırmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi siyaset felsefesinin temel sorularından bir tanesidir?

Varlık yapısı ne olmalı ?

Devamlılık nasıl sağlanmalı ?

Kim hangi haklara sahip olacak ?

Nasıl yaşamalı ?

Varlık yapısını hangi temel oluşturmalı ?

Açıklama:

Siyaset felsefesinin iki temel sorusu vardır : 1) Kim hangi haklara sahip olacak ?, 2) Egemenlik kimde olacak ? Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Devletle ilgili ilk önemli görüş olan ''devletin amacı yalnızca toplumun bir kesimini mutlu kılmak değil, toplumu bir bütün olarak mutlu kılmaktır. Devletin ve toplumun adil olmasının koşulu da toplumu oluşturan bölümlerin her birinin uyum içinde kendi üzerine düşeni yapmasından geçer'' kime aittir ?

Aristoteles

Platon

Immanuel Kant

Edmund Husserl

Jean Paul Sartre

Açıklama:

''Devletin amacı yalnızca toplumun bir kesimini mutlu kılmak değil, toplumu bir bütün olarak mutlu kılmaktır. Devletin ve toplumun adil olmasının koşulu da toplumu oluşturan bölümlerin her birinin uyum içinde kendi üzerine düşeni yapmasından geçer'' görüşü Platon'a aittir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Siyaset felsefesinin temel kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Adalet

Özgürlük

Hürriyet

Hak

Devlet

Açıklama:

Siyaset felsefesinin temel kavramı ''Devlet''tir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Siyaset felsefesi tarihinde ele alınan en eski sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük

Eşitlik

Mülkiyet

Adalet

Hak ve ödevler

Açıklama:

Siyaset felsefesi tarihinde ele alınan en eski sorun, mülkiyettir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Eski Yunanca'da “Polis” kavramı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

“politika” sözcüğü ile ilişkilidir

Sehir-devlete dair bir terimdir

Şehir-devlet içindeki yurttaşları tanımlar

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Eski Yunancada “Polis” kavramı ile ilgili aşağıda “politika” sözcüğü ile ilişkilidir. Şehir-devlete dair bir terimdir ve Şehir-devlet içindeki yurttaşları tanımlar.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Eski Yunan’da “ussal açıklamalar getirme” ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

“politika” sözcüğü ile eşanlamlıdır

“Logos”lu bir açıklama getirme şeklidir

Felsefede temellendirme anlamına gelir

İnsanın yapıp etmelerine ilişkin sorunlara dairdir

Eleştirel bir düşünce etkinliğidir

Açıklama:

Eski Yunan’da “ussal açıklamalar getirme” Eleştirel bir düşünce etkinliğidir. İnsanın yapıp etmelerine ilişkin sorunlara dairdir. Felsefede temellendirme anlamına gelir. “logos”lu bir açıklama getirme şeklidir. Fakat “politika” sözcüğü ile eşanlamlı değildir

Doğru Cevap: A

Soru 53

“Zoon politikon” ile ilgili aşağıdaki tanımlamalardan hangileri doğrudur?

Plato’nun Politika adlı eserinde kullandığı bir terimdir

Türkçede “Siyasi canlı” anlamına gelir

İnsanın toplumsal bir varlık olduğuna vurgu yapar

İnsanın devlete başkaldıran bir varlık olduğuna vurgu yapar

I, II, III ve IV

I,II ve III

I,II ve IV

II, III ve IV

II ve III

Açıklama:

“zoon politikon” ile Türkçe'de “Siyasi canlı” anlamına gelip, insanın toplumsal bir varlık olduğuna vurgu yapmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aristoteles insanın “erdemli” olmasının koşulunu nasıl tanımlamaktadır?

Toplum içinde yaşaması

Devlet düzeni içinde yaşaması

Sahip olunan olanakları toplum yaşamı içinde gerçekleştirmesi

Tinsel olmaması

I, II, III ve IV

I, II, ve IV

I, II ve III

I ve III

II ve IV

Açıklama:

Aristoteles insanın “erdemli” olmasının koşulu, Toplum içinde yaşaması, devlet düzeni içinde yaşaması ve sahip olunan olanakları toplum yaşamı içinde gerçekleştirmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Siyaset felsefesi nasıl bir araştırma etkinliğidir?

siyaset sorunlarını
siyaset olgularını
insanın siyasi etkinliklerini
siyaset sistemlerini

araştıran bilgi etkinliğidir.

I, II, III ve IV

I,II ve III

I,II ve IV

II, III ve IV

II ve III

Açıklama:

Siyaset felsefesi, siyaset sorunlarını, siyaset olgularını, insanın siyasi etkinliklerini ve siyaset sistemlerini araştıran bilgi etkinliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

''Devletin amacı yalnızca toplumun bir kesimini mutlu kılmak değil, toplumu bir bütün olarak mutlu kılmaktır'' görüşünü Eskiçağ'da ilk olarak kim ortaya atmıştır?

Hobbes

Locke

Cassirer

Platon

Aristoteles

Açıklama:

''Devletin amacı yalnızca toplumun bir kesimini mutlu kılmak değil, toplumu bir bütün olarak mutlu kılmaktır'' görüşü ilk olarak Platon tarafından ortaya atılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Siyaset felsefesinin kavramsal soruşturması içine aşağıdaki kavramlardan hangisi dâhil edilemez?

Özgürlük

Adalet

Mülkiyet

Polis

Egemenlik

Açıklama:

siyaset felsefesinin kavramsal soruşturması içine başta "devlet" olmak üzere "özgürlük", "adalet","mülkiyet", "hak" ve "egemenlik" dahildir. Polis bu kavramlardan birisi değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Gerçeklikte şimdiye kadar var olmamış olan ya da gerçekleşmesi olanaksız olan adil toplum ve devlet tasarımları ile meydana gelen ülkenin adı nedir ?

Politeia

Zoon politikon

Ütopya

Logos

Distopya

Açıklama:

Ütopya terimi Yunancada olmayan ülke anlamına gelir. Ütopyalarda gerçeklikte şimdiye kadar var olmamış olan ya da gerçekleşmesi olanaksız olan adil toplum ve devlet tasarımları dile getirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Türkçe karşılığı uzlaşma ya da uzlaşım olan, aynı zamanda toplum sözleşmesinde sözleşmenin koyduğu ilkeler üzerinde tam bir oybirliği içinde ortak karara varma anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Genel istenç

Konsenüs

Arkhe

Politeia

Homo homini lupus

Açıklama:

Konsensüs teriminin Türkçe karşılığı uzlaşma ya da uzlaşımdır.Toplum sözleşmesinde uzlaşma, sözleşmenin koyduğu ilkeler üzerinde tam bir oybirliği içinde ortak karara varma anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Bir siyaset araştırması olan “Nikomakhos’a Etik” adlı yapıt kim tarafından yazılmıştır ?

Platon

Aristoteles

Sokrates

Rousseau

Locke

Açıklama:

Bir siyaset araştırması olan “Nikomakhos’a Etik” adlı yapıtı Aristoteles yazmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. .............. yönetim biçimlerini, siyasal olguları ve süreçleri betimlemek suretiyle olanı olduğu gibi ele alır.
II. .............. konusu toplum ve devlet olan, toplum ve devletle ilgisinde siyaset olgularını kavramsal olarak ele alan, eleştiren, temellendiren düşünsel bir etkinliktir.
Yukarıda verilen tanımlar sırasıyla aşağıdaki kavram çiftlerinden hangisine karşılık gelir?

I. Etik, II. Siyaset Felsefesi

I. Siyaset Bilimi, II. Ahlak Felsefesi

I. Toplum sözleşmesi , II. Etik

I. Siyaset Bilimi, II. Siyaset Felsefesi

I. Egemenlik Hakkı, II. Toplum Sözleşmesi

Açıklama:

Siyaset bilimi yönetim biçimlerini, siyasal olguları ve süreçleri betimlediği, başka bir deyişle olguyu olduğu gibi betimlediği, olanı olduğu gibi gösterirken, siyaset felsefesi olanı eleştirmek üzerinden, olması gerekeni vurgulamaktadır. Siyaset felsefesi konusu toplum ve devlet olan, toplum ve devletle ilgisinde siyaset olgularını kavramsal olarak ele alan, eleştiren, temellendiren düşünsel bir etkinliktir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Siyaset felsefesinde “Devlet nedir?” sorusuyla aynı anlama gelen soru aşağıdakilerden hangisidir?

Devlet kime aittir?

Devlet ne içindir?

Devlet ne şekilde ortaya çıkmıştır?

Devlet hangi haklara sahiptir?

Egemenlik kime aittir?

Açıklama:

Siyaset felsefesinin temel sorusu bir devletin var olup olmaması gerektiğiyle ilgilidir. Başka bir deyişle, devletin var olması gerekip gerekmediği, eğer var olması gerekiyorsa niçin var olmak zorunda olduğu hakkında bir sorudur. Felsefenin diliyle söylenecek olursa bu soru “Devlet nedir?” sorusudur. Siyaset Felsefesi “Devlet nedir?” sorusunu sorar sormaz bu sorunun “Devlet ne içindir?” sorusuyla aynı soru olduğunu bilir. Başka bir anlamda siyaset felsefesi insanın kurduğu bir bütünün ne amaçla kurulduğunu sorgular.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aristoteles Politika adlı yapıtının hemen başında insanı “zoon politikon” olarak tanımlamaktadır. Zoon politikon ile kastedilen aşağıdakilerden hangisidir?

Düşünen bir varlık

Siyasal bir varlık

Sorgulayan bir varlık

Meraklı bir varlık

Araştıran bir varlık

Açıklama:

Aristoteles Politika adlı yapıtının hemen başında insanı “zoon politikon” olarak tanımlar. Bununla kastettiği şey insanın toplumsal bir varlık, devlet kuran bir varlık, siyaset yapan bir varlık olduğudur. Başka bir deyişle belirli bir amaç uğruna bir arada yaşamak uğruna bir araya gelmiş insanlar bütünü olarak bir toplum ve devlet anlayışı görülür burada.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Hem siyaset bilimi hem de siyaset felsefesi konu olarak siyaseti ele almaktadır. Siyaset olgusuna siyaset bilimi ve siyaset felsefesinin yaklaşım tarzıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Siyaset bilimi olanı olduğu gibi ele alır.

Siyaset felsefesi olanı eleştirir.

Siyaset bilimi olması gerekeni ele alır.

Siyaset felsefesi; siyaset sorunlarını, siyaset olgularını ve sistemlerini, İnsanın siyasi etkinliklerini felsefi olarak araştıran bir bilgi etkinliğidir.

Siyaset bilimi siyaset olgularını, devletin işleyişini, yönetim biçimlerini betimler.

Açıklama:

Siyaset Felsefesi ile siyaset bilimi arasında genel olarak yapılan ayırım, siyaset biliminin yönetim biçimlerini, siyasal olguları ve süreçleri betimlediği, başka bir deyişle olguyu olduğu gibi betimlediği, olanı olduğu gibi gösterdiği, oysa siyaset felsefesinin olanı eleştirmek üzerinden, olması gerekeni vurguladığı şeklindedir. Siyaset bilimi olması gerekeni ele almaz bu siyaset felsefesinin konusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Bir siyasi sistemin kurulmasında toplum sözleşmesinin en iyi yöntem olduğunu savunan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

John Locke

Jean Jacques Rousseau

Thomas Hobbes

Platon

Aristoteles

Açıklama:

Rousseau’ya göre toplum sözleşmesi bir siyasi sistemin kurulmasında en iyi yöntemdir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

I. Etik
II. Bilgi Felsefesi
III. Siyaset Felsefesi
IV. Mantık
Yukarıdakilerden hangileri felsefenin pratik disiplinleri arasında görülür?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Bilgi Felsefesi, Mantık, Bilim Felsefesi gibi felsefe dalları felsefenin teorik alanlarından sayılırken Etik, Siyaset Felsefesi, Sanat Felsefesi gibi dallar felsefenin pratik alanları içinde sayılırlar. Siyaset felsefesinin pratik felsefe olmasından anlaşılması gereken şey, onun pratik bir alanı konu ediniyor olmasıdır. Bu anlamda etik de insan yapıp etmeleri olan insan eylemlerini konu edindiğinden o da felsefenin pratik alanında sayılır ve o da siyaset felsefesi gibi konusu pratik olduğundan dolayı pratik alan sayılır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aristoteles Nikomakhos’a Etik adlı yapıtında bu yapıtın bir siyaset araştırması olduğunu söylemektedir. Bir başka deyişle etik incelemesinin aslında bir siyaset incelemesi olduğunu ifade etmektedir. Buna göre siyaset ve etik arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Etik incelemesi siyaset araştırmasına bir giriş niteliğindedir.

Her siyaset araştırmasının dayandığı temel ilkelerin etik ilkeler olması gerekmektedir.

Siyasetin temelini etik oluşturmalıdır.

Etikle siyasetin ayrılması gerekmektedir.

Siyaset araştırmaları etik ilkeler üzerine temellenmelidir.

Açıklama:

Aristoteles etik incelemesinin aslında bir siyaset incelemesi olduğunu söylerken kastettiği, bu incelemenin siyaset araştırmasına giriş niteliğini taşıdığıdır. Bu da her siyaset araştırmasının dayandığı temel ilkelerin aslında etik ilkeler olması gerektiği anlamına gelir. Filozof bunu siyasetin temelini etik oluşturur diyerek dile getirecektir. Siyaset olgularının etik ilkelerle açıklanabilir oluşu, siyaset felsefesinin temel olgularının bilinme temelinin etik ilkeler olduğu anlamına gelir. Bir anlamda etik, siyaset araştırması için bilgisel anlamda bir temel oluşturacaktır. Yukarıda açıklandığı üzere, birbirleriyle bu kadar ilişkili olan alanların ayrılması düşünülemez.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Politeia adlı eserin yazarı olan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Aristoteles

Macchiavelli

John Locke

Francis Bacon

Açıklama:

Platon “Politeia” adlı yapıtında adil bir toplumun (şehir devletinin) nasıl kurulabileceğini, nasıl olması gerektiğini anlatmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Thomas Hobbes’ın toplum sözleşmesi tasarımında, insanın doğa durumu “homo homini lupus” olarak belirtilir. Bu durumun dilimizde karşılığı olan söz öbeği aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan beşer, kuldur şaşar.

İnsan insanın şeytanıdır.

İnsan yükü ağırdır.

İnsan insanın kurdudur.

İnsan gönlünün artığını söyler.

Açıklama:

Toplum sözleşmesi tasarımını ilk ortaya atan filozof olarak Thomas Hobbes bilinir. Thomas Hobbes’a göre doğa durumunda “homo homini lupus” yani insan insanın kurdu olduğundan ve bu durum herkesin herkese karşı savaşından kaynaklanan bir güvensizlik durumuna yol açtığından bir toplum sözleşmesine gerek vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Toplum sözleşmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir ifadedir?

Yazılı olmayan bir sözleşmedir.

Bireylerin kendi çıkarlarının önüne toplumun genel çıkarını ve genel istenci koyan bir sözleşmedir.

Düzenli ve adil bir toplum oluşturmayı amaçlar.

Toplum içerisindeki bireyler sınırsız bir özgürlüğe sahiptir.

Bireylerin egemenlik haklarını üçüncü bir güce devrettikleri bir sözleşmedir.

Açıklama:

Toplum sözleşmesi doğa durumunda bireysel çıkarlarından ve bencil isteklerinden vazgeçen bireylerin kendi çıkarlarının önüne toplumun genel çıkarını ve genel istenci koyan bir sözleşmedir. Bu sözleşme bireylerin düzenli ve adil bir toplum oluşturmak üzere kendi aralarında yaptıkları ve egemenlik hakkını bir üçüncü güce devrettikleri yazılı olmayan bir sözleşmedir. Bu yazılı olmayan anlaşmayla toplum ve devlet kurulmuş ve doğa durumundan çıkılmış olur.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Sözlük anlamı açısından, devlet işlerini düzenleme ve yürütme ile ilgili bir insan etkinliği olarak bilinen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Din

Devlet

Siyaset

Felsefe

Sanat

Açıklama:

Çözüm: Siyaset genel sözlük anlamı açısından devlet işlerini düzenleme ve yürütme ile ilgili bir insan etkinliği olarak bilinir. Siyaset terimi köken bilimsel olarak Eski Yunancada geçen “politika” sözcüğünden gelmektedir ve Batı dillerine de bu şekilde geçmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Tinsel kavramının felsefedeki anlamı nedir?

Kültürel

Dinsel

İyi

Uslamsal

İde

Açıklama:

Çözüm: Tinsel kavramı sözcük olarak manevi teriminin Türkçesi olsa da felsefedeki özel anlamıyla “kültürel” anlamına gelmektedir. Ama bu “kültürel” kavramından belirli bir toplumun kültürünü anlamamak gerekir. Daha çok insana ait olan, insan yapıp etmesi olan anlamında düşünülmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Yasa koyma yetkisi kime aittir?

Kilise

Devlet

İnsan

Hukuk

Filozof

Açıklama:

Yasa koyma yetkisi siyasal bir birlik oluşturan devlettedir. Devlet siyasal bütün olarak siyasal bir varlık olarak yasa koyucu bir birliktir. Yasa koyucunun koyduğu yasaların toplumsal varlık alanında belirlenim gücü vardır. Çünkü yasalar zorlayıcı olarak karşımıza çıkarlar.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Siyaset felsefesi felsefi olarak neleri araştırır?

Siyaset sorunlarını

Siyaset olgularını

İnsanın siyasi etkinliklerini

Siyaset sistemlerini

Hepsi

Açıklama:

Çözüm: Bir siyaset kuramı, siyaset ya da siyasetle ilgili herhangi bir konu üzerinde kavramsal bir düşünmedir. Siyaset felsefesi kendi sorunlarına kavramsal açıklamalarla yaklaşır. Başka bir deyişle siyaset kuramı siyasal olguların ya da kurumların temellendirilmesiyle ilgilidir. O hâlde siyaset felsefesi siyaset sorunlarını, siyaset olgularını ve sistemlerini, insanın siyasi etkinliklerini felsefi olarak araştıran bilgi etkinliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Devletle ilgili ilk önemli görüşü kim dile getirmiştir?

Socrates

Descartes

Platon

Hume

Rousseau

Açıklama:

Çözüm: Devletle ilgili ilk önemli görüşü Eskiçağda Platon dile getirmiştir. Ona göre devletin amacı yalnızca toplumun bir kesimini mutlu kılmak değil, toplumu bir bütün olarak mutlu kılmaktır. Devletin ve toplumun adil olmasının koşulu da toplumu oluşturan bölümlerin her birinin uyum içinde kendi üzerine düşeni yapmasından geçer.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Yunancada olmayan ülke anlamına gelen kavram nedir?

Devlet

Mülkiyet

Hak

Egemenlik

Ütopya

Açıklama:

Çözüm: Ütopya terimi Yunancada olmayan ülke anlamına gelir. Ütopyalarda gerçeklikte şimdiye kadar var olmamış olan ya da gerçekleşmesi olanaksız olan adil toplum ve devlet tasarımları dile getirilir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Siyaset felsefesi hangi soruya yanıt aramaz?

Devlet nasıl ortaya çıkmıştır?

Devlet nedir?

Devlet neden var?

Devlet var olmak zorunda mı?

Devlet niçin var olmak zorunda?

Açıklama:

Siyaset felsefesi tarihsel olarak devletin nasıl ortaya çıktığına bir yanıt aramaz. Tarihsel süreçte bir devletin nasıl kurulmuş olduğu ya da genel olarak devletin nasıl ortaya çıktığı, tarih sahnesinde ilk devletin hangisi olduğu siyaset felsefesinin sorun alanının dışında kalır. Bu soruların yanıtını başka bilimler, söz gelişi Tarih veya Siyaset Bilimi verebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Hiçbir devlet örgütlenmesinin, siyasi örgütlenmenin ve yönetimin olmadığı zamanki durumu dile getiren ya da insanın toplum dışında bozulmamış hâlde veya tamamen doğal hâlde bulunduğu durumu ifade eden tasarım nedir?

Varsayım

Doğa durumu

Ütopya

Doğal hukuk

Genel istenç

Açıklama:

Doğa durumu hiçbir devlet örgütlenmesinin, siyasi örgütlenmenin ve yönetimin olmadığı zamanki durumu dile getiren ya da insanın toplum dışında bozulmamış hâlde veya tamamen doğal hâlde bulunduğu durumu ifade eden bir tasarımdır. Doğa durumu devletin temeli sorununa varsayım olarak ele aldığı bir tasarımından hareketle yaklaşır. Doğa durumunda herkes doğa yasalarına bağlıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Toplum sözleşmesi tasarımını ilk ortaya atan filozof kimdir?

Platon

Aristotales

Socrates

Thomas Hobbes

Berkeley

Açıklama:

Çözüm: Toplum sözleşmesi tasarımını ilk ortaya atan filozof olarak Thomas Hobbes olarak bilinir. Hobbes 17. yüzyılda insanın doğa durumundan bencil istek ve çıkarlarının insanın kendisi için güvensiz bir durum oluşturması gerekçesiyle toplum sözleşmesi tasarımını ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Etik kavramının özellikleri hangi seçenekte yer almaktadır?

Ben neyim sorusuna yanıt verir.

Dinle ilgilidir.

Mülkiyet sorununa ilişkindir.

İnsanlar arası ilişkilerde değer sorunlarını inceler.

Toplumsal sorunlarla ilgilenmez.

Açıklama:

Çözüm: Etik felsefenin insanlar arası ilişkilerde değer sorunlarını inceleyen, bu konuda bilgi ortaya koyan dalıdır. “Ne yapmalıyım?” sorusuna yanıt veren temel bir alandır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aristoteles’in insanın toplumsal bir varlık olduğuna vurgu yaptığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Zoon politikon

Tinsel

Logos

Polis

Politika

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 82

Etik aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt arayan bir felsefe dalıdır?

Nasıl yaşamalı?

Niçin yaşamalı?

Devlet nasıl oluştu?

İyilik kavramı nedir?

Kötülük kavramı nedir?

Açıklama:

Etik insan eylemlerini belirleyen ilkeleri ve insan için iyi bir yaşamın ne türden bir yaşam olduğunu soruşturan, “Nasıl yaşamalı?” sorusuna yanıt arayan bir felsefe dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Siyaset felsefesinin en temel sorunu aşağıdakilerden hangisidir?

Teknoloji

İnsanın yaşamı

Devletin varlığı

Ekonomi

Gelir dağılımı

Açıklama:

İlk soru yurttaşların hak ve ödevlerinin dağılımı ve temeliyle ilgiliyken ikinci soru siyasal egemenliğin dağılımıyla ilgilidir. Bu sorular aslında devletin varlığıyla ilgili temel sorundan doğan sorulardır. Öyleyse siyaset felsefesinin en temel sorunu devletin varlığı sorunudur.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Ele aldığı soru ve sorunlar bağlamında aşağıdakilerden hangisinin siyaset felsefesinin başat kavramı olması beklenir?

Özgürlük

Mülkiyet

Adalet

Devlet

Egemenlik

Açıklama:

Bir önceki soruda siyaset felsefesinin insanın varlık yapısından doğan devlet sorununu ele aldığını söylemiştik. Eğer siyaset felsefesinin temel sorunu buysa temel kavram da “devlet” kavramıdır. Bununla birlikte kavramsal soruşturma yalnız “devlet” üzerin odaklanmaz; ama “devlet” ile birlikte bazı başka kavramları da eleştirel olarak sorgular.

Doğru Cevap: D

Soru 85

İnsana ait olan özelliklerden ve olanaklardan hareketle insanın ne olduğu sorusuna yanıt arayan felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Varlık Felsefesi

İnsan Felsefesi

Siyaset Felsefesi

Toplum Felsefesi

Din Felsefesi

Açıklama:

İnsan felsefesi insan doğasını kavramaya çalışan, insan denen varlığı bütününde nesne edinen, insana ait olan özelliklerden ve olanaklardan hareketle insanın ne olduğu sorusuna yanıt arayan bir felsefe dalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Toplumun bütününün belirli bir amaca yönelik olarak bilinçli etkinlikte bulunma gücü.
Bireysel çıkarların genelin iyiliği uğruna feda edilmesi
Bireylerin bütün uğruna, yani hem kendileri hem de başkaları uğruna hareket etmesi.
Seçme ya da karar verme yetisi

Toplum sözleşmesinde geçen “genel istenç” kavramıyla anlatılmak istenen yukarıdakilerden hangisine tekabül etmektedir?

III

I ve III

Açıklama:

İstenç tercih etme, seçme ya da karar verme yetisidir. Genel istenç ise toplumun bütününün belirli bir amaca yönelik olarak bilinçli etkinlikte bulunma gücüdür. Burada geçen “genel istenç” ifadesiyle bireylerin bütün uğruna, yani hem kendileri hem de başkaları uğruna hareket etmesi anlamı çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Aşağıdakilerden hanisi etik sözcüğü ile ilgili doğru bilgilerden biri değildir?

Köken olarak Yunanca ethos sözcüğünden gelir.

Yunanca ethos sözcüğü gelenek, huy ve karakter gibi anlamlara gelir; Latincede “moral” sözcüğü ile karşılanır.

Etik, felsefenin kişiler arası ilişkilerde değer sorunlarını inceleyen, bu konuda bilgi ortaya koyan dalıdır.

Etik, felsefenin “Ne yapmalıyım?” sorusuna yanıt veren temel bir alanıdır.

Etik, eylem söz konusu olduğunda ilkeleri ve temelleri sorgulamaz.

Açıklama:

Her felsefe disiplininde olduğu gibi etik de eylem söz konusu olduğunda ilkeleri ve temelleri araştırır, sorgular.

Doğru Cevap: E

Soru 88

İnsan bağlamında düşünüldüğünde etiğin varlık temelini oluşturan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanın siyasi varlığı

Diğer canlılarla olan ilişkisi

İnsanın kendine özgü doğası

İnançlar çerçevesinde edinilen ahlak

Toplumsal konumun inşası

Açıklama:

Etiğin varlık temelini, insanın kendine özgü doğası oluşturur. İnsanın siyasi bir varlık olması, onun devlet kuran bir varlık olması, başka bir deyişle insanın sahip olduğu olanaklar toplamı etiğin ontolojik temelini oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 89

İdeal devletin nasıl olması gerektiğini;
İdeal ve adil toplum düzeninin ne olduğunu;
Devletin amacının ne olduğunu belirlemeye çalışır.

Yukarıda siyaset felsefesinde devletin kökenine ilişkin açıklamalar verilmiştir. Bu açıklamalardan hangileri doğrudur?

III

I-II

I-II-III

Açıklama:

Siyaset felsefesinde devletin niçin var olmak zorunda olduğunu temellendirilmeye çalışılır. Bu bağlamda siyaset felsefesi siyaset olgularını ve devletin işleyişi ya da yönetim biçimlerini betimlemez. Bunu Siyaset Bilimi yapar. Oysa Siyaset Felsefesi bunun yerine daha çok ideal devletin nasıl olması gerektiğini, ideal ve adil toplum düzeninin ne olduğunu, devletin amacının ne olduğunu belirlemeye çalışır ve bunu da olması gerekenden hareketle yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıda siyaset bilimi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Deneysel yöntemle tarihsel olarak ortaya çıkmış devletleri inceler.

Siyasal olguların betimlemelerini yapar.

Olgular arasında nedensel bağlantılar kurar.

Siyasal ideolojileri ve siyaset öğretilerini deneysel olarak betimler.

Devletin işleyişinde ortaya çıkan sorunları çözmek gibi bir misyon üstlenmez.

Açıklama:

Siyaset bilimi ise deneysel yöntemle tarihsel olarak ortaya çıkmış devletlerin ve siyasal olguların betimlemelerini yaparak bu olgular arasında nedensel bağlantılar kurar. Siyasal ideolojileri ve siyaset öğretilerini deneysel olarak betimler. Ayrıca siyaset biliminin devletin işleyişinde ortaya çıkan sorunları çözmek gibi faydacı bir anlayışı da vardır.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Modern siyaset felsefesinin birçok devlet öğretisi devletin hangi sorununa yanıt vermeye çalışmıştır?

Devletin kökeni

Devletin işleyişi

Devletin Felsefesi

Devletin kavramı

Devletin kuramı

Açıklama:

Modern siyaset felsefesinin birçok devlet öğretisi devletin kökeni sorununa yanıt vermeye çalışmışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Eskiçağ’da Presokratik düşünürler için Polis’te yaşayan toplumun yapısını ve toplumu düzenleyen kurallar olarak yasaların varlık temellerini araştırmak hangi araştırma yanında ikinci bir araştırma konusu olmuştur?

Hukuk araştırması

Doğa araştırması

Yöntem araştırması

Toplum araştırması

Mutluluk araştırması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 3

Düşünülenler alanının değişmeyen, devinmeyen nesneleri olan “idealar”ı değişmez bir bilgi türü olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Aristoteles

Weber

Platon

Kant

Thales

Açıklama:

Platon düşünülenler alanının değişmeyen, devinmeyen nesneleri olan “idealar” hakkında değişmez bir bilgi türü olan “episteme”den sözeder.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Platon’un insan görüşüne göre insan ruhunun üç yanı aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Akıl yanı, arzu-istekler yanı, irade-kızgınlık yanı

Doğruluk yanı, adalet yanı, irade-kızgınlık yanı

Gereksinim yanı, adalet yanı, irade-kızgınlık yanı

Akıl yanı, hakikat yanı, arzu-istekler yanı

Akıl yanı, gereksinim yanı, irade-kızgınlık yanı

Açıklama:

Platon’un insan görüşüne göre insan ruhunun üç yanı vardır: Arzular-istekler yanı, akıl yanı ve ikisi arasında dengeyi sağlayan irade denilen yan.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Platon’a göre insan ruhunun üç yanı gibi toplumun da üç yanından her birinin kendi erdemi vardır. Yukaridaki bilgiye göre, aşağıdakilerden hangisi yönetici sınıfın erdemi olmalıdır?

Arzu

istek

Kahramanlık

Cesaret

Bilgelik

Açıklama:

Platon tek insan ile toplum ya da devlet arasında tam bir benzerlik kurar. Platon’a göre insan ruhunun üç yanı gibi toplumun da üç yanından her birinin kendi erdemi vardır. Bilgelik yönetici sınıfın erdemi olmalıdır. Cesaret ise bekçiler, koruyucular sınıfının erdemi olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Platon’un devleti nasıl bir devlettir?

İdeal

Tek tip

Demokratik

Sözel

Mükemmeliyetçi

Açıklama:

Platon’un devleti ideal bir devlettir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aristoteles’in “zoon politikon" kavramının anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Zorunlu varlık

Toplumsal varlık

Akıl sahibi

Yurttaş

Doğaya yönelik

Açıklama:

Aristoteles’in toplum ve devlet anlayışı da onun insan anlayışına bağlıdır. Aristoteles’e göre insan her şeyden önce bir “zoon politikon”dur, toplumsal bir varlıktır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aristoteles’in yurttaş kavramı modern yurttaş kavramından büyük ölçüde farklıdır. Buna göre, yurttaşlar yöneticilerini seçmede söz sahibi olmak dışında başka nasıl katkıda bulunurlar?

Toplum birliği kurarak

Tek çocuklu aileler oluşturarak

Devletin yasalarını yapmaya bizzat katkıda bulunurlar.

Sosyal yardımlaşma yaparlar

Gönüllü askerlik yaparlar.

Açıklama:

Aristoteles’in yurttaş kavramı modern yurttaş kavramından büyük ölçüde farklıdır; çünkü ona göre yönetim temsili değil, doğrudan yönetimdir”. Başka bir deyişle, yurttaşlar yöneticilerini seçmede söz sahibi olmak dışında devletin yasalarını yapmaya bizzat katkıda bulunurlar.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aristoteles’e göre ideal ya da en iyi devlet biçimlerinden hangisi en iyi yönetim biçimi olacaktır?

Monarşi

Oligarşi

Aristokrasi

Politeia

Demokrasi

Açıklama:

Aristoteles’e göre ideal ya da en iyi devlet biçimleri her ne kadar monarşi ya da aristokrasi olsa da uygulamada en iyi yönetim biçimi anayasal düzen (politeia) olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Augustinus’a göre hukuk ve toplum düzeninin temelini aşağıdakilerden hangisi oluşturur?

Düzenlilik

Düzen

Hukuk

Yasalar

Adalet

Açıklama:

Augustinus’a göre de hukuk ve toplum düzeninin temelini adalet oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Devletin ve toplumun amacına, ortak iyiye ve adil toplum ve devlet düzenine yönelik eleştiriler olarak ortaya çıkan felsefe aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?

Bilgi felsefesi

Varlık felsefesi

Ahlak Felsefesi

Siyaset Felsefesi

Bilim Felsefesi

Açıklama:

Eskiçağ’da Platon ve Aristoteles’in toplum ve devlet kuramlarıyla başlayan siyaset felsefesi, bu filozofların düşüncesinde devletin ve toplumun amacına, ortak iyiye ve adil toplum ve devlet düzenine yönelik eleştiriler olarak ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda doğru seçenek D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Felsefe tarihinde Sokrates'ten önceki dönem aşağıdaki seçeneklerde yer alan dönem isimlerinden hangisi ile ifade edilmektedir?

Presokratik felsefe

Klasik felsefe

Hellenistik felsefe

Doğu felsefesi

Orta çağ felsefesi

Açıklama:

Felsefe tarihinde Sokrates’ten önceki döneme Presokratik felsefe dönemi adı verilir. Bu bağlamda doğru seçenek A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Platon'un siyasal görüşlerini, yani toplum ve devlet tasarımını ifade ettiği eser aşağıdakilerden hangisidir?

Kriton ya da Görev Üstüne

Şölen

Politeia (Devlet)

Menon

Epinomis

Açıklama:

Platon siyasal görüşlerini, yani toplum ve devlet tasarımını Politeia (Devlet) adlı yapıtında dile getirmiştir. Bu bağlamda doğru seçenek C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Platon’un toplum ve devlet öğretisi onun hangi kuramı üzerine şekillenmektedir?

Oluşçuluk

İdealar

Öz-görüngübilim

Olguculuk

Sezgicilik

Açıklama:

Platon’un toplum ve devlet öğretisi onun idealar kuramı olarak bilinen kuramı üzerinde temellenir. Bu öğretiye göre varolanlar bilinmeleri bakımından ikiye ayrılırlar. Bu bağlamda doğru seçenek B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

" Felsefe evrenin araştırılmasından çok insanın araştırılması olmalıdır." Görüşü aşağıdaki seçeneklerde yer alan düşünürlerden hangisine aittir?

Sokrates

Platon

Konfüçyüs

Aristoteles

Descartes

Açıklama:

Platon’un devlet ve toplumu ele almak üzere hareket noktasını hocası Sokrates’in felsefe anlayışı oluşturur. Sokrates’e göre felsefe evrenin araştırılmasından çok insanın araştırılması olmalıdır. “Sokrates Platon’u felsefenin insan sorunu ile başlaması gerektiğine inandırmıştı." Bu bağlamda doğru seçenek A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Platon'un öğretisine göre devlet aynı zamanda hangi kavrama karşılık gelmektedir?

Gelir

Yaşanılacak toprak bütünü

İnsani değerler

Kurallar

Toplum

Açıklama:

Platon’un devlet öğretisi onun toplum öğretisi demektir, çünkü Platon’un öğretisinde “devlet” (politeia) aynı zamanda toplum anlamına gelir. Platon’a göre devlet düzenli bir toplum demektir. Bu bağlamda doğru seçenek E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Platon'a göre devleti yönetenler devleti iyi kurarlarsa, kurulan devletin aşağıdaki sıfatlardan hangisini taşımayacağı vurgulanmaktadır?

Bilge

Cesur

Kibir

Ölçülü

Adil

Açıklama:

İyi kurulmuş bir devlet her bakımdan iyi olacağından, eğer devleti yönetenler devleti iyi kurarlarsa böyle bir devlet bilge, cesur, ölçülü ve adil olacaktır. C seçeneğinde yer alan sıfat diğer seçeneklerde yer alan sıfatlara göre olumsuz bir durumu karşılamak için kullanılan bir sıfattır ve Platon'un iyi bir devlet anlayışı içerisinde yer almamaktadır. Bu bağlamda doğru seçenek C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisi Platon'un bozuk yönetim biçimleri olarak ifade ettiği kavramlardan biri değildir?

Timokrasi

Oligarşi

Tiranlık

Demokrasi

Cumhuriyet

Açıklama:

Platon dört bozuk yönetim biçimi olduğunu söyler. Şan, şeref düşkünü insanların yönettiği yönetim biçimine timokrasi ya da timarşi der. Para sever ve zenginlik tutkusuna sahip insanların başta bulunduğu yönetim biçimine oligarşi der. Oligarşi devleti gelir üstünlüğüne dayanan devlettir. Eşitliği savunan insanların ve halkın oyuyla seçilenlerin başta bulunduğu yönetim biçimi demokrasidir. Başta bulunan kişinin bir zorba olduğu yönetim biçimi de tiranlıktır. Platon bu yönetim biçimlerinin her birinin bir diğerinden doğduğunu söyler. Bir yönetim biçiminin bozulmasıyla diğer bir yönetim biçimine geçildiğini söyler. Buna göre aristokrasiden timokrasi, timokrasinin bozulmasıyla oligarşi, oligarşinin bozulmasıyla demokrasi ve demokrasinin bozulması da tiranlığı ortaya çıkarır. Bu bağlamda doğru seçenek E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

"İdea tekil olanda içkindir. Bu nedenle de asıl anlamda varolan tekil varolanlardır." görüşü aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Aristoteles

Platon

Sokrates

Descartes

Konfüçyüs

Açıklama:

Aristoteles Platon gibi ideaların tek tek varolanlara aşkın bir varoluşa sahip olduklarını düşünmez, tersine idea tekil olanda içkindir. Bu nedenle de asıl anlamda varolan tekil varolanlardır. Bu bağlamda doğru seçenek A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aristoteles’e göre altı yönetim biçimi ya da altı tür anayasa vardır. Aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisi Aristoteles'in altı yönetim biçimi arasında yer almamaktadır?

Monarşi

Aristokrasi

Politeia

Tiranlık

Teokrasi

Açıklama:

Aristoteles’e göre altı yönetim biçimi ya da altı tür anayasa vardır. Bu yönetim biçimleri monarşi, aristokrasi, politeia, tiranlık, oligarşi ve demokrasi. Bu ifadeler arasında yer almayan Teokrasinin bulunduğu E seçeneği doğru şıktır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Ortaçağ siyaset felsefesinde,siyasete göre daha baskın olarak ortaya çıkan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ontoloji

Teoloji

Psikoloji

Antropoloji

Aksiyoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 22

Modern siyaset kavramının da temelini oluşturan ''ulus devlet'' kavramını ilk olarak hangi düşünür ifade etmiştir?

Platon

Aristoteles

Locke

Machiavelli

Hobbes

Açıklama:

Macchiavelli Hükümdar adlı yapıtında ilk ulus devlet kavramını ortaya atarak, modern siyaset kuramının da temelini atmış olur. Modern siyaset felsefesinin birçok devlet öğretisi devletin kökeni sorununa yanıt vermeye çalışmışlardır.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Presokratik dönemin temel düşüncesi aşağıdakilerden hangisi üzerine yoğunlaşmıştır?

Toplum

Devlet

Siyaset

Din

Doğa

Açıklama:

Eskiçağ’da Presokratik düşünürler için Polis’te (şehir devletinde) yaşayan toplumun yapısını ve toplumu düzenleyen kurallar olarak yasaların varlık temellerini araştırmak doğa araştırması yanında ikinci bir araştırma konusu olmuştur.
Presokratikler için doğada olduğu kadar toplumda da bir uyum ve düzen olması gerekliydi. Presokratik felsefenin asıl ilgisi doğa felsefesiydi. Bununla birlikte
Eskiçağ’da presokratik düşünürler insan ve toplum sorunuyla da ilgilenmişlerdir.
İnsan ve toplumla ilgili düşünceler içinde en önemlisi de insanın ve toplumun
mutluluğu düşüncesi olmuştur.Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

''Ortak ve evrensel bir insan doğası olmadığından, insan doğasına uygun bir toplumsal düzen aramak da boşunadır.'' görüşünü savunan bir filozof hangi felsefi akımı benimsemiştir?

Machiavellizm

Neo-Platonculuk

Sofizm

Rasyonalizm

Stoacılık

Açıklama:

Sofistlere göre ortak ve evrensel bir insan doğası olmadığından, insan
doğasına uygun bir toplumsal düzen aramak da boşunadır. Devlet ve toplum doğal
değil, yapma bir varolandır. Böylece Sofistler “doğal olan” ve “insanlar tarafından
konulmuş olan”, yani “doğal olmayan” ayrımını (physei - thesei ayırımı) yapmışlardır. İnsanların sahip olduğu hak ve ödevlerin doğuştan mı olduğu, yani doğal mı
olduğu, yoksa insanların koydukları yasalar tarafından mı belirlendiği, yani doğal
olmayıp yapay olarak konulmuş mu olduğu sorunu düşünce tarihindeki en temel
belirlemelerden biri olmuştur.Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

İdeal devlet ve yönetim anlayışının ortaya koyulduğu,bozuk yönetim biçimlerinin de ele alındığı Devlet adlı eser hangi düşünüre aittir?

Aristoteles

Locke

Sokrates

Platon

Bacon

Açıklama:

Platon ideal biçimler öğretisini Devlet adlı yapıtında dile getirdiği devlet tasarımına da taşır. Platon’un yapıtında ele aldığı devlet ideal devlettir. Bu anlamda gerçeklikte varolan tek tek devlet biçimlerinin hepsinden farklı mükemmel olan bir devlettir. İdeal olduğu için de asla görülenler alanındaki devletlerden biri olamaz. Başka bir deyişle, Platon’un ele aldığı devlet ideal devlettir, yani devlet ideasına uygun devlettir. Böylece Platon bize ussal bir devlet kuramı sunarak kelimenin en tam anlamında bir siyasal öğretiyle, bir siyaset kuramıyla karşımıza çıkan ilk düşünür sayılabilir. Platon yapıtında ideal devlet ve yönetim biçiminin ne olduğunu, bozuk yönetim biçimlerinin neler olduğunu ayrıntılı olarak tartışır.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Platon'a göre devletin ortaya çıkış nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Güvenlik ihtiyacı

Barınma ihtiyacı

Beslenme ihtiyacı

İnsanların kendi kendine yetememesi

Öğrenme ihtiyacı

Açıklama:

Platon düzenli bir toplumun doğuşunda adaletin ve adaletsizliğin beraberce
nasıl ortaya çıktıklarını görmek için devletin nasıl kurulduğu sorununa eğilir
(Platon 369a). Platon’un devlet öğretisi onun toplum öğretisi demektir, çünkü
Platon’un öğretisinde “devlet” (politeia) aynı zamanda toplum anlamına gelir.
Platon’a göre devlet düzenli bir toplum demektir. Platon’a göre devletin doğuş nedeni insanın doğasından kaynaklanır. İnsan ihtiyaçlarını gidermek için toplum
halinde yaşaması gereken bir varlıktır. İnsanın mutluluğu toplum içinde yaşamasıyla olanaklı olacaktır, çünkü insan toplum hâlinde yaşarken kendine yetecek ihtiyaçlarını karşılar.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Platon'a göre bozuk yonetim biçimleri arasında yer almaz?

Monarşi

Tiranlık

Oligarşi

Demokrasi

Timokrasi

Açıklama:

Platon’a göre en iyi yönetim biçimleri monarşi ya da aristokrasidir. Bozuk yönetim
biçimleri ise timokrasi, oligarşi, demokrasi ve tiranlıktır.Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Ortaçağ devlet anlayışını en iyi özetleyen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tiranlık

Monarşi

Tanrı-devleti

Ulus-devlet

Oligarşi

Açıklama:

Ortaçağ devlet anlayışınıAugustinus’un Tanrı-devleti anlayışı temsil eder. Bu anlayışa göre Tanrı-devleti ideal bir model oluştururken, yeryüzü devleti kötü yönetim örneğidir. Tanrı-devleti kalıcıdır, oysa yeryüzü devleti geçicidir.Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Augustinus Tanrı-devleti kavramını aşağıdaki Eskiçağ düşünürlerinden hangisinin etkisi ile oluşturmuştur?

Sokrates

Platon

Aristoteles

Thales

Anaksimandros

Açıklama:

Augustinus’un devlet anlayışını ve genel olarak Ortaçağ’ın devlet anlayışını gösteren yapıtı Tanrı Devleti Üzerine’dir. Platon Devlet adlı yapıtında ideal devletin bu
dünyanın hiçbir yerinde bulunamayacağını, oysa gökyüzünde bu devletin bir örneğinin bulunduğunu söyler. Augustinus Platon’un bu benzetmesini alarak Tanrı
devleti düşüncesini ileri sürer. Augustinus’a göre de hukuk ve toplum düzeninin
temelini adalet oluşturur. Ama bu adalet tanrısal bir adalettir. Başka bir deyişle
yasa koyucu olmadan hiçbir yasa olamaz ve bu yüzden de adalet sadece bir uzlaşım
sorunu olarak rastlantısal bir şey olamaz, insanüstü bir kaynağı olmalıdır.Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aristotales'e göre monarşinin bozulmuş hali olan ve devletin zorbaca yönetildiği monarşi biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Oligarşi

Mutlak monarşi

Demokrasi

Aristokrasi

Tiranlık

Açıklama:

Herkesin egemen olduğu yönetim biçiminde ise anayasal düzen ya da yasalı yönetim (politeia) doğru, demokrasi yanlış yönetim biçimidir. Buna göre krallık (monarşi), aristokrasi ve anayasal yönetim hedefi toplumun ortak iyiliği olan yönetim biçimleridir. Bunlara karşılık gelen bozuk yönetimler ise bu yönetim biçimlerinin bozulmasıyla ortaya çıkarlar. Monarşinin bozulmasıyla tiranlık, aristokrasinin bozulmasıyla oligarşi, anayasal yönetimin bozulmasıyla demokrasi ortaya çıkar. Bu bozuk yönetim biçimleri doğru
yönetim biçimlerinin aksine ortak yararı gözetmezler. Tiranlık devletin zorbaca
yönetildiği monarşi biçimidir.Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Rousseau
Aristoteles
Platon
Marx
Hobbes

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ilk çağ siyaset felsefesi düşünürleri arasındadır?

I ve II

II ve III

Yalnız III

III ve IV

IV ve V

Açıklama:

Siyaset felsefesi ilk çağda Platon ve Aristoteles’in toplum ve devlet kuramlarıyla başlar. Rousseau,Hegel, Hobbes ve Marx gibi düşünürler 17. yüzyıl ve sonrasında eserler üretmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Hükümdar adlı yapıtıyla ilk ulus devlet kavramını ortaya atan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Hobbes

Marx

Rousseau

Hegel

Macchiavelli

Açıklama:

Macchiavelli Hükümdar adlı yapıtında ilk ulus devlet kavramını ortaya atarak, modern siyaset kuramının da temelini atmış olur.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Locke
Hobbes
Macchiavelli
Rousseau
Platon

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri devleti bir sözleşme kuramı çerçevesinde temellendiren düşünürler arasındadır?

I ve II

I, II ve IV

II ve III

III, IV ve V

Yalnız IV

Açıklama:

Modern siyaset felsefesinin birçok devlet öğretisi devletin kökeni sorununa yanıt vermeye çalışmışlardır. Hobbes’un Locke’un ve Rousseau’nun çabaları hep bir sözleşme kuramı temelinde devleti temellendirmeye yönelik olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Protagoras ve Gorgias önde gelen temsilcileridir;
Eskiçağ’da para karşılığı ders vermişlerdir;
Bilgi konusunda mutlak ya da nesnel hakikatlere ulaşmanın olanaksız olduğunu ve böyle hakikatlerin olmadığını, olsa bile bunlara ulaşmanın insan kavrayışını aştığını ileri sürerler

Yukarıda ifade edilen Eskiçağ kişileri hangi özel adla anılmaktadırlar?

Sokrates sonrası düşünürler

Romalı hukukçular

Sofistler

Yunan aristokratları

Aydınlanmacılar

Açıklama:

Sofistler Eskiçağ’da para karşılığı ders veren kişilerdi. Sofistlik denilen akım da bilgi konusunda mutlak ya da nesnel hakikatlere ulaşmanın olanaksız olduğunu; böyle hakikatlerin olmadığını, olsa bile bunlara ulaşmanın insan kavrayışını aştığını ileri sürerek bir tür toplum, ahlak ve bilgi eleştirisine yönelmiş akımdır. Başlıca temsilcileri Protagoras ve Gorgias’tır

Doğru Cevap: C

Soru 35

"Kritias’a göre din ve ahlak kuralları zeki ve kurnaz yöneticiler tarafından toplumun itaat etmesini sağlamak üzere oluşturulmuşlardır. Thrasymakhos’a göre hak ve adalet toplumda güçlünün işine gelendir. Kallikles ise toplumdaki güçsüzlerin kendilerini korumak için yasaları, adalet ve ahlak gibi kural ve değerleri oluşturduklarını ileri sürmüştür." Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sözü geçen görüşlerin temelini oluşturmaktadır?

Yasalar, kimi sınıfların çıkarına göre oluşturulmuştur

Yasalar, nesnel bir hak ve adalet kavramına göre oluşturulmuştur

Toplum sınıflardan oluşan bir yapıdır

Adalet, toplumu bir arada tutan en önemli etkendir

Devletin yaşayabilmesi, halkın itaatine bağlıdır

Açıklama:

Bütün bu anlayışlarda ortak olan insanlar tarafından konulmuş olan yasaların nesnel bir hak ve adalet kavramına göre değil, toplumdaki kimi sınıfların çıkarına göre oluşturulduğunu ileri sürmeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aristoteles'in öğrencisidir
Politeia (Devlet) adlı kitabı yazmıştır
Görüşleri "idealar kuramı" üzerine şekillenir
Ona göre idea "tekil olanda içkindir"
Tanrı Devleti Üzerine adlı kitabı yazmıştır

Yukarıda söylenenlerden hangisi ya da hangileri Platon ile ilgilidir?

I ve II

Yalnız II

II ve III

II ve IV

III ve V

Açıklama:

Platon Sokrates'in öğrencisidir. Devlet adlı kitap ve idealer kuramı ile bilinir. İdea, Aristoteles'e göre tekil olanda içkindir. Tanrı Devleti Üzerine adlı kitabı ise Augustinus yazmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi "insan her şeyden önce bir zoon politikon, yani toplumsal bir varlıktır" görüşünü ilk kez dile getirmiştir?

Aristoteles

Augustinus

Hobbes

Descartes

Rousseau

Açıklama:

Aristoteles’e göre insan her şeyden önce bir “zoon politikon”dur, toplumsal bir varlıktır. Bu insanın olanaklarını ancak bir toplum ve devlette gerçekleştirebileceği anlamına gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'in öne sürdüğü 6 tür yönetim biçimi arasında yer almaz?

Monarşi

Demokrasi

Aristokrasi

Teokrasi

Tiranlık

Açıklama:

Aristoteles'in altı tür olarak belirlediği yönetim biçimleri monarşi, aristokrasi, politeia, tiranlık, oligarşi ve demokrasidir. Aristoteles'te "teokrasi" adıyla tanımlanmış bir yönetim biçimi yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Ortaçağ devlet anlayışını temsil eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıfsız toplum

Dünyacılık (Sekülarizm)

Tanrı-devleti

Ulus devlet

Pragmatizm

Açıklama:

Ortaçağ devlet anlayışını Augustinus’un Tanrı-devleti anlayışı temsil eder. Bu anlayışa göre Tanrı-devleti ideal bir model oluştururken, yeryüzü devleti kötü yönetim örneğidir. Tanrı-devleti kalıcıdır, oysa yeryüzü devleti geçicidir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Platon'un Ortaçağ'daki izleyicisi olarak gösterilmektedir?

Aristoteles

Augustinus

Macchiavelli

Hobbes

Descartes

Açıklama:

Ortaçağ’da bir devlet görüşü ortaya atan en önemli düşünür Platon’un Ortaçağ’daki izleyicisi olan Augustinus'tur. Platon’un ideal devleti Augustinus elinde Tanrı devleti kuramına dönüşmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Presokratik felsefenin asıl olarak ilgilendiği felsefe alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Hukuk felsefesi

Siyaset felsefesi

Doğa felsefesi

Bilgi felsefesi

Gerçeklik felsefesi

Açıklama:

Presokratik felsefenin asıl olarak ilgilendiği felsefe alanı doğa felsefesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Eski çağda para karşılığı ders verirlerdi.

Bilgi konusunda mutlak ya da nesnel hakikatlere ulaşmanın olanaksız olduğunu düşünürler.

Başlıca temsilcileri Protagoras ve Gorgias'tır.

Yukarıda özellikleri yazılan insanlara ne ad verilir ?

Realistler

Sofistler

Varoluşçular

Materyalistler

Faydacılar

Açıklama:

Eski çağda para karşılığı ders verirlerdi.

Bilgi konusunda mutlak ya da nesnel hakikatlere ulaşmanın olanaksız olduğunu düşünürler.

Başlıca temsilcileri Protagoras ve Gorgias'tır. Yazılmış olan bu bilgiler sofistlere ait bilgilerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Platon'un devlet ve toplum görüşünün benzer olduğu diğer düşünür hangisidir?

Friedrich Hegel

Descartes

Immanuel Kant

Sigmund Freud

Aristoteles

Açıklama:

Platon ve Aristoteles' in toplum ve dünya görüşleri birbirine benzerlik içermektedir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisinde Platon'un söz ettiği insan ruhunun üç yanı doğru olarak verilmiştir?

Öfke - Sevinç- Arzu

Akıl - Arzular - Kızgınlık

Kızgınlık - Sevinç - Arzu

Akıl - Özlem - İstek

İstek - Sevinç - Kızgınlık

Açıklama:

Platon, insan ruhunun üç yanından söz eder: akıl yanı, arzular - istekler yanı ve irade - kızgınlık yanı. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aristoteles'e göre aşağıdakilerden hangisinde iki doğru yönetim biçimi aynı maddede verilmiştir?

Aristokrasi - Oligarşi

Yasalı yönetim - Demokrasi

Demokrasi - Aristokrasi

Monarşi - Aristokrasi

Monarşi - Tiranlık

Açıklama:

Doğru yönetim biçimleri : Monarşi, Aristokrasi, Yasalı yönetim
Yanlış yönetim biçimleri: Tiranlık, Oilgarşi, Demokrasi. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aristoteles'e göre yurttaş olmak nasıl sağlanır?

Belli bir ülkede yaşayan kişidir.

Dava açma ve dava edilme hakkı olan kişidir.

Yurttaşlardan oluşan kuşaktan gelen kişidir.

Seçme hakkıyla bütün yurttaşların iyiliğini amaçlayan yönetim biçimini oluşturan kişidir.

Devlet yönetimine, yargıya katılarak siyasal, yasal ve yönetimle ilgili görevler
alan kişidir.

Açıklama:

Aristoteles' e göre devlet yönetimine, yargıya katılarak siyasal, yasal ve yönetimle ilgili görevler alan kişidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Augustinus'a göre adaleti kim sağlar?

Yurttaşlar

Devlet

Tanrı

Din

Peygamber

Açıklama:

Augustinus’a göre hukuk ve toplum düzeninin temelini adalet oluşturur. Ama bu adalet, tanrısal bir adalettir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Ortaçağ'da devlet görüşü ortaya atan en önemli düşünür kimdir?

Sokrates

Augustinus

Platon

Descartes

Aristoteles

Açıklama:

Ortaçağ'da devlet görüşü ortaya atan en önemli düşünür Augustinus 'dur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'in düşüncesidir?

Bir şehrin iyi olması, aynı anayasayı paylaşan yurttaşların iyi olmasına dayanır.

İdeal devletin bu dünyanın hiçbir yerinde bulunamayacağını savunur.

Hukuk ve toplum düzeninin temelini adaletin oluşturur.

Toplum, insanın doğal ihtiyaçlarını karşılamak üzere bir araya gelerek oluşturduğu bir bütündür.

Siyaset felsefesinde hak kavramı, ödev kavramıyla ayrılmaz bir bütün olduğundan, adalet aynı zamanda herkesin üzerine düşeni yapmasıdır.

Açıklama:

Bir şehrin iyi olması, aynı anayasayı paylaşan yurttaşların iyi olmasına dayanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Platon'a göre ideal yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir ?

Oligarşi

Aristokrasi

Tiranlık

Monarşi

Politeia

Açıklama:

Platon’a göre ideal yönetim biçimi, baştakinin filozof olduğu monarşidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Eskiçağ siyaset felsefesi düşünürlerindendir?

Hobbes

Locke

Platon

Machiavelli

Hegel

Açıklama:

Seçeneklerde sunulan düşünürlerden Macchiavelli 16. yüzyılda; Hobbes ve Locke 17. yüzyılda; Hegel ise 18. yüzyılda eserler vermiştir. Eskiçağ yaşamış olan düşünür Platon'dur.

Doğru Cevap: C

Soru 52

"Eskiçağ’ın siyaset felsefesi devletin ve toplumun amacına, ortak iyiye ve adil toplum/devlet düzenine yönelik eleştiriler ortaya koyarken, Ortaçağ'daki siyaset felsefesinde tanrı devleti düşüncesi ağırlık kazanmaktadır." Buna göre, Ortaçağ siyaset felsefesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Rasyoneldir

Teolojiktir

Amaca uygun olma esasına dayanır

İnsan odaklıdır

Toplum çıkarını esas alır

Açıklama:

Ortaçağ düşüncesinde yeryüzü devletinin amacı yeryüzünde Tanrı devletini gerçekleştirmek olmalıdır. Dolayısıyla, tanrı devleti düşüncesiyle ortaya çıkmış ve bir siyaset felsefesinden çok bir teoloji ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 53

"Toplumun ve devletin ne olduğu, ne türden varlıklar oldukları felsefe tarihinin en eski sorunlarındandır." Bu durumda, toplum ve devlet düşüncesine dair öğretiler ilk olarak hangi çağ felsefesinde ele alınmıştır?

Rönesans felsefesi

Ortaçağ felsefesi

Aydınlanma felsefesi

20. yüzyıl felsefesi

Presokratik felsefe

Açıklama:

Eskiçağ’da Presokratik düşünürler için şehir devletinde yaşayan toplumun yapısını ve toplumu düzenleyen kurallar olarak yasaların varlık temellerini araştırmak, doğa araştırmalarının yanında ikinci bir ilgi konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 54

"Kritias’a göre din ve ahlak kuralları zeki ve kurnaz yöneticiler tarafından toplumun itaat etmesini sağlamak üzere oluşturulmuşlardır. Thrasymakhos’a göre hak ve adalet toplumda güçlünün işine gelendir. Kallikles ise toplumdaki güçsüzlerin kendilerini korumak için yasaları, adalet ve ahlak gibi kural ve değerleri oluşturduklarını ileri sürmüştür." Bu durumda, sofistlere göre toplum kurallarının oluşmasındaki temel etken aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Din

Sınıfsal çıkarlar

Doğa

Ahlak

Felsefe

Açıklama:

Bütün bu anlayışlarda ortak olan, insanlar tarafından konulmuş olan yasaların nesnel bir hak ve adalet kavramına göre değil, toplumdaki kimi sınıfların çıkarına göre oluşturulduğunu ileri sürmeleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Politeia (Devlet) adlı kitap, aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Aristoteles

Sokrates

Kallikles

Platon

Augustinus

Açıklama:

Platon siyasal görüşlerini, yani toplum ve devlet tasarımını Politeia (Devlet) adlı yapıtında dile getirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

"Öyleyse bir insan bir eksiği için, bir başkasına başvurur, başka bir eksiği için de bir başkasına. Böylece birçok eksikler birçok insanların bir araya toplanmasına yol açar. Hepsi yardımlaşarak bir ortaklık içinde yaşarlar." Bu durum aşağıdakilerden hangisinin önemini vurgulamaktadır?

Toplum düzeni

Yardımlaşma

Güzel ahlak

İyilikseverlik

Zaafiyet

Açıklama:

Platon’a göre toplum, insanın doğal ihtiyaçlarını karşılamak üzere bir araya gelerek oluşturduğu bir bütündür.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Politika adlı kitabında tek tek varolanlara öncelik veren temel düşüncesinden hareketle varolan devlet ve yönetim biçimlerini eleştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Platon

Aristoteles

Augustinus

Machiavelli

Açıklama:

Aristoteles’e göre asıl anlamda varolan ideal olan değil, tek tek varolanlardır. Dolayısıyla Aristoteles’in siyaset felsefesi de onun temel felsefi düşüncelerine dayanır. Aristoteles siyaset felsefesini Politika adlı yapıtında sunar.

Doğru Cevap: C

Soru 58

"Devlet siyasal bir birlikteliktir, siyasal bir bütündür. Bütün birliktelikler bir iyiyi amaç edindiği için her siyasal birliktelik ortak bir iyiyi amaç edinir ve bu ortak iyi de devlettir. Dolayısıyla, devlet en yüksek iyidir." Buradan yola çıkarak, devletin varlık nedeni en uygun şekilde nasıl açıklanabilir?

Herkesin iyi yaşamasını ve ortak mutluluğunu sağlamak

Dinî ve ahlaki düzeni korumak

Siyasal birlikteliği sağlamak

Doğa ve insan arasındaki bağı korumak

Sınıfsal düzeni tesis etmek

Açıklama:

Aristoteles’e göre devlet siyasal bir birlikteliktir, siyasal bir bütündür. Bütün birliktelikler bir iyiyi amaç edindiği için her siyasal birliktelik ortak bir iyiyi amaç edinir ve bu ortak iyi de devlettir. Aristoteles’e göre devlet en yüksek iyidir çünkü devlet herkesin iyi yaşaması ya da ortak mutluluğu için vardır. İnsan doğası gereği hep bir iyiye yöneldiğinden, siyasal düzen olarak devletin ortaya çıkışı da doğal bir zorunluluk olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

I Monarşi

II Tiranlık

III Aristokrasi

IV Demokrasi

V Oligarşi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Aristotelesin "bozuk yönetim biçimleri" arasındadır?

II ve V

I ve II

III ve V

II, IV ve V

Yalnız II

Açıklama:

Aristoteles altı yönetim biçiminden üçünün doğru, üçünün de bozuk yönetim biçimleri olduğunu söyler. Buna göre monarşi, aristokrasi ve politeia doğru yönetim biçimleri; tiranlık, oligarşi ve demokrasi bozuk yönetim biçimleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Devlet anlayışını ve genel olarak Ortaçağ’ın devlet anlayışını yansıtan Tanrı Devleti Üzerine adlı yapıt aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Sokrates

Platon

Aristoteles

Augustinus

Machiavelli

Açıklama:

Tanrı Devleti Üzerine adlı yapıt, Ortaçağ düşünürü Augustinus’un devlet anlayışını ve genel olarak Ortaçağ’ın devlet anlayışını göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Hükümdar adlı yapıtında ilk ulus devlet kavramını ortaya atarak modern siyaset kuramının da temelini atmış olan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Macchiavelli

Aristoteles

Demokritos

Augustinus

Kritias

Açıklama:

Macchiavelli Hükümdar adlı yapıtında ilk ulus devlet kavramını ortaya atarak, modern siyaset kuramının da temelini atmış olur.

Doğru Cevap: A

Soru 62

İnsanın ve toplumun mutluluğunu sağlamak
Erdemli yurttaşlar yetiştirmek
Yeryüzünde Tanrı devletini gerçekleştirmek

Yukarıdakilerden hangileri eski çağ felsefesinde devletin amaçlarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Eskiçağ’da toplum ve devlet görüşleri insan görüşlerinden hareketle oluşturulmuştur. Bu dönemde devletin amacı insan erdemliliği ve toplumun bütününün mutluluğudur.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Demokrasinin en iyi yönetim biçimi olduğunu savunan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Augustinus

Demokritos

Kritias

Macchiavelli

Açıklama:

Demokritos’a göre demokrasi en iyi yönetim biçimlerinden biridir ve “demokraside yoksulluk çekmek, efendilerin hizmetinde sözüm ona ‘mutlu’ olmaktan çok daha iyidir, tıpkı özgürlüğün kölelikten daha iyi olması gibi” der.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Kritias’a göre din ve ahlak kuralları zeki ve kurnaz yöneticiler tarafından toplumun itaat etmesini sağlamak üzere oluşturulmuşlardır. Thrasymakhos’a göre hak ve adalet toplumda güçlünün işine gelendir. Kallikles ise toplumdaki güçsüzlerin kendilerini korumak için yasaları, adalet ve ahlak gibi kural ve değerleri oluşturduklarını ileri sürmüştür. Bütün bu anlayışlarda ortak olan nokta aşağıdakilerden hangisidir?

Yasaların nesnel bir hak ve adalet kavramına göre oluşturulduğu

Toplumsal bir düzenin gerekli olduğu

Yasaların oluşturulmasında toplumdaki güçlü kişilerin önemli bir söz sahibi olduğu

Yasaların toplumdaki bazı sınıfların çıkarına göre oluşturulduğu

Devletin doğal bir yapı olması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 65

Platon’a göre, Monarşi dışında en iyi yönetim biçimlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Timokrasi

Oligarşi

Aristokrasi

Demokrasi

Teokrasi

Açıklama:

Platon varolan yönetim biçimleri içinde en iyi iki yönetim biçimi olarak monarşiye ve aristokrasiye vurgu yapar. Devleti yöneten bir kişi varsa bu monarşidir, devleti yöneten bir grupsa bu aristokrasidir. Aristokrasi en iyilerin yönetimi demektir. Bunlar dışındaki bütün yönetim biçimleri Platon’a göre bozuk yönetim biçimleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Atina’da Akademia adlı kendi kurduğu okulda felsefe dersleri veren, Politeia (Devlet) adlı yapıtında ideal devleti ele alan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Thomas Hobbes

Hugo Grotius

Aristoteles

John Locke

Platon

Açıklama:

Platon (M.Ö. 427-347) Atina’nın aristokrat bir ailesinin üyesidir ve Sokrates’in öğrencisidir. Atina’da Akademia adlı kendi kurduğu okulda felsefe dersleri vermiştir. Platon siyasal görüşlerini, yani toplum ve devlet tasarımını Politeia (Devlet) adlı yapıtında dile getirmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aristokrasi - Oligarşi
Monarşi - Tiranlık
Demokrasi - Oligarşi
Aristokrasi - Politeia
Politeia - Demokrasi

Aristoteles’e göre altı yönetim biçimi vardır. Bunlardan üçü doğru üçü de bozuk yönetim biçimleridir. Bozuk yönetim biçimleri doğru yönetim biçimlerinin bozulmasıyla ortaya çıkarlar. Buna göre; doğru yönetim biçimi ve ona karşılık gelen yanlış yönetim biçimi çiftlerinden hangileri doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

I ve III

III ve IV

I, II ve V

II, III ve IV

Açıklama:

Buna göre bir kişinin egemen olarak başta bulunduğu yönetim biçimlerinde monarşi doğru, tiranlık yanlış yönetim biçimidir. Birkaç kişinin egemen olarak başta bulunduğu yönetim biçimlerinde aristokrasi doğru, oligarşi yanlış yönetim biçimidir. Herkesin egemen olduğu yönetim biçiminde ise anayasal düzen ya da yasalı yönetim (politeia) doğru, demokrasi yanlış yönetim biçimidir. Buna göre krallık (monarşi), aristokrasi ve anayasal yönetim hedefi toplumun ortak iyiliği olan yönetim biçimleridir. Bunlara karşılık gelen bozuk yönetimler ise bu yönetim biçimlerinin bozulmasıyla ortaya çıkarlar. Monarşinin bozulmasıyla tiranlık, aristokrasinin bozulmasıyla oligarşi, anayasal yönetimin bozulmasıyla demokrasi ortaya çıkar.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aristoteles’e göre; çeşitli beceri ve sanatların hepsi için bir hazırlık eğitimi ve çeşitli işlere bir alışma süreci olmalıdır; onun gibi, erdem etkinlikleri için de bir eğitim yapılması gerektiği besbellidir. Bu ifadeye göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Devletin görevi insanın erdeme olan doğal yatkınlığını eğitimle geliştirmektir.

Eğitim sadece toplumu oluşturan bireylerin iyi olmasını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda bütün bir toplumun da iyi olmasını sağlar.

Devlet, yurttaşlarını eğiterek tek tek iyi bireyler olmalarını sağlamak yoluyla toplumun bütününün iyiliğini amaçlar.

Eğitim devlet yönetimini de yakından etkilemektedir.

Toplumda sadece yöneticiler eğitimli olmalıdır.

Açıklama:

Devletin görevi insanın erdeme olan doğal yatkınlığını eğitimle geliştirmektir. Aristoteles mutlu ve iyi yönetilen bir şehrin ne çeşit insanlardan oluşması gerektiği konusunda, bir şehrin iyi olmasının, aynı anayasayı paylaşan yurttaşların iyi olmasına dayandığını söyler. Bu durumda eğitim sadece toplumu oluşturan bireylerin iyi olmasını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda bütün bir toplumun da iyi olmasını sağlar. Çünkü bir insanın erdemli olması üç nedenden ötürü olabilir: Doğa, alışkanlık ve eğitim. Eğitimin amacı da iyi ve mutlu yaşamdır. Bu da erdeme uygun etkinlikle gelecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Ortaçağın devlet anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Ortaçağ filozofları Hıristiyan dininin dogmalarının etkisinde kalmıştır.

Ortaçağın siyaset felsefesini şekillendiren en önemli düşünürlerden birisi Macchiavelli’dir.

Platon’un ideal devlet anlayışı Ortaçağ’ın siyaset düşüncesi üzerinde etkili olmuştur.

Ortaçağın düşünürlerinin asıl derdi inancı akıl yoluyla temellendirmek olmuştur.

Ortaçağ devlet anlayışını Tanrı-devleti anlayışı temsil eder.

Açıklama:

Ortaçağ Avrupası bir vahiy dini olan Hristiyanlığın etkisinde bir felsefe geliştirir. Ortaçağın düşünürlerinin asıl derdi inancı akıl yoluyla temellendirmek olmuştur. Bunun için de felsefeyi teolojinin hizmetine koşmuşlardır. Ortaçağ filozofları üzerinde Platon ve Aristoteles’in büyük bir etkisi olsa da Hristiyan dininin dogmalarının da etkisi vardır. Ortaçağ’ın siyaset felsefesini şekillendiren en önemli düşünürlerden birisi Augustinus’dur. Ortaçağ’ın devlet anlayışını Augustinus’un Tanrı-devleti anlayışı temsil etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Yeryüzü devletinin kötü ve bozuk bir yönetimken, Tanrı devleti ya da gökyüzü devletinin iyi yönetim şekli olduğunu savunan ve Tanrı Devleti Üzerine adlı eserin sahibi olan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Augustinus

Demokritos

Kritias

Macchiavelli

Açıklama:

Augustinus’a göre hukuk ve toplum düzeninin temelini adalet oluşturur. Ama bu adalet tanrısal bir adalettir. Başka bir deyişle yasa koyucu olmadan hiçbir yasa olamaz ve bu yüzden de adalet sadece bir uzlaşım sorunu olarak rastlantısal bir şey olamaz, insanüstü bir kaynağı olmalıdır. Augustinus’a göre insan yeryüzü devletinde gerçek adaleti hiçbir zaman bulamaz. Gerçek adalet kurucusu ve yöneticisinin İsa olduğu Tanrı devletinde ortaya çıkabilir ancak.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Eskiçağ’da atomcu görüşün temsilcisi olan düşünür kimdir?

Demokritos

Kallikles

Kritias

Thrasymakhos

Sokrates

Açıklama:

Eskiçağ’da atomcu görüşün temsilcisi olan Demokritos, kendisini hak, hukuk ve yasaya uygun davranmaya zorlamış olan kişinin mutlu olacağını söylemiştir. Aynı zamanda toplumdaki bireylerin birbirlerine zarar vermesini engellemek dışında yasaların bireylerin istedikleri gibi yaşamalarını engelleyemeyeceğini ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Eskiçağ’da Sofistlik akımının başlıca temsilcileri aşağıdaki düşünürlerden hangileridir?

Sokrates ve Aristoteles

Protagoras ve Gorgias

Kallikles ve Thrasymakhos

Demokritos ve Gorgias

Kritias ve Aristoteles

Açıklama:

Presokratik düşünürler içinde özellikle Sofistler ilgilerini doğadan insana, dolayısıyla da toplum ve devlete çevirmişlerdir. Bu bağlamda kendi çağlarının ve toplumlarının hukuk, siyaset, adalet, devlet, toplum ve ahlak gibi tasarımlarına bazı eleştiriler getirmişlerdir. Bu akımın en önemli temsilcileri Protagoras ve Gorgias’dır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Platon’un toplum ve devlet öğretisi hangi kuramı üzerinde temellenir?

İdealar kuramı

Yaratma kuramı

Taklit (mimesis) kuramı

Çatışma kuramı

Aydınlanma kuramı

Açıklama:

Platon’a göre epistemenin, yani hakiki bilginin nesnesi ebedi, değişmez ve kendi başına var olan ideadır. Oysa görülenler alanının nesneleri idealardan pay almakla var olurlar. Söz gelişi bütün güzel şeyleri güzel yapan güzel ideasıdır. Platon buna “güzelin kendisi” de der. Başka bir deyişle idealar tek tek var olanların “ilk örnekleridir” (paradeigmata).

Doğru Cevap: A

Soru 74

Platon’un devlet ve toplumu ele alma düşüncesini şekillendiren isim aşağıdakilerden hangisidir?

Aristoteles

Sokrates

Heraklit

Pisagor

Plotinos

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 75

Platon’un tasarımında sanı kavramı aşağıdakilerden hangisine tekabül eder?

Düşünülenler alanının devinmeyen nesneler

Nesnesi görünmeyenler alanındaki bilgi türü

İdeal hakkında değişmez bilgi türü

Nesnesi görünenler alanında olan bilgi türü

Düşünülenler alanında değişmeyen nesneler

Açıklama:

Platon nesnesi görülenler alanında olan bilgi türüne sanı (doxa) der. Platon’a göre görülenler alanında var olanlar değişip devinen nesneler olduklarından onlar hakkında bilgi değil, sanı sahibi olabilir insan. Sanı da nesnesi gibi sağlam değildir, yanlış da olabilir doğru da. Sanı yanılabilir bir bilme türüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aristoteles’e göre bir kişinin yurttaş olabilmesi için aşağıdakilerden hangilerini yerine getirmesi gerekir?

Yargıya katılması
Yönetime katılması
Siyasal görevlerde yer alması
Yasal ve yönetimle ilgili görevler alması

I-II

II-III

III-I

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Aristoteles’e göre belli bir ülkede yaşamak bir insanı yurttaş yapmaz. Dava açma ve dava edilebilme hakkı da bir insanı yurttaş yapmaz. Yurttaşlardan oluşan birkaç kuşaktan gelmek de bir insanı yurttaş yapmaz. Yurttaş devlet yönetimine, yargıya katılarak siyasal, yasal ve yönetimle ilgili görevler alan kişidir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Şan, şeref tutkusunun zenginlik tutkusuna dönüşmesi sonucu gelir üstünlüğüne dayanarak ortaya çıkan yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Timokrasi

Aristokrasi

Oligarşi

Demokrasi

Monarşi

Açıklama:

Şan, şeref tutkusunun zenginlik tutkusuna dönüşmesi sonucu gelir üstünlüğüne dayanan oligarşi ortaya çıkar. Oligarşide toplum zenginler ve yoksullar diye iki kutba bölünür. Yoksul ve mutsuz insanların sayılarının artmasıyla iç savaş kaçınılmaz hâle gelir ve sayıca çok olan yoksullar bu savaşı kazanınca çoğunluğun yönetimi olan demokrasi ortaya çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Ortaçağ devlet anlayışı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Augustinus’un Tanrı-devleti anlayışı hakimdir.

Tanrı-devleti ideal bir model oluşturmaz.

Yeryüzü devleti iyi bir yönetim örneğidir.

Tanrı-devleti geçicidir.

Yeryüzü devleti kalıcıdır.

Açıklama:

Ortaçağ devlet anlayışını Augustinus’un Tanrı-devleti anlayışı temsil eder. Bu anlayışa göre Tanrı-devleti ideal bir model oluştururken, yeryüzü devleti kötü yönetim örneğidir. Tanrı-devleti kalıcıdır, oysa yeryüzü devleti geçicidir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Platon ve Aristoteles’in ortak özelliklerinden biri değildir?

Kendi zamanlarının olgularından hareketle toplumu ve devleti açıklamaya çalışmışlardır.

Felsefe anlayışları var olandan hareketle soruşturma yapmak olmuştur.

Zamanlarının devlet olgusunu eleştirmiş ancak devletin amacı konusunda bir sonuca varamamışlardır.

Her ikisi de toplum ve devlet görüşlerini belirli bir insan anlayışından hareketle, insanın olanaklarından ve doğasından hareketle ortaya koymuşlardır.

Her iki düşünür de kendi zamanının toplum ve devlet olgularından hareketle kendi zamanlarını aşan tümel olan sonuçlar çıkarmışlardır

Açıklama:

Gerek Platon gerekse Aristoteles kendi zamanlarının olgularından hareketle toplumu ve devleti açıklamaya çalışmışlardır. Felsefe anlayışları hep bir var olandan hareketle soruşturma yapmak ve ele aldıkları konularda tümel olana yükselmek olmuştur. Dolayısıyla her iki düşünür de zamanlarının devlet olgusunu eleştirmiş ve devletin amacı konusunda bir sonuca varmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Platon’a göre bozuk yönetim biçimlerinden biri değildir?

Tiranlık

Oligarşi

Demokrasi

Timokrasi

Monarşi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 81

Hangi düşünürden önceki dönem Presokratik felsefe olarak anılmaktadır?

Sokrates

Platon

Aristotales

Machiavelli

Hume

Açıklama:

Felsefe tarihinde Sokrates’ten önceki döneme Presokratik felsefe dönemi adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Presokratik felsefe aşağıdakilerden hangisiyle ilgilenmemiştir?

Doğa felsefesi

İnsan

Toplum

Din

Toplum uyumu

Açıklama:

Presokratikler için doğada olduğu kadar toplumda da bir uyum ve düzen olması gerekliydi. Presokratik felsefenin asıl ilgisi doğa felsefesiydi. Bununla birlikte Eskiçağ’ da presokratik düşünürler insan ve toplum sorunuyla da ilgilenmişlerdir. İnsan ve toplumla ilgili düşünceler içinde en önemlisi de insanın ve toplumun mutluluğu düşüncesi olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sofistlerin düşüncelerindendir?

Hak ve adalet toplumda güçsüzün işine gelendir.

Din ve ahlak kuralları zeki ve kurnaz yöneticiler tarafından toplumun itaat etmesini sağlamak üzere oluşturulmuşlardır.

Toplumda güçlüler kendilerini korumak için yasaları, adalet ve ahlak gibi kural ve değerleri oluşturur.

Yasalar nesnel bir hak ve adalet kavramına göre konmuştur.

Ortak ve evrensel bir insan doğası vardır.

Açıklama:

Thrasymakhos’a göre hak ve adalet toplumda güçlünün işine gelendir. Bir anlamda adalet iktidarı elinde tutanlar tarafından belirlenir ve yasalar gücü elinde tutanlar tarafından konulmuştur. Kallikles ise toplumdaki güçsüzlerin kendilerini korumak için yasaları, adalet ve ahlak gibi kural ve değerleri oluşturduklarını ileri sürmüştür. Bütün bu anlayışlarda ortak olan insanlar tarafından konulmuş olan yasaların nesnel bir hak ve adalet kavramına göre değil, toplumdaki kimi sınıfların çıkarına göre oluşturulduğunu ileri sürmeleridir. Sofistlere göre ortak ve evrensel bir insan doğası olmadığından, insan doğasına uygun bir toplumsal düzen aramak da boşunadır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Platon’un insan görüşüne göre insan ruhunun kaç yönü vardır?

Açıklama:

Platon’un insan görüşüne göre insan ruhunun üç yanı vardır: Arzular-istekler yanı, akıl yanı ve ikisi arasında dengeyi sağlayan irade denilen yan.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Platon’a göre insanın doğal ihtiyaçlarını karşılamak üzere bir araya gelerek oluşan bütün nedir?

Devlet

Ülke

Birlik

Toplum

Ordu

Açıklama:

Platon toplumsal düzenin kuruluşunu insanların doğal ihtiyaçlarını karşılamak gibi doğal bir nedene dayandırmaktadır. Devlet adlı yapıtında da Yasalar adlı yapıtında da devletin ve toplumsal düzenin kuruluşu doğal nedenlere dayandırılmaktadır. Platon’a göre toplum, insanın doğal ihtiyaçlarını karşılamak üzere bir araya gelerek oluşturduğu bir bütündür.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Platon var olan yönetim biçimleri içinde en iyi yönetim biçimi olarak hangisini öne çıkarmaktadır?

Cumhuriyet

Demokrasi

Timokrasi

Oligarşi

Monarşi

Açıklama:

Platon’a göre ideal yönetim biçimi, ideal devlet baştakilerin en iyiler olduğu, en iyilerin yönettiği devlettir. Böyle bir devlette yöneticiler filozof ya da filozoflar yönetici olmalıdır. Platon var olan yönetim biçimleri içinde en iyi iki yönetim biçimi olarak monarşiye ve aristokrasiye vurgu yapar. Devleti yöneten bir kişi varsa bu monarşidir, devleti yöneten bir grupsa bu aristokrasidir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Platon’a göre, demokrasiyi tiranlığa dönüştüren nedir?

Şan, şöhret tutkusu

Özgürlük

Kölelik

Din

Gelir üstünlüğü

Açıklama:

Demokraside her yurttaş devlet yönetimine girebilir. Böyle bir devlette herkes özgürdür, herkes dilediğini yapar. Görünüşte düzenlerin en iyisidir, ama belirli bir düzeni yoktur çünkü yığının, çoğunluğun serbestliği vardır orada. Demokrasiyi tiranlığa dönüştüren de bu özgürlük ve eşitlik tutkusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aristoteles devlet kavramını açıklarken, onun hangi niteliğine vurgu yapmaktadır?

Doğal yasa

Erdemlilik

Bireysellik

Toplumsal birliktelik

Siyasal birliktelik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 89

Aristoteles’e göre gerçekleşme olanağı en yüksek olan yönetim biçimi hangisidir?

Oligarşi

Demokrasi

Anayasal düzen

Monarşi

Cumhuriyet

Açıklama:

Aristoteles’e göre ideal ya da en iyi devlet biçimleri her ne kadar monarşi ya da aristokrasi olsa da uygulamada en iyi yönetim biçimi anayasal düzen (politeia) olacaktır. Anayasal düzen ideal olarak en iyi yönetim olmasa da gerçekleşme olanağı daha yüksek olan bir yönetim biçimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Platon’un ideal devleti hangi düşünürün elinde Tanrı devleti kuramına dönüşmüştür?

Augustinus

Aristotales

Socrates

Macchiavelli

Rousseau

Açıklama:

Ortaçağ’da bir devlet görüşü ortaya atan en önemli düşünür kuşkusuz Platon’un Ortaçağ’daki izleyicisi olan Augustinus olmuştur. Platon’un ideal devleti Augustinus elinde Tanrı devleti kuramına dönüşmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 91

'Hükumdar' adlı eseri ile modern siyaset kavramının temelini atmış olan düşünür hangisidir?

Locke

Macchiavelli

Hobbes

Marx

Rawls

Açıklama:

Macchiavelli söz konusu eserde ulus devlet kavramını ilk kez ortaya atmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Siyaset felsefesi tarihini başlatmış olduğu söylenen düşünür hangisidir?

Sokrates

Kritias

Platon

Aristoteles

Kallikles

Açıklama:

Siyaset felsefesinin tarihinin Sokrates ile başladığı da söylenir, çünkü Sokrates
Sofistlerin adalet, erdem, hak gibi kimi kavramlar üzerine nesnel bir doğruluk
iddiasında bulunulamayacağı yollu görüşlerini eleştirmiştir. Klasik siyaset felsefesinin
çıkış noktası Sokrates olsa da gelişmesi Platon ve Aristoteles ile olmuştur.
Platon da Aristoteles de Sokrates’in etkisinde siyasal düzenin ereğini ancak erdemli
olmakla ulaşılan “mutluluk” olarak belirlemişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Platon'un 'Devlet'inin başlangıç noktası hangi ilkedir?

Ahlaklı toplum

Hür toplum

Adil toplum

Bilgili toplum

Mutlu toplum

Açıklama:

Platon adaletin ne olduğunu araştırmak için başladığı yapıtında adil insan nasıl olur sorusunu sorduktan sonra bu soruyu yanıtlamak üzere insandan daha büyük ölçekte olan toplumda adalet nasıl ortaya çıkar, adil toplum nasl olur sorusuna geçer.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Platon'a göre toplumu ve devleti düzenleyen ve yaşatan dört değer vardır. Hangisi bu değerlerden birisi değildir?

Adalet

Bilgelik

Ölçülülük

Özgürlük

Cesaret

Açıklama:

Platon'a göre iyi kurulmuş bir devlet her bakımdan iyi olacağından, eğer devleti yönetenler devleti iyi kurarlarsa böyle bir devlet bilge, cesur, ölçülü ve adil olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Platon şan ve şeref düşkünü insanların başta olduğu yönetim biçimine ne ad vermiştir?

Demokrasi

Oligarşi

Timokrasi

Monarşi

Airistokrasi

Açıklama:

Platon'a göre timokrasi bozuk yönetim biçimlerinden birisidir. Şan, şeref düşkünü insanların
yönettiği yönetim biçimine timokrasi ya da timarşi der.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Aristoteles'e göre aşağıdakilerden hangisi bireyi yurttaş olarak tanımlamak için gereklidir?

Dava açma hakkı

Oy verme hakkı

Belli bir yerde yaşıyor olma

Bir yerde nesiller boyu bulunma

Devleti yönetimine katılma

Açıklama:

Yurttaş devlet yönetimine, yargıya katılarak siyasal, yasal ve yönetimle ilgili görevler
alan kişidir. Yurttaşlar yöneticilerini seçmede söz sahibi olmak dışında devletin yasalarını yapmaya bizzat katkıda bulunurlar.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aristoteles'e göre anayasal yönetimin bozulmasıyla hangi yönetim biçimi ortaya çıkar?

Oligarşi

Demokrasi

Aristokrasi

Monarşi

Tiranlık

Açıklama:

Aristoteles'e göre, monarşinin bozulmasıyla tiranlık, aristokrasinin bozulmasıyla oligarşi, anayasal yönetimin bozulmasıyla demokrasi ortaya çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aristoteles'e göre yönetimin ve egemenliğin kimlere verilmesi gerekir?

İyilere

Bilgelere

Zenginlere

Özgürlere

Soylulara

Açıklama:

Aristoteles'e göre, eğer devlet iyi olan için varolan bir şeyse yönetimin ve egemenliğin ne özgürlere ne soylulara ne de zenginlere verilmesi gerekir. Bunun yerine iyi olana verilmesi gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Ortaçağ devlet anlayışı hangi filozofun devlet düşüncesine bağlı olarak gelişmiştir?

Platon

Aristoteles

Augustinus

Sokrates

Demokritos

Açıklama:

Platon’un devlet tasarımı ya da ideal devlet anlayışı bütün bir Ortaçağ’ın siyaset düşüncesi üzerinde etkili olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Ortaçağ devlet anlayışı aşağıdaki yönetim biçimlerinden hangisi ile ilişkilendirilebilir?

Demokrasi

Oligarşi

Tiranlık

Monarşi

Teokrasi

Açıklama:

Ortaçağ devlet düşüncesi Tanrı Devleti üzerinedir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Platon'un insan ruhu anlayışına göre, insan ruhunun üç yanı aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Akıl yanı, arzular-istekler yanı ve irade yanı

Hakikat yanı, arzu-istekler yanı ve irade yanı

Gereksinim yanı, doğruluk yanı ve irade yanı

Akıl yanı, doğruluk yanı ve irade yanı

Etik yanı, arzu-istekler yani ve irade yanı

Açıklama:

Platon'un insan anlayışına göre, insan ruhunun üç yanı bulunmaktadır ancak bunun bir sıralaması yoktur. İlgili dersin kaynağında da bu şekilde yer verilmiştir.
akıl yanı, arzu-istekler yanı, irade yanı

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Rönesans ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır ?

Ortaçağ'ın Tanrı devlet anlayışının ve "öbür dünya" yaşamının yerini "bu dünya" almıştır.

Rönesans’ın doğalcı tavrı sonucu doğal hukuk, insanların doğaları gereği sahip oldukları haklar, doğal adalet gibi kavramlar Hukuk ve Siyaset Felsefelerinin temel ilgileri hâline gelmiştir.

Rönesansta din de içinde olmak üzere sanat, edebiyat, bilim, devlet Kilise’den bağımsız ve özerk olan kurumlar olarak yeniden doğarlar.

Rönesans'ta ulusal bilincin verdiği zarar fark edilerek Ortaçağ ulus-devletlerinin yerini evrenselci devlet anlayışı almıştır.

Rönesans döneminde siyasal özerkleşmenin düşünsel temelleri atılmıştır.

Açıklama:

Rönesans’ta ulusal bilinç uyanmaya başlayınca, Ortaçağ devletinin evrenselci yapısı yıkılıp yerini ulusal devletlerin çokluğu alır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

1513’te yazdığı Hükümdar (Il Principe) adlı yapıtıyla Ortaçağ’dan sonra gelen Rönesans düşüncesini temsil eden bir siyaset görüşü ortaya koyan düşünür kimdir?

Thomas Hobbes

Niccolo Machiavelli

J.J.Rousseau

J. Bodin

J. Rawls

Açıklama:

Hükümdar (Il Principe) Machiavelli tarafından yazılmıştır. Hükümdar’da “güce dayanan ulusal devlet” idealini ortaya koyar ve devletin, hükümdarın ya da egemenin gücünü bir ulusa dayanmaktan alması gerektiğini öne sürer.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Machiavelli'nin savunduğu görüşlerden birisi değildir?

Din, ahlak ve hukuk devlete bağlıdır.

Ona göre İtalya'daki bölünmüşlüğün nedeni de Roma Vatikan Kilisesi’ydi. Devletin ve hükümdarın mutlak egemenliğini sağlamak için ilk yapılması gereken iş Kilise’nin devlet üzerindeki egemenliğin yıkmaktı.

Ona göre geçmişteki olayları dikkatle inceleyen herkes, bir devletin karşılaştığı tehlikelerde ne gibi önlemler uyguladığını görecek ve bunlardan ders çıkaracaktır.

Ona göre hükümdar sadece yaşamı ve devletin varlığını sürdürmeye amaçlar.

Machiavelli’ye göre önemli olan bireydir.

Açıklama:

Machiavelli’ye göre devletin ya da hükümdarın kendisinden başka bir ahlaki amaç ya da ortak iyi koyması uygun değildir. Önemli olan devletin kendisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

"Silah ve güç kullanma olmaksızın iyi yasalar etkisiz kalırlar. Tarihteki geçmiş olgular bunu göstermektedir. Bu yüzden bir hükümdarın erdemli ve adil yaşaması kadar hainlik sanatını öğrenmesi de gereklidir." görüşünü savunan düşünür kimdir?

John Locke

Thomas Hobbes

Niccolo Machiavelli

J.J.Rousseau

J.Rawls

Açıklama:

Machiavelli’ye göre bir hükümdar insana olduğu kadar bir canavara da nasıl benzeyeceğini öğrenmek zorundadır. Kendisine kurulan tuzakları ortaya çıkarabilecek kadar kurnaz, düşmanlarına dehşet salacak kadar da güçlü olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

1576’da Devlet Üzerine Altı Kitap adlı yapıtı yazan, cumhuriyeti, devletin egemen bir güç tarafından doğru olarak yönetilmesi olarak tanımlayan düşünür kimdir?

Jean Bodin

JJ.Rousseau

Machiavelli

J. Locke

T. Hobbes

Açıklama:

Jean Bodin (1529-1596) Fransız siyaset felsefecisidir ve çağdaş devletin felsefi temellerini atmış bir düşünür olarak görülür. 1576’da Devlet Üzerine Altı Kitap adlı yapıtını yazmıştır. Jean Bodin doğru yönetimin ne olduğunu sorar. Ona göre Cumhuriyet, devletin egemen bir güç tarafından doğru olarak yönetilmesidir. Doğru yönetme Cumhuriyeti hırsız ve korsan çetelerinden ayıran şeydir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Monarşiyi “kraliyet monarşisi”, “despotça monarşi” ve “tiranlık monarşisi” olarak üç biçimde ele alan düşünür kimdir?

Montesquieu

Bodin

Rousseau

Grotius

Hobbes

Açıklama:

Bodin yönetim biçimleri olarak devlet türleri ile hükmetme türleri arasında ayırım yapar. Söz gelişi monarşiyi “kraliyet monarşisi”, “despotça monarşi” ve “tiranlık monarşisi” olarak üç biçimde ele alır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtında doğal hukuk (ius naturale) ile pozitif (konulmuş) hukuk (ius civile) ayırımı yapan düşünür kimdir?

Hugo Grotius

Machiavelli

J. Bodin

Hegel

Hobbes

Açıklama:

Hugo Grotius Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtında doğal hukuk (ius naturale) ile pozitif (konulmuş) hukuk (ius civile) ayırımı yapar.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Rönesans döneminin sonlarında Yeniçağ’ın başlarında yaşamış düşünür Hollandalı Hugo Grotius ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtı vardır.

Doğal hukuk insanların sırf insan olmaları dolayısıyla sahip oldukları hakları içerir.

Pozitif hukuk tarihsel olarak kavranabilirken doğal hukuk aklın bir buyruğu olduğundan ancak felsefe ile kavranabilir.

Pozitif hukuk insanın tanrı tarafından aldığı ve tarih içinde uygulamış olduğu hukuktur.

Pozitif huluk konmuş olduğu zaman ve yerin koşullarına göre anlaşılabilir olan bir hukuktur.

Açıklama:

Pozitif hukuk insanın kendisinin tarih içinde koymuş olduğu hukuktur.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Tommaso Campanella’nın Güneş Devleti (Civitas Solis) adlı eseri aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

Distopya

Haber

Ütopya

Bildiri

Sunum

Açıklama:

Rönesans döneminde ideal devlet tasarımları olarak ütopyalar yazılmıştır. Bu ütopyalar edebi bir dille roman biçiminde yazılmış yapıtlardır. Bu ütopyalardan başlıcaları Thomas More’un Ütopya’sı, Tommaso Campanella’nın Güneş Devleti (Civitas Solis) ve Francis Bacon’un Yeni Atlantis (Nova Atlantis) adlı yapıtlarıdır. Her üç ütopyada da ideal toplum ve devlet tasarımları karşımıza çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Leviathan adlı yapıtında devleti doğal olmayan yapma bir cisim olarak belirleyen ve yapıtının adını kutsal kitapta geçen Leviathan adlı bir devden alan ve devlet denilen varlığı ona benzeten düşünür kimdir?

Nicolo Machiavelli

JJ. Rousseau

Jean Bodin

Hugo Grotius

Thomas Hobbes

Açıklama:

İngiliz filozofu Thomas Hobbes (1588-1679) Leviathan adlı yapıtında devleti doğal olmayan yapma bir cisim olarak belirler.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Siyaset felsefesi tarihinde ilk laik devlet kuramını hazırlamış düşünür kimdir?

Machiavelli Machiavelli

Jean Bodin

Hugo Grotius

Thomas More

Tommaso Campanella

Açıklama:

Ortaçağ’ın Tanrı merkezli düşüncesine karşı siyasal olguların doğasını ortaya koymak yeterlidir. Dolayısıyla
Machiavelli’nin temel ilgisini laik “yeryüzü devleti” oluşturmaktadır. Machiavelli’ye göre dinin değeri bile siyasal yaşama katkıda bulunduğu ölçüde ve büyüklüktedir. Böylece Machiavelli laik devletin kuramsal temelini atmış bir düşünür olarak karşımıza çıkar.

Doğru Cevap: A

Soru 12

" Hiçbir kişi egemen güç değildir, olsa olsa bir süreliğine bu gücü elinde tutmuştur." görüşünü ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Francis Bacon

Jean Bodin

Thomas Hobbes

John Locke

Jean Jacques Rousseau

Açıklama:

Bodin’e göre egemenlik bir cumhuriyetin mutlak ve süresiz olarak kalıcı gücüdür.
Dolayısıyla hiçbir kişi egemen güç değildir, olsa olsa bir süreliğine bu gücü
elinde tutmuştur. Bu da onun egemen gücün kendisi değil, egemen bir yüksek görevli
olduğunu gösterir. Eğer halk bir kimseye kendi gücünü o kişi yaşadığı sürece
vermişse bile, o kişi egemen değil, sadece bir görevli ya da egemen gücün yerini
tutan bir vekildir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Yeniden doğuş" anlamına gelen kavram asagidakilerden hangisidir?

Rönesans

Reform

REvizyon

İhitlal

Devrim

Açıklama:

Rönesans ‘yeniden doğuş’ anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Hugo Grotius Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtında hangi iki hukuk ayırımını yapmaktadır?

Doğal Hukuk- Yapay Hukuk

Pozitif Hukuk- Negatif Hukuk

Pozitif Hukuk- Yapay Hukuk

Pozitif Hukuk- Doğal Hukuk

Negatif Hukuk- Doğal Hukuk

Açıklama:

Hollandalı Hugo Grotius Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtında doğal hukuk (ius naturale) ile pozitif (konulmuş) hukuk (ius civile) ayırımı yapar. Pozitif hukuk insanın kendisinin tarih içinde koymuş olduğu hukuktur. Bu hukuk konmuş olduğu zaman ve yerin koşullarına göre anlaşılabilir olan bir hukuktur. Doğal hukuk ise insanın akıllı özünde bulunan ve bu yüzden de tarih içinde, zaman ve yere göre değişmeyen hukuktur. Doğal hukuk insanların sırf insan olmaları dolayısıyla sahip oldukları hakları içerir. Bu yüzden de doğal hukukun pozitif hukuka göre önceliği ve üstünlüğü vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

" Para kullanılmadığından mal değiş tokuşu ile gereksinimler karşılanmaktadır. Böyle bir toplum ve devlet düzeninde bilim ve sanat gelişmiştir. Böyle bir devletin amacı ideal bir toplumu sağlamaktır. Bunun için de bu toplumda herkeseşit olmalıdır, oysa mülkiyet eşitliği ortadan kaldırır. Bu yüzden de özel mülkiyetyoktur. Devlet toplumun ve bireylerin bütün gereksinimlerini karşılamaktadır. " görüşü hangi eserde yer almaktadır?

Thomas More- Ütopya

Thomas More- Güneş Devleti

Francis Bacon- Yeni Atlantis

Tommaso Campanella- Güneş Devleti

Tommaso Campanella- Yeni Atlantis

Açıklama:

Thomas More (1478-1535) 1516’da yazdığı Ütopya adlı romanında ideal ve
sosyalist bir toplum ve devlet düzeni tasarımı sunar. Bu toplum ve devlet düzeninde toplumdaki her tek birey ahlaken olgunlaşmıştır ve adil bir toplum düzeni vardır. Bu ahlaken olgunlaşmış olmanın ve adil toplumun temelini özel mülkiyetin bu toplumda yeri olmaması oluşturur. Bu romanda anlatılan adil ve ideal toplum “Ütopya” adında bir adada bulunan devlette gerçekleşmiştir. Bu toplum ve devlette mülkiyet eşitliğine dayalı bir düzen vardır. Bu yüzden de adaletsizlik yoktur. Para kullanılmadığından mal değiş tokuşu ile gereksinimler karşılanmaktadır. Böyle bir toplum ve devlet düzeninde bilim ve sanat gelişmiştir. Böyle bir devletin amacı ideal bir toplumu sağlamaktır. Bunun için de bu toplumda herkes eşit olmalıdır, oysa mülkiyet eşitliği ortadan kaldırır. Bu yüzden de özel mülkiyet yoktur. Devlet toplumun ve bireylerin bütün gereksinimlerini karşılamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Hobbes egemenliğin dağıtımı konusunda da üç tür yönetim biçiminden söz
etmektedir. Aşağıdaki hangi üç yönetim şekli bu üç tür yönetimin içerisinde yer almaktadır.

Oligarşi- Teokrasi- Demokrasi

Monarşi- Aristokrasi- Demokrasi

Oligarşi- Demokrasi- Aristokrasi

Monarşi- Oligarşi- Demokrasi

Teokrasi- Demokrasi- Aristokrasi

Açıklama:

Hobbes egemenliğin dağıtımı konusunda da üç tür yönetim biçiminden söz
eder. Egemenlik tek bir kişideyse yönetim biçimi monarşi, egemenlik belirli bir
grup tarafından temsil ediliyorsa yönetim biçimi aristokrasi, egemenlik hakkının
temsili herkeste ya da çoğunluğun seçimiyle belirlenmiş bir heyetteyse yönetim biçimi demokrasi olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Mutlak monarşi uygar toplumla bağdaşmaz ve uygar bir yönetim biçimi olarak görülmemelidir düşüncesi hangi filozof tarafından öne sürülmüştür?

Decartes

John Locke

J. J. Rousse

Montesquieu

Aristoteles

Açıklama:

Locke’un siyaset görüşünde bir başka önemli nokta da kendinden öncekilerin
hep övdüğü bir yönetim biçimi olan monarşinin eleştirisidir. Locke’a göre mutlak
monarşi uygar toplumla bağdaşmaz ve uygar bir yönetim biçimi olarak görülmemelidir. Locke’a göre kimse onu yargılamayacağı için yasalara bağlı olmayan bir hükümdar doğa durumunda kalmış demektir. Uygar toplumun amacı doğa durumundaki sakıncaları gidermektir. Bu sakıncalar da her insanın kendi davası söz konusu olduğunda yargıç olması özgürlüğünden doğmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Jean-Jacques Rousseau'nun toplum ve devlet görüşünü özgürlük ve eşitlik kavramlarından hareketle ortaya koyduğu yapıtları hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Yönetim Üzerine ve İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı

Yönetim Üzerine ve Toplum Sözleşmesi

Toplum Sözleşmesi ve Yasaların Ruhu

Yasaların Ruhu ve İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı

İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı ve Toplum Sözleşmesi

Açıklama:

Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) halk egemenliğini toplum sözleşmesine dayandıran düşünürdür. Toplum sözleşmesini egemen güce bir boyun eğme ilişkisine değil, ortaklık anlaşmasına dönüştürerek hükümdarın egemenliğini halkın istencine bırakmıştır (Kriegel 2010, s. 142). İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı ve Toplum Sözleşmesi adlı yapıtlarında toplum ve devlet görüşünü özgürlük ve eşitlik kavramlarından hareketle ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 19

" İnsana insan gerek."

" Doğa ile savaşın galibi olmaz."

“İnsan insanın kurdudur”

“Barışa kavuşmak için barışı ara”

“Sana yapılmasını istemediğin bir şeyi başkasına yapmayasın”

Açıklama:

üvensizlik durumunda, yani herkesin her şey üzerinde hakkının olduğu bu
doğa durumunda yaşamak isteyen herkes kendi kendisiyle çelişkide demektir.
Bu durum insanların doğaları gereği kendi iyiliğini istemesine aykırı bir durumdur. Bu yüzden Hobbes bu durumu herkesin herkese karşı savaşı olarak da betimler. Böyle bir durumda “İnsan insanın kurdudur” (Homo homini lupus)

Doğru Cevap: C

Soru 20

T. Hobbes, J. Locke, J.J. Rousseau hangi kuramın baş savunucularındandır?

Devlet Sözleşmesi Kuramı

Toplum Öğretileri Kuramı

Mutlak Devlet Kuramı

Toplum Sözleşmesi Kuramı

Doğa Kuramı

Açıklama:

Yeniçağ’ın toplum ve devlet öğretileri toplum sözleşmesi kuramına dayanmaktadır. Toplum sözleşmesi kuramı devletin temeli olarak bir toplum sözleşmesi varsayımından yola çıkarlar. Toplum sözleşmesinin varoluş nedenini de doğa durumu dedikleri başka bir varsayıma dayandırırlar. Bu kuramın en başta gelen savunucuları T. Hobbes, J. Locke, J.J. Rousseau’dur.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Fransız Devrimi’nin İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi’ne ve Birleşmiş Milletler'in insan hakları anlayışına temel oluşturan görüş ü aşağıdakilerden hangisidir?

Grotius’un doğal hukuk anlayışı

Grotius’un pozitif hukuk anlayışı

Bodin'in mutlak güç anlayışı

Bodin'in Tanrı ve Doğa Yasası

Machiavelli'nin ahlak ve hukuk anlayışı

Açıklama:

Grotius’un doğal hukuk anlayışı insanların doğaları gereği,
yani insan olmaları dolayısıyla belirli haklara sahip olması demek olduğundan,
gerek Fransız Devrimi’nin İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi’ne gerekse Birleşmiş
Milletlerin insan hakları anlayışına temel olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Hükümdar (Il Principe) adlı yapıtıyla Ortaçağ’dan sonra gelen Rönesans düşüncesini temsil eden bir siyaset görüşünün temsilcisi olan aşağıdakilerden hangisidir?

Niccolo Machiavelli

Jean Bodin

Hugo Grotius

Francis Bacon

Tommaso Campanella

Açıklama:

Niccolo Machiavelli (1469-1527) 1513’te yazdığı Hükümdar (Il Principe) adlı yapıtıyla Ortaçağ’dan sonra gelen Rönesans düşüncesini temsil eden bir siyaset görüşü ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Machiavelli’ye göre bir hükümdarın varlığını ve gücünü korumak uğruna her şeyi bir araç olarak kullanabilme hakkı neden vardır?

bu hakka hükümdar olmasından dolayı sahiptir.

Tanrısal bir buyruktur.

Böyle bir hakka sahip değildir.

Evrensel insan haklarını korumak adına sahiptir.

kanuna dayalı olarak sahiptir.

Açıklama:

Machiavelli’ye göre bir hükümdar varlığını ve gücünü korumak uğruna her şeyi bir araç olarak kullanabilir çünkü bu hakka hükümdar olmasından dolayı sahiptir

Doğru Cevap: A

Soru 24

Devlet Üzerine Altı Kitap adlı yapıtın yazarı Fransız düşünür kimdir?

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Jean Jaques Rousseau

john Locke

Hugo Grotius

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 25

İnsanın doğal haklarının çıktığı doğal hukuk ile insanların kendilerinin koyduğu pozitif hukuk arasında bir ayırım yaparak, doğal hukuku pozitif hukuktan önce gelen ve daha üstün olan bir hukuk olarak belirleyen filozof kimdir?

Montesquieu

Campanella

Thomas More

john Locke

Hugo Grotius

Açıklama:

Hugo Grotius insanın doğal haklarının çıktığı doğal hukuk ile insanların kendilerinin koyduğu pozitif hukuk arasında bir ayırım yaparak, doğal hukuku pozitif hukuktan önce gelen ve daha üstün olan bir hukuk olarak belirlemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Hangi düşünüre göre göre devlet varlığı zorunlu olan ve insanların bir araya gelmesinden oluşan doğal olmayan, yapma bir cisimdir?

Hugo Grotius

John Locke

Thomas Hobbes

Montesquieu

Jean Bodin

Açıklama:

Hobbes’a göre devlet varlığı zorunlu olan ve insanların bir araya gelmesinden oluşan doğal olmayan, yapma bir cisimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdaki düşünürlerden hangisine göre devletin kökeni bireylerin özgür ve eşit oldukları doğa durumundan çıkmak için yapılmış bir sözleşmedir?

Jean-Jacques Rousseau

Montesquieu

Hugo Grotius

John Locke

Thomas Hobbes

Açıklama:

John Locke’a göre devletin kökeni bireylerin özgür ve eşit oldukları doğa durumundan çıkmak için yapılmış bir sözleşmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdaki düşünürlerden hangisine göre doğa durumunda insanlar tam bir eşitlik hâlinde özgür olarak yaşarlarken, mülkiyetin ortaya çıkışı bu doğal eşitliği de ortadan kaldırmıştır?

Hugo Grotius

Montesquieu

Thomas Hobbes

Jean-Jacques Rousseau

John Locke

Açıklama:

Rousseau’ya göre doğa durumunda insanlar tam bir eşitlik hâlinde özgür olarak yaşarlarken, mülkiyetin ortaya çıkışı bu doğal eşitliği de ortadan kaldırmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Demokrasinin de aristokrasinin de doğaları gereği özgür devlet biçimleri olmadığını ifade eden düşünür kimdir?

Montesquieu

Thomas Hobbes

John Locke

Hugo Grotius

Jean bodin

Açıklama:

Montesquieu’ye göre demokrasi de aristokrasi de doğaları gereği özgür devlet biçimleri

Doğru Cevap: A

Soru 30

Rousseau’nun devlet öğretisi aşağıdaki kavramlardan hangisine dayanır?

Tanrısal iradeye

Buyruğa

Doğal hukuk

Pozitif hukuk

Egemen güce

Açıklama:

Rousseau’nun devlet öğretisi doğal hukuk kavramına dayanır

Doğru Cevap: C

Soru 31

"Rönesans’ta çeşitli düşünceler ortaya çıkmıştır. Kuşkusuz bunlardan en önemlisi İtalya’da ortaya çıkan _______ akımı olmuştur. Rönesans siyasal öğretilerine de temel olmuş ve bu dönemde laik devlet anlayışları ortaya çıkmıştır."
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

Laik devlet

Tanrı devleti

Hümanizm

Doğal hukuk

Toplum sözleşmesi

Açıklama:

Rönesans’ta çeşitli düşünceler ortaya çıkmıştır. Kuşkusuz bunlardan en önemlisi İtalya’da ortaya çıkan Hümanizm akımı olmuştur. Hümanizm Rönesans siyasal öğretilerine de temel olmuş ve bu dönemde laik devlet anlayışları ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Machiavelli'nin görüşlerinden biri değildir?

Mutlak gücün üstünde sadece Tanrı’nın ve doğanın yasaları vardır

Tarih kendisini tekrar eder, geçmiş olaylar kendilerini tarih içinde yinelerler

Bir hükümdar varlığını ve gücünü korumak uğruna her şeyi bir araç olarak kullanabilir

Her kim bir devlet kurmaya ve yasalar koymaya karar vermişse insan doğasının kötü olduğunu unutmamalıdır

Ortaçağda olduğu gibi, din kendi başına bir amaç olamaz

Açıklama:

Niccolo Machiavelli (1469-1527) 1513’te yazdığı Hükümdar (Il Principe) adlı ya- pıtıyla Ortaçağ’dan sonra gelen Rönesans düşüncesini temsil eden bir siyaset görü- şü ortaya koymuştur. Yapıtında ulusal ve laik bir devlet anlayışı sunar. MachiavelliHükümdar’da “güce dayanan ulusal devlet” (Dinçer 2010, s. 191) idealini ortaya koyar ve devletin, hükümdarın ya da egemenin gücünü bir ulusa dayanmaktan al- ması gerektiğini öne sürer. Bu anlayışa göre devlet gücünü Kilise’den almamalıdır, Kilise’ye bağlı olmaktan kurtulmalıdır. Machiavelli Eskiçağ krallık ve cumhuriyet- lerinin görkemli örneklerini överek Eskiçağ’ın yasa koyucularının erdem ve bilge- liklerinden söz eder. Machiavelli’ye göre bir devlet kurmak, kurulmuş bir devleti korumak, bir krallığı yönetmek, bir ordu toplamak, bir savaş yürütmek ya da ada- let dağıtmak için Eskiçağ’ın bilge ve erdemli yöneticilerini örnek almak gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Hükümdarın yetkisi ve hakları Tanrı ve doğa yasalarına bağlıdır. Bu yüzden de bu yasalardan bağımsız olarak mutlak güce sahip bir egemen olamaz. Dünyanın tüm hükümdarları Tanrı’ya ve doğa yasalarına bağlıdır.
Yukarıdaki düşüncelerin sahibi aşağıdakilerden hangisidir?

Machiavelli

J.J. Rousseau

Jean Bodin

Hugo Grotius

Thomas More

Açıklama:

Jean Bodin’e göre hükümdarın yetkisi ve hakları Tanrı ve doğa yasalarına bağlıdır. Bu yüzden de bu yasalardan bağımsız olarak mutlak güce sahip bir egemen olamaz. Dünyanın tüm hükümdarları Tanrı’ya ve doğa yasalarına bağlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Jean Bodin'e göre en iyi yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet

Aristokrasi

Otokrasi

Monarşi

Oligarşi

Açıklama:

Bodin üç tür yönetim biçiminden söz eder: Demokrasi, aristokrasi ve monarşi. Monarşi tek kişinin egemenliği, aristokrasi birkaç kişinin egemenliği, demokrasi ise herkesin egemenliğidir. En iyi yönetim biçimi monarşidir. Bunun nedeni egemenliğin bölünemez olduğu yollu anlayışıdır ve buna uygun tek yönetim de monarşidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Hugo Grotius'un savaş hakkındaki düşüncesini tam ve doğru olarak ifade eder?

Savaş her durumda meşrudur

Savaş her durumda gayrimeşrudur

Savaş haklı yollarla olduğunda meşrudur

Savaştan son raddeye kadar kaçınılmalıdır

Savaşın hukuku yoktur

Açıklama:

Hugo Grotius savaşı tümden dışlamaz ve ona göre doğal hukuk her tür savaşı yasadışı saymaz. Savaş haklı yollarla yapıldığında yasaya uygundur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Güneş Devleti isimli eserinde ideal bir toplum düzeni ortaya koyan ünlü Rönesans düşünürü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Thomas More

Tommaso Campanella

Francis Bacon

John Locke

Thomas Hobbes

Açıklama:

Tommaso Campanella (1568-1639) Civitas Solis (Güneş Devleti) adını verdiği yapıtında ideal bir toplum ve devlet düzenini betimlemiştir. Bu devlette bilim ve felsefe egemendir. Bu devletin yöneticileri de iyi bir eğitim alarak yetişmiş kimselerdir. Güneş devletinin başında hem filozof hem de rahip olan bir yönetici vardır. More’un Ütopya’sında olduğu gibi bu yapıtta anlatılan ideal toplum düzeninde de özel mülkiyet yoktur, her şey ortaklaşa kullanılmaktadır. İnsanların kendi evleri, karıları, kocaları, çocukları yoktur. Bu toplumda yaşayanlara göre bu gibi şeyler insanı bencil kılar ve toplumun bütününe ve devlete karşı sevgisini azaltırlar. Halbûki önemli olan bütün toplumun iyiliği ve yararı olmalıdır. Campanella da More gibi özel mülkiyeti eleştirmiş ve adil bir toplumun ve ahlaklı bireyler olmanın koşulunu mülkiyetin olmadığı herkesin eşit olduğu durumda bulmuştur. Campanella’nın bu yapıtını da zamanının toplum ve devlet düzenlerine getirdiği bir eleştiri olarak görmek gereklidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Thomas Hobbes, doğa durumundaki herkesin herkese karşı savaşı durumunu aşağıdaki ifadelerden hangisiyle dile getirir?

İnsan insanın avcısıdır

İnsan insanın dostudur

İnsan insanın aslanıdır

İnsan insanın esiridir

İnsan insan kurdudur

Açıklama:

Hobbes’a göre doğa gereği herkes kendi iyiliğini istediği için böyle bir savaş ve güvensizlik durumunda, yani herkesin her şey üzerinde hakkının olduğu bu doğa durumunda yaşamak isteyen herkes kendi kendisiyle çelişkide demektir. Bu durum insanların doğaları gereği kendi iyiliğini istemesine aykırı bir durumdur. Bu yüzden Hobbes bu durumu herkesin herkese karşı savaşı olarak da betimler. Böyle bir durumda “İnsan insanın kurdudur” (Homo homini lupus). Bunun sonucu olarak da doğa ya da savaş durumunda “Hep şiddetli ölüm korkusu ve tehlikesi vardır; ve insan hayatı, yalnız, yoksul, kötü, vahşi ve kısa sürer” Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Thomas More ve John Locke'un iktisadi ve sosyal düzene ilişkin ters düştükleri en önemli husus hangisidir?

Mülkiyet

Gelir dağılımı

Tarla sistemi

Vergi toplama

Sosyal statüler

Açıklama:

Thomas More özel mülkiyete karşıyken ve Ütopya isimli eserinde ideal toplum düzenini anlatırken mülkiyetin olmadığı bir toplum tasvir ediyorken, liberal düşüncelere sahip John Locke ise özel mülkiyetin korunmasını savunur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Montesquieu'nun siyaset felsefesinin temelinde yer alır?

Cumhuriyet

Eşitlik

Özgürlük

Mutlakiyet

Adalet

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 40

Toplum sözleşmesi kavramını ortaya atan düşünür aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Thomas Hobbes

Thomas More

Montesquieu

John Locke

Jean-Jacques Rousseau

Açıklama:

Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) halk egemenliğini toplum sözleşmesine dayandıran düşünürdür. Toplum sözleşmesini egemen güce bir boyun eğme ilişkisine değil, ortaklık anlaşmasına dönüştürerek hükümdarın egemenliğini halkın istencine bırakmıştır. İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı ve Toplum Sözleşmesi adlı yapıtlarında toplum ve devlet görüşünü özgürlük ve eşitlik kavramlarından hareketle ortaya koymuştur. Rousseau’nun devlet öğretisi doğal hukuk kavramına dayanır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Rönesans döneminde ilk laik devlet kuramını hazırlamış olana düşünür kimdir?

Machiavelli

Thomas Hobbes

John Locke

Hugo Grotius

Jean Bodin

Açıklama:

Devletin ve hükümdarın mutlak egemenliğini sağlamak için ilk yapılması
gereken iş Kilise’nin devlet üzerindeki egemenliği yıkmaktı. Bu nedenle siyaset
felsefesi tarihinde Machiavelli, ilk laik devlet kuramını hazırlamış düşünür
olarak görülür. Bu nedenden dolayı doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Jean Bodin'in Doğal adalet anlayışına uygundur?

Din, ahlak ve hukuk devlete bağlıdır.

Devletin ya da hükümdarın kendisinden başka bir ahlaki amaç ya da ortak iyi koyması uygun değildir.

Mutlak güç kendi başına egemendir.

Bir hükümdar, kendi varlığını korumak için zorda kaldığında acımasız önlemler alma hakkına sahiptir.

Varolan yeni ulusal devlet yapısına kuramsal bir temellendirme getirmiştir.

Açıklama:

Diğer bütün maddeler Machiavelli’ye aittir. Bodin’e göre mutlak güç kendi başına egemendir,bu yüzden de Tanrı ve doğa yasası dışında başka bir güce bağlı değildir.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Jean Bodin'e göre en iyi yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Demokrasi

Aristokrasi

Tiranlık

Despotluk

Monarşi

Açıklama:

Jean Bodin ' e göre en iyi yönetim biçimi Monarşidir.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

İnsanların sırf insan olmaları dolayısıyla sahip oldukları hakları içerir.
Gerçekleşmesi için bir güce gereksinim vardır,bu güç de devlettir.
Devletten önce gelir ve onun varoluş nedeni olur.

Hugo Grotius 'a göre yukarıda özellikleri yazılmış olan hukuk çeşidi aşağıdakilerden hangisidir ?

Tabii Hukuk

Mevzu Hukuk

Pozitif Hukuk

Doğal Hukuk

Özel Hukuk

Açıklama:

İnsanların sırf insan olmaları dolayısıyla sahip oldukları hakları içerir.Gerçekleşmesi için bir güce gereksinim vardır,bu güç de devlettir.Devletten önce gelir ve onun varoluş nedeni olur özellikleri Doğal Hukuk özellikleridir.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Thomas More'a göre toplumdaki her türlü kötülüğe yol açan etken nedir?

Kişiye verilmiş seçme ve seçilme hakkı

Siyaset hakkı

Özgürlük hakkı

Mülkiyet hakkı

Adalet hakkı

Açıklama:

Thomas More bu yapıtıyla bir yandan ideal bir durumu betimlerken bir yandan
da İngiltere’nin zamanındaki toplumsal durumunu eleştirmektedir. Eleştirdiği şey, toplumdaki her türlü kötülüğe yol açtığını düşündüğü özel mülkiyettir. More’a göre özel mülkiyetin olduğu yerde toplumsal adaletten söz edilemez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

İdeal bir toplum ve devlet düzeninin betimlendiği Civitas Solis (Güneş Devleti) adlı yapıt kime aittir?

Francis Bacon

Niccolo Machiavelli

Jean Bodin

Hugo Grotius

Tommaso Campanella

Açıklama:

İdeal bir toplum ve devlet düzeninin betimlendiği Civitas Solis (Güneş Devleti) adlı yapıt Tommaso Campanella' a aittir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Toplum sözleşmesiyle bireyler zora başvurma yetkisini ve gücü daha üst bir yetke olarak boyun eğecekleri kişiye ya da kurula bırakmak üzere aralarında anlaşırlar.
Bireylerin birbirine aykırı olan özel birçok istençlerinin yerini tek ve genel bir istenç alır.
Bireylerin bütün yetki ve güçlerini, bütün istençlerini tek bir istence, tek bir insana ya da tek bir kurula devretmeleridir.

Yukarıda maddelenmiş olan özellikler Hobbes'e göre ne için gereklidir ?

Adaletli yaşama hakkına sahip olmak için

Belirli toplum oluşturabilmek için

Devletin yönetimine dahil olabilmek için

Devletli yaşama geçiş için

Toplumlar arası anlaşma sağlayabilmek için

Açıklama:

Hobbes “Haklarından karşılıklı olarak vazgeçen iki ya da daha çok insanın bu edimine, sözleşme”der. Bu sözleşmeyle bireyler kendilerini koruma hakkı dışında bütün haklarından vazgeçerler. Yalnızca kendini koruma hakkından vazgeçemezler, çünkü bir insanın kendini korumaktan vazgeçmek üzere yapacağı her türlü sözleflme geçersizdir.
Bu sözleşmeyle doğa durumundan çıkılır ve toplum hâline geçilir. Toplum hâli ise
toplumsal düzen içinde yaşamak demektir. Doğa durumundan toplum durumuna
ve devletli yaşama geçiş sözleşmeyle başlar.Toplum sözleşmesiyle bireyler zora başvurma yetkisini ve gücü daha üst biryetke olarak boyun e¤ecekleri kifliye ya da kurula bırakmak üzere aralarında anlaşırlar. Toplum sözleflmesiyle böylece devlet kurulmufl ve doğa durumundan “yurttaşlık durumu”na geçilmiş olur. Bireylerin birbirine aykırı olan özel birçok istençlerinin yerini tek ve genel bir istenç alır. Böylece doğa durumundan çıkmak üzere yapılan toplum sözleşmesini Hobbes devletin zorunluluğunun temeli olarak görür.Buna göre doğru cevap devletli yaşama geçiş yani doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Liberal devlet anlayışı (devletin kökeni bireylerin özgür ve eşit oldukları doğa
durumundan çıkmak için yapılmış bir sözleşmedir) hangi filozof'a aittir?

Thomas Hobbes

John Locke

Hugo Grotius

Jean Bodin

Niccolo Machiavelli

Açıklama:

Liberal devlet anlayışı (devletin kökeni bireylerin özgür ve eşit oldukları doğa
durumundan çıkmak için yapılmış bir sözleşmedir) John Locke 'a aittir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

“İnsan, başkaları onun üzerinde ne kadar özgürlüğe sahipse, kendisi de başkaları
üzerinde o kadar özgürlüğe sahip olmakla yetinmelidir'' sözü kime aittir ?

John Locke

Hobbes

Jean-Jacques Rousseau

Montesquieu

Descartes

Açıklama:

''İnsan, başkaları onun üzerinde ne kadar özgürlüğe sahipse, kendisi de başkalarıüzerinde o kadar özgürlüğe sahip olmakla yetinmelidir'' sözü Hobbes ' e aittir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Rousseau' nın düşünceleri arasında yer alır?

Özgürlük yasaların izin verdiği her şeyi yapma hakkıdır.Bir yurttaş yasaların yasakladığını yapamaz, yaparsa özgürlüğünü kaybeder.

Doğa yasaları da öncesiz ve sonrasızdır, değişmezler.

Egemen güç uyruklarının toplam istencini yansıtmaktadır.

Egemen güç ne kadar dokunulmaz olursa olsun bütünü oluşturan genel uzlaşmaların sınırını aşamaz.

Mutlak monarşi uygar toplumla bağdaşmaz ve uygar bir yönetim biçimi olarak görülmemelidir.

Açıklama:

Egemen güç ne kadar dokunulmaz olursa olsun bütünü oluşturan genel uzlaşmaların sınırını aşamaz düşüncesi Rousseau'a aittir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Niccolo Machiavelli'nin yazdığı Hükümdar (II.Principe) adlı yapıtında ortaya koyduğu düşüncelerden biri değildir?

Devlet gücünü kiliseden ve kilisenin indinde Tanrıdan almalıdır.

Eskiçağ krallık ve cumhuriyetlerinin yasa koyucuları erdem ve bilgeliğin timsalidir.

Hükümdarın tek amacı devleti yaşatmak ve devletin gücünü artırmak olmalıdır. Bu uğurda her şey yapılabilir ve kullanılacak her araç meşrudur.

Devlet kurmak, kurulmuş bir devleti korumak,bir krallığı yönetmek, bir ordu toplamak, bir savaş yürütmek ya da adalet dağıtmak için Eskiçağ’ın bilge ve erdemli yöneticilerini örnek almak gerekir.

Din, ahlak ve hukuk devlete bağlıdır.

Açıklama:

Niccolo Machiavelli, yapıtında ulusal ve laik bir devlet anlayışı sunar. Machiavelli Hükümdar’da "güce dayanan ulusal devlet" idealini ortaya koyar ve devletin, hükümdarın ya da egemenin gücünü bir ulusa dayanmaktan alması gerektiğini öne sürer. Bu anlayışa göre devlet gücünü Kilise’den almamalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden değerlendirmelerden hangisi, Jean Bodin'e göre, hükümdarın yasaların gücü karşısında bağışık olduğunun kanıtı niteliğindedir?

Dünyanın tüm hükümdarları tanrısal ve doğal yasalara bağlıdırlar.

Hükümdar kendi ya da kendinden öncekilerin koyduğu yasaları değiştirme hakkına sahiptir.

Yasa egemenliği elinde tutanın buyruğu demektir.

Devleti devlet yapan özellik egemenliktir.

Mutlak güç toplum yasalarını saymasa bile Tanrı’nın yasalarına karşı gelemez.

Açıklama:

Hükümdar kendi ya da kendinden öncekilerin koyduğu yasaları değiştirme hakkına sahiptir. Bu yüzden de yasa hükümdarın yasaların gücü karşısında bağışık olduğunu söyler. Yasa da egemenliği elinde tutanın buyruğu demektir. Dolayısıyla Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

I. Bu yapıtta "Ben Salem" adındaki bir adada kurulmuş olan ve bilime dayalı ideal bir toplum ve devlet tasarımı sunulur. II. Bu adada dış dünya ilişkisi kesilmiş olan bir toplum ve devlet anlatılmaktadır. III. Bu adadaki toplum ve devlet, dünyanın diğer ülkelerindeki toplumlara ve devletlere göre bilim ve teknik bakımından çok ileridir. Yukarıda açıklaması verilen "Nova Atlantis" isimli ütopik eser hangi düşünür tarafından kaleme alınmıştır?

Tommaso Campanella

Francis Bacon

Thomas Hobbes

Thomas More

Hugo Grotius

Açıklama:

Francis Bacon (1561-1626) Nova Atlantis adında bir ütopya yazmış İngiliz filozofudur. Bu yapıtta da Ben Salem adındaki bir adada kurulmuş olan ve bilime dayalı ideal bir toplum ve devlet tasarımı sunulur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Locke’un toplumun kuruluşunu dayandırdığı mülkiyet hakkı en temel insan
hakkıdır. Locke göre mülkiyet hakkı............ dayanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa uygun kavram aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?

Tanrı yasası

Doğa yasası

Erdem

Ahlak yasası

Devlet

Açıklama:

Locke’un toplumun kuruluşunu dayandırdığı mülkiyet hakkı ise en temel insan hakkıdır. Mülkiyet hakkı insanı doğanın sunduğu nimetleri emeğiyle edinmeye yönelten doğa yasasına dayanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Montesquieu’ye göre dört devlet şekli vardır. Bunlar; demokrasi, aristokrasi,monarşi ve despotizmdir. Montesquieu bu dört devlet biçimi içinde iki aşırı biçimden kaçınmak gerektiğini düşünür. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu iki devlet şekli doğru verilmiştir?

Monarşi, despotizm

Demokrasi, despotizm

Despotizm, aristokrasi

Monarşi, aristokrasi

Demokrasi, aristokrasi

Açıklama:

Montesquieu’ye göre dört devlet şekli vardır. Bunlar; demokrasi, aristokrasi,monarşi ve despotizmdir. Montesquieu bu dört devlet biçimi içinde iki aşırı biçim; demokrasi ve despotizm'den kaçınmak gerektiğini düşünür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Rousseau'ya göre, egemenlik kayıtsız şartsız halka aittir ve hiçbir kimseye veya hiçbir kuruma devredilemez. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi halk egemenliği ilkesini doğrulayan ifadelerden biri değildir?

Genel istenç ve özel istenç arasındaki ilişki,halk egemenliği anlayışını oluşturur

Devlet genel istencin otoritesini yansıtmaktadır

Egemeliğin kayıtsız şartsız halka ait olmasının güvencesi, genel istencin vekili devlete aittir

Genel istenç, iktidar alanına tabidir

Devletin varlığının koşulu genel istençtir

Açıklama:

Rousseau egemenliğin iki ögesi olan "iktidar" ve "istenç" arasında bir ayırım yapar. Buna göre iktidar devleti temsil etse de genel istenci temsil edemez; öyleyse iktidar halkın temsilcilerine geçebilse de genel istenç geçemez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Toplum sözleşmesi yurttaşlar arasında öyle bir eşitlik kurar ki hepsi aynı koşullarda bağlılık altına girerler ve hepsi aynı haklardan yararlanır. Bu yüzden de egemen sadece halkın tümünü tanır, ama bu bütünü oluşturan bireylerin hiçbirini diğerlerinden ayırt edemez. Egemen güç ne kadar dokunulmaz olursa olsun bütünü oluşturan genel uzlaşmaların sınırını aşamaz. Yukarıdaki ifadeden hareketle, Rousseau'ya göre istenci genel yapan unsur aşağıdakilerinden hangisidir?

Ortak çıkar

Oy çoğunluğu

Yasa

Mülkiyet hakkı

Devlet

Açıklama:

Rousseau’ya göre istenci genel yapan şey de oy sayısından çok, oyları birleştiren ortak çıkardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Rousseau devletin kökeni ve meşruluğu sorununa, hangi eserinde değinir?

Emile

Eşitsizliğin Kökeni

Toplum Sözleşmesi

Anayasa Projeleri

İtiraflar

Açıklama:

Rousseau devletin kökeni ve meşruluğu sorununa Toplum Sözleşmesi’nde değinir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Rousseau, "doğa durumunun sona ermesini" hangi koşullara bağlamaktadır?

Toplum sözleşmesinin ortaya çıkışı

Özel mülkiyetin ortaya çıkışı

Kilisenin ortaya çıkışı

Eşitsizliğin ortaya çıkışı

Devletin ortaya çıkışı

Açıklama:

Rousseau, doğa durumunun sona ermesini, mülkiyetin ortaya çıkmasına bağlı olarak eşitliğin ortadan kalkmasına bağlar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Fransız filozofu Montesquieu, siyaset teorisini, 1748’de yayınlanan........................ adlı yapıtında dile getirmiştir. Buna göre yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Yönetim (Hükumet)

Yasaların Ruhu

Leviathan

Romalıların Yükselişi ve Çöküşü

İran Mektupları

Açıklama:

Fransız filozofu Montesquieu (1689-1755) siyaset kuramnı, 1748’de yayınlanan Yasaların Ruhu adlı yapıtında dile getirmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Rönesans döneminin toplum ve devlet öğretileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir bakıma Ortaçağ’ın Tanrı merkezli bakış açısına bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.

Eskiçağ’ın insan merkezli tutumu yeniden ortaya çıkmıştır.

Rönesans döneminin en önemli siyaset kuramcılarından birisi de Macchiavelli’dir.

Rönesans döneminde Tanrı devleti odaklı bir anlayış hakimdir.

Rönesans düşünürlerinin ortaya koydukları siyaset kuramlarında devleti doğal bir varlık olarak gören bir düşünce hakimdir.

Açıklama:

Rönesans yeniden doğuş anlamına gelir ve Rönesansta yeniden ortaya çıkan şey Eskiçağ’ın insan merkezli tutumudur. Bu dönemde ortaya çıkan görüşler bir bakıma Ortaçağ’ın Tanrı merkezli bakış açısına bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Rönesans döneminin en önemli siyaset kuramcılarından biri de Machiavelli’dir. Ortaçağın dinsel gücü ön plana çıkaran tutumuna karşı çıkarak siyasal güç olarak devleti dinsel gücün üstüne yerleştirmiştir ve devletin temelini insan doğasında bularak devleti doğal bir varlık olarak düşünmüştür. Rönesans döneminde değil Ortaçağ’da devlet odaklı bir anlayış hakimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Modern siyaset felsefesi 17. ve 18. yüzyıllarda ortaya çıkmış toplum ve devlet öğretilerini kapsar. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde toplum ve devlet öğretilerini ortaya koyan düşünürlerden birisi değildir?

Hobbes

Locke

Augustinus

Montesquieu

Rousseau

Açıklama:

Modern Siyaset Felsefesi 17. ve 18. yüzyıllarda ortaya çıkmış toplum ve devlet öğretilerini kapsar. Bu dönemde toplum ve devlet öğretilerini ortaya koyan belli başlı düşünürler Hobbes, Locke, Montesquieu ve Rousseau’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Hobbes, Locke ve Rousseau’nun devletin kökeni sorunu ile ilgili ortak görüşleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Devletin kökeni sorununa doğa durumu varsayımından hareketle bir açıklama getirmeye çalışmışlardır.

Doğa durumunu mutlak özgürlüğün olduğu ve bu nedenle çeşitli sakıncaları ve tehlikeleri olan bir güvensizlik durumu olarak görmüşlerdir.

Devletin doğal bir varlık olduğunu savunmuşlardır.

Siyaset kuramlarında devletin ve toplumun temelini toplum sözleşmesine dayandırmışlardır.

Toplum ve devleti doğal durumun karşıtı olan durumlar, kurulmuş varlıklar olarak ele almışlardır.

Açıklama:

Hobbes, Locke ve Rousseau devletin kökeni sorununa doğa durumu varsayımından hareketle bir açıklama getirmeye çalışmışlardır. Doğa durumunu mutlak özgürlüğün olduğu ve bu yüzden de çeşitli sakıncaları ve tehlikeleri olan bir güvensizlik durumu olarak görmüşlerdir. Bununla birlikte Rousseau, Hobbes ve Locke’a göre doğa durumunu, insanların doğal olarak özgür ve eşit oldukları bir durum olarak tasarlamıştır. Siyaset kuramlarında devletin ve toplumun temelini toplum sözleşmesine dayandırmışlardır. Toplum ve devleti doğal durumun karşıtı olan durumlar, kurulmuş varlıklar olarak ele almışlardır. Yani devletin yapay bir varlık olduğunu savunmuşlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi siyaset felsefesinde ilk laik devlet kuramını hazırlamıştır?

Machiavelli

Aristoteles

Augustinus

Sokrates

Platon

Açıklama:

Machiavelli’nin yaşadığı dönemde İtalya’da ulusal birlik yoktu. Machiavelli küçük şehir devletlerine bölünmüş bir İtalya’ya ulusal birliğini kazandırma idealiyle Hükümdar’ı yazmıştı. Ona göre bu bölünmüşlüğün nedeni de Roma Vatikan Kilisesi’ydi. Devletin ve hükümdarın mutlak egemenliğini sağlamak için ilk yapılması gereken iş Kilise’nin devlet üzerindeki egemenliğin yıkmaktı. Bu nedenle siyaset felsefesi tarihinde Machiavelli, ilk laik devlet kuramını hazırlamış düşünür olarak görülür.

Doğru Cevap: A

Soru 65

“Hükümdar sadece yaşamı ve devletin varlığını sürdürmeye amaçlar. Bunu sağlamak için başvuracağı araçlar her zaman doğru ve övgüye değer olacaktır” (Macchiavelli 1984, s. 85-86) Bu sözlerle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Gücü zorla elinde tutan bir hükümdarın davranış ve eylemlerinde kınanabilecek bir şey yoktur.

Hükümdar her zaman ortak iyiyi gözetmeli ve ahlaki olarak uygun olanı takip etmelidir.

Hükümdar yetkisini Tanrı’dan aldığından dolayı yetkilerini elinde tutmak için her yolu denemelidir.

Her zaman ortak iyiyi gözeten bir hükümdarın silah ve güç kullanmaya ihtiyacı olmayacaktır.

Hükümdarın haklarının kutsal bir kökeni vardır.

Açıklama:

Macchiaevelli’ye göre gücü zorla elinde tutan bir hükümdarın davranış ve eylemlerinde kınanabilecek bir şey yoktur. Gücü zorla elinde bulunduran bir hükümdar içinde bulunduğu koşullarda başka türlü davranamayacağı için böyle davranmaktadır. Bir hükümdar, kendi varlığını korumak için zorda kaldığında acımasız önlemler alma hakkına sahiptir. Bu yüzden bir hükümdar ya da egemen güç, sahip olduğu gücü en acımasız ve köktenci araçlarla korumalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Devlet Üzerine Altı Kitap adlı yapıtında devlet hakkındaki görüşlerini açıklayan, siyaset bilimi açısından egemenlik kavramını tanımlayan ve onu bir teori haline getiren ilk düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Hugo Grotius

John Locke

Thomas More

Jean Bodin

Campanella

Açıklama:

Jean Bodin 1576’da Devlet Üzerine Altı Kitap adlı yapıtını yazmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtında doğal hukuk ile pozitif hukuk ayrımını yapan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Bodin

Hugo Grotius

Aristoteles

Lev Tolstoy

Augustinus

Açıklama:

Hugo Grotius Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtında doğal hukuk (ius naturale) ile pozitif (konulmuş) hukuk (ius civile) ayırımı yapar.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Ütopya - Thomas More
Güneş Devleti - Tommaso Campanella
Yeni Atlantis - Francis Bacon
Leviathan - Thomas Hobbes

Yukarıdakilerden hangileri Rönesans döneminde ideal devlet tasarımları olarak yazılan ütopyalardandır?

Yalnız I

I ve II

I ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

Montesquieu’nun siyasal özgürlük anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

1748’te yayınladığı Yasaların Ruhu adlı yapıtında siyasal özgürlüğün temellerini ve koşullarını ele almıştır.

Siyasal özgürlük insanın her istediğini yapabilmesidir.

Demokrasi ve aristokrasi doğaları gereği özgür devlet biçimleri değildir.

Yasama gücü ile yürütme gücü bir kişide ya da bir toplulukta birleşirse özgürlük olmaz.

Siyasal özgürlük iktidarın kötüye kullanılmadığı yönetimlerde bulunur.

Açıklama:

Fransız filozofu Montesquieu (1689-1755) siyaset görüşünü 1748’de yayınlanan Yasaların Ruhu adlı yapıtında dile getirmiştir. Bu yapıtta siyasal özgürlüğün temellerini ve koşullarını ele almıştır. Montesquieu siyasal özgürlüğü savunur ve bu özgürlüğü oluşturan yasaların anayasal güvence altında bulunması gerektiğini düşünür. Montesquieu “özgürlük” kavramına büyük önem verir. Montesquieu’ye göre demokrasilerde halk istediğini yapıyor görünmektedir, ama siyasal özgürlük insanın istediğini yapabilmesi değildir. Özgürlük yasaların izin verdiği her şeyi yapma hakkıdır. Bir yurttaş yasaların yasakladığını yapamaz, yaparsa özgürlüğünü kaybeder. Montesquieu’ye göre demokrasi de aristokrasi de doğaları gereği özgür devlet biçimleri değildir. Siyasal özgürlük ancak iktidarın kötüye kullanılmadığı yönetimlerde bulunur, fakat elinde iktidarı tutan herkes onu kötüye kullanma eğilimindedir. Bu yüzden bir ülkenin yönetim kuralları öyle bir anayasa ile saptanmalıdır ki kimse yasanın ona yapmasını buyurmadığı şeyleri yapmak zorunda kalmasın ve yasanın izin verdiği bazı şeyleri de yapmaktan alıkonulamasın. Montesquieu’ye göre yasama gücü ile yürütme gücü bir kişide ya da bir toplulukta birleşirse özgürlük olmaz. Yargı gücünün yasama ve yürütme güçlerinden ayrılmaması durumunda da özgürlük yoktur. Bu yüzden tek kişi ya da seçkinlerden oluşan bir grup, eğer bu üç gücü elinde tutarsa her şey yitirilir. Zorbalaşmak isteyen hükümdarlar bu üç gücü de kendi ellerinde toplamakla işe başlarlar. Montesquieu’ya göre siyasal özgürlük insanın her istediğini yapabilmesi değil, yasaların izin verdiği şeyi yapmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Rönesans’ta çeşitli düşünceler ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemli düşünce ve İtalya da ortaya çıkan akım aşağıdakilerden hangisidir?

Hümanizm

Rasyonalizm

Rönesans

Natüralizm

Realizm

Açıklama:

Rönesans’ta çeşitli düşünceler ortaya çıkmıştır. Kuşkusuz bunlardan en önemlisi İtalya’da ortaya çıkan Hümanizm akımı olmuştur. Hümanizm Rönesans siyasal öğretilerine de temel olmuş ve bu dönemde laik devlet anlayışları ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Yapıtında ulusal ve laik bir devlet anlayışı sunar. Hükümdar’da “güce dayanan ulusal devlet” idealini ortaya koyar ve devletin, hükümdarın ya da egemenin gücünü bir ulusa dayanmaktan alması gerektiğini öne sürer. Bu anlayışa göre devlet gücünü Kilise’den almamalıdır, Kilise’ye bağlı olmaktan kurtulmalıdır anlayışını savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Niccolo Machiavelli

Spinoza

Platon

Plotinos

Sokrates

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 72

Bilmek gerekir ki mücadelenin iki yolu vardır: Biri kanun yolu diğeri kuvvet yoludur. Birincisi insanlara, ikincisi hayvanlara özgüdür. Fakat çoğu zaman olduğu gibi, birinci yol yeterli gelmediği zaman ikinci yola başvurmak gerekir” fikrini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Spinoza

Platon

Plotinos

Niccolo Machiavelli

Açıklama:

“Bilmek gerekir ki mücadelenin iki yolu vardır: Biri kanun yolu diğeri kuvvet yoludur. Birincisi insanlara, ikincisi hayvanlara özgüdür. Fakat çoğu zaman olduğu gibi, birinci yol yeterli gelmediği zaman ikinci yola başvurmak gerekir” fikrini savunan Niccolo Machiavelli’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Jean Bodin’e göre hükümdarın yetkisi ve hakları neye bağlıdır?

Tanrı
Doğa yasaları
Halk

III

I-II

I-III

Açıklama:

Jean Bodin’e göre hükümdarın yetkisi ve hakları Tanrı ve doğa yasalarına bağlıdır. Bu yüzden de bu yasalardan bağımsız olarak mutlak güce sahip bir egemen olamaz. Dünyanın tüm hükümdarları Tanrı’ya ve doğa yasalarına bağlıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Jean Bodin’e göre en iyi yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Demokrasi

Aristokrasi

Monarşi

Oligarşi

Meritokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 75

Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtında doğal hukuk (ius naturale) ile pozitif (konulmuş) hukuk (ius civile) ayrımı yapar. Bu ayrımı yapan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Hollandalı Hugo Grotius

Jean Bodin

Niccolo Machiavelli

Spinoza

Augustinus

Açıklama:

Rönesans döneminin sonlarında Yeniçağ’ın başlarında yaşamış olan ve devletin temelini doğal hukukta göre bir başka düşünür de Hollandalı Hugo Grotius’tur (1583-1645). Grotius Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtında doğal hukuk (ius naturale) ile pozitif (konulmuş) hukuk (ius civile) ayırımı yapar. Pozitif hukuk insanın kendisinin tarih içinde koymuş olduğu hukuktur. Bu hukuk konmuş olduğu zaman ve yerin koşullarına göre anlaşılabilir olan bir hukuktur. Doğal hukuk ise insanın akıllı özünde bulunan ve bu yüzden de tarih içinde, zaman ve yere göre değişmeyen hukuktur. Doğal hukuk insanların sırf insan olmaları dolayısıyla sahip oldukları hakları içerir. Bu yüzden de doğal hukukun pozitif hukuka göre önceliği ve üstünlüğü vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Hugo Grotius doğal hukukun pozitif hukuka göre önceliği ve üstünlüğü oluşunu nasıl açıklamıştır?

Doğal hukuk ise insanın akıllı özünde bulunan ve bu yüzden de tarih içinde, zaman ve yere göre değişebilen hukuktur.

Doğal hukuk insanların sırf insan olmaları dolayısıyla sahip oldukları hakları içerir.

Pozitif hukuk tarihsel olarak kavranamaz ve ayrıca doğal hukuku da felsefeyle kavramak mümkün değildir.

Doğal hukuk insanın kendisinin tarih içinde koymuş olduğu hukuk olarak adlandırılır.

Doğal hukuk Birleşmiş Milletlerin insan hakları anlayışına temel oluşturmamıştır.

Açıklama:

Pozitif hukuk insanın kendisinin tarih içinde koymuş olduğu hukuktur. Bu hukuk konmuş olduğu zaman ve yerin koşullarına göre anlaşılabilir olan bir hukuktur. Doğal hukuk ise insanın akıllı özünde bulunan ve bu yüzden de tarih içinde, zaman ve yere göre değişmeyen hukuktur. Doğal hukuk insanların sırf insan olmaları dolayısıyla sahip oldukları hakları içerir. Bu yüzden de doğal hukukun pozitif hukuka göre önceliği ve üstünlüğü vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Doğa durumundaki herkesin herkese karşı savaşı durumunu Latince homo homini lupus, yani İnsan insanın kurdudur sözleriyle dile getiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Thomas Hobbes

John Locke

Hugo Grotius

Campanella

Montesquieu

Açıklama:

Hobbes’un doğa durumu varsayımı bütün insanların her şey üzerinde sınırsız bir özgürlükle hakkının olduğu ve bu yüzden de güvensizlik içinde yaşadıkları durumdur. Hobbes doğa durumundaki herkesin herkese karşı savaşı durumunu Latince homo homini lupus, yani İnsan insanın kurdudur sözleriyle dile getirir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Jhon Locke’a göre uygar toplumu oluşturmak üzere insanların bir araya gelmelerinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlığın korunması

Eğitim Hakkı

Mülkiyetin Korunması

Seyahat hakkı

Yaşam hakkı

Açıklama:

Jhon Locke’a göre uygar toplumu oluşturmak üzere insanların bir araya gelmelerinin amacı da mülkiyetin korunmasıdır. Mülkiyet hem yaşam hakkını hem özgürlük hakkını hem de mülk edinme hakkını kapsar.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Montesquieu’ye göre özgürlük aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanın her istediğini yapabilmesidir.

İnsan yasalar izin verdiği sürece ve o ölçüde istediğini yapabilir.

Bir zorbayı tahttan indirmeyi

Boyun eğecekleri kimseyi seçebilmeyi

Silahlanabilme hakkını ve şiddet kullanabilmeyi özgürlük saymışlardır

Açıklama:

Montesquieu’ye göre özgürlük insanın her istediğini yapabilmesi değildir, insan yasalar izin verdiği sürece ve o ölçüde istediğini yapabilir. Yasalar izin verdiği sürece insanın istediklerini yapabilmesi, istemediği şeyi yapmaya da zorlanmaması özgürlüktür.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Rönesans ile ilgilidir?

Rönesans yeniden doğuş demektir.

Rönesansla birlikte Kilise her şeyin üstünde tutulmuştur.

Rönesansla birlikte laiklik kaybolmuştur.

Hümanizm anlayışı reddedilmiştir.

Sanat, bilim gibi alanlarda ilerleme olmamıştır.

Açıklama:

Rönesans ‘yeniden doğuş’ anlamına gelmektedir. Ortaçağın evrensel devleti Tanrı devletinin yeryüzündeki temsilcisi olan Kilise’ydi ve bütün siyasal gücü kendi elinde bulundurduğundan her türlü ulusal siyasal oluşumun ve ulus devletlerin üstündeydi. Rönesans’ta çeşitli düşünceler ortaya çıkmıştır. Kuşkusuz bunlardan en önemlisi İtalya’da ortaya çıkan Hümanizm akımı olmuştur. Hümanizm Rönesans siyasal öğretilerine de temel olmuş ve bu dönemde laik devlet anlayışları ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Machiavelli Hükümdar adlı yapıtında hangi görüşü ortaya koymuştur?

Devlet gücünü kiliseden almalıdır.

Egemen gücünü ulustan almamalıdır.

Yapıtında ulusal ve laik bir devlet anlayışı sunar.

Eskiçağ’ın bilge ve erdemli yöneticileri tamamen unutulmalıdır.

Devletin başındaki hükümdarın tek amacı kendi gücüne güç katmak olmalıdır.

Açıklama:

Yapıtında ulusal ve laik bir devlet anlayışı sunar. Machiavelli Hükümdar’da “güce dayanan ulusal devlet” idealini ortaya koyar ve devletin, hükümdarın ya da egemenin gücünü bir ulusa dayanmaktan alması gerektiğini öne sürer. Bu anlayışa göre devlet gücünü Kilise’den almamalıdır. Eskiçağ’ın bilge ve erdemli yöneticilerini örnek almak gerekir. Machiavelli’ye göre devletin başındaki hükümdarın tek amacı devleti yaşatmak ve devletin gücünü artırmak olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Siyaset felsefesi tarihinde ilk laik devlet kuramını hazırlamış düşünür kimdir?

Augustinus

Platon

Hobbes

Hume

Machiavelli

Açıklama:

Machiavelli devletin ve hükümdarın mutlak egemenliğini sağlamak için ilk yapılması gereken iş Kilise’nin devlet üzerindeki egemenliğin yıkmaktı. Bu nedenle siyaset felsefesi tarihinde Machiavelli, ilk laik devlet kuramını hazırlamış düşünür olarak görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Bodin kaç tür yönetim biçiminden söz eder?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 84

Bodin’in egemenlik kavramına getirdiği ölçüt için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sınırsız bir egemen gücün olması olanaksızdır; tanrısal ve doğal yasalar, ideal sınırı çizer.

Egemen güç tanrısal ve doğal yasalara karşıt olan emirler verse bile halk ona itaat etmelidir.

Egemen gücün bizi uymaya zorlayacağı bazı ahlaki kuralları olabilir.

Ahlak ve doğal hukuk devletin egemenliğinin sınırlarını belirleyemez.

Egemen zorbalıkla gücüne güç katma hakkına sahiptir.

Açıklama:

Bodin’e göre halk egemen güce itaatsizlik yapamaz, hiçbir isyan hakkı yoktur ama eğer egemen güç tanrısal ve doğal yasalara karşıt olan emirler verirse halkın itaat etmeme hakkı vardır. Dolayısıyla Bodin’in siyaset konusunda asıl ilgisini oluşturan egemenlik kavramına getirdiği ölçüt, sınırsız bir egemen gücün olmayacağı ve sınırlarının tanrısal ve doğal yasalarla çizildiğidir. Bu yüzden egemenlik tamamen sınırsız değildir, hiçbir egemen gücün bizi uymaya zorlayamayacağı bazı ahlaki kurallar vardır. Devlet de egemen güç tarafından hukuka uygun bir yönetim düzenidir. Bodin’in mutlak egemenlik anlayışında ahlak ve doğal hukuk devletin egemenliğinin sınırlarını belirlemektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Grotius’un devletler hukukuna göre savaşı haklı kılan kaç neden vardır?

Açıklama:

Grotius savaşın haklı nedenleri dediği üç neden belirler: Kendini savunma hakkı, zararın karşılanması ve cezalandırma hakkı.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Thomas More’un Ütopya yapıtında yer alan görüşlerdendir?

Bu toplumda para önemlidir.

Mülkiyet eşitliğine bağlı bir düzen yoktur.

Devlet bireyin gereksinimlerini karşılamak zorunda değildir.

Toplum ve devlette mülkiyet eşitliğine dayalı bir düzen olmalıdır.

Bilim ve sanat önemsizdir.

Açıklama:

Bu toplum ve devlette mülkiyet eşitliğine dayalı bir düzen vardır. Bu yüzden de adaletsizlik yoktur. Para kullanılmadığından mal değiş tokuşu ile gereksinimler karşılanmaktadır. Böyle bir toplum ve devlet düzeninde bilim ve sanat gelişmiştir. Böyle bir devletin amacı ideal bir toplumu sağlamaktır. Bunun için de bu toplumda herkes eşit olmalıdır, oysa mülkiyet eşitliği ortadan kaldırır. Bu yüzden de özel mülkiyet yoktur. Devlet toplumun ve bireylerin bütün gereksinimlerini karşılamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Locke’ un doğal hukuk anlayışı ile ilgilidir?

Doğal hukuka göre insanlar birbirine karışabilir.

Doğa durumunda doğal hukuka aykırı davranarak doğa yasasına karşı gelen birini cezalandırma hakkı yoktur.

Doğa yasalarına uyma zorunluluğu yoktur.

Yasa koyucular yurttaşlar için yasa koyuyorlarsa bu yasalara kendileri uymayabilir.

Locke doğa durumunu bir özgürlük ve eşitlik durumu olarak tasarlar.

Açıklama:

Locke doğa durumunu bir özgürlük ve eşitlik durumu olarak tasarlar. Doğa durumu doğal hukukun, doğa yasalarının egemen olduğu durumdur. Doğal hukuk açısından herkes eşit ve özgürdür. Doğal hukuka göre hiç kimse başka bir kimsenin canına, malına ve özgürlüğüne zarar veremez. Doğa durumunda doğal hukuka aykırı davranarak doğa yasasına karşı gelen birini diğer insanların cezalandırma hakkı yine doğal hukuktan gelen bir haktır. Doğa durumunda her insan suç işleyenleri, yani doğal hukuka karşı gelenleri cezalandırma hakkını elinde tutar. Devlet durumunda olduğu gibi doğa durumunda da işlenen suç cezalandırılabilir. Yasa koyucular yurttaşlar için yasa koyuyorlarsa bu yasalar aynı zamanda hem doğa yasalarına uygun olmalı hem de bu yasaları yapanların kendilerini de bağlamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Montesquieu’ye göre en iyi yönetim şekli nedir?

Demokrasi

Monarşi

Aristokrasi

Despotizm

Cumhuriyet

Açıklama:

Montesquieu’ye göre dört devlet şekli vardır: Demokrasi, aristokrasi, monarşi ve despotizm. Montesquieu bu dört devlet biçimi içinde iki aşırı biçimden, yani demokrasi ve despotizmden kaçınmak gerektiğini düşünür. Ona göre en doğru devlet şekli monarşidir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Niccolo Machiavelli ile ilgili olarak aşağıdaki iadelerden hangisi yanlıştır?

Devletin, hükümdarın ya da egemenin gücünü bir ulusa dayanmaktan alması gerektiğini öne sürer

Ona göre, bir devlet kurmak, kurulmuş bir devleti korumak, bir krallığı yönetmek, bir ordu toplamak, bir savaş yürütmek ya da adalet dağıtmak için Eskiçağ’ın bilge ve erdemli yöneticilerini örnek almak gerekir

Ona göre devletin başındaki hükümdarın tek amacı devleti yaşatmak ve devletin gücünü artırmak olmalıdır

Ona göre devletin ya da hükümdarın kendisinden başka bir ahlaki amaç ya da ortak iyi koyması uygun değildir

Ona göre mutlak güç kendi başına egemendir, bu yüzden de Tanrı ve doğa yasası dışında başka bir güce bağlı değildir

Açıklama:

"Mutlak güç kendi başına egemendir, bu yüzden de Tanrı ve doğa yasası dışında başka bir güce bağlı değildir." düşüncesi Bodin'e aittir. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Hükümdarın yetkisinin ve haklarının Tanrı ve doğa yasalarına bağlı olduğunu, bu yüzden de bu yasalardan bağımsız olarak mutlak güce sahip bir egemen olamayacağını, dünyanın tüm hükümdarlarının Tanrı’ya ve doğa yasalarına bağlı olduğunu savunan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Machiavelli

Aristoteles

Hugo Grotius

Jean Bodin

Campanella

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 91

Jean Bodin'e göre egemenliğin bölünemez olduğu anlayışından dolayı en iyi yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Demokrasi

Aristokrasi

Monarşi

Oligarşi

Teokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 92

Savaş ve Barış Hukuku Üzerine adlı yapıtında doğal hukuk ile pozitif hukuk ayırımı yaparak doğal hukuku pozitif hukuktan önce gelen ve daha üstün olan bir hukuk olarak belirleyen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Machiavelli

Hugo Grotius

Aristoteles

Jean Bodin

Campanella

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 93

Thomas More’un Ütopya adlı eseriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Eserde Ben Salem adındaki bir adada kurulmuş olan ve bilime dayalı ideal bir toplum ve devlet tasarımı sunulur

Bu toplum ve devlet düzeninde toplumdaki her tek birey ahlaken olgunlaşmıştır ve adil bir toplum düzeni vardır

Ahlaken olgunlaşmış olmanın ve adil toplumun temelini özel mülkiyetin bu toplumda yeri olmaması oluşturur

Para kullanılmadığından mal değiş tokuşu ile gereksinimler karşılanmaktadır

Böyle bir toplum ve devlet düzeninde bilim ve sanat gelişmiştir

Açıklama:

Ben Salem adındaki bir adada kurulmuş olan ve bilime dayalı ideal bir toplum ve devlet tasarımı sunulan eser Francis Bacon’un Yeni Atlanttis (Nova Atlanttis) adlı yapıtıdır. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Devlet varlığını zorunlu olan ve insanların bir araya gelmesinden oluşan doğal olmayan, yapma bir cisim olarak tanımlayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Hobbes

Locke

Rousseau

Bacon

Campanella

Açıklama:

Devlet varlığını zorunlu olan ve insanların bir araya gelmesinden oluşan doğal olmayan, yapma bir cisim olarak tanımlayan filozof T. Hobbes'tur. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Hobbes’a göre, bireylerin bir sözleşmeyle haklarını ve güçlerini devrettikleri, bütün insanların istençlerini kendinde toplayan ve onlar adına karar verme yetkisini elinde bulunduran mutlak güce ne ad verilir?

Ülke

Devlet

Toplum

Vatan

Millet

Açıklama:

Hobbes’a göre , bireylerin bir sözleşmeyle haklarını ve güçlerini devrettikleri, bütün insanların istençlerini kendinde toplayan ve onlar adına karar verme yetkisini elinde bulunduran mutlak güç devlettir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Doğa durumunu bir özgürlük ve eşitlik durumu olarak tasarlayan, doğa durumunu doğal hukukun, doğa yasalarının egemen olduğu durum olarak gören ve liberal bir devlet anlayışına sahip olan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Hobbes

Locke

Montesquieu

Rousseau

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 97

Yasalar izin verdiği sürece insanın istediklerini yapabilmesi, istemediği şeyi yapmaya da zorlanmamasını özgürlük olarak tanımlayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Hobbes

Locke

Rousseau

Montesquieu

Bacon

Açıklama:

Yasalar izin verdiği sürece insanın istediklerini yapabilmesi, istemediği şeyi yapmaya da zorlanmamasını özgürlük olarak tanımlayan filozof Montesquieu'dur. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Jean-Jacques Rousseau ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Halk egemenliğini toplum sözleşmesine dayandıran bir düşünürdür.

İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı ve Toplum Sözleşmesi adlı eserlerin sahibidir.

Ona göre ilk insan doğa durumunda tam bir eşitlik ve özgürlük durumunda mutlu bir şekilde yaşamıştır. Bu özgürlük ve eşitlik durumu toplumun kuruluşuna kadar devam etmiştir.

Onun devlet tasarımı özgürlük ve eşitlik kavramlarına dayanır.

Ona göre mutlak monarşi uygar toplumla bağdaşmaz ve uygar bir yönetim biçimi olarak görülmemelidir.

Açıklama:

"Mutlak monarşi uygar toplumla bağdaşmaz ve uygar bir yönetim biçimi olarak görülmemelidir." diye düşünen filozof J.Locke'dur. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Jean Bodin'e göre 'mutlak güç' aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Halk

Tanrı ve doğa yasaları

Klise

Hükümdar ve buyrukları

Doğa durumu ve doğal haklar

Açıklama:

Bodin’e göre mutlak güç kendi başına egemendir, bu yüzden de Tanrı ve doğa
yasası dışında başka bir güce bağlı değildir. Bodin mutlak gücün üstüne sadece
Tanrı’nın ve doğanın yasalarını koymaktadır. Başka bir deyişle yasalar mutlak
gücün de üstündedir.

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Demokrasi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Temsili demokrasi, halk adına temsilcileri olan vekillerin ülke yönetimini üstlenmesine denir.

Temsili demokrasilerde halka alternatif katılım araçları oluşturulması ve bunların
kurumsallaşmasına katılımcı demokrasi denir.

Liberal demokrasi, bireyi temel alan, hak ve özgürlüklerin en geniş biçimde yaşanmasını savunan bir görüştür

Halkın doğrudan yönetime katıldığı demokrasi biçimine plebisiter domokrasi denir.

Sosyal demokrasi bireyin yalnızca devlet karşısında değil, evinde-aile içerisinde
ve iş yerinde de yasalarca güvence altına alınmış hak ve özgürlüklerle donatılması gerektiğini savunan demokrasi anlayışına denir.

Açıklama:

Temsilî demokrasi çatısı altında, plebisiter demokrasi adı da verilen, daha çok referandum vb. araçları içerdiği ve halkta yönetim üzerinde daha fazla söz sahibi olduğu duygusunu uyandırdığı söylenebilir.
Plebisiter demokrasi halkın doğrudan yönetime katıldığı demokrasi biçimi değildir..

Doğru Cevap: D

Soru 2

Bireyi seçimden seçime varlığı anımsanan bir oy deposu olarak değil, yönetime katılımda, evde ve iş yerinde de özgür olması gerektiğini savunan demokrasi biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Temsili demokrasi

Plebisiter demokrasi

Katılımcı demokrasi

Açıklama:

Bir sosyal demokrata göre, birey seçimden seçime varlığı anımsanan bir oy deposu değildir, yönetime katılımda, evde ve iş yerinde de bireyin özgür olması gerekir.
Sosyal demokrasi

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin tanımına aykırıdır?

Farklı yaşam tarzlarına karşı saygılı olmak

Çoğulculuğa dayalı olmak

Ortak bir dini benimsemek

Farklı dillerin konuşulmasına olanak tanımak

Farklı kültürlere hoşgörülü olmak

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin olumsuz yanına işaret etmektedir?

Çoğulculuğa dayalı olması

Farklı kültürlere açık olması

Farklı dillerin konuşulmasına izin vermesi

Alınan kararlarda azınlıklara söz hakkı tanınmaması

Bireylere seçim hakkı tanıması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 5

Negatif özgürlük kavramını aşağıdaki düşünürlerden hangisi olumsuz özgürlük anlamında kullanmaktadır?

John Locke

Karl Popper

John Stuart Mill

Platon

Isaiah Berlin

Açıklama:

Olumsuz ya da Berlin’in kullanımıyla negatif özgürlük, bireyin eylemlerinde başka kişi gruplar tarafından engellenmemesidir.
Isaiah Berlin

Doğru Cevap: E

Soru 6

Habermas'a göre cumhuriyetçi görüş aşağıdakilerin hangisi üzerine temellenmez?

Yurttaşın konumunun, esas olarak, devlet ve öteki yurttaşlar karşısında
sahip olduğu negatif haklarca belirlenmiş olması

Siyasal hakların, daha çok pozitif özgürlükler niteliğine sahip haklar olarak yorumlaması

Bireylerin öncelikle olarak istedikleri konuma gelebilmeleri

Bireylerin demokratik bir toplumun eşit ve özgür bireyleri olarak siyasal özerkliğe sahip olmaları

Bireylerin, toplumlarının geleceği adına söz söyleyerek ve eylemde bulunarak yönetime katılabilmeleri

Açıklama:

Cumhuriyetçi görüş, siyasal hakları, en başta da yönetime katılma ve haberleşmeyi, daha çok pozitif özgürlükler niteliğine sahip haklar olarak yorumlar. Başka bir deyişle, cumhuriyetçi görüşte,
yurttaşların dış baskı ve zorlamalara maruz kalmaması değil de öncelikle olmak
istedikleri konuma gelebilmeleri, demokratik bir toplumun eşit ve özgür bireyleri
olarak siyasal özerkliğe sahip olmaları, toplumlarının geleceği adına söz söyleyerek ve eylemde bulunarak yönetime katılabilmeleri ön plandadır
Negatif özgürlüğün, aslında liberal görüşün yurttaşı demokratik toplum içerisinde nasıl konumlandırdığının bir ifadesi olduğunu görme olanağı tanır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

"Yönetim Üzerine İki İnceleme" kitabı aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Karl Popper

John Locke

John Stuart Mill

Isaiah Berlin

Habermas

Açıklama:

İngilizfilozof John Locke’un Yönetim Üzerine İki İnceleme (Two Treatises of Government)
adlı yapıtını yayınlamasından bu yana, kendisine daha çok İngilizce konuşulan
kültürlerde taraftar bulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Çoğulculuk ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Çoğulculuk, demokrasilerde kararların sayısal üstünlüğe dayalı olarak alınması görüşünü savunur.

David Miller. yalnızca sayısal bakımdan çoğunluğu oluşturan grubun tercihinin
hayata geçmesi konusunda eleştirel bir tutum takınır.

Demokrasinin çoğunluğun mutlak bir egemenliği biçiminde anlaşılmasına
karşı çıkan düşünürlerden biri John Stuart Mill’dir.

Demokrasi, insanın toplumdaki özgürlüğünü bir yandan güvence altına alıp bir
yandan da herkesin hak ve özgürlüklerini birbirininkiyle kısıtlar.

Demokrasi, yalnızca çoğunluğun savunduğu görüşün hayata geçmesini savunursa demokrasiyi çoğunluğun diktatörlüğü biçiminde formüle etmiş oluruz.

Açıklama:

Temel olarak azınlıkların ya da azınlıkta kalmış etnik toplulukların haklarının, yalnızca sayısal çoğunluk olmak bakımından kendilerine göre daha güçlü grup ya da gruplar karşısında korunması gerektiğini savunan çoğulculuk (pluralism), iktidarın da olabildiğince çok toplum katmanına yayılması gerektiğini vurgulamıştır.
Çoğulculuk, demokrasilerde kararların sayısal üstünlüğe dayalı olarak alınması görüşünü savunur, görüşü yanlıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Jean-Jacques Rousseau'nun toplum sözleşmesinden sonra ortaya çıkan yapının temel özelliklerinden biri değildir?

Herkes bireysel özgürlüğünü koşulların herkes için eşit olduğu ve kimsenin bu koşulları başkaları adına değiştiremeyeceği bir topluluğa devretmiştir

Haklar herkes için eşittir ve asla bireyin istencine göre belirlenmez.

Herkes-özgürlük ve haklar açısından-görünürde kaybettiğini telafi eder.

Her birey, şahsını ve güçlerinin tümünü ‘genel istenç’in öngördüğü doğrultuda, topluluğa verir; topluluğun oluşturduğu bu yeni bütünde de topluluğun tüm üyeleri, bütünün ayrılmaz birer parçası olarak aynı/eşit davranışa tâbîdir.

Bireysel hak ve özgürlükler devredilemez.

Açıklama:

Herkes bireysel özgürlüğünün ve haklarının tümünü- koşulların herkes için eşit
olduğu ve kimsenin bu koşulları başkaları adına değiştiremeyeceği- bir topluluğa
devretmiştir.
Bireysel hak ve özgürlükler devredilemez, görüşü Rousseau'nun görüşlerine aykırı düşer.

Doğru Cevap: E

Soru 10

"Kapalı toplumlardan açık toplumlara geçiş, ............………... göre, insanlığın katettiği en büyük aşama, içinden geçtiği en derin devrim sürecidir." cümlesinde ifadesini aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

David Miller

John Stuart Mill

Karl Raimund Popper

J.J.Rousseau

Karl Marks

Açıklama:

Kapalı toplumlardan açık toplumlara geçiş, Popper’e göre, insanlığın katettiği en büyük aşama, içinden geçtiği en derin devrim sürecidir.
Karl Raimund Popper

Doğru Cevap: C

Soru 11

Ülke yönetiminin, halkın tümünün katılımı ile değil de, yurttaşların daha bilgili, daha iyi yetişmiş ve siyaset alanında deneyimli kişilerce temsil edildiği bir vekiller topluluğunca yürütülmesine _________denir.
Yukarıdaki tanımda boş bırakılan yere hangi kavram gelmelidir?

Liberal demokrasi

Doğrudan demokrasi

Çoğunluğun diktatörlüğü

Katılımcı demokrasi

Temsili demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 12

Temsilî demokrasi içerisinde, yönetimin, referandum vb. araçları kullanarak, halkta yönetimde doğrudan söz sahibi olma duygusunu uyandırması durumunda hangi demokrasi türü ortaya çıkar?

Doğrudan demokrasi

Katılımcı demokrasi

Plebisiter demokrasi

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Temsilî demokrasi içerisinde, yönetimin, referandum vb. araçları kullanarak, halkta yönetimde doğrudan söz sahibi olma duygusunu uyandırması durumunda, plebisiter demokrasi ortaya çıkar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Birey seçimden seçime varlığı anımsanan bir oy deposu değildir.
Yönetime katılımda, evde ve iş yerinde de bireyin özgür olması gerekir.
Bireyin, çalışma ve sosyal hizmet alma hakları yasalarla güvence altına alınmış olmalı, yani iş yerinde sendikal örgütlenme, sağlık ve eğitim gibi temel hizmetlerden ücretsiz olarak yararlanma gibi hakları ona devlet tarafından verilmiş olmalıdır.

Yukarıda özellikleri sıralanan demokrasi anlayışı hangi seçenekte verilmiştir?

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Katılımcı demokrasi

Temsilci demokrasi

Açıklama:

Sosyal demokrasiyi savunanlar, liberallerde eksik gördükleri aile ve ekonomik alanı da işin içine katarak, demokrasinin hak ve özgürlükleri genişletme sorumluluğuna vurgu yapar: Bir sosyal demokrata göre, birey -yukarıda da söylediğimiz gibi-seçimden seçime varlığı anımsanan bir oy deposu değildir, yönetime katılımda, evde ve iş yerinde de bireyin özgür olması gerekir. Hatta bireyin, çalışma ve sosyal hizmet alma hakları yasalarla güvence altına alınmış olmalı, yani işyerinde
sendikal örgütlenme, sağlık ve eğitim gibi temel hizmetlerden ücretsiz olarak yararlanma gibi hakları ona devlet tarafından verilmiş olmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Ekonomik eşitlik olmadan siyasi eşitliğin olamayacağı düşüncesinden hareket ederler.
Günümüzdeki kapitalist düzene göre şekillenmiş bir toplumda bireyin gerçek anlamda özgür olamayacağını öne sürer.
Bu düşünceye göre, bir toplumda bireyler arasında bir yandan eğitimde, sağlıkta vb. alanlarda olanak ve fırsat bakımından eşitsizlikler ve diğer yandan işbirliği yerine katı bir rekabet varsa o toplumda gerçek bir demokrasinin varlığından söz edilemez.

Yukarıda özellikleri sıralanan demokrasi anlayışı hangi seçenekte verilmiştir?

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Katılımcı demokrasi

Temsili demokrasi

Açıklama:

Sosyalist demokrasiyi savunanlar demokrasinin halk yönetimi olması konusunda diğerleriyle uzlaşırken özel mülkiyete karşı çıkmaları bakımından, liberal demokratlarla taban tabana karşıt bir konumda yer alırlar. Sosyalist demokratlar, ekonomik eşitlik olmadan siyasi eşitliğin olamayacağı düşüncesinden hareket ederler ve günümüzdeki kapitalist düzene göre şekillenmiş bir toplumda bireyin gerçek anlamda özgür olamayacağını öne sürerler. Buna bağlı olarak, yine sosyalist demokratlara göre, bir toplumda bireyler arasında bir yandan eğitimde, sağlıkta vb. alanlarda olanak ve fırsat bakımından eşitsizlikler ve diğer yandan işbirliği yerine katı bir rekabet varsa o toplumda gerçek bir demokrasinin varlığından söz edilemez. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Yasama, yürütme ve yargı organlarının ayrı ayrı yetkilendirildikleri ve birbirlerine müdahalede
bulunmadıkları zaman ___________; bu organların tüm yetkilerinin tek elde (söz gelimi, devlet başkanı) toplandığı zaman __________söz konusudur.
Yukarıdaki boş bırakılan yere sırası ile hangi kavramlar gelmelidir?

Kuvvetler ayrılığı- kuvvetler birliği

Demokrasi-çoğunluğun diktatörlüğü

Kuvvetler ayrılığı-faşizm

Parlamenter demokrasi-kuvvetler birliği

Parlamenter demokrasi-başkanlık sistemi

Açıklama:

Yasama, yürütme ve yargı organlarının ayrı ayrı yetkilendirildikleri ve birbirlerine müdahalede bulunmadıkları zaman kuvvetler ayrılığı; bu organların tüm yetkilerinin tek elde (söz gelimi, devlet başkanı) toplandığı zaman kuvvetler birliği söz konusudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin olumlu yönlerinden biri olarak değerlendirilemez?

Demokrasi bireylere ya da bir devletin yurttaşlarına, kendi kaderini belirleme hakkı tanır.

Demokrasi, insanlara toplum içinde bağımsız birer birey olarak davranma özgürlüğü tanır.

Demokrasi, farklı din, dil, dünya görüşü ve kültürlere sahip insanların bir arada barış içinde yaşaması için en uygun toplumsal zemini sağlayabilecek biricik siyasal sistemdir.

Demokrasi insanı toplumsal alanda yaptıklarından sorumlu tutan bir siyasal sistemdir.

Toplumdaki tüm bireylerin görüşlerine eşit ölçüde değer verir.

Açıklama:

Ne var ki demokrasinin önemli erdemleri ile birlikte, toplum halinde yaşam açısından, özellikle de azınlıkta kalan bireylerin hakları açısından, bazı olumsuzlukları da bulunmaktadır. Örneğin, toplumun geleceğini ilgilendiren önemli bir konuda toplumda belirli bir azınlık çoğunluktan farklı düşündüğünde, bu düşüncesini hayata geçirmesi neredeyse olanaksızdır, çünkü demokraside halkın çoğunluğunun kararları gözetilir ve uygulanmaya çalışılır. Bu da azınlık haklarını koruma altına alan tüm yasal güvencelere karşın, azınlıklarda, eşit muameleye bağlı olmadıkları yönlü bir algı meydana getirir. Demokrasinin bir başka olumsuz yönü de toplumdaki tüm bireylerin görüşlerine eşit ölçüde değer vermesiyle ortaya çıkar. Herkesin görüşünü eşit ölçüde önemli ve değerli olarak hesaba katma, cahil/bilgisiz kimseler ile aydın/bilgi sahibi kimseleri bir tutmayı beraberinde getirir. Bu ise zaman zaman, toplumun geleceği için doğru ve sağlıklı kararların alınmasını zora sokmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Bireysel hak ve özgürlükleri tüm toplum yaşamının temeline koyar. Çoğulculuk, serbest piyasa ekonomisi, sivil toplum gibi unsurlara göre şekillenmiştir. Bireylerin siyasi ve hukuki haklarının en geniş biçimde koruma altına alınmasını savunur. Yukarıda özellikleri verilen demokrasi anlayışı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Katılımcı demokrasi

Plebisiter demokrasi

Sosyalist demokrasi

Sosyal demokrasi

Liberal demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 18

Tek elden yönetime bağlı olarak ortaya çıkan sorunların üstesinden gelebilmek için, iktidarın olabildiğince tüm toplum katmanlarına yaygınlaştırılmasını ve azınlık haklarının çoğunluğa karşı korunması gerektiğini savunan siyaset felsefesi görüşü aşağıdakilerden hangisidir?

Çoğunlukçuluk

Çoğulculuk

Diktatörlük

Temsilde adalet

Çoğunluk diktatörlüğü

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 19

Demokrasinin çoğunluğun mutlak bir egemenliği biçiminde anlaşılmasına
karşı çıkmıştır.
Bir insanın kendini ilgilendiren ve sonuçları yalnızca kendini bağlayacak olan her konuda özgür hareket edebilmesi gerektiğini, buna karşılık, başkaları adına hareket etmekte, sonuçları başkalarını bağlayan edimlerde -hele hele başkalarının amaçlarının kendi amaçlarıyla aynı olduğu veya birebir örtüştüğü varsayımına dayanıyorsa- aynı ölçüde özgürlüğe sahip olmaması gerektiğini vurgulamıştır.
belirli bir görüşü toplumda savunanların sayıca ne kadar fazla olurlarsa olsunlar,
kendileriyle aynı görüşü savunmayan insanları ve tercihlerini göz önüne almak
zorunda olduğunu savunmuştur.

Yukarıda demokrasiye ilişkin görüşlerine yer verilen düşünür hangisidir?

John Locke

Jürgen Habermas

John Stuart Mill

Karl Popper

Isaiah Berlin

Açıklama:

Demokrasinin çoğunluğun mutlak bir egemenliği biçiminde anlaşılmasına karşı çıkan düşünürlerden biri John Stuart Mill’dir. Mill, On Liberty (Özgürlük Üzerine) adlı yapıtında, bir insanın kendini ilgilendiren ve sonuçları yalnızca kendini bağlayacak olan her konuda özgür hareket edebilmesi gerektiğini, buna karşılık, başkaları adına hareket etmekte, sonuçları başkalarını bağlayan edimlerde -hele hele başkalarının amaçlarının kendi amaçlarıyla aynı olduğu veya birebir örtüştüğü varsayımına dayanıyorsa- aynı ölçüde özgürlüğe sahip olmaması gerektiğini vurgulamıştır (Mill 1966, s. 128). Mill’in işaret ettiği bu gereklilik, çoğunluğun belirli bir yönde görüş bildirirken azınlık adına, fakat söz konusu azınlık grubun haklarını çiğnercesine eylemde bulunduğu durumda da geçerlidir. Kısacası, belirli bir görüşü toplumda savunanlar sayıca ne kadar fazla olurlarsa olsunlar, kendileriyle aynı görüşü savunmayan insanları ve tercihlerini göz önüne almak zorundadırlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Kapalı toplumun insanları, akrabalık,sürekli bir arada bulunma, çabaları, üzüntüleri ve coşkuları bakımından birbirlerine çok benzeme gibi özellikler taşırken açık toplumun bireyleri, kendi özgür istençleri ile verdikleri kararların her türlü sonucu ile yüzleşirler, yani sorumluluk alırlar. Kapalı toplumlardan açık toplumlara geçiş, insanlığın katettiği en büyük aşama, içinden geçtiği en derin devrim sürecidir. Demokratik bir yönetim esasına dayalı açık toplumun varlığını korumak adına yasal tedbirlere başvurmak, demokratik yönetimlerin bir çelişkisi olmayacaktır. Savunduğu fikirler yukarıda verilen düşünür hangisidir?

Rousseau

Platon

Karl Popper

Jürgen Habermas

John Locke

Açıklama:

Popper’e göre, tarihsicilik adı verilen bakış açısı, demokrasiye yönelik şöyle bir eleştiri getirmiştir: “Demokrasi, totaliter rejim denemelerine karşı mücadele edebilmek için, totaliter yöntemleri kopya etmek ve uygulamak durumundadır; bunun sonucunda kendisi de totaliter olmaktan öteye gidemez” (Popper 1966, s. 2). Yine Popper’e göre, tarihsiciliğin en önemli özelliklerinden biri de ‘tarihin yasaları’nı bularak, geleceğin neler göstereceği hakkında öngörüde bulunulabileceğini ileri sürmesidir. Bu düşünce biçiminin felsefe tarihindeki ilk sistematik kaynağı ise -Popper’e göre- Platon’un Devlet adlı yapıtında ortaya koyduğu toplum ve yönetim anlayışıdır ve bu yönetim anlayışı, ‘kapalı toplum’a ve demokratik olmayan bir yönetime dayalı sistemi meydana getirmektedir, oysa Popper liberal demokrasi ve ‘açık’ toplum anlayışını savunmaktadır. Popper, karşıt anlayışlardan doğan toplumları kısaca şöyle karşılaştırır: Kapalı toplumun insanları, akrabalık, sürekli bir arada bulunma, çabaları, üzüntüleri ve coşkuları bakımından birbirlerine çok benzeme gibi özellikler taşırken açık toplumun bireyleri, kendi özgür istençleri ile verdikleri kararların her türlü sonucu ile yüzleşirler, yani sorumluluk alırlar (Popper 1966, s. 173). Kapalı toplumlardan açık toplumlara geçiş, Popper’e göre, insanlığın katettiği en büyük aşama, içinden geçtiği en derin devrim sürecidir (a.y., s. 175). Yani, demokratik bir yönetim esasına dayalı açık toplumun varlığını korumak adına yasal tedbirlere başvurmak, Popper’e göre, demokratik yönetimlerin bir çelişkisi olmayacaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Bir yönetim biçimi olan demokrasi kavramı ilk olarak nerede ortaya çıkmıştır?

Kartaca

Atina

Kahire

Londra

Basra

Açıklama:

‘Demokrasi’ kavramının çıktığı coğrafya olan Atina’da, M.Ö. 5. ve 4. yüzyıllarda, köleler, kadınlar ve çocuklar dışında kalan tüm yurttaşlar, doğrudan ve sürekli bir biçimde karar mekanizmalarının içinde aktif olarak yer almışlardır. Böylelikle günümüzde karşılaşılan devlet-sivil toplum ya da yönetenler-yönetilenler ayrımı ortaya çıkmamış, dolayısıyla Atina şehir-devletinin yönetiminde meşruiyet sorunu siyaset gündemini pek meşgul etmemiştir.Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Sıradan yurttaşların kendilerini temsil etmek üzere daha bilgili, daha iyi yetişmiş ve siyaset alanında deneyimli kişilere düzenli aralıklarla gerçekleşen seçimler aracılığıyla oy vererek meclise gönderdikleri bir modeli benimsemiştir.Bu model aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal demokrasi

Oligarşi

Temsili demokrasi

Katılımcı demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

‘Modern’ olarak da nitelenen 17. yüzyıl ve sonrasındaki dönemde, Avrupa toplumları, aşamalı olarak, sıradan yurttaşların kendilerini temsil etmek üzere daha
bilgili, daha iyi yetişmiş ve siyaset alanında deneyimli kişilere düzenli aralıklarla gerçekleşen seçimler aracılığıyla oy vererek meclise gönderdikleri bir modeli benimsemiştir. Bu model, günümüzde de en açıkça bilinen ve yönetimi için
‘demokratik’ nitelemesini kullanan tüm devletlerde uygulanmaktadır ve temsilî
demokrasi olarak anılır.Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

''Toplumun rekabet değil iş birliği esasına göre kurulmasını ve eğitim, sağlık vb. hizmetlere ulaşmada olanak ve fırsat eşitliği sağlanmasını, bunların yokluğu durumunda gerçek demokrasiden söz edilemeyeceğini savunan demokrasi anlayışına_________ demokrasi denir.'' YYukarıdaki ifadede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde doldurur?

Liberal

Sosyalist

Plebisiter

Katılımcı

Temsili

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 24

Hak ve özgürlükler bakımından tüm insanların eşit olduğu görüşünün Birleşmiş Milletler tarafından tüm dünyaya duyurulduğu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi kaç yılında ilan edilmiştir?

1948

1952

1956

1962

1966

Açıklama:

Demokrasi, ayrıca, inançları, kültürleri, dünya görüşleri ve yaşam tarzları
birbirinden önemli ölçüde farklılık gösteren bireylerin ve toplulukların, tek bir
toplum/devlet çatısı altında bir arada barış içinde yaşamasını sağlayacak yasal düzenlemelerin de yapıldığı bir siyasal sistem olarak, çoğulcu bir anlayışa sahiptir;
çünkü demokrasi, tek ya da özel bir kişinin, grubun, sınıfın toplumda üstünlüğü
düşüncesinden değil, hak ve özgürlükler bakımından insanlar arasında bir eşitlik olduğu düşüncesinden beslenir ve uygulamalarında, 10 Aralık 1948 tarihinde
Birleşmiş Milletler tarafından da kabul edilen ve tüm dünyaya duyurulan, hatta çağın gereksinimleri çerçevesinde sürekli güncellenen İnsan Hakları Evrensel
Bildirgesi’ni temel alır.Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Isaiah Berlin negatif özgürlük kavramı ile aşağıdakilerden hangisini kastetmektedir?

Kişinin eylemlerinin başkaları tarafından engellenmesini

Kişinin eylemlerini etik kurallarına göre gerçekleştirmesini

Kişinin diğerlerince engellenmeden hareket edebilmesini

Kişinin her hareketinde sınırsız olmasını

Kişinin eylemlerinin yasalarca kısıtlanmasını

Açıklama:

Olumsuz ya da Berlin’in kullanımıyla negatif özgürlük, bireyin eylemlerinde başka kişi gruplar tarafından engellenmemesidir. Bu anlamda siyasal özgürlük kişinin diğerlerince engellenmeden hareket edebilmesi durumudur.Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

''İnsanların barış içinde yaşadığı bir sistemi kendi bencil istekleri ve/veya çıkarları doğrultusunda yıkmaya yeltenen her birey, aslında genel istence karşı hareket etmektedir ve çoğunluk tarafından bu istence uymaya zorlanmalıdır.'' görüşü aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Popper

Marx

Hegel

Rousseau

Locke

Açıklama:

Rousseau’nun şimdiye kadar ele aldığımız görüşleri, şöyle bir
yoruma varmak için yeterli gibi görünmektedir: İçinde bulunduğu siyasal ve yasal
sistemi yıkacak bir örgütlenmeye yeltenen her birey -hele hele bu sistem topluluğun barış içinde yaşadığı ve kimsenin birbirinin haklarını çiğnemediği, kendileri
için çizilmiş olan özgürlük sınırlarını aşmadığı, hak ve özgürlüklerin toplumun
her bireyi için azami ölçüde ve eşit tutulduğu bir birliği meydana getirmişse- varlığını genel istence borçlu yasaları uygulamakla yükümlü olan hükümdar/yönetim erki tarafından cezalandırılabilir; çünkü insanların barış içinde yaşadığı bir
sistemi kendi bencil istekleri ve/veya çıkarları doğrultusunda yıkmaya yeltenen
her birey, aslında genel istence karşı hareket etmektedir ve çoğunluk tarafından
bu istence uymaya zorlanmalıdır.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Temsili demokraside aşağıdakilerden hangisinin bozulması tüm sistemin bozulmasına neden olur?

Temsilcileri belirleyen seçim sisteminin

Ekonomik yapının

Eğitim sisteminin

Yargı sisteminin

Yasama organlarının

Açıklama:

Temsili demokrasilerde vatandaşlar kendilerinden daha iyi eğitim almış ve siyaset alanında tecrübeli kişileri belirli aralıklarla yapılan seçimlerle belirlerler,bu seçim sisteminin bozulması da temsilcilerin yanlış kişilerden oluşmasına dolayısıyla da sistemin tümünün bozulmasına sebep olur.Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Bireyi temel alan, hak ve özgürlüklerin en geniş biçimde yaşanmasını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Temsili demokrasi

Oligarşi

Sosyalist demokrasi

Teokrasi

Liberal demokrasi

Açıklama:

Liberal demokrasi, bireyi temel alan, hak ve özgürlüklerin en geniş biçimde yaşanmasını savunan bir görüştür. Bunun yanında, liberal demokrasi, çoğulculuğu, serbest piyasa ekonomisini, sivil toplumu, özel yaşamın dokunulmazlığını-ya da bireyin özerkliğini ve karşılıklı hoşgörüyü de- savunur ve vazgeçilmez görür.Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Yasamadan aşağıdakilerden hangisi sorumludur?

Halk

İktidar

Başbakan

Bakanlar kurulu

Meclis

Açıklama:

Seçilmiş yöneticilerin, toplumun bütünü için yükümlülükleri söz konusudur. Bu yükümlülükler, en genel biçimiyle, toplumun refah seviyesini,
bireysel hak ve özgürlüklerinin tümünü korumak, güçlendirmek ve geliştirmek
olarak ifade edilebilir. Hükümetler, yani seçimle iktidara gelen siyasi örgütler, bu
yükümlülükleri, ‘meclis’ ya da ‘parlamento’ adı altında toplanan ve iktidar olmasa
da seçimde halktan oy alarak temsilciler çıkarmış diğer siyasi partilerin de yer
aldığı yasama mekanizması çerçevesinde, çeşitli yasal düzenlemeler yaparak yerine getirmeye çalışırlar ve yöneticiler, söz konusu düzenlemelerin uygulanmasından birinci derecede sorumludur, yani yürütme yetkileri, bir sonraki seçime
kadar iş başındaki hükümet tarafından kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi demokrasilerin olumsuzluklarına bir örnek olarak verilebilir?

İnsan haklarını temel alması

Vatandaşların yönetimde söz sahibi olması

Bireysel özgürlüklerin yasalarla korunması

Azınlığın isteklerinin hiçe sayılması

Tartışma kültürünün benimsenmesi

Açıklama:

Demokrasi, inançları, kültürleri, dünya görüşleri ve yaşam tarzları
birbirinden önemli ölçüde farklılık gösteren bireylerin ve toplulukların, tek bir
toplum/devlet çatısı altında bir arada barış içinde yaşamasını sağlayacak yasal düzenlemelerin de yapıldığı bir siyasal sistem olarak, çoğulcu bir anlayışa sahiptir;
çünkü demokrasi, tek ya da özel bir kişinin, grubun, sınıfın toplumda üstünlüğü
düşüncesinden değil, hak ve özgürlükler bakımından insanlar arasında bir eşitlik olduğu düşüncesinden beslenir ve uygulamalarında, 10 Aralık 1948 tarihinde
Birleşmiş Milletler tarafından da kabul edilen ve tüm dünyaya duyurulan, hatta çağın gereksinimleri çerçevesinde sürekli güncellenen İnsan Hakları Evrensel
Bildirgesi’ni temel alır.Azınlıkların talepleri hiçe sayılmaz, aksine onların da talepleri göz önünde bulunudurulur ve hakları gözetilir.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Temsilî demokraside

Katılımcı demokraside

Prebisiter demokraside

Doğrudan demokraside

Sosyalist demokraside

Açıklama:

Temsilî demokraside

Doğru Cevap: A

Soru 32

Temsilî demokraside halkın taleplerinin gündemde daha fazla yer bulması için, halka alternatif katılım araçları oluşturulması ve bunların kurumsallaşması durumunda ortaya çıkan demokrasi türüne verilen ad, aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal demokrasi

Katılımcı demokrasi

Doğrudan demokrasi

Sosyalist demokrasi

Liberal demokrasi

Açıklama:

Katılımcı demokrasi

Doğru Cevap: B

Soru 33

Temsilî demokrasi

Katılımcı demokrasi

Liberal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Liberal demokrasi

Doğru Cevap: C

Soru 34

Demokraside halkın siyasi alana katılabilmesini, bireyin yalnızca devlet karşısında değil, evinde-aile içerisinde ve işyerinde de yasalarca güvence altına alınmış hak ve özgürlüklerle donatılması gerektiğini savunan demokrasi anlayışına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Temsilî demokrasi

Doğrudan demokrasi

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Açıklama:

Sosyal demokrasi

Doğru Cevap: D

Soru 35

Temsili demokrasi

Katılımcı demokrasi

Sosyal demokrasi

Liberal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Açıklama:

Sosyalist demokrasi

Doğru Cevap: E

Soru 36

Çoğulculuk (Pluralism)

Liberalizm

Sosyalizm

Kapitalizm

Fütürizm

Açıklama:

Çoğulculuk (Pluralism)

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Jean-Jacques Rousseau'nun ''Toplum Sözleşmesi'' adlı yapıtında sözünü ettiği toplum sözleşmesinden sonra ortaya çıkan yapının temel özelliklerinden biri değildir?

Herkes bireysel özgürlüğünün ve haklarının tümünü-koşulların herkes için eşit olduğu ve kimsenin bu koşulları başkaları adına değiştiremeyeceği- bir topluluğa devretmiştir.

Demokrasi, totaliter rejim denemelerine karşı mücadele edebilmek için, totaliter yöntemleri kopya etmek ve uygulamak durumundadır; bunun sonucunda kendisi de totaliter olmaktan öteye gidemez.

Haklar herkes için eşittir ve asla bireyin istencine göre belirlenmez; çünkü böyle bir durum, toplumsal sözleşme ile ortaya çıkan birliği/bütünlüğü anlamsız kılar.

Herkes -özgürlük ve haklar açısından- görünürde kaybettiğini telâfi eder, yani feda ettiğinden fazlasını elde etmiş olur.

Her birey, şahsını ve güçlerinin tümünü 'genel istenç'in öngördüğü doğrultuda, topluluğa verir; topluluğun oluşturduğu bu yeni bütünde de topluluğun tüm üyeleri, bütünün ayrılmaz birer parçası olarak aynı/eşit davranışa tabîdir.

Açıklama:

''Demokrasi, totaliter rejim denemelerine karşı mücadele edebilmek için, totaliter yöntemleri kopya etmek ve uygulamak durumundadır; bunun sonucunda kendisi de totaliter olmaktan öteye gidemez.'' ifadesi 20. yüzyılda bilim ve siyaset felsefecisi olarak adını duyurmuş olan Karl Raimund Popper'in tarihsicilik adı verilen bakış açısıyla demokrasiye yönelik getirdiği eleştiridir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Demokratik yönetimlerin demokrasiyi koruma adına özgürlükleri sınırlayıcı önlemleri yasalaştırdıklarında, demokrasinin vaat ettiği geniş hak ve özgürlükleri çiğnedikleri ve demokrasinin özüyle çelişkili bir tutumun ortaya çıktığı savının savunulmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Çoğulculuk

Genel istenç

Demokrasi paradoksu

Negatif özgürlük

Pozitif özgürlük

Açıklama:

Demokrasi paradoksu

Doğru Cevap: C

Soru 39

Isaiah Berlin'e göre aşağıdakilerden hangisi negatif (olumsuz) özgürlüğün tanımı olarak kabul edilebilir?

Kişinin kendi hayatının ve kararlarının ne türden olursa olsun bir dış güce değil, kendisine dayanması isteğidir.

Farklı din, dil, dünya görüşü ve kültürlere sahip insanların bir arada barış içinde yaşamasıdır.

Yurttaşların demokratik bir toplumun eşit ve özgür bireyleri olarak siyasal özerkliğe sahip olmalarıdır.

Bireyin eylemlerinde başka kişi ya da gruplar tarafından engellenmemesi isteğidir.

Bir insanın kendini ilgilendiren ve sonuçları yalnızca kendini bağlayacak olan her konuda özgür hareket edebilmesidir.

Açıklama:

Negatif özgürlük: Bireyin eylemlerinde başka kişi gruplar tarafından engellenmemesi, bir başka deyişle bireyin eylemlerinin önüne set çeken insan ürünü engellerin, yani devlet dahil kurumların yahut diğer bireylerin eylemlerinin yokluğu ya da etkisizliğinin ön plana çıkmasıdır.
Bireyin eylemlerinde başka kişi ya da gruplar tarafından engellenmemesi isteğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Isaiah Berlin'e göre aşağıdakilerden hangisi pozitif (olumlu) özgürlüğün tanımı olarak kabul edilebilir?

Bir insanın kendini ilgilendiren ve sonuçları yalnızca kendini bağlayacak olan her konuda özgür hareket edebilmesidir.

Bireyin eylemlerinde başka kişi gruplar tarafından engellenmemesidir.

Yurttaşların demokratik bir toplumun eşit ve özgür bireyleri olarak siyasal özerkliğe sahip olmalarıdır.

Farklı din, dil, dünya görüşü ve kültürlere sahip insanların bir arada barış içinde yaşamasıdır.

Kişinin kendi hayatının ve kararlarının ne türden olursa olsun bir dış güce değil, kendisine dayanması isteğidir.

Açıklama:

Pozitif özgürlük: Kişinin kendi hayatının ve kararlarının ne türden olursa olsun bir dış güce değil, kendisine dayanması isteğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yanlış bilgi söz konusudur?

Demokrasi, halk iktidarı anlamı taşıyan bir kavramdır.

Atina’da, M.Ö. 5. ve 4. yüzyıllarda, köleler, kadınlar ve çocuklar dışındaki yurttaşlar, doğrudan karar mekanizmalarının içinde yer almışlardır.

17. yüzyıldan sonra, Avrupa toplumlarında seçimler aracılığıyla temsilcilerin meclise gönderildiği bir modeli benimsenmiştir.

Demokrasiyi diğer yönetim biçimlerinden ayırt etmemizi sağlayan şey, seçimle gelen yöneticilerin seçimle gideceğidir.

Katılımcı demokrasilerde halk, seçimler yoluyla belirlediği temsilciler aracılığıyla yönetime doğrudan katılımı sağlar.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 42

"Halkın kendi geleceği ve kaderi hakkındaki kararlara katılma mekanizmalarından biri de daha çok referandum vb. araçları içerdiği ve halkta yönetim üzerinde daha fazla söz sahibi olduğu duygusunu uyandıran ..........................dir ; fakat, profesyonel siyasetçilerin halkı kendi çıkarları doğrultusunda manipüle etmesine, yani halkın kararlarını kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmesine ve etkilemesine çok açıktır." Metinde boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

plebisiter demokrasi

liberal demokrasi

sosyal demokrasi

sosyalist demokrasi

temsili demokrasi

Açıklama:

Halkın kendi geleceği ve kaderi hakkındaki
kararlara katılma mekanizmalarından biri de yine temsilî demokrasi çatısı altında
kendisini gösterir: plebisiter demokrasi adı da verilen bu katılım mekanizmasının, daha çok referandum vb. araçları içerdiği ve halkta yönetim üzerinde daha
fazla söz sahibi olduğu duygusunu uyandırdığı söylenebilir, fakat plebisiter demokrasi, profesyonel siyasetçilerin halkı kendi çıkarları doğrultusunda manipüle etmesine, yani halkın kararlarını kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmesine ve etkilemesine çok açıktır

Doğru Cevap: A

Soru 43

Ekonomik eşitlik olmadan siyasi eşitliğin olamayacağı düşüncesinden
hareket eden, eğitim, sağlık gibi alanlarda olanak ve fırsat bakımından eşitsizlikler ve diğer yandan işbirliği yerine katı bir rekabet varsa o toplumda gerçek bir demokrasinin varlığından söz edilemeyeceğini ileri süren demokrasi biçimi, aşağıdakilerden hangisidir?

liberal demokrasi

sosyal demokrasi

sosyalist demokrasi

temsili demokrasi

katılımcı demokrasi

Açıklama:

Sosyalist demokratlar, ekonomik eşitlik olmadan siyasi eşitliğin olamayacağı düşüncesinden hareket ederler ve günümüzdeki kapitalist düzene göre şekillenmiş bir toplumda bireyin gerçek anlamda özgür olamayacağını öne sürerler. Buna bağlı olarak, yine sosyalist demokratlara göre, bir toplumda bireyler arasında bir yandan eğitimde, sağlıkta vb. alanlarda olanak ve fırsat bakımından eşitsizlikler ve diğer yandan işbirliği yerine katı bir rekabet varsa o toplumda gerçek bir demokrasinin varlığından söz edilemez.
sosyalist demokrasi

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin tanımına aykırı düşer?

Demokrasi, insanların eleştirel düşünme erdemini geliştirmesine olanak sağlar.

Demokrasi, farklı kültürlerin birbirine saygı gösterdiği bir yönetim biçimidir.

Demokrasi, başka bireylerin de hak ve özgürlüklerinin gözetildiği bir rejimdir.

Demokrasi, yaşam tarzları birbirine uyan bireylerin yürütebildiği bir rejimdir.

Demokrasi, etik açısından insanın toplum içinde özgür istenci doğrultusunda kararlar alıp uygulamaya geçirebildiği bir rejimdir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerin hangisinde demokrasinin olumsuz yönlerinden birine değinilmiştir?

Belirli aralıklarla seçimlerin yapılması

En çok oy alanların yönetime gelmesi

Azınlıkların farklı düşüncelerinin uygulamaya konmasında güçlük çıkması

Farklı düşüncede insanların bir arada yaşamaya çalışması

Bireylerin özgürlüklerinin diğer bireylerinkilerle sınırlanması

Açıklama:

Demokrasinin önemli erdemleri ile birlikte, toplum halinde yaşam açısından, özellikle de azınlıkta kalan bireylerin hakları açısından, bazı
olumsuzlukları da bulunmaktadır. Örneğin, toplumun geleceğini ilgilendiren
önemli bir konuda toplumda belirli bir azınlık çoğunluktan farklı düşündüğünde, bu düşüncesini hayata geçirmesi neredeyse olanaksızdır, çünkü demokraside
halkın çoğunluğunun kararları gözetilir ve uygulanmaya çalışılır.
Azınlıkların farklı düşüncelerinin uygulamaya konmasında güçlük çıkması

Doğru Cevap: C

Soru 46

Herkesin görüşüne aynı ölçüde değer vermek, aşağıdaki sakıncalardan hangisini doğurur?

Toplumun geleceği için alınacak sağlıklı ve doğru kararların sekteye uğraması

Toplumda cahil ile bilgilinin aynı statüde görülmesi

Çoğunluk diktatörlüğünün oluşması

Toplumun bağımsızlığının yabancı güçlerin eline geçmesi

Toplumda özgürlüklerin tamamen kısıtlanması

Açıklama:

Herkesin görüşünü eşit ölçüde önemli ve değerli olarak hesaba katma, cahil/bilgisiz kimseler ile aydın/bilgi sahibi kimseleri bir tutmayı beraberinde getirir. Bu ise zaman zaman, toplumun geleceği için doğru ve sağlıklı kararların alınmasını zora sokmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Berlin’e göre, bireyin eylemlerinde diğer kişi ya da gruplar tarafından engellenmemesini aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?

Pozitif özgürlük

Mutlak özgürlük

Negatif özgürlük

Seçim özgürlüğü

Özerklik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 48

Habermas’a göre, cumhuriyetçi görüşü savunanlar, demokratik süreci aşağıdakilerden hangisine dayanarak açıklamaktadırlar?

Negatif özgürlüğe

Toplulukçuluğa

Tarihsiciliğe

Liberalizme

Pozitif özgürlüğe

Açıklama:

Habermas’a göre, liberal görüş, demokratik sürecin görevini, devlet yönetiminin toplumun çıkarlarına uygun biçimde programlanmasıyla sınırlandırmıştır. Buna göre, yurttaşların ortaya koyduğu siyasal irade, öncelikle kişisel çıkarları bir araya getirir, sonra da bu çıkarları, kolektif amaçlara yönelik siyasal gücü toplumun yönetimi için kullanmada uzmanlaşmış siyasetçilerden oluşan bir yönetim aygıtına karşı savunur.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi, iktidarın dağıtılması gereken toplum katmanlarından biri değildir?

Meslek ve eğitim kurumları

Din adamları

Cumhurbaşkanlığı

İşçi sınıfı

Sivil toplum örgütleri

Açıklama:

Temel olarak azınlıkların ya da azınlıkta kalmış etnik toplulukların haklarının, yalnızca sayısal çoğunluk olmak bakımından kendilerine göre daha güçlü grup ya da gruplar karşısında korunması gerektiğini savunan çoğulculuk , iktidarın da olabildiğince çok toplum katmanına yayılması gerektiğini vurgulamıştır. Bu toplum katmanları, dinsel, ekonomik sınıflardan, meslek ve eğitim kurumlarına, sivil toplum örgütlerine kadar pek çok unsuru içerecek biçimde anlaşılır ve iktidarın bu katmanlara yayılmaması durumunda, tek elden yönetimden doğan sorunların ortadan kalkmayacağı öne sürülür

Doğru Cevap: C

Soru 50

I. Toplumun tümünün iyiliğini gözeten bir diktatörün yönetime gelmesi
II. Eylemin sonucuyla yüzleşme olanağının ortadan kalkması
III. Ahlaki seçim olanaklarının artması ve çeşitlenmesi
IV. Bireysel özgürlüklerin artması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri, demokrasinin ortadan kalkması durumunda toplumun yüzleşmesi beklenen tehlikeler arasında sayılmaya uygundur?

Yalnız IV

III ve IV

II ve III

Yalnız I

I ve II

Açıklama:

Rousseau’ya göre, toplum sözleşmesinden sonra ortaya çıkan yapının temel özellikleri şunlardır:
1. Herkes bireysel özgürlüğünün ve haklarının tümünü- koşulların herkes için eşit olduğu ve kimsenin bu koşulları başkaları adına değiştiremeyeceği- bir topluluğa
devretmiştir
2. Haklar herkes için eşittir ve asla bireyin istencine göre belirlenmez; çünkü böyle bir durum, toplumsal sözleşme ile ortaya çıkan birliği/bütünlüğü anlamsız kılar
3. Herkes-özgürlük ve haklar açısından-görünürde kaybettiğini telâfî eder, yani feda ettiğinden fazlasını elde etmiş olur
4. Böylece, her birey, şahsını ve güçlerinin tümünü ‘genel istenç’in öngördüğü doğrultuda, topluluğa verir; topluluğun oluşturduğu bu yeni bütünde de topluluğun tüm üyeleri, bütünün ayrılmaz birer parçası olarak aynı/ eşit davranışa tâbîdir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Eski Yunan’ da demokrasi uygulamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kadınlar ve çocuklar da yönetimde etkin olarak söz sahibi olmuşlardır.

Meşruiyet gibi bir sorun yaşanmamıştır

Doğrudan karar mekanizmalarının içinde aktif olarak yer almayı öngörür.

Atina demokrasisi, doğrudan demokrasinin bir örneğidir

Sürekli bir biçimde karar mekanizmalarının içinde aktif olarak yer almayı öngörür

Açıklama:

Birey ya da yurttaş, yönetime nasıl katılacaktır? ‘Demokrasi’ kavramının çıktığı coğrafya olan Atina’da, M.Ö. 5. ve 4. yüzyıllarda, köleler, kadınlar ve çocuklar dışında kalan tüm yurttaşlar, doğrudan ve sürekli bir biçimde karar mekanizmalarının içinde aktif olarak yer almışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Ülke yönetiminin, halkın tümünün katılımı ile değil de yurttaşların daha bilgili, daha iyi yetişmiş ve siyaset alanında deneyimli kişilerce temsil edildiği bir vekiller topluluğunca yürütülmesine verilen ad, aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrudan demokrasi

Temsilî demokrasi

Katılımcı demokrasi

Plebisiter demokrasi

Liberal Demokrasi

Açıklama:

‘Modern’ olarak da nitelenen 17. yüzyıl ve sonrasındaki dönemde, Avrupa toplumları, aşamalı olarak, sıradan yurttaşların kendilerini temsil etmek üzere daha bilgili, daha iyi yetişmiş ve siyaset alanında deneyimli kişilere düzenli aralıklarla gerçekleşen seçimler aracılığıyla oy vererek meclise gönderdikleri bir modeli benimsemiştir. Bu model, günümüzde de en açıkça bilinen ve yönetimi için ‘demokratik’ nitelemesini kullanan tüm devletlerde uygulanmaktadır ve temsilî demokrasi olarak anılır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

12 Eylül 2010 tarihli anayasa değişiklikleri referandumu, aşağıdakilerden hangisi için uygun bir örnek oluşturur?

Temsilî demokrasi

Katılımcı demokrasi

Liberal demokrasi

Doğrudan demokrasi

Plebisiter demokrasi

Açıklama:

Halkın kendi geleceği ve kaderi hakkındaki kararlara katılma mekanizmalarından biri de yine temsilî demokrasi çatısı altında kendisini gösterir: plebisiter demokrasi adı da verilen bu katılım mekanizmasının, daha çok referandum vb. araçları içerdiği ve halkta yönetim üzerinde daha fazla söz sahibi olduğu duygusunu uyandırdığı söylenebilir, fakat plebisiter demokrasi, profesyonel siyasetçilerin halkı kendi çıkarları doğrultusunda manipüle etmesine, yani halkın kararlarını kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmesine ve etkilemesine çok açıktır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Demokrasi, bireyin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin gelişmesi için uygun bir zemin hazırlamaz?

Eleştirellik

Tartışma kültürünü benimseme

Otoritelere bağlanma

Bağımsızlık

Özgüven

Açıklama:

Demokrasinin olumlu özelliklerinden biri, bu sorunun yanıtı çerçevesinde ortaya çıkar: demokrasi, insanların bağımsızlık, özgüven, eleştirellik, tartışma kültürünü benimseme, başka bireylerin hak ve özgürlüklerini de gözetme gibi pek çok erdemini geliştirme olanağını fazlasıyla bulduğu bir yönetim biçimidir, denilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin olumlu özelliklerinden biri değildir?

Toplumdaki tüm bireylerin görüşlerine eşit ölçüde değer verir.

Farklılıklara saygıyı yasal zemine taşır

İnsana bireysel erdemlerini fark etme ve bu erdemlerini toplumda geliştirme olanağı tanır.

İnsan haklarını temel alır.

Farklı inançlara sahip bireylerin barış içinde yaşamasına olanak tanır.

Açıklama:

Demokrasinin bir başka olumsuz yönü de toplumdaki tüm bireylerin görüşlerine eşit ölçüde değer vermesiyle ortaya çıkar. Herkesin görüşünü eşit ölçüde önemli ve değerli olarak hesaba katma, cahil/bilgisiz kimseler ile aydın/bilgi sahibi kimseleri bir tutmayı beraberinde getirir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi negatif özgürlük olarak adlandırılabilir?

Bir kadının kaç çocuk sahibi olacağına kendisinin karar vermesi

Bir kadının evleneceği erkeği seçmesi

Bir kadının dilediği giysiyi giymesi

Bir kadının başını örtmeyi istemesi

Bir kadının nasıl giyinmesi gerektiğine karışılmaması

Açıklama:

Olumsuz ya da Berlin’in kullanımıyla negatif özgürlük, bireyin eylemlerinde başka kişi gruplar tarafından engellenmemesidir. Buanlamda siyasal özgürlük kişinin diğerlerince engellenmeden hareket edebilmesi
durumudur.
Bir kadının nasıl giyinmesi gerektiğine karışılmaması

Doğru Cevap: E

Soru 57

Habermas’ın yorumuna göre aşağıdakilerden hangisi cumhuriyetçi görüşün özellikleri arasında sayılamaz?

Bireyin istediği konuma gelmesi

Bireylerin eşit haklara sahip olması

Bireylerin özgürce siyasete katılabilmesi

Bireyin dış baskı ve zorlamalara maruz kalmaması

Bireyin, toplumun geleceği hakkında söz söyleyebilmesi

Açıklama:

Cumhuriyetçi görüşte, yurttaşların dış baskı ve zorlamalara maruz kalmaması değil de öncelikle olmak istedikleri konuma gelebilmeleri, demokratik bir toplumun eşit ve özgür bireyleri olarak siyasal özerkliğe sahip olmaları, toplumlarının geleceği adına söz söyleyerek ve eylemde bulunarak yönetime katılabilmeleri ön plandadır.
Bireyin dış baskı ve zorlamalara maruz kalmaması

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi çoğulculuk anlayışına uygun düşmez?

Yönetimin çoğunluğun sesi olarak ülkeyi yönetmesi

Yönetimin sivil toplumsal örgütlerinin görüşlerini dikkate alması

Yönetimin, azınlık gruplarının taleplerini değerlendirmesi

Yönetimin, meslek ve eğitim kurumlarının fikirlerini sorması

Yönetimin, muhalefetin görüşlerini göz önünde bulundurması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Rousseau'nun ifade ettiği toplum sözleşmesinden sonra ortaya çıkan yapının temel özelliklerine uymaz?

Herkes bireysel özgürlüğünün ve haklarının tümünü bir topluluğa
devretmiştir.

Haklar herkes için eşittir ve asla bireyin istencine göre belirlenmez.

Haklar bireylerin istencine göre belirlenir.

Her birey, şahsını ve güçlerinin tümünü ‘genel
istenç’in öngördüğü doğrultuda, topluluğa verir.

Birey, toplum istencin karşısında kendi, istencini geri çeker.

Açıklama:

Haklar herkes için eşittir ve asla bireyin istencine göre belirlenmez; çünkü böyle bir durum, toplumsal sözleşme ile ortaya çıkan birliği/bütünlüğü anlamsız kılar.
Haklar bireylerin istencine göre belirlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdaki ifadelerin hangisinde bir yanlışlık söz konusudur?

Demokrasi ile işbaşına gelmiş yönetimlerin, hak ve özgürlükleri sınırlama yönlü tavırları paradoks oluşturur.

Popper'e göre demokratik bir yönetim esasına dayalı açık toplumun
varlığını korumak adına yasal tedbirlere başvurmak, bir çelişkidir.

Popper’e göre, tarihsiciliğin en önemli özelliklerinden biri de ‘tarihin
yasaları’nı bularak, geleceğin neler göstereceği hakkında öngörüde bulunulabileceğini ileri sürmesidir.

Popper, liberal demokrasi ve ‘açık’ toplum anlayışını savunan bir düşünce adamıdır.

Demokrasinin yok edilmesi durumunda özgürlük ve sorumluluğun ortadan kalkması gibi etik sakıncalar ortaya çıkar.

Açıklama:

Kapalı toplumlardan açık toplumlara geçiş, Popper’e göre, insanlığın katettiği en büyük aşama, içinden geçtiği en derin devrim sürecidir. Yani, demokratik bir yönetim esasına dayalı açık toplumunvarlığını korumak adına yasal tedbirlere başvurmak, Popper’e göre, demokratik yönetimlerin bir çelişkisi olmayacaktır.
Popper'e göre demokratik bir yönetim esasına dayalı açık toplumun
varlığını korumak adına yasal tedbirlere başvurmak, bir çelişki değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Temsili demokraside halkın taleplerinin gündemde daha fazla yer bulması için, halka alternatif katılım araçları oluşturulması ve bunların kurumsallaşması durumunda, aşağıdaki demokrasi türlerinden hangisi ortaya çıkar?

Plebisiter demokrasi

Doğrudan demokrasi

Katılımcı demokrasi

Liberal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi sosyalist demokrasi anlayışının özellikleri arasında yer almaz?

Halk yönetimini savunur.

Ekonomik eşitlik olmadan siyasi eşitliğin mümkün olamayacağına vurgu yapar.

Eğitim ve sağlıkta fırsat eşitliğini savunur.

Özel mülkiyeti savunur.

Özel mülkiyete karşı çıkar.

Açıklama:

Sosyalist demokrasiyi savunanlar ise demokrasinin halk yönetimi olması konusunda diğerleriyle uzlaşırken özel mülkiyete karşı çıkmaları bakımından, liberal demokratlarla taban tabana karşıt bir konumda yer alırlar. Sosyalist demokratlar, ekonomik eşitlik olmadan siyasi eşitliğin olamayacağı düşüncesinden hareket ederler ve günümüzdeki kapitalist düzene göre şekillenmiş bir toplumda bireyin gerçek anlamda özgür olamayacağını öne sürerler. Buna bağlı olarak, yine sosyalist demokratlara göre, bir toplumda bireyler arasında bir yandan eğitimde, sağlıkta vb. alanlarda olanak ve fırsat bakımından eşitsizlikler ve diğer yandan işbirliği yerine katı bir rekabet varsa o toplumda gerçek bir demokrasinin varlığından söz edilemez.
Özel mülkiyeti savunur.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisinin demokrasinin olumlu yönlerinden birisi olduğu söylenemez?

Hataları düzeltme imkanı tanıyan bir sistemdir.

Halkın kendi kaderini kendisinin belirlemesine imkan tanıyan bir sistemdir.

İnsanlara toplum içinde bağımsız bir birey olarak ve herhangi bir sınırlama olmadan davranma özgürlüğü tanır.

İnsanı toplumsal alanda yaptıklarından sorumlu tutan, bireyin özgürlüğünü, diğer bireylere tanıdığı hak ve özgürlüklerle sınırlayan bir sistemdir.

Farklı din, dil, kültür ve görüşlere sahip insanların bir arada ve özgürce yaşaması için en uygun toplumsal zemini hazırlayabilecek biricik sistemdir.

Açıklama:

Demokrasi, insanlara toplum içinde bağımsız birer birey olarak davranma özgürlüğü tanıyan, fakat bu özgürlüğün kullanımını diğer bireylere tanıdığı hak ve özgürlüklerle sınırlayan, insanı toplumsal alanda yaptıklarından sorumlu tutan bir siyasal sistemdir.
İnsanlara toplum içinde bağımsız bir birey olarak ve herhangi bir sınırlama olmadan davranma özgürlüğü tanır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

İngiliz düşünür İsaiah Berlin, kişilerin özgürlüklerinin başka birey ve gruplar tarafından engellenmemesi durumunu aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirmiştir?

Negatif özgürlük

Pozitif özgürlük

Engelsiz özgürlük

Eylemsel özgürlük

Biçimsel özgürlük

Açıklama:

Negatif özgürlükle I. Berlin, kişilerin eylemlerinde başkaları tarafından engellenmemesini kastetmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

".............., bireyin müdahale ve sınırlamalardan ne ölçüde korunabileceği sorusuna odaklanırken, .............., bireyin şu ya da bu yönde eylemesini denetleyen ya da belirleyen faktörlerin ne(ler) olduğu sorusuna odaklanır." cümlesindeki boşluklara gelecek kelimeler aşağıdaki hangi seçenekte doğru ve sıralı olarak verilmiştir?

Pozitif özgürlük- negatif özgürlük

Negatif özgürlük- pozitif özgürlük

Bireysel özgürlük- negatif özgürlük

Bireysel özgürlük- pozitif özgürlük

Kişisel özgürlük- toplumsal özgürlük

Açıklama:

Negatif özgürlük, bireyin müdahale ve sınırlamalardan ne ölçüde korunabileceği sorusuna odaklanırken, pozitif özgürlük, bireyin şu ya da bu yönde eylemesini denetleyen ya da belirleyen faktörlerin ne(ler) olduğu sorusuna odaklanır.
Negatif özgürlük- pozitif özgürlük

Doğru Cevap: B

Soru 66

Tek elden yönetime bağlı olarak ortaya çıkan sorunların üstesinden gelebilmek için, iktidarın olabildiğince tüm toplum katmanlarına yaygınlaştırılmasını ve azınlık haklarının çoğunluğa karşı korunması gerektiğini savunan bir siyaset felsefesi görüşü olan çoğulculuk, İngiliz liberalleri tarafından aşağıdaki hangi iki düşünürün görüşlerinden yola çıkılarak geliştirilmiştir?

John Stuart Mill- David Miller

David Miller- John Locke

Karl Popper- John Stuart Mill

John Locke- John Stuart Mill

Karl Popper- David Miller

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 67

Açık Toplum ve Düşmanları adlı yapıtında, ‘totaliter’ olarak adlandırdığı yönetim biçimlerine ve bu yönetimin sonucu olarak ortaya çıkan ‘kapalı’ toplumlara şiddetli eleştiriler getiren ve bu eleştirileri yöneltirken Platon, Hegel ve Marx gibi filozofları hedef alan 20.yüzyıl bilim ve siyaset felsefecisi aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Raimund Popper

Jean-Jacques Rousseau

David Miller

John Stuart Mill

Jürgen Habermas

Açıklama:

Karl Popper, Açık Toplum ve Düşmanları adlı yapıtında, ‘totaliter’ olarak adlandırdığı yönetim biçimlerine ve bu yönetimin sonucu olarak ortaya çıkan ‘kapalı’ toplumlara şiddetli eleştiriler getirmiştir. Bu eleştirileri yöneltirken en çok hedef aldığı filozoflar da Platon, Hegel ve Marx olmuştur.
Karl Raimund Popper

Doğru Cevap: A

Soru 68

Yunanca demos ve kratos sözcüklerinden meydana gelen demokrasi kelimesinin anlamı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Halkın iktidarı

Halkın huzuru

Halkın seçimi

Halkın istenci

Halkın özgürlüğü

Açıklama:

Demokrasi, Yunanca demos ve kratos sözcüklerinden oluşmuş, kısaca “halk iktidarı” anlamı taşıyan bir kavramdır.
Halkın iktidarı

Doğru Cevap: A

Soru 69

Temsili demokrasi

Sosyal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Çoğulcu demokrasi

Liberal demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi günümüz toplumlarında, halkın yönetime doğrudan katılımını zorlaştıran unsurlardan birisi değildir?

Nüfus artışı

Toplum yapısının karmaşıklaşması

Şehirlerin büyüklüğü

Toplumsal gereksinimlerin artışı

Teknolojinin gelişimi

Açıklama:

yüzyıllar içerisinde artan nüfus, büyüyen şehirler ve gereksinimleri çoğalan ve karmaşıklaşan toplumlarda, yönetime doğrudan katılım oldukça zorlayıcı olacağından, insanlar başka çözüm yolları aramışlardır. Teknolojinin gelişimi ise bu arayıştan çok daha sonraki bir döneme denk gelir. Bu yüzden yönetime doğrudan katılım ile ilgili olumlu ya da olumsuz bir etkisinden bahsedilemez.

Doğru Cevap: E

Soru 71

I. Demokrasi ilk olarak Konstantinopolis topraklarında ortaya çıkmıştır.

II. 'Demos' ve 'kratos' sözcüklerinin bir araya gelmesiyle demokrasi adı meydana gelmiştir.

III. Halk iktidarı anlamı taşıyan bir kavramdır.

IV. Demokrasi ile yönetilen toplumlarda, tüm siyasi partiler, ‘meclis’ ya da ‘parlamento’ adı verilen bir kurum çatısı altında çalışırlar.

V. Yönetenler seçimle iktidara gelirler.

Yukarıda yazılmış olan maddelerin hangisi ya da hangileri demokrasi kavramının özellikleri arasında yer alır?

Yanlızca II

I, II ve III

II, III ve IV

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Demokrasi ilk olarak Atina topraklarında ortaya çıkmıştır. Eski Yunan dilinde ‘halk’ anlamına gelen demos ve ‘güç, yönetim, iktidar’ gibi anlamlara gelen kratos sözcüklerinin bir araya gelmesiyle demokrasi adı meydana gelmiştir. Halk iktidarı anlamı taşıyan bir kavramdır. Demokrasi ile yönetilen toplumlarda, tüm siyasi partiler, ‘meclis’ ya da ‘parlamento’ adı verilen bir kurum çatısı altında çalışırlar. Yönetenlerin seçimle iktidara gelirler. Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Ülke yönetimini sağlamak için yurttaşların kendilerini temsil etmek üzere daha bilgili, daha iyi yetişmiş ve siyaset alanında deneyimli kişileri seçimler aracılığıyla oy vererek meclise gönderdikleri model aşağıdakilerden hangisidir?

Katılımcı Demokrasi

Plebisiter Demokrasi

Liberal Demokrasi

Sosyal Demokrasi

Temsilî Demokrasi

Açıklama:

Ülke yönetiminin, halkın tümünün katılımı ile değilde, yurttaşların daha bilgili, daha iyi yetişmiş ve siyaset alanında deneyimli kişilerce temsil edildiği bir vekiller topluluğunca yürütülmesine Temsilî Demokrasi denir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Bireysel hak ve özgürlükleri tüm toplum yaşamının en temeline koyar.

Bireylerin siyasi ve hukuki haklarının en geniş biçimde koruma altına alınmasını savunur.

Yukarıda özellikleri belirtilen demokrasi aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalist Demokrasi

Liberal Demokrasi

Plebisiter Demokrasi

Sosyal Demokrasi

Katılımcı Demokrasi

Açıklama:

Bireysel hak ve özgürlükleri tüm toplum yaşamının en temeline koyan ve bireylerin siyasi ve hukuki haklarının en geniş biçimde koruma altına alınmasını savunan demokrasi Liberal Demokrasi' dir. Doğru cevap B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin olumsuz yönleri arasında yer alır ?

Demokrasi çoğulculuğu temel alır ve farklılıklar arasında bir uyum oluşturmayı amaçlar.

İlkece toplumdaki herkesin görüşü eşit derecede önemlidir.

Demokrasilerde çoğunluluğun kararlarıyla hareket edilmesi işlerin çabuk çözülmesini sağlar.

Demokrasi insanlara toplum içinde bağımsız birey olma imkanı tanır.

Demokrasi bireylerin kararlarının sonuçlarıyla yüzleşmelerini sağlar.

Açıklama:

Demokrasilerde Çoğunlukların söz sahibi olması demokrasinin olumsuz yönleri arasında yer almaktadır. Bu nedenden dolayı doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Liberal görüştekilerin demokratik süreci daha çok negatif özgürlüğe, cumhuriyetçi görüştekilerin ise daha çok pozitif özgürlüğe dayanarak anlama ve açıklama eğiliminde olduğunu düşünen bilim adamı kimdir?

Jürgen Habermas

Isaiah Berlin

John Stuart Mill

David Miller

John Locke

Açıklama:

Liberal görüştekiler demokratik süreci daha çok negatif özgürlüğe, cumhuriyetçi görüştekiler ise daha çok pozitif özgürlüğe dayanarak anlama ve açıklama eğiliminde olduğunu düşünen bilim adamı Jürgen Habermas' dır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Tek elden yönetime bağlı olarak ortaya çıkan sorunların üstesinden gelebilmek için, iktidarın olabildiğince tüm toplum katmanlarına yaygınlaştırılmasını ve azınlık haklarının çoğunluğa karşı korunması gerektiğini savunan bir siyaset felsefesi görüşü aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitif Demokrasi

Negatif Özgürlük

Paradoks

Çoğulculuk

Pozitif Özgürlük

Açıklama:

Tek elden yönetime bağlı olarak ortaya çıkan sorunların üstesinden gelebilmek için, iktidarın olabildiğince tüm toplum katmanlarına yaygınlaştırılmasını ve azınlık haklarının çoğunluğa karşı korunması gerektiğini savunan bir siyaset felsefesi görüşü Çoğulculuğa aittir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

İki görüşü tercih edenlerin sayısının ve birbirine oranının değil; konuyla
ilgililerin tercihinin ne kadar güçlü olduğunun da göz önüne alınmasını savunan felsefeci aşağıdakilerden hangisidir?

John Stuart Mill

Jürgen Habermas

John Locke

Isaiah Berlin

David Miller

Açıklama:

İki görüşü tercih edenlerin sayısının ve birbirine oranının değil, konuyla ilgililerin tercihinin ne kadar güçlü olduğunun da göz önüne alınmasını savunan felsefeci David Miller' dır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Demokraside toplumdaki tüm bireylerin görüşlerine eşit ölçüde değer verilmesinden kaynaklanan olumsuzluk aşağıdakilerden hangisidir?

Keyfiyete ve sorumsuzluğa kapılmaları

Bireysel özgürlüklerin bireylerin görüşleri ile kısıtlanabilmesi

Toplumun geleceği için doğru ve sağlıklı kararların alınmasını zorlaşması

Kendi koydukları kurallara uymaları

Bilgili kişilere cahil kişilerden daha fazla söz hakkı verilmesi

Açıklama:

Demokrasi'de toplumdaki tüm bireylerin görüşlerine eşit ölçüde değer verilmesi toplumun geleceği için doğru ve sağlıklı kararların alınmasını zorlaştırmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

I. Bağımsızlık

II. Özgüven

III. Eleştirellik

IV. Kavga kültürünü benimsetme

V. Hak ve hürriyetlere saygı

Yukarıda yazılı olan maddelerden hangileri demokrasinin olumlu özellikleri arasında yer alır?

II ve III

I, II ve III

I, II, III ve V

I, II, III ve IV

I, III, IV ve V

Açıklama:

Demokrasinin olumlu özellikleri

İnsanların bağımsızlığı

Özgüven

Eleştirellik

Tartışma kültürünü benimseme

Hak ve hürrüyetlere saygı Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Toplum sözleşmesi adlı yapıt kime aittir?

Jürgen Habermas

Isaiah Berlin

David Miller

Jean-Jacques Rousseau

Karl Popper

Açıklama:

Toplum sözleşmesi isimli yapıt Jean-Jacques Rousseau 'a aittir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Temsilî demokrasi içerisinde yönetimin, referandum vb. araçları kullanarak halkta, yönetimde doğrudan söz sahibi olma duygusunu uyandırması durumunda ortaya çıkan demokrasi modeli hangisidir?

Katılımcı demokrasi

Liberal demokrasi

Plebisiter demokrasi

Sosyal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Açıklama:

Temsilî demokrasi içerisinde, yönetimin, referandum vb. araçları kullanarak, halkta yönetimde doğrudan söz sahibi olma duygusunu uyandırması durumunda plebisiter demokrasi ortaya çıkar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Sosyalist demokrasinin tanımı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Toplumun rekabet değil işbirliği esasına göre kurulmasını ve eğitim, sağlık vb. hizmetlere ulaşmada olanak ve fırsat eşitliği sağlanmasını, bunların yokluğu durumunda gerçek demokrasiden söz edilemeyeceğini savunan demokrasi anlayışıdır.

Demokraside halkın siyasi alana katılabilmesini, bireyin yalnızca devlet karşısında değil, evinde, aile içerisinde ve işyerinde de yasalarca güvence altına alınmış hak ve özgürlüklerle donatılması gerektiğini savunan demokrasi anlayışıdır.

Yurttaşların seçimler dışında siyaset alanına meşru taleplerini taşıyabildikleri, halka yönetime katılmak için seçim dışında alternatif kanalların açıldığı ve demokrasinin adına ve özüne yakışır bir biçimde bu kanalların kurumsal hâle getirildiği temsilî demokrasi biçimidir.

Bireysel hak ve özgürlükleri tüm toplum yaşamının temeline koyan ve çoğulculuk, serbest piyasa ekonomisi, sivil toplum gibi unsurlara göre şekillenmiş toplumlarda bireylerin siyasi ve hukuki haklarının en geniş biçimde koruma altına alınmasını savunan demokrasi anlayışıdır.

Ülke yönetiminin, halkın tümünün katılımı ile değil de, yurttaşların daha bilgili, daha iyi yetişmiş ve siyaset alanında deneyimli kişilerce temsil edildiği bir vekiller topluluğunca yürütüldüğü demokrasi modelidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 83

Bireysel özgürlüğün sınırları bağlamında pozitif özgürlük ve negatif özgürlük ayrımını ileri süren düşünür kimdir?

John Locke

Isaiah Berlin

John Stuart Mill

Jürgen Habermas

Karl Popper

Açıklama:

Isaiah Berlin'e göre özgürlüğün biri olumsuz, diğeri de olumlu olmak üzere iki türlü anlaşılması olanaklıdır. Olumsuz ya da Berlin’in kullanımıyla negatif özgürlük, bireyin eylemlerinde başka kişi gruplar tarafından engellenmemesidir. Olumlu, yani pozitif özgürlük ise bireyin kendisinin efendisi olması isteğinden kaynaklanır ve kişinin kendi hayatının ve kararlarının ne türden olursa olsun bir dış güce değil, kendisine dayanması isteğidir. Negatif özgürlük kişinin eylemlerinde engellenmemesi iken pozitif özgürlük kişinin karar ve eylemlerinin öznesi olması, eylemlerinde belirlenimin dışarıdan değil kendisinden gelmesidir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Yalnızca kamu yararını gözeten "genel istenç" ile, özel/kişisel yararı gözeten "herkesin istenci" kavramları kim tarafından ileri sürülmüştür?

Karl Raimund Popper

Platon

David Miller

Jean-Jacques Rousseau

John Stuart Mill

Açıklama:

Jean-Jacques Rousseau'ya göre genel istenç, “Doğası itibarı ile eşitliğe yönelik oluşundan ötürü, hükümdarlığın zaten başka türlü olması mümkün olmayan uygulamasıdır.” Bu noktada "genel istenç" ile "herkesin istenci" birbirine karıştırılamamalıdır. Zira genel istenç yalnızca kamu yararını gözetirken, herkesin istenci genel istenç özel/kişisel yararı gözetir, yani bireylerin istençlerinin toplamından ibarettir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Tek elden yönetime bağlı olarak ortaya çıkan sorunların üstesinden gelebilmek için iktidarın toplumun olabildiğince tüm katmanlarına yaygınlaştırılmasını savunan siyaset felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?

Temsilde adalet

Pozitif özgürlük

Çoğulculuk

Çoğunluğun diktatörlüğü

Demokrasi paradoksu

Açıklama:

Çoğulculuk, tek elden yönetime bağlı olarak ortaya çıkan sorunların üstesinden gelebilmek için iktidarın toplumun olabildiğince tüm katmanlarına yaygınlaştırılmasını ve azınlık haklarının çoğunluğa karşı korunması gerektiğini savunan bir siyaset felsefesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

I. Bireyi temel alır.
II. Serbest piyasa ekonomisini savunur.
III. Sivil toplumu savunur.
IV. Çoğulculuğu vazgeçilmez görür.
V. Özel yaşamın dokunulmazlığına önem verir.
Yukarıda yer alan maddeler hangi demokrasi türünü ifade etmektedir?

Sosyal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Katılımcı demokrasi

Liberal demokrasi

Temsili demokrasi

Açıklama:

Liberal demokrasi, bireyi temel alan, hak ve özgürlüklerin en geniş biçimde yaşanmasını savunan bir görüştür. Bunun yanında, liberal demokrasi, çoğulculuğu, serbest piyasa ekonomisini, sivil toplumu, özel yaşamın dokunulmazlığını ya da bireyin özerkliğini ve karşılıklı hoşgörüyü savunur ve vazgeçilmez görür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Ülkemizdeki 12 Eylül 2010 tarihli referandum hangi demokrasi türüne örnek teşkil eder?

Plebisiter demokrasi

Katılımcı demokrasi

Temsili demokrasi

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Plebisiter demokrasi adı verilen ve temsilî demokrasi çatısı altında yer alan katılım mekanizması daha çok referandum vb. araçları içerir ve halkta yönetim üzerinde daha fazla söz sahibi olduğu duygusunu uyandırır. Plebisiter demokrasinin son örneği ülkemizdeki 12 Eylül 2010 tarihli referandumdur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Platon'un "Devlet" adlı yapıtında ortaya koyduğu toplum ve yönetim anlayışını, "kapalı topluma" ve demokratik olmayan bir yönetime dayalı olduğu yönünde eleştirerek, liberal demokrasi ve "açık toplum" anlayışını savunan düşünür kimdir?

Isaiah Berlin

Karl Raimund Popper

Jean-Jacques Rousseau

Jürgen Habermas

John Stuart Mill

Açıklama:

Karl Raimund Popper’e göre Platon’un Devlet adlı yapıtında ortaya koyduğu toplum ve yönetim anlayışı, ‘kapalı toplum’a ve demokratik olmayan bir yönetime dayalı sistemi meydana getirmektedir. Buna karşın Popper liberal demokrasi ve ‘açık’ toplum anlayışını savunmaktadır. Popper’a göre kapalı toplumun insanları, akrabalık, sürekli bir arada bulunma, çabaları, üzüntüleri ve coşkuları bakımından birbirlerine çok benzeme gibi özellikler taşırken açık toplumun bireyleri, kendi özgür istençleri ile verdikleri kararların her türlü sonucu ile yüzleşirler, yani sorumluluk alırlar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

1. Herkes bireysel özgürlüğünün ve haklarının tümünü koşulların herkes için eşit olduğu ve kimsenin bu koşulları başkaları adına değiştiremeyeceği bir topluluğa devretmiştir. 2. Haklar herkes için eşittir ve asla bireyin istencine göre belirlenmez. 3. Herkes özgürlük ve haklar açısından görünürde kaybettiğini telâfî eder, yani feda ettiğinden fazlasını elde etmiş olur. 4. Her birey, şahsını ve güçlerinin tümünü ‘genel istenç’in öngördüğü doğrultuda, topluluğa verir; topluluğun oluşturduğu bu tünde de topluluğun tüm üyeleri, bütünün ayrılmaz birer parçasıdır ve eşit davranışa tâbîdir.
Yukarıda yer alan ifadelerin yer aldığı eser ve eserin sahibi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Yönetim Üzerine İki İnceleme - John Locke

Özgürlük Üzerine - John Stuart Mill

Açık Toplum ve Düşmanları - Karl Popper

Devlet - Platon

Toplum Sözleşmesi - Jean-Jacques Rousseau

Açıklama:

Jean-Jacques Rousseau Toplum Sözleşmesi adlı yapıtında toplum sözleşmesinden sonra ortaya çıkan yapının temel özelliklerini şu şekilde sıralamıştır; 1. Herkes bireysel özgürlüğünün ve haklarının tümünü koşulların herkes için eşit olduğu ve kimsenin bu koşulları başkaları adına değiştiremeyeceği bir topluluğa devretmiştir. 2. Haklar herkes için eşittir ve asla bireyin istencine göre belirlenmez. 3. Herkes özgürlük ve haklar açısından görünürde kaybettiğini telâfî eder, yani feda ettiğinden fazlasını elde etmiş olur. 4. Her birey, şahsını ve güçlerinin tümünü ‘genel istenç’in öngördüğü doğrultuda, topluluğa verir; topluluğun oluşturduğu bu tünde de topluluğun tüm üyeleri, bütünün ayrılmaz birer parçasıdır ve eşit davranışa tâbîdir. Doru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Demokrasinin hak ve özgürlükler alanının aile ve ekonomik alanı da işin içine katarak genişletilemesi gerektiğine vurgu yapan demokrasi modeli hangisidir?

Sosyalist demokrasi

Katılımcı demokrasi

Liberal demokrasi

Plebisiter demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Sosyal demokrasi, demokraside bireyin yalnızca devlet karşısında değil, evinde, aile içerisinde ve işyerinde de yasalarca güvence altına alınmış hak ve özgürlüklerle donatılması gerektiğini savunur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Demokrasi kavramının kısaca "halk iktidarı" anlamını taşıdığı göz önüne alındığında, Eski Yunancadan gelen demos ve kratos sözcükleri aşağıdakilerden hangisiyle en uygun şekilde eşleşir?

İnsan-Toplum

Çoğunluk-Kültür

Halk-Güç

Yöneten-Yönetilen

Temsil-İktidar

Açıklama:

Eski Yunan dilinde ‘halk’ anlamına gelen demos ve ‘güç, yönetim, iktidar’ gibi anlamlara gelen kratos sözcüklerinin bir araya gelmesiyle oluşturulan demokrasi, verilen sözlük anlamları yan yana getirildiğinde, “halkın gücü, iktidarı” anlamına gelen bir tamlama olarak karşımıza çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Eski Yunan uygarlığı şehir-devletinde kadınlar, çocuklar ve köleler dışında herkesin yönetime katılabilme durumuna ne ad verilmektedir?

Temsilî demokrasi

Doğrudan demokrasi

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Açıklama:

Eski Yunan uygarlığında, Atina bir şehir-devleti olarak yönetilirdi ve kadınlar,
çocuklar ve köleler dışında herkesin siyasi karar mekanizmalarına doğrudan katılma hakkı bulunurdu. Bu şekilde işleyen demokrasiye, doğrudan demokrasi denir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Katılımcı demokrasi
Sosyalist demokrasi
Plebisiter demokrasi
Doğrudan demokrasi
Liberal demokrasi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri temsilî demokrasi çatısı altında ele alınabilecek bir demokrasi biçimidir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve IV

I ve III

II, III ve V

Açıklama:

Yurttaşların seçimler dışında siyaset alanına meşru taleplerini taşıyabildikleri, halka yönetime katılmak için seçim dışında alternatif kanalların açıldığı ve demokrasinin adına ve özüne yakışır bir biçimde bu kanalların kurumsal hâle getirildiği temsilî demokrasi biçimine katılımcı demokrasi adi verilir. Halkın kendi geleceği ve kaderi hakkındaki kararlara katılma mekanizmalarından biri de yine temsili demokrasi çatısı altında kendisini gösterir: plebisiter demokrasi adi da verilen bu katılım mekanizmasının, daha çok referandum vb. araçları içerdiği ve halkta yönetim üzerinde daha fazla söz sahibi olduğu duygusunu uyandırdığı söylenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

"Sosyalist demokrasiyi savunanlar demokrasinin halk yönetimi olması konusunda diğerleriyle uzlaşırken özel mülkiyete karşı çıkmaları bakımından, liberal demokratlarla taban tabana karşıt bir konumda yer alırlar." Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sosyalist demokratların bu tavrını desteklemektedir?

Hak ve özgürlükler demokrasilerin birincil sorunudur

Karşılıklı hoşgörü anlayışı demokrasinin temelidir

Halk yönetimi demokrasilerin çıkış noktasıdır

Sivil toplum demokrasilerin olmazsa olmazıdır

Ekonomik eşitlik olmadan siyasi eşitlik olmaz

Açıklama:

Sosyalist demokratların özel mülkiyet konusundaki görüşleri, ekonomi merkezli bir düşüncenin ürünü olarak karşımıza çıkar. Onlar ekonomik eşitlik olmadan siyasi eşitliğin olamayacağı düşüncesinden hareket ederler ve günümüzdeki kapitalist düzene göre şekillenmiş bir toplumda bireyin gerçek anlamda özgür olamayacağını öne sürerler.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Yasama, yürütme ve yargı organlarının ayrı ayrı yetkilendirildikleri ve birbirlerine müdahalede bulunmadıkları durum kuvvetler ayrılığı olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kuvvetler birliği kavramını açıklamaktadır?

Yasama, yürütme ve yargı organlarının yetkilerinin tek elde toplanması

Yasama, yürütme ve yargının koordine bir biçimde çalışması

Devleti oluşturan güçlerin tek bir ilke etrafında birleşmesi

Anayasanın tek belirleyici ve düzenleyici unsur olması

Devlet ve milletin birlik ve beraberlik içinde hareket etmesi

Açıklama:

Yasama, yürütme ve yargı organlarının ayrı ayrı yetkilendirildikleri ve birbirlerine müdahalede bulunmadıkları zaman kuvvetler ayrılığı; bu organların tüm yetkilerinin tek elde (söz gelimi, devlet başkanı) toplandığı zaman kuvvetler birliği söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 96

"Demokrasinin doğası" konusu aşağıdakilerden hangisine işaret etmektedir?

Demokrasiyi demokrasi yapan öz niteliklere

İnsan doğasındaki çelişkilere

Toplum ve devlet arasındaki ilişki biçimlerine

Demokrasinin diğer yönetimlere karşı olan üstünlüğüne

Demokrasinin de sorunlu bir yönetim biçimi olduğuna

Açıklama:

Demokrasinin doğası ile onun neliğine, yani demokrasiyi demokrasi
yapan öz niteliklere, demokrasinin değeri ile demokrasiyi diğer yönetim biçimlerinden üstün kılan olumlu yönlere işaret edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Hak ve özgürlükler bakımından insanlar arasında bir eşitlik olduğu düşüncesinden beslenen demokrasi, global olarak bu bağlamdaki uygulamalarında hangi metni temel almaktadır?

1215 - Büyük Özgürlük Fermanı (Magna Carta)

1776 - Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi

1848 - Komünist Manifestosu

1918 - Wilson İlkeleri

1948 - İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Açıklama:

Demokrasi, hak ve özgürlükler bakımından insanlar arasında bir eşitlik olduğu düşüncesinden beslenir ve uygulamalarında, 10 Aralık 1948 tarihinde Birleşmiş Milletler tarafından da kabul edilen ve tüm dünyaya duyurulan, hatta çağın gereksinimleri çerçevesinde sürekli güncellenen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'ni temel alır.

Doğru Cevap: E

Soru 98

"Demokrasilerde cahil/bilgisiz kimselerle aydın/bilgi sahibi kimseler arasında ayrım yapılmaz." Bu durum, demokrasinin hangi ilkesinin olumsuz bir sonucu olarak görülebilir?

Özel yaşam dokunulmaz olmalıdır

Bireyler yönetime katılmada özgür olmalıdır

Tüm bireylerin görüşleri eşit ölçüde değerlidir

Özel mülkiyet devlet güvencesi altında korunmalıdır

Ekonomik bağımsızlığı olmayan bireyler özgür olamazlar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 99

"Toplumun geleceğini ilgilendiren önemli bir konuda toplumda belirli bir azınlık çoğunluktan farklı düşündüğünde, bu düşüncesini hayata geçirmesi neredeyse olanaksızdır, çünkü demokraside halkın çoğunluğunun kararları gözetilir ve uygulanmaya çalışılır." Bu durum, demokrasi açısından aşağıdaki sorunlardan hangisiyle ifade edilebilir?

Artı değerin adaletsiz paylaşımı

Çoğunluğun diktatörlüğü

Elitler demokrasisi

Hak ve özgürlükler sorunu

Demokrasi karşıtı örgütlenmeler

Açıklama:

Çoğunluğun isteği, toplumun tümünün geleceğini ilgilendiren her durumda gerçekleşmeli midir? Bu soruya olumlu yanıt vermek, "Demokrasi toplumun çoğunluğuna, azınlık üzerinde belirleyici olma ya da diktatörlük uygulama olanağı tanır" savını ileri sürmekle aynı anlama gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Ayrılıkçılık

Laiklik

Toplumculuk

Özgürlükçülük

Çoğulculuk

Açıklama:

Çoğulculuk, tek elden yönetime bağlı olarak ortaya çıkan sorunların üstesinden gelebilmek için, iktidarın olabildiğince tüm toplum katmanlarına yaygınlaştırılmasını ve azınlık haklarının çoğunluğa karşı korunması gerektiğini savunan bir siyaset felsefesi görüşüdür. Temel olarak azınlıkların ya da azınlıkta kalmış etnik toplulukların haklarının, yalnızca sayısal çoğunluk olmak bakımından kendilerine göre daha güçlü grup ya da gruplar karşısında korunması gerektiğini savunan çoğulculuk (pluralism), iktidarın da olabildiğince çok toplum katmanına yayılması gerektiğini vurgulamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin sorunları arasında yer almaz?

Bireysel özgürlüklerin kısıtlanması

Temsilde adalet sorunu

Azınlığın diktatörlüğü

Demokrasi paradoksu

Bireysel hakların kısıtlanması

Açıklama:

Bireysel hakların ve özgürlüklerin kısıtlanması, çoğunluğun diktatörlüğü, demokrasi paradoksu ve temsilde adalet sorunu, demokrasinin sorunları arasındadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Katılımcı demokrasi

Sosyalist demokrasi

Plebisiter demokrasi

Açıklama:

Yurttaşların seçimler dışında siyaset alanına meşru taleplerini taşıyabildikleri, halka yönetime katılmak için seçim dışında alternatif kanalların açıldığı ve demokrasinin adına ve özüne yakışır bir biçimde bu kanalların kurumsal hâle getirildiği temsilî demokrasi biçimine de katılımcı demokrasi adı verilir (a.y.). Temsilî demokraside halkın taleplerinin gündemde daha fazla yer bulması için, halka alternatif katılım araçları oluşturulması ve bunların kurumsallaşması durumunda, katılımcı demokrasi ortaya çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Temsilî demokrasi içerisinde, yönetimin, referandum vb. araçları kullanarak, halkta yönetimde doğrudan söz sahibi olma duygusunu uyandırması durumunda aşağıdaki hangi demokrasi türü doğar?

Plebisiter demokrasi

Sosyalist demokrasi

Katılımcı demokrasi

Sosyal demokrasi

Liberal demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 104

Sosyalist demokrasi

Katılımcı demokrasi

Sosyal demokrasi

Liberal demokrasi

Plebisiter demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 105

Liberal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Sosyal demokrasi

Plebisiter demokrasi

Katılımcı demokrasi

Açıklama:

Toplumun rekabet değil işbirliği esasına göre kurulmasını ve eğitim, sağlık vb. hizmetlere ulaşmada olanak ve fırsat eşitliği sağlanmasını, bunların yokluğu durumunda gerçek demokrasiden söz edilemeyeceğini savunan demokrasi anlayışına sosyalist demokrasi denir. Sosyalist demokratlar, ekonomik eşitlik olmadan siyasi eşitliğin olamayacağı düşüncesinden hareket ederler ve günümüzdeki kapitalist düzene göre şekillenmiş bir toplumda bireyin gerçek anlamda özgür olamayacağını öne sürerler.

Doğru Cevap: B

Soru 106

İnsanlara toplum içinde bağımsız birer birey olarak davranma özgürlüğü tanıyan, fakat bu özgürlüğün kullanımını diğer bireylere tanıdığı hak ve özgürlüklerle sınırlayan, insanı toplumsal alanda yaptıklarından sorumlu tutan siyasal sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Demokrasi

Hiyerarşi

Meşrutiyet

Aristokrasi

Mutlakiyet

Açıklama:

Demokrasi, insanlara toplum içinde bağımsız birer birey olarak davranma özgürlüğü tanıyan, fakat bu özgürlüğün kullanımını diğer bireylere tanıdığı hak ve özgürlüklerle sınırlayan, insanı toplumsal alanda yaptıklarından sorumlu tutan bir siyasal sistemdir. Demokrasi, farklı din, dil, dünya görüşü ve kültürlere sahip insanların bir arada barış içinde yaşaması için en uygun toplumsal zemini sağlayabilecek biricik siyasal sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Yönetim Üzerine İki İnceleme adlı eser aşağıdaki hangi filozofa aittir?

John Stuart Mill

Karl Popper

Isaiah Berlin

John Locke

Jürgen Habermas

Açıklama:

Liberal ve Cumhuriyetçi olarak adlandırılabilecek iki temel görüşten ilki, İngiliz filozof John Locke’un Yönetim Üzerine İki İnceleme (Two Treatises of Government) adlı yapıtını yayınlamasından bu yana, kendisine daha çok İngilizce konuşulan kültürlerde taraftar bulmuş, hatta 19. yüzyılda John Stuart Mill, 20. yüzyılda da Karl Popper, Isaiah Berlin gibi düşünürler tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Bireyin eylemlerinde " başka kişi gruplar tarafından engellenmemesi " olarak tanımlanan özgürlük türü aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitif özgürlük

Bireysel özgürlük

Sosyal özgürlük

Negatif özgürlük

Ulusal özgürlük

Açıklama:

Olumsuz ya da Isaiah Berlin’in kullanımıyla negatif özgürlük, bireyin eylemlerinde başka kişi gruplar tarafından engellenmemesidir. Bu anlamda siyasal özgürlük kişinin diğerlerince engellenmeden hareket edebilmesi durumudur.

Doğru Cevap: D

Soru 109

“Eğer siyasi kararların, bu kararların sonuçlarından dolaysızca etkilenecek bireylerin bir tercihini yansıtmasını istiyorsak, küçük ve toplumu hemen hemen hiç temsil etmeyen bir azınlık yerine, insanların tümüne kulak vermek durumunda değil miyiz?” sorusunu yönelterek demokrasinin sorunlarını tartışan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

David Miller

John Stuart Mill

Jürgen Habermas

Jean-Jacques Rousseau

Karl Raimund Popper

Açıklama:

Demokrasi, insanın toplumdaki özgürlüğünü bir yandan güvence altına alıp bir yandan da herkesin hak ve özgürlüklerini birbirininkiyle kısıtlar. Bu kısıtlamalar, herkesin hak ve özgürlüğünü eşit biçimde ve aynı ölçülerde güvence altına almak gerekçesi üzerinden meşrulaştırılır. Ne var ki demokrasinin araçları ile iş başına gelmiş hükümetler, bazı durumlarda hak ve özgürlükte eşitlik gözetmeyerek çoğunluğun tercihi ile karara varma yoluna başvururlar. Böylesi bir durum, daha önce de dile getirdiğimiz gibi, toplumda azınlık konumunda olan ve alınacak karardan yakın ya da uzak bir gelecekte olumsuz etkilenme olasılığı bulunan bireyleri hoşnutsuzluğa sürükleyecektir. Söz konusu olumsuzluğu David Miller’ın gündeme getirdiği şu soru, tam tersi bir yönden formüle edilmiş görünse bile, oldukça açık ve net biçimde ifade eder: “Eğer siyasi kararların, bu kararların sonuçlarından dolaysızca etkilenecek bireylerin bir tercihini yansıtmasını istiyorsak, küçük ve toplumu hemen hemen hiç temsil etmeyen bir azınlık yerine, insanların tümüne kulak vermek durumunda değil miyiz?” (Miller 2003, s. 44).

Doğru Cevap: A

Soru 110

Bireyselcilik

Temsiliyet

Çoğulculuk

Paradoks

Meşrutiyet

Açıklama:

17. yüzyıl sonlarında Locke ve 19. yüzyıl ortalarında Mill’in açtığı bu özgürlük anlayışı yolundan yürüyen İngiliz liberalleri, 20. yüzyılın başlarında, çoğulculuk diye adlandırılan bir görüş geliştirmişlerdir: Temel olarak azınlıkların ya da azınlıkta kalmış etnik toplulukların haklarının, yalnızca sayısal çoğunluk olmak bakımından kendilerine göre daha güçlü grup ya da gruplar karşısında korunması gerektiğini savunan çoğulculuk (pluralism), iktidarın da olabildiğince çok toplum katmanına yayılması gerektiğini vurgulamıştır (Güçlü vd. 2008, s. 320).

Doğru Cevap: C

Soru 111

Demokrasi inancı

Demokrasi paradoksu

Demokrasi çoğulculuğu

Demokrasi yanılgısı

Demokrasi sınırı

Açıklama:

Paradoks, ya da çelişki, bir şeyin aynı anda hem olup hem olamayacağını öne sürme anlamında kullanılan, Eski Yunanca kökenli bir terimdir. Demokrasi Paradoksu ise demokratik yönetimlerin demokrasiyi koruma adına özgürlükleri sınırlayıcı önlemleri yasalaştırdıklarında, demokrasinin vaat ettiği geniş hak ve özgürlükleri çiğnedikleri ve demokrasinin özüyle çelişkili bir tutumun ortaya çıktığı savının savunulmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Farklı din, dil, dünya görüşü ve kültürlere sahip insanların bir arada barış içinde yaşaması için en uygun toplumsal zemini sağlayabilecek biricik siyasal sisteme ne ad verilir?

Demokrasi

Özgürlük

Hürriyet

İnsan

Hak

Açıklama:

Yukarıda belirtilen tanım Demokrasi’yi ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Demokrasi bireyin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin gelişmesi için uygun bir zemin hazırlamaz?

Otoritelere bağlanma

Bağımsızlık

Özgüven

Eleştirellik

Tartışma kültürünü benimseme

Açıklama:

Demokrasi bireyin otoritelere bağlanması için i için uygun bir zemin hazırlamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 114

I. Bireysel özgürlüklerin ortadan kalkması
II. Ahlaki seçim olanaklarının artması
III. Eylemden dolayı sorumluluğun yerleşmesi
IV. Toplumun iyiliğini gözeten bir diktatörün yönetime gelmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri, demokrasinin ortadan kalkması durumunda toplumun yüzleşmesi beklenen tehlikeler arasında sayılmaya uygundur?

Yalnız I

Yalnız III

II ve IV

II ve III

I ve IV

Açıklama:

Beklenen tehlikeler arasında sayılmak için madde I ve IV uygundur.

Doğru Cevap: E

Soru 115

“Herkes kötü muameleden kurtulmak için başka ülkelerden sığınma talep etme ve bundan yararlanma hakkına sahiptir” Evrensel Bildirgenin hangi maddesi bu ifadeyi söyler?

14. Maddesi

15. Maddesi

16. Maddesi

17. Maddesi

18. Maddesi

Açıklama:

Evrensel bildirgenin 14. Maddesi başka ülkelere sığınma hakkını belirtir.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Evrensel Bildirgenin 14. Maddesi aşağıdakilerden hangisini konu eder?

Sığınma hakkını

İnsan Hakkını

İnsan Özgürlüğünü

Kişi Haklarını

Kişilik haklarını

Açıklama:

Evrensel bildirgenin 14. Maddesi başka ülkelere sığınma hakkını belirtir. Aynı zamanda buna Sığınma Hakkı da denir.

Doğru Cevap: A

Soru 117

“Sığınma hakkı kimi zaman yaşama hakkının korunmasının tek yolu haline gelebilmektedir” sözü kime aittir?

Kuçuradi

Wellman

Burghan

Sorisowski

Sergey

Açıklama:

Wellman (1999, s.17): Sığınma hakkı kimi zaman yaşama hakkının korunmasının tek yolu haline gelebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Haklara ilişkin gelişmeyi, çeşitlenmeyi açıklamada en sık başvurulan yol kaçıncı kuşak düşüncesidir?

Bir kuşak

İki kuşak

Üç kuşak

Dört kuşak

Beş kuşak

Açıklama:

Yukarıda belirtilen en sık başvurulan yol “üç kuşak” düşüncesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Özünde kişiyi devletin ve diğer kişi ve grupların saldırılarından-baskısından korumayı, kişinin insanca yaşamasını sağlamayı temele alan haklar hangi kuşak haklardır?

Birinci kuşak

İkinci kuşak

Üçüncü kuşak

Dördüncü kuşak

Beşinci kuşak

Açıklama:

Başta yaşama hakkı olmak üzere özel yaşama, haberleşmeye, düşünceyi açıklamaya müdahale etmeme gibi dokunulmazlıklar bu hakların özünü oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Sivil ve politik hakların yanında, bir dizi ekonomik ve sosyal hakları da kapsayan haklar toplamına, aşağıdaki adlandırmalardan hangisiyle işaret edilir?

Birinci kuşak haklar

İkinci kuşak haklar

Üçüncü kuşak haklar

Dördüncü kuşak haklar

Beşinci kuşak haklar

Açıklama:

Yukarıda bahsedilen haklar ikinci kuşak haklarıdır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 121

Bireylerin hakları olmaktan ziyade sosyal grup haklarıdır. Bu haklar tüm insanlığın barışa ve sağlıklı çevreye sahip olma hakkını ve her halkın kendi geleceğini ve kendi kültürünü belirleme hakkına sahip olma haklarını da kapsamaktadır. Bu haklar kaçıncı kuşak haklardır?

Birinci kuşak

İkinci kuşak

Üçüncü kuşak

Dördüncü kuşak

Beşinci kuşak

Açıklama:

“Dünya çapında eyleme geçmeyi talep etmektedir, bu hakların yüklediği ödevlerin yerine getirilmesi de öncelikle uluslararası kurumlara düşmektedir” üçüncü kuşak tanımını yapan bir diğer bakış açısıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 122

Halkın taleplerinin gündemde daha fazla yer bulması için, halka alternatif katılım araçları oluşturulması ve bunların kurumsallaştırılması durumunu aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?

Katılımcı demokrasi

Plebisiter demokrasi

Temsili demokrasi

Doğrudan demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 123

I.Liberal demokrasi II. Sosyal demokrasi III. Sosyalist demokrasi IV. Plebisiter demokrasi Yukarıdaki şıklardan hangisi ya da hangileri demokrasi türlerinin dayandıkları ilkeleri belirleyen farklı yaklaşımlardandır?

I ve II

II ve III

II ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Demokrasi türlerinin dayandıkları ilkeleri belirleyen farklı yaklaşımlar bulunmaktadır: Bunların başlıcaları, liberal demokrasi, sosyal demokrasi ve sosyalist demokrasi olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi liberal demokrasi ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Liberal demokrasi, çoğulculuğu, serbest piyasa ekonomisini, sivil toplumu, özel yaşamın dokunulmazlığını savunur ve vazgeçilmez görür.

Liberal demokrasi anlayışında yurttaşların hak ve özgürlüklerinin kısıtlanması görüşü hakimdir.

Avrupa Birliği’nin siyasi temelini bu demokrasi anlayışının temsil ettiği değerler oluşturur.

Bireysel hak ve özgürlükleri tüm toplum yaşamının temeline koyar.

Liberal demokrasi bireyi temel alan, hak ve özgürlüklerin en geniş biçimde yaşanmasını savunan bir görüştür.

Açıklama:

Bireysel hak ve özgürlükleri tüm toplum yaşamının temeline koyan ve çoğulculuk, serbest piyasa ekonomisi, sivil toplum gibi unsurlara göre şekillenmiş toplumlarda bireylerin siyasi ve hukuki haklarının en geniş biçimde koruma altına alınmasını savunan demokrasi anlayışına liberal demokrasi denir. Liberal demokrasi, bireyi temel alan, hak ve özgürlüklerin en geniş biçimde yaşanmasını savunan bir görüştür. Günümüzde çoğu Batı ülkesi liberal demokrasi anlayışından doğan çeşitli sistemlerle yönetilmektedir, hatta Avrupa Birliği’nin siyasi temelini de bu demokrasi anlayışının temsil ettiği değerler oluşturur.

Doğru Cevap: B

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin olumlu yönleri arasında sayılamaz?

İnsanlara yönetimde yapılan hataları düzeltme olanağı tanıması bakımından en erdemli yönetim biçimidir.

Seçilmiş iktidarlar, sonuçları doğrudan doğruya toplumu ilgilendiren kararların alınması sürecinde, topluma danışmamak gibi bir keyfiyete ve sorumsuzluğa kapılamazlar.

Herkesin görüşünü eşit ölçüde önemli ve değerli olarak hesaba katar.

İnsanın toplum içinde özgür istenci doğrultusunda kararlar alıp uygulamaya geçirebildiği, söyleminin ve eyleminin sorumluluklarıyla yüzleşebildiği biricik siyasal sistem demokrasidir.

Demokrasi, insanların bağımsızlık, özgüven, eleştirellik, tartışma kültürünü benimseme, başka bireylerin hak ve özgürlüklerini de gözetme gibi pek çok erdemini geliştirme olanağını fazlasıyla bulduğu bir yönetim biçimidir.

Açıklama:

A, B, D ve E şıklarında belirtilen durumlar demokrasinin olumlu özelliklerini ifade etmektedir. C şıkkında “Herkesin görüşünü eşit ölçüde önemli ve değerli olarak hesaba katma” durumu demokrasinin olumlu değil olumsuz bir özelliğini yansıtmaktadır. Herkesin görüşünü eşit ölçüde önemli ve değerli olarak hesaba katma, cahil/bilgisiz kimseler ile aydın/bilgi sahibi kimseleri bir tutmayı beraberinde getirir. Bu ise zaman zaman, toplumun geleceği için doğru ve sağlıklı kararların alınmasını zora sokmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 126

Berlin’e göre negatif özgürlük neyi ifade etmektedir?

Kişilerin eylemlerinin başkaları tarafından engellenmemesi

Kişinin karar ve eylemlerinin öznesi olması

Kişinin kararlarının bir dış güce bağlı olması

Kişinin eylemlerinin diğer insanları olumsuz etkilemesi

Kişinin olumsuz davranışlara maruz kalması

Açıklama:

Berlin’e göre negatif özgürlük, bireyin eylemlerinde başka kişi gruplar tarafından engellenmemesidir. Bu anlamda siyasal özgürlük kişinin diğerlerince engellenmeden hareket edebilmesi durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Isaiah Berlin

John Stuart Mill

John Locke

Karl Popper

Jürgen Habermas

Açıklama:

20. yüzyılın önemli düşünürlerinden Jürgen Habermas (1929-) liberal ve cumhuriyetçi görüşleri, negatif ve pozitif özgürlük bağlamında karşılaştırmış ve şimdi tartışacağımız yargılara varmıştır. Habermas’a göre, liberal görüş, demokratik sürecin görevini, devlet yönetiminin toplumun çıkarlarına uygun biçimde programlanmasıyla sınırlandırmıştır. Buna göre, yurttaşların ortaya koyduğu siyasal irade, öncelikle kişisel çıkarları bir araya getirir, sonra da bu çıkarları, kolektif amaçlara yönelik siyasal gücü toplumun yönetimi için kullanmada uzmanlaşmış siyasetçilerden oluşan bir yönetim aygıtına karşı savunur (Habermas 1999, s. 37). Oysa cumhuriyetçi görüşe göre, yurttaşların siyasal iradesi anlamında kullanılan siyaset, liberallerin ortaya koyduğu çıkar eksenli bir birey-devlet arabuluculuğundan çok daha fazlasıdır ve bir bütün olarak toplumdaki süreçlere esas oluşturur (a.y.). Habermas’ın bu değerlendirmesi, negatif özgürlüğün, aslında liberal görüşün yurttaşı demokratik toplum içerisinde nasıl konumlandırdığının bir ifadesi olduğunu görme olanağı tanır. Yani, demokrasilerde yurttaşın konumu, esas olarak, devlet ve öteki yurttaşlar karşısında sahip olduğu negatif haklarca belirlenmiş olur; yurttaş/birey, hukuki düzenlemelerce çizilmiş sınırların dışına çıkmadığı sürece, hükümetlerinki dahil, her tür müdahaleden korunur (a.y., s. 38). Diğer yandan, cumhuriyetçi görüş, siyasal hakları, en başta da yönetime katılma ve haberleşmeyi, daha çok pozitif özgürlükler niteliğine sahip haklar olarak yorumlar (a.y., s. 39).

Doğru Cevap: E

Soru 128

On Liberty (Özgürlük Üzerine) adlı yapıtında bir insanın kendini ilgilendiren ve sonuçları yalnızca kendini bağlayacak olan her konuda özgür hareket edebilmesi gerektiği, sonuçları başkalarını bağlayan edimlerde aynı ölçüde özgürlüğe sahip olmaması gerektiğini vurgulayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

John Locke

John Stuart Mill

Isaiah Berlin

Karl Popper

Jürgen Habermas

Açıklama:

John Stuart Mill, On Liberty (Özgürlük Üzerine) adlı yapıtında, bir insanın kendini ilgilendiren ve sonuçları yalnızca kendini bağlayacak olan her konuda özgür hareket edebilmesi gerektiğini, buna karşılık, başkaları adına hareket etmekte, sonuçları başkalarını bağlayan edimlerde -hele hele başkalarının amaçlarının kendi amaçlarıyla aynı olduğu veya birebir örtüştüğü varsayımına dayanıyorsa- aynı ölçüde özgürlüğe sahip olmaması gerektiğini vurgulamıştır (Mill 1966, s. 128). Mill’in işaret ettiği bu gereklilik, çoğunluğun belirli bir yönde görüş bildirirken azınlık adına, fakat söz konusu azınlık grubun haklarını çiğnercesine eylemde bulunduğu durumda da geçerlidir. Kısacası, belirli bir görüşü toplumda savunanlar sayıca ne kadar fazla olurlarsa olsunlar, kendileriyle aynı görüşü savunmayan insanları ve tercihlerini göz önüne almak zorundadırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 129

Toplumculuk

Azınlıkçılık

Çoğulculuk

Eşitlik

Bağımsızlık

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 130

Rousseau’ya göre aşağıdakilerden hangisi toplum sözleşmesinden sonra ortaya çıkan yapının temel özelliklerinden birisi değildir?

Herkes bireysel özgürlüğünü ve haklarının tümünü bir topluluğa devretmiştir.

Haklar herkes için eşittir ve bireyin istencine göre belirlenmez.

Herkes özgürlük ve haklar açısından kaybettiğini telafi eder yani feda ettiğinden fazlasını elde etmiş olur.

Topluluğun tüm üyeleri, bütünün ayrılmaz bir parçası olarak aynı/eşit davranışa tabidir.

Kişinin kendi istenci, toplumun genel istencinden önce gelmektedir.

Açıklama:

Rousseau’ya göre, toplum sözleşmesinden sonra ortaya çıkan yapının temel özellikleri şunlardır: 1. Herkes bireysel özgürlüğünün ve haklarının tümünü- koşulların herkes için eşit olduğu ve kimsenin bu koşulları başkaları adına değiştiremeyeceği- bir topluluğa devretmiştir (Rousseau 1968, s. 60); 2. Haklar herkes için eşittir ve asla bireyin istencine göre belirlenmez; çünkü böyle bir durum, toplumsal sözleşme ile ortaya çıkan birliği/bütünlüğü anlamsız kılar (a.y., s. 60-61); 3. Herkes-özgürlük ve haklar açısından-görünürde kaybettiğini telâfî eder, yani feda ettiğinden fazlasını elde etmiş olur (a.y., s. 61).; 4. Böylece, her birey, şahsını ve güçlerinin tümünü ‘genel istenç’in öngördüğü doğrultuda, topluluğa verir; topluluğun oluşturduğu bu yeni bütünde de topluluğun tüm üyeleri, bütünün ayrılmaz birer parçası olarak aynı/eşit davranışa tâbîdir (a.y.).

Doğru Cevap: E

Soru 131

I. Bireysel hak ve özgürlüklerin kısıtlanması II. Çoğunluğun diktatörlüğü III. Temsilde adalet sorunu IV. Demokrasi paradoksu Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri demokrasinin olumsuz özellikleri arasında sayılabilir?

Yalnız II

Yalnız IV

I ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Demokrasinin birçok olumlu özelliklerinin yanında, olumsuz özellikleri de bulunmaktadır ve bu özellikler, demokrasi ile yönetilen toplumlarda ciddi sorunlara yol açar. Bunlardan biri, bireysel hak ve özgürlüklerin kısıtlanması ile ilgilidir. Demokrasinin sorunlu yönlerinden bir başkası, çoğunluğun diktatörlüğü ve temsilde adalet sorunu ile ilgilidir. Demokrasinin, yalnızca çoğunluğun kararlarının yaşama geçirilmesi biçiminde uygulanmasından doğacak en önemli tehlike, temsilde adaletsizliktir. Meşru bir zeminde adil biçimde temsil edilmediğini düşünen yurttaşlarda oluşan hoşnutsuzluk, demokratik yönetimlerin asla görmezden gelmemeleri gereken bir sorundur. Son olarak, demokrasinin ortadan kaldırılması tehlikesi karşısında demokratik yönetimlerin yasal tedbirler almalarının bir paradoksa yol açıp açmayacağı sorununu sayabiliriz.

Doğru Cevap: E

Soru 132

Farklı din, dil, dünya görüşü ve kültürlere sahip insanların bir arada barış içinde yaşaması için en uygun toplumsal zemini sağlayabilecek biricik siyasal sisteme ne ad verilir?

Demokrasi

Özgürlük

Hürriyet

İnsan

Hak

Açıklama:

Yukarıda belirtilen tanım Demokrasi’yi ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Demokrasi bireyin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin gelişmesi için uygun bir zemin hazırlamaz?

Otoritelere bağlanma

Bağımsızlık

Özgüven

Eleştirellik

Tartışma kültürünü benimseme

Açıklama:

Demokrasi bireyin otoritelere bağlanması için uygun bir zemin hazırlamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi, demokrasinin ortadan kalkması durumunda toplumun yüzleşmesi beklenen tehlikelerden biridir?

Bireysel özgürlüklerin yok olması

Ahlaki seçim olanaklarının yok olması

Sorumluluk ve eylemin sonucuyla yüzleşme olanağının ortadan kalkması

Totaliter rejimin yönetime gelmesi

Hepsi

Açıklama:

Hepsi de beklenen tehlikelerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 135

“Herkes kötü muameleden kurtulmak için başka ülkelerden sığınma talep etme ve bundan yararlanma hakkına sahiptir” Evrensel Bildirgenin hangi maddesi bu ifadeyi söyler?

Maddesi

Maddesi

Maddesi

Maddesi

Maddesi

Açıklama:

Evrensel bildirgenin 14. Maddesi başka ülkelere sığınma hakkını belirtir.

Doğru Cevap: A

Soru 136

Evrensel Bildirgenin 14. Maddesi neyi konu eder?

Sığınma hakkını

İnsan Hakkını

İnsan Özgürlüğünü

Kişi Haklarını

Kişilik haklarını

Açıklama:

Evrensel bildirgenin 14. Maddesi başka ülkelere sığınma hakkını belirtir. Aynı zamanda buna Sığınma Hakkı da denir.

Doğru Cevap: A

Soru 137

“Sığınma hakkı kimi zaman yaşama hakkının korunmasının tek yolu haline gelebilmektedir” sözü kime aittir?

Kuçuradi

Wellman

Burghan

Sorisowski

Sergey

Açıklama:

Wellman (1999, s.17): Sığınma hakkı kimi zaman yaşama hakkının korunmasının tek yolu haline gelebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 138

Haklara ilişkin gelişmeyi, çeşitlenmeyi açıklamada en sık başvurulan yol kaçıncı kuşak düşüncesidir?

Bir kuşak

İki kuşak

Üç kuşak

Dört kuşak

Beş kuşak

Açıklama:

Yukarıda belirtilen en sık başvurulan yol “üç kuşak” düşüncesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Özünde kişiyi devletin ve diğer kişi ve grupların saldırılarından-baskısından korumayı, kişinin insanca yaşamasını sağlamayı temele alan haklar hangi kuşak haklardır?

Birinci kuşak

İkinci kuşak

Üçüncü kuşak

Dördüncü kuşak

Beşinci kuşak

Açıklama:

Başta yaşama hakkı olmak üzere özel yaşama, haberleşmeye, düşünceyi açıklamaya müdahale etmeme gibi dokunulmazlıklar bu hakların özünü oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 140

Sivil ve politik hakların yanında bir dizi ekonomik, sosyal ve kültürel hakların da yer aldığı haklar kaçıncı kuşak haklar kapsamında değerlendirilir?

Birinci kuşak

İkinci kuşak

Üçüncü kuşak

Dördüncü kuşak

Beşinci kuşak

Açıklama:

Yukarıda bahsedilen haklar ikinci kuşak haklarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 141

Birinci kuşak

İkinci kuşak

Üçüncü kuşak

Dördüncü kuşak

Beşinci kuşak

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 142

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Katılımcı demokrasi

Plebisiter demokrasi

Açıklama:

Temsili demokraside halkın taleplerinin gündemde daha fazla yer bulması için, halka alternatif katılım araçları oluşturulması ve bunların kurumsallaşması durumunda, katılımcı demokrasi ortaya çıkar.

Doğru Cevap: D

Soru 143

Temsili demokrasi içerisinde, yönetimin, referandum vb. araçları kullanarak, halkta yönetimde doğrudan söz sahibi olma duygusunu uyandırması durumunda aşağıdaki hangi demokrasi türü doğar?

Plebisiter demokrasi

Sosyalist demokrasi

Katılımcı demokrasi

Sosyal demokrasi

Liberal demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 144

Sosyalist demokrasi

Katılımcı demokrasi

Sosyal demokrasi

Liberal demokrasi

Plebisiter demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 145

Liberal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Sosyal demokrasi

Plebisiter demokrasi

Katılımcı demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 146

Demokrasi

Hiyerarşi

Meşrutiyet

Aristokrasi

Mutlakiyet

Açıklama:

Demokrasi, insanlara toplum içinde bağımsız birer birey olarak davranma özgürlüğü tanıyan, fakat bu özgürlüğün kullanımını diğer bireylere tanıdığı hak ve özgürlüklerle sınırlayan, insanı toplumsal alanda yaptıklarından sorumlu tutan bir siyasal sistemdir. Demokrasi, farklı din, dil, dünya görüşü ve kültürlere sahip insanların bir arada barış içinde yaşaması için en uygun toplumsal zemini sağlayabilecek biricik siyasal sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 147

Yönetim Üzerine İki İnceleme adlı eser aşağıdaki hangi filozofa aittir?

John Stuart Mill

Karl Popper

Isaiah Berlin

John Locke

Jürgen Habermas

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 148

Bireyin eylemlerinde başka kişi gruplar tarafından engellenmemesi olarak tanımlanan özgürlük türü aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitif özgürlük

Bireysel özgürlük

Sosyal özgürlük

Negatif özgürlük

Ulusal özgürlük

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 149

David Miller

John Stuart Mill

Jürgen Habermas

Jean-Jacques Rousseau

Karl Raimund Popper

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 150

Bireyselcilik

Temsiliyet

Çoğulculuk

Paradoks

Meşruiyet

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 151

Demokrasi inancı

Demokrasi paradoksu

Demokrasi çoğulculuğu

Demokrasi yanılgısı

Demokrasi sınırı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 152

Katılımcı demokrasi

Plebisiter demokrasi

Temsili demokrasi

Doğrudan demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 153

Liberal demokrasi
Sosyal demokrasi
Sosyalist demokrasi
Plebisiter demokrasi

Yukarıdakilerden hangileri demokrasi türlerinin dayandıkları ilkeleri belirleyen farklı yaklaşımlardandır?

I ve II

II ve III

II ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 154

Liberal demokrasi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Liberal demokrasi, çoğulculuğu, serbest piyasa ekonomisini, sivil toplumu, özel yaşamın dokunulmazlığını savunur ve vazgeçilmez görür.

Liberal demokrasi anlayışında yurttaşların hak ve özgürlüklerinin kısıtlanması görüşü hakimdir.

Avrupa Birliği’nin siyasi temelini bu demokrasi anlayışının temsil ettiği değerler oluşturur.

Bireysel hak ve özgürlükleri tüm toplum yaşamının temeline koyar.

Liberal demokrasi bireyi temel alan, hak ve özgürlüklerin en geniş biçimde yaşanmasını savunan bir görüştür.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 155

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin olumlu yönleri arasında sayılamaz?

İnsanlara yönetimde yapılan hataları düzeltme olanağı tanıması bakımından en erdemli yönetim biçimidir.

Seçilmiş iktidarlar, sonuçları doğrudan doğruya toplumu ilgilendiren kararların alınması sürecinde, topluma danışmamak gibi bir keyfiyete ve sorumsuzluğa kapılamazlar.

Herkesin görüşünü eşit ölçüde önemli ve değerli olarak hesaba katar.

İnsanın toplum içinde özgür istenci doğrultusunda kararlar alıp uygulamaya geçirebildiği, söyleminin ve eyleminin sorumluluklarıyla yüzleşebildiği biricik siyasal sistem demokrasidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 156

Berlin’e göre negatif özgürlük neyi ifade etmektedir?

Kişilerin eylemlerinin başkaları tarafından engellenmemesi

Kişinin karar ve eylemlerinin öznesi olması

Kişinin kararlarının bir dış güce bağlı olması

Kişinin eylemlerinin diğer insanları olumsuz etkilemesi

Kişinin olumsuz davranışlara maruz kalması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 157

Isaiah Berlin

John Stuart Mill

John Locke

Karl Popper

Jürgen Habermas

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 158

John Locke

John Stuart Mill

Isaiah Berlin

Karl Popper

Jürgen Habermas

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 159

Toplumculuk

Azınlıkçılık

Çoğulculuk

Eşitlik

Bağımsızlık

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 160

Rousseau’ya göre aşağıdakilerden hangisi toplum sözleşmesinden sonra ortaya çıkan yapının temel özelliklerinden birisi değildir?

Herkes bireysel özgürlüğünü ve haklarının tümünü bir topluluğa devretmiştir.

Haklar herkes için eşittir ve bireyin istencine göre belirlenmez.

Herkes özgürlük ve haklar açısından kaybettiğini telafi eder yani feda ettiğinden fazlasını elde etmiş olur.

Topluluğun tüm üyeleri, bütünün ayrılmaz bir parçası olarak aynı/eşit davranışa tabidir.

Kişinin kendi istenci, toplumun genel istencinden önce gelmektedir.

Açıklama:

Rousseau’ya göre, toplum sözleşmesinden sonra ortaya çıkan yapının temel özellikleri şunlardır: 1. Herkes bireysel özgürlüğünün ve haklarının tümünü- koşulların herkes için eşit olduğu ve kimsenin bu koşulları başkaları adına değiştiremeyeceği- bir topluluğa devretmiştir (Rousseau 1968, s. 60); 2. Haklar herkes için eşittir ve asla bireyin istencine göre belirlenmez; çünkü böyle bir durum, toplumsal sözleşme ile ortaya çıkan birliği/bütünlüğü anlamsız kılar (a.y., s. 60-61); 3. Herkes-özgürlük ve haklar açısından-görünürde kaybettiğini telâfî eder, yani feda ettiğinden fazlasını elde etmiş olur (a.y., s. 61).; 4. Böylece, her birey, şahsını ve güçlerinin tümünü ‘genel istenç’in öngördüğü doğrultuda, topluluğa verir; topluluğun oluşturduğu bu yeni bütünde de topluluğun tüm üyeleri, bütünün ayrılmaz birer parçası olarak aynı/eşit davranışa tâbîdir (a.y.).

Doğru Cevap: E

Soru 161

Bireysel hak ve özgürlüklerin kısıtlanması
Çoğunluğun diktatörlüğü
Temsilde adalet sorunu
Demokrasi paradoksu

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri demokrasinin olumsuz özellikleri arasında sayılabilir?

Yalnız II

Yalnız IV

I ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Özgürlük kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Özgürlük, bir bireyin toplum içinde herhangi bir sınırlamaya maruz kalmamasıdır.

Özgürlük, bireyin yapıp etmelerinde engellemeye uğramamasıdır.

Özgürlük, bireyin kendi istenciyle eylemde bulunmasıdır.

Özgürlük, bireylerin eylemlerinden kendilerinin sorumlu olmasıdır.

Özgürlük, bireyin toplum içinde eşit haklara sahip olmasıdır.

Açıklama:

“Özgürlük”ten, genel olarak, bir bireyin toplum içinde herhangi bir sınırlamaya,
engellemeye maruz kalmadan, doğrudan kendi istenciyle (istemesiyle) eylemde bulunması ve eylemlerinin sonuçlarından da öncelikle kendisinin sorumlu tutulması durumu anlaşılmaktadır. Eşitlik ise toplumu
oluşturan bireylerin ekonomik, toplumsal ve siyasal olarak birbiriyle aynı “haklar ve özgürlüklerle” donatılması durumuna verilen addır, fakat bu daha çok talep düzeyinde kalır ve toplumsal yaşamda karşılaşılan olgu, bunun tam tersi yani eşitsizliktir.
Özgürlük, bireyin toplum içinde eşit haklara sahip olmasıdır, ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Eşitlik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

"Toplumsal özgürlük", ilişkiler bakımından bireyin yapıp etmelerinde,
temel hakları kullanmasında, içinde bulunduğu toplum ve siyasal birlik
tarafından engellenmemesidir.

Eşitlik, toplumu oluşturan bireylerin ekonomik, toplumsal ve siyasal olarak birbiriyle aynı “haklar ve özgürlüklerle” donatılması durumuna verilen addır.

Özgürlük ve eşitliğin felsefi bir tartışmanın konusu kılınmalarının daha çok
Aydınlanma felsefesi ile başladığı öne sürülebilir.

Toplum içinde herkesin eşit ölçüde özgür olması toplumsal yaşamdaki kaosların önlenmesini sağlayacaktır.

Eşitlikten ya da eşitsizlikten söz edebilmek için hak ve özgürlüklerin sınırları
bakımından karşılaştırılabilecek en az iki bireye gereksinim duyulur.

Açıklama:

Herkese aynı ölçüde özgürlük tanındığında bu toplumsal yaşamı neredeyse olanaksız kılacak bir karmaşaya (kaosa) yol açabilmektedir.
Toplum içinde herkesin eşit ölçüde özgür olması toplumsal yaşamdaki kaosların önlenmesini sağlayacaktır, ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

"İnsanlık tarihinde devletin ilk kez ortaya çıktığı belli bir an saptayamayacağımız apaçıktır." ifadesi asagidaki düşünürlerden hangisine aittir?

Ernst Cassirer

John Locke

Jean-Jacques Rousseau

Thomas Hobbes

John Rawls

Açıklama:

Bu görüş Ernst Cassirer'e aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi aydınlanmanın yaygınlaştırmaya çalıştığı kültürel değerlerle uyuşmaz?

Her insanın doğuştan iyi olduğu kabul edilmelidir.

İnsanlar dünyevi mutluluklar peşinde koşmaktan vazgeçmelidir.

Toplumsal yaşamda her insanın özgür olduğu benimsenmelidir.

Toplumsal yaşamda insanların eşit bireyler olduğu edilmelidir.

Kültür dünyasında akılsal dayanaklar egemen olmalıdır.

Açıklama:

Aydınlanma dünyevi mutluluklar önemser, bu yüzden ondan vazgeçilmesini önermez.
İnsanlar dünyevi mutluluklar peşinde koşmaktan vazgeçmelidir, sözü Aydınlanmaya uymaz.

Doğru Cevap: B

Soru 5

"Liberalizm diye bilinen ve günümüzde de geniş bir savunucu kitlesine sahip düşünce silsilesinin felsefi temelleri, Aydınlanma düşünürü ........................ dayandırılır." ifadesini aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Jean-Jacques Rousseau

Ernst Cassirer

John Lock

Thomas Hobbes

John Rawls

Açıklama:

Liberalizm diye bilinen ve günümüzde de geniş bir
savunucu kitlesine sahip bu düşünce silsilesinin felsefi temelleri, yukarıda da adı
geçen Aydınlanma düşünürü John Locke’a (1632-1704) dayandırılır. Locke’a göre
devletin birincil görevi, vatandaşlarının bu dünyadaki mutluluğunu sağlamaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

".............. insanın düşünce özgürlüğü kadar, geniş anlamda kullandığı mülkiyet hakkını da savunmuştur: Ona göre emek verilen şeyler üzerindeki mülkiyet hakkı, doğal bir haktır ve kimsenin elinden zorla alınamaz............................ ise bu görüşten farklı düşünür ve ve mülkiyeti, ayrıca Avrupa kültürünün böyle bir temele dayanmasını hem insanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı hem de insan doğasına aykırı ve mutluluğu bozucu olarak görmüş ve sert biçimde eleştirmiştir." Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hamgisi sırasıyla ve doğru şekilde tamamlar?

John Locke- Jean Jacques Rousseau

Thomas Hobbes- John Locke

Jean-Jacques Rousseau- Thomas Hobbes-

Robert Nozick- Friedrich August von Hayek

Friedrich August von Hayek-Max Weber,

Açıklama:

Locke, insanın düşünce özgürlüğü kadar, geniş anlamda kullandığı mülkiyet hakkını da savunmuştur: Ona göre emek verilen şeyler
üzerindeki mülkiyet hakkı, doğal bir haktır ve kimsenin elinden zorla alınamaz. Oysa Jean-Jacques Rousseau, özellikle İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı adlı yapıtında, mülkiyet konusunda Locke’tan farklı düşünmüş ve mülkiyeti,ayrıca Avrupa kültürünün böyle bir temele dayanmasını hem insanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı hem de insan doğasına aykırı ve mutluluğu bozucu olarakgörmüş ve sert biçimde eleştirmiştir.
John Locke- Jean Jacques Rousseau

Doğru Cevap: A

Soru 7

Özgürlükçülerin aşağıdakilerden hangisini savunması beklenemez?

Özgürlük, devlet ya da kişi denetiminin yokluğu demektir.

Devletin temel görevi, mülkiyet ya da sermaye dağılımını düzenlemek değildir.

Devletin temel görevi, toplum refahını düzenlemektir.

Devletin temel görevi yalnızca toplum düzenini korumak ve kendiliğinden oluşmayan kamu hizmetlerini sağlamaktır.

Devletin bireysel özgürlükler kısıtlaması, kaçınılması gereken bir durumdur.

Açıklama:

Devletin temel görevi, toplum refahını ve mülkiyet ya da sermaye dağılımını düzenlemek değil, yalnızca toplum düzenini korumak ve kendiliğinden oluşmayan kamu hizmetlerini sağlamaktır.
Devletin temel görevi, toplum refahını düzenlemektir, düşüncesi yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

I.Toplum sözleşmesi Aydınlanma çağında yapılmıştır. II.Toplum sözleşmesinin de ortaya çıktığı ve yazılı olarak kayda döküldüğü bir an belirlemek olanaksızdır. III.Özgürlükten ve eşitlikten yalnızca toplum sözleşmesiyle ortaya çıkan toplum düzeni temel olarak söz edilebilir. Özgürlük ve eşitlikle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Özgürlüğün ve eşitliğin daha çok toplumsal yaşamda anlamlı olduğunu ve bu iki kavramı daha çok modern felsefe çerçevesinde ele alacağımızı söylemiştik. Öyleyse toplumun nasıl ortaya çıktığı konusunda modern felsefede ortaya atılmış düşünceleri kısaca tekrar hatırlayalım: 17. yüzyılda Thomas Hobbes (1588-1679) ve John Locke (1632-1704), 18. yüzyılda, yani Aydınlanma çağında Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) tarafından ortaya konulmuş düşüncelerde olduğu gibi, doğa durumu (state of nature) tüm insanlar için tam bir özgürlük ve eşitlik durumunu ifade eder. Fakat bu mutlak özgürlük ve istenilene erişmedeki eşitlik, her zaman bir çatışma potansiyelini kendinde taşır; herkes eşit olduğundan birinin doğa -akıl- yasasının dışına çıkarak diğerlerinin özgürlüğüne, canına malına el uzatması bir çatışmaya yol açar. Bu da insanları birbirine düşürür ve haksızlıkların, huzursuzlukların ve çatışmaların ortaya çıkmasına neden olur. İnsanın insanın kurdu (homo hominis lupus) olduğu bu durumdan da yalnızca bir toplum sözleşmesi ile çıkılabilir. Toplum sözleşmesi, bireylerin düzenli ve adil bir toplum oluşturmak üzere kendi aralarında yaptıkları ve egemenlik hakkını kendileri dışında bir güce devrettikleri, aslında yazılı olmayan bir sözleşmedir. Başka bir ifadeyle, toplum sözleşmesi de aynı doğa durumu gibi bir tasarımdır. Ernst Cassirer’in “İnsanlık tarihinde devletin ilk kez ortaya çıktığı belli bir an saptayamayacağımız apaçıktır” (Cassirer 1984, s. 174) sözünde dile getirdiği gibi, sözü geçen nitelikte bir toplum sözleşmesinin de ortaya çıktığı ve yazılı olarak kayda döküldüğü bir an belirlemek olanaksızdır. İşte ancak toplum sözleşmesiyle ortaya çıkan toplum düzenini temel alarak özgürlükten ve eşitlikten söz edebiliriz. Aydınlanmanın idealleştirdiği toplum düzeninin temelinde de özgürlük, eşitlik ve kardeşlik kavramları yer almıştır. Öyleyse özgürlük ve eşitliğin hem birbiriyle ilişkili olduğunu hem de bu iki kavramın toplum düzeniyle ve toplumsal yaşayışla karşılıklı bir içerme ilişkisinde olduklarını söyleyebiliriz. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bireyciliğe karşı bütüncülüğü savunan bir düşünürdür?

Karl Popper

John Stuart Mill,

Max Weber

Emile Durkheim

F. A. von Hayek

Açıklama:

Bireyciliği, Karl Popper, John Stuart Mill, Max Weber, F. A. von Hayek gibi düşünürlerde görebiliriz. Bunun tam karşıtı olan bütüncülük (holism) ise bütünün parçalarından daha fazlası olduğu ontolojik varsayımından yola çıkan ve toplumsal yapı ya da bütünün bireyden daha fazla belirleyici olduğunu savunan, Karl Marx, August Comte, Emile Durkheim gibi düşünürler
tarafından temellendirilmeye çalışılan öğretidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi aydınlanmanın yaygınlaştırmaya çalıştığı kültürel değerlerden biri değildir?

Eşitlik

Özgürlük

Kardeşlik

Akıl

Öteki dünya düşüncesine bağlı olarak dünyevi mutluluğun feda edilmesi

Açıklama:

Aydınlanma’nın yaygınlaştırmaya çalıştığı kültürel değerler içerisinde, insanın doğuştan iyi olduğu, hukuk önünde ve toplumsal yaşamda herkesin özgür ve eşit bireyler olduğu, her yerde ortak ve akılsal dayanakları olan evrensel değerlerin bize rehberlik ettiği gibi düşünceler birer önkabul olarak yer almışlardır. Ortaçağ’da insanlara ‘öteki dünya’, ‘ölüm sonrası yaşam’, ‘Tanrı krallığı’ gibi soyut şeyler uğruna feda edilmesi öğütlenen dünyevi mutluluk da yine Aydınlanma’nın öne çıkardığı bir değer olmuştur; eşitlik, özgürlük, kardeşlik gibi idealler de bu mutluluk için gerekli koşullar olarak ön plana çıkmışlardır (Şenol 2010, s. 319). Fakat tüm bu idealler, az önce de dile getirdiğimiz gibi, akıl kavramından ve bu kavramın içermelerinden soyut olarak düşünülemez. İnsan, aklı sayesinde geleneklerin boyunduruğundan kendini kurtaracak, kaderini kendisi biçimlendirecek, böylelikle özgürlüğünü ve mutluluğunu gitgide arttıracaktır (a.y.). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

“...İnsan toplumuna bize verili bir veya birkaç karakterle, yani bize verilen rollerle katılırız...Birinin oğlu veya kızıyım, bir başkasının yeğeni veya amcası; bu veya şu kentin yurttaşıyım,.... Buna göre benim için iyi olan, bu rolleri taşıyan için de iyi olmak zorundadır. Böyle biri olarak, ailemin, kentimin, kabilemin veya ulusumun geçmişinden çeşitli borçluluklar, meşru beklentiler ve yükümlülükler devralırım" şeklinde görüşlerini açıklayan düşünür aşağıdakilerin hangisidir?

Karl Marx

Emile Durkheim

Robert Nozick

Alasdair Mac Intyre

Açıklama:

bir veya birkaç karakterle, yani bize verilen rollerle katılırız...Birinin oğlu veya kızıyım, bir başkasının yeğeni veya amcası; bu veya şu kentin yurttaşıyım,.... Buna göre benim için iyi olan, bu rolleri taşıyan için de iyi olmak zorundadır. Böyle biri olarak, ailemin, kentimin, kabilemin veya ulusumun geçmişinden çeşitli borçluluklar, meşru beklentiler ve yükümlülükler devralırım.”
Alasdair Mac Intyre

Doğru Cevap: E

Soru 12

Yalnızca bireyin gerçekliği söz konusudur ve bireyin içinde yer aldığı öne sürülen toplumsal gerçeklik, bütünlük, toplumsal yapı gibi varlık alanları, yalnızca anlığın (zihnin) bir inşasıdır. Başka bir deyişle, birey dışında bir toplumsal gerçeklikten söz etmek anlamsızdır.
Yukarıda yer verilen ifadeler özgürlükle ilgili hangi felsefi düşünceyi yansıtmaktadır?

Özgürlükçülük

Bireycilik

Liberalizm

Bütüncülük

Toplulukçuluk

Açıklama:

Bireycilik, bireyi asıl gerçek varlık olarak gören ve toplumsal gerçeklik, bütünlük gibi kavramların birey olmadıkça hiçbir anlam ifade etmeyeceğini savunan bir öğretidir. Oysa bütüncülük, bütünü parçalardan daha fazlası olarak, başka bir deyişle, toplumu bireyden daha fazlasını ifade eden ve belirleyiciliği daha fazla olan bir bütün olarak yorumlar. Bireycilik de, özgürlükçülükle benzer biçimde, bireyi tüm toplumsal yaşamın temeline koyan, dahası, bireyi “kendinde varlık”, “kendi başına amaç”, “en yüksek değer” gibi nitelemeler çerçevesinde tanımlayan ve yorumlayan bir öğretidir (a.y., s. 243). Bireyciliğin en bilinen biçimlerinden birini, yani yöntembilgisel yahut açıklayıcı bireyciliği, Karl Popper, John Stuart Mill, Max Weber, F. A. von Hayek gibi düşünürlerde görebiliriz. Bu anlayışa göre, yalnızca bireyin gerçekliği sözkonusudur ve bireyin içinde yer aldığı öne sürülen toplumsal gerçeklik, bütünlük, toplumsal yapı gibi varlık alanları, yalnızca anlığın (zihnin) bir inşasıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi liberalizmin öne çıkardı değerlerden biri değildir?

Özel alana saygılı olmak

Bireyin devlet için var olduğunu benimsemek

Hoş görülü olmak

Yansız olmak

Din ve vicdan özgülüğünü kabul etmek

Açıklama:

Bireyin devlet için var olduğunu benimsemek, seçeneği yanlıştır. Çünkü liberalizm tersini savunur.
Bireyin devlet için var olduğunu benimsemek, yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Liberalizm düşüncesi ile ilgili aşağıdakiler ifadelerden hangisi yanlıştır?

Liberalizm bireycilik düşüncesi ile uzlaşır.

Liberalizm, bireye tanınan özgürlük alanının genişletilmesi düşüncesini ön plana çıkarır.

Ekonomik liberalizm, devletin ekonomiye müdahalesinin en alt sınıra çekilmesini savunur ve devletin
hiç müdahalesinin olmamasını ideal bir durum olarak görür.

Liberalizm, toplumsal ve siyasal hakların eşit dağılımını gözetmekle ilgilenir.

Siyasal liberalizme göre devlet toplumsal ve kültürel yaşamı düzenlemede hiçbir belirleyici rol üstlenmemelidir.

Açıklama:

Liberalizmi, özgürlüğü ve yasalar önünde eşitliği bir arada, siyasal bir toplumun olmazsa olmazı olarak savunan, temelde ekonomik ve siyasi bir öğreti olarak betimleyebiliriz. Liberalizmin öne çıkardığı başlıca değerler, hoşgörü, din ve vicdan özgürlüğü, yansızlık, özel alana saygı ve devletin sınırlılığıdır. Bu öğreti, bireyi tüm toplumsal yaşamın ve siyasi çözümlemenin nihai amacı olarak görmesi bakımından bireycilikle uzlaşsa da toplumun bütününe yaygın bir özgürlük anlayışını savunan liberaller de vardır. Liberalizme göre, devlet birey için vardır ve zaten insan tarafından kurulmuş bir varlıktır (Yazıcı 2008, s. 174-175). Aydınlanma ve Endüstri devriminden bu yana savunulan ekonomik liberalizm, devletin ekonomiye müdahalesinin en alt sınıra çekilmesini savunur ve devletin hiç müdahalesinin olmamasını ideal bir durum olarak görür (Güçlü vd. 2008, s. 891). Siyasal liberalizme göreyse devlet toplumsal ve kültürel yaşamı düzenlemede hiçbir belirleyici rol üstlenmemelidir, hatta siyasal kuruluşların meşruluğu, siyasal ve toplumsal çıkarlardan bağımsız olarak kişisel çıkarların sağlanmasına ve korunmasına katkı ölçütü üzerinden değerlendirilir (a.y.). Ne var ki liberalizme bazı eleştiriler de yöneltilmiştir. Bu eleştirileri şöyle sıralayabiliriz: 1. Liberalizm, bireyciliği ön plana çıkarırken toplumsal etkeni arka plana iterek sanki toplumdan ayrı birey ya da toplum değerlerinden ayrı soyut kurallar varmış gibi bir tutum takınmıştır. Bu tutum da gerçekle bağdaşmaz (a.y., s. 892). Bu eleştiriler, felsefece eleştirilerdir. 2. Liberalizm, refahın ve iktidarın yalnızca birkaç kişinin elinde toplanması eleştirisine karşı savunusu olmayan, insanın siyasal ve toplumsal doğasına ilişkin çözümlemelere yer vermeyen bir tür “özgür pazar ideolojisi”nden başka bir şey değildir (a.y., s. 891-892). Bu eleştiriler, sol ideolojik tabandan gelmiştir. 3. Liberalizm, yerleşik kurum ve geleneklere karşı duyarsız kalmış ve bireysel özgürlüğün arttırılması için toplumsal yapıya ve sınırlandırmalara duyulan gereksinimi göz ardı etmiştir (a.y., s. 892). Bu eleştiriler de sağ ideolojik tabandan gelmiştir. Görüldüğü gibi, liberalizm, bireye tanınan özgürlük alanının genişletilmesi düşüncesini ön plana çıkarırken toplumsal gerçekliği ve özgürlükteki sınırlılıkları göz ardı etmiş, refahın ve toplumsal, siyasal hakların eşit dağılımını gözetmekle ilgilenmemiştir. Oysa eşitlik de demokratik bir toplum düzeninin sürdürülebilirliği için özgürlük kadar gözetilmesi gereken bir ilkedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Eşitlik Din ve vicdan özgürlüğü Hoşgörü Devletin sınırlılığı Bütüncülük Yukarıdakilerden hangileri liberalizmin öne çıkardığı değerlerdendir?

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

I, III ve IV

II, III ve v

Açıklama:

Liberalizm, hoşgörü, din ve vicdan özgürlüğü, özel alana saygı ve devletin sınırlılığı gibi değerleri ön plana çıkarmıştır. Liberallere göre, devlet birey için vardır, birey devlet için değil. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Din ve ahlak geleneklerinde karşımıza çıkan bu eşitlik düşüncesi, , Marxist insan felsefesinde, insanların doğa karşısındaki egemenliğini giderek arttıran, daha genel bir etkileşime, özerkliğe, bilince ulaşmaya yönelen ve bu doğrultuda kendi yapıp etmeleriyle kendini biçimlendiren evrensel ölçekte özgür varlıklar olmak bakımından eşit oldukları düşüncesine dayanarak temellendirilmeye çalışılmıştır.
Yukarıdaki açıklanan eşitlik düşüncesi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Varlıksal/özsel eşitlik

Fırsatlarda eşitlik

Şartlarda eşitlik

Sonuçlarda eşitlik

Doğal eşitsizlik

Açıklama:

Eşitlikle ilgili başlıca düşünceleri, eşitlik tiplerini ortaya koyan düşünceler ile eşitliğe karşı, yani eşitliğin günümüz siyasal ve toplumsal koşullarında gerçekleştirilebilir bir ideal olmadığını savunan düşünceler olmak üzere ikiye ayırmak olanaklıdır. Eşitliğin, varlıksal/özsel eşitlik, fırsatta eşitlik, şartlarda eşitlik ve sonuçlarda eşitlik olmak üzere dört temel tipte görüldüğünü savunan Bryan Turner’a (1945-) göre, varlıksal/özsel eşitlik, en çok dinlerde ve ahlak geleneklerinde rastlanan bir eşitlik tipidir (Turner 2007, s. 36). Her ne kadar modern dünyada sekülerleşme (laikleşme) ve doğal hukukun insan doğasıyla ilgili tartışmanın ahlâkî çerçevesini çizme özelliğini yitirmesinin sonucu olarak önemini yitirmiş görünse de, Marxist felsefî antropolojide de bu kabul temellendirilmeye çalışılmıştır. Bu temellendirmeye göre, insan özü gereği, doğa karşısındaki egemenliğini giderek arttıran, daha genel bir etkileşime, özerkliğe, bilince ulaşmaya yönelen ve bu doğrultuda kendi yapıp etmeleriyle kendini biçimlendiren evrensel ölçekte özgür bir varlıktır (a.y.). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bu eşitlik düşüncesi ile işaret edilen, önemli toplumsal kurumlara girme hakkı, kaliteli eğitimden yararlanma hakkı gibi hakların herkese tanınması ve çalışkanlık, başarı, yetenek gibi genel-geçer ölçütlere bağlı olması gerekliliğidir.

Bu eşitlik düşüncesi, başlama noktası ve koşulları, doğal yetenek gibi unsurlar gözetilmeksizin, yasama veya diğer siyasal araçların kullanılarak sonuçlarda eşitliğin sağlanmasını esas alır.

Bu eşitlik düşüncesi; yarışa katılanların yarışa aynı noktadan, yani ekonomik ve toplumsal şartlar eşitlenmiş olarak ve abartısız engellerle başlamasının sağlanması gerektiğine de işaret eder.

Yukarıda tanımları verilen eşitliğe ilişkin düşünceler hangi seçenekte sırası ile doğru olarak verilmiştir?

Özsel eşitlik- fırsatta eşitlik- şartlarda eşitlik

Fırsatta eşitlik- şartlarda eşitlik-özsel eşitlik

Fırsatta eşitlik-özsel eşitlik-şartlarda eşitlik

Özsel eşitlik-Sonuçlarda eşitlik-fırsatta eşitlik

Fırsatta eşitlik-sonuçlarda eşitlik-şartlarda eşitlik

Açıklama:

Fırsatta eşitlikle işaret edilen, önemli toplumsal kurumlara girme hakkı, kaliteli eğitimden yararlanma hakkı gibi hakların herkese tanınması ve çalışkanlık, başarı, yetenek gibi genel-geçer ölçütlere bağlı olması gerekliliğidir (I). Şartlarda eşitlik de bu bakımdan, fırsatta eşitlikten ayrı tutulamaz; fakat şartlarda eşitlik, fırsatta eşitliğe ek olarak yarışa katılanların yarışa aynı noktadan, yani ekonomik ve toplumsal şartlar eşitlenmiş olarak ve abartısız engellerle başlamasının sağlanması gerektiğine de işaret eder: Hatta şartlarda eşitlik sağlanmadan, fırsatta eşitliğin de sağlanmış olamayacağı öne sürülür (a.y., s. 37-III). Sonuçlarda eşitlik ise başlama noktası ve koşulları, doğal yetenek gibi unsurlar gözetilmeksizin, yasama veya diğer siyasal araçların kullanılarak sonuçlarda eşitliğin sağlanmasını esas alır (a.y.-II). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

İnsanların ekonomik ve ırksal açıdan eşit olamayacaklarını, bunun da temelinde doğal seçilim/ayıklama sürecinin bulunduğunu savunan bir görüştür.
Yukarıda tanımı verilen görüş hangi seçenekte verilmiştir?

Liberalizm

Dinsel eşitsizlik

Doğal eşitsizlik

Ekonomik eşitsizlik

İdeolojik eşitsizlik

Açıklama:

Eşitliğe karşı ileri sürülen görüşlerden bazıları da ideolojik bir yöne sahiptir. Turner bunları “eşitsizlik ideolojileri” olarak adlandırmış ve dinsel, doğal ve ekonomik eşitsizlik olarak üç ana başlık altında incelemiştir (a.y., s. 79-101).
Dinsel eşitsizlik, geleneksel biçimde kişiler arası eşitsizliği meşrulaştıran ideolojilere kaynaklık eder, fakat her din geleneği, böyle bir meşrulaştırmaya aynı ölçüde yatkın değildir (a.y., s. 80). Söz gelimi, Max Weber’e göre modernizmi kolaylaştıran Kalvinci Protestanlık ile modernizme karşı olarak konumlanabilecek Hinduizm, Konfüçyüsçülük, Budacılık gibi Asya tipi dinler eşitsizliği temellendirme bakımından eşdeğer tutulamaz (a.y.). Özellikle dinin özü itibarı ile sorgulanamadan inanılan dogmalarla örülü olması, insanlar arasındaki eşitsizliğin Tanrı’nın bir buyruğu olduğu yorumunu yapanların işini kolaylaştırmaktadır. Oysa eşitlikle ilgili düşünceleri tartışmaya açtığımız bu başlığın ilk cümlelerinde ifade ettiğimiz gibi, modern düşünceden çok önce, tek tanrılı dinlerde eşitliği temellendirici unsurlar bulmak da olanaklıdır. Örneğin Hıristiyanlığa göre, tüm insanlar, Tanrı’nın çocukları olmak bakımından eşittir.
Doğal eşitsizlik, Endüstri devrimi sonrasında Darwin’in geliştirdiği Evrim kuramını temel alır. Yalnızca ekonomik değil, ırksal eşitsizliğin de doğal temelleri (doğal seçilim/ayıklama süreci) olduğunu öne sürmüş olan doğal eşitsizlik/Sosyal Darwincilik, 19. yüzyıl sonlarında özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde popüler hâle gelmiş, emperyalizmin ve ırkçılığın temellendirilmesinde sıklıkla başvurulmuş bir görüş olarak düşünce tarihindeki yerini almıştır (a.y., s. 86). Doğal eşitsizlik, insanların ekonomik ve ırksal açıdan eşit olamayacaklarını, bunun da temelinde doğal seçilim/ayıklama sürecinin bulunduğunu savunan bir görüştür.
Ekonomik eşitsizlik ise faydacılığı, sekülerliği, modern kapitalizmin klasik ekonomi anlayışını temel alır ve mülkiyeti, mülk üzerindeki eşitsiz dağılan hakların doğal olduğunu savunur. Liberal düşüncenin öncülerinden Locke’a göre insanın emek verdiği şeyler üzerindeki mülkiyet hakkı, doğal bir haktır ve kimsenin elinden zorla alınamaz. Sivil çıkarlar “Hayat, özgürlük, sağlık ve bedenin dinlenmesi; para, arazi, ev, eşya ve benzeri dışsal şeylerin mülkiyetidir” (Locke 1995, s. 27). Bu anlayışa göre, sahip olunan mülkiyetin miktarına ve değerine bağlı olarak ekonomik-toplumsal sınıf ayrımlarının olması, toplumun doğal düzeninin bir parçasıdır. Modern kapitalizmin klasik ekonomi anlayışı ise en yetkin ifadesini Adam Smith’in (1723-1790) Ulusların Zenginliği (The Wealth Of Nations) adlı yapıtında bulur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Özgürlük-eşitlik arasında seçim yapmanın kaçınılmazlığına yapılan vurgu, günümüzde en çok
liberalizm-sosyalizm karşıtlığı ekseninde ortaya çıkmaktadır.
Özgürlük ve eşitlikten anlaşılanın ne olduğuna göre özgürlük ve eşitlik birbirine karşıt olarak değerlendirilebileceği gibi birbirleri ile bağdaşır da bulunabilir.
Steven Lukes, Bryan Turner, özgürlük ve eşitliğin bir arada bulunamayacağını ileri süren düşünürlerdendir.

Özgürlük ve eşitlik arasındaki ilişkiye dair yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız I

I, II ve III

Açıklama:

Özgürlük-eşitlik arasında seçim yapmanın kaçınılmazlığına yapılan vurgu, günümüzde en çok liberalizm-sosyalizm karşıtlığı ekseninde ortaya çıkmaktadır. Steven Lukes, Bryan Turner gibi, özgürlüğün ve eşitliğin birbiriyle çatışmak zorunda olmadıklarını ileri süren düşünürlerdendir. Özgürlük ve eşitlikle ilgili başlıca düşünceleri göz önüne alarak bir değerlendirme yaptığımızda, özgürlük ve eşitlik arasında siyaset felsefesi açısından karşıtlık ilişkisi kurulabileceği gibi bir bağdaşım ya da birbirini gerektirme ilişkisi kurulabildiği, bunun ise “özgürlük” ve “eşitlik”ten anlaşılan şeye göre farklılık gösterdiği görülür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Eşitsizliği ortadan kaldırmaya yönelik her devlet ya da toplum müdahalesi, doğası gereği antidemokratiktir ve bireyi devletin kontrolüne bırakmak totaliter politikalar doğurur.
Yukarıdaki cümle eşitliğe ilişkin hangi yaklaşımı betimlemektedir?

Bireycilik

Sosyalizm

Siyasal liberalizm

Ekonomik liberalizm

Ussalcılık

Açıklama:

Eşitsizliği ortadan kaldırmaya yönelik herhangi bir girişim, koşulları eşitleyecek ve var olan ayrıcalıkları kaldıracak belirgin bir devlet müdahalesini ya da toplumsal müdahaleyi gerektirir; ancak böyle bir müdahale özgürlüğün bireysel ya da özel uygulanımlarına karışmak demektir. Ussalcı yaklaşım bu çelişkiyi şu varsayımlarla açıklar: 1. Hiçbir birey, eşitliğin olmadığı bir toplumda sahip olduğu zenginlik ve ayrıcalıklardan isteyerek vazgeçmeyecektir. Dolayısıyla toplumsal eşitliği amaçlayan programlar, bireyin demokratik haklarına müdahale etmek zorundadır. 2. Sosyalistler bireyciliği tepkisel bir öğreti olarak kabul ederlerken liberaller bireyin sosyalizm tarafından çekip çevrilmesini totaliter bir politika biçimi olarak görürler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Liberalizm felsefesinin ilk adımları hangi düşünür tarafından atılmıştır?

Augustinus

Locke

Platon

Rousseau

Hegel

Açıklama:

İnsanlığın aklı sayesinde arttıracağı söylenen dünyevi mutluluk, yine Aydınlanma düşüncesi çerçevesinde, devletin vatandaşlarına karşı bir yükümlülüğü olarak algılanmıştır. Böyle bir yükümlülük de, en açık biçimde, vatandaşların tümünün hak ve özgürlük sınırlarının olabildiğince genişletilmesiyle gerçekleşebilir. Liberalizm diye bilinen ve günümüzde de geniş bir savunucu kitlesine sahip bu düşünce silsilesinin felsefi temelleri, yukarıda da adı geçen Aydınlanma düşünürü John Locke’a (1632-1704) dayandırılır.Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı adlı yapıt aşağıdaki hangi düşünüre aittir?

Locke

Marx

Rousseau

Popper

Kierkegaard

Açıklama:

Jean-Jacques Rousseau, özellikle İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı adlı yapıtında, mülkiyet konusunda Locke’tan farklı düşünmüş ve mülkiyeti, ayrıca Avrupa kültürünün böyle bir temele dayanmasını hem insanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı hem de insan doğasına aykırı ve mutluluğu bozucu olarak görmüş ve sert biçimde eleştirmiştir. Böylelikle, Rousseau, özgürlükten çok eşitliğe vurgu yapan bir Aydınlanma düşünürü profili çizmiştir.Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

''Devletin temel görevi, toplum refahını ve mülkiyet ya da sermaye dağılımını düzenlemek değil, yalnızca toplum düzenini korumak ve kendiliğinden oluşmayan kamu hizmetlerini sağlamaktır.'görüşü hangi düşünüre aittir?

Popper

Locke

Rousseau

Friedrich August von Hayek

Leibniz

Açıklama:

Von Hayek'in toplumsal özgürlükle ilgili başlıca görüşleri şöyle sıralanabilir: 1. Özgürlük, devlet ya da kişi denetiminin yokluğu demektir. 2. Devletin temel
görevi, toplum refahını ve mülkiyet ya da sermaye dağılımını düzenlemek değil,
yalnızca toplum düzenini korumak ve kendiliğinden oluşmayan kamu hizmetlerini
sağlamaktır. Devlet bu sınırın ötesine geçtiğinde kaçınılmaz olarak totaliterleşecek
ve bireysel özgürlükler kısıtlanacaktır, bu da kaçınılması gereken bir durumdur.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi bireyciliği savunan başlıca düşünürler arasında yer almaz?

Mill

Popper

Weber

Hayek

Comte

Açıklama:

Bireyciliği savunan başlıca düşünürler Mill, Popper, Weber ve Hayek; bütüncülüğü savunan başlıca düşünürler Marx, Comte, Durkheim; toplulukçuluğun başlıca savunucuları ise Alasdair MacIntyre ve Michael Sandel gibi düşünürlerdir.Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

İnsanlar arasındaki eşitliğin gerçekleştirilebilir bir ideal olmadığını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Liberalizm

Marksizm

Anarşizm

Faşizm

Sosyalizm

Açıklama:

Eşitliğe karşı savların eksenini liberal düşünce oluşturmaktadır. Liberaller bir yandan eşitliğin gerçekleşmesi için devletin devreye girmesi durumunda ortaya siyasal despotluğun çıkacağını, diğer yandan eşitliğin gerçekleşmesinin bireysel özgürlükleri ikinci plana atarak değersizleştireceğini savunarak, eşitliğin gerçekleştirilebilir bir ideal
olmadığını temellendirmeye çalışırlar.Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Özgürlük ve eşitliğin aynı anda elde edilebilmesi için hangi iki kavrama aynı anda ihtiyaç duyulmaktadır?

Darwinizm-Sosyalizm

Liberalizm-Sosyalizm

Marksizm-Sosyalizm

Liberalizm-Anarşizm

Komünizm-Faşizm

Açıklama:

Fakat yukarıda da özgürlük ve eşitlik üzerine çeşitli görüşleri incelerken örneklerini
gördüğümüz gibi, özgürlüğü ve eşitliği aynı anda aynı ölçüde isteyebilsek bile,
ikisine aynı anda sahip olmak olanaksız gibi görünmektedir. Başka bir deyişle,
günümüzün toplumsal ve ekonomik koşulları insanı liberalizm ile sosyalizm arasında adeta tercih yapmaya zorlamaktadır. Özgürlük ve eşitlik
arasındaki öncelik-sonralık kavgası sosyalizm-liberalizm kavgası olarak karşımıza çıkmakta, en azından sosyalizm-liberalizm çekişmesinde ana eksenlerden
birini bu özgürlük-eşitlik karşıtlığı oluşturmaktadır.Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Turner'a göre kişisel doyuma ulaşmak ancak devlet destekli bir toplumsal çevrede olanaklıdır.Bu durumda aşağıdakilerden hangisinin yokluğunda kişi doyuma ulaşamaz?

Etik

Mülk

İş

Devlet

Eğitim

Açıklama:

Turner’a göre “Liberalizm, birey ile toplum arasında sahte bir ikilik öngörür”, fakat “...kişisel doyuma ulaşmak ancak devlet destekli bir toplumsal çevrede olanaklı olduğundan, böyle bir felsefi görüş de toplumbilim açısından tartışmalıdır... Özbilince, düşünüme sahip eğitimli birey olmak, esas olarak toplumsal bir süreçtir
(Dolayısıyla kişi ile toplum arasındaki liberal karşıtlık tartışmalıdır). Toplumsal
yurttaşlık, eşitlik ve bireysel gelişme arasındaki köklü ilişkiyi de bu sayede değerlendirebiliyoruz. Modern toplumlarda bireysel olanakların artması, yurttaşlık
haklarının evrensel düzlemde yaygınlaşmasıyla olanaklı olmuştur ve bireyin eğitimi ilerletme özgürlüğü, devletin zenginliği genel eğitimi olanaklı kılacak biçimde
yeniden bölüştürmek üzere işe karışmasını gerektirir.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşüncesine aykırı bir ifadedir?

Devletler vatandaşlarına laik bir hizmet sunmalıdır.

Tüm insanlar eşittir

İnsanlar dogmalara saplanıp kalmamalıdır

Kilise öğretileri sorgulanamaz

Düşünce özgürlüğü desteklenmelidir

Açıklama:

Ortaçağ’da insanlara ‘öteki dünya’, ‘ölüm sonrası yaşam’, ‘Tanrı krallığı’ gibi soyut şeyler uğruna feda edilmesi öğütlenen dünyevi mutluluk da yine Aydınlanma’nın öne çıkardığı bir değer olmuştur; eşitlik, özgürlük, kardeşlik gibi idealler de bu mutluluk için gerekli koşullar olarak ön plana çıkmışlardır (Şenol 2010, s. 319). Fakat tüm bu idealler, akıl kavramından ve bu kavramın içermelerinden soyut
olarak düşünülemez. İnsan, aklı sayesinde geleneklerin boyunduruğundan kendini kurtaracak, kaderini kendisi biçimlendirecek, böylelikle özgürlüğünü ve mutluluğunu gitgide arttıracaktır (a.y.). İnsanlığın aklı sayesinde arttıracağı söylenen
dünyevi mutluluk, yine Aydınlanma düşüncesi çerçevesinde, devletin vatandaşlarına karşı bir yükümlülüğü olarak algılanmıştır. Böyle bir yükümlülük de, en açık
biçimde, vatandaşların tümünün hak ve özgürlük sınırlarının olabildiğince genişletilmesiyle gerçekleşebilir.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Özgürlüğün ve eşitliğin birbiriyle çatışmak zorunda olmadıklarını ifade eden düşünürler hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Locke-Hobbes

Rousseau-Hegel

Lukes-Turner

Durkheim-Weber

Marx-Popper

Açıklama:

Steven Lukes, Bryan Turner gibi, özgürlüğün ve eşitliğin birbiriyle çatışmak zorunda olmadıklarını ileri süren düşünürlerdendir.Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Bireylerin düzenli ve adil bir toplum oluşturmak üzere kendi aralarında yaptıkları ve egemenlik hakkını kendileri dışında bir güce devrettikleri bir çeşit yazılı olmayan antlaşmadır.Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Ekonomik sözleşme

Toplumsal sözleşme

Kardeşlik sözleşmesi

Toplumsal barış sözleşmesi

İnsan hakları sözleşmesi

Açıklama:

Toplum sözleşmesi, bireylerin düzenli ve adil bir toplum oluşturmak üzere kendi aralarında yaptıkları ve egemenlik hakkını kendileri dışında bir güce devrettikleri, aslında yazılı olmayan bir sözleşmedir. Başka bir ifadeyle, toplum sözleşmesi de aynı doğa durumu gibi bir tasarımdır.Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Bir bireyin toplum içinde herhangi bir sınırlamaya, engellemeye maruz kalmadan, doğrudan kendi istenciyle eylemde bulunması ve eylemlerinin sonuçlarından da öncelikle kendisinin sorumlu tutulması durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Eşitlik

Özgürlük

Hakkaniyet

Eşitsizlik

Adalet

Açıklama:

“Özgürlük”ten, genel olarak, bir bireyin toplum içinde herhangi bir sınırlamaya, engellemeye maruz kalmadan, doğrudan kendi istenciyle (istemesiyle) eylemde bulunması ve eylemlerinin sonuçlarından da öncelikle kendisinin sorumlu tutulması durumu anlaşılmaktadır. Başka bir deyişle, insan istencinin seçeneklerle karşı karşıya kaldığında şu ya da bu biçimde eyleme konusunda sınırlandırılmaması, kısıtlanmamasıdır anlaşılan. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Toplumu oluşturan bireylerin ekonomik, toplumsal ve siyasal olarak birbiriyle aynı “haklar ve özgürlüklerle” donatılması durumuna verilen ad, aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük

Toplumsal özgürlük

Eşitsizlik

Eşitlik

Adalet

Açıklama:

Eşitlik ise toplumu oluşturan bireylerin ekonomik, toplumsal ve siyasal olarak birbiriyle aynı “haklar ve özgürlüklerle” donatılması durumuna verilen addır, fakat bu daha çok talep düzeyinde kalır ve toplumsal yaşamda karşılaşılan olgu, bunun tam tersi yani eşitsizliktir. Eşitlikten ya da eşitsizlikten söz edebilmemiz için hak ve özgürlüklerinin sınırları bakımından karşılaştırabileceğimiz en az iki bireye gereksinim duyarız; bu da eşitliğin bir ide ve bir talep olarak ancak toplumsal yaşam içerisinde anlam kazandığına işaret eder. Zaten eşitliğin günümüzde zenginlikten, toplumsal-sınıfsal güce, cinsiyete, yaşa, hatta etnik kimliğe dek uzanan pek çok boyutu vardır. Ayrıca eşitlik, felsefi bir sorun olarak, adalet ve hakkaniyet sorunları ile de yakından ilişkilidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Mülkiyeti ve Avrupa kültürünün böyle bir temele dayanmasını hem insanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı hem de insan doğasına aykırı ve mutluluğu bozucu olarak gören düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jean-Jacques Rousseau

John Locke

Thomas Hobbes

Ernst Cassirer

Karl Marx

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi özgürlükle ilgili düşünceler arasında yer almamaktadır?

Özgürlükçülük

Bireycilik

Toplulukçuluk

Liberalizm

Doğal eşitsizlik

Açıklama:

İnsanın toplumsal yaşamdaki özgürlükle -toplumsal özgürlükle- ilgili başlıca görüşleri; özgürlükçülük (libertarianism), bireycilik (individualism), toplulukçuluk ya da cemaatçilik (communitarianism) ve liberalizm olarak sıralanabilir. Doğal eşitsizlik ise özgürlükle ilgili değil eşitlikle ilgili düşünceler arasında bulunmaktadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

İnsanın özgürleşmesine engel olan her türlü belirlenimciliğe karşı çıkan, insanın özgürce eylemesine sınır koyan her türlü kural ve düzeneğe itiraz eden ve bilinçli insan eylemlerinin sonuçlarının nedensel açıklamalara indirgenemeyeceğini savunan öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Liberalizm

Toplulukçuluk

Özgürlükçülük

Bireycilik

Bütüncülük

Açıklama:

Özgürlükçülük, insanın özgürleşmesine engel olan her türlü belirlenimciliğe karşı çıkan, insanın özgürce eylemesine sınır koyan her türlü kural ve düzeneğe itiraz eden ve bilinçli insan eylemlerinin sonuçlarını nedensel açıklamalara indirgenemeyeceğini savunan öğreti veya klasik liberalizmin ilkelerini benimseyerek devlet denetimlerine karşı çıkan ideolojik bakış açısıdır denebilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

I. John Stuart Mill
II. Karl Marx
III. Max Weber
IV. August Comte
V. F. A. von Hayek
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Bireycilik düşüncesini taşıyan düşünürler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II, III

I, III, V

II, IV, V

Açıklama:

Bireycilik de, özgürlükçülükle benzer biçimde, bireyi tüm toplumsal yaşamın temeline koyan, dahası, bireyi “kendinde varlık”, “kendi başına amaç”, “en yüksek değer” gibi nitelemeler çerçevesinde tanımlayan ve yorumlayan bir öğretidir. Bireyciliğin en bilinen biçimlerinden birini, yani yöntembilgisel yahut açıklayıcı bireyciliği, Karl Popper, John Stuart Mill, Max Weber, F. A. von Hayek gibi düşünürlerde görebiliriz. Marx ve Comte ise bireyciliğe karcı bütüncülüğü savunan düşünürlerdir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Kadınlar, çocuklar, etnik azınlıklar gibi ayrıcalıksız ya da avantajsız gruplar için olumlu ayrıcalık (pozitif ayrımcılık) güden toplumsal programlar amaçlayan eşitlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Varlıksal eşitlik

Sonuçlarda eşitlik

Özsel eşitlik

Fırsatta eşitlik

Şartlarda eşitlik

Açıklama:

Eşitliğin, varlıksal/özsel eşitlik, fırsatta eşitlik, şartlarda eşitlik ve sonuçlarda eşitlik olmak üzere dört temel tipte görüldüğü ileri sürülmektedir. Sonuçlarda eşitlik, başlama noktası ve koşulları, doğal yetenek gibi unsurlar gözetilmeksizin, yasama veya diğer siyasal araçların kullanılarak sonuçlarda eşitliğin sağlanmasını esas alır. Kadınlar, çocuklar, etnik azınlıklar gibi ayrıcalıksız ya da avantajsız gruplar için olumlu ayrıcalık (pozitif ayrımcılık) güden toplumsal programlar, şartlarda eşitsizliği toplumsal eşitliğe dönüştürmeyi amaçlar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Endüstri devrimi sonrasında Darwin’in geliştirdiği evrim kuramını temel alan, emperyalizmin ve ırkçılığın temellendirilmesinde sıklıkla başvurulmuş olan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Dinsel eşitsizlik

Ekonomik eşitsizlik

Bireysel eşitsizlik

Yapay eşitsizlik

Doğal eşitsizlik

Açıklama:

Doğal eşitsizlik, insanların ekonomik ve ırksal açıdan eşit olamayacaklarını, bunun da temelinde doğal seçilim/ayıklama sürecinin bulunduğunu savunan bir görüştür. Darwin’in geliştirdiği evrim kuramını temel aldığından, toplumsal alanda bu görüşleri savunanlara Sosyal Darwinciler de denir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Ünlü şairimiz Nazım Hikmet’in “Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine; bu hasret bizim” dizesinde hangi düşüncelerin ilişkisi ifade edilmektedir?

Eşitlik-Özgürlük

Bağımsızlık-Eşitlik

Özgürlük-Laiklik

Laiklik-Bağımsızlık

Bağımsızlık-Kardeşlik

Açıklama:

Özgürlük ve eşitlik arasındaki ilişkiyi kurmak üzere göz önünde bulundurulacak ilk düşünce, her ikisinin de insanın toplumsal yaşamda arzuladığı ve sahip olmak için mücadele ettiği idealler, ideler-gereklilik düşünceleri- olduğudur. İnsanın hem eşit hem özgür olma hem de bir toplum içinde kardeşçe bir arada yaşama isteği, ünlü şairimiz Nazım Hikmet’in “Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine; bu hasret bizim” dizesinde en yetkin ifadesini bulur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Eşitsizliği ortadan kaldırmaya yönelik her devlet ya da toplum müdahalesi, doğası gereği antidemokratiktir ve bireyi devletin kontrolüne bırakmak totaliter politikalar doğurur.
Yukarıdaki yaklaşımı savunan biri, aşağıdaki düşüncelerden hangisine sahip olabilir?

Sosyalizm

Komünizm

Ussalcılık

Devletçilik

Milliyetçilik

Açıklama:

Ussalcılara göre eşitsizliği ortadan kaldırmaya yönelik her devlet ya da toplum müdahalesi, doğası gereği antidemokratiktir ve bireyi devletin kontrolüne bırakmak totaliter politikalar doğurur. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Eşitliğin siyasal bir ilke olarak anayasalarda yer alması ilk olarak hangi yüzyıllarda gerçekleşmiştir?

13. ve 14. yüzyıllarda

15. ve 16. yüzyıllarda

17. ve 18. yüzyıllarda

18. ve 19. yüzyıllarda

19.ve 20. yüzyıllarda

Açıklama:

Eşitliğin siyasal bir ilke olarak anayasalarda 18. ve 19. yüzyıllarda gerçekleşmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Özgürlük

İnsanlık

Eşitlik

Kardeşlik

Sosyo Ekonomiklik

Yaşanmışlık

Yukarıdaki maddelerin hangileri aydınlanma düşüncesinin siyasal ideallerini en iyi yansıtır?

II,III VE IV

I,III ve IV

III,IV ve V

I,II ve V

II,III ve IV

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin siyasal ideallerini en iyi yansıtan üçlü özgürlük, eşitlik ve kardeşliktir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Locke' a göre devletin birinci önceliği aşağıdakilerden hangisidir?

Her bireye mülkiyet hakkının verilmesini sağlamak

Hak ve özgürlük anlayışının olabildiğince genişlemesini sağlamak

Devletin vatandaşlara yükümlülüğünü artırmak

Vatandaşların bu dünyadaki mutluluğunu sağlamak

Devlet eğemenliğini yasalara göre uygulamak

Açıklama:

Locke' a göre devletin birinci önceliği vatandaşların bu dünyadaki mutluluğunu sağlamaktır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Devletin temel görevini, toplum refahını ve mülkiyet ya da sermaye dağılımını düzenlemek değil, yalnızca toplum düzenini korumak ve kendiliğinden oluşmayan kamu hizmetlerini sağlamak olarak düşünen görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlükçülük

Bireyselcilik

Eşitlik

Eşitsizlik

Doğal Eşitsizlik

Açıklama:

Özgürlükçülüğe göre, devletin temel görevini, toplum refahını ve mülkiyet ya da sermaye dağılımını düzenlemek değil, yalnızca toplum düzenini korumak ve kendiliğinden oluşmayan kamu hizmetlerini sağlamak olarak düşünen görüştür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Özgürlükçülüğün 20.yy daki en bilinen temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Ernst Cassirer

Immanuel Kant

John Locke

Jean-Jacques Rousseau

Robert Nozick

Açıklama:

Özgürlükçülüğün 20.yy daki en bilinen temsilcisi Robert Nozick' dir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Bireyi asıl gerçek varlık olarak görür.

Birey olmadıkça hiç bir anlam ifade etmez.

Birey dışında bir toplumsal gerçeklik anlamsızdır.

Bireyi kendinde varlık bilinciyle yorumlar.

En belirgin bireyselci düşünür John Locke' dir.

Bireyselcilikle ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?

I,II ve III

I,II ve IV

I,II,III VE V

II,III,IV ve V

I,II,III ve IV

Açıklama:

Bireyselcilik:

Bireyi asıl gerçek varlık olarak görür.

Birey olmadıkça hiç bir anlam ifade etmez.

Birey dışında bir toplumsal gerçeklik anlamsızdır.

Bireyi kendinde varlık bilinciyle yorumlar. Bu dört madde bireyselciliğin özellikleri arasında yer almaktadır. Ancak V madde olan

En belirgin bireyselci düşünür John Locke' dir. bireyselciliğin düşünürü değildir. Bu nedenden dolayı doğru cevap E ' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Liberalizmin öne çıkardığı başlıca değerler arasında yer almaz?

Hoşgörü

Devletin kişisel haklarda üstünlüğü

Yansızlık

Vicdan özgürlüğü

Özel alana saygı

Açıklama:

Liberalizmin öne çıkardığı başlıca değerler, hoşgörü, din ve vicdan özgürlüğü, yansızlık, özel alana saygı ve devletin sınırlılığıdır. Devletin kişisel haklarda üstünlüğü liberalizmde söz konusu değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Bryan Turner’a (1945-) göre, varlıksal/özsel eşitlik en çok hangi alanlarda karşımıza çıkmaktadır?

Siyasal alan

Din ve ahlak alanı

Toplumsal alan

Bireysel alan

Hukuksal alan

Açıklama:

Eşitliğin varlıksal/özsel eşitlik, fırsatta eşitlik, şartlarda eşitlik ve sonuçlarda eşitlik olmak üzere dört temel tipte görüldüğünü savunan Bryan Turner’a (1945-) göre, varlıksal/özsel eşitlik, en çok dinlerde ve ahlak geleneklerinde rastlanan bir eşitlik tipidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Özgürlüğün ve eşitliğin birbiriyle çatışmak zorunda olmadıklarını ileri süren
düşünür aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Karl Marx

Steven Lukes

August Comte

Emile Durkheim

Karl Popper

Açıklama:

Özgürlüğün ve eşitliğin birbiriyle çatışmak zorunda olmadıklarını ileri süren düşünür Steven Lukes' dür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Özgürlükçülerin şiddetle karşı çıktıkları düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalizmin yaygılaştırılması

Serbest piyasa ekonomisi

Ahlâkî-tutucu sınırlamalar

Dolaşımda serbestlik

Bireyin eyleminde özgürlük

Açıklama:

Özgürlükçülüğü savunanlar, kapitalizmin de yaygınlaştırmaya çalıştığı serbest piyasa ekonomisi, dolaşımda serbestlik gibi unsurları toplum yaşamı için vazgeçilmez olarak yorumlarken, ahlâkî-tutucu sınırlamalara da şiddetle karşı çıkarlar.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Özgürlük ve eşitliğin felsefi bir tartışmanın konusu haline dönüşmesinin aşağıdakilerden hangisiyle başladığı öne sürülebilir?

Aydınlanma felsefesiyle

Endüstri Devrimiyle

Neo-liberal ekonomi politikarıyla

Ortaçağ felsefesiyle

İlkçağ felsefesiyle

Açıklama:

Özgürlük ve eşitlik, toplum hâlinde yaşamın başlangıcından bu yana insanlar için bir arayış olmuştur; hatta insanların özgür ve eşit doğduğu, tek tanrılı dinler tarafından da çeşitli biçimlerde dile getirilmiş ve Tanrı inancı üzerinden temellendirilmiştir. Gerek metafizik alanında gerekse etik alanında ortaya çıkmış olan özgürlük ise özgür istenç-belirlenimcilik tartışmasının odağında yer alan ve daha çok etiğin bir sorunu olarak kendisini göstermiştir. Eşitlik de adalet ve hakkaniyet gibi sorunlarla ilişkili ele alınan bir kavram olması bakımından, siyaset felsefesinin olduğu kadar etiğin ve hukuk felsefesinin de ana sorunlarından biri olmuştur. Özgürlük ve eşitliğin felsefi bir tartışmanın konusu kılınmalarının daha çok modern felsefe, hatta özel olarak Aydınlanma felsefesi ile başladığı öne sürülebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

17. ve 18. Yüzyıl batı dünyası filozofları için "doğa durumu" aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Bireylerin medeniyetten uzak oldukları durumu

Bireylerin tam bir özgürlük ve eşitlik durumu içinde olmalarını

Bieylerin eşitsiz ilişkiler içinde olduğu durumu

Bireylerin doğal hallerinde olduğu durumu

Bireylerin birbirleriyle çelişkili olma durumunu

Açıklama:

17. yüzyılda Thomas Hobbes (1588-1679) ve John Locke (1632-1704), 18. yüzyılda, yani Aydınlanma çağında Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) tarafından ortaya konulmuş düşüncelerde olduğu gibi, doğa durumu (state of nature) tüm insanlar için tam bir özgürlük ve eşitlik durumunu ifade eder. Fakat bu mutlak özgürlük ve istenilene erişmedeki eşitlik, her zaman bir çatışma potansiyelini kendinde taşır; herkes eşit olduğundan birinin doğa ya da akıl yasasının dışına çıkarak diğerlerinin özgürlüğüne, canına malına el uzatması bir çatışmaya yol açar. Bu da insanları birbirine düşürür ve haksızlıkların, huzursuzlukların ve çatışmanın ortaya çıkmasına neden olur. İnsanın insanın kurdu (homo hominis lupus) olduğu bu durumdan da yalnızca bir toplum sözleşmesi ile çıkılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı adlı eser aşağıdaki düşünürlerden hangisi tarafından yazılmıştır?

Thomas Hobbes

John Locke

Jean-Jacques Rousseau

David Hume

Jeremy Bentham

Açıklama:

İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı adlı eser Jean-Jacques Rousseau tarafından yazılmıştır. Eserde Rousseau, mülkiyet konusunda Locke’tan farklı düşünmüş ve mülkiyeti, ayrıca Avrupa kültürünün böyle bir temele dayanmasını hem insanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı hem de insan doğasına aykırı ve mutluluğu bozucu olarak görmüş ve sert biçimde eleştirmiştir. Böylelikle, Rousseau, özgürlükten çok eşitliğe vurgu yapan bir Aydınlanma düşünürü profili çizmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi açıklayıcı bireyciliği görebildiğimiz filozoflar arasında gösterilemez?

John Stuart Mill

Karl Popper

F. A. von Hayek

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

Bireycilik, özgürlükçülükle benzer biçimde, bireyi tüm toplumsal yaşamın temeline koyan, dahası, bireyi “kendinde varlık”, “kendi başına amaç”, “en yüksek
değer” gibi nitelemeler çerçevesinde tanımlayan ve yorumlayan bir öğretidir. Bireyciliğin en bilinen biçimlerinden birini, yani yöntembilgisel yahut açıklayıcı bireyciliği, Karl Popper, John Stuart Mill, Max Weber, F. A. von Hayek gibi
düşünürlerde görebiliriz.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi sonuçlarda eşitlik anlayışına bir örnek olarak gösterilebilir?

Toplumsal kurumlara girme hakkı

Kaliteli eğitimden yararlanma hakkı

Oy verme hakkı

Seçilme hakkı

Barınma hakkı

Açıklama:

Fırsatta eşitlikle işaret edilen, önemli toplumsal kurumlara girme hakkı, kaliteli eğitimden yararlanma hakkı gibi hakların herkese tanınması ve çalışkanlık, başarı, yetenek gibi genel-geçer ölçütlere bağlı olması gerekliliğidir. Şartlarda eşitlik de bu bakımdan, fırsatta eşitlikten ayrı tutulamaz; fakat şartlarda eşitlik, fırsatta eşitliğe ek olarak yarışa katılanların yarışa aynı noktadan, yani ekonomik ve toplumsal şartlar eşitlenmiş olarak ve abartısız engellerle başlamasının sağlanması gerektiğine de işaret eder: Hatta şartlarda eşitlik sağlanmadan, fırsatta eşitliğin de sağlanmış olamayacağı öne sürülür. Sonuçlarda eşitlik ise başlama noktası ve koşulları, doğal yetenek gibi unsurlar gözetilmeksizin, yasama veya diğer siyasal araçların kullanılarak sonuçlarda eşitliğin sağlanmasını esas alır. Barınma hakkı buna örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Doğal Eşitsizlik fikri aşağıdaki düşünürlerden hangisinin fikirlerini temel alır?

F. von Hayek

Charles Darwin

Karl Marx

Max Weber

John Locke

Açıklama:

Doğal eşitsizlik, endüstri devrimi sonrasında Darwin’in geliştirdiği evrim kuramını temel alır. Yalnızca ekonomik değil, ırksal eşitsizliğin de doğal temelleri (doğal seçilim/ayıklama süreci) olduğunu öne sürmüş olan doğal eşitsizlik / sosyal darwincilik, 19. yüzyıl sonlarında özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde popüler
hâle gelmiş, ırkçı fikirlerin temellendirilmesinde sıklıkla başvurulmuş bir görüş olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Eşitlik fikrini insana saygı düşüncesi üzerine kuran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Michael Foucault

Karl Marx

Jean-Jacques Rousseau

Bryan Turner

Steven Lukas

Açıklama:

Steven Lukes, "Bireycilik" adlı yapıtında, özgürlük ve eşitlik ilişkisini bireycilik açısından değerlendirmeye çalışmış ve o da özgürlük ve eşitliğin birbirini dışlamak şöyle dursun, aksine birbirini içerdiklerini, hatta gerektirdiklerini ileri sürmüştür. Lukes'a göre eşitlik, insana saygı düşüncesi üzerine kurulmuştur. Özgürlük ise, Lukas'a göre, günümüzde kişisel özerklik, kamu müdahalesinin olmayısı, kendini geliştirme gücünün bir alaşımı olarak görülmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi özgürlük ve eşitlik fikirlerinin birbirleri ile çatışmak zorunda olmayan fikirler olduğunu ileri sürmüştür?

Thomas Hobbes

David Hume

Bryan Turner

John Locke

Adam Smith

Açıklama:

Özgürlük ve eşitlik, birbirini dışlayan idealler olmadığı gibi, birbiriyle yakından ilişkilidir: Bireylerin yurttaşlık haklarından yararlanma olanaklarının artması çoğu kez devletin
bazı ekonomik ya da siyasi programları hayata geçirmesini gerektirir. Steven Lukes, Bryan Turner gibi, özgürlüğün ve eşitliğin birbiriyle çatışmak zorunda olmadıklarını ileri süren düşünürlerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Liberal düşüncenin öncüllerinden kabul edilen J. Locke'a göre sivil çıkarlar aşağıdakilerden hangisini kapsamaz?

Hayat hakkı

Özgürlük

Sağlık ve bedenin dinlenmesi

Paranın mülkiyeti

Seçilme hakkı

Açıklama:

Liberal düşüncenin öncülerinden Locke’a göre insanın emek verdiği şeyler üzerindeki mülkiyet hakkı, doğal bir haktır ve kimsenin elinden zorla alınamaz. Sivil çıkarlar “hayat, özgürlük, sağlık ve bedenin dinlenmesi, para, arazi, ev, eşya ve benzeri dışsal şeylerin mülkiyetidir”. Bu anlayışa göre, sahip olunan mülkiyetin miktarına ve değerine bağlı olarak ekonomik-toplumsal sınıf ayrımlarının olması, toplumun doğal düzeninin bir parçasısıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi insanın özgürleşmesine engel olan her türlü belirlenimciliğe karşı çıkan öğretidir?

Özgürlükçülük

Faillik

Eşitlikçilik

Faydacılık

Kamuculuk

Açıklama:

Özgürlükçülük, insanın özgürleşmesine engel olan her türlü belirlenimciliğe karşı çıkan, insanın özgürce eylemesine sınır koyan her türlü kural ve düzeneğe itiraz eden ve bilinçli insan eylemlerinin sonuçlarını nedensel açıklamalara indirgenemeyeceğini savunan öğreti veya klasik liberalizmin ilkelerini benimseyerek
devlet denetimlerine karşı çıkan bakış açısıdır denebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bir bireyin toplum içinde herhangi bir sınırlamaya, engellemeye maruz kalmadan, doğrudan kendi istenciyle (istemesiyle) eylemde bulunması ve eylemlerinin sonuçlarından da öncelikle kendisinin sorumlu tutulması durumuna ne ad verilir?

Adalet

Demokrasi

Özgürlük

Eşitlik

Hak

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 62

Tarihsel bir olgu olarak bakıldığında eşitliğin siyasal bir ilke olarak anayasalarda yer alması hangi yüzyıllarda gerçekleşmiştir?

-16. yüzyıllarda

-17. yüzyıllarda

-18. yüzyıllarda

-19. yüzyıllarda

19.-20. yüzyıllarda

Açıklama:

Tarihsel bir olgu olarak bakıldığında eşitliğin siyasal bir ilke olarak anayasalarda yer almasının 18. ve 19. yüzyıllarda gerçekleştiği, uluslaşma süreciyle iç içe gerçekleştiği görülür. Fakat eşitlik taleplerinin tarihsel geçmişi bu kadar yeni değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aydınlanma düşüncesinin siyasal ideallerini en iyi yansıtan üçlü aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak belirtilmiştir?

Özgürlük ve eşitlik

Özgürlük, eşitlik ve adalet

Özgürlük, adalet ve hakkaniyet

Özgürlük, eşitlik ve kardeşlik

Eşitlik ve adalet

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin siyasal ideallerini en iyi yansıtan üçlü özgürlük, eşitlik ve kardeşliktir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı adlı eser hangi düşünüre aittir?

Jean-Jacques Rousseau

John Locke

Jürgen Habermas

Thomas Hobbes

Karl Popper

Açıklama:

Jean-Jacques Rousseau, İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı adlı yapıtında, mülkiyet konusunda Locke’tan farklı düşünmüş ve mülkiyeti, ayrıca Avrupa kültürünün böyle bir temele dayanmasını hem insanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı hem de insan doğasına aykırı ve mutluluğu bozucu olarak görmüş ve sert biçimde eleştirmiştir. Böylelikle, Rousseau, özgürlükten çok eşitliğe vurgu yapan bir Aydınlanma düşünürü profili çizmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdaki hangi düşünce, bir yandan insan üzerindeki her türlü sınırlayıcılığa karşı çıkarken, toplum yaşamında devletin bireye müdahalelerinin de meşru olmayacağını savunur?

Demokratlık

Özgürlükçülük

Meşrutiyet

Eşitlikçilik

Cumhuriyetçilik

Açıklama:

Özgürlükçülük, bir yandan insan üzerindeki her türlü sınırlayıcılığa karşı çıkarken, toplum yaşamında devletin bireye müdahalelerinin de meşru olmayacağını savunur. 20. yüzyılda özgürlükçülüğün en bilinen savunucuları Nozick ve Hayek’tir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

“Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” ifadesi aşağıdaki hangi düşünceye aittir?

Sosyalizm

Nihilizm

Ekonomik Liberalizm

Siyasal Liberalizm

Realizm

Açıklama:

Ekonomik liberalizmin temel sloganı “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler”, siyasal liberalizmin temel sloganı da “En iyi hükümet, en az hükümet edendir” olarak bilinir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

İnsanların ekonomik ve ırksal açıdan eşit olamayacaklarını, bunun da temelinde doğal seçilim/ayıklama sürecinin bulunduğunu savunan görüşe ne ad verilir?

Ayıklama

Irksal eşitsizlik

Eşitlik

Ekonomik eşitsizlik

Doğal eşitsizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 68

“Ulusların Zenginliği (The Wealth Of Nations)” adlı yapıt aşağıdaki hangi düşünüre aittir?

David Miller

John Stuart Mill

Jürgen Habermas

Adam Smith

Karl Raimund Popper

Açıklama:

Ulusların Zenginliği (The Wealth Of Nations) Adam Smith'in (1723-1790) eseridir. Modern kapitalizmin klasik ekonomi anlayışı en yetkin ifadesini bu yapıtta bulur.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Ussalcılara göre eşitsizliği ortadan kaldırmaya yönelik her devlet ya da toplum müdahalesi, doğası gereği nasıl bir özelliğe sahiptir?

Demokratiktir

Antidemokratiktir

Eşitlikten uzaktır

Eşitlikçidir

Özgürlükçüdür

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 70

Özgürlük-eşitlik arasında seçim yapmanın kaçınılmazlığına yapılan vurgu, günümüzde en çok aşağıdakilerden hangisi arasındaki karşıtlık ekseninde ortaya çıkar?

Sosyalizm-realizm

Realizm-liberalizm

Liberalizm-sosyalizm

Kapitalizm-sosyalizm

Liberalizm-kapitalizm

Açıklama:

Özgürlük-eşitlik arasında seçim yapmanın kaçınılmazlığına yapılan vurgu, günümüzde en çok liberalizm-sosyalizm karşıtlığı ekseninde ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 71

I. Özgürlük
II. Eşitlik
III. Bireysellik
IV. Kardeşlik
Aydınlanmanın idealleştirdiği toplum düzeninin temelinde yukarıdaki kavramlardan hangileri yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Aydınlanmanın idealleştirdiği toplum düzeninin temelinde özgürlük, eşitlik ve kardeşlik kavramları yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aydınlanma’nın yaygınlaştırmaya çalıştığı kültürel değerler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İnsanın doğuştan iyi olduğu kabul edilmiştir.

Hukuk önünde ve toplumsal yaşamda herkesin özgür ve eşit bireyler olduğu vurgulanmaktadır.

Her yerde ortak ve akılsal dayanakları olan evrensel değerlerin bize rehberlik ettiği kabul edilmiştir.

İnsanlığın aklı sayesinde arttıracağı söylenen dünyevi mutluluk, Aydınlanma düşüncesi çerçevesinde devletin vatandaşlarına karşı bir yükümlülüğü olarak algılanmaktadır.

Devletin görevi yeryüzü devletini Tanrı devletine göre düzenlemektir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 73

Devletin birincil görevinin, vatandaşların bu dünyadaki mutluluklarını sağlamak olduğunu, aksi takdirde devleti yönetenlerin bu ereğe aykırı her tutumunun ve bu tutumu yansıtan her türlü yasal düzenlemelerinin devletin temellerini zayıflatacağını ve içten bir yıkımla sonuçlanacağını vurgulayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

John Locke

Thomas Hobbes

Isaiah Berlin

John Stuart Mill

Hugo Grotius

Açıklama:

John Locke’a göre devletin birincil görevi, vatandaşlarının bu dünyadaki mutluluğunu sağlamaktır. Devleti yönetenlerin bu ereğe aykırı her tutumu ve bu tutumu yansıtan her türlü yasal düzenlemeleri, devletin temellerini zayıflatacak ve içten bir yıkımla sonuçlanacaktır (Locke 1992a, s. 806-807).

Doğru Cevap: A

Soru 74

Bir yandan insan üzerindeki her türlü sınırlayıcılığa karşı çıkarken, toplum yaşamında devletin bireye müdahalelerinin de meşru olmayacağını savunan öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Toplulukçuluk

Özgürlükçülük

Bireycilik

Çoğulculuk

Bağımsızlık

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi bireyciliği savunan başlıca düşünürlerden birisi değildir?

John Stuart Mill

Karl Popper

Isaiah Berlin

F. A. von Hayek

Max Weber

Açıklama:

Bireyciliği savunan başlıca düşünürlerden bazıları John Stuart Mill, Karl Popper, Max Weber ve F. A. von Hayek’tir. Isaiah Berlin bu düşünürlerden birisi değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

“...İnsan toplumuna bize verili bir veya birkaç karakterle, yani bize verilen rollerle katılırız...Birinin oğlu veya kızıyım, bir başkasının yeğeni veya amcası; bu veya şu kentin yurttaşıyım,.... Buna göre benim için iyi olan, bu rolleri taşıyan için de iyi olmak zorundadır. Böyle biri olarak, ailemin, kentimin, kabilemin veya ulusumun geçmişinden çeşitli borçluluklar, meşru beklentiler ve yükümlülükler devralırım” (Mac Intyre 1984, s. 216 vd.’dan çevirerek aktaran: Yazıcı 2008, s. 176).
Yukarıda belirtilen paragraf aşağıdaki öğretilerden hangisine örnek olabilir?

Bireycilik

Özgürlükçülük

Liberalizm

Toplulukçuluk

Çoğulculuk

Açıklama:

Toplulukçuluk, bireysel özgürlükler uğruna, toplumsal bütünlüğün, toplumu toplum yapan değer dizilerinin yok sayılamayacağını, hatta aksine toplumsal özelliklerimizin bireysel tercihlerimizi belirlediğini, kısacası bireyin toplumsal bakımdan bir belirlenimciliğe bağlı olduğunu savunan bir öğretidir. Bu öğretiye göre, söz gelimi, evrensel ilkeler olarak görülen özgürlük ve eşitliğe bile, toplumsal özelliklerimizden, eğilimlerimizden, kısacası kim olduğumuzdan bağımsız olarak açıklama getiremeyiz. Yukarıdaki paragrafta da bunlara değinilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

I. Hoşgörü
II. Din ve vicdan özgürlüğü
III. Özel alana saygı
IV. Yansızlık
V. Devletin sınırlılığı
Yukarıdakilerden hangileri liberalizmin öne çıkardığı değerlerdendir?

I ve II

II ve IV

I, II ve IV

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Liberalizmin öne çıkardığı başlıca değerler, hoşgörü, din ve vicdan özgürlüğü, yansızlık, özel alana saygı ve devletin sınırlılığıdır. I, II, III, IV ve V. maddelerin hepsi de liberalizmin öne çıkardığı değerlerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Bireycilik adlı yapıtında , özgürlük ve eşitlik ilişkisini bireycilik açısından değerlendirmeye çalışan ve özgürlük ve eşitliğin birbirini dışlamadığını aksine birbirini içerdiklerini, hatta gerektirdiklerini öne süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Isaiah Berlin

Steven Lukes

Adam Smith

Bryan Turner

Robert Nozick

Açıklama:

Steven Lukes, Bireycilik adlı yapıtında, özgürlük ve eşitlik ilişkisini bireycilik açısından değerlendirmeye çalışmış ve o da özgürlük ve eşitliğin birbirini dışlamak şöyle dursun, aksine birbirini içerdiklerini, hatta gerektirdiklerini ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Bir ülkede bireye sosyal, ekonomik haklar ve bazı siyasal haklar tanıyan yasalar, bireylerin hepsinin temel haklarını koruma olanağını sağlıyorsa ... bu tür özgürlükler o ülkede vardır. ... Başka bir deyişle, yasal olarak tanınan hakkın eşitlik ilkesiyle ilgisinde sınırları ve bu sınırların genişliği, o ülkede o özgürlüğün sınırlarını da çizer” (Kuçuradi 2010, s. 34).
Yukarıdaki parçada anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük ve eşitlik arasında siyaset felsefesi açısından bir karşıtlık söz konusudur.

Özgürlük ve eşitlik toplumların mutluluğu için önkoşuldur.

Bir toplumda eşitlik olmadan özgürlük de olamaz.

Toplumsal eşitliği sağlamaya yönelik bir program uygulanabilir değildir.

Fırsatta ve şartlarda eşitlik, sonuçlarda eşitsizlik doğurabilir.

Açıklama:

Parçada anlatılmak istenen eşitliğin olmadığı bir toplumda özgürlüğün de olmayacağıdır. Yani özgürlük toplumdaki tüm bireylere eşit biçimde sağlanmamışsa -tüm bireylerin temel hakları korunamamışsa - orada özgürlüğün varlığından söz edilemez.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Bütünün parçalarından daha fazlası olduğu ontolojik varsayımından yola çıkan ve toplumsal yapı ya da bütününbireyden daha fazla belirleyici olduğunu savunan, Karl Marx, August Comte, Emile Durkheim gibi düşünürler tarafından temellendirilmeye çalışan öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Bireycilik

Bütüncülük

Özgürlükçülük

Liberalizm

Toplulukçuluk

Açıklama:

Bütüncülük (holism), bütünü parçalardan daha fazlası olarak, başka bir deyişle, toplumu bireyden daha fazlasını ifade eden ve belirleyiciliği daha fazla olan bir bütün olarak yorumlar. Bütüncülüğü savunan başlıca düşünürler Karl Marx, August Comte, Emile Durkheim’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aydınlanma düşüncesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

18. yüzyıldaki felsefenin aldığı bir addır.

Akla duyulan güven nedeniyle sadece dinsel değil, siyasi otoritelere de başkaldırılmıştır.

Laik bir dünya düzeni benimsenmiştir.

Düşünce özgürlüğü ve hoşgörü fikri ortaya çıkmıştır.

İnsanın kendi aklını kendisinin kullanma cesareti göstermemesidir.

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin ön plana çıkardığı belki de en önemli değer “akıl”, aklı kullanma ya da eleştiridir. Hatta Aydınlanma da, Immanuel Kant (1724-1804) tarafından, “İnsanın kendi aklını kendisinin kullanma cesareti göstermesi” biçiminde tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 82

I.Özgürlük II. Eşitlik III.Kardeşlik IV. Cumhuriyet Aydınlanma düşüncesinin siyasal ideallerini en iyi yansıtan kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?

I, II

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin siyasal ideallerini en iyi yansıtan üçlü özgürlük, eşitlik ve kardeşliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Liberalizm ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler.

En iyi hükümet, en az hükümet edendir.

Liberalizm, hoşgörü, din ve vicdan özgürlüğü ön plana çıkarmıştır.

Liberalizm, özel alana saygı ve devletin sınırlılığı gibi değerleri ön plana çıkarmıştır.

Liberallere göre, birey devlet için vardır, devlet birey için değil.

Açıklama:

Ekonomik liberalizmin temel sloganı “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler”, siyasal liberalizmin temel sloganı da “En iyi hükümet, en az hükümet edendir” olarak bilinir. Liberalizm, hoşgörü, din ve vicdan özgürlüğü, özel alana saygı ve devletin sınırlılığı gibi değerleri ön plana çıkarmıştır. Liberallere göre, devlet birey için vardır, birey devlet için değil. Liberalizm de diğer pek çok düşünce ve öğreti gibi eleştirilmiştir. Bu eleştiriler ideolojik temelli olduğu gibi, felsefi temelli de olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 84

"Bireyi asıl gerçek varlık olarak gören ve toplumsal gerçeklik, bütünlük gibi kavramların birey olmadıkça hiçbir anlam ifade etmeyeceğini savunan bir öğretidir." tanımına uyan öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük

Eşitlik

Özgürlükçülük

Bireycilik

Liberalizm

Açıklama:

Bireycilik, bireyi asıl gerçek varlık olarak gören ve toplumsal gerçeklik, bütünlük gibi kavramların birey olmadıkça hiçbir anlam ifade etmeyeceğini savunan bir öğretidir. Oysa bütüncülük, bütünü parçalardan daha fazlası olarak, başka bir deyişle, toplumu bireyden daha fazlasını ifade eden ve belirleyiciliği daha fazla olan bir bütün olarak yorumlar. Özgürlük çok istenen bir şey olmasına karşın toplumsal yaşamda önemli bir sorun haline gelebilmektedir; çünkü dilediği şeyi dilediği zaman yapma konusunda herkese aynı ölçüde özgürlük tanındığında bu toplumsal yaşamı neredeyse olanaksız kılacak bir karmaşaya (kaosa) yol açabilmektedir. Eşitlik, toplumsal yaşam dışında bir şey ifade etmez; çünkü hak ve özgürlüklerin tanınması ve sınırlandırılması bakımından, birden fazla bireyin varlığını gerektirir. Liberalizm, hoşgörü, din ve vicdan özgürlüğü, özel alana saygı ve devletin sınırlılığı gibi değerleri ön plana çıkarmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi bütüncülüğü savunan başlıca düşünürlerden biridir?

Mill

Popper

Weber

Comte

Hayek

Açıklama:

Bireyciliği savunan başlıca düşünürler Mill, Popper, Weber ve Hayek; bütüncülüğü savunan başlıca düşünürler Marx, Comte, Durkheim'dır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

I. Özgürlükçülük II. Bireycilik III. Bütüncülük IV. Toplulukçuluk - Yukarıdaki görüşlerden hangisi bireyi temel ve tek gerçek varlık olarak görmenin hatalı olacağını savunmuştur?

I ve II

I, II ve III

II, III

III ve IV

Açıklama:

Özgürlükçülük ve bireycilik, bireyin esas olduğunu ileri sürerken, bütüncülük ve toplulukçuluk, bireyin ancak kendisini oluşturan toplum bütünü içinde anlam kazanacağını, dolaysıyla da bireyi temel ve tek gerçek varlık olarak görmenin hatalı olacağını savunmuşlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

İnsanların ekonomik ve ırksal açıdan eşit olamayacakları, bunun da temelinde doğal seçilim/ayıklama sürecinin bulunduğunu savunan bir görüştür. Bu görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal eşitsizlik

Eşitsizlik

Ekonomik eşitsizlik

Sosyal eşitsizlik

Sınıfsal eşitsizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 88

Özgürlük-eşitlik arasında seçim yapmanın kaçınılmazlığına yapılan vurgu, günümüzde en çok ...... - ...... ne karşıtlığı ekseninde ortaya çıkmaktadır. Yukarıdaki boşluğa en uygun aşağıdakilerden hangisidir?

Darvinizm-sosyalizm

Marksizm-sosyalizm

Liberalizm- sosyalizm

Sosyalizm- liberalizm

Neoliberalizm- sosyalizm

Açıklama:

Özgürlük-eşitlik arasında seçim yapmanın kaçınılmazlığına yapılan vurgu, günümüzde en çok liberalizm-sosyalizm karşıtlığı ekseninde ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Özgürlük ve eşitliğin bağdaşabilir olduğunu savunan düşünürler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Weber-Durkheim

Turner-Lukes

Locke-Smith

Nozick-Hayek

Popper-Berlin

Açıklama:

Turner, bireycilik ile eşitlik arasındaki klasik çelişkinin, yersiz bir çelişki olduğunu ileri sürmüştür. Çelişkinin yersizliği savının nedeni, bireysel düzlemde kişisel gelişimin sağlanmasının, devletin ve toplumun önemli katkılarda bulunmasını gerektirmesidir. Turner gibi düşünen bir başka çağdaş düşünür de Steven Lukes’dur. Lukes’a göre eşitlik insana saygı düşüncesi üzerine kurulmuştur ve özgürlük de günümüzde kişisel özerklik, kamu müdahalesinin olmayışı ve kendini geliştirme gücünün bir alaşımı olarak görülmelidir. Bir “toplumda özgürlüğün olmasından”, o toplumda temel hakların tüm bireylere eşit olarak sağlanmasını, herkesin temel haklarını istediği gibi kullanabilmesini anlarsak bırakın özgürlük ve eşitliğin karşıtlığını, eşitlik olmadan bir toplumda özgürlükten söz bile edilemez. Steven Lukes, Bryan Turner gibi, özgürlüğün ve eşitliğin birbiriyle çatışmak zorunda olmadıklarını ileri süren düşünürlerdendir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Özgürlük ise günümüzde; I. Kişisel özerklik olarak görülmelidir. II. Kamu müdahalesinin olmayışı olarak görülmelidir. III. Kendini geliştirme gücünün bir alaşımı olarak görülmelidir. Lukes’un özgürlük ile ilgili yukarıdaki ifadelerinden hangisi doğrudur?

III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Lukes’a göre eşitlik, insana saygı düşüncesi üzerine kurulmuştur. Özgürlük ise günümüzde

kişisel özerklik,

kamu müdahalesinin olmayışı ve

kendini geliştirme

gücünün bir alaşımı olarak görülmelidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Tarihsel bir olgu olarak bakıldığında eşitliğin siyasal bir ilke olarak anayasalarda yer alması hangi yüzyıllarda gerçekleşmiştir?

15.-16. yüzyıllarda

16.-17. yüzyıllarda

17.-18. yüzyıllarda

18.-19. yüzyıllarda

19.-20. yüzyıllarda

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi aydınlanma düşüncesinin ana özelliklerinden birisi değildir?

Özgürlük, eşitlik ve kardeşlik kavramlarının yer aldığı bir toplum düzenini idealleştirir.

16. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Bir kültür felsefesidir.

Akıl en temel değeridir.

Dünyevi mutluluğu devletin vatandaşlarına karşı bir yükümlülük olarak görür.

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesi 18. yüzyılda ortaya çıkmıştır. B seçeneği yanlış bilgi vermektedir; soru da Aydınlanma düşüncesinin özellikleri arasında yer almayanı sorduğundan, doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi, Aydınlanma düşüncesinin yaygınlaştırmaya çalıştığı kültürel değerlerden birisidir?

İnsan iyi olmayı toplum içerisinde öğrenir.

Hukuk önünde herkes özgür ve eşittir.

Toplumsal yaşamda herkes farklı haklara ve özgürlük alanlarına sahiptir.

İnanç ve manevi ilkeler insan özgürleşmesine rehberlik eder.

Akıl, insanın mutsuzluğunun kaynağıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 94

I. İnsan üzerindeki her türlü sınırlayıcılığa karşı çıkar.
II. Toplum yaşamında devletin denetimine karşı çıkar.
III. Serbest piyasa ekonomisi, dolaşımda serbestlik gibi unsurları toplum yaşamının vazgeçilmezi olarak görür.
Yukarıda verilen özellikler, toplumsal özgürlük ile ilgili aşağıdaki görüşlerden hangisini temsil etmektedir?

Bireycilik

Liberalizm

Özgürlükçülük

Toplulukçuluk

Cemaatçilik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 95

Özgürlüğün devlet ya da kişi denetiminin yokluğu anlamına geldiğini ve devletin görevinin kendiliğinden oluşmayan kamu hizmetlerini sağlamak olduğu ortak görüşüne sahip iki düşünür, aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Hayek-Nozick

Locke-Weber

Popper-Berlin

Turner-Durkheim

Smith-Lukes

Açıklama:

Özgürlükçülüğün 20. yüzyıldaki en bilinen temsilcileri olarak Robert Nozick’i (1938-2002) ve Friedrich August von Hayek’i (1899-1992) sayabiliriz. Her iki düşünürün de toplumsal özgürlükle ilgili üzerinde uzlaştıkları başlıca görüşler şöyle sıralanabilir: 1. Özgürlük, devlet ya da kişi denetiminin yokluğu demektir. 2. Devletin temel görevi, toplum refahını ve mülkiyet ya da sermaye dağılımını düzenlemek değil, yalnızca toplum düzenini korumak ve kendiliğinden oluşmayan kamu hizmetlerini sağlamaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi birey dışında bir toplumsal gerçeklikten söz etmenin mümkün olmadığını savunur?

Popper

Marx

Comte

Durkheim

Sandel

Açıklama:

Bireyciliğin en bilinen biçimlerinden birini, yani yöntembilgisel yahut açıklayıcı bireyciliği, Karl Popper, John Stuart Mill, Max Weber, F. A. von Hayek gibi düşünürlerde görebiliriz. Bu anlayışa göre, yalnızca bireyin gerçekliği söz konusudur ve bireyin içinde yer aldığı öne sürülen toplumsal gerçeklik, bütünlük, toplumsal yapı gibi varlık alanları, yalnızca anlığın (zihnin) bir inşasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi liberalizmin öne çıkardığı başlıca değerlerden biri değildir?

Devletin sınırlılığı

Özel alana saygı

Din ve vicdan özgürlüğü

Hoşgörü

Siyasal hakların eşit dağılımı

Açıklama:

Liberalizmin öne çıkardığı başlıca değerler, hoşgörü, din ve vicdan özgürlüğü, yansızlık, özel alana saygı ve devletin sınırlılığıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Toplulukçuluk düşüncesi aşağıdakilerden hangisini savunmaktadır?

Toplumsal özelliklerimiz, bireysel tercihlerimiz üzerinde belirleyicidir.

Birey tek toplumsal gerçekliktir.

Bireysel özgürlükler toplumsal bütünlükten daha önemlidir.

Devlet birey için vardır.

Toplumsal bütünlük sadece zihnin bir inşasıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi Bryan Turner'ın eşitlik sınıflamasında yer almaz?

Varlıksal eşitlik

Bireysel eşitlik

Fırsatta eşitlik

Şartlarda eşitlik

Sonuçlarda eşitlik

Açıklama:

Bryan Turner’a göre eşitliğin, varlıksal/özsel eşitlik, fırsatta eşitlik, şartlarda eşitlik ve sonuçlarda eşitlik olmak üzere dört temel tipi vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 100

I. İnsanlar ırksal açıdan eşittir.
II. İnsanlar ekonomik açıdan eşit değildir.
III. Irksal eşitsizlik doğal temellere dayanır.
IV. Sınıfsl ayrımlar toplum düzeninin bir parçasınır.
Yukarıdakilerden hangileri doğal eşitsizlik ideolojisinin savunduğu düşüncelerdendir.

I ve II

I ve III

I,III, IV

I,IV

II ve III

Açıklama:

Doğal eşitsizlik, insanların ekonomik ve ırksal açıdan eşit olamayacaklarını, bunun da temelinde doğal seçilim/ayıklama sürecinin bulunduğunu savunan bir görüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Aşağıdakilerden hangi ikisi eşitlik ve özgürlüğün karşıtlığının zorunlu olmadığını savunur?

Popper-Berlin

Hayek- Nozick

Weber-Hayek

Comte-Durkheim

Luckes-Turner

Açıklama:

Turner gibi düşünen bir başka çağdaş düşünür de Steven Lukes’dur. Lukes, Bireycilik adlı yapıtında, özgürlük ve eşitlik ilişkisini bireycilik açısından değerlendirmeye çalışmış ve o da özgürlük ve eşitliğin birbirini içerdiklerini, hatta gerektirdiklerini ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

İnsan hakları insanın hangi özelliğinden dolayı söz konusudur?

İnsana zarar vermenin suç olması

İnsanın üretim yapması

Aklını kullanarak icat yapması

Oy kullanması

İnsan türünün bir üyesi olması nedeniyle

Açıklama:

İnsan hakları genellikle insanın insan olarak -yalnızca insan türünün bir üyesi olması nedeniyle- sahip olduğu haklar olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Sosyal ve ekonomik haklar hangi kategori içinde değerlendirilmektedir?

Pozitif

Negatif

Nötr

Doğal

Doğal olmayan

Açıklama:

Sivil ve politik haklar birinci kuşak haklar olarak tanımlanırken sosyal ve ekonomik haklar pozitif haklar olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Temel hakların sadece yaşama hakkı, dokunulmazlık ve güvenlik haklarından ibaret olmadığını savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Nozick

Craston

Shue

Rousseu

Voltaire

Açıklama:

Shue’ya göre temel haklar yalnızca “güvenlik hakları” ya da yaşama hakkı ve dokunulmazlıklardan ibaret değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sivil, siyasi ve kişisel haklar hangi kapsamda ele alınmaktadır?

I. kuşak haklar

II. kuşak haklar

III. kuşak haklar

IV. kuşak haklar

V. kuşak haklar

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

İnsan hakları açısından çalışma hakkı hangi kapsamda ele alınmaktadır?

I. Kuşak haklar

II. Kuşak haklar

III. Kuşak haklar

IV. Kuşak haklar

V. Kuşak haklar

Açıklama:

İkinci kuşak haklara bir örnek olarak “çalışma hakkı” verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

İnsan haklarının evrensel olmadığını, belirli bir kültüre ait olduğunu savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Demokrasi

Liberalizm

Emperyalizm

Kültürel gericilik

Kültürel görecilik

Açıklama:

Bugün insan haklarının “evrenselliği” düşüncesine yapılan itirazların başında kültürel göreciliği savunanların yaptığı itiraz
gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi insan haklarının teorik ya da rasyonel bir temellendirmesinin olamayacağını iddia etmektedir?

Rousseau

Voltaire

Hume

Rorty

Popper

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Eylemin sonuçlarına bakarak iyi ya da kötü olduğunu belirleyen etik görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Aksiyolojik etik

Metaetik

Normatif etik

Sonuççu etik

Uygulamalı etik

Açıklama:

Sonuççuluk ya da eylemlerin getirdikleri sonuçlara bakarak onların doğruluğuna- yanlışlığına karar veren görüşe bakılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Dayanışma hakkı hangi kategoride yer almaktadır?

I. kuşak haklar

II. kuşak haklar

III. kuşak haklar

IV. kuşak haklar

V. kuşak haklar

Açıklama:

Bu yeni insan hakları sıkça “dayanışma hakları” olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

insan hakları ile ilgili yapılan BM sözleşmesi hangi yılda imzalanmıştır?

1964

1965

1966

1967

1968

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdaki sorunlardan hangisi insan hakları sorunu alanına ait olarak görülmemiştir?

Hukuk sorunu

Felsefe sorunu

Siyaset sorunu

Etik sorun

Sosyolojik sorun

Açıklama:

İnsan hakları sorunu bir hukuk sorunu olduğu kadar, belki ondan da önce, bir
felsefe sorunu, bir etik sorun, bir siyaset sorunudur.
Sosyolojik sorun

Doğru Cevap: E

Soru 12

İnsan hakları bakımından aşağıdakilerin hangisini söylemek yanlıştır?

İnsan haklarına sahip olmada tarihsel, toplumsal veya kültürel koşullar belirleyicidir.

İnsan hakları genellikle insanın insan olarak -yalnızca insan türünün bir üyesi olması nedeniyle- sahip olduğu haklar olarak tanımlanır.

Kültürel ve ırksal özelliklerin insan haklarına sahip olmada önemi yoktur.

İnsan haklarına sahip olmada din ve dil belirleyici değildir.

İnsan haklarına sahip olmada fiziksel özelliklerin önemi yoktur.

Açıklama:

nsan hakları genellikle insanın insan olarak -yalnızca insan türünün bir üyesi olması nedeniyle- sahip olduğu haklar olarak tanımlanır. Bununla, bu hakların taşıyıcısının dil, ırk, din, cinsiyet, millet gibi sosyal, kültürel ve ırksal-fiziksel özelliklerinin bu haklara sahip olmasında hiçbir rolünün olmadığı, bu niteliklerden
tümüyle bağımsız olarak kişilerin bu haklara sahip olduğu vurgulanmaya çalışılır. insan haklarının her kültürde veya toplumda geçerli olması, insan haklarına
sahip olmada tarihsel, toplumsal veya kültürel koşulların hiçbir önem taşımamasıdır.
İnsan haklarına sahip olmada tarihsel, toplumsal veya kültürel koşullar belirleyicidir, demek yanlıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerin hangisi insan hakları bakımından doğru bir ifadedir?

İnsan hakları bir ülkenin yurttaşı olmak bakımından elde edilen haklardandır.

İnsan hakları ortak bir devlete sahip olmak bakımından elde edilen haklardandır.

İnsan hakları sadece insan olmak bakımından elde edilmiş olan haklardandır.

İnsan hakları dinin emirlerini yerine getirmek bakımından elde edilen haklardandır.

İnsan hakları bir ailenin üyesi olmak bakımından elde edilen haklardandır.

Açıklama:

“İnsan hakları terimi hem bu hakların doğasına hem de kaynağına işaret etmektedir. Bunlar bir kişinin sadece insan olmasından dolayı sahip olduğu haklardır. Bu haklar, kişilerin yurttaşlar, aile üyeleri, işçiler veya herhangi bir kamusal veya özel bir organizasyonun veya birliğin üyesi olarak sahip olabilecekleri (veya olamayacakları) hak ve ödevlerden bağımsız olarak tüm insanların taşıdıkları haklardır.
İnsan hakları sadece insan olmak bakımından elde edilmiş olan haklardandır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdaki ifadelerden hangisini kullanmak insan hakları bakımından uygun düşmez?

Her insan sadece insan olduğu için insan haklarına sahip olmada eşittir.

İnsan olma hakkı herhangi bir cezalandırma ile kaybolmaz.

En zalim katiller de insan haklarına sahiptir.

En kötü durumdaki insan da insan haklarına sahiptir.

İnsanlığa ait suçlar dışında herkes insan haklarına sahiptir.

Açıklama:

Eğer tüm insanlar sadece insan oldukları için bu haklara sahipse insanlar bu
haklara sahip olmada eşittirler. İnsan olma bırakılamayacağı, kaybedilemeyeceği,
cezalandırmayla geri alınamayacağı için insan hakları dokunulmazdır. En zalim
işkenceci de en kötü durumdaki kurban da hâlâ insandır
İnsanlığa ait suçlar dışında herkes insan haklarına sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Henry Shue'ya göre aşağıdakilerden hangisi temel insan haklarından değildir?

Güvenlik hakkı

Eğitim hakkı

Dokunulmazlık hakkı

Yaşama hakkı

Varlığını sürdırme hakkı

Açıklama:

Shue’ya göre temel haklar yalnızca “güvenlik hakları” ya da yaşama hakkı
ve dokunulmazlıklardan ibaret değildir. Aynı şekilde “varlığını sürdürme hakkı”
da temel haklardandır. Bununla Shue en alt düzeyde ekonomik güvencelere sahip olma ve varlığını sürdürebilmeyi kast etmektedir. Ama eğitim hakkı temel bir hak olarak görülmemektedir çünkü kişinin varlığını sürdürebilmesi ya da diğer haklarının korunabilmesi için eğitim hakkının korunması zorunlu değildir ona göre.

Doğru Cevap: B

Soru 16

“Elimizdeki insan hakları listelerini gözden geçirmek ve ‘yeni’ haklar saptayabilmek için ölçüt olarak ne kullanılabilir? Bazı hakların ‘temel’liği -ya da tersi- konusunda çekişmelere fazla yer bırakmayacak ölçüt ne olabilir?" sorusu hangi düşünüre aittir?

Kuçuradi'ye

Shue'ya

Cranston'a

Nozick'e

Donnelly'ye

Açıklama:

Kuçuradi, insan hakları ölçütüyle ilgili belgelere bakarak şu soruyu sorar : “Elimizdeki insan hakları listelerini gözden geçirmek ve ‘yeni’ haklar saptayabilmek için ölçüt olarak ne kullanılabilir? Bazı hakların ‘temel’liği -ya da tersi- konusunda çekişmelere fazla yer bırakmayacak ölçüt ne olabilir?” (Kuçuradi 2007, s. 3)
Kuçuradi'ye

Doğru Cevap: A

Soru 17

İnsan hakları ve normlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İnsan hakları normları sözcüğün geniş anlamında etikle, kişi eylemleriyle ilgili standartlar, ölçütlerdir

Türetildikleri ya da çıkarıldıkları yerler -kaynaklar- arasında farklılıklar olsa da tüm insan hakları normları eylemlere ilişkindirler.

Tüm insan hakları normları yapılması ya da yapılmaması gerekenleri bildirirler.

İnsan hakları normları insana yapılmaması gerekenler üzerine inşa edilmişlerdir.

İnsan hakları bir ide, bir düşünce, bir gereklilik düşüncesidir.

Açıklama:

İnsan hakları normları insana yapılmaması gerekenler üzerine inşa edilmişlerdir, demek yanlış olur, çünkü yapılması gerekenler de söz konusu olalıdır.
İnsan hakları normları insana yapılmaması gerekenler üzerine inşa edilmişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi "birinci kuşak" haklardan birisi değildir?

Yaşama hakkı

Çalışma hakkı

Haberleşme hakkı

Düşünceyi açıklamaya müdahale edilmemesi hakkı

Özel yaşama müdahale edilmeme hakkı

Açıklama:

İkinci kuşak haklara bir örnek olarak “çalışma hakkı” verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerin hangisi kültürel görecilik düşüncesine aykırı düşer?

Doğu'da ve Batı'da aynı konuda aynı düşüncenin geçerli olması beklenmemelidir.

Her ülkenin tarihsel koşullar nedeniyle insan hakları anlayışı farklıdır.

İngiltere'de geçerli olan bir insan hakkı düşüncesinin Türkiye'de de geçerli olması olağandır.

Evrensel bir insan hakkı anlayışı tarihsel koşullar nedeniyle mümkün değildir.

İnsan hakkı düşüncesi belirli bir kültürden kaynaklandığı için diğer kültürlere dayatılamaz.

Açıklama:

İnsan haklarının “evrenselliği” düşüncesine yapılan itirazların başında kültürel göreciliği savunanların yaptığı itiraz gelmektedir. Bu ise temelde insan hakları düşüncesinin belirli bir kültürün, Batı kültürünün ürünü olduğu ve her kültür için geçerli olamayacağı düşüncesidir. Bir yandan, düşüncenin kaynağının belirli bir kültür olduğu vurgulanırken öte yandan bu düşüncenin geçerliliğine ya da genel-geçerliğine karşı çıkılmaktadır. Genel-geçer olamama ise düşüncenin belli bir kültürde ortaya çıkmış olmasına dayandırılmaktadır.
İngiltere'de geçerli olan bir insan hakkı düşüncesinin Türkiye'de de geçerli olması olağandır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Michael Walzer'in insan haklarını temellendirmede kullandığı ve bütün toplumlarda ortak olarak bulunduğunu ileri sürdüğü negatif ilkeler arasında bulunmaz?

Öldürme

Vahşete yol açma

Büyük haksızlıklara sebep olma

Yardımlaşmadan kaçınma

İşkence yapma

Açıklama:

Bu evrensel çekirdek ise ona göre genellikle -öldürme, vahşete yol açma, büyük haksızlıklara sebep olma, işkence yapma gibi- negatif normlardan ya da yasaklardan oluşmaktadır. Walzer, bu yasakların ya da negatif ilkelerin tüm toplumlarda olduğunu ileri sürmektedir
Yardımlaşmadan kaçınma

Doğru Cevap: D

Soru 21

Devletin görevleri arasında bir hiyerarşi belirlenmiş olsa aşağıdakilerden hangisi en tepede yer alırdı?

Vatandaşların refah içinde yaşamasını sağlamak

Vatandaşlarının temel hak ve özgürlüklerini korumak

Vatandaşlarından düşük oranda vergi toplamak

Vatandaşlarına konfor alanları sağlamak

Vatandaşlarına özel hastane ve okul gibi olanaklar sağlamak

Açıklama:

Devletin varlık nedeni konusunda çeşitli tartışmalar, görüş farklılıkları bulunsa
da devletten en başta beklenenin kişilerin temel haklarını korumak, ülkede temel
özgürlükleri sağlamak olduğu konusunda neredeyse bir görüş birliği vardır.Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin yayın tarihini gösterir?

1948

1952

1958

1962

1966

Açıklama:

İnsan haklarının, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde ve 1966 BM Sözleşmeleri’nde yer alan haklar olduğu görüşü, bu konuda bir görüş birliğinin olması,
sonuçta bu hakları temellendiren bir araç hâline getirilmektedir. Kimilerine göre
bu konudaki görüş birliği insan haklarının neler olduğu konusunda elimizdeki tek
somut dayanaktır.Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

İnsan haklarının özellikleri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Evrensel olması

Irka göre değişmesi

Cinsiyete göre değişmesi

Yaşa göre değişmesi

Dinlere göre değişkenlik göstermesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi insan hakları ve etik ilişkisi düşünüldüğünde bu ilişki sonucu ortaya çıkan özellikler arasında yer almaz?

İnsan hakları belirli etik normlarıyla belirlenmiştir

Etik nasıl davranılması gerektiğini söyler

Etik nasıl davranılmaması gerektiğini söyler

İnsan haklarını sınırsız hale getirir

Etik ve insan hakları insan onuruna uygun bir yaşamın sağlanmasının önkoşullarıyla ilgilidir

Açıklama:

Etik bir temel olmaksızın insan haklarından söz etmek mümkün değildir. Belli bir insan anlayışına dayanan insan hakları düşüncesi, insana “insanca bir yaşamın”, insan onuruna uygun bir yaşamın sağlanmasının önkoşullarıyla ilgilidir. Kimi zaman nasıl davranılması gerektiğini, kimi zaman nasıl davranılmaması gerektiğini, kimi zamansa neye izin verilip neye verilemeyeceğini ifade eden normlardır bunlar. Sözcüğün geniş anlamında etikle, kişi eylemleriyle ilgili standartlar, ölçütlerdir insan hakları normları.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Kültürel görecilik, insan haklarının hangi temel özelliğine zıt bir tanıma sahiptir?

Irka göre değişkenlik göstermesi

Evrenselliği

Cinsiyete göre değişkenlik göstermesi

Dile göre değişkenlik göstermesi

Dine göre değişkenlik göstermesi

Açıklama:

Bugün insan haklarının “evrenselliği” düşüncesine yapılan itirazların başında kültürel göreciliği savunanların yaptığı itiraz gelmektedir. Bu ise temelde insan hakları düşüncesinin belirli bir kültürün, Batı kültürünün ürünü olduğu ve her kültür için geçerli olamayacağı düşüncesidir. Bir yandan, düşüncenin kaynağının belirli bir kültür olduğu vurgulanırken öte yandan bu düşüncenin geçerliliğine ya da genel-geçerliğine karşı çıkılmaktadır. Genel-geçer olamama ise düşüncenin belli bir kültürde ortaya çıkmış olmasına dayandırılmaktadır.Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Bir ülkede eve girerken ayakkabıların çıkarılması gerekliliği, başka bir ülkede ise böyle bir gerekliliğin olmaması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

İnsan hakları

Evrensel etik

Kültürel görecilik

Temel hak ve özgürlükler

Evrensel normlar

Açıklama:

Kültürel görecilik hiçbir ilke ve değerin genel geçer ya da “evrensel” olmadığı, onların kültürlere ya da toplumlara göre değişiklik gösterdiği düşüncesidir.Tanıma uygun olarak ilke ve değerler evrensel değil, kültür ve ya toplumlara göre değişebilir, bu durumda da doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi "birinci kuşak" haklar arasında yer alır?

Mülk edinme hakkı

Yaşama hakkı

Çalışma hakkı

Temiz bir çevrede yaşama hakkı

Barış hakkı

Açıklama:

“Birinci kuşak haklar” denilenler sivil, siyasi ve kişisel haklardır. Başta yaşama
hakkı olmak üzere özel yaşama, haberleşmeye, düşünceyi açıklamaya müdahale
etmeme gibi dokunulmazlıklar bu hakların özünü oluşturmaktadır. Özünde kişiyi
devletin ve diğer kişi ve grupların saldırılarından-baskısından korumayı, kişinin
insanca yaşamasını sağlamayı temele alan haklardır bunlar.Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Düşüncelerini açıklamaya çalışırken devlet organları tarafından engellen bir vatandaşın hangi tür hakkı elinden alınmaktadır?

Birinci kuşak

İkinci kuşak

Üçüncü kuşak

Ekonomik

Çalışma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi “varlığını sürdürme hakkı”nı da temel haklar arasında görmektedir?

Maurice Cranston

Robert Nozick

Henry Shue

İoanna Kuçuradi

Benjamin Franklin

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 30

Bir ülkede insan haklarının koruma altına alınabilmesi ve yürütülebilmesi aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Ekonomiyle

Felsefeyle

Etikle

Siyasetle

Kolluk kuvvetleriyle

Açıklama:

Bir ülkede insan hakları, ancak ülkeyi yönetenlerin temel hakları korumayı amaç edinmeleriyle çıkarılacak anayasa, yasa ve yönetmeliklerin bu amacı göz önünde tutarak hazırlanmasıyla ve amacına uygun bir biçimde uygulanmasıyla korunabilir. Yasalar ya da bir bütün olarak hukuk kurumu, bu anlamda, hiçbir zaman tümüyle siyasetin dışında değildir. Her yasa bir siyasal karar sonucu ortaya çıkar ya da bir siyasal kararı yansıtır. Her zaman yasaları çıkaran bir parlamento, bir kurul veya en genel anlamda siyasal bir otorite mevcuttur.Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi kişilerin tek başlarına kendi varlıklarını ve özgürlüklerini koruyamadıkları için sınırsız özgürlüklerinden vazgeçip erki bir üst otoriteye ya da makama devrettiklerini ve devletin böyle ortaya çıktığını ileri sürer?

Devlet Kuramı

Biyolojik Kuram

Sözleşmecilik Kuramı

Aile Kuramı

Kuvvet ve Mücadele Kuramı

Açıklama:

Sözleşmecilik Kuramı, kişilerin tek başlarına kendi varlıklarını ve özgürlüklerini koruyamadıkları için sınırsız özgürlüklerinden vazgeçip erki bir üst otoriteye ya da makama devrettiklerini, devletin böyle ortaya çıktığını ileri sürer.

Doğru Cevap: C

Soru 32

İnsan haklarının temeli aşağıdakilerden hangisidir?

Bir millete ait olmak

İnsan türünün üyesi olmak

Bir kültüre sahip olmak

Sosyal açıdan gelişmiş olmak

Bağımsız yaşayabilmek

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi “İnsan nedir?”, “İnsanın ayırd edici özellikleri nedir?” gibi sorularla insanın neliğini ortaya koymayı kendisine sorun edinen felsefe dalıdır?

Sosyal Antropoloji

Sosyal Bilimler Felsefesi

Ontoloji

Bilgi Felsefesi

İnsan Felsefesi

Açıklama:

“İnsan nedir?”, “İnsanın ayırd edici özellikleri nedir?” gibi sorularla insanın neliğini (ne olduğunu, yapısını, “özünü”) ortaya koymayı kendisine sorun edinen felsefe dalı Felsefi Antropoloji ya da İnsan Felsefesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Maurice Cranston gibi düşünürler yerine getirilemeyecek maliyet yükü nedeniyle bunların her yerde geçerli olmamalarından yola çıkarak “yerine getirilmesi olanaksız olan şeyleri yerine getirme yükümlülüğünün” olamayacağını, onun için bu türden hakların da hak olamayacağını ileri sürerler. Bu düşünürlere göre herhangi bir moral hakkın varlığının kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

Evrensellik

Uygulanabilirlik

Geçerlilik

Niteliklilik

Güvenilirlik

Açıklama:

Maurice Cranston gibi düşünürler yerine getirilemeyecek maliyet yükü nedeniyle bunların her yerde geçerli olmamalarından yola çıkarak “yerine getirilmesi olanaksız olan şeyleri yerine getirme yükümlülüğünün” olamayacağını, onun için bu türden hakların da hak olamayacağını ileri sürerler (Freeman 2008, s. 82). Herhangi bir moral hakkın varlığının kanıtı “uygulanabilirliğidir” onlara göre.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıda verilen düşünürlerden hangisi insan hakları kavramının altına kişinin güvenliğine ilişkin istemleri ve/veya ‘temel özgürlükler’ ile insanın olanaklarını korumanın genel olarak önkoşullarına ilişkin istemleri koymaktadır?

İonna Kuçuradi

Henry Shue

Maurice Cranston

Robert Nozick

Thomas Paine

Açıklama:

Kuçuradi insan hakları kavramının altına “kişinin güvenliğine ilişkin istemleri ve/veya ‘temel özgürlükler’ ile insanın olanaklarını korumanın genel olarak önkoşullarına ilişkin istemleri (sağlık için gerekli yaşam düzeyi, eğitim, çalışma vb. hakları)” (Kuçuradi 2007, s. 4) koymaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının temelini oluşturmaktadır?

Hukuk

Doğa

Felsefe

Etik

Sosyal Bilimler

Açıklama:

İnsan haklarının hukukla ilişkisi iyi bilinir. Ama insan haklarıyla etik arasındaki zorunlu bağlantıdan pek söz edilmez. Oysa etik bir temel olmaksızın insan haklarından söz etmek mümkün değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Haklara ilişkin gelişmeyi, çeşitlenmeyi açıklamada en sık başvurulan yol aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

İnsan Haklarını ve Temel Özgürlükleri Korumaya Dair Sözleşme

Sosyal normlar

Üç kuşak düşüncesi

Teorik birikim

Açıklama:

Haklara ilişkin gelişmeyi, çeşitlenmeyi açıklamada en sık başvurulan yol ise “üç kuşak” düşüncesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdaki haklardan hangisi ikinci kuşaktır?

Sivil haklar

Politik haklar

Kültürel haklar

Barış hakkı

Temiz çevre hakkı

Açıklama:

Evrensel Bildirge’de sivil ve politik hakların yanında bir dizi ekonomik, sosyal ve kültürel haklar da yer almaktaydı. Bu haklar “ikinci kuşak haklar” olarak bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Hiçbir ilke ve değerin genel geçer ya da “evrensel” olmadığı düşüncesi aşağıdaki kavramların hangisi ile ifade edilir?

Hakların evrenselliği

Temel haklar

İnsani değerler

Genel-geçer olma

Kültürel görecilik

Açıklama:

Kültürel görecilik hiçbir ilke ve değerin genel geçer ya da “evrensel” olmadığı, onların kültürlere ya da toplumlara göre değişiklik gösterdiği düşüncesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Dar (thin) ve geniş (thick) anlamda ahlak ayrımına dayanan insan hakları temellendirmesini yapan düşünür, aşağıdakilerden hangisidir?

Michael Walzer

Richard Rorty

Thomas Paine

Hugo Grotius

Henry Shue

Açıklama:

Temellendirme görüşlerinde biri, Michael Walzer’ın dar (thin) ve geniş (thick) anlamda ahlak ayrımına dayanan insan hakları temellendirmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bireyin insan haklarından yararlanabilmesi için "............" gerekmektedir. Cümlede tırmak içerisinde boş bırakılan kısmı aşağıdaki ifadelerden hangisi en iyi şekilde tamamlar?

Belirli bir sosyal çevre içinde olması

O bölgede yaşayan insanlarla aynı dil ve kültüre sahip olması

Irksal ve fiziksel özelliklerinin diğer bireylere uyum sağlaması

İnsan türünün bir üyesi olması

Belirli bir miletin üyesi olması

Açıklama:

Bireyin insan haklarından yararlanabilmesi için sadece insan türünün bir üyesi olması yeterlidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Temel haklar yalnızca 'güvenlik hakları' ya da yaşama hakkı ve dokunulmazlıklardan ibaret değildir. Aynı flekilde 'varlığını sürdürme hakkı' da temel haklardandır." Görüşünü ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Henry Shue

Maurice Cranston

Karl Max

Robert Nozick

Michael Walzer

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 43

İnsan hakları bir ide, bir düşünce,bir gereklilik düşüncesidir.

''Temel haklar'',''Kişi hakları'' diye de adlandırılır.

Neyin ne zaman yapılması gerektiğini belirten pozitif normlar içerir.

İnsanca bir yaşam ön koşuldur.

Yukarıdaki madelerin hangisi yada hangileri insan haklarının özellikleri arasında yer alır?

Yanlızca II

I,II ve III

I,III VE IV

II,III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

İnsan hakları bir ide, bir düşünce,bir gereklilik düşüncesidir.

''Temel haklar'',''Kişi hakları'' diye de adlandırılır.

Neyin ne zaman yapılması gerektiğini belirten pozitif normlar içerir.

İnsanca bir yaşam ön koşuldur. Bu maddelerin tümü insan hakları özellikleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir

Doğru Cevap: E

Soru 44

İnsan haklarının sayısının ve çeşitliliğinin sürekli artmasından dolayı oluşan olumsuz sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan hakları deformasyonu

İnsan hakları enflasyonu

İnsan hakları geriliği

İnsan haklarının süreksizliği

İnsan haklarının eşitsizliği

Açıklama:

İnsan haklarının sayısının ve çeşitliliğinin sürekli artmasından dolayı insan hakları enflasyonu meydana gelmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi "birinci kuşak haklar" arasında yer alır ?

Dayanışma hakkı

Eğitim hakkkı

Haberleşme hakkı

Çalışma hakkı

Gelişme hakkı

Açıklama:

Haberleşme hakkı birinci kuşak haklardandır. Eğitim ve çalışma hakkı ikinci kuşak, dayanışma hakkı ise üçüncü kuşak haklardandır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi ikinci kuşak hakları arasında yer alır?

Yaşama hakkı

Haberleşme hakkı

Özel yaşamın dokunulmazlığı

Çalışma hakkkı

Dayanışma hakkkı

Açıklama:

Yaşama hakkı, haberleşme hakkı ve özel yaşamın dokunulmazlığı birinci kuşak haklardandır. Dayanışma hakkı üçüncü kuşak haklardandır. Çalışma hakkı ise ekonomik hayata dair olan ikinci kuşak haklardandır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

İnsan ve Halkların Hakları Üzerine Afrika Sözleşmesi'nde onaylanan ilk hak aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişme Hakkı

Varolma Hakkı

Çalışma Hakkı

Seçme Hakkı

Temizlik Hakkı

Açıklama:

İnsan ve Halkların Hakları Üzerine Afrika Sözleşmesi'nde onaylanan ilk hak Varolma hakkıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Faydacılığın en fazla önem verdiği etik kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Sonuççu etik kuram

Evrensel etik kuram

İşlevsel etik kuram

Kültürel etik kuram

Sistemsel etik kuram

Açıklama:

Faydacılık tipik bir sonuççu etik kuramdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

İnsan hakları evrenseldir.

İnsan haklarının hukuki süreçte uluslararası niteliktedir.

Zamanüstü, toplum ve kültürüstü doğrular, ilkeler yoktur.

Yukarıdaki maddelerden hangisi yada hangileri Kültürel göreciliğin özellikleri arasında yer alır?

Sadece I

Sadece II

Sadece III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Uluslararası düzeyde yürütülen insan hakları tartışmasında “kültürel görecilik”, bireylerin yararlandıkları sivil ve siyasal hakların olup olmamasını ve genişliğini tamamen (dinsel, siyasal ve yasal uygulamalar da içinde olmak üzere) kültürel geleneklerin belirlediği, evrenselliğin söz konusu olmadığı düşüncesidir.
Kültürel göreciliğe göre zamanüstü, toplum ve kültürüstü doğrular, ilkeler yoktur. Doğru cevap C 'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Kişilerin tek başlarına kendi varlıklarını ve özgürlüklerini koruyamadıkları için sınırsız özgürlüklerinden vazgeçip erki bir üst otoriteye ya da makama devrettiklerini, devletin böyle ortaya çıktığını ileri süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Yansıyma Kuramı

Sözleşmecilik Kuramı

Yaratma Kuramı

Sömürgecilik Kuramı

Biçimcilik Kuramı

Açıklama:

Kişilerin tek başlarına kendi varlıklarını ve özgürlüklerini koruyamadıkları için sınırsız özgürlüklerinden vazgeçip erki bir üst otoriteye ya damakama devrettiklerini, devletin böyle ortaya çıktığını ileri süren kuram Sözleşmecilik Kuramıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Temel hakları yalnızca güvenlik hakları ya da yaşama hakkı ve dokunulmazlıklardan ibaret görmeyen, aynı şekilde varlığını sürdürme hakkını da temel haklar arasında gören liberal düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Maurice Cranston

Henry Shue

Michael Walzer

Robert Nozick

Ioanna Kuçuradi

Açıklama:

Henry Shue, ekonomik ve kültürel hakları temel haklar ya da insan hakları arasında görmeyen ancak insan haklarının kapsamını Nozick ve Crantson'a göre daha genişleten bir görüşe sahiptir. Shue'ya göre temel haklar yalnızca güvenlik hakları ya da yaşama hakkı ve dokunulmazlıklardan ibaret değildir. Aynı şekilde varlığını sürdürme hakkı da temel haklardandır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

İnsan hakları kavramının altına ''kişinin güvenliğine ilişkin istemleri veya temel özgürlükler'' ile ''insan olanaklarını korumanın genel olarak ön koşullarına ilişkin istemleri'' (sağlık, eğitim, çalışma vb.) koyan ve insan hakları kavramının kapsamını bu iki hak grubuyla sınırlandırmak isteyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

John Locke

Maurice Cranston

David Miller

Ionna Kuçuradi

Henry Shue

Açıklama:

Ionna Kuçuradi insan hakları terimini iki türden istemle sınırlama düşüncesindedir. İnsan hakları kavramının altına ''kişinin güvenliğine ilişkin istemleri veya temel özgürlükler'' ile ''insan olanaklarını korumanın genel olarak ön koşullarına ilişkin istemleri'' (sağlık, eğitim, çalışma vb.) koymak istemekte ve bu çerçevede insan hakları kavramının kapsamını bu iki hak grubuyla sınırlandırmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Başta yaşama hakkı olmak üzere özel yaşama, haberleşmeye, düşünceyi açıklamaya müdahale etmeme gibi dokunulmazlıkların özünü oluşturduğu sivil, siyasi ve kişisel haklar hangi kuşak haklar arasında yer almaktadır?

İkinci kuşak haklar

Dördüncü kuşak haklar

Birinci kuşak haklar

Üçüncü kuşak haklar

Son kuşak haklar

Açıklama:

Özünde kişiyi devletin ve diğer kişi ve grupların saldırılarından-baskısından korumayı, kişinin insanca yaşamasını ağlamayı temel alan haklar, yani sivil, siyasi ve kişisel haklar birinci kuşak haklar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi negatif haklar olarak adlandırılan ve temel haklar olduğu kabul edilen haklardan birisi değildir?

Din ve vicdan özgürlüğü

Yaşama hakkı

Düşünceyi açıklama hakkı

Ayrımcılığa uğramama hakkı

Barış hakkı

Açıklama:

Genel olarak insan hakları denilince ilk akla gelen ve üzerinde en az tartışma yapılan hak kategorisi birinci kuşak haklardır. Bunlar; yaşama hakkı, din ve vicdan özgürlüğü, düşünceyi açıklama hakkı, ayrımcılığa uğramama hakkı ve adil yargılanma hakkıdır. Barış hakkı bu grupta olmayıp üçüncü kuşak haklardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyıla kadar temel moral ve anayasal haklar arasında yer almayan ikincil kuşak haklarından birisidir?

Eğitim hakkı

Barış hakkı

Temiz bir çevrede yaşama hakkı

Sığınma hakkı

Adil yargılanma hakkı

Açıklama:

Eğitim hakkı her ne kadar daha önce gündeme gelse de 20. yüzyıla kadar pek kabul görmemiş bir ikinci kuşak haktır. Şıklarda yer alan barış hakkı ve temiz bir çevrede yaşama hakkı üçüncü kuşak haklar arasındayken, adil yargılanma hakkı ve sığınma hakkı birincil kuşak haklar arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi göre son dönemde gündeme gelmiş olan üçüncü nesil haklar arasındadır?

Düşünceyi açıklama hakkı

Eğitim hakkı

Çalışma hakkı

Temiz bir çevrede yaşama hakkı

Adil yargılanma hakkı

Açıklama:

Temiz bir çevrede yaşama hakkı, barış hakkı ve gelişme gibi haklar görece daha yakın dönemde ortaya atılmış üçüncü kuşak haklardır. Bu yeni insan hakları grubu dayanışma hakları olarak adlandırılmaktadır. Ancak bu hakların insan hakları mı yoksa grup hakları mı olduğu tartışması sürmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Hiç bir ilke ya da değerin genel geçer ya da evrensel olmadığı, onların toplumlara göre değişiklik gösterdiği düşüncesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Özgürlük

Kültürel özerklik

Kültürel görecelik

Toplumsal değişim

Sosyo-kültürel değişme

Açıklama:

Hiç bir ilke ya da değerin genel geçer ya da evrensel olmadığı, onların toplumlara göre değişiklik gösterdiği düşüncesi kültürel görecilik kavramı ile ifade edilmektedir. Kültürel görecilik, benzer göreciliği savunan görüşler gibi etik doğrulara ve etikte genel geçerliliğe karşı çıkmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi kültürel göreceliğe göre insan haklarının Batı kültürünün bir ürünü olmasının sonuçlarından birisi değildir?

İnsan haklarının her kültür için geçerli olmayacağı

İnsan hakları düşüncesinin kaynağının yalnızca belirli bir kültür olması

Etik normların kültürler üstü geçerliliğinin olup olmadığı tartışması

Bir toplumda insan hakları ihlali olan bir eylemin bir başka toplumda yasaya uygun ya da meşru olabilmesi

Evrensel etik doğrulara ve etikte genel geçerliliğe ulaşmanın kolaylaşması

Açıklama:

İnsan haklarının Batı temelli olmasına yönelik olarak kültürel görecilik düşüncesini benimseyenler tarafından bir takım itirazlar yükselmiştir. Bunlardan ilki; insan haklarının tüm kültürler için geçerli olmayabileceği ya da farklı bir şekilde geçerli olabileceğidir. Diğer yandan insan haklarının Batı kaynaklı olması, insan haklarının yalnızca belirli bir kültürün ürünü olduğuna ve diğer kültürleri temsil etmediğine yönelik tartışmaları artırmıştır. Üçüncü olarak bu durum bir toplumda yasal olarak kabul edilen bir durumun diğer toplumda yasal olmayabileceğini tartışmasını yaratmıştır. Son olarak etik normların kültürler üstü geçerli olup olmayacağı tartışması ortaya çıkmıştır. Tüm toplumlar için evrensel etik doğrulara ve etikte genel geçerliliğe ulaşmanın kolaylaşması ise kültürel görecelik düşüncesinin savlarından birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

İnsan haklarının teorik ya da rasyonel bir temellendirmesinin yapılamayacağını, buna gerek de olmadığını savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Wellman

R. Rorty

Kuçuradi

Cranston

Shue

Açıklama:

İnsan haklarının teorik ya da rasyonel bir temellendirmesinin yapılamayacağını, buna gerek de olmadığını savunan düşünür R. Rorty'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi gelişme hakkı, barış hakkı ve temiz bir çevrede yaşama hakkı gibi hakları içinde barındıran üçüncü kuşak hakların yaygın olarak kullanılan bir diğer adıdır?

Kolektif haklar

Ortak yaşam hakları

Dayanışma hakları

Birliktelik hakları

Bütünleşme hakları

Açıklama:

Barış hakkı, gelişme hakkı, temiz bir çevrede yaşama gibi üçüncü kuşak haklar sıkça dayanışma hakları olarak da adlandırılmaktadır. Bu haklar bireylerin hakları olmaktan ziyade grup haklarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

İnsan hakları taşıyıcısı olmak için dil, ırk, din, cinsiyet, millet gibi sosyal, kültürel ve ırksal-fiziksel özelliklerin hiçbir rolü olmaması, insan haklarının aşağıdaki hangi özelliği kazanmasına yol açmıştır?

Eşitlikçi olması

Evrensel olması

Adil olması

Özgürlükçü olması

Hakkaniyetçi olması

Açıklama:

İnsan hakları genellikle insanın insan olarak -yalnızca insan türünün bir üyesi olması nedeniyle- sahip olduğu haklar olarak tanımlanır. Bununla, bu hakların taşıyıcısının dil, ırk, din, cinsiyet, millet gibi sosyal, kültürel ve ırksal-fiziksel özelliklerinin bu haklara sahip olmasında hiçbir rolünün olmadığı, bu niteliklerden tümüyle bağımsız olarak kişilerin bu haklara sahip olduğu vurgulanmaya çalışılır. Bu nedenle insan haklarının “evrensel” olduğu söylenir. “Evrensellik”le kast edilen, insan haklarının her kültürde veya toplumda geçerli olması, insan haklarına sahip olmada tarihsel, toplumsal veya kültürel koşulların hiçbir önem taşımamasıdır. ‹nsan haklarının insan olan herkesin hakları olduğu, bu haklara sahip olmada yurttaşlık, din, dil, ırk, cinsiyet gibi hiçbir faktörün önemli olmadığı, sadece insan olmanın bu haklara sahip olmada yeterli olduğu, iyi bilinen ve sıkça da tekrarlanan bir saptamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

“İnsan nedir?”, “insanın ayırd edici özellikleri nedir?” gibi sorularla insanın neliğini (ne olduğunu, yapısını, “özünü”) ortaya koymayı kendisine sorun edinen felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan felsefesi

Siyaset felsefesi

Toplum felsefesi

Bilgi felsefesi

Sanat felsefesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 63

Bir eylemi, bir sanat yapıtını, bir düşünceyi, bir durumu, bir kavramı vb. şeyleri değerlendirmeye yarayan ve genel olma veya genelgeçer olma iddiasında olan önermelere ne ad verilir?

Tanım

Kavram

Olgu

Norm

İdea

Açıklama:

Normlar, bir eylemi, bir sanat yapıtını, bir düşünceyi, bir durumu, bir kavramı vb. şeyleri değerlendirmeye yarayan ve genel olma veya genelgeçer olma iddiasında olan önermelerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

İnsan Hakları sınıflandırmasında bahsi geçen birinci kuşak haklar aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak belirtilmiştir?

Sivil haklar

Siyasi haklar

Kişisel haklar

Sivil, siyasi ve kişisel haklar

Sivil ve siyasi haklar

Açıklama:

“Birinci kuşak haklar” denilenler sivil, siyasi ve kişisel haklardır. Başta yaşama hakkı olmak üzere özel yaşama, haberleşmeye, düşünceyi açıklamaya müdahale etmeme gibi dokunulmazlıklar bu hakların özünü oluşturmaktadır. Özünde kişiyi devletin ve diğer kişi ve grupların saldırılarından-baskısından korumayı, kişinin insanca yaşamasını sağlamayı temele alan haklardır bunlar. Genel olarak insan hakları denilince ilk akla gelen ve üzerlerinde en az tartışma yapılan hak kategorisi de bu haklardır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

“Herkes kötü muameleden kurtulmak için başka ülkelerden sığınma talep etme ve bundan yararlanma hakkına sahiptir” ifadesi İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin kaçıncı maddesinde yer almaktadır?

maddesinde

maddesinde

maddesinde

maddesinde

maddesinde

Açıklama:

Hugo Grotius’un 1625’te doğal hak olarak devletin “sığınma tanıma hakkı”ndan söz etmesine karşın, bu hak Evrensel Bildirge’nin sunduğu birkaç yeni haktan birisidir. Evrensel Bildirge’nin 14. Maddesinde “Herkes kötü muameleden kurtulmak için başka ülkelerden sığınma talep etme ve bundan yararlanma hakkına sahiptir” denilmektedir. Buna sıkça “sığınma hakkı” denilse de aslında burada birden çok hak söz konusudur (Wellman 1999, s. 17). Sığınma hakkı kimi zaman yaşama hakkının korunmasının tek yolu haline gelebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

İnsan Hakları sınıflandırmasında bahsi geçen ikinci kuşak haklar aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak belirtilmiştir?

Ekonomik haklar

Sosyal haklar

Ekonomik ve sosyal haklar

Sosyal ve kültürel haklar

Ekonomik, sosyal ve kültürel haklar

Açıklama:

Evrensel Bildirge’de sivil ve politik hakların yanında bir dizi ekonomik, sosyal ve kültürel haklar da yer almaktaydı. Bu haklar “ikinci kuşak haklar” olarak bilinmektedir çünkü bu türden bir hak ne 1776 tarihli Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’nde ne de 1789 tarihli Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi’nde yer almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 67

İnsan Hakları sınıflandırmasında bahsi geçen üçüncü kuşak haklar sıkça aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Kardeşlik Hakları

Dayanışma Hakları

İnanç Hakları

Bilim Hakları

Doğa Hakları

Açıklama:

Bu yeni insan hakları sıkça “dayanışma hakları” olarak adlandırılmaktadır. Dayanışma bir grup içinde karşılıklı destek veya bağlılıkla, özellikle güçlü ortak ilgi, sempati ve istek duyan bireyler arasında gerçekleşmektedir. Dayanışma üçüncü kuşak hakların tanımına iki biçimde girmektedir: Birincisi, bu haklar, bireylerin hakları olmaktan ziyade sosyal grup haklarıdır. Bu haklar tüm insanlığın barışa ve sağlıklı çevreye sahip olma hakkını ve her halkın kendi geleceğini ve kendi kültürünü belirleme hakkına sahip olma haklarını da kapsamaktadır. ‹kincisi, bu haklar suçu tüm insanlığa yüklemektedir. Bu haklar dünya çapında eyleme geçmeyi talep etmektedir, bu hakların yüklediği ödevlerin yerine getirilmesi de öncelikle uluslararası kurumlara düşmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

İnsan haklarının ya da temel hakların taşıyıcısı (öznesi) kişi iken dayanışma haklarından oluşan üçüncü kuşak hakların taşıyıcısı çoğunlukla kimlerdir?

Gruplar

Azınlıklar

Zenginler

Az gelişmiş ülkeler

Gelişmekte olan ülkeler

Açıklama:

İnsan hakları, kişinin yalnız insan olması nedeniyle sahip olduğu haklar iken üçüncü kuşak haklar denilen “dayanışma hakları”nın taşıyıcıları bireyler değil, gruplardır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Hiçbir ilke ve değerin genel geçer ya da “evrensel” olmadığı, onların kültürlere ya da toplumlara göre değişiklik gösterdiği düşüncesine ne ad verilir?

Görecelik

Dini görecelik

Sosyal görecelik

Kültürel görecelik

Evrensel görecelik

Açıklama:

Kültürel görecilik hiçbir ilke ve değerin genel geçer ya da “evrensel” olmadığı, onların kültürlere ya da toplumlara göre değişiklik gösterdiği düşüncesidir. Kültürel göreciliği savunanlar, insan hakları normları için söylenegeldiği gibi, “evrensel geçerli”, yani her kültürde ve zamanda geçerli ilkelerin, normların olabileceğini yadsırlar. Farklı türden ve farklı derecelerde kültürel göreciliği savunan görüşler olmasına karşın, bunların ana savları değer, etik ilke, etik norm gibi şeylerin, bir kültürün ürünü olduğu, bir kültürün damgasını taşıdığı, ancak o belirli kültürün ya da benzer toplumların koşulları içinde “geçerlilik” ve “doğruluk” taşıdığıdır. Genel kimi ilkeler olsa bile bu ilkeler her kültürün kendi bakış açılarına göre anlaşılacak ve uygulanacaktır. Her kültürün kendi etik ilkeleri olacak ya da başka kültürlerin ilkeleri bu kültürde farklı bir biçimde yorumlanıp uygulanacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

“Her halk, varolma hakkına sahiptir.” ifadesi aşağıdakilerden hangisinin birinci maddesidir?

İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi

Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi

Halkların Hakları Evrensel Bildirgesi

Açıklama:

Üçüncü kuşak haklara örnek olarak halkların varolma hakkı verilmektedir. Halkların Hakları Evrensel Bildirgesi’nin birinci maddesi “Her halk, varolma hakkına sahiptir.” demektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Genellikle insanın insan olarak -yalnızca insan türünün bir üyesi olması nedeniyle- sahip olduğu haklar olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan Hakları

Özgürlük

Hürriyet

İnsan

Hak

Açıklama:

İnsan Hakları: Dil, ırk, din, cinsiyet, millet gibi sosyal, kültürel ve ırksal-fiziksel özelliklerinin bu haklara sahip olmasında hiçbir rolünün olmadığı, bu niteliklerden tümüyle bağımsız olarak kişlerin bu haklara sahip olduğu vurgulanmaya çalışılır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

İnsan haklarının her kültürde veya toplumda geçerli olması, insan haklarına sahip olmada tarihsel, toplumsal veya kültürel koşulların hiçbir önem taşımaması, İnsan Haklarının hangi özelliğini vurgular?

Evrensellik

Genellenebilirlik

Objektiflik

Tarafsızlık

Değerli

Açıklama:

İnsan haklarının insan olan herkesin hakları olduğu, bu haklara sahip olmada yurttaşlık, din, dil, ırk, cinsiyet gibi hiçbir faktörün önemli olmadığı, sadece insan olmanın bu haklara sahip olmada yeterli olduğu, iyi bilinen ve sıkça da tekrarlanan bir saptamadır. Işte bu ifade Evrenselliği işaret eder.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Bir eylemi, bir sanat yapıtını, bir düşünceyi, bir durumu, bir kavramı vb. şeyleri değerlendirmeye yarayan ve genel olma veya genelgeçer olma iddiasında olan önermelere ne ad verilir?

Kurallar

paradoks

Paradigma

Kuramlar

Normlar

Açıklama:

Yukarıda belirtilen tanım Normlar’ı ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 74

“Herkes kötü muameleden kurtulmak için başka ülkelerden sığınma talep etme ve bundan yararlanma hakkına sahiptir” Evrensel Bildirgenin hangi maddesi bu ifadeyi söyler?

Maddesi

Maddesi

Maddesi

Maddesi

Maddesi

Açıklama:

Evrensel bildirgenin 14. Maddesi başka ülkelere sığınma hakkını belirtir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Evrensel Bildirgenin 14. Maddesi neyi konu eder?

Sığınma hakkını

İnsan Hakkını

İnsan Özgürlüğünü

Kişi Haklarını

Kişilik haklarını

Açıklama:

Evrensel bildirgenin 14. Maddesi başka ülkelere sığınma hakkını belirtir. Aynı zamanda buna Sığınma Hakkı da denir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

“Sığınma hakkı kimi zaman yaşama hakkının korunmasının tek yolu haline gelebilmektedir” sözü kime aittir?

Kuçuradi

Wellman

Burghan

Sorisowski

Sergey

Açıklama:

Wellman (1999, s.17): Sığınma hakkı kimi zaman yaşama hakkının korunmasının tek yolu haline gelebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Haklara ilişkin gelişmeyi, çeşitlenmeyi açıklamada en sık başvurulan yol kaçıncı kuşak düşüncesidir?

Bir kuşak

İki kuşak

Üç kuşak

Dört kuşak

Beş kuşak

Açıklama:

Yukarıda belirtilen en sık başvurulan yol “üç kuşak” düşüncesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Özünde kişiyi devletin ve diğer kişi ve grupların saldırılarından-baskısından korumayı, kişinin insanca yaşamasını sağlamayı temele alan haklar hangi kuşak haklardır?

Birinci kuşak

İkinci kuşak

Üçüncü kuşak

Dördüncü kuşak

Beşinci kuşak

Açıklama:

Başta yaşama hakkı olmak üzere özel yaşama, haberleşmeye, düşünceyi açıklamaya müdahale etmeme gibi dokunulmazlıklar bu hakların özünü oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Ekonomik, sosyal ve kültürel hakların kapsamında yer aldığı haklar için, aşağıdaki adlandırmalardan hangisi kullanılır?

Birinci kuşak haklar

İkinci kuşak haklar

Üçüncü kuşak haklar

Dördüncü kuşak haklar

Beşinci kuşak haklar

Açıklama:

Yukarıda bahsedilen haklar ikinci kuşak haklarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Birinci kuşak

İkinci kuşak

Üçüncü kuşak

Dördüncü kuşak

Beşinci kuşak

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 81

Siyaset ve insan hakları kavramları kapsamında aşağıda verilen seçeneklerden hangisi sorun teşkil eder?

İnsan haklarının sadece bir hukuk sorunu olarak görülmesi

Siyaset ve insan hakları kavramlarını birlikte ele almak

İnsan haklarının etik temelli değerlendirilmesi

İnsan haklarının felsefe temelli değerlendirilmesi

İnsan haklarının disiplinler arası bir sorun olarak görülmesi gerektiği

Açıklama:

Siyaset ve insan hakları tüm toplumsal gerçeklikler göz önüne alınarak değerlendirilmeli ve disiplinler arası yaklaşımlar önemsenmelidir. Herhangi bir kavramsal boşluk bu kavramların diğerini etkilemesine sebep olur. Bu bağlamda insan haklarının sadece bir hukuk sorunu olarak ele alınması sorunludur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Hangisi insan hakları kavramının önemi bağlamında değerlendirilemez?

İnsan hakları, insan türünün üyesi olma koşulunu gözetir.

Din, dil, ırk, cinsiyet ve millet gibi herhangi bir koşul gözetilemez.

Evrensellik koşulu şarttır.

İnsan hakları devletler özelinde sınırlandırılabilir.

İnsan hakları göreceli bir kavram değildir.

Açıklama:

İnsan hakları, insan olma koşuluyla başlayan, evrensel ve dil, din, cinsiyet gibi ayrımlar gözetmeyen haklardır. Bu durum hakların göreceli olmadığını gösterir. Bu anlamda insan hakları devletler özelinde değişiklik gösteremez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Hangisi insan hakları fikriyle uyumlu değildir?

İnsan hakları, belirli bir insan anlayışına dayanmaktadır.

İnsana verilen değer bu hakların temel taşıyıcısıdır.

İnsan hakları bir gruba aidiyet üzerinden de tanımlanabilir.

Evrensellik ilkesi ortak bir ilke olarak var olur.

İnsan onuru, insan haklarının temel özelliği olmalıdır.

Açıklama:

İnsan hakları, insan onuru, değer, evrensellik ve belirli bir insan anlayışına göre kurgulanır. Bu durum belli bir gruba aidiyet üzerinden tanımlanamaz. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

İnsan hakları kuşaklar özelinde ele alınırsa aşağıdakilerde nasıl bir sınırlama ve çelişki doğar?

Kuşak kavramı sınırlandırıcıdır.

Kuşak kavramı daraltıcıdır.

Kuşak kavramı tarihsel bir çelişki doğurabilir.

Hakların çeşitlenmesi kuşak çeşitlenmesiyle paralellik gösterir.

Kuşak kavramının somut niteliği, insan hakları kavramını somutlaştırma tehlikesi doğurur.

Açıklama:

Hakların çeşitlenmesi, kuşak çeşitlenmesi ile paralellik gösteremez. Fakat diğer bütün çelişkiler insan hakları ve kuşak arasında çelişki doğurabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Hangisi birinci ve ikinci kuşak haklar arasında değildir?

Din ve vicdan özgürlüğü

Yaşam hakkı

Sağlık hakkı

Çevre hakkı

Eğitim hakkı

Açıklama:

Çevre hakkı, birinci ve ikinci kuşak haklar arasında değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Hangi liberal düşünüre göre insan hakları birinci kuşak haklarla sınırlıdır?

Maurice Cranston

Hume

Hegel

Karl Marx

Immanuel Kant

Açıklama:

Maurice Cranston yukarıda adı geçen sınırlamayı yapan liberal bir düşünürdür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Kuşak ve haklar bağlamında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Birinci kuşak haklar sivil, siyasal ve kişisel haklardır.

Yaşama hakkı birinci kuşak haklardandır.

Negatif haklar birinci kuşak haklar içinde yer alır.

Devletten beklenen birinci kuşak hakların korunmasıdır.

Sığınma hakkı birinci kuşak haklardan değildir.

Açıklama:

Sığınma hakkı Hugo Grotius tarafından 1625’te ortaya atılan birinci kuşak haklardandır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi kuşak haklar bağlamında yanlıştır?

İkinci kuşak haklar ekonomik, sosyal ve kültürel temellidir.

Çalışma hakkı ikinci kuşak haklara örnek olarak verilebilir.

Dayanışma hakları üçüncü kuşak haklar olarak geçer.

Dayanışma sosyal grup haklarıdır.

Dayanışma bir hak olarak değerlendirilemez.

Açıklama:

Dayanışma hakları olarak tartışılan şey üçüncü kuşak haklar içinde yer alır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Kültürel görecelikle ilgili hangi tutum insan hakları tartışmalarında çelişkilere ve tartışmalara yol açmaktadır?

Evrensellik ilkesi ile sorun teşkil etmesi

Doğrulanabilir olması

Nesnel olması

Evrensel olması

Uzlaşılabilir olması

Açıklama:

Kültürel görecelik uzlaşılmaz, doğrulanmaz ve nesnel olduğu için evrensellik ilkesi ile çelişkili tartışmalara yol açar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Kuçuradi’ye göre insan haklarına ilişkin ölçüt nasıl ele alınır?

İnsanın olanaklarının ve olanakların gerçekleşmesini sağlayan koşulların bilgisinden

Evrensel insan hakları metinlerinden

Kuram ve teorilerden

İnsanın soyut düşüncesinden

Kurumsallaşmadan

Açıklama:

Kuçuradi, insan olanaklarını ve bu olanakların gerçekleştiği koşulları insan haklarına dair bir ölçüt olarak ele almaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

I. Etik doğrulara karşı çıkmaktadır
II. Evrenselliği savunmaktadır
III.Normların yerelliği ve zamansallığına vurgu yapar
Yukarıdakilerden hangisi kültürel görecelilik eksenli insan hakları kavramının özelliklerinden biri değildir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

Yalnız II

II ve III

Açıklama:

Kültürel görecelilik hiçbir ilke ve değerin genel geçer ya da “evrensel” olmadığı, onların kültürlere ya da toplumlara göre değişiklik gösterdiği düşüncesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Yasama-yürütme ve yargı erkleri arasında olması öngörülen güçler ayrılığı ilkesi aşağıdakilerden hangisine göre ülkeler arası değişiklik gösterir?

Siyasal ve kültürel gelişmişliğe

Siyaset ve gelir düzeyine

Ekonomi ve kültür düzeyine

İnsanlara tanınan haklar ve özgürlüklere

Yaşam koşullarına ve eğitime

Açıklama:

Yasama organlarının bütçeleri yürütme tarafından belirlenmekte, personel alımında ve atama-terfilerinde bağımsız beklenen ama pratikte pek olamayan- yargı üst kuruluşları kadar yürütme de etkili olmaktadır. Bu nedenle, yasama-yürütme ve yargı erkleri arasında da olması öngörülen güçler ayrılığı ilkesi -ülkelerin siyasal ve kültürel gelişmişlik düzeylerine göre ülkeler arasında kimi önemli farklılıklar görülse de çoğu kez teoride kalmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Devletin oluşmasını açıklamaya, meşruluğunu temellendirmeye çalışan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Doğruluk Kuramı

Sözleşmecilik Kuramı

Hiyerarşi Kuramı

Devletçilik Kuramı

Siyaset Kuramı

Açıklama:

Devletin oluşmasını açıklamaya, meşruluğunu temellendirmeye çalışan Sözleşmecilik Kuramı, kişilerin tek başlarına kendi varlıklarını ve özgürlüklerini koruyamadıkları için sınırsız özgürlüklerinden vazgeçip erki bir üst otoriteye ya da makama devrettiklerini, devletin böyle ortaya çıktığını ileri sürer.

Doğru Cevap: B

Soru 94

İnsan nedir?”, “insanın ayırd edici özellikleri nedir?” gibi sorularla insanın neliğini (ne olduğunu, yapısını, “özünü”) ortaya koymayı kendisine sorun edinen felsefe dalı nedir?

İnsan Hakları Felsefesi

Haklar Felsefesi

Felsefi Antropoloji

Sosyo-ekonomik Haklar Felsefesi

Hayat Felsefesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 95

"Çeşitli uluslararası belgelerde ve anayasalarda “temel haklar” başlığı altında kişi hakları yanında, yurttaş haklarının, sosyal-ekonomik-kültürel ve siyasal hakların da yer aldığını -bu başlıklar altında da bazısı ortak, bazısı ayrı olan çeşitli tek tek hakların olduğunu- saptar."
Yukarıdaki paragrafta düşünceleri aktarılan düşünür, aşağıdakilerden hangisidir?

Shue

Cranston

Nozick

Kuçuradi

Wellmann

Açıklama:

Kuçuradi, çeşitli uluslararası belgelerde ve anayasalarda “temel haklar” başlığı altında kişi hakları yanında, yurttaş haklarının, sosyal-ekonomik-kültürel ve siyasal hakların da yer aldığını -bu başlıklar altında da bazısı ortak, bazısı ayrı olan çeşitli tek tek hakların olduğunu- saptar.

Doğru Cevap: D

Soru 96

"............bir eylemi, bir sanat yapıtını bir düşünceyi, bir durumu, bir kavramı vb. şeyleri değerlendirmeye yarayan ve genel olma veya genelgeçer olma iddiasında olan önermelerdir."
İfadesinde, boş bırakılan kısma aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Kurallar

Yasalar

Değerler

Haklar

Normlar

Açıklama:

Normlar bir eylemi, bir sanat yapıtını bir düşünceyi, bir durumu, bir kavramı vb. şeyleri değerlendirmeye yarayan ve genel olma veya genelgeçer olma iddiasında olan önermelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Evrensel Bildirgede yer alan ve ikinci kuşak haklar olarak bilinen haklardan hangisi doğru verilmemiştir?

Oy kullanma

Ekonomik

Sosyal

Kültürel

Çalışma hakkı

Açıklama:

Evrensel Bildirge’de sivil ve politik hakların yanında bir dizi ekonomik, sosyal ve kültürel haklar da yer almaktaydı.Bu haklar “ikinci kuşak haklar” olarak bilinmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 98

İnsan haklarının ya da temel hakların taşıyıcısı (öznesi) kişi iken dayanışma haklarından oluşan üçüncü kuşak hakların taşıyıcısı çoğunlukla kimlerdir

Yanlız yaşayanlar

Gruplar

Kimsesizler

Çocuklar

Partiler

Açıklama:

İnsan haklarının ya da temel hakların taşıyıcısı (öznesi) kişi iken dayanışma haklarından oluşan üçüncü kuşak hakların taşıyıcısı çoğunlukla kişiler değil gruplardır.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Uluslararası düzeyde yürütülen insan hakları tartışmasında “kültürel görecilik” kavramında ne yoktur?

Açıklık

Sivil haklar

Evrensellik

Sosyal haklar

Din

Açıklama:

Uluslararası düzeyde yürütülen insan hakları tartışmasında “kültürel görecilik”, bireylerin yararlandıkları sivil ve siyasal hakların olup olmamasını ve genişliğini tamamen (dinsel, siyasal ve yasal uygulamalar da içinde olmak üzere) kültürel gele- neklerin belirlediği, evrenselliğin söz konusu olmadığı düşüncesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

İnsan haklarının bilgisel temelleriyle ilgili çalışanların ve insan haklarının felsefi temelleriyle ilgilenenlerin başta gelen uğraşısı nedir?

Gereklilik

Farklılaşma

Özümseme

Temellendirme

Bilgilendirme

Açıklama:

İnsan haklarının bilgisel temelleriyle ilgili çalışanlardan, insan haklarının felsefi temelleriyle ilgilenenlerin başta gelen uğraşılarından birisi bu talebi karşılamaktır. Başka bir deyişe, temellendirme..

Doğru Cevap: D

Soru 101

Faydacılık tipik bir Sonuççu etik kuramdır. Buna göre, bir eylem sonuçta mümkün olduğunca çok insanın ........ve.......sağlıyorsa o eylem doğrudur.Cümlede boş gelen yere en uygun şık hangisidir?

isteklerini ve gereksinimlerini

sağlığını ve güvenliğini

iş gücünü ve refahın

haklarını ve çıkarlarını

İyiliğini ve mutluluğunu

Açıklama:

Faydacılık tipik bir Sonuççu etik kuramdır. Buna göre, bir eylem sonuçta mümkün olduğunca çok insanın iyiliğini ve mutluluğunu sağlıyorsa o eylem doğrudur.

Doğru Cevap: E

Siyaset Felsefesi I - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler