Ortaçağ Felsefesi I - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Yunan felsefesinin etkili olduğu ve genellikle pagan düşüncesiniresmeden anlayış yaklaşık olarak kaçıncı yüzyılda son bulmuştur?
Seçenekler
A
Üçüncü yüzyıl
B
Birinci yüzyıl
C
Beşinci yüzyıl
D
Dördüncü yüzyıl
E
İkinci yüzyıl
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini değerlendirebileceksiniz.
Yunan felsefesinin etkili oldu¤u ve genellikle pagan düşüncesini resmeden anlayış yaklaşık olarak üçüncü yüzyılda sona erdi. Başka türlü ifade edilecek olursa, Platon gibi bir büyük ustanın büyük ölçüde etkisi altında bıraktığı bir dönem, bu sefer onun adıyla anılan ve Plotinos’un kurucusu olduğu düşünülen Yeniplatoncuğa yerini bıraktı.
Yunan felsefesinin etkili oldu¤u ve genellikle pagan düşüncesini resmeden anlayış yaklaşık olarak üçüncü yüzyılda sona erdi. Başka türlü ifade edilecek olursa, Platon gibi bir büyük ustanın büyük ölçüde etkisi altında bıraktığı bir dönem, bu sefer onun adıyla anılan ve Plotinos’un kurucusu olduğu düşünülen Yeniplatoncuğa yerini bıraktı.
Soru 2
204 Mısır'da dünyaya gelen Plotinos, Yunan spekülatif düşüncesi ile birlikte hangi dinin temel ilkelerini bir araya getirerek ciddi başarılar elde etmiştir?
Seçenekler
A
Paganizm
B
Hristiyanlık
C
Budizm
D
Musevilik
E
Gök tanrı inancı
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini değerlendirebileceksiniz.
204 veya 205 y›l›nda Mısır’da, büyük bir olas›l›kla Lycopolis’te dünyaya gelenPlotinos’un en önemli kazanımlarından biri, onun Ammonius Saccas’tan dersler almasıd›ır. Kendisinden sonraki bütün felsefe tarihini derinden etkilemeyi başarmış olan Plotinos, bir taraftan Yunan spekülatif düflüncesini diğer taraftan da Hıristiyanlığın temel ilkelerini bir araya getirmeye çalışmış ve bu alanda ciddi bir başarı elde etmiştir.
204 veya 205 y›l›nda Mısır’da, büyük bir olas›l›kla Lycopolis’te dünyaya gelenPlotinos’un en önemli kazanımlarından biri, onun Ammonius Saccas’tan dersler almasıd›ır. Kendisinden sonraki bütün felsefe tarihini derinden etkilemeyi başarmış olan Plotinos, bir taraftan Yunan spekülatif düflüncesini diğer taraftan da Hıristiyanlığın temel ilkelerini bir araya getirmeye çalışmış ve bu alanda ciddi bir başarı elde etmiştir.
Soru 3
Plotinos'in yeniden biçimlendirdiği felsefe hangi kavramı içine almıştır?
Seçenekler
A
Kutsal Ruh
B
Cennet-cehennem
C
Yaratılış
D
Ödül-ceza
E
Kilise
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini değerlendirebileceksiniz.
Daha önceleri Yunan felsefesinde yer almayan “yaratılış” (creatio) düşüncesi, Platoncu terminolojinin de yardımıyla ve bu sefer mutlak güç sahibi sıfatıyla Tanrı şeklinde metinlerdeki yerini almaktadır.
Daha önceleri Yunan felsefesinde yer almayan “yaratılış” (creatio) düşüncesi, Platoncu terminolojinin de yardımıyla ve bu sefer mutlak güç sahibi sıfatıyla Tanrı şeklinde metinlerdeki yerini almaktadır.
Soru 4
Modern felsefenin başlatıcısı olarak kabul edilen Descartes hangi çağda eğitim görmüştür?
Seçenekler
A
İlkçağ
B
Yeniçağ
C
Maden çağı
D
Ortaçağ
E
Yakınçağ
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini değerlendirebileceksiniz.
Descartes’in, bir Ortaçağ kurumunda eğitilmitir. Cizvitlerin kurmuş olduğu La Fleche’te okuyan Descartes, analitik geometriyi keşfetmiş, buradan hareketle spekülatif felsefeyi yeniden inşa etmeyi denemiştir. Descartes’ın Ortaçağ felsefesinin yetersizliklerinden şikayetleri olduğu gibi, bazıları onun Ortaçağ felsefesini yeterince iyi bilmediğini ileri sürmektedir.
Descartes’in, bir Ortaçağ kurumunda eğitilmitir. Cizvitlerin kurmuş olduğu La Fleche’te okuyan Descartes, analitik geometriyi keşfetmiş, buradan hareketle spekülatif felsefeyi yeniden inşa etmeyi denemiştir. Descartes’ın Ortaçağ felsefesinin yetersizliklerinden şikayetleri olduğu gibi, bazıları onun Ortaçağ felsefesini yeterince iyi bilmediğini ileri sürmektedir.
Soru 5
Ortaçağ filozoflarını vazgeçilmez kaynağı olan Enneades isimli felsefe kitabı kim tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Augustinus
B
Porphyrios
C
Descardes
D
Boethius
E
Plotinos
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini değerlendirebileceksiniz.
Aslen Mısırlı (Lycopolis) olan Plotinos, 244 yılı dolaylarında Roma’da bir felsefe akademisi kurmuş ve burada yirmi beş yıl boyunca ders vermiştir. Kaleme aldığı Enneades isimli kitap, kendisinden sonraki neredeyse tüm Ortaçağ filozofları için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı olmuştur.
Aslen Mısırlı (Lycopolis) olan Plotinos, 244 yılı dolaylarında Roma’da bir felsefe akademisi kurmuş ve burada yirmi beş yıl boyunca ders vermiştir. Kaleme aldığı Enneades isimli kitap, kendisinden sonraki neredeyse tüm Ortaçağ filozofları için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı olmuştur.
Soru 6
Augustinus’un kaleme aldığı eseri Soliloquia’da iki temel karakter aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Augustinus ve akıl.
B
Augustinus ve tanrı
C
Tanrı ve akıl
D
Akıl ve arzu
E
İman ve arzu
Açıklama:
Augustinus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Augustinus’un bir diyalog hâlinde kaleme aldığı eseri Soliloquia’da iki temel karakter bulunmaktad›r: Augustinus ve akıl
Augustinus’un bir diyalog hâlinde kaleme aldığı eseri Soliloquia’da iki temel karakter bulunmaktad›r: Augustinus ve akıl
Soru 7
Augustinus’un Yaratılış konusunda Plotinos’la anlaşamadığı konu hangisidir?
Seçenekler
A
Plotinos için varolanların kendilerinde keşfettiği formlar Tanrı’nın zihninde bulunan ezeli-ebedi ideaların geçici yansımalarıdır. Oysa Augustinus için böyle bir kavram kabul edilebilir değildir.
B
Plotinos, evrenin zorunlulukla Bir’den türediğini söylemektedir. Oysa Augustinus için böyle bir zorunluluk söz konusu değildir.
C
Plotinos, Yaraılış konusunda Yeniplatoncuların anlayışını benimsemez, oysa Augustinus felsefesinde onlardan etkiler taşımaktadır.
D
Plotinos için Tanrı’nın bir zorunluluktan dolayı eylemini gerçekleştirmesi düşünülemez bir durumdur, oysa Augustinus için böyle bir zorunluluk mümkündür.
E
Plotinos için Tanrı daha üstünü veya daha iyisi asla düşünülemeyecek bir varlıktır, oysa Augustinus için böyle bir düşünce mümkündür.
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Yaratılış konusunda Yeniplatonculuğun kurucusu olan Plotinos’la anlaşamaz. Zira Plotinos, evrenin zorunlulukla Bir’den türediğini (emanatio=türüm) söylemektedir. Oysa Augustinus için böyle bir zorunluluk söz konusu bile olamaz.
Yaratılış konusunda Yeniplatonculuğun kurucusu olan Plotinos’la anlaşamaz. Zira Plotinos, evrenin zorunlulukla Bir’den türediğini (emanatio=türüm) söylemektedir. Oysa Augustinus için böyle bir zorunluluk söz konusu bile olamaz.
Soru 8
Boethius'un özellikle hangi dilden yaptığı çeviriler paha biçilmez katkılar sağlamıştır?
Seçenekler
A
Latince
B
Italyanca
C
Grekçe
D
İspanyoca
E
Almanca
Açıklama:
Boethius’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
YapItlarına bakıldığında bütün bir ömrün vakfedildiği büyük bir çalışma yükü görülmektedir. Özellikle Grekçeden yapmış olduğu çeviriler Latince yazanların dünyasına paha biçilmez bir katkı sağlamıştır.
YapItlarına bakıldığında bütün bir ömrün vakfedildiği büyük bir çalışma yükü görülmektedir. Özellikle Grekçeden yapmış olduğu çeviriler Latince yazanların dünyasına paha biçilmez bir katkı sağlamıştır.
Soru 9
Boethius’un en önemli felsefe eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
De Arithmetica Libri Duo
B
In Porphyrium Dialogi A Victorino Translatio
C
(Commentarii In Porphyrium A Se Translatum
D
Consolatio Philosophiae
E
Isagoge
Açıklama:
Boethius’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Boethius’un en önemli felsefe eseri Consolatio Philosophiae’dir. Eser, esas itibarıyla Sokrates’in idamını beklerkenki durumuna benzer bir görüntü oluşturmaktadı.r
Boethius’un en önemli felsefe eseri Consolatio Philosophiae’dir. Eser, esas itibarıyla Sokrates’in idamını beklerkenki durumuna benzer bir görüntü oluşturmaktadı.r
Soru 10
Boethius varlık ve bilgi anlayışı ile hangi ki filozofu uzlaştırmayı amaçlamıştır?
Seçenekler
A
Augustinus ile Platon
B
Porphyrios ile Augustinus
C
Aristoteles ile Porphyrios
D
Aristoteles ile Descardes
E
Platon ile Aristoteles
Açıklama:
Boethius’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Boethius’un temel amaçlarından birisi, Platon ile Aristoteles’i uzlaştırmaktır. Bu deneme, kendisinden sonraki felsefe anlayışlarında da, ister üstü açık ister üstü kapalı bir şekilde devam etmiştir.
Boethius’un temel amaçlarından birisi, Platon ile Aristoteles’i uzlaştırmaktır. Bu deneme, kendisinden sonraki felsefe anlayışlarında da, ister üstü açık ister üstü kapalı bir şekilde devam etmiştir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Hıristiyanlığın felsefeye getirdiği yeni ve önemli kavramlardan biridir?
Seçenekler
A
Varlık
B
Yaratılış
C
Yokluk
D
Oluş
E
Ruh
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini değerlendirebileceksiniz.
Hıristiyanlıkla birlikte felsefeye giren en önemli kavram Yaratılış kavramıdır
Hıristiyanlıkla birlikte felsefeye giren en önemli kavram Yaratılış kavramıdır
Soru 12
Ortaçağ felsefesi zamansal olarak hangi filozofla başlar?
Seçenekler
A
Augustinus
B
Ammonius Sakkas
C
Plotinos
D
Origenes
E
Tertullianus
Açıklama:
Augustinus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Ortaçağ Felsefesi esas olarak Augustinus ile başlayan bir felsefedir
Ortaçağ Felsefesi esas olarak Augustinus ile başlayan bir felsefedir
Soru 13
Augustinus'un tüm felsefesine yayılan mutluluk kavramına ilham veren eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enneades
B
Timaios
C
Hortensius
D
Peri Physeos
E
Ethika
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Augustinus Cicero'nun, bugün kayıp olan Hortensius isimli eserini okuduktan sonra hakikat arayışına girişti.
Augustinus Cicero'nun, bugün kayıp olan Hortensius isimli eserini okuduktan sonra hakikat arayışına girişti.
Soru 14
Augustinus'un akıl ile iman arasındaki ilişkiyi özetleyen ünlü ifadesi hangisidir?
Seçenekler
A
En yüksek otorite ilimdir
B
Vahye güven
C
İnanmak için biliyorum
D
Aklı arayan iman
E
Hiçten hiçlik çıkar
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Augustinus'un "aklı arayan iman" şeklinde ifade ettiği düşünce imanla akıl arasındaki ilişkiye dair görüşünü iletir.
Augustinus'un "aklı arayan iman" şeklinde ifade ettiği düşünce imanla akıl arasındaki ilişkiye dair görüşünü iletir.
Soru 15
Tanrı'nın ipsum esse olması ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Tüm yaratılanların üzerinde olması
B
Varlığı ile birliğinin ayrı olması
C
Varlığının özünden ayrı düşünülmesi
D
Varlığının oluşundan önce gelmesi
E
Varlığın bizzat kendisi olması
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini değerlendirebileceksiniz.
Ipsum esse, Tanrı'nın varlık ile aynı şey olduğunu, bizzatihi varlık olduğunu ifade eder
Ipsum esse, Tanrı'nın varlık ile aynı şey olduğunu, bizzatihi varlık olduğunu ifade eder
Soru 16
Tüm gerçekliğin bir ve ezeli olan yetkin ve aşkın bir varlıktan zorunlulukla çıktığını öne süren metafizik öğreti hangisidir?
Seçenekler
A
Yaratılış
B
Türüm
C
Sürekli yaratma
D
Alemin ezeliliği
E
Ruhun ölümsüzlüğü
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Emanatio ya da südur olarak bilinen türüm öğretisi, alemin Tanrı'dan zorunlulukla çıktığı esasına dayalı bir öğretidir
Emanatio ya da südur olarak bilinen türüm öğretisi, alemin Tanrı'dan zorunlulukla çıktığı esasına dayalı bir öğretidir
Soru 17
Augustinus'a göre akla kendi içindeki hakikati görme gücünü veren ilahi eylem hangisidir?
Seçenekler
A
Açılım
B
Kapanma
C
Soyutlama
D
Aydınlanma
E
Yaratılış
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Augustinus'a göre ilahi bir eylem olan aydınlanma zihnin en yüksek hakikatleri kendi içinde bulmasını sağlayan güçtür
Augustinus'a göre ilahi bir eylem olan aydınlanma zihnin en yüksek hakikatleri kendi içinde bulmasını sağlayan güçtür
Soru 18
Augustinus'a göre duyularımızla algıladığımız nesnelerin imgelerinin toplandığı yer neresidir?
Seçenekler
A
Corda
B
Accidia
C
Illuminatio
D
Memoria
E
Mentis
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Augustinus'a göre imgelerin toplandığı yer memoriadır
Augustinus'a göre imgelerin toplandığı yer memoriadır
Soru 19
Boethius felsefeyi mantık, etik ve fizik şeklinde sınıflandırırken aşağıdaki düşünce ekollerinden hangisinden etkilenmiştir?
Seçenekler
A
Peripatetik
B
Stoik
C
Platonik
D
Yeni Platoncu
E
Hıristiyan
Açıklama:
Boethius’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Bu sınıflama Stoavari bir sınıflamadır.
Bu sınıflama Stoavari bir sınıflamadır.
Soru 20
Boethius'a göre Tanrı ile varolanlar arasındaki en büyük ayrım nedir?
Seçenekler
A
Varlık-öz ayrımı
B
Özne-nesne ayrımı
C
Bir-iki ayrımı
D
Açık-kapalı ayrımı
E
Töz-ilinek ayrımı
Açıklama:
Boethius’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Boethius'a göre varlık ile öz arasındaki ayrım Tanrı ile varolanlar arasındaki en temel ayrımdır.
Boethius'a göre varlık ile öz arasındaki ayrım Tanrı ile varolanlar arasındaki en temel ayrımdır.
Soru 21
Augustinus’un memoria kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aklın nesnesiyle karşı karşıya geldiği yerdir.
B
Duyusal algı nesnelerinin imgelerinin toplandığı yerdir.
C
Aklın Tanrıyla karşı karşıya kaldığı bir içsel mekândır.
D
Sadece insanda bulunan bir özelliktir.
E
İnsanın geçmişi ile derinden ve etkili bir ilgisi olduğu için hafıza diye çevrilir.
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 22
Augustinus’a göre aşağıdakilerden hangisi doğuştan beraberimizde getirdiğimiz şeyler arasında değildir?
Seçenekler
A
Bilinç
B
Ahlak yasası
C
Ölümsüz ruh
D
Seçme iradesi
E
Mutluluk
Açıklama:
Augustinus’un etik ve siyaset anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Plotinos’un Enneades isimli eserinde savunulan tezlerden biridir?
Seçenekler
A
Evren, özü gereği iyidir
B
Gerçekliğin en yüksek formu maddidir
C
Hiçbir form ölümsüz olamaz
D
Zihinsel görüden ziyade tecrübi formları tercih etmelidir
E
Görülebilir olanın ötesinde bir gerçeklik yoktur
Açıklama:
Boethius’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 24
Boethius’a göre aşağıdakilerden hangisi diğer hepsinin üstünde yer alır?
Seçenekler
A
Imaginatio
B
Intelligentia
C
Ratio
D
İmgeleme
E
Sensus
Açıklama:
Boethius’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 25
Augustinus’u bir dönem etkisi altına alan Manicilik hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır
Seçenekler
A
M.S. üçüncü yüzyılda ortaya çıkmıştır
B
Eski İran inanışlarıyla Hıristiyanlığın bazı öğelerinin uzlaşımına dayanır
C
Kötülüğü evrendeki başlıca ilkelerden biri olarak görür
D
İyi ile kötü arasındaki mücadelenin sonsuza dek süreceği düşüncesine dayanır
E
Monist tek Tanrıcı dinlerin ideal bir örneğini oluşturur
Açıklama:
Augustinus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 26
Boethius’a göre aşağıdakilerden hangisi quadrivium kapsamında bulunan bilgi disiplinlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mantık
B
Aritmetik
C
Geometri
D
Astronomi
E
Müzik
Açıklama:
Boethius’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi, evrenin yapısını ve Tanrı ile evren arasındaki ilişkiyi açıklamakta hem Stoacılar, hem Plotinos, hem de Augustinus tarafından kullanılmış bir kavramdır?
Seçenekler
A
Rationes Seminales
B
Teslis
C
Emanatio
D
İlluminatio
E
Metempsykhosis
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 28
Boethius’un tümellik anlayışına ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tümeller insan zihninde herhangi bir varoluşa sahip değildirler, onun ötesinde bulunurlar.
B
Tümeller ya da kavramlar insan aklında doğuştan bulunur ve bunlar daha önceki yaşamımızda şekillenmişlerdir.
C
Tümellerin ya da kavramların oluşmasında duyularımızın ürettiklerinden soyutlanan herhangi bir içerik bulunmaz.
D
Tümeller yalın anlamda akılda yer alan kavramlar değil, kendi başlarına varoluşları olan gerçekliklerdir.
E
Tümeller cisimsiz olsalar da bu onların doğalarının gereği değil, bir soyutlama sonucudur.
Açıklama:
Boethius’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 29
Augustinus’un hakikat anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tanrı hakikattir.
B
Akıl kendi başına hakikate ulaşmakta yetersiz kalır.
C
Hakikat insan aklında ortaya çıkar.
D
İnsan inanmak için hakikati bilmek zorundadır.
E
Hakikat imanın nesnesidir.
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 30
On birinci yüzyılda Anselmus tarafından ortaya konan ve birçok Ortaçağ filozofu tarafından benimsenip klasik bir formülasyon olarak kabul gören fides quaerens intellectum ifadesi ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Tanrı’nın yüce aklı
B
Bilmek arzusundaki akıl
C
Aklın sonsuz Tanrı sevgisi
D
Evrenin sonsuz esenliği
E
Aklı arayan iman
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 31
Augustinus’a göre memoria aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Seçenekler
A
Bilme ve düşünme sonucu ortaya çıkan edinimlerin bulunduğu yerdir.
B
Aklın kendi nesnelerinin toparlandığı bir yerdir.
C
Aklın Tanrı’yla bire bir olduğu içsel bir mekandır.
D
Tanrı’nın sadece insana bahşettiği bir özelliktir.
E
Duyu organlarımızla algıladığımız içsel bir mekandır.
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 32
Boethius’un düşüncelerini birleştirerek anlamaya çalıştığı pagan filozoflar kimlerdir?
Seçenekler
A
Aristoteles - Platon
B
Aristoteles - Thales
C
Thales - Platon
D
Platon - Strato
E
Plotinos - Porphyrios
Açıklama:
Boethius’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 33
Augustinus hangi konuda Plotinos’la anlaşamamaktadır?
Seçenekler
A
Din
B
Eğitim
C
Bilim
D
Sanat
E
Yaratılış
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 34
Augustinus’un düşüncelerinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Tanrı, evreni hiçlikten akılla ve özgür iradesiyle yaratmıştır.
B
Evren, zorunlulukla Bir’den türemiştir.
C
Tanrı, ezeli ve ebedi bir Varlıktır.
D
Tanrı, değişmez ve kendisiyle özdeş olan bir Varlık’tır.
E
Tanrı, varolanlarla birlikte maddeyi de yaratmıştır.
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 35
Ortaçağ filozofları kendilerini kim olarak tanıtmışlardır?
Seçenekler
A
Papaz
B
İlahiyatçı
C
Tanrı
D
Eğitmen
E
Bilim adamı
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 36
Boethius’un Stoavari bölümlendirmesinde felsefe hangi üç kısımda sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
Etik - Ekonomi - Siyaset
B
Mantık - Etik - Fizik
C
Etik - Fizik - Siyaset
D
Fizik - Siyaset - Mantık
E
Mantık - Etik - Siyaset
Açıklama:
Boethius’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 37
Ortaçağ felsefesi kimin ile başladığı kabul edilir?
Seçenekler
A
Boethius
B
Platon
C
Augustinus
D
Erasmus
E
Sokrates
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Augustinus’un bilgi öğretisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Tanrı ruhsal ışıktır ve tüm insanları aydınlatır.
B
Tanrı tarafından aydınlatılmış bir hakikat dünyası vardır.
C
Doğuştan içimizde bulunan ahlak yasası bize tanrı tarafından verilmiştir.
D
Tanrı’nın yarattığı herşey aynı mükemmelliktedir.
E
İnsan ilk günah sayesinde seçme özgürlüğünü kaybetmiştir.
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Boethius’un tümeller tartışmasında öne sürdüğü fikirlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tümeller kendi başlarına kalıcılıkları olan gerçekliklerdir.
B
Tümeller kendi başlarına varoluşları olan gerçekliklerdir.
C
Tümeller cisimsiz varoluşlardır.
D
Tümeller soyutlama sonucu ortaya çıkmaktadırlar.
E
Tümeller üç boyutlu uzama sahiptirler.
Açıklama:
Boethius’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 40
Augustinus’un aydınlanma anlayışındaki tarz ile Platon’un hatırlama (anamnesis) öğretisi arasındaki yakınlık aşağıdaki cümlelerden hangisinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Ruhun bedene girmesiyle unuttuğumuz bilgiler saf akılsal bir farkındalık (hatırlama) sonucunda ortaya çıkmıştır.
B
Zihinsel akıl ideaları veya kavramları (örneğin geometrininkileri) benzersiz bir çeşit cisimsiz ışıkta görür.
C
Tanrı ruhsal ışıktır ve bütün insanları (onların akıllarını) aydınlatır.
D
Belli türden nesnelerin ve hakikatin bilgisi için dolaysız bir zihinsel farkındalık zorunluluğunu işaret etmektedir.
E
Tanrı tarafından, dünyadaki her şey bir anda yaratılmıştır.
Açıklama:
Augustinus’un varlık ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Belli türden nesnelerin ve hakikatin bilgisi için dolaysız bir zihinsel farkındalık zorunluluğunu işaret etmektedir.
Belli türden nesnelerin ve hakikatin bilgisi için dolaysız bir zihinsel farkındalık zorunluluğunu işaret etmektedir.
Soru 41
I. Ortaçağ felsefesi dönemi içinde yapıtlarını yazan isimler kendilerini filozof olarak değil, ilahiyatçı olarak görmüşlerdir.
II. Ortaçağ filozoflarına göre felsefe, dinin hizmetinde bir etkinlik olarak görülmüştür.
III. Ortaçağ, karanlık dönem olarak adlandırıldığı için felsefe tarihi açısından da son derece karanlık ve verimsiz bir dönemdir.
IV. Ortaçağ felsefesini biçimlendiren düşünürlerin tümü Hıristiyan'dır ve Hıristiyanlığın imanının akılsallaştırılması için çaba göstermişler ve bu amaçla felsefeyi kullanmışlardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini yansıtmaktadır?
II. Ortaçağ filozoflarına göre felsefe, dinin hizmetinde bir etkinlik olarak görülmüştür.
III. Ortaçağ, karanlık dönem olarak adlandırıldığı için felsefe tarihi açısından da son derece karanlık ve verimsiz bir dönemdir.
IV. Ortaçağ felsefesini biçimlendiren düşünürlerin tümü Hıristiyan'dır ve Hıristiyanlığın imanının akılsallaştırılması için çaba göstermişler ve bu amaçla felsefeyi kullanmışlardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve IV
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Ortaçağ, felsefe tarihi açısından son derecede önemli ve zengin içerikli bir dönemdir. Eskiden karanlık dönem olarak adlandırılmasına karşın, son elli yıldır giderek artan bir ilgi sayesinde Ortaçağ Felsefesi artık daha aydınlık bir dönem olarak karşımızda durmaktadır. Yani III numaralı ifade tam tersini söylemektedir. Diğerleri Ortaçağ felsefesinin genel eğilimlerini doğru bir şekilde yansıtmaktadır.
Soru 42
Ortaçağ felsefesi hangi düşünürle başlar?
Seçenekler
A
Iohannes
B
Augustinus
C
Suarez
D
Aristoteles
E
Plotinos
Açıklama:
Zamansal olarak Ortaçağ Felsefesi Augustinus (354-430) ile başlar . Bu dönem, St. Thomas’lı Iohannes (1589-1644) ile son bulmaktadır. Suarez, Renaissance döneminin tarihsel aralığında kalmasına karşın bir ortaçağ filozofudur, ancak bu dönem onunla başlamaz.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Augustinus'un eserlerinden değildir?
Seçenekler
A
Düzen Hakkında
B
Müzik Hakkında
C
Öğretmen Hakkında
D
Felsefenin Tesellisi Hakkında
E
Şüphecilere Karşı
Açıklama:
D seçeneği hariç, diğer seçeneklerde verilenlerin hepsi Augustinus'un eserlerindendir. "Felsefenin Tesellisi Hakkında" isimli eser Boethius tarafından kaleme alınmıştır.
Soru 44
Augustinus'un yaşamı ile ilgili olarak hangisi yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
O dönemdeki pek çok filozof gibi Antik Yunan düşüncesine ilişkin okumalarını eksiksiz gerçekleştirmiştir.
B
Cicero'nun Hortensus isimli eserini okuduktan sonra bir hakikat araştırmasına başlamıştır.
C
Bir dönem, Manicilik inancına girmiştir.
D
Yeniplatoncu düşünürlerin eserlerinden etkilenmiştir.
E
Yazdığı "İtiraflar" adlı deneme, itiraf geleneğinin başlatıcısı olmuştur.
Açıklama:
Augustinus, yetenekli bir çocuk olmasına karşın Yunanca derslerine olan ilgisizliği dikkat çekmiştir. Yunancadaki zayıflığı, daha sonraları Augustinus’un Antik Yunan düşüncesine ilişkin okumalarını eksik gerçekleştirmesine neden olmuştur. Bu durum, aslında o dönemdeki pek çok filozof için de geçerlidir.
Soru 45
I. Tanrı hakikatin kendisidir.
II. Tanrı'nın insan aklının ürettiği bir kavram olması imkansızdır.
III. Tanrı'nın değişmeyen bir varoluşa sahip olması, onun gerçek varlık olmamasından kaynaklanmaktadır.
IV. Yaratılmışların dünyası mutlak şekilde Tanrı'yı yansıtmakta ve onu ortaya koymaya çalışmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Augustinus'un Tanrı ve yaratılış anlayışına göre doğrudur?
II. Tanrı'nın insan aklının ürettiği bir kavram olması imkansızdır.
III. Tanrı'nın değişmeyen bir varoluşa sahip olması, onun gerçek varlık olmamasından kaynaklanmaktadır.
IV. Yaratılmışların dünyası mutlak şekilde Tanrı'yı yansıtmakta ve onu ortaya koymaya çalışmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Augustinus'un Tanrı ve yaratılış anlayışına göre doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Tanrı, Augustinus’a göre hakikatin kendisidir. Hakikatin aklımızda yer alması, onun aynı zamanda içimizdeki varoluşunu anlatmaktadır. Eğer hakikat içimizdeyse o zaman Tanrı da içimizde demektir. Bununla birlikte Tanrı, varoluşundaki özellikler nedeniyle bizi aşan bir yapıdadır. Bu yapı itibarıyla da bizi, akıllarımızı yönetmekte; doğru düşünmenin yollarını göstermektedir. Bu yüzden Tanrı’nın insan aklının ürettiği bir kavram olması imkansızdır. Zira eğer Tanrı aklın ürettiği bir yapı olmuş olsaydı o zaman Tanrı’nın değişikliğe tabi olması gerekirdi; ne var ki Tanrı değişmez bir varoluştur. Tanrı’nın değişmeyen bir varoluşa sahip olması, onun gerçek varlık olmasından kaynaklanmaktadır.
Soru 46
Augustinus'un ele aldığı "memoria" kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hafıza anlamına gelir.
B
Aklın kendi etkinlikleri hakkında düşünmesine engeldir.
C
Sadece Tanrı'ya özgü bir özelliktir.
D
Mantığın ilkelerini kavramak için kaçınılmazdır.
E
Aklın Tanrı'yla karşı karşıya kaldığı bir içsel mekandır.
Açıklama:
Memoria’yı Türkçe’ye çevirmemek faydalı olacaktır. Zira Türkçe’ye çevrildiğinde hafıza olarak karşılanması gereken bu terimin aslında geçmiş ile derinden ve etkileyici bir ilgisi yoktur. Augustinus’a göre memoria aklın Tanrı’yla karşı karşıya kaldığı bir içsel mekandır.
Soru 47
Augustinus'un etik anlayışına göre her şeyi ve herkesi bir arada tutan, merkezdeki Tanrı'ya yönelten en önemli kavram nedir?
Seçenekler
A
Sevgi
B
Mutluluk
C
Güzellik
D
İnsan
E
İyilik
Açıklama:
İnsanın akılsal ruhunun ilahi hakikatten pay almasında aynı zamanda bir çekim, bir cazibe durumu da söz konusudur. Zira, sadece akılsal ruh değil; fakat aynı zamanda diğer pek çok varoluş da bu hakikatten pay almaktadır. Augustinus’a göre, bu pay alma bakımından her şeyi ve herkesi bir arada tutan; merkezdeki Tanrı’ya yönelten en önemli kavram sevgidir. Evrendeki her şeyin bu sevgi sayesinde bir arada bulunması ve aralarındaki değişik ilişkiler, ortaya bir tür güzellik çıkarmaktadır. Bu güzellik, hiç şüphesiz en güzel olan Tanrı’nın bir yansımasıdır.
Soru 48
Augustinus'un, bu hayattaki önderlerin, devlette kral, ailede de erkek olduğunu söylediği toplum ve devlet felsefelerine yön vermiş olan eseri hangisidir?
Seçenekler
A
İtiraflar
B
Tanrı Devleti
C
Mutlu Hayat Hakkında
D
Soliloquia
E
Seçme Özgürlüğü Hakkında
Açıklama:
Bu hayattaki önderlerin, devlette kral, ailede de erkek olduğunu söyleyen Augustinus’un Tanrı Devleti adlı eseridir. Bu eser, büyük bir etki yaratmıştır. Yaratılıştan itibaren tüm bir insanlık tarihini farklı bir bakış açısıyla değerlendiren bu eserden etkilenen pek çok modern tarihçi, benzer bir yöntemi kullanmıştır. Neredeyse bütün bir Avrupa tarihinde, özellikle Carolus Magnus’tan itibaren bütün yöneticiler, Tanrı’nın yeryüzündeki temsilcisi olarak hükümranlıklarını sürdürmüşlerdir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Boethius'un yaşamı ve yapıtları ile ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Pek çok Grek felsefe eserini Latinceye çevirerek bütün bir Ortaçağa çok ciddi bir katkı sağlamıştır.
B
Devlete ihanetle suçlanan Albinus'u savunduğu için idama mahkum edilmiştir.
C
Platon'un birçok eserini Latinceye çevirmiştir.
D
Platonculukları ile ünlü Grekçe yazan filozofların etkileri eserlerine yansımamıştır.
E
Mantık eserleri üzerine yoğunlaşmış, bazıları için iki ayrı yorum birden yazmıştır.
Açıklama:
Boethius, Aristoteles ile Platon’un eserlerinin tümünü çevireceğini ve böylelikle ikisinin aslında pek çok sorunda ortak düşündüğünü göstereceğini belirtmişse de bu dileğini gerçekleştirememiştir. Aristoteles’in neredeyse bütün mantık eserlerini çevirmiş; buna karşın Platon’dan hiçbir diyalogu çevirme şansını bulamamıştır.
Soru 50
I. Tanrı ile varolanlar arasındaki en büyük ayırım varlık ve öz arasındaki ayırımdır.
II. Tanrı tarafından yaratılmış olanlar, çeşitli kısımlardan meydana gelmiştir ve bu kısımların hiçbiri kendi başına varlığını devam ettirebilecek türden yapılar değildir.
III. Tümeller yalın anlamda akılda yer alan kavramlardır.
IV. Tümeller bireysellerin dışında da varolma olanağına sahiptir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri Boethius'un varlık ve bilgi anlayışına göre doğrudur?
II. Tanrı tarafından yaratılmış olanlar, çeşitli kısımlardan meydana gelmiştir ve bu kısımların hiçbiri kendi başına varlığını devam ettirebilecek türden yapılar değildir.
III. Tümeller yalın anlamda akılda yer alan kavramlardır.
IV. Tümeller bireysellerin dışında da varolma olanağına sahiptir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri Boethius'un varlık ve bilgi anlayışına göre doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız II
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Boethius'a göre, tümeller yalın anlamda akılda yer alan kavramlar değil, kendi başlarına kalıcılıkları ve varoluşları olan gerçekliklerdir. Kendi başına kalıcılığı olan her yapıda olduğu gibi tümeller cisimsiz varoluşlardır. Bununla birlikte bu maddesizlik doğaları gereği değil; fakat soyutlama sonucunda ortaya çıkmaktadır. Cisimsiz varoluş maddesiz olduğundan üç boyutlu uzama sahip değildir. Bundan dolayı, tümellerin bireysellerin dışında varolma olanakları söz konusu değildir. Bu durum iki şekilde geçerli değildir: Tanrı’nın zihninde idealar ve bizim zihinlerimizde kavramlar olarak. Dolayısıyla tümeller hem zihinde hem de zihin dışında varoluş sergilemektedir. Bu sebeple, III ve IV yanlış bilgi içermektedir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi, Mısırlı (Lycopolis) Plotinos'un Enneades adlı eserindeki tezlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gerçeklik, sadece maddi değildir.
B
Görülebilen ve duyulabilenin ötesinde bir gerçeklik vardır.
C
Bazı formlar, ölümsüz karakterdedir.
D
Evren, özü gereği iyidir.
E
Zihinsel görüden çok, bilmenin tecrübeye dayalı formları tercih edilmeli.
Açıklama:
Mısırlı (Lycopolis) Plotino'un Enneades adlı eserine göre : bilmenin tecrübi (tecrübesel, tecrübeye dayalı ; -i : Arapça son ek) formlarından çok, zihinsel görüyü tercih etmek gerekir. Doğru cevap E'dir.
Soru 52
Hangisi Augustinus'un bütün düşüncesini yeniden gözden geçirdiği eseridir?
Seçenekler
A
Confessiones
B
De Beata Vita
C
De Libero Arbitrio
D
Retractationes
E
De Trinitate
Açıklama:
Retractiones : bu eseri yaklaşık olarak 427 yılında tamamlanmıştır ; bu çalışmaya Augustinus’un herhangi bir eseri kullanılırken daima başvurulmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Augustinus'a göre bilmenin ilk şartı nedir?
Seçenekler
A
İman etmek
B
Düşünmek
C
Ahlak sahibi olmak
D
Gözlem yapmak
E
Hayal etmek
Açıklama:
Augustinus'a göre, insan aklı kendi başına bırakıldığında hakikate ulaştıran bir etkinlik gerçekleştiremez. Bu bakımdan, aklın birincil ödevi olan bilmek inanmaktan sonra gelmelidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
Augustinus'un aydınlanma anlayışı ile arasında bir yakınlık bulunan anamnesis öğretisi hangi düşünür tarafından ortaya konmuştur?
Seçenekler
A
Plotinos
B
Aristoteles
C
Platon
D
Thales
E
Seneca
Açıklama:
Ruhun daha önceki bir varoluş durumunda elde etmiş olduğu bilgiyi her hangi bir nedenle hatırlaması eylemi olan anamnesis bir Platon öğretisidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 55
Aşağıdakileden hangisi Augustinus felsefesi için söylenemez?
Seçenekler
A
Tanrı'yı merkeze koyar.
B
Bilmenin birinci şartı imandır.
C
Mutluluğun hedefi iyi olandır.
D
İnsanların seçme özgürlüğü yoktur.
E
Yeniplatonculuktan etkilenmiştir.
Açıklama:
Augustinus’a göre, insanın seçme özgürlüğü (liberum arbitrium) elbette vardır. Ancak insan, bu özgürlüğü, yapması gerekli olan şeyleri yapmak adına kullanamaz. Çünkü insan, ilk günah sayesinde özgürlüğünü kaybetmiştir ve onu yeniden elde etmek için mutlaka Tanrı'nın inayetine (yardım, iyilik) gereksinim duyacaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 56
Yazmış olduğu Felsefenin Tesellisi Hakkında isimli eseri, felsefe tarihinin en önemli eserlerinden birisi haline gelmiş olan düşünür, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Platon
B
Boethius
C
Aristoteles
D
Plotinos
E
Porphyrios
Açıklama:
Boethius, Felsefenin Tesellisi Hakkında (De Consolatione Philosophiae) kitabını hapisteyken kaleme almıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, Boethius tarafından quadrivium (dört yol) olarak adlandırılan bilimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Müzik
B
Astronomi
C
Retorik
D
Aritmetik
E
Geometri
Açıklama:
Quadrivium'un (dört yol ; latince ; quad- : dört) içinde retorik yer almaz. Boethius, bu 4 bilimden astronomi haricindeki 3'ü üzerinde çalışmıştır. Retorik (yunanca ; etkileyici ve ikna edici söz söyleme (hitabet (arapça)) sanatı ; belagat (arapça)), quadrivium'un öncülü olan ve "mantık ve gramer" ile birlikte trivium (üç yol ; latince ; tri- : üç) olarak adlandırılan bilimlerden biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 58
Boethius, pagan filozofların düşüncelerini bir araya getirmeye çalışırken neyi anlamayı hedeflemiştir?
Seçenekler
A
Aklı
B
Maddeyi
C
Ruhu
D
Evreni
E
Bilgiyi
Açıklama:
Pagan (çok tanrıya inanan) düşünürlerin düşüncelerini bir araya getirme girişimi, başında yaratıcısı olan Tanrı’nın bulunduğu bir evreni ve o evreni yöneten aklı ve kurallarını daha iyi anlamak adına kullanılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 59
Boethius'a göre, Tanrı, salt formdur. Boethius'un bu düşüncesi, hangi düşünürün konuyla ilgili düşüncesine benzerlik göstermektedir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Platon
C
Thales
D
Zenon
E
Plotinus
Açıklama:
Aristoteles, buna benzer bir ifadeyi Metafizik adlı eserinde kullanmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi, Boethius düşüncesine göre söylenemez?
Seçenekler
A
Duyular önemlidir.
B
Zihin, boş bir levhadır.
C
İnsan, ruh ve bedenin bir bileşimidir.
D
Hakikat, ruhun içinde yer almaktadır.
E
Tanrı, salt formdur.
Açıklama:
Boethius'a göre, insan aklını, boş bir levha olarak düşünmek imkansızdır. Doğru cevap, B'dir.
Soru 61
Ortaçağda felsefe ile din arasındaki ilişkiyi dile getirmekte kullanılan ancilla theologiae ifadesi ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Dinin hizmetinde
B
Dine karşı
C
Dinle birlikte
D
Dindarane
E
Dinin sonunda
Açıklama:
Ancilla theologiae dinin hizmetinde anlamına gelmekte olup felsefenin dinle olan ilişkisini yansıtmaktadır.
Soru 62
Ortaçağ felsefesi teknik olarak aşağıdakilerden hangisiyle başlar?
Seçenekler
A
Boethius
B
Augustinus
C
Roscelinus
D
Abelardus
E
Aquinolu Thomasso
Açıklama:
Augustinus ortaçağ felsefesinin başlangıcı olarak kabul edilmektedir.
Soru 63
Ortaçağda Platon etkisi sona erdiğinde yerini önce aşağıdaki düşünürlerden hangisinin etkisine bıraktı?
Seçenekler
A
Pseudo Aristoteles
B
Pythagoras
C
Roscelinus
D
Plotinus
E
Anselmus
Açıklama:
Platon etkisi sona erdiğinde yerini yeni Platonculuğa yani Plotinus'un etkisine bırakmıştır.
Soru 64
Karanlık Ortaçağ deyişi aşağıdaki dönemlerden hangisi için kullanılabilir?
Seçenekler
A
Ortaçağın bütünü
B
Beşinci yüzyıl sonrası
C
Dördüncü yüzyıl
D
Ortaçağ sonları
E
Yunan etkisindeki ilk yüzyıl
Açıklama:
Karanlık ortaçağ deyişi ortaçağın bütünü için değil ama özelde dördüncü yüzyıl için kullanılabilir. Çünkü bu dönemde barbar istilaları Avrupa'nın tüm eğitim kurumlarını yok etmişti.
Soru 65
Augustinus'u felsefeye özendiren eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Timaios
B
Summa Theologiae
C
Ancilla Philosophia
D
Analogie Philosophia
E
Hortensius
Açıklama:
Augustinus Cicero'nun bugün kayıp olan Hortensius isimli eserini okuyarak felsefeye özenmişti.
Soru 66
Hangisi Augustinus'un bilgiye yaklaşımını açıklar?
Seçenekler
A
İman yolundaki akıl
B
Aklı arayan iman
C
Sonuna kadar şüphe
D
Doğa yolundan git
E
Toplumsal kurallara uy
Açıklama:
Aklı arayan iman, akli kavrayışlar için önce iman etmek gerektiğini savunan bir görüş olup Augustinus'un bilgi görüşünü özetler.
Soru 67
Augustinus'a göre en yüksek düzeydeki var olan hangisidir?
Seçenekler
A
Tanrı
B
Doğa
C
Evren
D
İnsan
E
Ruh
Açıklama:
Augustinus'a göre en yüksek varolan Tanrı'dır
Soru 68
Augustinus'u bir dönem evrenin iki indirgenemez ilkeye yaslandığı düşüncesine ikna eden inanış hangisidir?
Seçenekler
A
Aristotelesçilik
B
İsevilik
C
Budhacılık
D
Manicilik
E
Platonculuk
Açıklama:
Manicilik, evrenin iyi ve kötü olmak üzere iki sonul ilkeye yaslandığını savunan ikici bir görüştür ve Augustinus'u etkilemiştir.
Soru 69
Augustinus'a göre Tanrı'nın bütün bir evren karşısındaki gücünü simgeleyen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Ruh
B
Tin
C
Varoluş
D
Seminal ilkeler
E
İnsan
Açıklama:
Seminal ilkeler Tanrı'nın evren karşısındaki büyüklüğünü simgeler
Soru 70
Boethius'a göre Tanrı ile varolanlar arasındaki en büyük ayrım hangisidir?
Seçenekler
A
Öz gerçeklik ayrımı
B
Öz içerik ayrımı
C
Varlıkla insan arasındaki ayrım
D
Varlık ve öz arasındaki ayrım
E
Doğa evren ayrımı
Açıklama:
Varlıkla öz arasındaki ayrım Tanrı ile varolanlar arasındaki en temel ayrımdır
Ünite 2
Soru 1
Bi Ortaçağ filozofu olan Anselmus, insani bilginin kaynağının ne olduğunu düşünüyordu?
Seçenekler
A
Sadece akıl
B
Akıl ve iman
C
Akıl ve sağduyu
D
Sadece sağduyu
E
Sağduyu ve iman
Açıklama:
Anselmus’un Tanrı ve ahlak anlayışını tartışabileceksiniz.
Anselmus, ortalama bir Ortaçağ filozofu gibi insani bilginin kaynaklarının akı ve iman olduğunu düşünmekteydi
Anselmus, ortalama bir Ortaçağ filozofu gibi insani bilginin kaynaklarının akı ve iman olduğunu düşünmekteydi
Soru 2
Abelardus'un ahlak öğretisinin temelinde yer alan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İrade
B
Eylem
C
İnanç
D
Niyet
E
Akıl
Açıklama:
Abelardus’un ahlak anlayışını tartışabileceksiniz.
Bu ahlak anlayışının temelinde tek bir ölçüt bulunmaktadır, o da bireysel niyettir.
Bu ahlak anlayışının temelinde tek bir ölçüt bulunmaktadır, o da bireysel niyettir.
Soru 3
Aşağıdaki görüşlerden hangisi Anselmus’a atfedilemez?
Seçenekler
A
Bilginin kaynakları akıl ve imandır.
B
İnsan üzerine yapılan her araştırmanın başlangıcı imandır.
C
İnanmak için önce anlamak gerekir.
D
Her insan aklında Tanrı ile ilgili bir kavrayışa sahiptir.
E
Her mükemmelliğin kaynağı Tanrı’dır.
Açıklama:
Anselmus’un Tanrı ve ahlak anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Anselmus’un Ontolojik Tanrı Kanıtlamasını reddeden düşünürlerden biridir?
Seçenekler
A
Bonaventura
B
Locke
C
Descartes
D
Hegel
E
Leibniz
Açıklama:
Abelardus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 5
Aristoteles’in ikincil töz, Porphyrios’un ise katholou şeklinde andığı kavram aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Madde
B
Tanrı
C
Tümel
D
Akıl
E
Tikel
Açıklama:
Abelardus’un tümeller tartışmasındaki yerini ve bilgi anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 6
Platon’un Anselmus üzerindeki etkileri konusunda aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Platon’un Timaios isimli eserinden haberdar olmadığı için yorumları eksik kalmıştır.
B
Platon hakkındaki düşüncelerini genelde ikincil kaynaklardan edinmiştir.
C
Platon’un kimi eserlerini Calcidius ve Cicero’nun yaptığı çeviriler üzerinden okumuştur.
D
Temel anlamda Platoncu görüşleri benimsediği söylenebilir.
E
Platon’u ağırlıklı olarak Augustinus aracılığıyla öğrenmiştir.
Açıklama:
Anselmus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi tümellerin gerçekte var olmayan şeyler olduklarını düşünmüştür?
Seçenekler
A
Roscelinus
B
Augustinus
C
Anselmus
D
Abelardus
E
Platon
Açıklama:
Abelardus’un tümeller tartışmasındaki yerini ve bilgi anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 8
Abelardus’un tümellik anlayışı hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tümeller kavramlar olarak sadece zihnimizde bulunurlar.
B
Tümeller gerçek şeyleri imlerler.
C
Tümeller sözcükler olarak kaldıkları sürece cisimseldirler.
D
Tümeller birbirine benzeyen birçok bireyseli imlemeleri bakımından cisimsizdirler.
E
Tümeller hiçbir şekilde duyulanabilir olanın ötesinde yer almazlar.
Açıklama:
Abelardus’un tümeller tartışmasındaki yerini ve bilgi anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 9
Abelardus’un günahı insanın bireysel niyetiyle ilişkili bir şey olarak görmesi hangi önemli Hıristiyan öğretisini geçersiz hale getirir?
Seçenekler
A
Teslis öğretisi
B
Ahiret hesabı
C
Cezai yaptırım
D
Ortak günah öğretisi
E
Özgür irade
Açıklama:
Abelardus’un ahlak anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 10
“Niyet” kavramı konusunda aşağıdaki görüşlerden hangisi Abelardus’a atfedilemez?
Seçenekler
A
Vahye uygun yaşamak Tanrı’nın niyetine uygun yaşamaktır.
B
İnsanın niyetinin Tanrı’nın niyetine uygun olması gerekir.
C
Niyet ilahi yasalarla gerçekleştirilecek en derin temastır.
D
Niyette göreceli duruma düşmemek için nedensiz bir nedene dayanmak gerekir.
E
Eylem niyetten önemlidir.
Açıklama:
Abelardus’un ahlak anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 11
Anselmus ölümünden sonra hangi ünvanı almıştır?
Seçenekler
A
Başpiskopos
B
Bavc manastırı kurucusu
C
İlahi yazar
D
Başrahip
E
Kilise doktoru
Açıklama:
Anselmus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 12
Anselmus ilk kimler tarafından eğitilmiştir?
Seçenekler
A
Hocası Lanfranc
B
Benedikten tarikatının rahipleri
C
Rahip Eadmer
D
Gundulf ve Ermenberga
E
Bec Manastırı rahipleri
Açıklama:
Anselmus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 13
Hangisi Abelardus'un otobiyografisidir?
Seçenekler
A
Benim felsefe tarihim
B
Benim düşünce yapım
C
Benim yaşamım
D
Benim mantığımın kabul ettiği
E
Benim felaketimin tarihi
Açıklama:
Anselmus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 14
Hangisi Abelardus'un eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İlahi Birlik ve Teslis Hakkında
B
Benim felaketimin tarihi
C
Kendini Bil
D
Evet ve Yeniden
E
Hristiyan İlahiyatı
Açıklama:
Anselmus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 15
Abelardus'un hangi kavramı daha sonraki filozoflar tarafından benimsenmiştir?
Seçenekler
A
Birleştirme
B
Benzetme
C
Soyutlama
D
Aydınlatma
E
Doğrulama
Açıklama:
Abelardus’un tümeller tartışmasındaki yerini ve bilgi anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 16
Abelardus'a göre ahlak anlayışında ön planda olan nedir?
Seçenekler
A
İrade
B
Birey
C
İlahi Güç
D
Tanrının emirleri
E
Düşünce
Açıklama:
Abelardus’un ahlak anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Abelardus'un tümel öğretisi için söylenemez?
Seçenekler
A
Cisimseldir
B
Duyulanabilir
C
Duygusuzdur
D
Gerçeği işaret eder
E
Cisimsizdir
Açıklama:
Abelardus’un tümeller tartışmasındaki yerini ve bilgi anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Anselmus'un eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zorunluluk ve Özgürlük Hakkında
B
İmkân ve İmkânsızlık Hakkında
C
İlahi Adalet Hakkında
D
İktidar ve İktidarsızlık Hakkında
E
Hakikat Hakkında
Açıklama:
Anselmus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangi ikisi Anselmus'un tanrı kanıtlamalarındandır?
Seçenekler
A
Kendinden büyüğü olmayan ve ilahi adaleti olan
B
Var olanlar içindeki en mükemmel ve en akıllı olan
C
En iyi ve en farklı olan
D
Mükemmel olan ve kendinden büyüğü olmayan
E
En dürüst ve en yüksek olan
Açıklama:
Anselmus’un Tanrı ve ahlak anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 20
Abelardus özellikle hangi alanda dikkat çekmiştir?
Seçenekler
A
Mantık
B
Yazarlık
C
Matematik
D
İlahiyat
E
Dürüstlük
Açıklama:
Abelardus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 21
Anselmus hangi tarikatın rahipleri tarafından eğitilmiştir?
Seçenekler
A
Fransisken
B
Benedikten
C
Cizvit
D
Dominiken
E
Karmel
Açıklama:
Anselmus, 23 yaşına kadar kaldığı Aosta’da Benedikten tarikatının rahipleri tarafından eğitildi. Yaklaşık üç yıl boyunca Avrupa’da değişik yerleri ziyaret etti ve 1059’da Bec Manastırı’na geldi. Bec Manastırı o dönemde ünlü diyalektikçi Lanfranc tarafından yönetilmekteydi.
Soru 22
Anselmus'un ontolojik Tanrı kanıtlamasını ortaya koyduğu eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Tanrı Niçin İnsan Oldu?
B
Monologion
C
Proslogion
D
Hakikat Hakkında
E
İmkan ve İmkansızlık Hakkında
Açıklama:
Anselmus, ünlü Tanrı kanıtlamasını sergilemiş olduğu "Proslogion" adlı çalışmasında şunları söylemektedir: “Zira inanayım diye anlamayı gözetmiyorum; fakat anlayayım diye inanıyorum. Çünkü aynı zamanda şuna inanıyorum ki inanmadıkça anlamayacağım da.”
Soru 23
Anselmus'un Tanrı kanıtlamasına "Ontolojik Tanrı Kanıtlaması" denmesinin sebebi nedir?
Seçenekler
A
Basit bir yol izleyen yaklaşımı
B
İradeye önem veren yaklaşımı
C
İyiliğe olan inancı
D
Tümeller tartışmasındaki görüşleri
E
Aşırı gerçekçi yaklaşımı
Açıklama:
Anselmus’un Tanrı kanıtlamasına Ontolojik Tanrı Kanıtlaması denmesinin nedeni, onun aşırı gerçekçi yaklaşımıdır.
Soru 24
Felsefe tarihi içinde rastlanan ender otobiyografilerden biri olan "Benim Felaketimin Tarihi" kim tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Suarez
B
Abelardus
C
Anselmus
D
Augustinus
E
Descartes
Açıklama:
Bazı felsefe tarihçilerinin dediğine göre Abelardus bir şövalye karakterine sahipti. Gizlice evlendiği Heloise’e yazdığı mektuplar ve kendi hayat hikâyesi olan Historia Calamitatum Mearum (Benim Felaketimin Tarihi), felsefe tarihi içinde rastlanan ender otobiyografilerdendir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Abelardus'un eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İlahi Birlik ve Teslis Hakkında
B
Hıristiyan İlahiyatı
C
Evet ve Hayır
D
Okur Yazar hakkında
E
Kendini Bil
Açıklama:
Abelardus'un ilahiyat alanında kaleme aldığı eserler arasında De Unitate et Trinitate Divina (İlahi Birlik ve Teslis Hakkında), Theologia Christiana (Hristiyan İlahiyatı), Sic et Non (Evet ve Hayır) ve ahlaki konulara da değindiği bir inceleme olan Scito Te Ipsum (Kendini Bil) sayılabilir. Ancak "Okur Yazar Hakkında" Abelardus'un değil, Anselmus'un eseridir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Abelardus'un tümel öğretisine göre yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Bir cümle, kelimelerin anlamını çarpıtacak bir içerikte olsa bile gramer olarak doğru olması, adların nesnelerle ilişkilendirilerek yargı oluşturması için yeterlidir.
B
Tümeller, kavramlar olarak sadece zihnimizde bulunmalarına rağmen, gerçek şeyleri imlerler.
C
Tümeller sözcükler olarak kaldıkları sürece cisimsel ve duyulanabilirler; ancak birbirine benzeyen pek çok bireyseli imleme yetenekleri yüzünden de cisimsizdirler.
D
Tümeller, duyulanabilir şeylerin formlarını imledikleri sürece şeylerin içinde var olurlar; ancak soyut kavramları imlediklerinde duyulanabilir dünyanın ötesinde yer alırlar.
E
Eğer bir tümel tarafından imlenen bireysellerin tümü ortadan kalksaydı, tümel karakterini kaybeder; ancak gene de zihnimizdeki anlamını devam ettirirdi.
Açıklama:
Abelardus'a göre tümeller voces (ses) değil; fakat sermones yani birer im gibi işlevi olan adlardır. Tam da bu yüzden her adın işaret ettiği bir nesne vardır ve hiç kimse bu adları keyfi bir şekilde nesnelerle ilişkilendirerek yargı oluşturamaz. Söz gelimi hiç kimse “insan bir arabadır.” ifadesini kullanamaz. Bu cümle gramer olarak doğru gibi gözükse de kelimelerin anlamını çarpıtacak bir içeriktedir. Ad ile nesne arasındaki bu sıkı bağdan dolayı sesin bir soyut kavrayışı kapsaması doğaldır ve bu yüzden ona nomen veya sermo (ad) denmektedir. Dolayısıyla ad, hakkında düşünülen bir gerçekliğin ifadesidir. A seçeneği dışındakiler tümellerle ilgili olarak doğru bilgi içermektedir.
Soru 27
I. Niyet eylemden daha önemlidir.
II. Günah, kötü niyet sonucunda ortaya çıkmaktadır.
III. Niyetimizin Tanrı'nın irade ve niyetine uygun olması gerekmektedir.
IV. İnsanın eylemleri söz konusu olduğunda eylemimizi belirleyecek nesnel bir zemine dayalı içsel ahlak yasasına gereksinim vardır.
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri Abelardus'un ahlak anlayışı ile ilgili olarak doğrudur?
II. Günah, kötü niyet sonucunda ortaya çıkmaktadır.
III. Niyetimizin Tanrı'nın irade ve niyetine uygun olması gerekmektedir.
IV. İnsanın eylemleri söz konusu olduğunda eylemimizi belirleyecek nesnel bir zemine dayalı içsel ahlak yasasına gereksinim vardır.
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri Abelardus'un ahlak anlayışı ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Abelardus’un ahlak öğretisi, öznel bir ahlaktır. Bu ahlakın temelinde tek bir ölçüt bulunmaktadır, o da bireysel niyettir. Başka türlü ifade edecek olursak, insanın eylemleri söz konusu olduğunda eylemimizi belirleyecek nesnel bir zemine dayalı herhangi bir içsel ahlak yasasına gereksinim yoktur. Bunun yerine görülmesi gereken asıl durum, eylemlerimizi ilahi niyetle uyumlu bir şekilde yargıladığımız olmalıdır. Bu bilgiye dayanarak, IV numarada verilen ifade yanlıştır, ancak diğerleri Abelardus'un ahlak anlayışı ile ilgili olarak doğru ifadelerdir.
Soru 28
Ortaçağ ahlak anlayışını biçimlendiren filozof kimdir?
Seçenekler
A
Anselmus
B
Abelardus
C
Aristoteles
D
Roscelinus
E
Porphyrios
Açıklama:
Abelardus, “Scito te Ipsum” başlıklı eserinde çeşitli ahlak sorunlarını ele almaktadır. Tümeller tartışmasındaki yerini net olarak saptamak zor olan Abelardus, ahlak anlayışında bireyi ön plana çıkartan, daha çok adcı diyebileceğimiz bir çizgide yer almaktadır. Bu bakımdan onun bireyin sorumluluğunu ön plana çıkartan ve suç ve günahı kişinin kendi sorunu yapan bir ahlak anlayışı biçimlendirmeye çalışan Abelardus, denebilir ki, Ortaçağın ahlak anlayışını biçimlendirmiş, ona yön vermiştir. Ortaya koyduğu moral öğreti hâlâ Hıristiyan dünyasında tartışılmakta, yeni çalışmalara ışık tutmaktadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Abelardus'un ahlak anlayışını biçimlendirirken faydalandığı tek dayanak değildir?
Seçenekler
A
Ahlak
B
İnanç
C
Hıristiyanlık
D
Akıl
E
Diyalektik
Açıklama:
Abelardus, ahlakını kurarken Hıristiyanlıktan büyük ölçüde yararlanmıştır. Bununla birlikte, onun sadece dinden kaynaklanan bir ahlak anlayışı ortaya koymadığını da belirtmek gerekir. “Abelardus’un tek dayanağı hiçbir zaman dine ve dinin temel olgusu olan inanca indirgenemez. Akla değer verişi, bir antik çağ düşünürü kadar akla dayanışı, insanın ancak akıl varlığı olmasıyla ahlak fenomeninin var olacağını ileri sürmesi, diyalektiğe verdiği büyük önem bunu bize açıkça göstermektedir.”
Soru 30
Anselmus hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Canterbury başpiskoposluğu döneminde eser vermeye devam etmiştir.
B
Temel anlamda Platoncu görüşlere karşı çıkmıştır.
C
Ona göre iman ancak akılsal bir çalışma ile yetkinleşebilir.
D
Ona göre insani bilginin kaynağı akıl ve imandır
E
Tanrı kanıtlamalarında Augustinus’ dan destek almıştır.
Açıklama:
Anselmus, bazı eserlerini Bec Manastırı’ndaki görevi sırasında, bazılarını ise Canterbury başpiskoposu iken yazmıştır. Yani, her iki dönemde de eserler vermeye devam etmiştir. Ancak; seçenektekinin aksine Platoncu görüşlere karşı çıkmaktansa temel olarak bu görüşleri desteklemiştir. Birçok Ortaçağ filozofu gibi o da insani bilginin kaynağını imana ve akla dayandırmıştır. Bununla birlikte, o imanın ancak akılsal bir çalışma ve gayretle yetkinleşebileceğine inanıyordur. Birden fazla tanrı kanıtlamalarında bulunan Anselmus, bu konuda Augustinus’ dan destekler almıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 31
Anselmus’un Tanrı kanıtlamasına Ontolojik Tanrı Kanıtlaması denmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütün iyi şeylerin tek bir iyiden kaynaklandığını öne sürmesi
B
İyiliğin nedensiz olduğunu öne sürmesi
C
Ortaçağ filozoflarına benzer bir kanıtlama öne sürmesi
D
Var olmayı mükemmeliyetçiliğe dayandırması
E
Tanrı kanıtlamalarında aşırı gerçekçi tavır takınması
Açıklama:
Anselmus, birden fazla tanrı kanıtlamaları öne sürmüştür, ve bunlar bütün ortaçağ felsefecilerinin kanıtlamaları ve düşünceleriyle benzerlik göstermektedir. Kanıtlamalarından birinde tüm iyiliklerin tek bir iyiden kaynaklandığını ileri sürmüştür ve ona göre iyi nedensiz bir şekilde kendiliğinden iyidir. Bir başka kanıtlamasında ise tüm varlıkları, var olmak için başka bir varlığa ihtiyaç duymayan bir varlığa dayandırmıştır. Ve var olmayı, kusursuzluk olarak görmüştür. Ancak, tüm bunlardan dolayı değil; kanıtlamalarındaki aşırı gerçekçilikten dolayı onun tanrı kanıtlamasına Ontolojik Tanrı Kanıtlaması denmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 32
Ontolojik Tanrı Kanıtlaması ifadesi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bu ifade ilk kez Immanuel Kant tarafından kullanılmıştır.
B
Bu ifade Anselmus’ un kanıtlamalarını tanımlamak için oluşturulmuştur.
C
Spekülatif akıl aracılığıyla geliştirilebilecek tek tanrı kanıtlamasıdır.
D
Bu kavram Descartes’in çok geliştirdiği bir terimdir.
E
Ortaçağ’ da çokça desteklenmiş ve benimsenmiş bir kavramdır.
Açıklama:
Felsefe tarihinde Ontolojik Tanrı Kanıtlaması ifadesini kullanan Immanuel Kant (1724-1804) olmuştur. Spekülatif akıl aracılığıyla gerçekleştirilebilecek Tanrı kanıtlamalarının üç tane olduğunu ve bunlardan birinin de ontolojik olduğunu dile getirmiştir. Aslında Kant, doğrudan doğruya Anselmus’ un kanıtlamasına değil; fakat onunkinin değişik bir şekli olan Descartes’ ın Tanrı kanıtlamasına bu adı vermişti. Saf Aklın Eleştirisi adlı eserinde Kant, Descartes’ ın Tanrı’nın varoluşunu yalın Tanrı idesinin kendisinden hareketle kurduğunu söylemişti. Bununla birlikte böyle bir yaklaşımın Anselmus için geçerli olup olmadığı tartışmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
Marmoutier (Tours) rahiplerinden Gaunilon, Anselmus’un Tanrı kanıtlamasını aşağıdaki gerekçelerden hangisinden dolayı eleştirmektedir?
Seçenekler
A
Anselmus’un Tanrı’yı en büyük varlık olarak tasavvur etmesi
B
Anselmus’ un bilginin akıl ve iman ile elde edilebileceğine inanması
C
Anselmus’un Tanrıdan başka bir gerçeklik olmadığına inanması
D
Anselmus’un akılda olanın gerçekte de var olabileceğini ileri sürmesi
E
Anselmus’un Tanrı Kanıtlamasına akıl ile başlaması
Açıklama:
Anselmus’un kanıtlamalarından birinde kalkış noktası, Tanrı’ya imandır. Kanıtlama, daha öncekilerin de yapmış oldukları gibi akılda başlamakta ve ilahi aydınlanmanın yardımıyla devam etmektedir. Anselmus’un bu kanıtlamasını ortaya atmasından sonra kendisine yöneltilen en önemli eleştirinin sahibi Marmoutier (Tours) rahiplerinden Gaunilon’ dur. Gaunilon kanıtlamaya ilişkin olarak iki önemli eleştiri getirmektedir. “Aptal Namına” başlıklı küçük makalesinde Gaunilon, aptalın bu sözleri söyleyebileceğini ve ağzından çıkan bu sesleri duyacağını kabul eder. Bununla birlikte bunu, Tanrı’yı algılayabileceğinden daha fazla kavrayamaz. Zira aptal, kendisi bizzat Tanrı olan bir gerçekliği bilmemektedir. Daha da önemlisi, başka gerçekliklerden hareketle Tanrı’ya ilişkin bir kavrayışa da ulaşamaz; çünkü Anselmus’a göre Tanrı’dan başka bir gerçeklik yoktur. Gaunilon’un ikinci eleştirisi ise daha çarpıcıdır: Kendisinden daha büyüğü düşünülemeyecek olan şeyi düşündüğümüzde bu düşüncenin sadece akılda değil; fakat aynı zamanda gerçeklikte de bulunduğu sonucuna ulaşmak imkânsızdır. Zira kanatlı at, tek-boynuz gibi pek çok gerçek dışı şey hakkında düşünebiliriz. Ne var ki bunların hiçbiri, sadece düşüncede var olduklarından dolayı gerçeklikte de var olmaya başlamazlar. Doğru cevap D'dir.
Soru 34
Anselmus ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ona göre düşünce içerikleri ile şeyler alakasız kavramlardır.
B
Adcı (nominalist) bir filozof olarak karışımıza çıkmaktadır.
C
İmmanuel Kant onun tanrı kanıtlamasını benimsemiştir.
D
Görüşlerinde, sadece düşünce içeriklerine yer vermiştir.
E
Görüşleri Leibniz tarafından değiştirilerek benimsenmiştir.
Açıklama:
Anselmus’ un düşünceleri kendisinden sonra gelen pek çok filozof tarafından dikkate alınmıştır. Bu yaklaşıma sıcak bakanlar olduğu gibi bu anlayışı benimsemeyen, reddedenler de ortaya çıkmıştır. Bonaventura, Duns Scotus, Rene Descartes, Gottfried Wilhelm Leibniz ve Georg Wilhelm Friedrich Hegel gibi filozoflar; bazı değişiklikler ve eklerle birlikte Anselmus’ un Tanrı kanıtlamasını benimsemişlerdir. Gaunilon ile aynı düşüncede olup kanıtlamayı reddedenlerin arasında, Thomas Aquinas, John Locke ve Immanuel Kant gelmektedir. Anselmus, tümeller tartışması çerçevesinde gerçekçi bir filozof olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yüzden bazılarının düşündüğü gibi sadece düşünce içerikleri ile ilgilenmemiş; fakat aynı zamanda bu içeriklerin şeylerle olan ilgisi üzerinde de durmuştur. Düşünce içerikleri ile şeyler arasında doğrudan ilgi olması gerektiğini söyleyen Anselmus, aksi hâlde, fizik dünyayı ilgilendiren yargılarda kolaylıkla hata yapılabileceğini dile getirmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Anselmus’un doğruluk kavramı ile ilgili görüşü aşağıdakilerden hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Ona göre birden fazla doğru söz konudur.
B
Doğruluk, sadece önermelerde bulunmaktadır.
C
Doğru kavramı, hakikat ve adalet kavramları ile yer değişebilirdir.
D
Anselmus’ a göre doğruluk, birçok duyunun nesnesidir.
E
Doğruluğa sadece iman yoluyla ulaşılabilir.
Açıklama:
Anselmus, hakikati önermelerdeki doğruluk (rectitudo) temelinde anlaşılır hâle getirmektedir. Anselmus gibi gerçekçi bir filozofun, hakikati sadece önermelerdeki doğrulukla ilişkilendirmesi elbette düşünülemez. Doğruluk, aynı zamanda irade, düşünce, eylem ve şeylerde de söz konusudur. Doğruluk, herhangi bir duyunun nesnesi olmadığı için de “sadece akıl tarafından algılanabilir” olarak tarif edilmektedir. İçinde yaşadığımız dünyayı yöneten tek bir hakikat vardır ve o da Tanrı’dır. Bu bakımdan önermelerin doğruluğu veya önermelerdeki hakikat, düşüncenin hakikatine, düşüncedeki hakikat, şeylerdeki hakikate, şeylerdeki hakikat de Tanrı’ya, yani mutlak hakikate, dayanmaktadır. De Veritate adlı eserinde belirttiği gibi hakikat (veritas), doğruluk (rectitudo), adalet, birbirleriyle değiş tokuş edilebilir kavramlardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 36
Anselmus’a göre iradenin anlamına dair aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İrade, isteme gücünün etkilenimidir.
B
İrade, isteme gücü anlamına gelmektedir.
C
İradenin ilahi dayanağı vardır.
D
İrade, isteme gücünün eğilimidir.
E
İrade, ahlaki olarak yanlışı da tercih etme gücüdür.
Açıklama:
Anselmus’a göre iradenin üç anlamı vardır. İrade, her şeyden önce isteme gücü veya yetisi anlamına gelmektedir. İkinci olarak irade, isteme gücünün eğilimi veya etkilenimi olarak anlaşılabilir. İradenin üçüncü anlamı ise isteme eylemidir. Bu eylemlerden bir tanesi, kendisi bir yargı (judicium) olan tercihte bulunma veya karar almadır. İrade, aynı zamanda bir güç olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte o, herhangi bir güç değildir. İrade, her zaman ahlaki olarak doğru kabul edilen şeyleri tercih etmek için kullanılan bir güçtür. İrade, ahlaki olarak doğruları tercih etme gücüdür. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Abelardus’un tümeller konusunda Roscelinus’tan ayrıldığı nokta aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abelardus, tümellerin bizi gerçeklikten uzaklaştırdığını düşünürdü.
B
Abelardus, tümellerin şeyler olmadığına inanırdı.
C
Abelardus, sözlerin tümellere özdeş olduğunu ileri sürmüştür.
D
Tümellerin, seslerin yanı sıra anlamlarının da olduğunu düşünmesi.
E
Abelardus, tümeller konusunda Aristoteles’ den esinlenmiştir.
Açıklama:
Abelardus, temel olarak her şeyin tikel olduğunu düşünmekteydi. Esasında metafiziğinin de kalkış noktası buydu. Bilindiği gibi bu, Aristoteles’in Kategoriler ve Porphyrios’un Isagoge’de ileri sürdükleri bir anlayıştır. Abelardus’un Aristoteles okumalarında belirginlik kazanan yaklaşımından yola çıkacak olursak, tümellerin şeyler olmadıklarını anlarız. Logica Ingredientibus’ta Abelardus, tümellerin sesler (voces) olduklarını ileri sürmektedir. Bunu yaparken de Roscelinus’ u takip eder. Ancak bu noktada Aberlardus’un ayrıldığını görmekteyiz. O, tümellerin, sadece kelimeler olmadıklarını, onların anlamlarının da olduğunu düşünmektedir. Bu yüzden de Abelardus’ a basit bir şekilde vocalist, yani tümellerin sadece seslerden ibaret olduğunu düşünen biri demek doğru olmaz. Ona göre tümeller voces (ses) değil; fakat sermones yani birer im gibi işlevi olan adlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 38
Abelardus’a göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Doğada ikili bir ayrım vardır.
B
Akıl, bedene ihtiyaç duymaktadır.
C
Aklın en temel görevi, soyutlama yapmaktır.
D
Duyular, bedeni kullanmaktadır.
E
Anlama gücü, soyutlama yapabilen bir yetidir.
Açıklama:
Abelardus’a göre, doğada ikili bir ayrımdan söz edebiliriz. Bunlardan ilki duyular, diğeri de anlama gücü diyebileceğimiz ve soyutlama yapan yeti. Klasik anlayışa göre, duyular, bedeni kullanmaktadır ve nesneleri de duyulanabilir fiziksel nesnelerdir. Akıl ise en temel görevini, yani soyutlama gücünü, yerine getirir ve bunun için de hiçbir şekilde bedene gereksinim duymaz. Abelardus’ a göre, aklın oluşturduğu iki tip kavrayış vardır. Bunlardan biri, bulanık ve geneldir, herhangi bir tikel varoluşu göstermez: “insan” gibi. Diğer türden kavrayışlar ise belli bir tikeli işaret eder ve özel isimlerle adlandırılırlar: “Sokrates” gibi. Doğru cevap B'dir.
Soru 39
Abelardus’un tümeller ile ilgili aşağıdaki görüşlerin hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tümeller, kavramlar olarak sadece zihnimizde bulunmaktadırlar.
B
Tümeller, sözcükler olarak kaldıkları sürece cisimseldir.
C
Tümeller, gerçek şeyleri imlerler.
D
Tümeller, birden fazla bireyseli imlediklerinden dolayı cisimsizdirler.
E
Biireyseller ortadan kalkarsa, tümel anlamını kaybeder.
Açıklama:
Abelardus’a göre tümeller, kavramlar olarak sadece zihnimizde bulunmaktadırlar. Bununla birlikte gerçek şeyleri imlerler. Aslına bakılacak olursa tümeller, her ne kadar karmaşık ve belirsiz bir şekilde olsalar da tikel kavrayışlar tarafından temsil edilen aynı bireyselleri imlerler. Tümeller, sözcükler olarak kaldıkları sürece cisimsel ve duyulanabilirlerdir; ancak birbirine benzeyen pek çok bireyseli imleme yetenekleri yüzünden de cisimsizlerdir. Abelardus’un bizzat kendisi dördüncü bir soru üretti: Eğer (tek) bir tümel tarafından imlenen bireysellerin tümü ortadan kalksaydı, tümel anlamını devam ettirir miydi? Gül, herhangi bir (bireysel) gül olmasaydı gene de gül olarak kalır mıydı? Abelardus bu soruya şu şekilde cevap verir: Bu durumda tümel, bir tümel olarak karakterini kaybeder; zira pek çok bireysele yüklem olma durumu artık yoktur. Ancak gene de zihnimizdeki anlamını devam ettirecektir; çünkü “Gül yoktur.” demek bile hâlâ bir anlam taşıyacaktır” . Doğru cevap E'dir.
Soru 40
Anselmus nerede doğmuştur?
Seçenekler
A
Aosta
B
Canterbury
C
Girada
D
Arpuilles
E
Oveillan
Açıklama:
Anselmus, İtalya’nın kuzeyindeki Aosta’da 1033 yılında Roma asilzadesi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Anselmus’un eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Okur Yazar Hakkında
B
Hakikat Hakkında
C
Seçme Özgürlüğü Hakkında
D
Zorunluluk ve Özgürlük Hakkında
E
İlahi Birlik ve Teslis Hakkında
Açıklama:
Okur Yazar Hakkında, Hakikat Hakkında, Seçme Özgürlüğü Hakkında ve Zorunluluk ve Özgürlük Hakkında Anselmus'un eserleridir; İlahi Birlik ve Teslis Hakkında Abelardus'un eseridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
Vahiy yardımından çok akıl yürütmedeki doğal süreçler aracılığıyla kavranabilecek Tanrı anlayışını betimleyen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Tümeller Tartışması
B
Doğal İlahiyat
C
Tanrı Kanıtlaması
D
Doğal Tanrı Kanıtlaması
E
Ontolojik Tanrı Kanıtlaması
Açıklama:
Vahiy yardımından çok akıl yürütmedeki doğal süreçler aracılığıyla kavranabilecek Tanrı anlayışını betimleyen kavram doğal ilahiyattır.
Soru 43
Anselmus'a göre iradenin anlamı aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
İsteme Gücü
B
İsteme Yetisi
C
İsteme Gücünün Eğilimi
D
İsteme Eylemi
E
İsteme Yargısı
Açıklama:
Anselmus’a göre iradenin üç anlamı vardır. İrade her şeyden önce isteme gücü veya yetisi anlamına gelmektedir. İkinci olarak irade, isteme gücünün eğilimi veya etkilenimi olarak anlaşılabilir. İradenin üçüncü anlami ise isteme eylemidir. Doğru cevap E’dir.
Soru 44
Abelardus 1121 yılından önce çeşitli eserler hakkında kaleme aldığı eserlerine ne isim vermektedir?
Seçenekler
A
Küçük Eserlere Giriş
B
İlahi Birlik ve Teslis Hakkında
C
Hristiyan İlahiyatı
D
Evet ve Hayır
E
Kendini Bil
Açıklama:
Abelardus 1121 yılından önce çeşitli eserler hakkında kaleme aldığı eserlerine Introductiones Parvulorum (Küçük Eserlere Giriş) adını vermektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 45
Abelardus’un herhangi bir eserin yorumu olmayıp bizzat kendi düşüncelerini içeren yapıtı hangisidir?
Seçenekler
A
Logica
B
Nostrorum Petitioni Sociorum
C
Dialectica
D
Theologia Christiana
E
Sic et Non
Açıklama:
Abelardus’un herhangi bir eserin yorumu olmayıp bizzat kendi düşüncelerini içeren yapıtı Dialectica'dır. Doğru cevap C'dir.
Soru 46
Abelardus’un tümellerin sesler olduğunu hangi eserinde ileri sürmektedir?
Seçenekler
A
Nostrorum Petitioni Sociorum
B
Logica Ingredientibus
C
Introductiones Parvulorum
D
Categoriae
E
Periermeneias
Açıklama:
Abelardus’un tümellerin sesler olduğunu Logica Ingredientibus eserinde ileri sürmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Bir insanın bir şey dile getirmek isterken ağzından çıkıp havada uçuşan şey anlamına gelen kelime hangisidir?
Seçenekler
A
Nominalist
B
Sermones
C
De veritate
D
Flatus vocis
E
Apologeticus
Açıklama:
Flatus vocis,bBir insanın bir şey dile getirmek isterken ağzından çıkıp havada uçuşan şey anlamına gelir. Doğru cevap D'dir.
Soru 48
Abelardus’un çeşitli ahlak sorunlarını ele aldığı eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Kendini Bil
B
İlahi Birlik ve Teslis Hakkında
C
Hristiyan İlahiyatı
D
Evet ve Hayır
E
Benim Felaketimin Tarihi
Açıklama:
Abelardus’un çeşitli ahlak sorunlarını ele aldığı eseri Scito te Ipsum (Kendini Bil)'dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Abelardus’un Tanrı’nın pagan filozofları da bir şekilde aydınlattığını, onları ve düşüncelerini Hristiyan hakikatine yakınlaştırdığını ifade ettiği eseri hangisidir?
Seçenekler
A
De Unitate et Trinitate Divina
B
Historia Calamitatum Mearum
C
Theologia Christiana
D
Philosophum et Christianum
E
Dialogus inter Judaeum
Açıklama:
Abelardus’un Theologia Christiana adlı eserinde Tanrı’nın pagan filozofları da bir şekilde aydınlattığını, onları ve düşüncelerini Hristiyan hakikatine yakınlaştırdığını ifade etmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
Anselmus, hangi yüzyılda doğmuştur?
Seçenekler
A
10. yüzyıl
B
11. yüzyıl
C
12. yüzyıl
D
13. yüzyıl
E
14. yüzyıl
Açıklama:
Anselmus, İtalya’nın kuzeyindeki Aosta’da 1033 yılında Roma asilzadesi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. Bundan dolayı doğru cevap B'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Anselmus'un Canterbury başpiskoposu iken yazmış olduğu kitaplarından biridir?
Seçenekler
A
Tanrı Niçin İnsan Oldu? (Cur Deus Homo?)
B
Okur Yazar Hakkında (De Grammatico),
C
Ruhun Tanrı’ya Seslenişi (Proslogion)
D
Hakikat Hakkında (De Veritate)
E
Seçme Özgürlüğü Hakkında (De Libertate Arbitrii)
Açıklama:
Anselmus, Canterbury başpiskoposu iken Tanrı Niçin İnsan Oldu? (Cur Deus Homo?) kitabını yazmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Anselmus’un Canterbury başpiskoposu iken yazmış olduğu kitaplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tanrı Niçin İnsan Oldu? (Cur Deus Homo?)
B
De Processione Spiritus Sanctus
C
Ruhun Tanrı’ya Seslenişi (Proslogion)
D
De Sacramentis Ecclesiae
E
Epistola de Incarnatione Verbi
Açıklama:
Anselmus, Canterbury başpiskoposu olduğu dönemde kaleme aldığı eserlerinden bazıları şunlardır: Tanrı Niçin İnsan Oldu? (Cur Deus Homo?), De Processione Spiritus Sanctus, De Sacramentis Ecclesiae ve Epistola de Incarnatione Verbi. Doğru cevap C'dir.
Soru 53
Felsefe tarihinde Ontolojik Tanrı Kanıtlaması ifadesini ilk olarak aşağıdaki felsefecilerden hangisi kullanmıştır?
Seçenekler
A
Anselmus
B
Petrus Abelardus
C
Rene Descartes
D
Immanuel Kant
E
Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Açıklama:
Felsefe tarihinde Ontolojik Tanrı Kanıtlaması ifadesini ilk kullanan Immanuel Kant (1724-1804) olmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 54
Anselmus’un ahlak anlayışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Anselmus’un kendi başına bir ahlak anlayışı ortaya koyup koymadığı sorusu tartışmalıdır.
B
Anselmus’un hakikat hakkındaki görüşleri, Augustinus tarafından etkilenmiştir.
C
Anselmus, hakikatin bir başlangıcı ve sonu olduğunu dile getirmektedir.
D
Hakikat (veritas), doğruluk (rectitudo) ve adalet birbirleriyle değiş tokuş edilebilir kavramlardır.
E
Günah işleme ile özgürlük arasında bir paralellik söz konusu değildir.
Açıklama:
Anselmus hakikatin bir başlangıcı ve sonu olmadığını dile getirmektedir (De Veritate 1). Böyle başı ve sonu olmayan bir hakikat de elbette hakikatin kendisi olan Tanrı’yla özdeş olmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 55
Petrus Abelardus, hangi ülkede dünyaya gelmiştir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
İspanya
D
Almanya
E
Hollanda
Açıklama:
Petrus Abelardus, Fransa’nın Nantes şehri yakınlarında yer alan Le Pallet’te aşağı
tabakadan bir ailenin oğlu olarak 1079 yılında dünyaya geldi. Doğru cevap B'dir.
tabakadan bir ailenin oğlu olarak 1079 yılında dünyaya geldi. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
Petrus Abelardus, aşağıdaki hangi eserinde sadece kendi düşüncelerini yer vermiştir.
Seçenekler
A
Dialectica
B
Logica (Ingredientibus)
C
Nostrorum Petitioni Sociorum
D
Periermeneias
E
Categoriae
Açıklama:
Petrus Abelardus, Dialectica adlı çalışmasında herhangi bir eseri yorumlamayıp sadece kendi düşüncelerine yer vermiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 57
Petrus Abelardus'un, 1121 yılından önce çeşitli eserler hakkında kaleme aldığı yorumlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Logica (Ingredientibus)
B
Introductiones Parvulorum (Küçük eserlere Giriş)
C
Nostrorum Petitioni Sociorum
D
Categoriae
E
Periermeneias
Açıklama:
Petrus Abelardus'un, 1121 yılından önce çeşitli eserler hakkında kaleme aldığı yorumlar'a; Abelardus Introductiones Parvulorum (Küçük eserlere Giriş) adını
vermektedir.
vermektedir.
Soru 58
Abelardus'un, tümeller ve bilgi anlayışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır.
Seçenekler
A
Abelardus temelde her şeyin tikel olduğunu düşünmekteydi.
B
Abelardus, tümellerin sesler olduklarını ileri sürmektedir.
C
Abelardus’a göre tümeller, şeyler/nesnelerdir.
D
Abelardus, tümellerin sadece kelimeler olmadıklarını, onların anlamlarının da olduğunu düşünmektedir.
E
Abelardus’a basit anlamda bir vocalist demek doğru olmaz; zira ona göre tümeller ses değil; fakat birer im gibi işlevi olan adlardır.
Açıklama:
Abelardus’a göre tümellerin şeyler/nesneler olmadıkları açıktır. Tümeller nesler hakkında düşünmeyi sağlayan kavramlardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Abelardus, hangi eserinde ahlak sorunlarını ele alır?
Seçenekler
A
Logica (Ingredientibus)
B
Nostrorum Petitioni Sociorum
C
Categoriae
D
Periermeneias
E
Scito te Ipsum
Açıklama:
Abelardus Scito te Ipsum başlıklı eserinde, çeşitli ahlak sorunlarını ele almaktadır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Anselmus'un hayatıyla ilgili ana kaynaklardan biridir?
Seçenekler
A
Vita anselmi
B
Peurbio Ancieri
C
Consolatiae Philosophia
D
Patrolagiae Graeca
E
Patrologia Latina
Açıklama:
Anselmus'un yaşamıyla ilgili en temel yapıtlardan biri Vita Anselmi'dir
Soru 61
Anselmus'un ilahiyatı aşağıdakilerden hangisine yakındır?
Seçenekler
A
Pozitif ilahiyat
B
Doğal ilahiyat
C
Negatif ilahiyat
D
Klasik ilahiyat
E
Spiritüel ilahiyat
Açıklama:
Anselmus'un ilahiyatı doğal ilahiyat geleneğine yakın durmaktadır
Doğal İlahiyat
Doğal İlahiyat
Soru 62
Hangisi pozitif ilahiyatın ana kaynağıdır?
Seçenekler
A
Vahiy
B
Peygamberlik
C
Doğa
D
Akıl yürütme
E
Yasa
Açıklama:
Akıl yürütme doğal ilahiyatın en temel kaynağıdır
Soru 63
Ontolojik tanrı kanıtlaması ifadesini ilk kullanan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Anselmus
B
Kant
C
Descartes
D
Hegel
E
Heidegger
Açıklama:
Ontolojik tanrı kanıtlaması ifadesini ilk kullanan kişi Kant'tır.
Soru 64
Anselmus'un ontolojik kanıtlamasına en etkili itiraz kimden gelmiştir?
Seçenekler
A
Hughs
B
Aquinas
C
Augustinus
D
Abelardus
E
Gaunilon
Açıklama:
Anselmus'un ontolojik kanıtlamasına en etkili itiraz Gaunilon'dan gelmişti
Soru 65
Tümeller tartışması konusundaki başlıca iki kaynak, hangi şıkta doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
Boethius-Porphyrios
B
Boethius-Augustinus
C
Augustinus-Epiktetos
D
Epiktetos-Seneca
E
Porphyrios-Plotinos
Açıklama:
Tümeller tartışması konusundaki en önemli iki kaynak Boethius ve Porhyrios'tur
Boethius-Porphyrios
Boethius-Porphyrios
Soru 66
Anselmus'a göre aşağıdakilerden hangisi hakikat kavramıyla değiştokuş edilebilecek bir kavramdır?
Seçenekler
A
Doğa
B
Cesaret
C
Doğruluk
D
Yasa
E
Ölçü
Açıklama:
Anselmus'a göre doğruluk, adalet ve hakikat birbirleriyle değiş tokuş edilebilecek kavramlardır
Soru 67
Anselmus'a göre yargı (judicium) aşağıdakilerden hangisine girer?
Seçenekler
A
Adalet sayacı
B
Karşıtlaşma
C
Ölçülülük
D
Ahlak ilkesi
E
İsteme eylemi
Açıklama:
Anselmus'a göre yargı, bir isteme eylemidir.
İsteme eylemi
İsteme eylemi
Soru 68
Hangisi Abelardus'un bizza kendi görüşlerini içeren eseridir?
Seçenekler
A
İntroductiones Parvulorum
B
Dialectica
C
Categoriae
D
Periermeneias
E
İngredientibus
Açıklama:
Abelardus'un pek çok eseri içinden, kendi özgün görüşlerini içeren yapıtı Dialectica'dır
Ünite 3
Soru 1
Ortaçağ'da İrlanda'da doğan yegane filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duns Scotus
B
Ioannes Scotus Eriugena
C
Thomas Aquinas
D
Immanuel Kant
E
Anselmus
Açıklama:
Eriugena’nın yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Eriugena’n›n kelime anlamı Irlandalı, “Irlanda’da doğmuş” demektir. Başka bir şekilde ifade edilirse Eriugena, “Erin halkından doğan” anlamına da gelir ve Ortaçağ’ın yegane Irlandalı filozofudur.
Eriugena’n›n kelime anlamı Irlandalı, “Irlanda’da doğmuş” demektir. Başka bir şekilde ifade edilirse Eriugena, “Erin halkından doğan” anlamına da gelir ve Ortaçağ’ın yegane Irlandalı filozofudur.
Soru 2
" Varlık, akıl veya duyular aracılığıyla kavranılan herhangi bir şeydir. Bununla birlikte, akılla veya duyularla algılanamayacak olan türden var olanlar da bulunmaktadır. Bu varolanların en başında da Tanrı gelmektedir. "Yukarıdaki Tanrı tanımını yapan ortaçağ filozoflarından hangisidir?
Seçenekler
A
Augustinus
B
Thomas Aquinas
C
Ioannes Scotus Eriugena
D
Albertus
E
Ioannes Duns Scotus
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Ortaçağın neredeyse tamamını etkilemiş olan bu anlayışa göre Tanrı, hiçbir şekilde aklın veya duyuların nesnesi olamaz. Bu anlayış, Augustinus gibi bazı filozoflarda esnemiş ve daha yumuşak bir şekilde anlaşılmıştır.
Ortaçağın neredeyse tamamını etkilemiş olan bu anlayışa göre Tanrı, hiçbir şekilde aklın veya duyuların nesnesi olamaz. Bu anlayış, Augustinus gibi bazı filozoflarda esnemiş ve daha yumuşak bir şekilde anlaşılmıştır.
Soru 3
Eriugena kendi yaptığı varlık tanımına göre doğayı dörde ayırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu doğa sınıflarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yaratan ve yaratılmayan doğa.
B
Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa.
C
Yaratılan ve yaratmayan doğa.
D
Yaratılan ve yaratılmayan doğa.
E
Ne yaratan ne de yaratılan doğa.
Açıklama:
Eriugena’nın yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Doğayı Eriugena, Periphyseon’da dörde ayırmaktadır: Yaratan ve yaratılmayan doğa. Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa. Yaratılan ve yaratmayan doğa. Ne yaratan ne de yaratılan doğa.
Doğayı Eriugena, Periphyseon’da dörde ayırmaktadır: Yaratan ve yaratılmayan doğa. Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa. Yaratılan ve yaratmayan doğa. Ne yaratan ne de yaratılan doğa.
Soru 4
"...Tanrı, her şeyin doğasının bizzat yaratıcısıdır ve bu şekliyle de her şeyin Nedeni ve Başlangıcıdır." Yukarıdaki tanım Eriugena'nın kendi yaptığı doğa ayrımının hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Ne yaratan ne de yaratılan
B
Sadece yaratılan
C
Yaratılan ve yaratmayan
D
Yaratılan ve aynı zamanda yaratan
E
Yaratan ve yaratılmayan.
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Doğanın ilk ayrımındaki “yaratan ve yaratılmayan” ile Tanrı kastedilmiştir.
Doğanın ilk ayrımındaki “yaratan ve yaratılmayan” ile Tanrı kastedilmiştir.
Soru 5
Eriugena’nın doğa ayrımındaki “yaratılan ve yaratan” doğa ile anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsanoğlu
B
İlahi idealar
C
Akıl
D
Fiziksel doğa
E
Öz
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
bu ayrım Ilahi ideaları işaret etmektedir. Maurer, 1982: 38.
bu ayrım Ilahi ideaları işaret etmektedir. Maurer, 1982: 38.
Soru 6
Eriugena, Tanrı’yı yaratılanların varlığı ile özdeşleştirdiği için aşağıdakilerden hangisi ile suçlanmıştır?
Seçenekler
A
Panteist
B
Ateist
C
Teist
D
Deist
E
Agnostisst
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Tanrı’yı yaratılanların varlığı ile özdeşleştirdiği için panteist olmakla suçlanmıştır. Periphyseon’da Tanrı’nın -yaratılmış olan şeylerinin tümünün kendisi olduğunu söylemiştir.(Periphyseon, 516D-517A).
Tanrı’yı yaratılanların varlığı ile özdeşleştirdiği için panteist olmakla suçlanmıştır. Periphyseon’da Tanrı’nın -yaratılmış olan şeylerinin tümünün kendisi olduğunu söylemiştir.(Periphyseon, 516D-517A).
Soru 7
"Duyulanabilir şeylerin özü, en sonunda, İlahi Bilgelik olan Tanrı’da zaman ve mekandan bağımsız bir şekilde yaşamaya devam edecektir. "Yukarıdaki tanım Eriugena'nın doğa sınıflarından hangisini anlatmaktadır?
Seçenekler
A
Ne yaratan ne de yaratılan doğa.
B
Yaratılan ve yaratmayan doğa
C
Yaratılmayan ve yaratılan doğa
D
Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa
E
Yaratan ve yaratılmayan doğa
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Periphyseon’daki dördüncü ayrıma genel olarak “analiz” adı verilmektedir. Bu yüzden, yaratılışın analiz kısmı, bütün yaratılanların başlangıcı demek olan Tanrı’ya geri dönüşün kesin bir ifadesidir.
Periphyseon’daki dördüncü ayrıma genel olarak “analiz” adı verilmektedir. Bu yüzden, yaratılışın analiz kısmı, bütün yaratılanların başlangıcı demek olan Tanrı’ya geri dönüşün kesin bir ifadesidir.
Soru 8
"Yaratılış daha tümel olandan daha az tümel olana doğru bir gidiştir. Bu durum, yaratılışın bölünmenin hakim olduğu kısmında geçerlidir." Yukarıdaki tanım ile Eriugena’nın hangi doğa ayırımı anlatılmaktadır.
Seçenekler
A
Ne yaratan ne de yaratılan.
B
Yaratılan ve aynı zamanda yaratan
C
Yaratılan ve yaratılmayan
D
Yaratan ve yaratılmayan
E
Yaratılan ve yaratmayan
Açıklama:
Eriugena’nın insan anlayışını ve insanın evrendeki yerine ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Doğanın üçüncü ayrımı olan “yaratılan ve yaratmayan”da işaret edilen ilahi idealar tarafından yaratılan bireylerdir. Bu üçüncü bölünme, Eriugena’nın Bir’den çıkan ve tüm evrenin görünür hale gelmesine neden olan yaratılışın “bölünme” kısmını tamamlar.
Doğanın üçüncü ayrımı olan “yaratılan ve yaratmayan”da işaret edilen ilahi idealar tarafından yaratılan bireylerdir. Bu üçüncü bölünme, Eriugena’nın Bir’den çıkan ve tüm evrenin görünür hale gelmesine neden olan yaratılışın “bölünme” kısmını tamamlar.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Eriugena’ya göre tanımlanan bütün bir yaratılışın parçalarından biri değildir?
Seçenekler
A
ya bir bedendir
B
Canlı varlık
C
Duyulanamayan varlık
D
Akılsal varlık
E
Zihinsel varlık
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Eriugena’ya göre bütün bir yaratış beş parçaya ayrılmıştır: ya bir bedendir; ya bir canlı varlık; ya duyulanabilir varlık; ya akılsal varlık veya zihinsel varlık.
Eriugena’ya göre bütün bir yaratış beş parçaya ayrılmıştır: ya bir bedendir; ya bir canlı varlık; ya duyulanabilir varlık; ya akılsal varlık veya zihinsel varlık.
Soru 10
Dünyanın insan için yaratılmış olduğunu ve evrenin köken itibarıyla insanda yaratıldığını söyleyerek insanın ve evrenin kaderinin birbiriyle bağlantılı ve ayrılmaz olduğunu savunan orta çağ filozofu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Augustinus
B
Eriugena
C
Anselmus
D
Platon
E
Roscelinus
Açıklama:
Eriugena’nın insan anlayışını ve insanın evrendeki yerine ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Insan'ın yaratılmasından öncen ne mekan ne de zamanda söz etmek mümkün değildir. Burada sözü edilen görünen ve görünmeyen bütün yaratıklardan kastedilen aslında evrenin kendisidir. Dolayısıyla evrenin köken itibarıyla insanda yaratıldığını söylemek gerekir. Bir şekilde insanın ve evrenin kaderi birbiriyle bağlantılı ve ayrılmaz karakterdedir.
Insan'ın yaratılmasından öncen ne mekan ne de zamanda söz etmek mümkün değildir. Burada sözü edilen görünen ve görünmeyen bütün yaratıklardan kastedilen aslında evrenin kendisidir. Dolayısıyla evrenin köken itibarıyla insanda yaratıldığını söylemek gerekir. Bir şekilde insanın ve evrenin kaderi birbiriyle bağlantılı ve ayrılmaz karakterdedir.
Soru 11
Eriugena’ya göre görülebilir ya da duyulanabilir nesneler hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Belli bir zaman ve mekânda yer alırlar.
B
Oluş ve bozuluşa tabidirler.
C
Nicelik ve niteliğe sahiptirler.
D
Bir doğa ve bu doğaya bağlı belli ilinekler içerirler.
E
Görülebilir şeylerden meydana gelmişlerdir.
Açıklama:
Eriugena’nın insan anlayışını ve insanın evrendeki yerine ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 12
Eriugena’ya göre Tanrı-dünya ilişkisi, en temelde, aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Doğa-insan ilişkisi
B
Varlık-yokluk ilişkisi
C
Ruh-beden ilişkisi
D
Birlik-çokluk ilişkisi
E
Sevap-günah ilişkisi
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 13
Boethius’un Aristoteles’in birincil ousia kavramına karşılık gelecek şekilde kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Essentia
B
Logos
C
Füsis
D
Substantia
E
Natura
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 14
Eriugena’nın Periphyseon isimli eserinde Tanrı’nın temel bir özelliği olarak andığı anaitios kavramı aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Ezelilik
B
Ebedilik
C
Her şeye kadirlik
D
Nedensizlik
E
Yaratıcılık
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 15
Eriugena’nın bilgi anlayışı bakımından, aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İlahi bilgi insana has bir bilgidir ve Tanrı’nın bir bütün olarak bilinmesi anlamına gelir.
B
İnsan Tanrı’nın zihninde yer alan zihinsel bir kavram olduğu için bilginin içine doğmuştur.
C
İnsan işlediği günahtan dolayı Tanrı’ya yabancılaştığı için bilgi edinmesi tedrici bir süreçle mümkündür.
D
Bilgi ilahi ve insani olmak üzere ikiye ayrılır ve bu iki bilgi türü bir ve aynı özün iki farklı bakış açısına göre temaşa edilmesi anlamına gelir.
E
Tanrı’nın zihnindekilerle insanın zihnindekiler arasında bir kavrayış farkı bulunur.
Açıklama:
Eriugena’nın insan anlayışını ve insanın evrendeki yerine ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 16
Eriugena’nın Periphyseon isimli eserinin üçüncü kitabına göre aşağıdakilerden hangisi logos sözcüğüne karşılık gelecek şekilde kullanılabilecek kavramlardan biridir?
Seçenekler
A
İlham
B
Dinginlik
C
Süreç
D
Madde
E
Neden
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 17
Tanrı’nın yarattıklarından ve onların niteliklerinden yola çıkılarak anlaşılabileceğini savunan ve böylece yaratılandan yaratana doğru bir nitelik aktarımına dayanan disiplin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olumsuz ilahiyat
B
Negatif ilahiyat
C
Pozitif ilahiyat
D
Doğal ilahiyat
E
Vahiy esaslı ilahiyat
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 18
Eriugena’nın imago dei olarak andığı şey aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Tanrı
B
Doğa Düzeni
C
İnsan Ruhu
D
İnsan bedeni
E
Yasa
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 19
Hangisi yaratılışın parçalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Canlı varlık
B
Akılsal varlık
C
Düşünen varlık
D
Zihinsel varlık
E
Duyulanabilir varlık
Açıklama:
Eriugena’nın insan anlayışını ve insanın evrendeki yerine ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi, Eriugena'nın "Doğa'nın Bölünmesi" başlıklı eserinde yer alan maddelerden biri olup, Papa III. Honorius zamanında suçlandığı nedenlerden biridir?
Seçenekler
A
Herşey Ruh’a dayalıdır
B
Dünyanın sonunda cinsiyet farkı ortadan kalkacaktır
C
Kısa süre sonra yaratma olmayacaktır
D
Dünyanın sonu gelmiştir
E
Cisimler görünemeyecektir
Açıklama:
Eriugena’nın insan anlayışını ve insanın evrendeki yerine ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Eriugena’nın eserlerinden birisidir?
Seçenekler
A
İlahi İsimler Hakkında
B
Gökyüzü Hakkında
C
Tanrı ile İlgili
D
Yaratma ve Yaradılış
E
Sonsuzluk Hakkında
Açıklama:
Eriugena’nın yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 22
Eriugena’nın Tanrı ile ilgili soruları genellikle ne ile bağlantılıdır?
Seçenekler
A
Nedenlere
B
Hakikate
C
Duygulara
D
Nesnelere
E
Yaratmaya
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 23
Ioannes Scotus Eriugena Hangi dönemde Avrupa’ya göç etmiştir?
Seçenekler
A
Nikolenj Döneminde
B
II. Charles Döneminde
C
Papa III. Honorius Döneminde
D
Karolenj Döneminde
E
Rönesans Döneminde
Açıklama:
Eriugena’nın yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 24
Tarihçiler Eriugena’nın nasıl öldüğüne inanmaktadır?
Seçenekler
A
Arkadaşları ile tartışırken
B
İrlandalı filozoflar tarafından
C
II.Carolus tarafından
D
Avrupaya göçü sırasında
E
Ders esnasında öğrencileri tarafından
Açıklama:
Eriugena’nın yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 25
Eriugena tercümelerini Eski Yunanca’dan hangi dile yapmıştır?
Seçenekler
A
Almanca
B
İtalyanca
C
İngilizce
D
Latince
E
Arapça
Açıklama:
Eriugena’nın yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 26
Eriugena’ya ismini hangi başpiskopos vermiştir?
Seçenekler
A
Carolus
B
Ussher
C
Dionysius
D
Maurer
E
Duddy
Açıklama:
Eriugena’nın yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Soru 27
Eriugena’nın Periphyseon’a göre Antikçağ felsefesinde olmayıp Ortaçağ felsefesinde Tanrı’nın en dikkat çekici özelliği olarak adlandırılan durumu hangisidir?
Seçenekler
A
Yaratma
B
Varolma
C
Gelişme
D
Değişme
E
Büyüme
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Eriugena'nın eserlerinden veya çevirilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
De Libero Adbitrio
B
De Mystica Theologiae
C
De Divinis Nominibus
D
De Divisione Naturae
E
De Caelesti Hierarchia
Açıklama:
Eriugena’nın yapıtları Patrologia Latina’nın 122. cildinde bulunmaktadır. Buradaki eserleri arasında De Divisione Naturae (Doğanın Bölümlenmesi Hakkında), De Divina Praedestinatione (İlahi Kader Hakkında) bulunmaktadır. Onun bir diğer önemli başarısı, kendisinden önce yaşamış olan önemli filozof/din adamlarının eserlerini Eski Yunancadan Latince’ye aktarması ve bunlar üzerine çeşitli yorumlar yazmış olmasıdır. Bu bağlamda, özellikle ünlü Atinalı filozof Dionysius Areopagita’nın (Sahte Dionysios olarak da bilinmektedir.) De Mystica Theologiae (Peri Müstikes Theologias - İlahiyatın Gizemi Hakkında), De Divinis Nominibus (Peri Thei on Onomaton - İlahi isimler Hakkında) ve De Caelesti Hierarchia (Peri tes Ouranis Hierarkhia - Göklerin Sıradüzeni Hakkında) eserleri önem taşımaktadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Eriugena'nın doğayı ayırdığı bölümlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa
B
Yaratan ve yaratılmayan doğa
C
Yaratılan ve yaratılmayan doğa
D
Ne yaratan ne de yaratılan doğa
E
Yaratılan ve yaratmayan doğa
Açıklama:
Doğayı Eriugena, Periphyseon’da dörde ayırmaktadır:
1) Yaratan ve yaratılmayan doğa (Creat et non Creatur),
2) Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa (Creatur et creat),
3) Yaratılan ve yaratmayan doğa (Creatur et non creat),
4) Ne yaratan ne de yaratılan doğa. (Nec creat nec creatur).
1) Yaratan ve yaratılmayan doğa (Creat et non Creatur),
2) Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa (Creatur et creat),
3) Yaratılan ve yaratmayan doğa (Creatur et non creat),
4) Ne yaratan ne de yaratılan doğa. (Nec creat nec creatur).
Soru 30
Eriugena’ya göre, Tanrı 'nın “anarkhos” ve “anaitios” özellikleri onu tarif edilemez kılmaktadır.Bu özellikler ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Tanrının ötekilik özelliği bulunmakatadır
B
Tanrı sınırları belli olmayandır
C
Tanrı nüfüz ve tarif edilemezdir
D
Tanri başlangıcı olmayan ve nedensiz bir yapıdadır
E
Tanrının özü kavranamayacak yapıdadır
Açıklama:
Eriugena’ya göre, O’nun “anarkhos” ve “anaitios” özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Başka kelimelerle ifade edecek olursak Tanrı, “zamanda başlangıcı olmayan” ve kendi varoluşu için “nedensiz” bir yapıdadır. (Periphyseon, 688C) Tanrı’nın, kendisinden önce ilişki içinde olduğu herhangi bir varlık söz konusu değildir.
Soru 31
Eriugena’ya göre Tanrı kendisinin ne olduğunu bilemez; zira kendisi bir “ne” değildir. Herhangi bir varolan belli terimlerle tanımlanan sınırlı bir şeydir. Bilgi dediğimiz şey de bu tarz bir varolanın tanımı veya kavranışıdır. Tanrı, sonsuzluğu, sınırsızlığı nedeniyle bütün bu tarz varolanların ve bilginin üstünde yer aldığından O’nun kendisini bilmesi imkânsızdır. Buna göre aynı yapının bütün şeyler için bir amaç olduğunu, bir nihai hedef olduğunu düşünebiliriz.
Yukarıdaki bilgiye göre, bu tarz bir yapıya Eriugena'nın doğayı bölümlendirdiği hangi ismin verilmesi en uygundur?
Yukarıdaki bilgiye göre, bu tarz bir yapıya Eriugena'nın doğayı bölümlendirdiği hangi ismin verilmesi en uygundur?
Seçenekler
A
Yaratılan doğa
B
Yaratan ve yaratılmayan doğa
C
Yaratılan ve yaratan doğa
D
Yaratılan ve yaratmayan doğa
E
Ne yaratılmış, ne yaratan doğa
Açıklama:
Tanrı, sonsuzluğu, sınırsızlığı nedeniyle bütün bu tarz varolanların ve bilginin üstünde yer aldığından O’nun kendisini bilmesi imkânsızdır. Şimdi de aynı şekilde, aynı yapının bütün şeyler için bir amaç olduğunu, bir nihai hedef olduğunu düşünebiliriz. Bundan dolayı, bu tarz bir yapıya da “ne yaratılmış ne de yaratan doğa” adını veririz. Yaratılmamıştır; zira hiçbir şey tarafından bir etkiye maruz bırakılmamıştır. Yaratmayandır; çünkü her şeyin nihai hedef olarak kendisine döndüğü bir noktada artık herhangi bir yaratma eylemi içinde olması mümkün değildir.
Soru 32
Negatif ilahiyata göre, insani niteliklerin en üstünlerini kullanarak yapılacak Tanrı tanımlamaları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tanrıya ulaşılmasını kolayladığı için doğrudur
B
Tanrıyı insan akıl düzlemine indirgediğinden yanlıştır
C
Tanrıyı çelişkilere soktuğu için yanlıştır
D
Tanrıya olumlu nitelikler yüklediği için doğrudur
E
Tanrının anlaşılmasını kolaylaştırdığı için doğrudur
Açıklama:
Negatif ilahiyata göre, insani niteliklerin en üstün derecelerini kullansak bile Tanrı hakkında herhangi bir tarifte, tanımda bulunmamız imkânsızdır. Hangi niteliği kullanırsak kullanalım, sonuç itibarıyla bu çaba Tanrı’yı insani hayat ve akıl düzlemine indirgeyecek olduğundan, yanlış ve anlamsızdır.
Soru 33
I. Bu ayrım ilahi ideaları işaret etmektedir II. Yaratan Tanrı düşünme aracılığıyla şeylerin özlerini varoluşa taşır. III. Tanrı varoluş ile şeylerin var olmalarını sağlar. IV. Başlangıçta akıl vardır. V. Tanrı, yaratılanların varlığı ile özdeşleşmştir.Eriugena’nın yukarıdaki düşünceleri, onun hangi doğa ayrımına uygundur?
Seçenekler
A
Yaratılan ve yaratmayan doğa
B
Yaratan ve yaratılmayan doğa
C
Yaratılan ve yaratan doğa
D
Ne yaratan ne de yaratılan doğa
E
Sadece yaratılan doğa
Açıklama:
Eriugena’nın ikinci doğa ayrımı olan “yaratılan ve yaratan” doğa, anlaşılması bakımından diğerlerinden biraz daha güç bir ayrımdır. Yaratan ve yaratılan ayrımı İlahi ideaları işaret etmektedir. Eriugena’nın Yaratan Tanrı’sı ise, bunun tersine, düşünme aracılığıyla şeylerin formlarını veya özlerini varoluşa taşır ve bunlar bireysel şeyleri/nesnelerin varolmalarını sağlar. “Başlangıçta akıl vardı” veya “başlangıçta neden vardı” demek de, ilki kadar geçerli olabilecek bir tercih kullanımıdır. Dolayısıyla, Eriugena’daki doğanın ikinci ayrımı olan ilahi idealar, Yaratıcı tarafından yaratıldıktan sonra, fizik dünyaya düzen verecek bir şekilde, kendi varoluşlarının altındaki bireysel nesneleri yaratmışlardır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Eriugena’ya göre bütün bir yaratılışın beş parçasından birisi değildir?
Seçenekler
A
Akılsal varlık
B
Duyulanabilir varlık
C
Zihinsel varlık
D
Bir canlı varlık
E
Gözlemlenebilir varlık
Açıklama:
Eriugena’ya göre bütün bir yaratılış beş parçaya ayrılmıştır: bir yaratılan ya bir bedendir; ya bir canlı varlık; ya duyulanabilir varlık; ya akılsal varlık veya zihinsel varlık. Bu beş parçanın hepsi de her şekilde insanda bulunur.
Soru 35
Eriugena insanın tanımını nasıl yapmaktadır?
Seçenekler
A
İnsan bir hayvandır
B
İnsan tanrının yeryüzündeki izdüşümüdür
C
İnsan ilahi varlıkla vakit geçiren ilahi bir varlıktır.
D
İnsan Tanrının zihnindeki bir kavramdır
E
İnsan akılsal bir hayvandır
Açıklama:
Eriugena, Periphyseon’da insanın tanımını şöyle yapmaktadır: “Öyleyse insanın tanımını şu şekilde yapabiliriz: İnsan Tanrı’nın Zihninde ezeli ebedi bir şekilde biçimlenmiş belli bir zihinsel kavramdır.”
Soru 36
Eriugena'ya göre kendi akılsallığı içinde devamlılık gösteren her varlığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ousia
B
Füsis
C
Natura
D
Telos
E
İmago Dei
Açıklama:
Eriugena'ya göre kendi akılsallığı içinde devamlılık gösteren her varlık bir ousiadır.
Soru 37
Eriugena'nın doğanın ilk ayrımındaki 'yaratan ve yaratılmayan' ile kastettiği nedir?
Seçenekler
A
İnsan
B
Tanrı
C
Doğa
D
Melek
E
Hayvan
Açıklama:
Tanrı, her şeyin doğasının bizzat yaratıcısıdır ve bu şekliyle de her şeyin Nedeni ve Başlangıcıdır. Bundan dolayı da doğanın ilk ayrımındaki “yaratan ve yaratılmayan” ile Tanrı’nın kastedildiği açıktır.
Soru 38
Eriugena'nın yaşamı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İsmini, Dublin başpiskoposu yaklaşık olarak 845 yılında vermiştir.
B
Duns Scotus'un yakın akrabasıdır.
C
Kraliyet okulunda tıp dersleri vermiştir.
D
Ortaçağ'ın yegane İrlandalı filozofudur.
E
Savaşta öldüğü için bazı metinlerde şehit olarak anılmaktadır.
Açıklama:
Eriugena, Ortaçağın yegane İrlandalı filozofudur. Aslında bu isim ona çok geç bir tarihte, Dublin başpiskoposu Ussher tarafından 1632 yılında verilmiştir. Eriugena isminin ayrıcalığı, Ioannes Scotus’un, on üçüncü yüzyılda doğmuş olan Duns Scotus ile karıştırılmasını engellemek düşüncesi olmuştur. Yaklaşık olarak 845 yılında Carolus II’nin himayesindeki kraliyet okulunda görev almıştır. Bu görevinde özellikle özgür sanatlar üzerine dersler vermiştir. Bu sürede müzik ve tıp ile de ilgilenmiştir. Birtakım tarihçilerin kuvvetle inandıkları şey, Eriugena’nın bir ders esnasında öğrencileri tarafından kalem saplanarak öldürüldüğüdür. Bazı metinlerde şehit olarak anılması bundandır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Eriugena'nın önemli filozof ve din adamlarının Eski Yunanca'dan Latince'ye çevirdiği eserleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İlahi Kader Hakkında
B
İlahiyatın Gizemi Hakkında
C
İlahi İsimler Hakkında
D
Göklerin Sıradüzeni Hakkında
E
De Imagine
Açıklama:
Eriugena’nın yapıtları arasında De Divisione Naturae (Doğanın Bölümlenmesi Hakkında), De Divina Praedestinatione (İlahi Kader Hakkında) bulunmaktadır. Onun bir diğer önemli başarısı, kendisinden önce yaşamış olan önemli filozof/din adamlarının eserlerini Eski Yunancadan Latince’ye aktarması ve bunlar üzerine çeşitli yorumlar yazmış olmasıdır. Bu bağlamda, özellikle ünlü Atinalı filozof Dionysius Areopagita’nın De Mystica Theologiae (Peri Müstikes Theologias -İlahiyatIn Gizemi Hakkında), De Divinis Nominibus (Peri Theion Onomaton - İlahi İsimler Hakkında) ve De Caelesti Hierarchia (Peri tes Ouranis Hierarkhia - Göklerin Sıradüzeni Hakkında) eserleri önem taşımaktadır. Maksimus Confessor’un Gregorius Nyssenus’un kaleme aldığı insanın doğası hakkında bir inceleme olan De Imagine adlı eserinin üzerine yazdığı yorum da Eriugena tarafından Latinceye çevrilmiştir.
Soru 40
Eriugena'nın doğayı bölümlere ayırarak açıkladığı eseri hangisidir?
Seçenekler
A
De Imagine
B
Periphyseon
C
Kategoriler
D
Düzen Hakkında
E
Soliloquia
Açıklama:
Eriugena’nın Periphyseon başlıklı eserinin birinci kitabında, şeylerin en başta ve temel ayrımının “olanlar” ve “olmayanlar” şeklinde söz konusu edilebileceğini ileri sürer. Bu ayrımın zihinlerde tam olarak belirginlik kazanabilmesi için de “doğa”nın bu ayrımı kuşattığını ayrıca belirtir. Eriugena’nın “doğa”sı varlık veya gerçeklikten daha farklı bir kullanıma sahiptir; onlardan daha geniş bir anlamı bulunmaktadır. Bu eserinde doğayı dört bölüme ayırarak açıklamıştır. De Imagine, çevirisini yaptığı eserlerden biridir. Kategoriler, Aristoteles'in; Düzen Hakkında ve Soliloquia ise Augustinus'un eserleri arasındadır.
Soru 41
Eriugena, doğayı kaç bölüme ayırarak açıklamaktadır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Yedi
Açıklama:
Eriugena, doğayı Periphyseon’da dörde ayırmaktadır: 1) Yaratan ve yaratılmayan doğa, 2) Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa, 3) Yaratılan ve yaratmayan doğa, 4) Ne yaratan ne de yaratılan doğa.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Eriugena'nın doğayı açıklamak için yaptığı bölümlemeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ne yaratılan ne de yaratmayan doğa
B
Yaratan ve yaratılmayan doğa
C
Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa
D
Yaratılan ve yaratmayan doğa
E
Ne yaratan ne de yaratılan doğa
Açıklama:
Eriugena, doğayı Periphyseon’da dörde ayırmaktadır: 1) Yaratan ve yaratılmayan doğa, 2) Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa, 3) Yaratılan ve yaratmayan doğa, 4) Ne yaratan ne de yaratılan doğa. A seçeneğinde yer alan ifade bunlar arasında yer almamaktadır.
Soru 43
I. Tanrı, kendi kendisini kavramak ve tanımlamak bakımından en üstün olandır.II. Tanrı'nın özü, insanın en üstün özellikleri ile bile kavranamayacak bir yapıdadır.III. Tanrı, her şeyin nedeni ve başlangıcıdır.IV. Tanrı, her şeyin doğasının bizzat yaratıcısıdır.Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri Eriugena'nın Tanrı ve yaratılış anlayışına göre doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Tanrı, Eriugena’ya göre sınırları belli olmayan bir varlıktır. Tam da bundan dolayı Tanrı, kendi kendisini kavramak veya tanımlamak bakımından yetersizdir. Bu durum, hiçbir şekilde Tanrı’ya bir yetersizlik, bir eksiklik durumu yüklemez. Eriugena’ya göre Tanrı kendisinin ne olduğunu bilemez; zira kendisi bir “ne” değildir. Herhangi bir varolan belli terimlerle tanımlanan sınırlı bir şeydir. Bilgi dediğimiz şey de bu tarz bir varolanın tanımı veya kavranışıdır. Tanrı, sonsuzluğu, sınırsızlığı nedeniyle bütün bu tarz varolanların ve bilginin üstünde yer aldığından O’nun kendisini bilmesi imkansızdır. Bu bilgiye dayanarak, I numaralı ifadede yanlış bilgi verildiğinden yanıtlar arasında yer almaması beklenmektedir.
Soru 44
Eriugena'nın "yaratılan ve yaratan doğa" ayrımındaki doğa neyi ve kimi işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Paradigmalar
B
İlahi idealar
C
Tanrı
D
Öz
E
İnsan
Açıklama:
Eriugena’nın ikinci doğa ayrımı olan “yaratılan ve yaratan” doğa, anlaşılması bakımından diğerlerinden biraz daha güç bir ayrımdır. İlk bakışta burada anlatılmak istenilenin, yaratılmışlığından dolayı insan türü olduğunu düşünebiliriz. Bununla birlikte, Ortaçağ ilahiyatı açısından insanın yaratma yeteneği olmadığını bildiğimiz için bu seçenek kendiliğinden elenmektedir. O halde bu, “yaratılan ve yaratan” doğa neyi veya kimi işaret etmektedir? Her şeyden önce bu ayrımın ilahi ideaları işaret ettiğini söyleyebiliriz.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Eriugena'nın doğa ayrımındaki analiz sürecini anlatırken başvurduğu Latince ve Grekçedeki kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Füsis
B
Ousia
C
Natura
D
Füomai
E
Essentia
Açıklama:
Analiz sürecini anlatırken Eriugena’nın başvurduğu kavramlardan ikisi Grekçedeki “füsis” (doğa) ve “ousia” (öz) ile Latincedeki “natura” (doğa) ve “essentia” (öz) kavramlarıdır. Bunlar arasında "füomai" yer almamaktadır.
Soru 46
Eriugena'ya göre maddi olmayan varoluşu hangisi sergilemektedir?
Seçenekler
A
İnsan
B
Evren
C
Melekler
D
Hakikat
E
Doğa
Açıklama:
Eriugena’ya göre yaratılış adı verilen süreç, kesintisiz bir durumu işaret etmektedir. Tanrı’dan çıkan ve ilahi idealarla devam eden yaratılışın nihayete erdiği yer bireysel olanların vücut bulmalarıdır. Bu bireysel varoluşlar hakkında bütün bir Ortaçağ, aşağı yukarı aynı saptamayı tekrar etmiştir. Bunların içinde melekler maddi olmayan varoluşu sergilemektedir.
Soru 47
I. Bütün bir yaratılış beş parçaya ayrılmıştır.II. İnsan akılsal özellikleri olan tek hayvandır.III. Dünyanın sonunda (kıyamette) cinsiyet farkı ortadan kalkacaktır.IV. İlahi idealar yaratılmıştır ve yaratırlar.Yukarıdaki Eriugena'nın görüşlerinden hangisi ya da hangileri Papa III. Honorius zamanında suçlanmasına ve yargılanmasına sebep olmuştur?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
III ve IV
Açıklama:
Eriugena’nın Periphyseon veya Doğanın Bölümlenmesi Hakkında başlıklı eseri bütün bir Ortaçağ boyunca çok rağbet gören bir çalışma olmuştur. Papa III. Honorius zamanında özellikle içindeki şu üç madde nedeniyle suçlanmış ve yargılanmışıtır. Bunlar: 1) Her şey Tanrı’dır; 2) İlahi idealar yaratılmıştır ve yaratırlar; 3) Dünyanın sonunda (kıyamette) cinsiyet farkı ortadan kalkacaktır. Görüldüğü gibi yargılanmasına sebep olan görüşler arasında I ve II numaralı ifadelerde verilenler yer almamaktadır.
Soru 48
Ioannes Scotus Eriugena nasıl ölmüştür?
Seçenekler
A
Okul damından atlayarak
B
Ders sırasında kalem saplanarak
C
Keşif gezisi sırasında attan düşerek
D
Veremden
E
Yaşlılık sebebi ile
Açıklama:
Birtakım tarihçilerin kuvvetle inandıkları şey, Eriugena’nın bir ders esnasında öğrencileri tarafından kalem saplanarak öldürüldüğüdür. Bazı metinlerde şehit olarak anılmaktadır.
Soru 49
Eriugena’nın yapıtları dışında tarihe önemli katkısı ne olmuştur?
Seçenekler
A
Eski Yunancadan Latinceye çeviriler yapması
B
Savaşlara olumlu katkı sağlaması
C
Felsefenin gelişmesinde büyük rol oynaması
D
Okullarda çok önemli dersler vermesi
E
Müzik alanı ile de ilgilenmesi
Açıklama:
Eriugena’nın bir diğer önemli başarısı kendisinden önce yaşamış olan önemli filozof/din adamlarının eserlerini Eski Yunancadan Latince’ye aktarması ve bunlar üzerine çeşitli yorumlar yazmış olmasıdır.
Soru 50
Eriugena, Periphyseon başlıklı eserinin birinci kitabında, Usta şeylerin en başta ve temel ayrımının neler olabileceğini ileri sürer?
Seçenekler
A
Başlangıç, son
B
Ezeli, ebedi
C
Olanlar, olmayanlar
D
Sebepler, sonuçlar
E
Varlıklar, ruhlar
Açıklama:
Eriugena’nın Periphyseon başlıklı eserinin birinci kitabında, Usta şeylerin en başta ve temel ayrımının “olanlar” ve “olmayanlar” şeklinde söz konusu edilebileceğini ileri sürer.
Soru 51
Eriugena, Periphyseon’da biçimlenen doğayı dörde ayırmaktadır, aşağıdakilerden hangisi onlardan değildir?
Seçenekler
A
Yaratan ve yaratılmayan doğa
B
Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa
C
Yaratılan ve yaratmayan doğa
D
Ne yaratan ne de yaratılan doğa.
E
Yaratılmamış ama yaratmaya elverişli doğa
Açıklama:
Eriugena, Periphyseon’da biçimlenen doğayı dörde ayırmaktadır:
1) Yaratan ve yaratılmayan doğa (Creat et non Creatur),
2) Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa (Creatur et creat),
3) Yaratılan ve yaratmayan doğa (Creatur et non creat),
4) Ne yaratan ne de yaratılan doğa. (Nec creat nec creatur) (Periphyseon, 441B-
442A).
1) Yaratan ve yaratılmayan doğa (Creat et non Creatur),
2) Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa (Creatur et creat),
3) Yaratılan ve yaratmayan doğa (Creatur et non creat),
4) Ne yaratan ne de yaratılan doğa. (Nec creat nec creatur) (Periphyseon, 441B-
442A).
Soru 52
Tanrı’nın yapısının kaynağı Eriugena’ya göre O’nun “anarkhos” ve “anaitios” özelliklerinden kaynaklanmaktadır cümlesinde geçen anarkhos ve anaitios ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Zamanda başlangıcı olmayan-Varoluş açısından nedensiz
B
Zamanda başlangıcı olmayan-Ebedi varlığa sahip
C
Zamanda başlangıcı olmayan-Yaratan
D
Zamanda başlangıcı olmayan-Ölümsüz
E
Zamanda başlangıcı olan-Zamanı yöneten
Açıklama:
Tanrı’nın yapısının kaynağı Eriugena’ya göre O’nun “anarkhos” ve “anaitios” özelliklerinden kaynaklanmaktadır.Tanrı’nın, “zamanda başlangıcı olmayan” ve kendi varoluşu için “nedensiz” bir yapıdadır.
Soru 53
Yaratılandan Yaratan’a doğru bir nitelik aktarımı neticesinde ortaya çıkan kavrayışın biçimlendirdiği ilahiyata ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Negatif ilahiyat
B
Pozitif ilahiyat
C
Yaratıcı ilahiyat
D
Yaratılan ilahiyat
E
Eski ilahiyat
Açıklama:
Yaratılandan Yaratan’a doğru bir nitelik aktarımı neticesinde ortaya çıkan kavrayışın biçimlendirdiği ilahiyata “pozitif/olumlu ilahiyat” ne adı verilmektedir.
Soru 54
Eriugena İncil kitabının hangi kısmı ile ilgili ilginç bir yorum yapmıştır?
Seçenekler
A
Başlangıçta söz vardı ifadesi ile ilgili
B
İncil’in kendisi ile ilgili
C
İncil’in ilk duası ile ilgili
D
İncil kitabının sonu ile ilgili
E
Tanrı bölümleri ile ilgili
Açıklama:
Eriugena, doğanın ikinci ayrımı meselesini tartışırken, ilginç bir İncil yorumuna da imza atar. Hıristiyanların Kutsal Kitabı olan Incil’in başında “Başlangıçta söz vardı” ifadesi yer almaktadır. Eriugena, Periphyseon’un üçüncü kitabında bu konuya değinir. Ona göre Grekçedeki “logos” kelimesini “söz” olarak çevirmek seçeneklerden sadece bir tanesidir. Logos kelimesi aynı zamanda “akıl” veya “neden” anlamlarına da gelmektedir. Dolayısıyla “Başlangıçta akıl vardı” veya “başlangıçta neden vardı” demek de, ilki kadar geçerli olabilecek bir tercih kullanımıdır.
Soru 55
Doğanın üçüncü ayrımı olan “yaratılan ve yaratmayan”da işaret edilen ve ilahi idealar tarafından yaratılan ...........Cümlede boş kalan kışıma hangi şık uygundur?
Seçenekler
A
düşüncelerdir
B
maddedir
C
oluştur
D
bireylerdir
E
yaratılanlardır
Açıklama:
Doğanın üçüncü ayrımı olan “yaratılan ve yaratmayan”da işaret edilen ise, ilahi idealar tarafından yaratılan bireylerdir.
Soru 56
Eriugena’ya göre bütün bir yaratılış beş parçaya ayrılmıştır, aşağıdakilerden hangisi bunlardan değildir?
Seçenekler
A
Akılsal varlık
B
Duyulanabilir varlık
C
Görülen varlık
D
Canlı varlık
E
Beden
Açıklama:
Eriugena’ya göre bütün bir yaratılış beş parçaya ayrılmıştır: bir yaratılan ya bir bedendir; ya bir canlı varlık; ya duyulanabilir varlık; ya akılsal varlık veya zihinsel varlık.
Soru 57
Eriugena nesneye çeşitli nitelikler yüklemektedir. Örneğin, nesneler sadece zamana ve mekana ait varolanlar değildir; onlar aynı zamanda nitelik ve niceliğe de sahiptir.Eriugena bu yaklaşımı ile kimi örnek almıştır?
Seçenekler
A
Ioannes Scotus
B
John Locke
C
Platon
D
Sokrates
E
Aristoteles
Açıklama:
Eriugena tıpkı Aristoteles’in Kategoriler’inde (Kategoriae) yaptığı gibi nesneye çeşitli nitelikler yüklemektedir. Örneğin, nesneler sadece zamana ve mekana ait varolanlar değildir; onlar aynı zamanda nitelik ve niceliğe de sahiptir. Gene Aristoteles’in bize öğrettiği gibi, duyulanabilir nesneler bir doğa ve onunla birlikte ortaya çıkan çeşitli ilinekler içerirler.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Eriugena'nın eserleri arasındadır?
I - Doğanın Bölümlenmesi Hakkında
II - Fizik Kitapları Üzerine Sorular
III - İlahi Kader Hakkında
I - Doğanın Bölümlenmesi Hakkında
II - Fizik Kitapları Üzerine Sorular
III - İlahi Kader Hakkında
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
II'deki eser Ockham'a aittir
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Scotus Eriugena'nın Tanrı ile dünya arasındaki bağlantıya dair sorgulamalarında ortaya çıkan sorulardandır?
Seçenekler
A
Tanrı gibi birlik sergileyen bir varlık ile dünya gibi çokluk barındıran bir durum arasındaki ilginin nasıl kurulabileceği
B
Bu kadar mükemmellik içeren bir Tanrı ile dünya gibi kusurlu bir yapı arasında nasıl bir bağlantı kurulabileceği
C
Tanrı'nın özelliklerinden hangilerinin dünyada görülebileceği ve ne kadarının görülemeyeceği
D
Dünyada yaşanan kötülüklerin ne kadarının Tanrıya atfedilebileceği
E
Bilimin dünyayı anlamamıza yardımcı olduğu gibi Tanrıyı anlamamıza da yardımcı olup olamayacağı
Açıklama:
Ioannes Scotus Eriugena, bir Ortaçağ filozofu olarak, tıpkı çağdaşları gibi, en temelde Tanrı ile dünya arasındaki bağlantıyı kendisi için bir ilgi konusu yapmıştı. Daha önce de üzerinde durulduğu gibi, bu bağlantının en belirgin tarzı, Tanrı gibi birlik sergileyen bir varlık ile dünya gibi çokluk barındıran bir durum arasındaki ilginin nasıl kurulabileceğidir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Eriugena'nın doğa anlayışı içinde yer alan alt başlıklardan değildir?
Seçenekler
A
Yaratan ve yaratılmayan doğa
B
Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa
C
Ezeli ve ebedi doğa
D
Yaratılan ve yaratmayan doğa
E
Ne yaratan ne de yaratılan doğa
Açıklama:
C şıkkı Eriugena'nın doğayı 4 başlıkta ele aldığı alt başlıklar içinde yer almaz
Soru 61
Eriugena'nın Tanrı ve yaratılış anlayışı içinde Tanrı'nın nüfuz ve tarif edilemez bir varlık oluşuna sebep gösterilen özelliği aşağıdaki hangi kavramla ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Ötekilik
B
Yücelik
C
Görünmezlik
D
Tekillik
E
Bilinmezlik
Açıklama:
Periphyseon’un bütününe yayılmış olan temel anlayış, Tanrının özünün, insanın en üstün özellikleri ile bile kavranamayacak bir yapı olduğudur. Bu bakımdan bir Yaratıcı olarak Tanrı’nın “ötekilik” özelliği bulunmaktadır. Bu özellik dolayısıyla Tanrı nüfuz ve tarif edilemez bir varlıktır (Maurer, 1982: 39).
Soru 62
Aşağıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri Eriugena'nın Tanrı ve yaratılış anlayışı içinde yer alır?
I - Tanrı, “zamanda başlangıcı olmayan” ve kendi varoluşu için “nedensiz” bir yapıdadır
II - Tanrı'nın kendisinden önce ilişki içinde olduğu bir varlık yoktur
III - Tanrı, her şeyin doğasının bizzat yaratıcısıdır ve bu şekliyle de her şeyin Nedeni ve Başlangıcıdır
I - Tanrı, “zamanda başlangıcı olmayan” ve kendi varoluşu için “nedensiz” bir yapıdadır
II - Tanrı'nın kendisinden önce ilişki içinde olduğu bir varlık yoktur
III - Tanrı, her şeyin doğasının bizzat yaratıcısıdır ve bu şekliyle de her şeyin Nedeni ve Başlangıcıdır
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Verilen ifadelerdeki bilgilerin tümü Eriugena'nın Tanrı ve yaratılış anlayışı içinde yer almaktadır.
Soru 63
I. Karolenj döneminde İrlanda’dan Avrupa’ya göç etmiştir.
II. Duns Scotus olarak da bilinir.
III. Carolus II’nin himayesindeki kraliyet okulunda görev almıştır.
Ioannes Scotus Eriugena ile ilgili olarak yukarıdaki cümlelerin hangileri doğrudur?
II. Duns Scotus olarak da bilinir.
III. Carolus II’nin himayesindeki kraliyet okulunda görev almıştır.
Ioannes Scotus Eriugena ile ilgili olarak yukarıdaki cümlelerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Eriugena, Karolenj döneminde İrlanda’dan Avrupa’ya göç etmiştir. Carolus II’nin himayesindeki kraliyet okulunda görev almıştır. Eriugena isminin Aynı anlama gelen Scotus ile beraber kullanılmasının altında yatan neden, kendisinin on üçüncü yüzyılda doğmuş olan Duns Scotus ile karıştırılmasını engellemek düşüncesidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 64
I. De Mystica Theologiae (İlahiyatın Gizemi Hakkında)
II. De Divisione Naturae (Doğanın Bölümlenmesi Hakkında)
III. De Divina Praedestinatione (İlahi Kader Hakkında)
Yukarıdaki eserlerden hangileri Ioannes Scotus Eriugena'ya aittir?
II. De Divisione Naturae (Doğanın Bölümlenmesi Hakkında)
III. De Divina Praedestinatione (İlahi Kader Hakkında)
Yukarıdaki eserlerden hangileri Ioannes Scotus Eriugena'ya aittir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
II ve III. maddedeki eserler Ioannes Scotus Eriugena'ya aittir. I. maddedeki eser ise Atinalı filozof Dionysius Areopagita’nın olup, Eriugena bu esere yorum yazmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 65
Porphyrios'un, "Güzel olan şeylerle Güzellik arasındaki benzerlik nasıl bir şeydir?" sorusu Eriugena'nın doğaya dair yaptığı bölümlemelerden hangisine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Yaratan ve yaratılmayan doğa
B
Yaratılan ve aynı zamanda yaratan doğa
C
Yaratılan ve yaratmayan doğa
D
Ne yaratan ne de yaratılan doğa
E
Evrimleşen doğa
Açıklama:
Yeniplatonculuğun ortaya çıkmasına neden olan Porphyrios’un sorduğu bir soru önemlidir: “Güzel olan şeylerle Güzellik arasındaki benzerlik nasıl bir şeydir?” Burada Plotinos’un gerçekten bilmek istediği şey, gelip geçici bir nesnenin taşıdığı nitelik ile o niteliği biçimlendiren kalıcı olanın arasındaki ilişkinin ne olduğuydu? (Duddy, 2002: 29). Buraya kadar ele aldıklarımızdan kolaylıkla anlaşılacağı gibi, Eriugena’nın ikinci ayrımında işaret edilen ilahi ideaların mahiyeti konusu, bir bakıma “yaratan” ile “yaratılan” arasındaki ilişkinin de mahiyetini belirlemesi bakımından önemlidir.
Soru 66
Eriugena'nın "füsis" (doğa) ve "ousia" (öz) kavramlarına dair yaptığı ayrım aşağıdakilerden hangisinde doğru bir şekilde ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
"Ousia"nın bulunduğu varlıklarda bozulma, çürüme ve azalma söz konusu değildir. Fakat "füsis"in yer aldığı varlıklarda bu durum görülebilir.
B
"Füsis"in bulunduğu varlıklarda bozulma, çürüme ve azalma söz konusu değildir. Fakat "Ousia"nın yer aldığı varlıklarda bu durum görülebilir.
C
Kendi akılsallığı içinde devamlılık gösteren her varlık bir "füsis"dir. Bununla birlikte, herhangi bir şekilde bir maddesellik katılımı gerçekleştiğinde o bir “ousia"dır.
D
"Füsis" ve "ousia" kelimeleri birbirinin yerine hiç bir zaman kullanılmamıştır ve Grekler döneminde bu ayrım yapılmıştır.
E
"Ousia" yaratılan, "füsis" sözcükleri
Açıklama:
Ousia’nın uygun kullanımındaki anlamı “öz”dür. Bu yüzden ousia’nın bulunduğu görülür veya görülmez bütün varlıklarda bozulma, çürüme veya azalma söz konusu edilemez. Buna karşılık, füsis’in yer aldığı varlıklarda zamana ve mekana bağlılık söz konusu olduğundan burada etkiye maruz kalma, bozulma ve çürümeden söz edebiliriz
Soru 67
I - Eriugena’ya göre yaratılış daha tümel olandan daha az tümel olana doğru bir gidiştir.
II - Eriugena'ya göre Tanrı’nın bazı ilahi sıfatlarını kullanmak suretiyle
O’nun hakkında birtakım bilgilere ulaşmak mümkündür.
III - Eriugena'ya göre ilahi sıfatlar Tanrı’ya yüklemlenebilen yüklemler ve imlerdir.
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri Eriugena'nın yaratılış anlayışını tanımlamaktadır?
II - Eriugena'ya göre Tanrı’nın bazı ilahi sıfatlarını kullanmak suretiyle
O’nun hakkında birtakım bilgilere ulaşmak mümkündür.
III - Eriugena'ya göre ilahi sıfatlar Tanrı’ya yüklemlenebilen yüklemler ve imlerdir.
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri Eriugena'nın yaratılış anlayışını tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
II ve III. öncüllerdeki tanımlar Ockham'ın Tanrı anlayışını gösterirken I. maddede verilen tanım Eriugenanın yaratılış anlayışını göstermektedir.
Soru 68
Eriugena'ya göre insanın diğer hayvanlarda olmayan bazı özellikleri bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerinden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Akıl
B
Zihin
C
İç duyu
D
Erdem
E
Duyu hafızası
Açıklama:
insanın, öteki hayvanlarda olmayan baz özellikleri bulunmaktadır. Eriugena bunların akıl, zihin, iç duyu, erdem olarak adlandırılabilecek akılsal hareketler ile ilahi ve ezeli
ebedi olan şeylere ait hafızası olduğunu ileri sürer
ebedi olan şeylere ait hafızası olduğunu ileri sürer
Soru 69
I - Her şey Tanrıdır.
II - İlahi idealar yaratılmıştır ve yaratırlar.
III - Tanrı ölümsüz ve bozulmazdır.
IV - Dünyanın sonunda (kıyamette) cinsiyet farkı ortadan kalkacaktır.
V - Tanrı'nın özü bilinemez.
Erigena’nın Periphyseon veya Doğanın Bölümlenmesi Hakkında başlıklı eseri bütün bir Ortaçağ boyunca çok rağbet gören bir çalışma olmuştur. Papa III. Honorius zamanında bazı maddeler nedeniyle suçlanmış ve yargılanmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu maddelerdendir?
II - İlahi idealar yaratılmıştır ve yaratırlar.
III - Tanrı ölümsüz ve bozulmazdır.
IV - Dünyanın sonunda (kıyamette) cinsiyet farkı ortadan kalkacaktır.
V - Tanrı'nın özü bilinemez.
Erigena’nın Periphyseon veya Doğanın Bölümlenmesi Hakkında başlıklı eseri bütün bir Ortaçağ boyunca çok rağbet gören bir çalışma olmuştur. Papa III. Honorius zamanında bazı maddeler nedeniyle suçlanmış ve yargılanmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu maddelerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV
C
II, IV, V
D
I, II, IV
E
I, VI, V
Açıklama:
Erigena’nın Periphyseon veya Doğanın Bölümlenmesi Hakkında başlıklı eseri bütün bir Ortaçağ boyunca çok rağbet gören bir çalışma olmuştur. Papa III. Honorius zamanında özellikle içindeki şu üç madde nedeniyle suçlanmış ve yargılanmıştır. Bunlar: 1) Her şey Tanrı’dır; 2) ilahi idealar yaratılmıştır ve yaratırlar; 3) Dünyanın sonunda (kıyamette) cinsiyet farkı ortadan kalkacaktır
Soru 70
I. Aristoteles
II. Maksimus Confessor
III. Sextus Empiricus
Ioannes Scotus Eriugena yukarıdaki düşünürlerden hangilerinin bazı eserlerini Latinceye çevirmiştir?
II. Maksimus Confessor
III. Sextus Empiricus
Ioannes Scotus Eriugena yukarıdaki düşünürlerden hangilerinin bazı eserlerini Latinceye çevirmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Eriugena’nın Maksimus Confessor (580-662) ile Gregorius Nyssenus (335-394)’un bazı eserlerini Latinceye çevirdiği bilinir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 71
Ioannes Scotus Eriugena, bir Ortaçağ filozofu olarak, tıpkı çağdaşları gibi, en temelde ....................... kendisi için bir ilgi konusu yapmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Tanrı ile dünya arasındaki bağlantıyı
B
etik ve estetik problemlerini
C
bilen öznenin epistemolojik statüsünü
D
politikaya ve devlete dair sorunları
E
mantığın felsefedeki yerini
Açıklama:
Ioannes Scotus Eriugena, bir Ortaçağ filozofu olarak, tıplı çağdaşları gibi, en temelde Tanrı ile dünya arasındaki bağlantıyı kendisi için bir ilgi konusu yapmıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 72
I. Eriugena'ya göre doğa, varlık ve gerçeklikle eş anlamlıdır.
II. Eriugena, akılla veya duyularla algılanamayacak olan türden varolanlar olduğunu düşünmektedir.
III. Eriugena'ya göre Tanrı tarif edilemez bir varlıktır.
Yukarıdaki cümlelerden hangileri Eriugena'nın düşüncelerindendir?
II. Eriugena, akılla veya duyularla algılanamayacak olan türden varolanlar olduğunu düşünmektedir.
III. Eriugena'ya göre Tanrı tarif edilemez bir varlıktır.
Yukarıdaki cümlelerden hangileri Eriugena'nın düşüncelerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Eriugena’nın “doğa”sı varlık veya gerçeklikten daha farklı bir kullanıma sahiptir; onlardan daha geniş bir anlamı bulunmaktadır. Varlık, kabaca dile getirecek olursak,
akıl veya duyular aracılığıyla kavranılan herhangi bir şeydir. Bununla birlikte, akılla veya duyularla algılanamayacak olan türden varolanlar da bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, Eriugena'ya göre Tanrı, ve tarif edilemez bir varlıktır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
akıl veya duyular aracılığıyla kavranılan herhangi bir şeydir. Bununla birlikte, akılla veya duyularla algılanamayacak olan türden varolanlar da bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, Eriugena'ya göre Tanrı, ve tarif edilemez bir varlıktır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 73
Periphyseon’daki dördüncü ayrıma genel olarak “.......” adı verilmektedir. Bu süreci en iyi tarif edecek ifade şudur: “Her şeyin nihai hedefi olarak Tanrı" vardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
tez
B
sentez
C
analiz
D
antitez
E
diyalektik
Açıklama:
Periphyseon’daki dördüncü ayrıma genel olarak “analiz” adı verilmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 74
Eriugena'ya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dünya kendi içinde bir amaç olarak yaratılmıştır.
B
Dünya üzerinde Tanrı imgesinde yaratılmış bir canlı yoktur.
C
Tanrı, bütün yaratıkları insanın içinde yaratmıştır.
D
İnsanın kaderi evrenin kaderinden bağımsızdır.
E
İnsan yaratıldığından beridir bedensel bir varlıktır.
Açıklama:
Eriugena'ya göre Tanrı, görünen ve görünmeyen bütün yaratıkları insanın içinde yaratmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 75
Eriugena, Periphyseon’da insanın tanımını şöyle yapmaktadır: “İnsan Tanrı’nın Zihninde ezeli ebedi bir şekilde biçimlenmiş belli bir zihinsel kavramdır.”
Eriugena'nın düşüncesinde bu ifadeye göre insan için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Eriugena'nın düşüncesinde bu ifadeye göre insan için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Duyularına karşılık gelenin bilgisini edinebilir.
B
İşlediği günahtan dolayı Tanrı’ya belli bir anlamda yabancılaşmıştır.
C
Bilginin içine doğmuştur.
D
Tanrı'nın zihnindekileri kavrayabilir.
E
Tanrı’nın zihninde belirlenmiş olan bir kavrayıştır.
Açıklama:
Eriugena'ya göre insanın hayvanlar dair bedensel özellikleri kazanmasıyla birlikte ortaya çıkan bir ayrım olarak İlahi Bilgi ve İnsani Bilgi olarak iki tür bilgi vardır. İnsan Tanrı'nın zihnindeki bir kavrayış olarak bilginin içine doğmuş olsa da, hayvani özelikleri kazanmasıyla Tanrı'ya bir anlamda yabancılaştığından dolayı, yalnızca duyularına karşılık gelen insani bilgiyi bilebilir ve Tanrı'nın zihnindekileri kavrayamaz. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 76
Eriugena'nın kelime anlamı nedir?
Seçenekler
A
İrlandalı
B
İskoç
C
Bilge
D
Aziz
E
Saygıdeğer
Açıklama:
Eriugena İrlandalı anlamına gelir.
Soru 77
Eriugena hangi dönem düşünürü olarak bilinir?
Seçenekler
A
Marovenj
B
Karolenj
C
Rönesans
D
Helenistik
E
Antikçağ
Açıklama:
Eriugena karolenj döneminde Avrupa'ya göç etmiş adalı düşünürlerdendir.
Soru 78
Eriugena'nın el attığı en temel sorun nedir?
Seçenekler
A
Peygamberlik
B
Tanrı'nın ululuğu
C
Tanrı ile dünya arasındaki bağlantı
D
Bilgi
E
Kilise hukuku
Açıklama:
Eriugena'nın el attığı en temel sorun Tanrı ile dünya arasındaki bağlantı sorunudur
Soru 79
Eriugena'ya göre şeyler üzerine en temel ayrım hangisidir?
Seçenekler
A
Açık-kapalı ayrımı
B
Önce-sonra ayrımı
C
Ben-öteki ayrımı
D
Özne-nesne ayrımı
E
Olan-olmayan ayrımı
Açıklama:
Eriugena'ya göre şeyler üzerine en temel ayrım olan-olmayan ayrımıdır
Soru 80
Eriugena'ya göre ne yaratan ne yaratılan doğa aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Tanrı
B
Evren
C
Doğa
D
İnsan
E
Ruh
Açıklama:
Eriugena'ya göre ne yaratan ne yaratılan doğa Tanrı'ya karşılık gelir
Soru 81
Eriugena'ya göre anaitios ifadesi Tanrı'nın hangi özelliğine işaret eder?
Seçenekler
A
Niteliksizlik
B
Nedensizlik
C
Ölümsüzlük
D
Denksizlik
E
Belirsizlik
Açıklama:
Anaitios ifadesi Yunanca'daki aitios (neden) sözcüğünün önüne olumsuzluk takısı getirilerek türetilmiş olup nedensiz anlamına gelir
Nedensizlik
Nedensizlik
Soru 82
Eriugena'ya göre Tanrı'nın sınırlarının belli olmaması hangi sonucu doğurur?
Seçenekler
A
Tanrı'nın bilinir olması
B
Tanrı'nın evreni var etmesi
C
Tanrı'nın kendi kendisini kavrayamaması
D
Tanrı'nın benzersiz olması
E
Tanrı'nın ruha dönüşmesi
Açıklama:
Tanrı'nın sınırlarının olmaması Tanrı'nın kendi kendisini kavrayamaması sonucunu doğurur
Tanrı'nın kendi kendini kavrayamaması
Tanrı'nın kendi kendini kavrayamaması
Soru 83
Eriugena'ya göre yaratılanlar Tanrı'dan uzaklaştıkça hangi özellikleri belirginleşir?
Seçenekler
A
Dinginlik
B
Yaratılmışlık
C
Öznellik
D
Denksizlik
E
Belirsizlik
Açıklama:
Eriugena'ya yaratılanlar Tanrı'dan uzaklaştıkça yaratılmışlıkları iyice belirginleşir
Soru 84
Eriugena'nın Tanrı'yı yaratılanların varlığıyla özdeşleştirmesi ne ile suçlanmasına yol açmıştır?
Seçenekler
A
Deizm
B
Dinsizlik
C
Paganizm
D
Panteizm
E
Animizm
Açıklama:
Eriugena panteizm ile suçlanmıştır çünkü panteizm tam da Tanrı'yı evrenle bir tutan bir öğretidir.
Soru 85
Periphyseon'daki dördüncü ayrım aşağıdakierden hangisiyle nitelenir?
Seçenekler
A
Proliz
B
Sentez
C
Analiz
D
Diyaletik
E
Retorik
Açıklama:
Dördüncü ayrım genellikle analiz olarak nitelenir
Soru 86
Eriugena’ya göre Greklerin sıklıkla ousia (öz) anlamına gelecek şekilde kullandıkları kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psykhe
B
Essentia
C
Logos
D
Füsis
E
Anaitios
Açıklama:
Eriugena’nın Tanrı ve Yaratılış anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Ünite 4
Soru 1
Thomas Aquinas'in hayatının ilk evrelerinde aldığı eğitim ağırlıklı olarak hangi filozofun düşüncelerinden etkilenmiştir?
Seçenekler
A
Aristotales
B
Ioannes Eriugena
C
Petrus Abelardus
D
Anselmus
E
Descardes
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın yaşamını ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Thomas Aquinas Napoli’deki bir okulda 19 yaşına kadar özellikle yedi özgür sanat (septem artes liberales) üzerinde yoğunlaşan bir eğitim aldı. Kendisine ders veren hocaları ağırlıklı olarak Aristotelesçiydiler.
Thomas Aquinas Napoli’deki bir okulda 19 yaşına kadar özellikle yedi özgür sanat (septem artes liberales) üzerinde yoğunlaşan bir eğitim aldı. Kendisine ders veren hocaları ağırlıklı olarak Aristotelesçiydiler.
Soru 2
Thomas Aquinas’ın bütün eserler aşağıdaki hangi baskıda toplanmıştır?
Seçenekler
A
De Ente et Essentia
B
Parma
C
Summa Theologiae
D
De Veritate
E
De Anima
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın yaşamını ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Thomas Aquinas’ın bütün eserleri 1570 yılında yayımlanmış Piana baskısında mevcuttur.
Thomas Aquinas’ın bütün eserleri 1570 yılında yayımlanmış Piana baskısında mevcuttur.
Soru 3
Thomas Aquinas'ın varlık anlayışına göre, yetkinlik sıra düzenin en üst katmanında neler yer alır?
Seçenekler
A
İnsanlar
B
Şeytanlar
C
Melekler
D
Ruh
E
Akıl
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Bu sıradüzenin en üstünde melekler bulunmaktaır. Thomas Aquinas bunlara maddesiz tözler adını vermektedir.
Bu sıradüzenin en üstünde melekler bulunmaktaır. Thomas Aquinas bunlara maddesiz tözler adını vermektedir.
Soru 4
Thomas AquinasIn varlık anlayışında "maddesiz tözler" olarak adlandırdığı kavram neyi sembolize etmektedir?
Seçenekler
A
Ruh
B
Akıl
C
İnsan
D
Melek
E
Şeytan
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Tanrı her şeyi bir yetkinlik sıradüzeni içine yerleştirmiştir. Bu sıradüzenin en üstünde melekler bulunmaktadır. Thomas Aquinas bunlara maddesiz tözler adını vermektedir.
Tanrı her şeyi bir yetkinlik sıradüzeni içine yerleştirmiştir. Bu sıradüzenin en üstünde melekler bulunmaktadır. Thomas Aquinas bunlara maddesiz tözler adını vermektedir.
Soru 5
Thomas Aquinas'ın “ne’lik” (quidditas) veya “öz” (essentia) olarak tanımladığı kavram nedir?
Seçenekler
A
Yaratılmış ve belirsiz her şey.
B
Varlık
C
Varoluş
D
Yaratılmış ve sınırsız olan her şey
E
Yaratılmış her şeyi sınırlayan ve belirleyen şey
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Yaratılmış her şeyi sınırlayan ve belirleyen bir şey vardır. Bu, onların varoluşlarından başka bir şeydir ve Thomas Aquinas buna “ne’lik” (quidditas) veya “öz” (essentia) demektedir.
Yaratılmış her şeyi sınırlayan ve belirleyen bir şey vardır. Bu, onların varoluşlarından başka bir şeydir ve Thomas Aquinas buna “ne’lik” (quidditas) veya “öz” (essentia) demektedir.
Soru 6
Thomas Aquinas'a göre, Yaratılan ile Yaratan arasında var olan özsel ilişki yaratılanın "pay aldığı" bir süreç olarak tanımlanmıştır. Bu tanım hangi filozofun kavramıdan etkilenmiştir?
Seçenekler
A
Platon
B
Aristotales
C
Descardes
D
Erigena
E
Socrates
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Pay alma, aslında Platoncu bir terimdir ve Idea ile fizik nesne arasındaki ilgiyi kurmak ve anlamak bakımından önemlidir.
Pay alma, aslında Platoncu bir terimdir ve Idea ile fizik nesne arasındaki ilgiyi kurmak ve anlamak bakımından önemlidir.
Soru 7
Thomas Aquinas’a göre varlık neye göre ayrılabilir ?
Seçenekler
A
sınırlı ve belirli
B
zorunlu ve zorunsuz
C
akıl ve ruh
D
sınırsız ve belirsiz
E
sınırsız ve zorunlu
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Varoluş ikiye bölünmektedir. Bu şekilde Thomas Aquinas’a göre varlık “zorunlu” ve “zorunsuz” olmak üzere ikiye ayrılır.
Varoluş ikiye bölünmektedir. Bu şekilde Thomas Aquinas’a göre varlık “zorunlu” ve “zorunsuz” olmak üzere ikiye ayrılır.
Soru 8
Thomas Aquinas'a göre doğal nesneler haricindeki yapay nesneler nasıl ortaya konulurlar?
Seçenekler
A
Yaratılarak
B
Seçilerek
C
Üretilerek
D
Benzerinden ortaya konularak
E
kendi kendine yaratarak
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın ahlak ve toplum anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Doğal nesnelerin yaratıcısı Tanrı’dır. Thomas Aquinas, yapay nesnelerin ortaya çıkmasına yaratma denemeyece- ğini söyler. Ona göre bu türden nesneler yaratılmaz; fakat üretilir.
Doğal nesnelerin yaratıcısı Tanrı’dır. Thomas Aquinas, yapay nesnelerin ortaya çıkmasına yaratma denemeyece- ğini söyler. Ona göre bu türden nesneler yaratılmaz; fakat üretilir.
Soru 9
Thomas Aquinas Tanrı kanıtlamasının 1.ci yolunda hangi kanıtlamayı kullanmıştır?
Seçenekler
A
Sıcaklık
B
Soğukluk
C
Durağanlık
D
Hareketlilik
E
Zamansızlık
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Thomas Aquinas’a göre, birinci ve en açık kanıtlama biçimi hareketle ilgili olandır.
Thomas Aquinas’a göre, birinci ve en açık kanıtlama biçimi hareketle ilgili olandır.
Soru 10
Thomas AquinasIn Tanrı Kanıtlamasının üçüncü yolunda Aristotales'in hangi kanıtlamasını kullanmıştır?
Seçenekler
A
Öz
B
Ruh
C
Bozuluş
D
Hareketlilik
E
Zorunluluk
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Aristoteles’in Metafizik 1015b10-15’te açıkça belirttiği gibi bazı şeyler başka şeylerde bulunan zorunluluğun kaynağıdır. Bununla birlikte bütün zorunlu şeylerin -varoluşsal- nedenleri kendilerinde değildir
Aristoteles’in Metafizik 1015b10-15’te açıkça belirttiği gibi bazı şeyler başka şeylerde bulunan zorunluluğun kaynağıdır. Bununla birlikte bütün zorunlu şeylerin -varoluşsal- nedenleri kendilerinde değildir
Soru 11
Thomas Aquinas’a göre aşağıdakilerden hangisi yaratılış düzeninde en aşağıda bulunan formdur?
Seçenekler
A
Bileşik formlar
B
Bitkisel formlar
C
Temel ögelerin formları
D
Hayvansal ruhlar
E
Böcekler ve omurgasızlar
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 12
Thomas Aquinas’ın Tanrı’yı kanıtlarken izlediği beş yoldan birincisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ereksellik
B
Zorunluluk
C
Hareket
D
Özgürlük
E
Ruh
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 13
Thomas Aquinas’ın “imgelem” anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İmgelem aktüel durumdaki duyulardan türeyen bir tür harekettir.
B
İmgelem, insanın, işaret ettiği nesnelere ilişkin tavrını belirlemesine yardım eder.
C
İmgelem insanın bireysel varoluşlara ilişkin ön-bilgisini ortaya çıkarır.
D
İmgelem doğrudan hareket ettirici değil, hareket alıcı bir yapıdadır.
E
İmgelem bazen adeta bir akıl gibi iş görür.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 14
Thomas Aquinas’a göre “bir şeyin kendi kendisinden önce gelmesinin aklen imkânsız olması” aşağıdakilerden hangisinin varlığını kabul etmeyi zorunlu hale getirir?
Seçenekler
A
Ruh
B
İlk neden
C
Evren
D
İlk madde
E
Töz
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 15
Thomas Aquinas’a göre felsefedeki gerçek ilerleme aşağıdakilerden hangisiyle birlikte ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Ruhun maddenin önüne geçirilmesiyle
B
Tanrı varsayımının mutlak biçimde kanıtlanmasıyla
C
Madde ile tözsel form arasındaki ayrımın farkına varılmasıyla
D
İnsanın sorumluluk sahibi bir ahlaki eyleyen olarak belirmesiyle
E
Antik Yunan düşüncesinden tam anlamıyla kopulmasıyla
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 16
Thomas Aquinas’a göre aşağıdakilerden hangisi doğal yasanın akıl sahibi varlıkları yönlendirirken kullandığı doğal eğilimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sağlığı korumak
B
Çoğalmak
C
Mülk ve servet edinmek
D
Sosyal erdemle büyümek
E
Akılsal hayatı geliştirmek
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 17
Thomas Aquinas’a göre dünyamızı dolduran sayılamayacak kadar çok nesnenin anlaşılabilir (intelligibilis) kılınabilmesi için aşağıdaki işlemlerden hangisini gerçekleştirmek gerekir?
Seçenekler
A
Sayılarını tam ve yetkin biçimde belirlemek
B
Her birini belli türler altındaki bireylikler olarak varsaymak
C
Hepsini Tanrı tümelliğinin farklı sıfatları olarak tespit etmek
D
Tümünü tek bir töze, ruh tözüne indirgemek
E
Varlıklarını inkâr ederek gözlerimizi ilahi kaynağa çevirmek
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdaki soyutlama ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Etkin akıl tarafından, İmgelerin bütün bireysel özelliklerin çekip çıkarılması sürecine soyutlama denir.
B
Aklın, ayırdığı şeylerin birbirlerine bağlı bir varoluş sergilemediklerini anlaması ile soyutlama etkinliği gerçekleşir.
C
Soyutlama sonucunda ortaya çıkan kavramlar bilmenin nesnesi değildir.
D
Thomas Aquinas, eğer soyutlanması istenen form bir tür maddeye ihtiyaç duyuyorsa, soyutlamanın olanaksızlaşacağını söylemiştir.
E
Soyutlama sonucunda ortaya çıkan kavramlar bilmenin aracı değildir.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 19
Thomas Aquinas’ın bilgi anlayışında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilmek akılsal bir etkinliktir.
B
Bilme varoluşun en önemli koşuludur.
C
Akılsallık, anlama ve yargı üretmedir.
D
Akıl maddi şeylerin bilgisine sahip olmasıydı, onlara ilişkin bilgilere de sahip olamayacaktı.
E
Duyular aracılığıyla elde edilen bilginin içinde kesinlik yoktur.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 20
Doğal yasa ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Akıl, bizim iyi olana doğru yönelmemizi sağlar. Buna doğal yasa denir.
B
Doğal yasa, akıl sahibi olan her varlığı, Hayatını korumak ve muhafaza etmeye yönlendirir.
C
Doğal yasa, akıl sahibi olan her varlığı, çoğalmak, karısı ve ailesine göz kulak olmaya yönlendirir.
D
Doğal yasa, akıl sahibi olan her varlığı, hakikati gözetmek suretiyle akılsal hayatını geliştirmek ve sosyal erdem içinde olmaya yönlendirir.
E
İnsan bazen tutkularına ve kötü geleneklere yönelir. Bu akıldışı durumdan kurtulmak için ise gerekli yasa doğal yasadır.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın ahlak ve toplum anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Thomas Aquinas’ın Tanrı kanıtlamalarındaki 2. Yol ile ilgili düşüncelerindendir?
Seçenekler
A
Bir ilk neden olmazsa işlevi olan nedenlerden söz edilemez. Bu nedenle herkesin Tanrı dediği ilk etkileyici nedeni kabul etmek gerekir.
B
Hareket halinde olan her şey, bir başka şey tarafından hareket ettirilir. Bu sonsuza kadar devam etmez. Bu hareketler için bir ilk hareket ettirici vardır.
C
Doğadaki şeyler, oluş ve bozuluşa tabi olarak yaratılmışlardır.
D
Eğer zaman içinde hiçbir şey olmasıydı, şu an herhangi bir şey olmazdı.
E
Akıldan yoksun olan her şey kendileri için en iyiyi amaçlayan bir eylemi gerçekleştirmeleri için, bilgi ve akıl sahibi bir şey tarafından yönlendirilmeleri gerektiğidir. Bu da ancak Tanrı’dır.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 22
Thomas Aquinas’a göre ahlak ve toplum anlayışında kral ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kral, idaresi altındaki toplumun iyi hayatını tesis eder.
B
Kral, toplumun iyi hayatını bir kere tesis ettikten sonra onu müdafaa eder.
C
Kral, toplumun güvenliğini sağladıktan sonra da kendi gelişmesini destekler.
D
Kralın İlahi Yasalar dışında, eğitilmiş olması gerekir.
E
İnsanların cennet hayatına kavuşmaları için düzgün şekilde yönetme işi devlette kral, ailede babanın işidir.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın ahlak ve toplum anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Thomas Aquinas’ın Tanrı kanıtlamalarındaki 1. Yol ile ilgili düşüncelerindendir?
Seçenekler
A
İnsan, ancak etkilerden yola çıkarak Tanrı’nın bilgisine ulaşabilir.
B
Bu kanıtlama “teleolojik” (ereksel) kanıtlamadır.
C
Bütün zorunlu şeylerin varoluşsal nedenleri kendilerinde değildir.
D
Pratik bilgi ezeli-ebedi olanı değil, ancak göreli olanı inceler. Kuramsal bilginin amacı hakikattir. Nedeni bilinmeden hakikat bilinmez.
E
Kendinde kendi zorunluluğuna sahip olan, zorunluluğunu kendi dışından almayan, fakat her şeye zorunluluğunu veren bir varoluş vardır ki, Thomas Aquinas’a göre bu varoluş Tanrı’dır.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 24
Thomas Aquinas’a göre yaratılışla ilgili anlatımlardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Pay alma yoluyla varolan her şey, bir nedene bağlı olmadan varlığa gelmiştir.
B
Tanrı’ ya dönüş analiz sürecidir.
C
Her şey Tanrı’dan gelir ve O’na döner.
D
Varolanların ortaya çıkması için gerekli olan ilk madde kendiliğinden ortaya çıkmıştır.
E
Sentez süreci, yaratılışın Tanrı’nın idealarından hareketle başlayıp, her şeyin O’na dönmesine kadar devam eder.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 25
Thomas Aquinas’ın Ahlak ve Toplum Anlayışın’da aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas ahlak anlayışında, Aristotelesçiliğin teleolojik yöntemi ile Hristiyanlığın ahlaki buyruklarını dikkate almamıştır.
B
Thomas Aquinas’a göre kendi yetkinliğine yönelen her şey İlahi modele doğru yol almaktadır.
C
Thomas Aquinas’a göre akıl ahlaki zorunluluğun köküdür. İrade doğal bir biçimde iyi olana yönelir ve akıl da bizim iyi olana doğru yönelmemizi sağlar.
D
Thomas Aquinas’a göre herhangi bir kişi yasaları yapamaz. Yasaları toplum veya toplumdan sorumlu biri yapmalıdır.
E
Thomas Aquinas’a göre İradeye bağlı bir eylem için aklın rehberliği gerekmektedir.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın ahlak ve toplum anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 26
Aşağıda verilen etkin akıl ile ilgili açıklamalardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aklın soyutlama eylemini yapan kısmına etkin akıl denir.
B
Thomas Aquinas’a göre, etkin akıl; edilgin aklın anlama edinimini gerçekleştirir.
C
Etkin akıl, anlaşılabilir nesneleri (kavramları) oluşturur.
D
Thomas Aquinas’a göre, etkin akıl bir ışık gibidir.
E
Etkin akıl, Tanrısal Aklın ışığından pay alan bir özelliğe sahip değildir.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 27
Thomas Aquinas’ın Varlık anlayışı ile ilgili açıklamalarından hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yaratılmış her şeyi sınırlayan ve belirleyen Tanrı’dır.
B
Yaratılmış olanların, varoluşları ile özleri özdeştir.
C
Tanrı, fizik harekete tabidir.
D
Tanrı’nın özü ile varoluşu arasında bir geçiş vardır.
E
Tanrının yarattığı sıradüzende, Melekler insandan sonra gelirler.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 28
Thomas Aquinas Paris'te Lombardus'un üniversitelerde eğitmen olmak isteyenler için bir zorunluluk olan hangi eseri üzerine dersler vermiştir?
Seçenekler
A
Fizik ve Metafizik
B
Septem artes liberales
C
De Ente et Essentre
D
Sententiae
E
Summa Theologiae
Açıklama:
Thomas, 1248 yılında hocası ile birlikte, şimdiki Almanya’da bulunan Köln şehrine gitti. Orada kaldığı dört yıl boyunca önemli çalışmalar yaptı ve Albertus Magnus’un önerisi üzerine Paris’e geri döndü. Paris’te Petrus Lombardus’un Sententiae adlı eseri üzerine dersler verdi.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi yaşamı boyunca yaklaşık olarak 13 milyon kelimeyi bulan yapıtlar bırakmış Thomas Aquinas'ın eserlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Summa Thelogiae
B
De Ente el Essentra
C
In Libros De Anima
D
Physicorum Exposition
E
Primum Mobile
Açıklama:
Thomas'ın eserlerinin tamamının yaklaşık olarak on üç milyon kelimeden oluştuğunu ileri süren felsefe tarihçileri bulunmaktadır. Bu kadar çok yazmış olan bir filozofun eserleri de çok farklı alanlardadır. Bazıları aşağıda gösterilmektedir:
Liber de Veritate Catholicae Fidei contra errores Infidelium seu ‘Summa Contra Gentiles’, Summa Theologiae, Quaestiones Disputatae De Veritate, Quaestiones Disputatae De Anima, In octo libros Physicorum exposition, In libros De anima, De unitate intellectus contra Averroistas
Liber de Veritate Catholicae Fidei contra errores Infidelium seu ‘Summa Contra Gentiles’, Summa Theologiae, Quaestiones Disputatae De Veritate, Quaestiones Disputatae De Anima, In octo libros Physicorum exposition, In libros De anima, De unitate intellectus contra Averroistas
Soru 30
Thomas Aquinas Summa Theologica adlı eserinin 44. sorusunun ilk makalesinde insan algısında ortaya çıkan her türlü varlığın mutlak olarak yaratılmış olması gerektiğini dile getirmektedir. Bu yaratılmanın başlangıcı Tanrı’dır. Yaratılan (yani zorunsuz) ile Yaratan (yani zorunlu) arasındaki ilişki özsel bir ilişkidir. Bu özsellik yaratılanın pay aldığı bir süreçte daha belirgin hale gelmektedir.Yukarıdaki bilgide hangi ifade Thomas'ın Augustinus felsefesini de benimsediğini göstermektedir?
Seçenekler
A
Özsel
B
Pay Alma
C
Yaratan
D
Yaratılan
E
Varlık
Açıklama:
Pay alma, aslında Platoncu bir terimdir ve İdea ile fizik nesne arasındaki ilgiyi kurmak ve anlamak bakımından önemlidir. Aslında bir Aristotelesçi olan Aquinas’ın Platoncu bir kavramı kullanmış olması ilgi çekicidir. Bu küçük kavramsal sapma, onun felsefesine Augustinus kanalıyla girmiştir. Thomas Aquinas, Augustinus felsefesinin kullandığı bazı kavramları benimsemektedir.
Soru 31
Thomas Aquinas, Aristoteles’in Metafizik’teki “varlık bakımından en büyük olan ve hakikat bakımından en büyük olan, her varolanın ve her hakikatin nedenidir” şeklindeki açıklaması ile destekler. Thomas Aquinas’a göre, örneğin, sıcaklık bakımından en büyük olan (şey) bütün sıcaklığın nedenidir.Buna göre Aquinas'ın Varlık anlayışına en uygun olan çıkarım hangisidir?
Seçenekler
A
Tanrı nedensiz bir varoluşa sahiptir
B
Tanrı salt edimdir
C
Varlık ile hakikat özdeştir
D
Birbirlerinden farklı pek çok form bulunmaktadır
E
Maddesiz tözler akıl yoluyla da bulunabilir
Açıklama:
Thomas Aquinas, Aristoteles’in Metafizik’teki “varlık bakımından en büyük olan ve hakikat bakımından en büyük olan, her varolanın ve her hakikatin nedenidir” şeklindeki açıklaması ile destekler. Thomas Aquinas’a göre, örneğin, sıcaklık bakımından en büyük olan (şey) bütün sıcaklığın nedenidir. Demek ki, Varlık ile Hakikat arasında varoluşu anlamak bakımından derin bir ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki, Varlık ile Hakikat özdeşliğine kadar gider.
Soru 32
'Hiçbir şeyden bir şey ortaya çıkmaz' sözü Latince dilinde nasıl ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Ex nihilo nihil fit
B
Ex nihilo fit
C
İnagente
D
İn actionibus
E
Formae elementorum
Açıklama:
Başka kelimelerle, bardak veya başka herhangi bir üretilen şey için bir başka şeye gereksinim vardır. Hiçbir yapay nesne yoktan ortaya çıkmaz (ex nihilo nihil fit = hiçbir şeyden bir şey ortaya çıkmaz).
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Thomas Aquinas'ın Tanrı kanıtlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Bir ilk hareket ettiricinin olması zorunluluğu vardır
B
İlk etkileyici nedenin kabul edilmesi gerekmektedir
C
Herşeye zorunluluğunu veren bir varoluş postulatı gereklidir
D
Varolanların tüm yetkinliklerinin sonucu olarak Tanrı vardır
E
Tüm varlıkların bir şekilde yöneldikleri nihai neden olarak Tanrı vardır
Açıklama:
Verilen seçeneklerdeki D seçeneği hariç tüm seçenekler Thomas Aquinas'ın tanrı kanıtları arasındadır. D seçebneğinde ise varolanların yetkinliklerinin sonucu ifadesi kullanılmıştır. Thomas'a göre yetkinliklerin sonucu değil nedeni olarak Tanrı vardır.
Soru 34
Aristoteles, Anaksagoras'ın sonsuzluğu savunduğunu söyler ve ekler: ''karşıtlar birbirlerinden oluştuklarından,
zaten birbirlerinin içindedirler demektir. Nitekim her oluşan şeyin ya varolanlardan ya da varolmayanlardan oluşması zorunlu ise ve varolmayanlardan oluşma olanaksız ise, zorunlu olarak geriye kalanı kabul ediyorlar demektir: diyesim, oluşmak, kütlelerin küçüklüğü yüzünden algılanmayan, zaten içkin oldukları varolanlardan kaynaklanır. Bunun için her şeyin her şeyden oluştuğunu gördüklerinden ötürü “her şey her şeyin içinde karışmıştır.” Thomas'ın bu bilgiye nasıl tepki vermesi beklenir?
zaten birbirlerinin içindedirler demektir. Nitekim her oluşan şeyin ya varolanlardan ya da varolmayanlardan oluşması zorunlu ise ve varolmayanlardan oluşma olanaksız ise, zorunlu olarak geriye kalanı kabul ediyorlar demektir: diyesim, oluşmak, kütlelerin küçüklüğü yüzünden algılanmayan, zaten içkin oldukları varolanlardan kaynaklanır. Bunun için her şeyin her şeyden oluştuğunu gördüklerinden ötürü “her şey her şeyin içinde karışmıştır.” Thomas'ın bu bilgiye nasıl tepki vermesi beklenir?
Seçenekler
A
Bu yanılgıdır çünkü potansiyel-aktüel ayrımı dikkate alınmamıştır
B
Bu doğrudur çünkü oluşan şeyler potansiyel durumdan oluşa gelirler
C
Bu yanılgıdır çünkü oluşa gelen şeyler edim halindeki varlıktan oluşurlar
D
Bu doğrudur çünkü şeyler ilk etkileyici tarafından oluşturulurlar
E
Bu yanılgıdır çünkü şeyler yokluktan hareketle oluşurlar
Açıklama:
Thomas Aquinas, bu alıntıya ilişkin olarak yaptığı yorumda bu filozofların hepsinin de bir yanılgı içinde olduğunu söylemektedir. Yanılgının temel kaynağı olarak da onların potansiyel-aktüel ayırımından habersiz olmalarını göstermektedir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Thomas Aquinas'ın ahlak ve toplum anlayışı üzerine yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Aristoteles felsefesi ile Hristiyanlığın akıcı bir karışımıdır
B
Pratik akıl insanın iyiye yönelmesi için yeterlidir
C
Ahlak, akla uygun iradenin neden olduğu eylemlerle ilgilidir
D
İnsanın erdemli olması için gereken maddi ihtiyaçları sağlaması gereklidir
E
İnsanların uymaları için ezeli-ebedi yasa yapmak gerekmektedir
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın ahlak ve toplum anlayışı Aristoteles’in felsefesi ile Hristiyanlığın akılcı bir yorumunun karışımıdır. Aquinas’a göre ahlak insan eylemiyle, ama akla uygun iradenin neden olduğu eylemlerle ilgilidir. İnsanlar bazen doğal yasanın buyruklarından saparlar. Bunun için de bir ezeli-ebedi yasa yapmak şarttır. İnsanın iyi bir hayat sürmesi iki koşula bağlıdır. Birincisi erdeme uygun davranmak, ikincisi ise erdemli bir eylem için gerekli olan maddi ihtiyaçları sağlamaktır.
Soru 36
Thomas Aquinas, Antikçağ filozoflarının dile getirdikleri, fizik dünyadaki sürekli değişimin, nesnelere ilişkin bilgi elde etmek için bir engel olduğu düşüncesini kabul etmektedir. Bununla birlikte, sürekli değişim halindeki nesnelerde durağan olan bir yapının bulunduğunu düşünmektedir. Thomas'a göre, değişimin bilgi edinmede engel olmasına rağmen, bilgilerimizin başlangıç noktası ne olabilir?
Seçenekler
A
Etkin akıl
B
Töz
C
Edilgen akıl
D
Duyu algısı
E
İmge
Açıklama:
Thomas Aquinas'a göre, Duyulanabilir tözlerde değişmeden duran bir unsur yer almaktadır ve bu da nesnelere ilişkin bilginin temelini oluşturmaktadır. Duyu algısı, o halde, bilgimizin zorunlu başlangıç noktasıdır.
Soru 37
Thomas Aquinas'a göre insanlardaki bireyselleştirici özelliklerin etkin akıl tarafından çekip çıkarılması sürecine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Tabula raso
B
Abstractio
C
İlluminatio
D
Abstractio totius
E
Abstractio formae
Açıklama:
Bireyselleştirici özelliklerin, etkin akıl tarafından çekip çıkarılması sürecine soyutlama (abstractio) adı verilmektedir.
Soru 38
Thomas Aquinas, Napoli’deki yedi özgür sanat (septem artes liberales) üzerinde yoğunlağan eğitimini kaç yaşına kadar sürdürmüştür?
Seçenekler
A
19 yaşına kadar
B
21 yaşına kadar
C
18 yaşına kadar
D
25 yaşına kadar
E
26 yaşına kadar
Açıklama:
Thomas Aquinas sadece felsefi açıdan çığır açmış önemli bir kimlik olarak değil; fakat aynı zamanda döneminin önemli bir siyasal kişiliği olarak da dikkat çekmektedir. Bununla birlikte o, geçmişte pek çok filozofun yapmış olduğunu tekrarlayarak politikadan uzak bir yaşamı seçmiştir.Thomas Aquinas Napoli’deki bir okulda 19 yaşına kadar özellikle yedi özgür sanat (septem artes liberales) üzerinde yoğunlaşan bir eğitim aldı. Kendisine ders veren hocaları ağırlıklı olarak Aristotelesçiydiler. Doğru cevap A'dır.
Soru 39
İdea ile fizik nesne arasındaki ilgiyi kurmak ve anlamak bakımından önemli olen terim hangisidir?
Seçenekler
A
Ana eksen
B
Pay alma
C
Kavramsal sapma
D
Temel öğeler
E
Salt edinim
Açıklama:
Pay alma, aslında Platoncu bir terimdir ve idea ile fizik nesne arasındaki ilgiyi kurmak ve anlamak bakımından önemlidir. Aslında bir Aristotelesçi olan Aquinas’ın Platoncu bir kavramı kullanmış olması ilgi çekicidir. Bu küçük kavramsal sapma, onun felsefesine Augustinus kanalıyla girmiştir. Doğru cevap B' dir
Soru 40
Dünyada doğal olanın dışında insan elinden çıkmış nesnelere ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Üretilmiş nesne
B
Doğal nesne
C
Yapay nesne
D
Düşünsel nesne
E
Eylemsel nesne
Açıklama:
Yaratılış, herşeyin başlangıç ilkesine geri döndüğü ana kadar devam eden bir süreçtir. Dünyada doğal nesneler olduğu kadar insan elinden çıkmış nesneler de vardır. Bu türden nesnelere yapay nesneler adı verilir. Doğal nesnelerin yaratıcısı Tanrı’dır. Doğru cevap C' dir.
Soru 41
Aşağıda verilen bilgilerden hangileri Thomas Aquinas için doğrudur?
I- Aristoteles’i en iyi şekilde yorumlamış filozof olarak haklı bir üne sahiptir.
II-Eserlerinin tamamının yaklaşık olarak on üç milyon kelimeden oluştuğunu ileri süren felsefe tarihçileri bulunmaktadır.
III-Çalışmalarında ilahiyat ve felsefe konuları birbiriyle iç içe geçmiştir.
IV-Thomas Aquinas’a göre birbirinden farklı varoluşlar ve birbirinden farklı formlar yoktur.
I- Aristoteles’i en iyi şekilde yorumlamış filozof olarak haklı bir üne sahiptir.
II-Eserlerinin tamamının yaklaşık olarak on üç milyon kelimeden oluştuğunu ileri süren felsefe tarihçileri bulunmaktadır.
III-Çalışmalarında ilahiyat ve felsefe konuları birbiriyle iç içe geçmiştir.
IV-Thomas Aquinas’a göre birbirinden farklı varoluşlar ve birbirinden farklı formlar yoktur.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İlk üç sırada ki bilgiler Thomas Aquinas için doğru iken IV. sırada verilen bilgi yanlıştır.
Soru 42
Thomas Aquinas’a göre varlık tanımı kaça ayrılır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre varlık “zorunlu” ve “zorunsuz” olmak üzere ikiye ayrılır.
Soru 43
Yapay nesnelerin ortaya çıkmasına yaratma denemeyeceğini söyleyen ve nesnelerin yaratılmaz; fakat üretilir olduğunu söyleyen. Dolayısıyla Tanrıyı bir Yaratıcı (Creator), insan da bir üretici (Productor) olarak tanımlayan filozof hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Guillelmus De Ockham
C
Nicolaus Cusanus
D
Aristoteles
E
Platon
Açıklama:
Thomas Aquinas, yapay nesnelerin ortaya çıkmasına yaratma denemeyece- ğini söyler. Ona göre bu türden nesneler yaratılmaz; fakat üretilir. Dolayısıyla Tanrı bir Yaratıcı (Creator) iken insan da bir üretici (Productor) olarak anlaşılmalıdır.
Soru 44
Thomas Aquinas’ın varlık anlayışı ile ilgili verlen bilgilerden hangileri doğrudur?I-Varlık, kendisi dışındaki bütün varolanların nedenidir.II-Tanrı, kendi içindeki tamamlanmışlığından dolayı bu evreni ve içindekileri yaratmış ve onlara birlik içinde bir düzen sağlamıştır.III-Özü ve Varoluşu bir ve aynı olan Tanrı dışında hareketinin kaynağı olan bir başka varolan yoktur.IV-Tanrı Kanıtlamaları’nda hem Tanrı’nın özü değil hemde O’nun etkileri üzerinden giderek Tanrı’yı kanıtlamaktadır.
Seçenekler
A
I-III
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
I-II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Ilk üç bilgi doğru iken dördüncü bilgi yanlıştır. Thomas Aquinas, Tanrı Kanıtlamaları’nda Tanrı’nın özü değil, O’nun etkileri üzerinden giderek Tanrı’yı kanıtlamaktadır.
Soru 45
Philon ve Scotus Erigena'dan sonra yaratılış sürecindeki döngüsellik düşüncesi daha sonrasında hangi filozof tarafından benimsenmiştir?
Seçenekler
A
Guillelmus De Ockham
B
Nicolaus Cusanus
C
Thomas Aquinas
D
Duns Scotus
E
Augustinus
Açıklama:
Philon ve Scotus Erigena'dan sonra yaratılış sürecindeki döngüsellik düşüncesi daha sonrasında Thomas Aquinas tarafından benimsenmiştir.
Soru 46
Pay alma hangi filozofun temel kavramıdır?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Thomas Aquinas
C
Herakleitos
D
Platon
E
Descartes
Açıklama:
Pay alma kavramını Platon kullanmıştır.
Soru 47
Thomas Aquinas’a (Aquinolu Thomas) göre eylemin ölçüsü veya kuralı, eylemin ilk ilkesi olan ne ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Ahlak
B
Akıl
C
Varlık
D
Kesinlik
E
İrade ve özgürlük
Açıklama:
Eylemin ölçüsü veya kuralı, eylemin ilk ilkesi olan akıldır. Akıl, iradeyi harekete geçiren güçtür. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
Thomas Aquinas’ın (Aquinolu Thomas) ahlak ve toplum anlayışı içinde doğal yasa, akıl sahibi olan her bir varlığı kaç doğal eğilim çerçevesinde yönlendirir?
Seçenekler
A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Doğal yasa, akıl sahibi olan her bir varlığı üç doğal eğilim çerçevesinde yönlendirir: 1. hayatını korumak ve sağlığını muhafaza etmek; 2. çoğalmak ve karısı ve ailesine göz kulak olmak; 3. hakikati gözetmek suretiyle akılsal hayatını geliştirmek ve sosyal erdem içinde büyümek. Doğru cevap C'dir.
Soru 49
Aşağıda verilen bilgilerin hangileri Thomas Aquinas’ın (Aquinolu Thomas) ahlak ve toplum anlayışı açısından doğrudur? I- Thomas Aquinas’ın ahlak ve toplum anlayışı Aristoteles’in felsefesi ile Hıristiyanlığın akılcı kavranışının bir karışımıdır. II- Eylemin ölçüsü veya kuralı insani eylemin ilk ilkesi olan akıldır. III- Thomas Aquinas’a göre akıl ahlaki zorunluluğun köküdür. IV- Toplumda yer alan insanların huzur ve refah içinde amaçladıkları hedefe doğru düzgün bir hayat sürdürmeleri için düzgün yasalarla idare edilmesine gerek yoktur.
Seçenekler
A
II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Verilen ilk üç bilgi doğru iken 4. bilgide toplumların yönetilmesi için yasaların gerekli olduğunu savunduğunu bilmemiz gerekiyor. Doğru cevap B'dir.
Soru 50
Thomas Aquinas'ın (Aquinolu Thomas) çok önemli filozoflardan dersler aldığı tarikat hangisidir?
Seçenekler
A
Dominiken
B
Karmel
C
Fransisken
D
Cizvit
E
Benedikten
Açıklama:
Thomas Aquinas (Aquinolu Thomas ; Aquino : İtalya'da bir şehir), 1244 yılında girdiği Dominiken tarikatında çok önemli filozoflardan dersler almıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Thomas Aquinas'ın (Aquinolu Thomas) eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
De Potentia Dei - Tanrı'nın İktidarı Hakkında
B
De Ente et Essentia - Varlık ve Öz Hakkında
C
Summa Theologiae - Teoloji Külliyatı
D
De Regimine Principum - Hükümdarların Yönetimi Hakkında
E
Contra Academicos - Şüphecilere Karşı
Açıklama:
Thomas Aquinas'a (Aquinolu Thomas ; Aquino : İtalya'da bir şehir) ait olanlar : De Ente et Essentia - Varlık ve Öz Hakkında, De Potentia Dei - Tanrı'nın İktidarı Hakkında, Summa Theologiae - Teoloji Külliyatı, De Regimine Principum - Hükümdarların Yönetimi Hakkında, De Veritate ve De Anima, In libros De anima, Quaestiones Disputatae De Anima, Quaestiones Disputatae De Veritate, Liber de Veritate Catholicae Fidei contra errores Infidelium seu ‘Summa Contra Gentiles’, In octo libros Physicorum exposition, De unitate intellectus contra Averroistas. Contra Academicos - Şüphecilere Karşı ise Thomas Aquinas'ın (Aquinolu Thomas) değil, Augustinus'un yapıtıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 52
I. Aristoteles'i en iyi şekilde yorumlamıştır. II. Sadece felsefi açıdan çığır açmış önemli bir kimlik değil; aynı zamanda döneminin önemli bir siyasal kişiliği olarak da dikkat çekmiştir. III. Önemli bir aileden geldiği için politika ile içiçe bir yaşam sürmüştür. IV. Yedi özgür sanat üzerinde yoğunlaşan bir eğitim almıştır. Thomas Aquinas'ın (Aquinolu Thomas) yaşamı ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın (Aquinolu Thomas ; Aquino : İtalya'da bir şehir) babası, Roccasecca ve Montesangiovanni yöresinin hakimiydi. Annesi Theodora (öl. 1255) Napoli’li Caracciolo sülalesinden gelmekteydi. Babaannesi olan Francesca de Suabia ise Frederick Barbarossa’nın (Roma İmparatoru ; barbarossa = barbaros = kızıl sakal) kızkardeşiydi. Buradan anlaşıldığı kadarıyla, Thomas Aquinas sadece felsefi açıdan çığır açmış önemli bir kimlik olarak değil; fakat aynı zamanda döneminin önemli bir siyasal kişiliği olarak da dikkat çekmektedir. Bununla birlikte o, geçmişte pek çok filozofun yapmış olduğunu tekrarlayarak politikadan uzak bir yaşamı seçmiştir. Bu bilgiye dayanarak, III numaralı ifade yanlış bilgi içerdiğinden doğru yanıtta yer almaması gerekmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Thomas Aquinas'ın (Aquinolu Thomas) görüşüne göre Tanrı'nın yetkinlik sıradüzeni aşağıdakilerden hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
I. Melekler - II. İnsan - III. Hayvanlar ve bitkiler - IV. Hava, su, ateş, toprak
B
I. İnsan - II. Hayvanlar ve bitkiler - III. Toprak - IV. Melekler
C
I. Melekler - II. Hayvanlar ve bitkiler - III. İnsan - IV. Hava, su, ateş
D
I. Hava, su, ateş, toprak - II. Hayvanlar ve bitkiler - III. Melekler - IV. İnsan
E
I. İnsan - II. Melekler - III. Hava, su, toprak - IV. Hayvanlar ve bitkiler
Açıklama:
Thomas Aquinas’a (Aquinolu Thpmas ; Aquino : İtalya'da bir şehir) göre evrenin yetkinliği çokluğu ve varolanlar arasındaki eşitsizliği baştan talep etmektedir. Zira evrendeki hiçbir varolan, ilahi yetkinliği kendi başına temsil etme gücüne sahip değildir. Tanrı, her şeyi bir yetkinlik sıradüzeni içine yerleştirmiştir. Bu sıradüzenin en üstünde melekler bulunmaktadır. Thomas Aquinas bunlara maddesiz tözler adını vermektedir. Meleklerin varoluşları akıl tarafından da bilinebilir. Ona göre, akıl yürütme sonucunda, onların olmadığı bir yaratılış sürecinde önemli bir boşluk doğacağı sonucuna ulaşabiliriz. Meleklerin hemen altında insan yer almaktadır. İnsan kısmen maddi, kısmen de ruhsal bir varoluşa sahiptir. Daha sonra hayvanlar, bitkiler ve en sonunda da dört öge olan hava, su, ateş ve toprak gelmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
Thomas Aquinas'ın (Aquinolu Thomas) varlık anlayışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yaratılmış olan her varlık sınırsızdır.
B
Tanrı'nın yalın anlamda Varlık'ı yaratması asla olanaklı değildir.
C
Yaratılmış her şeyi belirleyen şey, onların varoluşlarıdır.
D
Yaratılmış olanların varoluşları ile özleri özdeştir.
E
Tanrı'nın özü ile varoluşu arasında bir geçiş söz konusu değildir.
Açıklama:
Thomas Aquinas’a (Aquinolu Thomas ; Aquino : İtalya'da bir şehir) göre, yaratılmış olan her varlık sınırlı ve belirlenmiştir. Bu bakımdan, Tanrı’nın yalın anlamda Varlık’ı yaratması asla olanaklı değildir. Öyle olmuş olsaydı, Tanrı kendisini yaratmış olurdu; bu da açıkça imkansızdır. Yaratılmış her şeyi sınırlayan ve belirleyen bir şey vardır. Bu, onların varoluşlarından başka bir şeydir ve Thomas Aquinas buna “ne’lik” (quidditas) veya “öz” (essentia) demektedir. Dolayısıyla yaratılmış olanların varoluşları ile özleri asla özdeş değildir. Bu özdeşlik durumu sadece Tanrı için geçerlidir. Zira Tanrı salt edimdir. Tanrı’nın salt edim olması, onun sadece aktüel bir yapısının olması demektir. Tanrı’da potansiyel herhangi bir unsur bulunmadığından Tanrı fizik harekete tabi değildir; yani değişime maruz kalmaz. Bu noktada, Tanrı’da maddi herhangi bir ögenin olmadığını söyleyebiliriz. Bundan dolayı O, kendisi ne ise O olandır, kendi kendisiyle özdeştir, Bir’dir. Özü ile varoluşu arasında bir geçiş olmadığından, Tanrı nedensiz bir varoluşa sahiptir. Bununla birlikte, O’nun dışındaki bütün varolanların bir nedeni vardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 55
Thomas Aquinas'ın (Aquinolu Thomas) varlık anlayışına göre "zorunlu varlık" hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan
B
Melekler
C
Ruh
D
Tanrı
E
Öz
Açıklama:
Thomas Aquinas’a (Aquinolu Thomas ; Aquino : İtalya'da bir şehir) göre varlık “zorunlu” ve “zorunsuz” olmak üzere ikiye ayrılır. Zorunlu varlık, bir anlamda kendisi ne ise o olarak kalan ve bizzat kendisi olduğu durumdan başka bir tarzda varolamayacak olan varlıktır. Bu Varlık Tanrı’nın kendisidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 56
Thomas Aquinas'ın (Aquinolu Thomas) Tanrı kanıtlamasına düşünce tarihinde ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Ontolojik Tanrı Kanıtlaması
B
Bileşik Varoluş
C
Ayrı Akıl Anlayışı
D
Kozmolojik Tanrı Kanıtlaması
E
Teolojik Kanıtlama
Açıklama:
Ortaçağ felsefesinde Tanrı ve O’nun kanıtlanması problemi ağırlıklı bir yer tutmaktadır. Thomas Aquinas’ın (Aquinolu Thomas ; Aquino : İtalya'da bir şehir) Tanrı kanıtlamasına düşünce tarihinde “Kozmolojik Tanrı Kanıtlaması” denmektedir. Bazıları tarafından Beş Yol (Latincesi: Quinque Viae) şeklinde de adlandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 57
Aquinas'ın bilgi felsefesine göre, bilgi ortaya çıkarmak için akılsal ruha ihtiyaç duyan insanın, bilme sürecindeki başlangıç noktası hangisidir?
Seçenekler
A
Öz
B
Tikel fizik nesne
C
Tümel yapılar
D
Bireysel kavrayışlar
E
İmgeler
Açıklama:
Bilmek akılsal bir etkinliktir ve Thomas Aquinas’a göre insan sadece akılsal olduğu sürece bir insandır. Akılsallık, insanın anlama ediminde bulunması ve yargı üretmesidir. Yargıda bulunmak, yani kavramları kullanarak bir durum hakkında bilgi ortaya çıkarmak için akılsal ruha ihtiyaç duyan insanın, bilme sürecindeki başlangıç noktası tikel fizik nesnedir.
Soru 58
Aquinas'ın ahlak ve toplum anlayışına göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Akıl, ahlaki zorunluluğun köküdür.
B
Toplumda yer alan insanların huzur ve refah içinde amaçladıkları hedefe doğru düzgün bir hayat sürmeleri için o toplumun düzgün yasalarla idare edilmesi gerekir.
C
Özgür bir toplumun hedeflerini seçmedeki isabeti köle bir toplumunkinden daha fazladır.
D
Akıl sahibi olan her varlık, akılsal hayatını geliştirme eğilimindedir ve akıl sahibi varlıklar arasında cinsiyet ayrımı gözetilmez.
E
Bütün insanlarda ortak olarak bulunan bir tür yasa vardır.
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre akıl ahlaki zorunluluğun köküdür. İrade doğal bir biçimde iyi olana doğru yönelir ve pratik akıl bizim iyiye yönelmemizi, kötüden de kaçınmamızı buyurur. Bu şekilde ortaya çıkan ve adına doğal yasa denilen yasa, akıl sahibi olan her bir varlığı üç doğal eğilim çerçevesinde yönlendirir: 1. hayatını korumak ve sağlığını muhafaza etmek; 2. çoğalmak ve karısı ve ailesine göz kulak olmak; 3. hakikati gözetmek suretiyle akılsal hayatını geliştirmek ve sosyal erdem içinde büyümek. Bu üçüncü madde, insanın mutlaka bir toplum içinde yaşaması gerektiğini belirginleştirmektedir. Burada, üzerinde en fazla durulması gereken konu, akıl sahibi varlıktan Aquinas’ın anladığı canlının erkek olduğudur. Yani, D seçeneğinin ilk kısmı doğru iken, ikinci kısmı cinsiyet ayrımı olmadığına dair verilen bilgi ile Aquinas'ın bakış açısıyla ters düşmektedir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Aquinas'a göre bir toplumun iyi bir hayat sürmesi için önemli olan gereksinimlerden biridir?
Seçenekler
A
Toplum üretken eylemlere doğru yönlendirilmelidir.
B
Yönetici erdemli bir hayat sürmelidir.
C
Toplum erdemli bir hayat sürmeye teşvik edilmelidir.
D
Toplum huzur içinde birleşmelidir.
E
Yöneticiler İlahi Yasa'nın içinde eğitilmiş olmalıdır.
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre, bireysel insanın iyi bir hayat sürmesi için iki koşul bulunmaktadır. Birincisi ve en önemlisi erdeme uygun davranmaktır; zira erdem bir insanın iyi yaşamasını sağlamaktadır. İkincisi ise erdemli bir eylem için gerekli olan maddi ihtiyaçların sağlanmasıdır. İnsan, doğa tarafından birliği sağlanmış bir yapıdır. Bununla birlikte toplumun birliği çok daha önemlidir. Thomas Aquinas’a göre birliği sağlanmış olan toplum huzur içinde demektir. Bu huzuru yöneticinin çabaları gerçekleştirmektedir. Bir toplumun iyi bir hayat sürmesi için üç gereksinimi vardır: 1. Toplum huzur içinde birleşmelidir. 2. Bu şekilde birlik sergileyen toplum iyi eyleme doğru yönlendirilmelidir. 3. Yönetici, erdemli bir hayat sürmek için gereken her şeyin sağlandığından emin olmalıdır.
Soru 60
Tanrı’nın bilgisine ulaşmanın olanaksız olduğunu aşağıdakilerden hangi filozof düşünür?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Aristotales
C
Strato
D
Platon
E
Thomas Aquinas
Açıklama:
Thomas Aquinas, bizzat nedenin kendisinden hareket ederek Tanrı’nın bilgisine ulşlmanın olanaksız olduğunu düşünür. Biz, ancak etkilerinden yola çıkarak Tanrı’nın bilgisine ulaşabiliriz. İnsan için bu etkilerin farkına varılacak biricik yer bu evrendir. Evren, zorunsuz varlıkların bir çokluk içinde sıralandıkları bir yerdir ve dolayısıyla harekete tabi olan şeylerle doludur. Bu yüzden, Thomas Aquinas’a göre, bizim için birinci ve en açık kanıtlama biçimi hareketle ilgili olanıdır.
Soru 61
Ayrı akıl nitelendirmesini aşağıdaki filozoflardan hangisi aklın varlığı yorumuna kadar taşımıştır?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
İbn Sina
C
Aristotales
D
Sokrates
E
Duns Scotus
Açıklama:
Ayrı Akıl anlayışı Aristoteles’in De Anima adlı eserinde geçmektedir: “Ve bu akıl ayrıdır (nous khoristos), ve etkiye açık değildir (apathes), ve katışıksızdır (amiges), edim halinde (energeia) varolan bir tözdür (ousia). Zira etkide bulunan etkide bulunulana ve ilke (arkhe) maddeye (hüle) nazaran daima daha üstündür.” Aristoteles bu düşüncesini, etkin aklın her türlü maddi olandan bağımsız olduğunu anlatmak için kullanmıştır. Ama bu düşünce sonraki bazı düşünürlerce yanlış değerlendirilmiştir.
Soru 62
Thomas Aquinas hangi fikri kabullenerek Augustinus’un illuminatio’su ile bir ortaklık kurmaktadır?
Seçenekler
A
Soyutlama
B
Etkin Akıl
C
Edilgen Akıl
D
Töz
E
Bilgi
Açıklama:
Soyutlama etkinliğinin gerçekleşebilmesi için, aklın, ayırdığı şeylerin birbirlerine bağlı bir varoluş sergilemediklerini anlaması zorunludur. Bunun için de aklın, birbirinden ayırdığı şeylerin neliği üstüne bir donanımı olması gerekir. Platon’a göre, aklın böyle bir donanımının olması, onun ideal formlara hiç olmazsa onların izlerine doğuştan sahip olmasıyla açıklanabilir. Oysa Thomas Aquinas’a göre, akıl doğuştan herhangi bir nesneye sahip değildir (tabula rasa). Bununla birlikte etkin akıl, tanrısal aklın şığından pay alan bir özelliğe sahiptir ve bu ışıkla, nesnenin taşıdığı hakikat ile aklın hakikati arasındaki ilginin gözlenebileceği bir nesnenin ak- tüelleştirilmesi etkinliğini ortaya koyar. Thomas Aquinas böyle bir ışığı kabul ederek, Augustinus’un illuminatio’su ile bir ortaklık kurmaktadır.
Soru 63
Thomas Aquinas’a göre, aklın doğuştan herhangi bir nesneye sahip olmama durumu nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Abstractio
B
Tabula rasa
C
İlluminatio
D
Sensatio
E
Composito
Açıklama:
Platon’a göre, aklın böyle bir donanımının olması, onun ideal formlara hiç olmazsa onların izlerine doğuştan sahip olmasıyla açıklanabilir. Oysa Thomas Aquinas’a göre, akıl doğuştan herhangi bir nesneye sahip değildir (tabula rasa).
Soru 64
Thomas Aquinas’a göre ahlaki zorunluluğun kökü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İrade
B
Hakikat
C
Akıl
D
Beden
E
Ruh
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre akıl ahlaki zorunluluğun köküdür. İrade doğal bir biçimde iyi olana doğru yönelir ve pratik akıl bizim iyiye yönelmemizi, kötüden de kaçınmamızı buyurur.
Soru 65
Thomas Aquinas’a göre bireysel insanın iyi bir hayat sürmesi için en önemli koşul aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erdeme uygun davranmak
B
Maddi ihtiyaçların sağlanması
C
Manevi ihtiyaçların sağlanması
D
Toplumun birliği
E
Toplumun hedeflerini seçmesi
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre, bireysel insanın iyi bir hayat sürmesi için iki koşul bulunmaktadır. Birincisi ve en önemlisi erdeme uygun davranmaktır; zira erdem bir insanın iyi yaşamasını sağlamaktadır. İkincisi ise erdemli bir eylem için gerekli olan maddi ihtiyaçların sağlanmasıdır.
Soru 66
Thomas Aquinas’a göre birbirinden farklı varoluşlar ve formlar bulunmaktadır. Bu formlar arasında en altta yer alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hayvansal ruhlar
B
Temel varlık formları
C
Temel ögelerin formları
D
Bitkisel formlar
E
İnsani ruhlar
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre birbirinden farklı varoluşlar olduğu gibi birbirinden farklı pek çok form da vardır. En altta temel ögelerin formları (formae elementorum) bulunmaktadır. Bu formlar, maddeye en yakın durumda bulunduklarından en alttadırlar. Bunların üstünde bileşik formlar, onların da üstünde bitkisel formlar (animae plantarum) yer almaktadır. Bitkisel formların veya ruhların üstünde de hayvansal ruhlar (animae brutorum), bir üstte de insani ruhlar (animae humanae) bulunmaktadır.
Soru 67
Felsefe tarihinde daha sonra "tabula rasa" olarak geçecek olan kavram, Thomas Aquinas'ın felsefesindeki hangi savunusu ile karşılıklı ilişkisi olduğu iddiasında bulunulabilir?
Seçenekler
A
Akıl doğuştan herhangi bir nesneye sahip değildir.
B
Ruh doğuştan herhangi bir nesneye sahip değildir.
C
Beden doğuştan herhangi bir nesneye sahip değildir.
D
Tanrı varoluşundan beri herhangi bir nesneye sahip değildir.
E
Evren varoluşundan beri herhangi bir nesneye sahip değildir.
Açıklama:
Prof.Dr. Osman Faruk AKYOL'un değerlendirmesi, "Platon’a göre, aklın böyle bir donanımının olması, onun ideal formlara hiç olmazsa onların izlerine doğuştan sahip olmasıyla açıklanabilir. Oysa Thomas Aquinas’a göre, akıl doğuştan herhangi bir nesneye sahip değildir (tabula rasa)." şeklindedir. Buna dayanarak "tabula rasa" kavramı ile aklın doğuştan nesneye sahip olmadı savunusu arasında bir ilişki olduğu savunulabilir.
Soru 68
Thomas Aquinas 'gerçeği bir daha asla rahatsız etmeyeceğim' ifadesini kullanmaktadır. Bu ifade ile aşağıdakilerden hangisini söylemek istemiştir?
Seçenekler
A
Hakikati ifade etme çabasından vazgeçeceğini
B
Hakikatleri çarpıtmayacağını
C
Bir hakikatin olamayacağını
D
Hakikatin göreceli olduğunu
E
Hakikatin apriori olarak var olduğunu
Açıklama:
Bu ifade ile hakikati anlatma çabasının hakikatin özünü vermeye yetmediği anlatılmaktadır. Bu nedenle ifade çabası anlamsızdır.
Soru 69
Thomas Aquinas’ın çalışmaları ağırlıklı olarak hangi alana yöneliktir?
Seçenekler
A
Etik
B
Epistemoloji
C
Aksioloji
D
Ontoloji
E
Sembolik etkileşim
Açıklama:
Thomas Aquinas ağırlıklı olarak teolojik bir yöntemle varlık bilmine yani ontolojiye odaklanmıştır.
Soru 70
Tanrıdan geldik ve tanrıya gideceğiz ifadesindeki yaratılış döngüsü aşağıdaki kavramlardan hangileri ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Varlık/ yokluk
B
Birlik/ çokluk
C
Edim/ edinim
D
Analiz/ sentez
E
Fizik/ metafizik
Açıklama:
Belirtilen durumda tanrının idealar dünyasından varlık boyutuna geçme analiz ve tekrar tanrıya dönme durumu sentez olarak ifade edilmektedir.
Soru 71
Thomas Aquinas’a göre yaratma eylemi insan tarafından gerçekleştirilemez. Bu durumun açıklaması aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Yaratmak ancak idealar dünyasında olabilir
B
Bir maddeden başka bir nesne yapmak üretmektir
C
Nesnelerin gerçekte var olduklarını bilemeyiz
D
Yaratma eylemi için öncelikle özgür seçimi kabul etmek gerekir
E
Yaratılan ile yaratan arasında varlığın ötesinde bir bağ olmalıdır
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre bir maddeden başka bir nesne oluşturma süreci yaratmak değil, üretmek olarak nitelendirilmektedir.
Soru 72
Thomas Aquinas nedensellik silsilesi ile tanrının varlığını kanıtlamaya çalışmıştır. Aşağıdaki önermelerden hangisi bu bakımdan Thomas Aquinas’a aittir?
Seçenekler
A
Evrende gerçek bir nedensellik olamaz
B
Varlığın nedeni kendindendir
C
Yoktan var oluş mümkün değildir
D
Her hareket öncekinin sonucu olduğuna göre nedensiz bir başlangıç olmalıdır
E
Varlığın nedeni özsel olmasının ötesinde insan algılarından kaynaklanmaktadır
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre varlığın nedeni önceki bir harekettir. Bu nedenle hareket anlamında nedensellik sonsuza kadar gidemeyeceğinden bir başlangıç olmalıdır.
Soru 73
Eğer bir hakikat varsa o hakikat silsilesini oluşturan bir üst hakikat olmalıdır. Bir diğer deyişle ateş tüm ısıların kaynağıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu yaklaşımla tutarlı bir önermedir?
Seçenekler
A
Evrende nedensellik yerine kaos vardır
B
Nedensellik tesadüfle açıklanabilir
C
İnsan algısı sonsuzluğu algılayamaz
D
Bilgi varsa bir üst bilen vardır
E
Zaman ancak zaman dışı bir varlıkla açıklanabilir
Açıklama:
Belirtilen duruma uygun örnek D seçeneğinde verilmiştir. Bilgi gibi bir hakikati ancak onun sebebi olabilecek genel bir üst bilgi açıklayabilir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisinde tanrının varlığını kanıtlamak amacıyla kullanılan yollardan birisi olan teleolojik kanıta bir örnek vardır?
Seçenekler
A
Cansız nesnelerde amaca yönelik uygun davranma görülmesi
B
Gerçek bir nedenselliğin olmaması
C
Tanrıyı insanların kendilerine benzer algılamaları
D
Bilginin kaynağının tanrı olması
E
Vardan yok yoktan da var olmanın mükün olmaması
Açıklama:
Cansız varlıkların bir hedefe yönelik uygun hareket etmeleri teleolojik kanıtın örneğidir.
Soru 75
Thomas Aquinas’a göre ahlaki zorunluluğun temeli aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Toplum
B
Vicdan
C
Özgürlük
D
Demokrasi
E
Akıl
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre ahlaki zorunluluğun temelinde akıl yer almaktadır.
Soru 76
Thomas Aquinas akıllı bir varlığı aşağıdakilerden hangisi gibi betimlemektedir?
Seçenekler
A
Canlı bir erkek
B
Güçlü bir çocuk
C
Alet yapan bir hayvan
D
Varlığının bilincinde olan bir öz
E
Politik bir hayvan
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın yazılarında akıllı bir varlık canlı bir erkek olarak betimlenmektedir.
Soru 77
Thomas Aquinas Napoli’deki bir okulda 19 yaşına kadar özellikle yedi özgür sanattan biri olan Trivium (septem artes liberales) üzerinde yoğunlaşan bir eğitim aldı, cümlesinde geçen yedi sanattan “Trivium” hangilerini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Gramer,retorik,diyalektik
B
Gramer, matematik, felsefe
C
Felsefe, matematik, geometri
D
Aritmetik, geometri, müzik
E
Sanat, felsefe, mantık
Açıklama:
Yedi özgür sanat, iki ana kısımdan oluşmaktadır. Bunlardan birincisi Trivium (üçlü) gramer, retorik ve diyalektik (mantık)’ten oluşmakta; ikincisi Quadrivium ise aritmetik, geometri, müzik ve astronomiyi içinde barındırmaktadır. O dönemde kurulmuş olan üniversitelerin bu dallardan hangisine eğilim gösterdikleri, bunların eğitim anlayışlarını da belirleyen önemli bir nitelik haline gelmişti.
Soru 78
Thomas Aquinas’ın Ülkemizde, Betül Çotuksöken-Saffet Babür tarafından Türkçeye aktarılmış eserinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık ve Töz üzerine
B
Varlık ve Öz üzerine
C
Varlık ve Tanrı
D
Tanrı ve İnsan
E
Varlık ve Tanrı Üzerine Deneme
Açıklama:
Ülkemizde, De Ente et Essentia adlı çalışması, Betül Çotuksöken-Saffet Babür tarafından Türkçeye aktarılmıştır.(Thomas Aquinas, Varlık ve Öz Üzerine (De Ente et Essentia - Varlık ve Öz Hakkında)
Soru 79
Thomas Aquinas’a göre Tanrı her şeyi bir yetkinlik sıradüzeni içine yerleştirmiştir. Bu sıradüzenin en üstünde ne vardır?
Seçenekler
A
İnsan
B
Madde
C
Oluş
D
Melekler
E
Doğa
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre evrenin yetkinliği bir çokluğu ve varolanlar arasındaki eşitsizliği baştan talep etmektedir. Zira evrendeki hiçbir varolan, ilahi yetkinliği kendi başına temsil etme gücüne sahip değildir. Tanrı her şeyi bir yetkinlik sıradüzeni içine yerleştirmiştir. Bu sıradüzenin en üstünde melekler bulunmaktadır. Thomas Aquinas bunlara maddesiz tözler adını vermektedir.
Soru 80
Thomas Aquinas’ın kullandığı participio (pay alma) terimini daha önce kim kullanmıştır?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Sokrates
C
Platon
D
Anaksimenes
E
Anaksimandros
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın kullandığı participio (pay alma) terimi genel anlamıyla Platon ve Platoncuların kullandıkları bir terimdir. Terimin Grekçesi metheksis’tir ve terimi Platon’un Phaidon [100d] ve Parmenides [130c-131a] diyaloglarında kullanıldıkları bağlam ile düşünmemiz gerekir.
Soru 81
Thomas Aquinas’a göre ..............., oluş (generatio) ve bozuluşa (corruptio) tabi olarak yaratılmışlardır.Bundan dolayı, olmaları veya olmamaları türünden bir olasılığı kendilerinde taşımaktadırlar. Cümledeki Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yaratılan biçimler
B
Ruhlar
C
Melekler
D
Tanrısal şeyler
E
Doğadaki şeyler
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre doğadaki şeyler, oluş (generatio) ve bozuluşa (corruptio) tabi olarak yaratılmışlardır.Bundan dolayı, olmaları veya olmamaları türünden bir olasılığı kendilerinde taşımaktadırlar.
Soru 82
Platoncu düşünceyi de etkilemiş olan anlayışa göre, her şey sürekli yer değiştirdiğinden, değişenin kendisinden hareketle bilgi elde etmek mümkün değildir. Thomas Aquinas, bu düşünceden yola çıkarak, Herakleitos’un hangi yaklaşımının üzerinde durmak gereksinimini duyar?
Seçenekler
A
Akıp giden nehir suyu
B
Geçip giden zaman
C
Yitip giden hayat
D
Gelip geçen mevsimler
E
Ezeli ebedi dünya
Açıklama:
Platoncu düşünceyi de etkilemiş olan anlayışa göre, her şey sürekli yer değiştirdiğinden, değişenin kendisinden hareketle bilgi elde etmek mümkün değildir. Thomas Aquinas, bu yüzden, Herakleitos’un akıp gitmekte olan nehrin suyuna iki defa dokunulamayacağı (“non est possibile aquam fluvii currentis bis tangere.”) yönündeki yaklaşımının üzerinde durmak gereksinimini duyar.
Soru 83
Aquinas’ın imgelem terimine yüklediği anlam aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
İlki madde ile birleşmiş, öteki de yalın anlamda formdur.
B
Aktüel durumdaki duyulardan türeyen bir tür harekettir.
C
Tanrı’nın bilgisine ulaşmak için fizik evrenden hareket edebilmedir.
D
Şeyler arasında duyularla algılanabilen şeylere karşılık gelir.
E
Varoluş içinde sadece olasılık taşıyan şeylerdir.
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre imgelem, aktüel durumdaki duyulardan türeyen bir tür harekettir.
Soru 84
Thomas Aquinas’a göre akıl bilgi bakımından potansiyel durumda olmakla birlikte doğuştan nasıldır?
Seçenekler
A
İdealara sahiptir.
B
A prioridir.
C
Herhangi bir bilgiye sahip değildir.
D
Evrenin özü bilgisiyle doğar.
E
Tanrısal sezgilerle doğar.
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre akıl bilgi bakımından potansiyel durumda olmakla birlikte doğuştan herhangi bir bilgiye de sahip değildir.
Soru 85
Thomas Aquinas’ın ahlak ve toplum anlayışı .............felsefesi ile Hristiyanlığın akılcı kavranışının bir karışımıdır. Cümlede boş kalan yere hangi şık gelmelidir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Platon
C
Oluş
D
Yaratılış
E
Töz
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın ahlak ve toplum anlayışı Aristoteles’in felsefesi ile Hristiyanlığın akılcı kavranışının bir karışımıdır.
Soru 86
Yöneticilerin asıl amacı insanların kutsanmış bir hayata yönelmelerini sağlamaktadır. Thomas Aquinas’a göre bu hayat nedir?
Seçenekler
A
İdeal toplum
B
Kutsanmış yaşam
C
Ahlaklı hayat
D
Cennet
E
İlahi adalet
Açıklama:
Yöneticilerin asıl amacı insanların kutsanmış bir hayata yönelmelerini sağlamaktadır. Thomas Aquinas’a göre bu hayat cennettedir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Thomas Aquinas için söylenemez?
Seçenekler
A
Pek çok farklı alanda eserleri bulunmaktadır.
B
Aristoteles'i en iyi yorumlamış filozof olduğu kabul edilmektedir
C
Yedi özgür sanat üzerine yoğunlaşan bir eğitim almıştır.
D
Çalışmalarında Platon'un kullandığı bazı terimlere de yer vermiştir.
E
Çalışmalarında matematik ve ilahiyat konuları iç içe geçmiştir.
Açıklama:
Thomas Aquinas her şeyden önce bir ilahiyatçıdır. Bundan dolayı, çalışmalarında ilahiyat ve felsefe konuları birbiriyle iç içe geçmiştir.
Çalışmalarında matematik ve ilahiyat konuları iç içe geçmiştir.
Çalışmalarında matematik ve ilahiyat konuları iç içe geçmiştir.
Soru 88
I. Evrendeki hiç bir varlık ilahi yetkinliği kendi başına temsil edemez.
II. Tanrı herşeyi bir yetkinlik sırasına göre yerleştirmiştir.
III. Yaratılmış her varlık sınırlıdır ve belirlenmiştir.
IV. Tanrı'nın var oluşunun sebepleri vardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Thomas Aquinas'ın varlık anlayışını yansıtmaktadır?
II. Tanrı herşeyi bir yetkinlik sırasına göre yerleştirmiştir.
III. Yaratılmış her varlık sınırlıdır ve belirlenmiştir.
IV. Tanrı'nın var oluşunun sebepleri vardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Thomas Aquinas'ın varlık anlayışını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Özü ile varoluşu arasında bir geçiş olmadığından, Tanrı nedensiz bir varoluşa sahiptir. Bununla birlikte, O’nun dışındaki bütün varolanların bir nedeni vardır.
I,II ve III
I,II ve III
Soru 89
Thomas Aquinas "maddesiz tözler" tanımıyla aşağıdakilerden hangisini ifade etmiştir?
Seçenekler
A
İnsanlar
B
Melekler
C
Hayvanlar
D
Bitkiler
E
Hava
Açıklama:
Tanrı her şeyi bir yetkinlik sıradüzeni içine yerleştirmiştir. Bu sıradüzenin en üstünde melekler bulunmaktadır. Thomas Aquinas bunlara maddesiz tözler adını vermektedir.
Soru 90
Thomas Aquinas'ın da kullandığı "pay alma" terimi genel anlamıyla ilk hangi düşünür tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Platon
B
Aristoteles
C
Heraklitos
D
Sokrates
E
Pisagor
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın kullandığı participio (pay alma) terimi genel anlamıyla Platon ve Platoncuların kullandıkları bir terimdir.
Soru 91
"Yaratılmış olan dünyanın bilgisi ile o dünyanın varoluş nedeni birbiriyle örtüşmek zorundadır." Yukarıdaki cümleye göre Thomas Aquinas hangi ikisi arasında var oluşu anlamak bakımından derin bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır?
Seçenekler
A
Varlık ve Hakikat
B
Varlık ve Pay alma
C
Pay alma ve Hakikat
D
Yaratıcı ve Hakikat
E
Varlık ve Üretici
Açıklama:
Varlık ile Hakikat arasında varoluşu anlamak bakımından derin bir ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki, Varlık ile Hakikat özdeşliğine kadar gider. Bundan dolayı, yaratılmış olan dünyanın bilgisi ile o dünyanın varoluş nedeni birbiriyle örtüşmek zorundadır.
Varlık Hakikat
Varlık Hakikat
Soru 92
Thomas Aquinas "Etkileyici neden" terimiyle aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
İnsan
B
Doğa
C
Yaradılış
D
Tanrı
E
Zaman
Açıklama:
Yaratılış içinde Tanrı, kendisi dışındaki bütün varolanlar için bir “etkileyici neden”dir. Bu yüzden her şey Tanrı tarafından yaratılmıştır. Tanrı’nın yetkin bir “etkileyici neden” olması, O’nun eylemlerinin herhangi bir bireysel gereksinimi karşılamak için yapılmamasından kaynaklanmaktadır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Thomas Aquinas'ın Tanrı'yı tanımlamakta kullandığı terimlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Üretici
B
Yaratıcı
C
Nihai Neden
D
Amaç Neden
E
Etkileyici Neden
Açıklama:
Doğal nesnelerin yaratıcısı Tanrı’dır. Thomas Aquinas, yapay nesnelerin ortaya çıkmasına yaratma denemeyeceğini söyler. Ona göre bu türden nesneler yaratılmaz; fakat üretilir. Dolayısıyla Tanrı bir Yaratıcı (Creator) iken insan da bir üretici (Productor) olarak anlaşılmalıdır.
Soru 94
Thomas Aquinas'a göre insanı insan yapan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğmak
B
İstemek
C
Akılsallık
D
Düşünmek
E
İnanmak
Açıklama:
Bilmek akılsal bir etkinliktir ve Thomas Aquinas’a göre insan sadece akılsal olduğu sürece bir insandır. Akılsallık, insanın anlama ediminde bulunması ve yargı üretmesidir.
Soru 95
Thomas Aquinas'a göre aklın soyutlama eylemini gerçekleştiren kısmına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etkin akıl
B
Edilgin akıl
C
Soyutlayıcı akıl
D
İmgeleyici akıl
E
Tikel akıl
Açıklama:
Aklın, kendi uygun nesnesi olan formları ortaya çıkarması için bir soyutlama (abstractio) yapması zorunludur. Akıl, başlangıçta, fizik dünyanın bilgisine karşı potansiyel bir durumdadır. Bununla birlikte, fizik dünyayı, bilme bakımından aktüel hale getirebilmesi için gerekli olan soyutlamayı yapabilmesi için, imgelemin aklın kendisine soyutlanacak malzeme sunması gerekmektedir. Duyulama sonucunda duyularda ortaya çıkan imgeler bireyselliklerini korumaya devam etmektedirler. İki parçalı bir yeti olan aklın soyutlama eylemini gerçekleştiren kısmına etkin akıl denir.
Soru 96
Thomas Aquinas'ın ahlak ve toplum anlayışı, aşağıda yer alan eşleşmelerdeki hangi ikisinin bir karışımıdır.
Seçenekler
A
Aristoteles felsefesi- Hristiyanlık
B
Platon Felsefesi- Hristiyanlık
C
Heraklitos Felsefesi-Hristiyanlık
D
Farabi- Müslümanlık
E
İbni Sina- Müslümanlık
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın ahlak ve toplum anlayışı Aristoteles’in felsefesi ile Hristiyanlığın akılcı kavranışının bir karışımıdır. Hristiyanlarn ahlaki buyrukları ile Aristotelesçiliğin teleolojik yöntemi harmanlanmış ve ortaya devasa bir sistem çıkmıştır.
Aristoteles felsefesi- Hristiyanlık
Aristoteles felsefesi- Hristiyanlık
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi triviumun bir parçasıdır?
Seçenekler
A
Müzik
B
Astronomi
C
Gramer
D
Aritmetik
E
Geometri
Açıklama:
Septem artes liberales yani yedi özgür sanat içinde yer alan Gramer, özgür sanatların trivium bölümüne dahildir.
Septem artes liberales veya yedi özgür sanat iki
ana kısımdan oluşmaktadır. Bunlardan birincisi Trivium (üçlü) gramer, retorik ve diyalektik (mantık)’ten
oluşmakta; ikincisi Quadrivium ise aritmetik, geometri, müzik ve astronomiyi içinde barındırmaktadır.
Septem artes liberales veya yedi özgür sanat iki
ana kısımdan oluşmaktadır. Bunlardan birincisi Trivium (üçlü) gramer, retorik ve diyalektik (mantık)’ten
oluşmakta; ikincisi Quadrivium ise aritmetik, geometri, müzik ve astronomiyi içinde barındırmaktadır.
Soru 98
Petrus Lombardus'un teolojik konuları sistematik biçimde incelediği eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Sententiae
B
Systema Natura
C
Divisione Naturae
D
Systema Narratio
E
Almagest
Açıklama:
Sententiae Petrus Lombardus tarafından kaleme alınmış olup döneminde pek çok düşünür gibi Aquinas'ı da etkilemiştir
Soru 99
Dünyada sayamayacağımız kadar çok sayıdaki bireysel nesnenin her birinin belli türler altındaki bireyler olduklarını varsaymak bu nesnelere hangi özelliği kazandırır?
Seçenekler
A
Yorumlanabilirlik
B
Anlaşılabilirlik
C
Çözümlenebilirlik
D
Duyulanabilirlik
E
Algılanabilirlik
Açıklama:
Bireysel nesneleri belli türler altında toplamak onları anlaşılabilir yani intelligibilis kılar.
Anlaşılabilirlik
Anlaşılabilirlik
Soru 100
Aquinas'a göre yaratılmışlık aşağıdakilerden hangisini zorunlu olarak beraberinde getirir?
Seçenekler
A
Ölümsüzlük
B
Belirsizlik
C
Sınırsızlık
D
Yetkinlik
E
Belirlenmişlik
Açıklama:
Aquinas'a göre yaratılmış olan her şey zorunlu olarak belirlenmişlik taşır
Soru 101
Yaratılmış bir şeyi sınırlayan şey, Aquinas'a göre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağlam
B
Tanım
C
Şeylik
D
Nelik
E
Anlam
Açıklama:
Aquinas'a göre nelik yaratılmış bir şeyi belirleyip sınırlayan özdür.
Soru 102
Participio yani pay alma terimi genel anlamda aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Platoncular
B
Aristotelesçiler
C
Brahmanlar
D
Epikürcüler
E
Paganlar
Açıklama:
Pay alma, Platon'un idealarla görülür şeyler arasındaki ayrımı dile getirmek için ürettiği bir açıklamadır
Soru 103
Platon'un participio teriminin eski anlamını dirilterek terime yeniden işlerlik kazandıran düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Demokrius
B
Patroklos
C
Proklos
D
Perikles
E
Peisistratos
Açıklama:
İstanbullu Proklos Platon'un bu önemli terimini yeniden eski anlamıyla kullanarak terime işlerlik kazandırdı.
Soru 104
Varlığını sürdürebilmek için bir başka şeye gereksinim duyan bir şey aşağıdaki özelliklerden hangisini zorunlu olarak taşımaktadır?
Seçenekler
A
Zorunluluk
B
Sorumluluk
C
Değer
D
Tanrısallık
E
Yaratılmışlık
Açıklama:
Eğer bir varlık varlığını ya da yaşamsallığını sürdürebilmek için bir başka şeye gerek duyuyorsa o varlık zorunlu olarak yaratılmıştır
Yaratılmışlık
Yaratılmışlık
Soru 105
Aquinas'a göre aşağıdaki ayrımlardan hangisi Varlık kavramının temel ayrımını verir?
Seçenekler
A
Gerekli-gereksiz
B
Zorunlu-zorunsuz
C
Bağlamsal-özerk
D
Kesintili-kesintisiz
E
Ast-üst
Açıklama:
Zorunlu-zorunsuz varlık ayrımı varlık kavramının en temel ayrımıdır
Soru 106
Aquinasçı sistemde yaratılanların Tanrıya dönüşü hangi kavramla anılır?
Seçenekler
A
Synthesis
B
Terraria
C
Exemplatio
D
Coagulaito
E
Paralythos
Açıklama:
Aquinas'a göre yaratılanların Tanrı'ya dönüşleri coagulatio teriminde karşılığını bulur
Soru 107
Thomas Aquinas’a göre “soyutlama” etkinliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Soyutlama etkinliğinin gerçekleşebilmesi için aklın, ayırdığı şeylerin birbirlerine bağlı bir varoluş sergilediklerini anlaması gerekir.
B
Sadece varoluşta birleşmiş olan nesneler soyutlanabilir.
C
Soyutlama etkinliğinin, formun maddeden ve bütünün kısımdan soyutlanması şeklinde gerçekleştirilen iki türü vardır.
D
Soyutlama, bireyselleştirici özelliklerin etkin akıl tarafından çekip çıkarılması sürecidir.
E
Soyutlama etkinliği sonucu ortaya çıkan kavramlar bilmenin nesnelerini verir.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Ünite 5
Soru 1
Rogerus Bacon en çok hangi filozofun çalışmalarının etkisi altında kalmıştır?
Seçenekler
A
Robertus Grossetesta
B
Francis Bacon
C
Aristotales
D
Anselmus
E
Ioannes Scotus Eriugena
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştirel felsefesini, ahlak ve toplum anlayışını tartışabileceksiniz.
Özellikle Robertus Grossetesta’nın çalışmalarının etkisi altında kalmış ve çalışmalarını yoğun bir biçimde bilimsel alanda sürdürmeye devam etmiştir.
Özellikle Robertus Grossetesta’nın çalışmalarının etkisi altında kalmış ve çalışmalarını yoğun bir biçimde bilimsel alanda sürdürmeye devam etmiştir.
Soru 2
Rogerus Baco'nu felsefesini etkileyen İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kindi
B
İbnü’l Heysem
C
Gazzali
D
Farabi
E
Ebu Hasan Behmenyar
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştirel felsefesini, ahlak ve toplum anlayışını tartışabileceksiniz.
Baco’nun düşüncelerini olumlu yönde etkileyen isimlerden biri ünlü İslam filozofu İbnü’l Heysem’dir (öl.1041).
Baco’nun düşüncelerini olumlu yönde etkileyen isimlerden biri ünlü İslam filozofu İbnü’l Heysem’dir (öl.1041).
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Rogerus Baco'nun, Opus Majus eserinde düşünürlerin yanlışlarını dayandırdığı nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Değeri olmayan otoriteye teslimiyet.
B
Geleneğin etkisi
C
İnancın aklın yerini alması
D
Yaygın önyargılar
E
Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştirel felsefesini, ahlak ve toplum anlayışını tartışabileceksiniz.
Opus Majus isimli eserinin hemen başlarında gerek eski düşünürlerin, gerekse kendi çağındaki düşünürlerin yanlışlarının başlıca dört nedene dayandığını iddia etmektedir: 1) Değeri olmayan otoriteye teslimiyet, 2) Geleneğin etkisi, 3) Yaygın önyargılar 4) Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi (Maurer, 1982: 128).
Opus Majus isimli eserinin hemen başlarında gerek eski düşünürlerin, gerekse kendi çağındaki düşünürlerin yanlışlarının başlıca dört nedene dayandığını iddia etmektedir: 1) Değeri olmayan otoriteye teslimiyet, 2) Geleneğin etkisi, 3) Yaygın önyargılar 4) Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi (Maurer, 1982: 128).
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Rogerus Baco’nun felsefesine göre doğrudur?
Seçenekler
A
İnsanların çoğunluğu bir şeye inanmıyorsa, bu, olasılıkla inanılması gereken bir şey değildir.
B
İnsanların az bir kısmı bir şeyin doğru olduğuna inanıyorsa, bu, olasılıkla doğrudur.
C
İnsanların az bir kısmı bir şeyin doğru olduğuna inanıyorsa, bu, olasılıkla yanlıştır.
D
İnsanların çoğunluğu bir şeyin doğru olduğuna inanıyorsa, bu, olasılıkla yanlıştır.
E
İnsanların çoğunluğu bir şeyin doğru olduğuna inanıyorsa, bu, olasılıkla doğrudur.
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştirel felsefesini, ahlak ve toplum anlayışını tartışabileceksiniz.
Rogerus Baco’ya göre: İnsanların çoğunluğu bir şeyin doğru olduğuna inanıyorsa, bu, olasılıkla yanlıştır.Çünkü toplum bilgeliğe giden yoldaki en kötü rehberdir.
Rogerus Baco’ya göre: İnsanların çoğunluğu bir şeyin doğru olduğuna inanıyorsa, bu, olasılıkla yanlıştır.Çünkü toplum bilgeliğe giden yoldaki en kötü rehberdir.
Soru 5
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken ve diğer tüm bilimlere kapı açan en temel bilim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Felsefe
B
Tıp
C
Fizik
D
Astroloji
E
Matematik
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştirel felsefesini, ahlak ve toplum anlayışını tartışabileceksiniz.
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken en temel bilim, diğer tüm bilimler için hem kapı, hem de kilit görevi gören matematiktir.
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken en temel bilim, diğer tüm bilimler için hem kapı, hem de kilit görevi gören matematiktir.
Soru 6
"Ortak bir iman etrafında birleşmiş insanların tek bir insan tarafından yönetildikleri bir toplum " tasarımı hangi iki filozofun ortak tasarımıdır?
Seçenekler
A
Rogerus Baco-Augustinus
B
Kindi-Anselmus
C
Platon-Aristotales
D
Augustinus-Thomas Aquinas
E
Ioannes Scotus Eriugena-Kant
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştirel felsefesini, ahlak ve toplum anlayışını tartışabileceksiniz.
Rogerus Baco’nun en büyük hayali, ortak bir iman etrafında birleşmiş insanların tek bir insan tarafından yönetildikleri bir toplumdur. Böyle bir toplum anlayışı Augustinus’un da ileri sürdüğü bir tasarımdır.
Rogerus Baco’nun en büyük hayali, ortak bir iman etrafında birleşmiş insanların tek bir insan tarafından yönetildikleri bir toplumdur. Böyle bir toplum anlayışı Augustinus’un da ileri sürdüğü bir tasarımdır.
Soru 7
Bonaventura'nın yaratılış düşüncesinin Plantoncu İdea'dan farkı nedir?
Seçenekler
A
Dünyanın ezeli-ebediliği artırılabilen bir sonsuzluğa sahiptir, düşüncesi.
B
Tanrı her şeyi yoktan var etmiştir, düşüncesi.
C
Dünyanın bir başlangıcı vardır, düşüncesi.
D
Sonsuz sayıda şeyin tümünün birden varolması imkansızdır, düşüncesi.
E
Vor oluş hiçlikten ortaya çıkmıştır, düşüncesi.
Açıklama:
Bonaventura’nın yaratılış, insan, bilgi ve ahlak anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Tanrı’nın özelliklerinin tümü Platoncu İdea’nın özellikleri ile benzeşmektedir. Buradaki tek fark, Tanrı’nın her şeyi yoktan var etmesidir. Platon ne İdeaya ne de Demiurgos’a böyle bir güç vermiştir.
Tanrı’nın özelliklerinin tümü Platoncu İdea’nın özellikleri ile benzeşmektedir. Buradaki tek fark, Tanrı’nın her şeyi yoktan var etmesidir. Platon ne İdeaya ne de Demiurgos’a böyle bir güç vermiştir.
Soru 8
Bonaventura'nın insan anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Her bir bireysel insanın diğerinden ayrılmasının nedeni aklıdır.
B
Her bir bireysel insanın diğerinden ayrılmasının nedeni Tanrı sevgisidir.
C
Her bir bireysel insanın diğerinden ayrılmasının nedeni ruhudur.
D
Her bir bireysel insanın diğerinden ayrılmasının nedeni bilgi anlayışıdır.
E
Her bir bireysel insanın diğerinden ayrılmasının nedeni ahlak anlayışıdır.
Açıklama:
Bonaventura’nın yaratılış, insan, bilgi ve ahlak anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Her bir bireysel insanın diğerinden ayrılmasının nedeni, her bir insanı bir bireysel insan haline getiren ruhudur.
Her bir bireysel insanın diğerinden ayrılmasının nedeni, her bir insanı bir bireysel insan haline getiren ruhudur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Bonaventura'nın ahlak anlayışına göre insan ruhunu güçlendiren en temel ilahi erdemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dürüstlük
B
Metanet
C
Basiret
D
Akılsal duygulanım
E
İtidal
Açıklama:
Bonaventura’nın yaratılış, insan, bilgi ve ahlak anlayışını değerlendirebileceksiniz.
İlahi ayd›nlanmayı sağlayacak ilahi erdemler dört tanedir: en yüksek dürüstlük (adalet), varlığın durağanlığı (metanet), pratik bilgelik (basiret ve saflık (itidal).
İlahi ayd›nlanmayı sağlayacak ilahi erdemler dört tanedir: en yüksek dürüstlük (adalet), varlığın durağanlığı (metanet), pratik bilgelik (basiret ve saflık (itidal).
Soru 10
Albertus Magnus'u ruh kavramı hangi iki filozof ile hem fikir olmaktadır?
Seçenekler
A
Robertus Grossetesta-Kindi
B
Augustinus-İbn Gebirol
C
Rogerus Baco-Thomas Aquinas
D
Bonaventura-İbn Rüşd
E
Platon-Aristotales
Açıklama:
Albertus Magnus’un bilgi anlayışını ve felsefe-ilahiyat ayrımını tartışabileceksiniz.
Albertus Magnus, “ruhun kendisini dikkate alacak olursak Platon ile, bedeni canlandıran form olarak ruhu ele alacak olursak da Aristoteles ile hemfikiriz” demektedir.
Albertus Magnus, “ruhun kendisini dikkate alacak olursak Platon ile, bedeni canlandıran form olarak ruhu ele alacak olursak da Aristoteles ile hemfikiriz” demektedir.
Soru 11
Rogerus Baco’nun tümel bir erdem olarak kabul edilmesi gerektiğini savunduğu bilgi disiplini aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Felsefe
B
İlahiyat
C
Doğa Bilimleri
D
Matematik
E
Ahlak
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştirel felsefesini, ahlak ve toplum anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 12
Bonaventura’ya göre madde ile zihinsel formun bir araya gelmesi aşağıdakilerden hangisini meydana getirir?
Seçenekler
A
Ruh
B
Birey
C
Canlı
D
Yaradılış
E
Doğa
Açıklama:
Bonaventura’nın yaratılış, insan, bilgi ve ahlak anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 13
Bonaventura’nın ışık teorisine göre içsel ışık olarak da nitelendirilen üçüncü ışık, hangi işleve sahiptir?
Seçenekler
A
Sanat ve zanaatları aydınlatmak
B
Hakikatleri saklamak
C
Duyu algısını harekete geçirmek
D
Zihinsel hakikatleri aydınlatmak
E
Doğal formlara hayat vermek
Açıklama:
Bonaventura’nın yaratılış, insan, bilgi ve ahlak anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 14
Bonaventura için aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Fransizken tarikatının başında yedinci kişi olarak çalışmalar yapmış ve yazılar yazmıştır.
B
En önemli çalışması De Ente et Essentia’dır.
C
Petrus Lombardus’un Sententiae (Fetfalar) adlı eseri üzerine bir yorum yazmıştır.
D
Fransizken tarikatın ikinci kurucusu olmuştur.
E
1482’de aziz ilan edilmiştir.
Açıklama:
Bonaventura’nın yaratılış, insan, bilgi ve ahlak anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 15
Rogerus Baco için aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Kilisenin etkisi altında kalmıştır.
B
Eserlerinde Aristoteles’ten etkilenmiştir.
C
Hıristiyan dininin eğitimi konusundaki reform çalışmaları için büyük bir ümit olmuştur.
D
En önemli eserlerinden biri, Opus Majus’tur.
E
Eserlerinde islam filozofu ibnü’l Heysem’den etkilenmiştir.
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştirel felsefesini, ahlak ve toplum anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 16
Bonaventura’nın düşünceleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eğer dünyanın zamansal bir başlangıcı olmasaydı sonsuzca bir zaman geçip giderdi demiştir.
B
Evrenin tümünün zaman içinde meydana getirildiğini, herşeyin yoktan varolduğunu ileri sürmüştür.
C
Eğer dünya ezeli-ebedi olsaydı, insanların herzaman varolmuş olmaları, dolayısıyla sonsuz sayıda ölümsüz ruhun olması gerekirdi demiştir.
D
Herşey Tanrı tarafından yaratıldı demiştir.
E
Maddenin başlangıcı yoktur demiştir.
Açıklama:
Bonaventura’nın yaratılış, insan, bilgi ve ahlak anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 17
Bonaventura’nın insan ve bilgi anlayışı ile ilgili düşüncelerinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Birey, madde ile zihinsel formun bir araya gelmesiyle oluşmuştur.
B
İnsan bütün yaratılanların en üstünüdür.
C
Ruh ölümsüzdür ve kendi mutluluğunu sağlamak için en yetkin iyiye ulaşmayı ister.
D
Zihinsel ruh, bütün insanlarda aynı olsaydı, o zaman insan hayvandan farksız olurdu.
E
İnsani ruh sadece etkin olmalıdır.
Açıklama:
Bonaventura’nın yaratılış, insan, bilgi ve ahlak anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 18
Rogerus Baco "Opus Majus" adlı eserinde eski düşünürlerin ve kendi çağındaki düşünürlerin yanlışlarını dört nedene dayandırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Değeri olmayan otoriteye teslimiyet
B
Geleneğin etkisi
C
Yaygın önyargılar
D
Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi
E
Doğaya ilişkin sorular
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştiri yüklü bir dünyası vardı. Sadece çağdaşlarını eleştirmekle kalmamış; aynı zamanda geçmişteki büyük filozofları da eleştirmekte sakınca görmemiştir. Opus Majus isimli eserinin hemen başlarında gerek eski düşünürlerin, gerekse kendi çağındaki düşünürlerin yanlışlarının başlıca dört nedene dayandığını iddia etmektedir:
1) Değeri olmayan otoriteye teslimiyet,
2) Geleneğin etkisi,
3) Yaygın önyargılar
4) Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi
1) Değeri olmayan otoriteye teslimiyet,
2) Geleneğin etkisi,
3) Yaygın önyargılar
4) Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi
Soru 19
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken en temel bilim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Matematik
B
Sosyoloji
C
Felsefe
D
Fizik
E
Biyoloji
Açıklama:
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken en temel bilim, diğer tüm bilimler için hem kapı, hem de kilit görevi gören matematiktir. Matematik, tarihin başlangıcında, yüksek erdeme sahip olan insanlar tarafından keşfedilmiştir. Matematiği bilmeyen insanların dili de düzgün şekilde bilmelerine imkan yoktur.
Soru 20
Rogerus Baco için felsefe, ………….. yolunda insanın bir araç gibi kullandığı aklıincelikli bir hale dönüştüren akademik bir uğraştır.Yukarıdaki tanımı en doğru tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Otorite
B
Bilgi
C
Bilgelik
D
Erdem
E
Mutluluk
Açıklama:
Rogerus Baco için felsefe, bilgelik yolunda insanın bir araç gibi kullandığı aklı incelikli bir hale dönüştüren akademik bir uğraştır.
Soru 21
Studium Generale okullar topluluğunu kim kurmuştur?
Seçenekler
A
Bonaventura
B
Rogerus Baco
C
Albertus Magnus
D
Francis Bacon
E
Dominicus
Açıklama:
1248 yılında Paris’i terkeden Albertus Magnus, o dönemde Teutonia eyaleti olarak anılan bölgedeki Köln kentine yerleşti. Tarikatın kendisine verdiği görev, bu şehirde bir studium generale kurmasıydı. 1254 yılında Teutonia eyaletinin (bugünkü Almanya, Avusturya, İsviçre, Alsas-Loren bölgesi, Lüksemburg, Belçika, Hollanda’yı kapsayan bölge) Dominiken yöneticisi oldu. 1261 yılında o dönemin en ünlü çevirmeni olan Guilelmus de Moerbeka ile Viterbo’da buluştu ve orada çeşitli yazılarını kaleme aldı.
Soru 22
Hristiyan dininin eğitimi konusuna reform çalışması olan "Opus Majus" aşağıdaki flozoflardan hangisinin eseridir?
Seçenekler
A
Rogerus Baco
B
Francis Bacon
C
Robertus Grossetesta
D
Aristoteles
E
Albertus Magnu
Açıklama:
Rogerus Baco 1257 yılında Fransisken tarikatına dahil oldu. En önemli eserlerinden biri olan Opus Majus’un bitiş tarihi 1267’dir ve bu eseri o dönemin Papası olan IV. Clementus’a takdim etmiştir. Eser, o dönemde Hristiyan dininin eğitimi konusundaki reform çalışmaları için büyük bir ümit olarak algılanmıştır.
Soru 23
Rogerus Baco'nun düşüncelerini olumlu yönde etkileyen islam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbn-i Rüşd
B
Aristotales
C
İbnü’l Heysem
D
İbn-i Sina
E
Platon
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eserlerinin ortaya çıkmasında elbette pek çok etken bulunmaktadır. Bu etkenler arasında bazıları çok önemlidir. Baco’nun düşüncelerini olumlu yönde etkileyen isimlerden biri ünlü islam filozofu İbnü’l Heysem’dir Kelamdan felsefeye geçişi gerçekleştiren ilk islam filozofu olarak kabul edilen Kindi’nin etkisinde kalan İbnü’l Heysem, Rogerus Baco’yu optik çalışmaları aracılığıyla etkilemiş bir isimdir
Soru 24
“İnsanların çoğunluğu bir şeyin doğru olduğuna inanıyorsa, bu, olasılıkla yanlıştır; zira topluluklar (yığınlar) bilgeliğe giden yoldaki en kötü rehberlerdir” sözü aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Rogerus Baco
C
Bonaventura
D
Albertus Magnus
E
Sokrates
Açıklama:
Rogerus Baco’ya göre, bilimsel deneye uygun bir düşüncenin yapılandırılması için bazı temel farklılıkların belirginlik kazanması gerekmektedir. Bu farklılıklar kendisini bazı tercihlerde gösterir: Bilim insanları her şeyden önce düşüncelerini türettikleri kaynağın sağlam bir kaynak olup olmadığını araştırmalıdır. Bu araştırmayı yaparken de geleneğin biriktirdiklerine değil; fakat aklın kurallarına uyum gösterilmelidir. Aklın kurallarından anlamamız gerekeni de ancak bilgelik, bilgece düşünce ile bulabiliriz; yoksa toplumun kemikleşmiş önyargıları ile değil. Rogerus Baco’ya göre “insanların çoğunluğu bir şeyin doğru olduğuna inanıyorsa, bu, olasılıkla yanlıştır; zira topluluklar (yığınlar) bilgeliğe giden yoldaki en kötü rehberlerdir”
Soru 25
Bonaventura, insani ruhun bileşik bir yapı olduğunu dile getirirken esinlendiği ünlü bir Yahudi filozofu olan İbn Gebirol’ün eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Nikomakhos'a Etik
C
Haz ve Bilgelik Dialogları
D
Sokrates'in Savunması
E
Fons Vitae (Hayatın Kaynağı)
Açıklama:
Bonaventura, insani ruhun bileşik bir yapı olduğunu dile getirirken ünlü bir Yahudi filozofu olan İbn Gebirol’ün Fons Vitae (Hayatın Kaynağı) adlı yapıtından esinlenmiştir.
Soru 26
Felsefe ile İlahyat arasındaki en keskin ayrımı yapan filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Thales
C
Platon
D
Albertus Magnus
E
Aristotales
Açıklama:
Albertus Magnus’un felsefesindeki en keskin ayrımlardan biri felsefe ile ilahiyat arasında yaptığı ayrımdır. Ona göre ilahiyat, kökenini vahiyden almaktadır. Bu kökenin, yani vahyin işlenmesi ve insan için anlaşılabilir bir duruma getirilmesi doğal akıl aracılığıyla mümkün olur. Albertus Magnus’a göre bu sürecin ortaya çıktığı alan, metafizik felsefenin alanıdır. “Dolayısıyla metafizik veya ilk felsefe, ilk Varlık olarak Tanrı ile ilgiliyken, ilahiyat, iman yoluyla bilinen Tanrı hakkında söz söylemektedir”
Soru 27
Albertus Magnus'a göre hem Platon’un hem de Aristoteles’in bilgi anlayışlarındaki en temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ruh
B
Doğa
C
Etik
D
Işık
E
Bilim
Açıklama:
Hem Platon’un hem de Aristoteles’in bilgi anlayışlarındaki en temel kavram ruh kavramıdır. Albertus Magnus, “ruhun kendisini dikkate alacak olursak Platon ile, bedeni canlandıran form olarak ruhu ele alacak olursak da Aristoteles ile hemfikiriz” demektedir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Albertus Magnus’un felsefe ile ilahiyat arasında yaptığı ayrımın sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Felsefenin, ilahiyatın hizmetinde bir disiplin olarak görülmekten kurtulması
B
Aklın bağımsız bir bilgi kaynağı olarak ehliyetinin kabul edilmesi
C
Vahye dayalı bilginin geçerliliğinin reddedilmesi
D
Felsefenin bağımsız bir bilgi disiplini olarak görülmeye başlanması
E
Metafiziğin ilk Varlık olarak Tanrı ile, ilahiyatın ise vahiyle bilinen Tanrı ile ilgili disiplinler olarak görülmeye başlanması
Açıklama:
Vahyin işlenmesi ve insan için anlaşılabilir bir duruma getirilmesi doğal akıl aracılığıyla mümkün olur. Albertus Magnus’a göre bu sürecin ortaya çıktıığı alan, metafizik felsefenin alanıdır. Dolayısıyla metafizik veya ilk felsefe, ilk Varlık olarak Tanrı ile ilgiliyken, ilahiyat, iman yoluyla bilinen Tanrı hakkında söz söylemektedir. Fakat bu yaklaşım vahye dayalı bilginin reddedilmesi anlamına gelmez. Öte yandan felsefe ve ilahiyat arasında yapılan ayrım ile felsefe ve ilahiyatın farklı disiplinler olduğu ortaya konulmuştur, felsefe ilahiyatın hizmetinde bir displin olarak görülmekten kurtulmuştur ve dolayısıyla akıl da bir bilgi kaynağı olarak ortaya konmuştur.
Soru 29
Albertus Magnus’un akıl ve ruh anlayışı göz önünde bulundurulduğunda aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Etkin akıl tüm insanlarda ortak değildir, her insan kendi etkin aklına sahiptir.
B
Ruh, özel bir çeşit “ruhsal madde” içerir.
C
Tüm etkin akıllar, Tanrı’nın aklından türemişlerdir.
D
Ruh, yalın anlamda akıldan ibarettir.
E
Ruh, fizik dünya ile duyu organları yoluyla ortaklık kurmaya çalışır.
Açıklama:
Bir bireysel insan, cisimsel bir beden ile zihinsel ruhun tözsel birleşimi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu birlik, akılsal ruh insan bedenini harekete geçirdiği sürece doğaldır. Ruhsal madde ile formdan meydana gelen insan ruhu, kendi başına bireyleşir ve formel olarak maddeyi yetkin hale getirir
Soru 30
Bonaventura’ya göre ahlaki eylemlerimizin oluşturduğu ahlaki yaşantının merkezinde yer alan erdem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basiret
B
Metanet
C
Adalet
D
İtidal
E
Dürüstlük
Açıklama:
Ahlaki yargılarımızın kaynağı pratik aklımızdır. Bir şekilde ahlaki eylemde bulunmak için, “basiret” gibi bir erdemin rehberliğinde pratik yargılar üretmemiz gerekir.
Soru 31
Bonaventura’nın bilgi anlayışı ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilgi hem duyulara hem zihinsel etkinliklere dayanır.
B
Bilgi duyulama ile başlar.
C
Görme ve dokunma nesneleri dolaysızdır, diğer duyu nesneleri aracı bir ortam gerektirir.
D
Duyulanabilir nesnelerin bilgisi, akıl tarafından bir soyutlama ile elde edilir.
E
Bilginin elde edilmesinde tanrısal aydınlanmanın herhangi bir rolü yoktur.
Açıklama:
Bir yaratılmış hakikat olan ruh, tamamen Tanrı’ya benzemek ister; bu yönde bir varoluş sergiler. Böyle bir benzemenin gerçekleşebilmesi için, ezeli-ebedi bir ölçünün olması gerekir. Bu ölçü Tanrı’nın kendisinden başka bir şey değildir ve bu ölçü aynı zamanda bilginin de anahtarıdır.
Soru 32
Bonaventura’ya göre herhangi bir insanı diğer tüm insanlardan ayıran ve onu bir birey haline getiren şey aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Ruh
C
Maddi ayırıcılar
D
Maddi töz
E
İdea
Açıklama:
Bonaventura’ya göre, bütün insanların düşünceleri birbirinden farklıdır ve bu da her bir bireysel insanın bireysel formu olarak farklı bir ruha sahip olduğunun en açık bir kanıtıdır.
Soru 33
Bonaventura’ya göre insandaki mekanik yetinin ışığı olan ve sanat ve zanaatları aydınlatan ışık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışsal Işık
B
İçsel Işık
C
Yüksek Işık
D
Formel Işık
E
Tanrısal Işık
Açıklama:
Bonaventura De Reductione Artium ad Theologiam başlığını taşıyan yapıtında, özellikle Robertus Grossetesta ve Rogerus Baco’nun etkisi altında geliştirdiği ışık teorisini sergilemektedir. Ona göre ışık dört değişik biçimde anlaşılmalıdır. Buna göre, mekanik yetinin ışığı olan “dışsal ışık” sanat ve zanaatları aydınlatır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi, Bonaventura’nın evrenin ezeliliği-ebediliği tezini çürütmek için ileri sürdüğü düşüncelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Evrenin ezeliliği-ebediliği tezinin, “sonsuz bir dizinin yol kat etmesi” gibi imkansız bir durum içeriyor olması
B
Evrenin ezeliliğinin-ebediliğinin kabulü durumunda “şimdi”nin erişilmemiş bir zaman olması
C
Aynı anda sonsuz sayıda şeyin tümünün varolmasının imkansız olması
D
Evrenin ezeliliği-ebediliği tezinin “artırılabilir sonsuzluk” gibi imkansız bir fikre dayanıyor olması
E
Evrenin ezeli ebedi olması durumunda evrendeki ruhların sayısının asla sonsuz olamayacak olması
Açıklama:
Eğer dünya ezeli-ebedi olsaydı, insanların her zaman varolmuş olmaları, dolayısıyla sonsuz sayıda ölümsüz ruhun olması gerekirdi. Fakat aynı anda sonsuz sayıda şeyin tümünün birden varolması imkansızdır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Rogerus Baco’nun “matematik” hakkındaki görüşlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Diğer bilimler için kapı ve kilit görevi görmesi
B
Yapısal bakımdan tanrısal vahye üstün olması
C
Daha tarihin başlangıcında keşfedilmiş olması
D
Latince ile yakın bir ilişki içinde bulunuyor olması
E
Dilin düzgün kullanımı için bir ön şart olması
Açıklama:
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken en temel bilim, diğer tüm bilimler için hem kapı, hem de kilit görevi gören matematiktir. Matematik, tarihin başlangıcında, yüksek erdeme sahip olan insanlar tarafından keşfedilmiştir.
Soru 36
Rogerus Baco’ya göre aşağıdakilerden hangisi geçmişteki ve kendi çağındaki düşünürlerin yanlışlarının sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Değeri olmayan otoriteye teslimiyet
B
Geleneğin etkisi
C
Akla inanç karşısında öncelik verilmesi
D
Yaygın önyargılar
E
Bilgisizliğin gösterişli bir bilgiçlikle gizlenmesi
Açıklama:
Baco’nun bu saptamadan hareketle ortaya koyduğu eleştiri, kendi çağının koşulları içinde değerlendirilmelidir. Aksi taktirde kendisini, gene bir eleştirel filozof olan Kant ile aynı kefeye koyanlar çıkabilir; bu da bir yanılgı üretir. Oysa ortaya koyduğu eleştiri, esas itibariyle, eski tip ilahiyat eğitiminin doğurduğu sakıncalara dikkat çekmek amacını taşır.
Soru 37
Aşağıdaki düşünürlerden hangisinin Rogerus Baco’nun düşünceleri üzerinde herhangi bir etkisi olmamıştır?
Seçenekler
A
İbn’ül Heysem
B
Robertus Grossetesta
C
Sahte Aristoteles
D
Francis Bacon
E
Aristoteles
Açıklama:
Rogerus Baco, ya da daha tanınmış adıyla Roger Bacon, genellikle bir 17. yüzyıl düşünürü olan Francis Bacon ile karıştırılır. Her iki filozof da deneyden türetilmiş bilgiyi önceleyen bir felsefe anlayışına sahiptiler. Francis Bacon’dan çok önce yaşamış olan Rogerus Baco’nun yaşamı hakkında bildiklerimiz bazı çelişkili malumatlara dayanmaktadır.
Soru 38
Rogerus Baco'nun felsefe anlayışı hangi şıkta doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Deneyden türetilmiş bilgi
B
Her hareket edenin bir hareket ettiricisi olduğunu düşüncesi
C
Etkin-Edilgin Akıl
D
Varlık Anlayışı
E
Tanrı Kanıtlamaları
Açıklama:
Deneyden türetilmiş bilgi
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Rogerus Baco'nun Opus Majus isimli eserinin eski ve kendi çağının düşünürlerini eleştirdiği maddelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi
B
Doğa felsefesinin yanlış getirileri
C
Yaygın önyargılar
D
Geleneğin etkisi
E
Değeri olmayan otoriteye teslimiyet
Açıklama:
Rogerus Baco’nun eleştiri yüklü bir dünyası vardı.Sadece çağdaşlarını eleştirmekle kalmamış; aynı zamanda geçmişteki büyük filozofları da eleştirmekte sakınca görmemiştir. Opus Majus isimli eserinin hemen başlarında gerek eski düşünürlerin, gerekse kendi çağındaki düşünürlerin yanlışlarının başlıca dört nedene dayandığını iddia etmektedir: 1) Değeri olmayan otoriteye teslimiyet, 2) Geleneğin etkisi, 3) Yaygın önyargılar 4) Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi
Soru 40
Rogerus Baco'nun matematikle ilgili düşüncesi hangi şıkta doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Matematik bilmeyen hiç bir şey bilemez.
B
Matematik bilgeliğe giden yoldaki tek araçtır.
C
Matematik din ile doğrudan ilişkilidir.
D
Matematiği bilmeyen insanların dili de düzgün şekilde bilmelerine imkan yoktur.
E
Matematik bilip de dil ile ilgilenmeyenler latinceyi bozmuştur.
Açıklama:
Matematiği bilmeyen insanların dili de düzgün şekilde bilmelerine imkan yoktur.
Rogerus Baco’ya göre o dönemin dili olan Latince ile matematik arasında yakın bir
ilişki bulunmaktaydı. Dille ilgilenenlerin matematik hakkındaki cehaletleri Latincenin
de bozulmasına neden olmuştu. Matematik hakkında herhangi bir bilgisi olmayanların ne öteki bilimlerle (dil de bir bilimdir) ne de dünyayı oluşturan ilişkilerle düzgün bir iletişimi olabilir.
Rogerus Baco’ya göre o dönemin dili olan Latince ile matematik arasında yakın bir
ilişki bulunmaktaydı. Dille ilgilenenlerin matematik hakkındaki cehaletleri Latincenin
de bozulmasına neden olmuştu. Matematik hakkında herhangi bir bilgisi olmayanların ne öteki bilimlerle (dil de bir bilimdir) ne de dünyayı oluşturan ilişkilerle düzgün bir iletişimi olabilir.
Soru 41
Aristoteles'in evren hakkındaki Hristiyan imanına aykırı düşüncesi neydi?
Seçenekler
A
Yaratılış efsanesi yalanı
B
Cennet-Cehennem
C
Tek tanrı inanışı
D
Yoktan hiçbir şeyin varolmadığı
E
Ezeli-Ebedi
Açıklama:
Aristoteles, Ortaçağ filozoflarını en fazla zorlayan görüşlerinden birini evren hakkında dile getirmiş ve evrenin ezeli-ebedi bir şekilde varolduğunu ileri sürmüştü. Bu, elbette Hıristiyan imanına aykırıydı.
Soru 42
Bonaventura Evrenin ezeli-ebediliği, dolayısıyla da yoktan varolmadığı düşüncesine karşı hangi argümanları ileri sürmüştür?
Seçenekler
A
Eğer dünyanın zamansal bir başlangıcı olmasaydı sonsuzca bir zaman geçip
gitmiş olurdu.
gitmiş olurdu.
B
Yoktan hiçbir şey varolmaz.
C
Eğer dünya ezeli-ebedi olsaydı, insanların her zaman varolmuş olmamaları gerekirdi.
D
Dünyanın ezeli-ebediliği artırılabilen bir sonsuzluğu varsaymamaktadır.
E
Şimdi erişilmiş bir zamandır.
Açıklama:
1- Eğer dünyanın zamansal bir başlangıcı olmasaydı sonsuzca bir zaman geçip
gitmiş olurdu. Gene de her bir gün dünyanın zamansal süresine bir ünite eklemektedir.
Bununla birlikte sonsuz olan bir şeye bir şey eklemek imkansızdır. Dolayısıyla dünyanın ezeli-ebediliği artırılabilen bir sonsuzluğu varsaymaktadır, bu da saçmadır.
2- Eğer dünyanın bir başlangıcı yoksa gök cisimlerinin sonsuz sayıdaki
devinimleri çoktan olup bitmiş demektir. Oysa bu açıkça imkansızdır; çünkü sonsuz
bir dizi (olay) yol katedemez. Zamanda başlangıcı olmayan bir dünya kabulünde
“şimdi” erişilmemiş olan bir zamandır.
3- Eğer dünya ezeli-ebedi olsaydı, insanların her zaman varolmuş olmaları, dolayısıyla sonsuz sayıda ölümsüz ruhun olması gerekirdi. Fakat aynı anda sonsuz sayıda şeyin tümünün birden varolması imkansızdır”
gitmiş olurdu. Gene de her bir gün dünyanın zamansal süresine bir ünite eklemektedir.
Bununla birlikte sonsuz olan bir şeye bir şey eklemek imkansızdır. Dolayısıyla dünyanın ezeli-ebediliği artırılabilen bir sonsuzluğu varsaymaktadır, bu da saçmadır.
2- Eğer dünyanın bir başlangıcı yoksa gök cisimlerinin sonsuz sayıdaki
devinimleri çoktan olup bitmiş demektir. Oysa bu açıkça imkansızdır; çünkü sonsuz
bir dizi (olay) yol katedemez. Zamanda başlangıcı olmayan bir dünya kabulünde
“şimdi” erişilmemiş olan bir zamandır.
3- Eğer dünya ezeli-ebedi olsaydı, insanların her zaman varolmuş olmaları, dolayısıyla sonsuz sayıda ölümsüz ruhun olması gerekirdi. Fakat aynı anda sonsuz sayıda şeyin tümünün birden varolması imkansızdır”
Soru 43
Dokumacılık, zırh imalatı, tarım, avcılık, denizcilik, tıp ve drama adı verilen yedi sanat ve zanaat hangi eserde geçer?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas Varlık Anlayışı
B
Hugo Victoriensis Didascalion
C
Aristoteles De Anima
D
Aristoteles Metafizik
E
Thomas Aquinas Edilgen Akıl
Açıklama:
Sanat ve zanaatlar ifadesi Hugo Victoriensis’in Didascalion isimli eserinde tarif edelip sınıflandırılan şu yedi sanat veya zanaate karşılık gelir: dokumacılık, zırh imalatı, tarım, avcılık, denizcilik, tıp ve drama.
Soru 44
Bonaventura'nın De Reductione Artium ad Theologiam başlığını taşıyan yapıtında,
özellikle Robertus Grossetesta ve Rogerus Baco’nun etkisi altında geliştirdiği ışık
teorisinin dördüncüsü hangisidir?
özellikle Robertus Grossetesta ve Rogerus Baco’nun etkisi altında geliştirdiği ışık
teorisinin dördüncüsü hangisidir?
Seçenekler
A
Mekanik yeti
B
Işık aşağı ışık
C
Hakikatleri saklama görevi
D
İçsel ışık
E
Dışsal ışık
Açıklama:
Dördüncü ve sonuncu ışık daha yüksek ışıktır ve hakikatleri saklama görevi vardır. İnsan aklının, hakikatleri keşfetmek, dolayısıyla zihinsel bilgiyi elde etmek için bu ışığa gereksinimi vardır.
Soru 45
Albertus Magnus'un Dominiken tarikatının kendisine verdiği görevle kurduğu Studium Generale'nin özelliği nedir?
Seçenekler
A
Ortaçağ filozofları okulu
B
Meşruiyetini Dominiken tarikatından alan okullar
C
Tanrının ışığı anlamına gelen okullar
D
Üniversiteden daha dar kapsamlı eğitim kurumu
E
Papalığa itaat eden eğitim kurumları
Açıklama:
Studium Generale, farklı coğrafyalardan öğrencilerin toplandığı, meşruiyetini Papalık’tan alan bir tür okullar topluluğuydu. Henüz üniversiteleşememiş olan bu
eğitim kurumları, Papalık’ın etkisinin azalması ve sivil hayatın güçlenmesiyle
birlikte sekülerleşmişlerdir. Studium Generale, eğitim bakımından üniversite ile
karşılaştırılsa da üniversitelerden daha dar kapsamlıydılar.
eğitim kurumları, Papalık’ın etkisinin azalması ve sivil hayatın güçlenmesiyle
birlikte sekülerleşmişlerdir. Studium Generale, eğitim bakımından üniversite ile
karşılaştırılsa da üniversitelerden daha dar kapsamlıydılar.
Soru 46
Albertus Magnus'un Platon ve Aristoteles dışında hem etkilendiği hem de bazı fikirlerine karşı çıktığı filozof kimdir?
Seçenekler
A
İbn Rüşd
B
Sokrates
C
Thales
D
Bonaventura
E
İbn Haldun
Açıklama:
Aristoteles yorumcuları içinde en önemlisi olarak karşımıza çıkan İbn Rüşd, Albertus Magnus’un felsefesinde önemli bir kimlik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bazı eserlerinde İbn Rüşd’e karşı olmasına rağmen bazı eserlerinde tam bir İbn Rüşdçü olmaktadır.
Soru 47
Albertus Magnus'un ruh için ileri sürdüğü teori nedir?
Seçenekler
A
Ruh bir maddedir.
B
Ruh bedenle cisimli bir tözdür.
C
Ruh özel bir formdur.
D
Ruh etken ve edilgendir.
E
Ruh akıldan ibarettir.
Açıklama:
Albertus Magnus, ruhun yalın anlamda akıldan ibaret olduğunu ileri sürmektedir.
Ruh, duyu organlarını kullanarak fizik dünya ile bir ortaklık kurmaya çalışmaktadır.
Ruh, duyu organlarını kullanarak fizik dünya ile bir ortaklık kurmaya çalışmaktadır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Rogerus Baco'nun etkilendiği islam düşünürlerindendir?
Seçenekler
A
İbn Arabi
B
İbnü'l Heysem
C
Kindi
D
Gazali
E
Sühreverdi
Açıklama:
Kelamdan felsefeye geçişi gerçekleştiren ilk islam filozofu olarak kabul edilen Kindi’nin etkisinde kalan İbnü’l Heysem, Rogerus Baco’yu optik çalışmaları aracılığıyla etkilemiş bir isimdir
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Rogerus Baco'nun çalışmalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Türlerin Çokluğu Hakkında
B
Büyük Eser
C
Matematiğin Ortaklığı
D
Doğaya İlişkin Sorular
E
Felsefe Çalışmaları Hakkında Özlü Bilgiler
Açıklama:
A,B,C ve E şıklarında Baco'nun yazdığı eserler verilmişken, D şıkkında verilen eser ise Seneca'ya aittir
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Rogerus Baco'nun Opus Majus isimli eserinde kendinden önceki ve kendi çağındaki düşünürlerin yanlışlarını dayandırdığı nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Laiklikten uzaklaşma
B
Değeri olmayan otoriteye teslimiyet
C
Geleneğin etkisi
D
Yaygın önyargılar
E
Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi
Açıklama:
Opus Majus isimli eserinin hemen başlarında gerek eski düşünürlerin, gerekse kendi çağındaki düşünürlerin yanlışlarının başlıca dört nedene dayandığını iddia etmektedir: 1) Değeri olmayan otoriteye teslimiyet, 2) Geleneğin etkisi, 3) Yaygın önyargılar 4) Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi (Maurer, 1982: 128).
Soru 51
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken en temel bilim hangisidir?
Seçenekler
A
Felsefe
B
İlahiyat
C
Matematik
D
Astronomi
E
Fen
Açıklama:
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken en temel bilim, diğer
tüm bilimler için hem kapı, hem de kilit görevi gören matematiktir.
tüm bilimler için hem kapı, hem de kilit görevi gören matematiktir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Bonaventura'nın eserleri arasındadır?
Seçenekler
A
Aklın Tanrıya Yolculuğu
B
Spekülatif Geometri
C
İlahiyat Çalışmaları Hakkında Özlü Bilgiler
D
Felsefe Çalışmaları Hakkında Özlü Bilgiler
E
Mantığın Üst Anlatımı
Açıklama:
B,C,D ve E şıklarındaki eserler Rogerus Baco'ya aittir.
Soru 53
I - Eğer dünyanın zamansal bir başlangıcı olmasaydı sonsuzca bir zaman geçip gitmiş olurdu. Gene de her bir gün dünyanın zamansal süresine bir ünite eklemektedir. Bununla birlikte sonsuz olan bir şeye bir şey eklemek imkansızdır. Dolayısıyla dünyanın ezeli-ebediliği artırılabilen bir sonsuzluğu varsaymaktadır, bu da
saçmadır.
II - Eğer dünyanın bir başlangıcı yoksa gök cisimlerinin sonsuz sayıdaki
devinimleri çoktan olup bitmiş demektir. Oysa bu açıkça imkansızdır; çünkü sonsuz bir dizi (olay) yol katedemez. Zamanda başlangıcı olmayan bir dünya kabulünde “şimdi” erişilmemiş olan bir zamandır.
III - Eğer dünya ezeli-ebedi olsaydı, insanların her zaman varolmuş olmaları, dolayısıyla sonsuz sayıda ölümsüz ruhun
olması gerekirdi. Fakat aynı anda sonsuz sayıda şeyin tümünün birden varolması
imkansızdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bonaventura'nın evrenin ezeli-ebediliği, dolayısıyla da yoktan varolmadığı düşüncesine karşı ileri sürdüğü argümanlardandır?
saçmadır.
II - Eğer dünyanın bir başlangıcı yoksa gök cisimlerinin sonsuz sayıdaki
devinimleri çoktan olup bitmiş demektir. Oysa bu açıkça imkansızdır; çünkü sonsuz bir dizi (olay) yol katedemez. Zamanda başlangıcı olmayan bir dünya kabulünde “şimdi” erişilmemiş olan bir zamandır.
III - Eğer dünya ezeli-ebedi olsaydı, insanların her zaman varolmuş olmaları, dolayısıyla sonsuz sayıda ölümsüz ruhun
olması gerekirdi. Fakat aynı anda sonsuz sayıda şeyin tümünün birden varolması
imkansızdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bonaventura'nın evrenin ezeli-ebediliği, dolayısıyla da yoktan varolmadığı düşüncesine karşı ileri sürdüğü argümanlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Evrenin ezeli-ebediliği, dolayısıyla da yoktan varolmadığı düşüncesine karşı şu argümanları ileri sürmüştür: “1- Eğer dünyanın zamansal bir başlangıcı olmasaydı sonsuzca bir zaman geçip gitmiş olurdu. Gene de her bir gün dünyanın zamansal süresine bir ünite eklemektedir. Bununla birlikte sonsuz olan bir şeye bir şey eklemek imkansızdır. Dolayısıyla dünyanın ezeli-ebediliği artırılabilen bir sonsuzluğu varsaymaktadır, bu da saçmadır. 2- Eğer dünyanın bir başlangıcı yoksa gök cisimlerinin sonsuz sayıdaki devinimleri çoktan olup bitmiş demektir. Oysa bu açıkça imkansızdır; çünkü sonsuz bir dizi (olay) yol katedemez. Zamanda başlangıcı olmayan bir dünya kabulünde “şimdi” erişilmemiş olan bir zamandır. 3- Eğer dünya ezeli-ebedi olsaydı, insanların her zaman varolmuş olmaları, dolayısıyla sonsuz sayıda ölümsüz ruhun olması gerekirdi. Fakat aynı anda sonsuz sayıda şeyin tümünün birden varolması imkansızdır”
Soru 54
Bonaventura'nın ışık teorisinde kaç çeşit ışık vardır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bonaventura De Reductione Artium ad Theologiam başlığını taşıyan yapıtında,
özellikle Robertus Grossetesta ve Rogerus Baco’nun etkisi altında geliştirdiği ışık
teorisini sergilemektedir. Ona göre ışık dört değişik biçimde anlaşılmalıdır. Buna
göre, mekanik yetinin ışığı olan “dışsal ışık” sanat ve zanaatları aydınlatır. Buna
mekanik yeti denmektedir; zira sanat ve zanaatlar insanın dışındadırlar ve cisim ya
da cisimlere gereksinim duymaktadırlar. ikinci türden ışık aşağı ışık türüdür; duyu
algısını harekete geçirir ve doğal formlarla ilgilidir. Üçüncü ışık türü ise içsel ışıktır ve zihinsel hakikatleri aydınlatır. Dördüncü ve sonuncu ışık ise daha yüksek ışıktır ve hakikatleri saklama görevi vardır. insan aklının, hakikatleri keşfetmek, dolayısıyla zihinsel bilgiyi elde etmek için bu ışığa gereksinimi vardır (De Reductione Artium ad Theologiam, I-2).
özellikle Robertus Grossetesta ve Rogerus Baco’nun etkisi altında geliştirdiği ışık
teorisini sergilemektedir. Ona göre ışık dört değişik biçimde anlaşılmalıdır. Buna
göre, mekanik yetinin ışığı olan “dışsal ışık” sanat ve zanaatları aydınlatır. Buna
mekanik yeti denmektedir; zira sanat ve zanaatlar insanın dışındadırlar ve cisim ya
da cisimlere gereksinim duymaktadırlar. ikinci türden ışık aşağı ışık türüdür; duyu
algısını harekete geçirir ve doğal formlarla ilgilidir. Üçüncü ışık türü ise içsel ışıktır ve zihinsel hakikatleri aydınlatır. Dördüncü ve sonuncu ışık ise daha yüksek ışıktır ve hakikatleri saklama görevi vardır. insan aklının, hakikatleri keşfetmek, dolayısıyla zihinsel bilgiyi elde etmek için bu ışığa gereksinimi vardır (De Reductione Artium ad Theologiam, I-2).
Soru 55
Bonaventura insani ruhu, “kendisinde varolan, hayatı, aklı ve özgürlüğü barındıran bir form” olarak anlamayı tercih etmiştir.
Bonaventura’nın bu tarz bir anlatım ile amaçladığı şey nedir?
Bonaventura’nın bu tarz bir anlatım ile amaçladığı şey nedir?
Seçenekler
A
Aristotelesçi maddebiçimci teorinin ruhsal madde ile değişikliğini göstermek
B
Ahlaki yargılarımızın kaynağını ortaya çıkarmak
C
Ruh ile İdea'nın aynı kumaştan varolduğunu göstermek
D
Ruh'un etkin ve edilgin olmak üzere iki kısımdan oluştuğunu savunmak
E
Yaratılmış olan ile Yaratan arasındaki farkı anlamak
Açıklama:
Bonaventura insani ruhu, “kendisinde varolanı, hayatı, aklı ve özgürlüğü barındıran bir form” (Bonaventura, Breviloquium,
II, 9, 1; akt. Aspell, 1999: 124) olarak anlamayı tercih etmiştir. Bonaventura’nın bu
tarz bir anlatım ile amaçladığı şey Aristotelesçi maddebiçimci teorinin ruhsal madde ile değişikliği olmuştur.
II, 9, 1; akt. Aspell, 1999: 124) olarak anlamayı tercih etmiştir. Bonaventura’nın bu
tarz bir anlatım ile amaçladığı şey Aristotelesçi maddebiçimci teorinin ruhsal madde ile değişikliği olmuştur.
Soru 56
Albertus Magnus'un ilahiyat ile felsefe arasında yaptığı ayrım hangi anlayışın düzelmesine neden olmuştur?
Seçenekler
A
Felsefe'nin gereksiz olduğu
B
Felsefe'nin ilahiyat'ın hizmetçisi olduğu
C
İlahiyat'ın kökenini vahiyden aldığı
D
Ruhta etkin ve edilgin akıllar olduğu
E
İnsanın ruh ve bedenden meydana geldiği
Açıklama:
Albertus Magnus’un felsefesindeki en keskin ayrımlardan biri felsefe ile ilahiyat
arasında yaptığı ayrımdır. Albertus Magnus’un bu ayrım sayesinde gerçekleştirdiği şey, yaklaşık olarak altı yüz yıl boyunca süregelen felsefenin ilahiyatın hizmetçisi olduğu yönündeki anlayışı düzeltmek olmuştur.
arasında yaptığı ayrımdır. Albertus Magnus’un bu ayrım sayesinde gerçekleştirdiği şey, yaklaşık olarak altı yüz yıl boyunca süregelen felsefenin ilahiyatın hizmetçisi olduğu yönündeki anlayışı düzeltmek olmuştur.
Soru 57
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Albertus Magnus'un edilgin akıl kavramıyla ilgilidir?
Seçenekler
A
Tanrı'nın aklından türemiş olan akıldır
B
Edilgin akıl anlama ediminde bulunduğumuz ilkeleri aydınlatan ışıklardır
C
Edilgin akıl, ruhun maddi olanla içiçeliğinden dolayı bizde olan bir yapı değildir
D
Edilgin akıl tüm insanlar için ortak değildir
E
Edilgin akıl, Tanrıdan aldığı ışığı fizik nesnelerdeki maddi olanı soyutlamak için kullanır
Açıklama:
Ruhta aynı zamanda bir de edilgin akıl bulunmaktadır. Bu akıl, ruhun maddi
olanla içiçeliğinden dolayı bizde olan bir yapı değildir.
olanla içiçeliğinden dolayı bizde olan bir yapı değildir.
Soru 58
I. Paris Üniversitesinde Aristoteles dersleri vermiştir.
II. Felsefesinde İslam filozofu İbnü’l Heysem'den etkilenmiştir.
III. De Multiplicatione Specierum (Türlerin Çokluğu Hakk›nda) adlı eseri eseri doğa felsefesi alanında önemli bir yapıttır.
Rogerus Baco ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrurur?
II. Felsefesinde İslam filozofu İbnü’l Heysem'den etkilenmiştir.
III. De Multiplicatione Specierum (Türlerin Çokluğu Hakk›nda) adlı eseri eseri doğa felsefesi alanında önemli bir yapıttır.
Rogerus Baco ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrurur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Baco, Paris Üniversitesinde Aristoteles dersleri vermiştir. İslam filozofu İbnü’l Heysem, kendisini etkileyen düşünürler arasındadır. De Multiplicatione Specierum (Türlerin Çokluğu Hakk›nda) adlı eseri eseri doğa felsefesi alanında önemli bir çalşmadır. Doğru yanıt E seçeneğidir. .
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Rogerus Baco'nun Opus Majus adlı eserinde diğer filozoflara olan eleştirilerini dayandırdığı temelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Değeri olmayan otoriteye teslimiyet
B
Retoriğe olan ilgi azlığı
C
Geleneğin etkisi
D
Yaygın önyargılar
E
Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi
Açıklama:
Rogerus Baco, Opus Majus isimli eserinin hemen başlarında gerek eski düşünürlerin, gerekse kendi çağındaki düşünürlerin yanlışlarının başlıca dört nedene dayandığını iddia etmektedir: 1) Değeri olmayan otoriteye teslimiyet, 2) Geleneğin etkisi, 3) Yaygın önyargılar 4) Bilginin gösterişli teşhiri ile bilgisizliğin gizlenmesi. Doğru yanıt B seçeneğdir.
Soru 60
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken en temel bilim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mantık
B
Fizik
C
Matematik
D
İlahiyat
E
Biyoloji
Açıklama:
Rogerus Baco’ya göre dünya üzerinde bilinmesi gereken en temel bilim, diğer
tüm bilimler için hem kapı, hem de kilit görevi gören matematiktir. Ona göre,
matematiği bilmeyen insanların dili de düzgün şekilde bilmelerine imkan yoktur. Doğru yanıt C seçeneğdiir.
tüm bilimler için hem kapı, hem de kilit görevi gören matematiktir. Ona göre,
matematiği bilmeyen insanların dili de düzgün şekilde bilmelerine imkan yoktur. Doğru yanıt C seçeneğdiir.
Soru 61
I. Bağımsız ve sistematik bir toplum felsefesi ortaya koymuştur.
II. İlahiyat alanındaki düşüncelerle toplumsal sorunlara çözüm aramıştır.
III. Ona göre bütün spekülatif felsefe bir ahlak felsefesi içerir.
Rogerus Baco için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. İlahiyat alanındaki düşüncelerle toplumsal sorunlara çözüm aramıştır.
III. Ona göre bütün spekülatif felsefe bir ahlak felsefesi içerir.
Rogerus Baco için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Rogerus Baco, ilahiyat alanındaki düşüncelerle toplumsal sorunlara çözüm aramıştır. Ona göre bütün spekülatif felsefe amacı itibariyle bir ahlak felsefesi içerir. Ancak kendisinin başlı başına bir toplum felsefesi oluşturduğunu söyleyemeyiz. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 62
"Evrendeki ışık, aslında kendisi de saf ışık olan Tanrı’dan pay almış ışıktan başka bir şey değildir."
Bonaventura'nın bu düşüncesi aşağıdaki düşüncelerinden hangisini temellendirir?
Bonaventura'nın bu düşüncesi aşağıdaki düşüncelerinden hangisini temellendirir?
Seçenekler
A
Tanrı evreni biçimlendiren ve ona varoluşunu veren Varlık'tır.
B
Aşağı ışık türü duyu formları ile ilgilidir.
C
Mekanik yetinin ışığı olan dışsal ışık, sanat ve zanaatleri aydınlarır.
D
İnsan aklının hakikatleri keşfetmek için en üstün ışığa ihtiyacı vardır.
E
Evren ilahi güzelliğin aynadaki yansımasıdır.
Açıklama:
Bonaventura'ya göre evrendeki ışık, aslında kendisi de saf ışık olan Tanrı’dan pay almış ışıktan başka bir şey değildir. Bu durum, Bonaventura’ya bir tür analoji yapma imkanı verir; evren Tanrı’nIn, yani ilahi güzelliğin aynadaki yansımasıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 63
"Bonaventura, insani ruhun bileşik bir yapı olduğunu dile getirirken ünlü bir Yahudi filozofu olan İbn Gebirol’ün Fons Vitae (Hayatın Kaynağı) adlı yapıtından esinlenmiştir. Aslına bakılacak olursa Bonaventura, ruhsal maddenin insani ruhun bileşenlerinden birisi olmasını, ......... Aristoteles yorumuna karşı çıkarken kullanmaktadır."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
İbn Rüşd'ün
B
- İbn Sina'nın
C
Farabi'nin
D
Gazali'nin
E
Kindi'nin
Açıklama:
Bonaventura, ruhsal maddenin insani ruhun bileşenlerinden birisi olmasını, İbn Rüşd’ün Aristoteles yorumuna karşı çıkarken kullanmaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 64
Bonaventura'nın ahlak düşüncesinin temelinde yer alan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ödev Düşüncesi
B
İlahi Erdemler
C
Maksimum Fayda
D
Pragmata
E
Ousia
Açıklama:
Bonaventura'nın ahlak anlayışıns göre İlahi Erdemler aracılığıyla Tanrı insani ruhu güçlendirir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 65
I. Platon ile Aristoteles'i uzlaştırma çabasına girişmiştir.
II. Platonculuğu peripatetikliğine göre daha ağır basar.
III. Ruhun yalın anlamda akıldan ibraret olmadığını savunur.
Albertus Magnus için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Platonculuğu peripatetikliğine göre daha ağır basar.
III. Ruhun yalın anlamda akıldan ibraret olmadığını savunur.
Albertus Magnus için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Albertus Magnus, çağdaşları gibi Platon ile Aristoteles'i uzlaştırma çabasına girişmiştir. Ancak, peripatetikliği Platonculuğuna göre daha ağır basar. Bu düşünür, ruhun yalın anlamda akıldan ibraret olduğunu savunur. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 66
Albertus Magnus’a göre ruhta iki kısım bulunmaktadır. Bunlardan ilki ...(1)..., ikincisi de ...(2)... olandr.
Yukarıdaki cümlede numaralandırılmış boşluklara aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki cümlede numaralandırılmış boşluklara aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
(1) tözsel, (2) ilineksel
B
(1) maddi, (2) manevi
C
(1) ereksel, (2) ereksiz
D
(1) edilgin, (2) etkin
E
(1) teorik, (2) pratik
Açıklama:
Albertus Magnus’a göre ruhta iki kısım bulunmaktadır. Bunlardan ilki edilgin,
ikincisi de etkin olandır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
ikincisi de etkin olandır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 67
"Metafizik veya ilk felsefe, ilk Varlık olarak Tanrı ile ilgiliyken, ilahiyat, iman yoluyla bilinen Tanrı hakkında söz söylemektedir.”
Albertus Magnus'un yukarıdaki ifadeyle aşağıdakilerden hangisini savunduğu söylenebilir?
Albertus Magnus'un yukarıdaki ifadeyle aşağıdakilerden hangisini savunduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Felsefenin ilahiyata çok şey borçlu olduğunu.
B
İlahiyat olmadan felsefenin anlamsız olduğunu.
C
Felsefenin ilahiyattan bağımsız bir disiplin olduğunu.
D
İlahiyat ile felsefenin aynı bilim alanında yer aldığını.
E
Felsefenin ilahiyattan üstün olduğunu.
Açıklama:
Albertus Magnus, bu ifadeyle, felsefenin ilahiyattan farklı ve bağımsız bir şekilde çalışan bir bilim olduğunu ileri sürmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 68
Oxford Üniversitesinin ilk rektörü olarak ünlenen düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Grossetesta
B
Bacon
C
Emerus
D
Erasmus
E
Aquinas
Açıklama:
Robertus Grossetesta, Oxford'un ilk rektörüdür
Soru 69
Paris Üniversitesinde verdiği Aristoteles dersleriyle Thomas Aquinas'a giden yolu açan düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Anselmus
B
Rogerus Baco
C
Roscelinus
D
Boethius
E
Abelardus
Açıklama:
Rogerus Baco, Paris Üniversitesinde verdiği derslerle Aquinas'a giden yolu açmıştır
Soru 70
Rogerus Baco'ya göre yeryüzündeki bilimlerin anahtarı olan bilim hangisidir?
Seçenekler
A
Astroloji
B
Fizik
C
Matematik
D
Astronomi
E
Metafizik
Açıklama:
Baco'ya göre Matematik yeryüzündeki öteki bütün bilimlerin anahtarıdır
Soru 71
Felsefe tarihinde özcü filozof olarak bilinen isim hangisidir?
Seçenekler
A
Bonaventura
B
Anselmus
C
Nietzsche
D
Hegel
E
Aristoteles
Açıklama:
Felsefe tarihinde Aristoteles'in düşüncelerine yakıştırılan sıfat özcü sıfatıdır çünkü Aristotles bir şeyin bilinebilmesi için özünün bilgisine erilmesi gerektiğini savunur
Soru 72
Maddi olanın başlangıcının olmadığı tezini çürütmek için kanıtlar geliştiren filozof hangisidir?
Seçenekler
A
Baco
B
Bonaventura
C
Platon
D
Abelardus
E
Roscelinus
Açıklama:
Bonaventura'nın üç kanıtlaması, evrenin ezeli olduğu savını çürütmeye yönelir
Soru 73
Hangisi Hugo Victoriensis'in Didascalion isimli eserinde geçen sanat ve zanaatlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Avcılık
C
Çömlekçilik
D
Denizcilik
E
Tıp
Açıklama:
Çömlekçilik Victoriensis'in eserinde sayılan yedi sanat ve zanaatten biri değildir
Soru 74
Bonaventura insan ruhunun bileşik bir yapı olduğu savını hangi düşünürden esinlenmiştir?
Seçenekler
A
Gabirol
B
Victoriensis
C
Baco
D
Anselmus
E
Abelardus
Açıklama:
Bonaventura bu görüşü Gabirol'un Fons Vitae isimli eserinden almıştır
Soru 75
İbn Rüşd'ün etkin edilgin akıl ayrımı, hangisini imkansız kılar?
Seçenekler
A
Tanrı'nın varlığını
B
Bireysel ruhların ölümden sonra varlığını korumasını
C
İnsan ruhunun varlığını
D
İnsan ruhunun ölümlülüğünü
E
Tanrı'nın insanla ilişkisini
Açıklama:
İbn Rüşd'ün etkin ve edilgin akıl arasında yaptığı ayrım, bireyliğin ölümden sonraki varlığını imkansız kılmıştır
İnsan ruhunun varlığını
İnsan ruhunun varlığını
Soru 76
Bonaventura'ya göre maddi şeyin yapısını bilmek için hangi etkinlik gerekir?
Seçenekler
A
Çözümleme
B
Katlama
C
Benzeştirme
D
Bezeme
E
Soyutlama
Açıklama:
Zihnin, maddi şeyin yapısını tam olarak kavrayabilmesi için onu soyutlayabilmesi gerekir
Soyutlama
Soyutlama
Soru 77
Felsefeyi İlahiyata hizmet eden bir yapı olmaktan çıkaran kişi hangisidir?
Seçenekler
A
Petrarca
B
Bonaventura
C
Rogerus Baco
D
Albertus Magnus
E
Mirandola
Açıklama:
Albertus Magnus, felsefenin ilahiyatın hizmetinde olarak görülemeyeceğini ısrarla vurgulamıştır
Ünite 6
Soru 1
Orta çağda Aristoteles’in en iyi yorumcusu olarak kabul görmüş ve "Yorumcu" ünvanını almış filozof kimdir?
Seçenekler
A
İbn Rüşd
B
Descrades
C
Albertus Magnus
D
Ioannes Scotus Eriugena
E
Thomas Aquinas
Açıklama:
Latin İbn Rüşdcülüğünü ve etkilerini özetleyebileceksiniz.
13 yüzyıldaki önemli sorunlardan biri olan varoluşunu İbn Rüşd’te borçludur. Ortaçağ onu, Aristoteles’in en iyi yorumcusu olarak kabul etmişve kendisine “Commentator” yani Yorumcu unvanını layık görmüştür.
13 yüzyıldaki önemli sorunlardan biri olan varoluşunu İbn Rüşd’te borçludur. Ortaçağ onu, Aristoteles’in en iyi yorumcusu olarak kabul etmişve kendisine “Commentator” yani Yorumcu unvanını layık görmüştür.
Soru 2
Latin İbn Rüşdçülüğü olarak adlandırılan akım en çok nerede etkisini göstermiştir?
Seçenekler
A
Londra
B
Paris Üniversitesi
C
Papalık-Vatikan
D
Şam Üniversitesi
E
Roma
Açıklama:
Latin İbn Rüşdcülüğünü ve etkilerini özetleyebileceksiniz.
İbn Rüşd’ün felsefesini takip edenler büyük bir çoğunlukla Paris Üniversitesi’nde konuşlanmışlardı. “Paris Üniversitesi Aristoteles’in yapıtlarına her zaman belli bir mesafeyle yaklaşmayı tercih etmişti.
İbn Rüşd’ün felsefesini takip edenler büyük bir çoğunlukla Paris Üniversitesi’nde konuşlanmışlardı. “Paris Üniversitesi Aristoteles’in yapıtlarına her zaman belli bir mesafeyle yaklaşmayı tercih etmişti.
Soru 3
İnsan aklının doğuştan boş olduğunu, bununla birlikte o, aklın sezgisel ve soyutlayıcı yönü üzerinde daha ağırlıklı duran ortaçağ filozofu kimdir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Albertus Magnus
C
Ioannes Scotus Eqiugena
D
Rogerus Baco
E
Iohannes Duns Scotus
Açıklama:
Iohannes Duns Scotus’un yaşamını, yapıtlarını, bilgi ve ahlak anlayışını ve Tanrı kanıtlamalarını değerlendirebileceksiniz.
Duns Scotus’un kabul etmiş olduğu bir özellik de insan aklının doğuştan boş (tabula nuda veya tabula rasa) olduğudur.. Bununla birlikte o, aklın sezgisel ve soyutlayıcı yönü üzerinde daha ağırlıklı olarak durmaktadır.
Duns Scotus’un kabul etmiş olduğu bir özellik de insan aklının doğuştan boş (tabula nuda veya tabula rasa) olduğudur.. Bununla birlikte o, aklın sezgisel ve soyutlayıcı yönü üzerinde daha ağırlıklı olarak durmaktadır.
Soru 4
Boethius Dacus’a göre aşağıdakilerden hangisi imkansızdır?
Seçenekler
A
Akılsal araçlar yardımıyla dünyadaki her şeyin olumsal olduğunu ortaya koymak
B
Bir ilk Nedenin varlığını ortaya koymak
C
Varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak
D
Bilime herhangi bir sınır belirlemek
E
Bilimi akılsal ilkeler bağlamında biçimlendirmek
Açıklama:
Boethius Dacus’un yaşamını, yapıtlarını ve felsefe anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 5
Duns Scotus’a göre görme dediğimiz etkinlik neden sezgisel bir özellik sergiler?
Seçenekler
A
Doğası itibariyle soyutlayıcı olması nedeniyle
B
İmgelem tarafından canlandırılan şeyleri de görebilmesi nedeniyle
C
Nesnesine şimdi ve burada (hic et nunc) ulaşabilmesi nedeniyle
D
Aktüel varoluş dünyasında bulunmayan şeylerle ilgili olması nedeniyle
E
Ruhun güçleri arasındaki formel ayrıma dayanması nedeniyle
Açıklama:
Iohannes Duns Scotus’un yaşamını, yapıtlarını, bilgi ve ahlak anlayışını ve Tanrı kanıtlamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 6
Latin İbn Rüşdcülüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Guilelmus de Moerbeka’nın Yunanca’dan Latince’ye yaptığı çevirilerin etkisiyle ortaya çıkmıştır.
B
Katolik inancına uygun bir yapıda olduğu için Papalık tarafından da desteklenmiştir.
C
Özellikle Paris Üniversitesi çatısı altında kümelenmiş düşünürlerce temsil edilmiştir.
D
Başlıca temsilcileri Sigerus de Brabant ve Boethius Dacus’tur.
E
Aristoteles’i model alan ve onu yeniden yorumlamak yoluna giden bir görüştür.
Açıklama:
Latin İbn Rüşdcülüğünü ve etkilerini özetleyebileceksiniz.
Soru 7
Ioannes Duns Scotus ’a göre insanın sahip olduğu en büyük güç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İman
B
Akıl ve irade
C
Bilgi
D
Duygu
E
Cesaret
Açıklama:
Iohannes Duns Scotus’un yaşamını, yapıtlarını, bilgi ve ahlak anlayışını ve Tanrı kanıtlamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 8
Boethius Dacus ’a göre fizik biliminin ilgi alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaradılış
B
Doğa
C
Tanrı
D
Ayaltı dünya
E
İman
Açıklama:
Boethius Dacus’un yaşamını, yapıtlarını ve felsefe anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 9
Ortaçağ ’da Aristoteles eserlerinin en iyi yorumcusu olarak kabul edilen ve kendisine “yorumcu” ünvanı layık görülen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
İbn Rüşd
C
Ioannes Duns Scotus
D
Albertus Magnus
E
Sigerus de Brabant
Açıklama:
Latin İbn Rüşdcülüğünü ve etkilerini özetleyebileceksiniz.
Soru 10
Sigerus de Brabant ’a göre aşağıdakilerden hangisi ezeli- ebedi olarak düşünülemez?
Seçenekler
A
Evren
B
İnsan
C
Tanrı
D
Hayvan
E
Eşya
Açıklama:
Sigerus de Brabant’ın yaşamını, yapıtlarını ve felsefe anlayışını tartışabileceksiniz.
Soru 11
Sigerus ’un Tanrı anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aristoteles temelli bir Tanrı anlayışına sahiptir.
B
Yeniplatoncu bazı unsurlar içermektedir.
C
Tanrı ilk varlıktır.
D
Tanrı bütün şeylerin ilk nedenidir.
E
Olumsallık, Tanrının dünyadaki işlere karışmasından kaynaklanmaktadır.
Açıklama:
Sigerus de Brabant’ın yaşamını, yapıtlarını ve felsefe anlayışını tartışabileceksiniz.
Olumsallık denen durum, kesinlikle Tanrı'nın dünyadaki işlere karışmasından kaynaklanmaz. Bu durum daha çok madde ile ilgilidir.
Olumsallık denen durum, kesinlikle Tanrı'nın dünyadaki işlere karışmasından kaynaklanmaz. Bu durum daha çok madde ile ilgilidir.
Soru 12
Hangisi 13. yy' da "Çevirmenlerin Prensi" lakabıyla anılır?
Seçenekler
A
Guilelmus de Moerbeka
B
İbn Rüşd
C
Albertus Magnus
D
Thomas Aquinas
E
Boethius Dacus
Açıklama:
On üçüncü yüzyılda kendisine “Çevirmenlerin Prensi” lakabı takılan Guilelmus de Moerbeka’nın Yunanca’dan Latince’ye çevirdiği yapıtların ardından, bu yapıtları en iyi şekilde yorumladığı düşünülen İbn Rüşd’ün düşüncelerinin de Latin dünyasına girmesi kaçınılmazdı.
Soru 13
Hangisi Sigerus' un Aristoteles' in yapıtları üzerine yazdığı kitaplardandır?
Seçenekler
A
Nedenler Kitabı
B
Akılsal Ruh Hakkında
C
Oluş Hakkında
D
Evrenin Ezeli-Ebediliği Hakkında
E
Nedenlerin Zorunluluğu ve Olumsallığı Hakkında
Açıklama:
Sigerus de Brabant, içinde mantık yapıtlarının da bulunduğu birçok yazı kaleme aldı. Mantık yapıtları arasında Quaestiones Logicales (Mantıkla İlgili Sorular); Sophismata sayılabilir. Aristoteles’in yapıtları üzerine yazdığı yorumlar arasında In
III De Anima (De Anima Üstün Yorum); De Generatione (Oluş Hakkında); Physika (Fizik) ve Metaphysica (Metafizik) yer almaktadır.
III De Anima (De Anima Üstün Yorum); De Generatione (Oluş Hakkında); Physika (Fizik) ve Metaphysica (Metafizik) yer almaktadır.
Soru 14
Boethius Dacus’a göre fizik biliminin alanına girmeyen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bozuluş
B
Doğa
C
Hareket
D
Yaratılış
E
Oluş
Açıklama:
Boethius Dacus’a göre birkaç bilim söz konusudur. Bunlardan bir tanesi fizik ve doğa bilimidir. Fiziğin uğraş alanı doğanın kendisidir. Doğa, yani Eskiçağ Felsefesindeki physis varolanları kendisine araştırma konusu olarak alır. Bu, oluşa tabi olan yapılar anlamına gelmektedir. Dolayısıyla yaratma edimi bu bilimin kesinlikle alanı dışındadır.
Soru 15
Hangisi Boethius Dacus için söylenemez?
Seçenekler
A
Aklın ilkelerinin vahyin hakikatlerinden önemli olduğunu savunur
B
Bilimi akılsal ilkeler bağlamında biçimlendirmiştir.
C
Radikal bir Aristotelesçidir.
D
Adcı (Nominalist) bir düşünürdür.
E
Yoktan var etme düşüncesine bilimsel kanıtlar getirmiştir.
Açıklama:
İlahiyatçıların dünyanın yaratılışı hakkında dile getirdikleri düşünce, dünyanın ilahi irade tarafından ve yoktan var edildiği şeklindedir. Bununla birlikte, Boethius Dacus, dünyanın böyle bir irade tarafından yaratılmış olduğuna ilişkin önermenin bilim tarafından düzgün bir açıklamasının yapılamayacağını ileri sürer.
Soru 16
Paris’teki üniversitede Aristoteles’in Fizik ve Metafizik isimli eserlerinin okutulması kaç yılında kesinlikle yasaklanmıştır?
Seçenekler
A
1220 yılında
B
1200 yılında
C
1210 yılında
D
1250 yılında
E
1260 yılında
Açıklama:
1210 yılında Paris’teki üniversitede Aristoteles’in Fizik ve Metafizik isimli eserlerinin okutulması “kesinlikle” yasaklanmış ve bu yasak 1215 ve 1228 yıllarındaki Papalık emirleriyle pekişltirilmişti. Doğru cevap C' dir.
Soru 17
Aristoteles’in en iyi yorumcusu olarak kabul edilen ve “Commentator” yani Yorumcu unvanına layık görülen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Guilelmus de Moerbeka
B
İbn Rüşd
C
Albertus Magnus
D
Thomas Aquinas
E
Sigerus de Brabant
Açıklama:
Thomas Aquinas, hiç kuşkusuz bu dönemin en büyük filozoflarındandır. Ancak, onunla birlikte bir isim daha vardır ki, on üçüncü yüzyıldaki önemli sorunlardan biri varoluşunu ona borçludur. Bu ünlü isim İbn Rüşd’ten başkası değildir. Ortaçağ onu, Aristoteles’in en iyi yorumcusu olarak kabul etmiş ve kendisine“Commentator” yani Yorumcu unvanını layık görmüştür. Doğru cevap B' dir.
Soru 18
İbn Rüşdçülerin on üçüncü yüzyıldaki bilinen lideri olan Sigerus de Brabant kaç yılında ve nerede dünyaya gelmiştir?
Seçenekler
A
1200 dolaylarında İngiltere' de
B
1250 dolaylarında Almanya' da
C
1260 dolaylarında İsveç' te
D
1210 dolaylarında İtalya'da
E
1240 dolaylarında Belçika' da
Açıklama:
İbn Rüşdçülerin on üçüncü yüzyıldaki bilinen lideri olan Sigerus de Brabant’ın (Brabantlı Siger) bugünkü Belçika topraklarında yer alan Brabant Dükalığındaki bir köyde, 1240 dolaylarında dünyaya geldiği sanılmaktadır. İlk eğitimini Liege kentinde aldıktan sonra Aziz Paulus kilisesinde rahip olmuştur. Doğru cevap E' dir.
Soru 19
Sigerus de Brabant hangi yapıtında evreni başlangıcı ve sonu olmayan bir yapı olarak düşünmektedir?
Seçenekler
A
De Aeternitate Mundi
B
Liber de Causis
C
De Necessitate et Contingentia Causarum
D
De Anima Intellectiva
E
De Generatione
Açıklama:
Evrende yer alan türlerin de ezeli-ebedi olarak düşünülmeleridir. Bu türler içindeki insan da zaman içinde başlangıcı ve sonu olmayan bir yapıdır. Başka bir şekilde ifade edilecek olursa insan yaratılmamıştır, yani bir ilk insandan söz edemeyiz ve insanın sonuncusu da olmayacaktır. Sigerus de Brabant De Aeternitate Mundi adlı yapıtında evreni başlangıcı ve sonu olmayan bir yapı olarak düşünmektedir. Doğru cevap A' dır.
Soru 20
Bilimin sınıırları konusunda, bilimi akılsal ilkeler bağlamında biçimlendirmiş olan filozof kimdir?
Seçenekler
A
Iohannes Duns Scotus
B
Sokrates
C
Aristoteles
D
Sigerus
E
Boethius Dacus
Açıklama:
Bilimin sınırları konusunda, son derecede hassas bir yapısı olduğu anlaşılan Boethius Dacus’un en temel bilgikuramsal anlayışı, bilimi akılsal ilkeler bağlamında biçimlendirmiş olmasıdır. Bu sınırların dışındaki herhangi bir şey veya mesele asla o bilimin konusu olamaz ve o bilim de bu mesele hakkında herhangi bir şey söyleme fırsatını yakalayamaz. Felsefenin özerkliği hakkında ciddi bir sınav veren Dacus için aklın ilkeleri vahyin hakikatlerinden daha önemlidir. Doğru cevap E' dir.
Soru 21
Iohannes Duns Scotus hangi ülkede dünyaya gelmiştir?
Seçenekler
A
Almanya' da
B
İskoçya' da
C
Afrika' da
D
İtalya' da
E
Belçika' da
Açıklama:
Hayatı hakkında bildiklerimiz pek azdır. Bununla birlikte, adındaki Scotus’tan da kolayca anlaşıldığı gibi, İskoçya’da dünyaya gelmiştir. 1265 dolaylarında İskoçya’daki Duns’ta doğmuştur. 1278’den itibaren Fransisken eğitimi almaya başlamış ve 1291 yılında rahip olarak Fransisken tarikatına katılmıştır. Doğru cevap B' dir.
Soru 22
Duns Scotus’a göre insanın en yüksek güçleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kendini ifade etmesi
B
Aklı ve iradesi
C
Algı ve iradesi
D
Sezgi ve bilgisi
E
Soyutlacı bilgisi
Açıklama:
Duns Scotus’a göre insanın en yüksek güçleri onun aklı ve iradesidir. Aslında ona göre, ruhun güçleri arasında formel olarak belirlenmiş bir ayırım söz konusuysa da bu güçler temel itibariyle birbiriyle özdeştir. Doğru cevap B' dir.
Soru 23
Duns Scotus, hangi filozofun akıl ile irade arasında kurmuş olduğu nispeten dengeli ilişkiyi kabul etmez?
Seçenekler
A
Ganvado
B
Aristoteles
C
Thomas Aquinas
D
Boethius Dacus
E
Brabantlı siger
Açıklama:
Duns Scotus’un ahlak anlayışı, onun irade hakkındaki düşüncesi etrafında biçimlenmiştir. Duns Scotus, Thomas Aquinas’ın akıl ile irade arasında kurmuş olduğu nispeten dengeli ilişkiyi kabul etmez. Doğru cevap C' dir.
Soru 24
Duns Scotus’un da ilgilendiği, Acaba, nesnesi varolmadığı halde sezgisel bilgi mümkün müdür? Sorusuna olumlu cevap verenlerin destekledikleri düşünce tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varoluşçuluk
B
Olanaksızlık
C
Soyutlayıcılık
D
Şüphecilik
E
Doğruculuk
Açıklama:
Duns Scotus’un da içinde yaşadığı on dördüncü yüzyılın en önemli tartışmalarından biri, şimdiye kadar anlatılanlar etrafında ortaya çıkmaktadır. Duns Scotus’un da ilgilendiği bu önemli soru şudur: Acaba, nesnesi varolmadığı halde sezgisel bilgi mümkün müdür? Duns Scotus’a göre, bu soruya olumlu cevap verenler bir şekilde şüpheciliği desteklemektedirler. Doğru cevap D' dir.
Soru 25
Duns Scotus’a göre insanların birincil derecede yerine getirmek zorunda oldukları buyruklar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emirler ve iyilik
B
İtaat ve emirler
C
Yasaklar ve itaat
D
Emirler ve yasaklar
E
Yasaklar ve iyilik
Açıklama:
Kutsal Kitap’ta dile getirilen emirler/yasaklar da bu doğru akla uygun buyruklar kapsamındadır. Bundan dolayı, insanların birincil derecede yerine getirmek zorunda oldukları buyruklar bunlardır. Bu buyruklara itaat tarzındaki insan eylemleri, özgür iradenin yerine getirdiği davranışın hedefindeki ahlaki iyiliıin aktüelliğini sağlamaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 26
Hangisi Latin İbn Rüşdcülüğünün ortaya çıkışında ve gelişiminde olumlu yönde etkide bulunmuş düşünürler arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Duns Scotus
C
Boethius Dacus
D
Sigerus de Brabant
E
Guilelmus de Moerbeka
Açıklama:
Thomas Aquinas, hiç kuşkusuz bu dönemin en büyük filozoflarındandır. Ancak,
onunla birlikte bir isim daha vardır ki, on üçüncü yüzyıldaki önemli sorunlardan
biri varoluşunu ona borçludur. Bu ünlü isim İbn Rüşd’ten başkası değildir.
onunla birlikte bir isim daha vardır ki, on üçüncü yüzyıldaki önemli sorunlardan
biri varoluşunu ona borçludur. Bu ünlü isim İbn Rüşd’ten başkası değildir.
Soru 27
Hangisi Sigerus de Brabant’ın Tanrı anlayışı ile ilgili ifadelerinden değildir?
Seçenekler
A
Tanrı’nın saf bir varoluşa sahip olduğunu savunması
B
Göksel alemlerin Tanrı ile fizik dünya arasında
arabulucu rol üstlendiğine inanması
arabulucu rol üstlendiğine inanması
C
Tanrı’nın ay altı alemi değil, ay üstü alemi yarattığını düşünmesi
D
Tanrı’nın, gelecekteki olumsal olayları bilemeyeceğini savunması
E
Ay altı evrendeki olumsallığın Tanrı’dan değil, maddeden kaynaklandığını düşünmesi
Açıklama:
Ona göre Tanrı’nın saf bir varoluşu olduğunu söyleyebiliriz. Tanrı’nın yaratmış olduğu ay altı dünyada; başka kelimelerle oluş ve bozuluşun hüküm sürdüğü dünyada olumsallıktan, yani herhangi bir şeyin varolup olmama imkanından söz edebiliriz
Soru 28
Sigerus de Brabant’a göre ezeli-ebedi yapıda olmayan hangisidir?
Seçenekler
A
Zanaatlar
B
Canlı Türler
C
Tanrı
D
İnsan
E
Evren
Açıklama:
Brabant De Aeternitate Mundi isimli eserinde evreni, içindeki türleri ve insanı ezeli-ebedi yapılar olarak görür.
Soru 29
Boethius Dacus’a göre filozoflar hangisini başaramaz?
Seçenekler
A
İlk Neden’in varlığını ortaya koymak
B
Dünyanın ezeliliğini-ebediliğini kanıtlamak
C
Akılsal araçlarla sonuç almak
D
Doğa olaylarının gerisinde yatan sebepleri araştırmak
E
Evrendeki herşeyin olumsallığını ortaya koymak
Açıklama:
Boethius Dacus, bazılarına göre, çağını aşan tarzda adcı (nominalist) bir anlayışa
sahiptir. Ona göre varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak olanaksızdır. Bu yaklaşım, dünyanın ezeli-ebediliği sorununu ele alan Boethius Dacus’un hareket sahasını bütünüyle belirlemektedir. İlahiyatçıların dünyanın yaratılışı hakkında dile getirdikleri düşünce, dünyanın ilahi irade tarafından ve yoktan var edildiği şeklindedir.
sahiptir. Ona göre varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak olanaksızdır. Bu yaklaşım, dünyanın ezeli-ebediliği sorununu ele alan Boethius Dacus’un hareket sahasını bütünüyle belirlemektedir. İlahiyatçıların dünyanın yaratılışı hakkında dile getirdikleri düşünce, dünyanın ilahi irade tarafından ve yoktan var edildiği şeklindedir.
Soru 30
Duns Scotus' a göre sezgisel bilgi ile soyutlayıcı bilgi arasındaki temel farklılık hangisidir?
Seçenekler
A
Sezgisel bilgi varolan bir şey hakkındadır, soyutlayıcı bilgi ise varoluştan soyutlanır
B
Sezgisel bilgi epistemolojik bakımdan mümkünken soyutlayıcı bilgi epistemolojik bakımdan mümkün değildir
C
Soyutlayıcı bilgi gerçek şeylerle, sezgisel bilgi ise gerçeğe aykırı şeylerle ilgili bir bilgidir
D
Sezgisel bilgi tanrısallıkla ilgilidir, soyutlayıcı bilginin tanrısallıkla ilgisi yoktur
E
Sezgisel bilgi bireysel şeylerle ilgiliyken, soyutlayıcı bilginin bireysel şeylerle ilgisi yoktur
Açıklama:
Temel olarak her iki türden bilgi de bireysel bir şey hakkındadır. Bununla birlikte soyutlayıcı bilgi, bütün bireysellerde ortak olan bir yapı hakkında da ortaya çıkabilir. Bunların aralarındaki biricik fark, sezgisel bilginin varolan bir şey hakkında olması; soyutlayıcı bilginin ise varoluştan soyutlanmasıdır
Soru 31
Hangisi Duns Scotus’un irade anlayışı bakımından yanlıştır
Seçenekler
A
İrade özü gereği özgürdür
B
İrade doğanın genel işleyişine zıt bir yapıdadır
C
İrade, yapısı bakımından radikal biçimde akılsaldır
D
İrade akıldan daha yüksek bir yetidir
E
İrade biçimsel bakımdan akılla aynı yapıdadır
Açıklama:
Duns Scotus iradenin eylemine akılsal demektedir ki; ona göre akılsallık, akılla birlikte hareket etmek, eylemde bulunmaktır. Tam da bu nedenden dolayı, ona göre irade, doğası bakımından radikal bir biçimde akılsaldır . Bu akılsallık nedeniyle irade, eylemleri için akla bir şekilde gereksinim duymaktadır; bununla birlikte akıldan daha temelli bir etkinlik içermektedir
Soru 32
Ortaçağ'ın en iyi yorumcusu ünvanlı İbn Rüşd neden bazı çevreler tarafından zararlı adledilmiştir?
Seçenekler
A
Müslüman bir filozofun kendi imanlarına zarar verme endişesi
B
Müslüman dünyasının bu filozofla birlikte savaş başlatması
C
Müslüman Hristiyan filozofların birlikte çalışarak din adamlarının vasıflarını azalacağı endişesi
D
Toprak endişesi
E
Din ve din elden gidiyor endişesi
Açıklama:
İbn Rüşd, yorumları ve kendi özgün yapıtlarıyla Ortaçağ üniversitelerine adeta bir bomba gibi düşmüştür. Bu etkinin hemen ardından Katolik otoriteler, müslüman kimliğine sahip bir filozofun düşüncelerinin kendi imanlarına zarar verebileceği endişesini dillendirmeye başlamış; başta Albertus Magnus ve Thomas Aquinas olmak üzere pek çok filozof İbn Rüşd’e karşı yazılar yazarak onun Aristoteles’e yönelik yorumları arasından Hıristiyan imanına uygun olmayanları çürütmeye çalışmışlardır.
Soru 33
İbn Rüşdçüler, kendilerine model olarak kimi almaktaydılar?
Seçenekler
A
Sofokles
B
Aristoteles
C
Descartes
D
Sokrates
E
Platon
Açıklama:
İbn Rüşdçüler, aslında kendilerine model olarak Aristoteles’i almaktaydılar. İbn
Rüşd de onun yorumcusu olarak yeterince ün sahibiydi.
Rüşd de onun yorumcusu olarak yeterince ün sahibiydi.
Soru 34
Sigerus De Brabant'ın metafizik anlayışını nasıl tanımlayabiliriz?
Seçenekler
A
Platon anlayışı
B
Sokrates ve Platon tarzı düşünce
C
Aristoteles anlayışı, yeniplatoncu unsurlar
D
Sokrates unsurları ama Yeniplatoncu anlayış
E
Yeniplatonculuk
Açıklama:
Sigerus’un metafizik anlayışı, Aristoteles’ten kaynaklanan bir anlayış üzerine inşa
edilmiş olmasına karşın, gene de Yeniplatoncu bazı unsurlar içermektedir.
edilmiş olmasına karşın, gene de Yeniplatoncu bazı unsurlar içermektedir.
Soru 35
Sigerus de Brabant De Aeternitate Mundi adlı yapıtında ne anlatılır?
Seçenekler
A
Tanrı anlayışı
B
Evrim teorisi
C
Felsefenin doğuşu
D
Evrenin başı ve sonu olmayan bir yapı olduğu
E
Kadın ve erkek
Açıklama:
Sigerus de Brabant De Aeternitate Mundi adlı yapıtında evreni başlangıcı ve sonu
olmayan bir yapı olarak düşünmektedir. Meselenin en şaşırtıcı tarafı, evrende
yer alan türlerin de ezeli-ebedi olarak düşünülmeleridir. Bu türler içindeki insan da
zaman içinde başlangıcı ve sonu olmayan bir yapıdır.
olmayan bir yapı olarak düşünmektedir. Meselenin en şaşırtıcı tarafı, evrende
yer alan türlerin de ezeli-ebedi olarak düşünülmeleridir. Bu türler içindeki insan da
zaman içinde başlangıcı ve sonu olmayan bir yapıdır.
Soru 36
Boethius Dacus, bazılarına göre, neden çağını aşan tarzda adcı (nominalist) bir anlayışa sahiptir?
Seçenekler
A
Çünkü Tanrı inancı yoktur.
B
Çünkü kahinler gibi öngürüleri vardır.
C
Çünkü yazdıkları ile kısa zamanda ilgi odağı olmuştur.
D
Çünkü ondan sonraki filozoflara yol göstermiştir.
E
Çünkü O'na göre varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak olanaksızdır.
Açıklama:
Ona göre varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak olanaksızdır.
Bu yaklaşım, dünyanın ezeli-ebediliği sorununu ele alan Boethius Dacus’un
hareket sahasını bütünüyle belirlemektedir.
Bu yaklaşım, dünyanın ezeli-ebediliği sorununu ele alan Boethius Dacus’un
hareket sahasını bütünüyle belirlemektedir.
Soru 37
Boethius Dacus’un en temel bilgikuramsal anlayışı nedir?
Seçenekler
A
Bilimi akılsal ilkeler bağlamında biçimlendirmiş olması
B
Eskiçağ Felsefesindeki physis varolanları kendisine araştırma konusu olarak alması
C
Metafizikçi yönünün ağır basması
D
Doğa filozofu oluşu
E
Zamanın ötesinde önermeler getirmesi
Açıklama:
Bilimin sınırları konusunda, son derecede hassas bir yapısı olduğu anlaşılan
Boethius Dacus’un en temel bilgikuramsal anlayışı, bilimi akılsal ilkeler bağlamında
biçimlendirmiş olmasıdır.
Boethius Dacus’un en temel bilgikuramsal anlayışı, bilimi akılsal ilkeler bağlamında
biçimlendirmiş olmasıdır.
Soru 38
Bir Fransisken ilahiyatçı ve filozof olan Duns Scotus'a neden Doctor Subtilis lakabı takılmıştır?
Seçenekler
A
Çok bilgili olması sebebi ile
B
Çok soru soran biri olması sebebi ile
C
Yazdığı kitaplarda kullandığı ince dil sebebi ile
D
Düşüncelerini ortaya koyarken izlediği yolun zarif olması sebebi ile.
E
Konuşma sanatını zamanın ötesine taşıması sebebi ile
Açıklama:
Düşüncelerini ortaya koyarken izlediği yol zarifti; ama bu yol onu bir o kadar da
anlaşılması güç bir filozof yapmış; bundan dolayı kendisine, ince eleyip sık dokuyan,
incelikli, titiz doktor anlamlarına gelen Doctor Subtilis lakabı takılmıştır.
anlaşılması güç bir filozof yapmış; bundan dolayı kendisine, ince eleyip sık dokuyan,
incelikli, titiz doktor anlamlarına gelen Doctor Subtilis lakabı takılmıştır.
Soru 39
Duns Scotus’a göre, görme neden sezgiseldir?
Seçenekler
A
Görmenin nesnesine şimdi ve burada ulaşabilmesidir.
B
İmgelemin nesnesinin şimdi ve burada olması gerekli değildir.
C
Algıladığımız nesnelerin gerçekten varolup olmadıklarını kesin bir şekilde bilmenin olanaksızlığı.
D
Sezgisel bilginin varolan bir şey hakkında olması
E
Sezgisel bilginin yetersizliği
Açıklama:
Duns Scotus’a göre, akılda ortaya çıkan bu durum duyusal bilgide de geçerlik
kazanmaktadır. Ona göre, görme sezgiseldir; bunun nedeni, görmenin nesnesine
şimdi ve burada (hic et nunc) ulaşabilmesidir.
kazanmaktadır. Ona göre, görme sezgiseldir; bunun nedeni, görmenin nesnesine
şimdi ve burada (hic et nunc) ulaşabilmesidir.
Soru 40
Duns Scotus Opus Oxoniense isimli yapıtında şöyle bir ifade kullanmaktadır: “Bazı varolanlar ..............”boşluğa aşağıdaki şıklardan hangisi uygundur?
Seçenekler
A
Saklanabilirdir
B
Karşılaştırılabilirdir
C
Üretilebilirdir
D
Yaratılabilirdir
E
Eleştirilebilirdir
Açıklama:
Duns Scotus Opus Oxoniense isimli yapıtında şöyle bir ifade kullanmaktadır: “Bazı varolanlar üretilebilirdir.”
Soru 41
Duns Scotus, doğru aklın ortaya çıktığı yeri neresi olarak gösterir?
Seçenekler
A
Tanrı
B
Tanrı’nın iradesinde biçimlenen doğal yasa
C
İnsan aklı
D
Metafizik yasaları
E
Tanrı ve yaratılan her şey
Açıklama:
Duns Scotus, doğru aklın ortaya çıktığı yerin Tanrı’nın iradesinde biçimlenen
doğal yasa olduğunu düşünmektedir. Ona göre, “İlahi irade iyinin nedenidir; bu
durumun böyle olmasının nedeni, Tanrı’nın bir şeyin iyi olmasını istemesidir.”
doğal yasa olduğunu düşünmektedir. Ona göre, “İlahi irade iyinin nedenidir; bu
durumun böyle olmasının nedeni, Tanrı’nın bir şeyin iyi olmasını istemesidir.”
Soru 42
Ortaçağ'ın en iyi Aristoteles yorumcusu olarak kabul edilen düşünürü kimdir?
Seçenekler
A
İbn Rüşd
B
İbn Haldun
C
Moerbeka
D
Thomas Aquinas
E
Magnus
Açıklama:
Ortaçağ onu, Aristoteles’in en iyi yorumcusu olarak kabul etmiş ve kendisine “Commentator” yani Yorumcu unvanını layık görmüştür. İbn Rüşd’ün bu etkisi elbette tesadüfi değildir.
Soru 43
Sigerus de Brabant'ın meşhur “Günümüzde Tanrı’nın mucizeleri ile uğraşacak halimiz yok; zira doğal bir tarzda doğa nesnelerini araştırıyoruz” cümlesinin felsefe tarihindeki önemi için hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ateist felsefenin doğması
B
Felsefe ile dinin artık ayrılması
C
Doğa felsefesinin hız kazanması
D
Rönesans akımının başlaması
E
Kiliselerin nüfuz alanlarının azalması
Açıklama:
Bu sözün yinelenmesi belli bir okul anlayışını, düşünceyi gösteriyor olması bakımından önemlidir. Bu düşünce, felsefenin, neredeyse bin yıldan beri devam edegelen ilahiyatla olan birlikteliğinin bitmesi anlamına gelmekteydi. Başka kelimelerle, aklın nesneleri ile imanın nesneleri arasındaki ayrım artık iyice belirginlik kazanmaktaydı.
Soru 44
Paris Üniversitesinde 1215 ve 1228 Papalık emirleriyle Aristoteles'in eserlerinin yasaklanmasının altınd hangi nedenler yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ekonomik nedenler
B
Siyasi nedenler
C
Dini nedenler
D
Toplumsal nedenler
E
Kültürel nedenler
Açıklama:
“Paris Üniversitesi Aristoteles’in yapıtlarına her zaman belli bir mesafeyle yaklaşmayı tercih etmişti. Bu durum onun (Aristoteles’in) bir pagan olması ve kozmolojisinin de gene bu pagan anlayışa paralel bir içerik taşımasından kaynaklanmaktaydı.
Soru 45
Sigerus de Brabant'ın aşağıdaki eserlerinden hangisi mantık ile ilgili eserlerindendir?
Seçenekler
A
De Generatione
B
Physika
C
Metaphysica
D
Sophismata
E
In III De Anima
Açıklama:
Sigerus de Brabant, içinde mantık yapıtlarının da bulunduğu birçok yazı kaleme aldı. Mantık yapıtları arasında Quaestiones Logicales (Mantıkla İlgili Sorular); Sophismata sayılabilir.
Soru 46
Sigerus de Brabant, evreni nasıl tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Başlangıcı ve sonu olan
B
Başlangıcı olan ancak sonu olmayan
C
Başlangıcı olmayan ancak sonu olan
D
Başlangıcı ve sonu bilinemeyen
E
Başlangıcı ve sonu olmayan
Açıklama:
Sigerus de Brabant De Aeternitate Mundi adlı yapıtında evreni başlangıcı ve sonu olmayan bir yapı olarak düşünmektedir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Boethius Dacus’un yapıtları arasında değildir?
Seçenekler
A
De Generatione
B
De Aeternitate Mundi
C
De Summo Bono
D
Quaestiones Super Libros Physicorum
E
Quaestiones De Generatione et Corruptione,
Açıklama:
Boethius Dacus’un yapıtları arasında birkaç Aristoteles yorumu bulunmaktadır. Bunlar, Quaestiones De Generatione et Corruptione, Quaestiones Super Libros Physicorum, Quaestiones Super Librum Topicorum, De Aeternitate Mundi, De Summo Bono başlıklı çalışmalarıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Dacus'a ait dünya görüşü değildir?
Seçenekler
A
Varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak olanaksızdır
B
Dünyaya ilişkin bilimsel önerme ve yasalar kesin bir zorunluluk içerirler
C
Fizik bilimi yaratılış hakkında herhangi bir önerme ortaya koyamaz
D
Aklın ilkeleri vahyin hakikatlerinden daha önemlidir
E
Bilim akılsal ilkeler bağlamında biçimlenmelidir
Açıklama:
Dacus'a göre dünyaya ilişkin olarak ortaya konulacak bilimsel önerme ve yasalar, kesin bir zorunluluk içermezler. Bunun nedeni de dünyadaki “şey durumları”nın zorunlu bir şekilde ortaya çıkmamalarıdır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Scotus'un yapıtlarından birisidir?
Seçenekler
A
De Summo Bono
B
De Aeternitate Mundi
C
Collationes
D
Quaestiones Logicales
E
De Anima Intellectiva
Açıklama:
Duns Scotus’un önemli yapıtları: Quaestiones in Libros Aristotelis De Anima, De Prima Principio, Collationes, Quaestiones Subtilissimae in Metaphysicam Aristotelis.
Soru 50
Tabula nuda veya Tabula rasa ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Soyutlama yeteneği
B
Etkin akıl
C
Edilgen akıl
D
İnsan aklının doğuştan boş olması
E
Anlaşılabilir nesneler
Açıklama:
Duns Scotus’un kabul etmiş olduğu bir başka özellik de insan aklının doğuştan boş (tabula nuda veya tabula rasa) olmasıdır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Duns Scotus'un tanrı kanıtlamasının özünde yatan düşüncedir?
Seçenekler
A
Yaratılanlardan hareketle tanrıya ulaşılabilir
B
Evren tanrının yansımasıdır
C
Tanrı gözlemlenebilen dünyanın her yerinde vardır
D
Tanrıya akıl ile ulaşılır
E
İlk etkin neden Tanrıdır
Açıklama:
Scotus'a göre varolan, bizzat kendisi üretici olan bir başka şey tarafından üretilebilir olmalıdır. Buradan hareketle denilebilir ki, bir ilk etkin neden vardır ve O da Tanrı’nın kendisidir.
Soru 52
Aristoteles’in en iyi yorumcusu olarak kabul edilmiş İbn Rüşt hangi ünvana sahiptir?
Seçenekler
A
Yorumcu
B
Aristocu
C
Çevirmenlerin Prensi
D
Doğulu Aristoteles
E
Latin İbn Rüşdçülüğü
Açıklama:
Ortaçağ onu, Aristoteles’in en iyi yorumcusu olarak kabul etmiş ve kendisine“Commentator” yani Yorumcu unvanını layık görmüştür.
Soru 53
Batı dünyasında Aristoteles ve İbn Rüşt ne gibi bir farklılığa sebep oldular?
Seçenekler
A
Pagan geleneğinin yayılmasına
B
Felsefenin, neredeyse bin yıldan beri devam edegelen ilahiyatla olan birlikteliğinin bitmesine
C
Fizik ve Matematik alanında yenilik gelmesine
D
Hıristiyan imanına uygun olan bir anlayışa
E
Yeni bir felsefe ve din birlikteliğine
Açıklama:
Bu düşünce, felsefenin, neredeyse bin yıldan beri devam edegelen ilahiyatla olan birlikteliğinin bitmesi anlamına gelmekteydi. Başka kelimelerle, aklın nesneleri ile imanın nesneleri arasındaki ayrım artık iyice belirginlik kazanmaktaydı.
Soru 54
Sigerus de Brabant'a göre şeylerde, onları oluşturan iki yön bulunmaktadır, bunlardan biri varlık diğeri ise aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanrı
B
İlahi zeka
C
Varolma potansiyeli
D
Ay altı alem
E
Tin
Açıklama:
Dolayısıyla şeylerde, onları oluşturan iki yön bulunmaktadır; varlık (esse) ve varolma potansiyeli
Soru 55
Sigerus de Brabant De Aeternitate Mundi adlı yapıtında insan iligili hangi görüşe yer verilir?
Seçenekler
A
Akıl tarafından ulaşılan bu sonuçtur
B
Ruhu vardır
C
İnsan İlk Varlık ve bütün şeylerin İlk Nedenidir
D
İnsan zaman içinde başlangıcı ve sonu olmayan bir yapıdır
E
İlahi Zekanın etkilerinin tam anlamıyla alınmasına engel oluşturacak bir eksikliğe sahiptir
Açıklama:
Sigerus de Brabant De Aeternitate Mundi adlı yapıtında evreni başlangıcı ve sonu olmayan bir yapı olarak düşünmektedir. Meselenin en şaşırtıcı tarafı, evrende yer alan türlerin de ezeli-ebedi olarak düşünülmeleridir. Bu türler içindeki insan da zaman içinde başlangıcı ve sonu olmayan bir yapıdır. Başka bir şekilde ifade edilecek olursa insan yaratılmamıştır, yani bir ilk insandan söz edemeyiz ve insanın sonuncusu da olmayacaktır.
Soru 56
Boethius Dacus, bazılarına göre, çağını aşan tarzda adcı (nominalist) bir anlayışa sahiptir, bu anlayış nedir?
Seçenekler
A
Evrende yer alan türler ezeli-ebedi olarak düşünülmeleridir.
B
Tanrı’nın dünyadaki işlere karışmaz
C
Tanrı’nın yaratmış olduğu ay altı dünyada; başka kelimelerle oluş ve bozuluşun hüküm sürdüğü dünyada olumsallıktan, yani herhangi bir şeyin varolup olmama imkanından söz edebiliriz
D
Varolma edimi varlığın özüne aittir
E
Varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak olanaksızdır.
Açıklama:
Boethius Dacus, bazılarına göre, çağını aşan tarzda adcı (nominalist) bir anla- yışa sahiptir. Ona göre varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak olanaksızdır.
Soru 57
Boethius Dacus’a gare bir Metafizikçinin yapamayacağı şey nedir?
Seçenekler
A
Dünyanın ezeli-ebedi olduğunu ‘kanıtlamak’
B
Dünyanın varoluşunu açıklamak
C
Ölümden sonra hayatı açıklamak
D
Mucizelere inanmak
E
İmanlı olup filozof olmak
Açıklama:
Ona göre bir metafizikçi, akılsal araçlar yardımıyla dünyadaki her şeyin olumsallığını ve dolayısıyla bir İlk Nedenin varlığını ortaya koyabilir. Metafizikçinin, yani filozofun gene de yapamayacağı şey dünyanın ezeli-ebedi olduğunu ‘kanıtlamak’tır.
Soru 58
Bütün Ortaçağ filozoflarının kabul ettiği Aristotelesçi bilgi anlayışını, genel anlamda Duns Scotus da kabul etmektedir. Bu genel anlayış nedir?
Seçenekler
A
İman Tanrı’nın mucizeleri ile doğaüstü bir açıklamanın üstüne kurulmuştur.
B
Bütün bilgimiz duyulardan kaynaklanmaktadır.
C
Doğa Filozofu, Hıristiyan imanına aykırı olsa da, dünyanın zaman içinde bir başlangıcı olduğunu inkâr etmelidir.
D
Ona göre bir metafizikçi, akılsal araçlar yardımıyla dünyadaki her şeyin olumsallığını ve dolayısıyla bir İlk Nedenin varlığını ortaya koyabilir
E
Doğa, yani Eskiçağ Felsefesindeki physis varolanları kendisine araştırma konusu olarak alır.
Açıklama:
Bütün Ortaçağ filozoflarının kabul ettiği Aristotelesçi bilgi anlayışını, genel anlamda Duns Scotus da kabul etmektedir. Bu genel anlayışa göre bütün bilgimiz duyulardan kaynaklanmaktadır.
Soru 59
Duns Scotus’a göre görme nasıldır?
Seçenekler
A
Tanrısal
B
Akılsal
C
Sezgisel
D
Yöntemsel
E
Bilgisel
Açıklama:
Duns Scotus’a göre, akılda ortaya çıkan bu durum duyusal bilgide de geçerlik kazanmaktadır. Ona göre, görme sezgiseldir; bunun nedeni, görmenin nesnesine şimdi ve burada (hic et nunc) ulaşabilmesidir.
Soru 60
Duns Scotus için Tanrı’nın varlığının kanıtlanması nasıl bir yargıdır?
Seçenekler
A
Ezeli-Ebedi
B
Deneysel
C
Akılcı
D
Sentetik
E
Analitik
Açıklama:
Düşünce yapısında, gördüğümüz gibi fizik dünyanın önemini her fırsatta vurgulayan Duns Scotus için Tanrı’nın varlığının kanıtlanması a posteriori (deney sonrası, deneyden çıkarılmış) bir tarzda gerçekleşmektedir. “Ona göre, Tanrı vardır yargısı analitik değil, sentetik bir yargıdır.
Soru 61
Duns Scotus ahlak anlayışını neyin üzerine şekillendirir?
Seçenekler
A
İnsanın
B
Tanrı kanıtlamasının
C
Deneysel tecrübenin
D
Saf aklın
E
İradenin ve iyinin
Açıklama:
Scotus ahlak anlayışını iradenin ve iyinin üzerine oturtmaktadır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi orta çağda İbn-i Rüşt'e verilen unvandır?
Seçenekler
A
Çevirmen
B
Yorumcu
C
Pagan
D
Yaratıcı
E
Fizikçi
Açıklama:
Ortaçağ onu, Aristoteles’in en iyi yorumcusu olarak kabul etmiş ve kendisine “Commentator” yani Yorumcu unvanını layık görmüştür.
Soru 63
10 Aralık 1270 yılında Kardinal E. Tempier, temelde dört yanlışı içeren toplam on üç felsefi önerme hakkında suçlama yayınladı. Aşağıdakilerden hangisi bu suçlamalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Aklın birliği
B
Ahlaki belirlenimcilik
C
İlahi basiretin reddedilmesi
D
Dünyanın ezeli-ebediliği
E
Varlığın iradesinin kabul edilmesi
Açıklama:
10 Aralık 1270 yılında Kardinal E. Tempier, temelde dört yanlışı içeren toplam on üç felsefi önerme hakkında suçlama yayınladı. Bu suçlamalar; aklın birliği, ahlaki belirlenimcilik, dünyanın ezeli-ebediliği ve ilahi basiretin reddedilmesi ile ilişkilidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 64
- Yeniplatoncu unsurlar içermektedir
- İlk felsefenin konusu varlık olarak varlıktır
- İlk varlık veya ilk neden metafiziğin konusudur
- Varlık ve bir metafiziğin farklı yönlerini ifade eden eşanlamlı şeylerdir
- “Esse” ve “potentia ad esse” arasındaki ayrım yaratılmış olandan ekilenen metafizik bir değişime işaret eder
Seçenekler
A
I-II ve III
B
I ve V
C
IV ve V
D
II-III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Sigerus'un metafizik anlayışı Yeniplatoncu bazı unsurlar içermektedir. O'na göre varlık ve bir aynı şeyi işaret eden; ancak eşanlamlı olmayan şeylerdir. Ayrıca “esse” ve “potentia ad esse” bileşimi, aslında bütün yaratılmış olanları etkileyen ve aynı zamanda belirleyen metafizik bir bağımlılıktır. Doğru cevap A'dır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Boethius Dacus'un anlayışını en doğru şekilde tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak mümkündür
B
Dünyanın ilahi bir irade tarafından ve yoktan var edildiği anlayışını kanıtlamaya çalışır
C
Aklın ilkeleri vahyin hakikatlerinden daha önemlidir
D
Sadece bireysel ve bozulmaya müsait olan tözlerde esse ve potentia ad esse'nin bileşim söz konusudur
E
Tanrı ilk varlık ve bütün şeylerin ilk nedeniolduğu için saf bir varoluşu temsil eder
Açıklama:
Dacus'a göre aklın ilkeleri vahyin hakikatlerinden daha önemlidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Eskiçağ Felsefesindeki physis'in varolanları kendisine araştırma konusu olarak almasını açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Hareketin mutlak başlangıcını araştırma konusu olarak alması
B
Oluşa tabi olan yapıları araştırma konusu olarak alması
C
Fiziğin yaratılış hakkında ortaya koyduğu önermeleri araştırma konusu olarak ele alması
D
Yaratma edimini araştırma konusu olarak ele alması
E
Oluşun ve bozuluşun fizik ve matematik denkleminde araştırma konusu olarak ele alınması
Açıklama:
Eskiçağ Felsefesindeki physis ya da doğa varolanları kendisine araştırma konusu olarak alır. Bu, oluşa tabi olan yapılar anlamına gelmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 67
Duns Scotus'a verilen Doctor Subtilis lakabı onun hangi özelliğini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Dahi
B
Varoluşçu
C
İnançlı
D
İncelikli
E
Kibar
Açıklama:
Duns Scotus'a verilen Doctor Subtilis lakabı; ince eleyip sık dokuyan, incelikli, titiz doktor anlamlarına gelmektedir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Duns Scotus tarafından yazılan eserler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Aristoteles’in De Anima Kitapları Üstüne Sorular
B
İlk İlkeler Hakkında
C
Karşılaştırmalı Okumalar
D
Aristoteles’in Metafizik’i Üstüne Çok İnce Sorular
E
Nedenlerin Zorunluluğu ve Olumsallığı Hakkında
Açıklama:
Nedenlerin Zorunluluğu ve Olumsallığı Hakkında Sigerus De Brabant tarafından yazılmış eserlerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 69
- İşaret edilebilir dünyada olup bitenlere ilişkin bilgimizi hem soyutlama hem de soyutlama yoluyla elde ederiz
- Sezgisel bilgi, gerçeklik denilen aktüel varoluşların dünyasında yer alan şeylerin bilgisidir.
- Soyutlayıcı bilgi, bütün bireysellerde ortak olan bir yapı hakkında da ortaya çıkabilir
- imgelemin doğası gereği şimdi ve burada olması gerekli değildir
- Ruhun güçleri arasında formel olarak belirlenmiş bir ayırım bulunmaz
Seçenekler
A
III ve V
B
I-II ve III
C
II-III ve IV
D
III-IV ve V
E
I ve II
Açıklama:
Duns Scotus’a göre İşaret edilebilir dünyada olup bitenlere ilişkin bilgimizi, soyutlama yoluyla elde ederiz. Ayrıca, insanın en yüksek güçleri onun aklı ve iradesidir. Ruhun güçleri arasında formel olarak belirlenmiş bir ayırım söz konusuysa da bu güçler temel itibariyle birbiriyle özdeştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 70
Duns Scotus, Thomas Aquinas'ı ile Tanrı'nın kanıtlaması ile ilişkili olarak hangi konuda eleştirmiştir?
Seçenekler
A
Duyulanabilir alanı ve duyu tecrübesine konu olan olguları tercih etmesini
B
Varoluşunun etkilerinden hareket etmesini
C
Sezgisel bilgiyle Tanrıya ulaşmaya çalışmasını
D
Ontolojik bilgiden yola çıkmasını
E
Tümel önermeler üzerine odaklanmasını
Açıklama:
Thomas Aquinas, Tanrı’nın varoluşunun etkilerinden hareketle bu etkilerin nedeni olan O’na ulaşmaya çalışmış ve kanıtlamasını bu anlayış üzerine biçimlendirmiştir. Duns Scotus da, Thomas Aquinas’la bu başlangıç noktasında hemfikir olmakla beraber Thomas Aquinas’ın, etkilerin görünür olduğu alan olan duyulanabilir alanı ve duyu tecrübesine konu olan olguları tercih etmesini eleştirmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 71
Scotusun ahlak anlayışının temelinde aşağıdakilerden hangisi vardır?
Seçenekler
A
Akıl
B
İrade
C
Benlik
D
Tecrübe
E
Rasyonel düşünce
Açıklama:
Scotus ahlak anlayışını iradenin ve iyinin üzerine oturtmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 72
“Günümüzde Tanrı’nın mucizeleri ile uğraşacak halimiz yok; zira doğal bir tarzda doğa nesnelerini araştırıyoruz” sözünü hocasının ardından yineleyen felsefeci ve öğretim görevlisi kimdir?
Seçenekler
A
Sigerus de Brabant
B
İbn Rüşd
C
Albertus Magnus
D
Boethius Dacus
E
Ionnes Duns Scotus
Açıklama:
Doğru cevap Sigerus de Brabant
Soru 73
Yunanca’dan Latince’ye çevirmeler yapan, “Çevirmenlerin Prensi” lakaplı çevirmen kimdir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Albertus Magnus
C
Guilelmus de Moerbeka
D
Pierre Abélard
E
René Descartes
Açıklama:
Doğru cevap Guilelmus de Moerbeka
Soru 74
Yüzyılın başlarında Paris Üniversitesi’nin yasakladığı Aristoteles’e ait olan iki eser aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Politika - Poetika
B
Fizik - Metafizik
C
Fizik - Retorik
D
Metafizik - Poetika
E
Politika - Retorik
Açıklama:
Doğru Cevap Fizik - Metafizik
Soru 75
“10 Aralık 1270 yılında Kardinal E. Tempier, temelde dört yanlışı içeren toplam on üç felsefi önerme hakkında suçlama yayınladı.”
Aşağıdakilerden hangisi bu dört yanlış içerisinde sayılamaz?
Aşağıdakilerden hangisi bu dört yanlış içerisinde sayılamaz?
Seçenekler
A
Akıl birliği
B
Ahlaki belirlenimcilik
C
Dünyanın ezedi-ebediliği
D
Varolma edimi
E
İlahi basiret
Açıklama:
Doğru cevap Varolma edimi
Soru 76
Iohannes Duns Scotus’un bilgi anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İnsan aklı doğuştan boştur.
B
Duyularımız aracılığıyla elde ettiğimiz imgelerdeki maddi unsurlar etkin akıl tarafından soyutlanmaktadır.
C
Soyutlama aracılığıyla ortaya çıkan anlaşılabilir nesneler edilgin akılda yer almaktadır.
D
Dünyadaki bireysel varoluşlar duyular tarafından algılanamaz, yalnızca akıl tarafından kavranır.
E
Tümelleri, nereden soyutlanacaklarını bilmeden bireysel olanın içinden soyutlamak asla olanaklı değildir.
Açıklama:
Dünyadaki bireysel varoluşlar duyular tarafından algılanamaz, yalnızca akıl tarafından kavranır.
Soru 77
“Herhangi bir varolanın kendisini üretmesi düşünülebilecek bir şey değildir.” görüşü aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Iohannes Duns Scotus
B
Thomas Aquinas
C
Boethius Dacus
D
Aristoteles
E
Sigerus de Brabant
Açıklama:
Iohannes Duns Scotus
Soru 78
Boethius Dacus’un Dünyanın Ezedi-Ebediliği anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Varolmayan şeyler hakkında doğru önermeler kurmak olanaksızdır.
B
Dünya’nın ilahi irade tarafından yaratılmış olduğuna ilişkin önerme bilim tarafından açıklanamaz.
C
Yaratılış olanaksızdır; ne var ki, insan tarafından ortaya konulan karşıt görüş de sahiplenilmelidir.
D
Dünya ilahi bir irade tarafından yaratılmıştır.
E
İman, Tanrı’nın mucizeleri ile doğaüstü bir açıklamanın üstüne kurulmuştur.
Açıklama:
Dünya ilahi bir irade tarafından yaratılmıştır.
Soru 79
Aşağıdaki felsefecilerden hangisi 13. Yüzyılda İbn Rüşd’cülerin bilinen lideri olarak görülürdü?
Seçenekler
A
Boethius Dacus
B
Sigerus de Brabant
C
Iohannes Duns Scotus
D
Thomas Aquinas
E
Albert Magnus
Açıklama:
Sigerus de Brabant
Soru 80
Iohannes Duns Scotus’a göre bilgimizin kaynağı nereden gelmektedir?
Seçenekler
A
Akıl
B
Sezgiler
C
Duyular
D
Merak
E
Toplum
Açıklama:
Duyular
Soru 81
“Herhangi bir şey düzenli bir şekilde cereyan ediyor ve serbest bir nedene dayanmıyorsa, bu şey o nedenin doğal bir etkisidir.”
Bu bakış açısı aşağıdaki felsefecilerden hangisine aittir?
Bu bakış açısı aşağıdaki felsefecilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Iohannes Duns Scatus
B
Boethius Dacus
C
İbn Rüşd
D
Aristoteles
E
Henricus de Gundavo
Açıklama:
Iohannes Duns Scatus
Soru 82
13. yüzyılda Yunancadan Latinceye yaptığı çevirilerle döneminin ufkunu değiştiren ve yaptığı çevirilerle Çevirmenlerin Prensi unvanını alan düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Moerbeka
B
İbn Rüşd
C
Cusanus
D
Boethius
E
Anselmus
Açıklama:
Moerbeka yaptığı başarılı çevirilerle on üçüncü yüzyılın düşünsel ufkuna eşsiz katkılar sunmuştur
Soru 83
On üçüncü yüzyıl Batı düşüncesini en çok etkilemiş İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbn Tufeyl
B
İbn Rüşd
C
Gazali
D
Farabi
E
Eşari
Açıklama:
İbn Rüşd, 13. yüzyıl Avrupasına yaptığı etkilerle Latin İbn Rüşdcülüğünün ortaya çıkmasına yol açarak Batıyı en çok etkilemiş İslam düşünürü olmuştur
Soru 84
İbn Rüşdcülerin model olarak aldıkları filozof hangisidir?
Seçenekler
A
Seneca
B
Pythagoras
C
Plotinos
D
Platon
E
Aristoteles
Açıklama:
İBn Rüşdcülük neredeyse tamamen Aristoteles'in kapsamlı bir yorumuna dayanır.
Soru 85
Sigerus'a göre aşağıdakilerden hangisi bütün yaratılmışları belirleyen temel metafizik bağımlılığın doğru formülüdür?
Seçenekler
A
Varlık ve Tanrı bireşimi
B
Varlık ve varolma potansiyeli bireşimi
C
Var olma potansiyeli ile yok olma potansiyeli bireşimi
D
Varolma ile Tanrı bireşimi
E
Tanrı ile yok olma potansiyeli bireşimi
Açıklama:
Sigerus'a göre varlık ile varolma potansiyeli bireşimi bütün yaratıkları bağlayan metafizik bireşimdir
Soru 86
Sigerus'a göre evrendeki olumsallığın nedeni nedir?
Seçenekler
A
Tanrı'nın dünyadaki işlere karışması
B
Tanrı
C
Madde
D
Ruh
E
İnsan
Açıklama:
Sigerus'a göre evrendeki bütün olumsallık maddeden kaynaklanır. Tanrı'nın evrene müdahalesinin olumsallıkla bir ilgisi yoktur
Soru 87
Sigerus'a göre Tanrı'nın dahi gelecekteki olayları bilememesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yokluk
B
Amaçlılık
C
Zorunluluk
D
Olumsallık
E
Nedensellik
Açıklama:
Gelecekteki olaylar olumsal oldukları ve olumsal olan asla önceden kestirilemeyeceği için Sigerus'a göre gelecekteki olayları Tanrı bile önceden bilemez.
Olumsallık
Olumsallık
Soru 88
"Sigerus, insandaki öz ve ... her ikisinin de Tanrı tarafından yaratıldığını söyleyerek kendisinden önceki filozofların ve çağdaşı olan pek çok filozofun görüşlerine de karşı çıkmıştır."
Cümlede noktalı yere hangisi gelmelidir?
Cümlede noktalı yere hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Varoluşun
B
Ruhun
C
Görmenin
D
Bedenin
E
Aklın
Açıklama:
Sigerus insandaki öz ve varoluşun her ikisini de Tanrı'nın yarattığını söyleyerek kendisinden önceki ve çağdaşı pek çok filozoftan farklılaşmıştır.
Soru 89
Boethius Dacus'a göre dünyaya ilişkin bilimsel yasaların zorunlu olamamalarının nedeni nedir?
Seçenekler
A
İnsanla evren arasındaki kopukluk
B
Tanrı'nın niyetinin belirsizliği
C
İnsan aklının yetersizliği
D
Dünyadaki şey durumlarının zorunlu olmamaları.
E
Evrendeki amaçsızlık
Açıklama:
Dacus'a göre dünyadaki şeylerin durumları hiçbir zorunluluk sergilemediği için onlara ilişkin bilgimiz de zorunlu olamaz
Dünyadaki şey durumlarının zorunlu olmamaları
Dünyadaki şey durumlarının zorunlu olmamaları
Soru 90
Boethius Dacus'a göre evrenin doğal nedenlerini ve akıl yoluyla ortaya konmuş ilkelerini inceleyen disiplin hangisidir?
Seçenekler
A
Bilim
B
Zanaat
C
Felsefe
D
Din
E
Sanat
Açıklama:
Boethius Dacus'a göre felsefenin ana işlevi evrenin akıl yoluyla ortaya konmuş ana ilkelerini araştırmaktır
Soru 91
"Duns Scotus'a göre insanın en yüksek güçleri akıl ve ...dir."
Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
El becerisi
B
Zanaat
C
Beden
D
Nefis
E
İrade
Açıklama:
Johannes Scotus'a göre insanın en yüksek güçleri akıl ve iradedir.
İrade
İrade
Ünite 7
Soru 1
Ockhamlı William’a göre aşağıdakilerden hangisi, Tanrı’nın şeklen olumsuz ama anlamca olumlu sıfatlarından biridir?
Seçenekler
A
Ölümsüzlük
B
Akıl
C
İrade
D
Yaratıcılık
E
Kanıtlanamazlık
Açıklama:
Guillelmus de Ockham’ın yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Ockham'a göre dünyadaki sıfatların hepsi birer kavram olduğu için birbirinden farklı değildir. Bu yüzden bir ifade olumsuzluk içermekle beraber, aynı zamanda olumlu bir özellik gösterebilir, çünkü ifade farklı olabileceği halde, "öz" başka bir şeyi aktarabilir.
Ockham'a göre dünyadaki sıfatların hepsi birer kavram olduğu için birbirinden farklı değildir. Bu yüzden bir ifade olumsuzluk içermekle beraber, aynı zamanda olumlu bir özellik gösterebilir, çünkü ifade farklı olabileceği halde, "öz" başka bir şeyi aktarabilir.
Soru 2
Nicolaus Cusanus’a göre evren hakkında aşağıdakilerden hangisini söylemek yanlıştır?
Seçenekler
A
Dünya da diğer gök cisimleri gibi hareket eder.
B
Evren sınırsız bir yapıdır.
C
İnsan evreni hiçbir zaman tam anlamıyla bilemez.
D
Evrendeki tüm hareketler mekânla göreli bir ilişki içindedir.
E
Evrenin bir merkezi vardır.
Açıklama:
Nicolaus Cusanus’un Tanrı ve insan anlayışını tartışabileceksiniz.
Casanus'a göre evrende mükemmel denebilecek bir daire olmadığından evrenin bir merkezinden söz edemeyiz.
Casanus'a göre evrende mükemmel denebilecek bir daire olmadığından evrenin bir merkezinden söz edemeyiz.
Soru 3
Ockham’a göre bireysel şeylerin tecrübeye dayalı ilk bilgisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duyum
B
Soyutlayıcı bilgi
C
Algı
D
Akıl bilgisi
E
Sezgisel bilgi
Açıklama:
Guillelmus de Ockham’ın Tanrı ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Ockham'a göre bilme,bireysel olguların dolaysız bir tecrübesi ile başlamaktadır. Herhangi bir şeyin sezgisel bilgisi, o şeyin varolup olmadığına ilişkin bilgi verir.
Ockham'a göre bilme,bireysel olguların dolaysız bir tecrübesi ile başlamaktadır. Herhangi bir şeyin sezgisel bilgisi, o şeyin varolup olmadığına ilişkin bilgi verir.
Soru 4
Nicolaus Cusanus’un felsefesinde aşağıdaki kavramlardan hangisi Tanrı’ya karşılık gelecek şekilde kullanılmıştır?
Seçenekler
A
İmago Dei
B
Potentia ad Esse
C
Maksimus
D
Suppositio
E
Esse
Açıklama:
Nicolaus Cusanus’un Tanrı ve insan anlayışını tartışabileceksiniz.
Maximus, "mutlak ve sınırsız" anlamında Tanrı'dır.
Maximus, "mutlak ve sınırsız" anlamında Tanrı'dır.
Soru 5
Cins ve tür kavramları hakkında aşağıda dile getirilen yargılardan hangisi Ockham’a ait değildir?
Seçenekler
A
Zihin tarafından şekillendirilmiş kavramlardır.
B
Zihnin dışında bulunmazlar.
C
Şeylerin özlerini açıklarlar.
D
Şeylerin özünü oluştururlar.
E
Şeylerin özlerini imlerler.
Açıklama:
Guillelmus de Ockham’ın Tanrı ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Cinsler ve türler zihin dışında bulunmamaktadırlar ve onlar şeylerin özü değildir.
Cinsler ve türler zihin dışında bulunmamaktadırlar ve onlar şeylerin özü değildir.
Soru 6
Ockham’ın Ahlak anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Akıl ve irade ile belirlenen insani eylem biçimidir.
B
Ahlaki davranışların tek amacı iyiliktir.
C
Tanrının belirlediği ahlaki kurallara itaat etmek insanın varoluşsal zorunluluğudur.
D
Tanrının insanlara yüklediği ahlak kuralları olumsaldır.
E
Tanrının koyduğu ahlaki kurallar mutlaktır, asla değişmez.
Açıklama:
Guillelmus de Ockham’ın ahlak anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Tanrı ahlaki kurallarda istediği zaman dilediği değişikliklere gidebilir, çünkü ahlaki kurallar olumsaldır.
Tanrı ahlaki kurallarda istediği zaman dilediği değişikliklere gidebilir, çünkü ahlaki kurallar olumsaldır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Guillelmus Ockham ’ın Tanrı anlayışına ilişkin yanlış bir ifadedir.
Seçenekler
A
Akıl ancak soyutlama yaparak Tanrının bilgisine ulaşabilir.
B
Aklın birincil nesnesi maddi nesnelerin doğasıdır.
C
Tanrı maddi bir nesne değildir.
D
Tanrı ilk koruyucudur.
E
İnsan aklının Tanrıyı kanıtlaması neredeyse olanaksızdır.
Açıklama:
Guillelmus de Ockham’ın Tanrı ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Ockham, Tanrının somut olarak bir koruyucu olması durumunu açıklıkla ortaya koymaktadır.
Ockham, Tanrının somut olarak bir koruyucu olması durumunu açıklıkla ortaya koymaktadır.
Soru 8
Nicolaus Cusanus ’un “ öğrenilmiş cehalet ” adlı yapıtı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Hakikat, Tanrı ve insan arasındaki ilişkiyi konu edinir.
B
Aristoteles ’in bilgeliğini ön plana çıkarmaktadır.
C
Yeniplatoncu izler taşımaktadır.
D
Bu yapıtında cusanus Cehaletimizi bilmemiz gerektiğini savunmaktadır.
E
Tanrının bütün insanlara bilmeyi arzulamak gibi bir duyguyu aşıladığı söylenmektedir.
Açıklama:
Nicolaus Cusanus’un yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Nicolas Casanus, Aristoteles'in düşüncenin önündeki en büyük engel olduğunu düşünmekteydi.
Nicolas Casanus, Aristoteles'in düşüncenin önündeki en büyük engel olduğunu düşünmekteydi.
Soru 9
Nicolaus Cusanus’un evren anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İnsan evren hiç bir zaman tam olarak bilemeyecektir.
B
Evren, sınırlayan bir çevreden bahsedilemez.
C
Gezegenler sabittir ve dünya onların etrafında döner.
D
Evrenin bir merkezi yoktur.
E
Tanrı’nın bilgisi gibi evrenin bilgisi de ancak parçalı olarak elde edilebilir.
Açıklama:
Nicolaus Cusanus’un Tanrı ve insan anlayışını tartışabileceksiniz.
Dünya merkezde sabit biçimde durur ve diğer küreler onun etrafında dairesel bir hareket ortaya koyarlar.
Dünya merkezde sabit biçimde durur ve diğer küreler onun etrafında dairesel bir hareket ortaya koyarlar.
Soru 10
Nicolaus Cusanus’un insan anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
İnsan bir mikrokosmostur.
B
İnsan Tanrı’nn imgesinde yaratılmıştır.
C
İnsan, evrenin bir yansımasından başka bir şey değildir.
D
İnsan aynı anda hem maddilik, hem organiklik, hem akılsallık taşır.
E
Tüm insanlar varoluş katmanında mutlak sınırsızla birleşebilecek noktadadır.
Açıklama:
Nicolaus Cusanus’un Tanrı ve insan anlayışını tartışabileceksiniz.
Eğer insan varoluş katmanında Mutlak Sınırsızla birleşecek olsaydı, o zaman insan doğası her şeyin en yetkin tamlığı haline gelirdi(yani mükemmel bir varlık haline gelirdi).
Eğer insan varoluş katmanında Mutlak Sınırsızla birleşecek olsaydı, o zaman insan doğası her şeyin en yetkin tamlığı haline gelirdi(yani mükemmel bir varlık haline gelirdi).
Soru 11
Nicolaus cusanus’a göre insane mikrokosmos denmesinin sebebi aynı anda hanngi özelliklere sahip olmasından kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Madde, organic hayat, hayvani hayat ve akılsallık
B
Mantık, akılsallık ve cesaret
C
Sonsuzluk, akılsallık ve cesaret
D
İman, organic hayat ve hayvani hayat
E
İman, mantık ve akılsallık
Açıklama:
Nicolaus Cusanus’un Tanrı ve insan anlayışını tartışabileceksiniz.
İnsanın en önemli özeliği, aynı anda hem maddeyi, hem organik ve hayvani hayatı, hem de akılsallığı kendinde barındırabilmesidir.
İnsanın en önemli özeliği, aynı anda hem maddeyi, hem organik ve hayvani hayatı, hem de akılsallığı kendinde barındırabilmesidir.
Soru 12
“Ockham ’a göre ………dediğimiz bilgi türü, bireysel şeylerin tecrübeye dayalı ilk bilgisinden ibarettir” cümlesindeki boşluğu tamamlayınız.
Seçenekler
A
Sezgisel bilgi
B
Soyutlayıcı bilgi
C
Bileşik bilgi
D
Deneysel bilgi
E
Çıkarımlı bilgi
Açıklama:
Guillelmus de Ockham’ın Tanrı ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Sezgisel bilgi dediğimiz bilgi türü, bireysel şeylerin tecrübeye dayalı ilk bilgisinden başka bir şey değildir.
Sezgisel bilgi dediğimiz bilgi türü, bireysel şeylerin tecrübeye dayalı ilk bilgisinden başka bir şey değildir.
Soru 13
Guillelmus Ockham ’a göre aşağıdakilerden hangisi ilahi özü işaret eden sıfatlara örnek olamaz?
Seçenekler
A
Akıl
B
Yaratıcı
C
İrade
D
Ölümsüz
E
Ölümlü
Açıklama:
Guillelmus de Ockham’ın Tanrı ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Ockham'a göre Tanrı'nın bazı ilahi sıfatları vardır. Bu türden sıfatlara örnek olarak "ölümsüz" ve "bozulmaz" verilebilir.
Ockham'a göre Tanrı'nın bazı ilahi sıfatları vardır. Bu türden sıfatlara örnek olarak "ölümsüz" ve "bozulmaz" verilebilir.
Soru 14
Ockham ’a göre terimler üç farklı biçimde olabilirler .Aşağıdakilerden hangisinde bu ayrım doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
Zihinsel- Sözlü- Yazılı
B
Zihinsel- Deneysel- Duygusal
C
Sözlü- Yazılı- Bileşik
D
Soyut- Somut- Zihinsel
E
Zihinsel- Duygusal- Sözlü
Açıklama:
Guillelmus de Ockham’ın Tanrı ve bilgi anlayışını tartışabileceksiniz.
Ockham'a göre terimler üç farkı biçimde olabilirler: zihinsel-sözlü-yazılı.
Ockham'a göre terimler üç farkı biçimde olabilirler: zihinsel-sözlü-yazılı.
Soru 15
Hangisi Ockham' ın töz ve dokuz ilinek üzerine tartışma ve yorumlarının yer aldığı kitabıdır?
Seçenekler
A
Porphyrios’un Kitabı Üzerine Açıklama
B
Yüklemler Kitabı Üzerine Açıklama
C
Bütün Mantığın Summası
D
Mantık Hakkında Özlü Bilgiler Kitabı
E
Fizik Kitapları Hakkında Açıklama
Açıklama:
Ockham' ın Aristoteles' in kategorileri üzerine yazdığı kitap "Yüklemler Kitabı Üzerine Açıklama" kitabıdır.
Soru 16
Hangisi Ockham' ın Tanrı için kullandığı ikinci türden ilahi sıfatlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Mutlak üstün
B
Akıl
C
İrade
D
Ölümsüz
E
Bozulmaz
Açıklama:
Mutlak üstün kavramı Scotus' a aittir.
Soru 17
Var olmayan bir şeyin de sezgisel bilgisi olduğunu söyleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Scotus
B
Thomas Aquinas
C
Anselmus
D
Cusanus
E
Ockham
Açıklama:
Duns Scotus’a göre sezgisel bilginin nesnesi, varolan ve özneye verilmiş olandır. Soyutlayıcı bilginin nesnesi ise varolmak zorunda değildir. Ockham buna itiraz eder. Ona göre varolmayan bir şeyin de sezgisel bilgisi söz konusudur.
Soru 18
Hangi kavram sadece bir önerme içinde kullanıldığında bir terime ait olan özelliği belirtir?
Seçenekler
A
Suppositio
B
Nominalizm
C
Kategorematik
D
Sünkategorematik
E
Panteizm
Açıklama:
Ockham'ın dilsel ve mantıksal örgüde en önemli yere sahip olan terimlerle ilgili olan düflüncesi “suppositio” anlayışıdır. En basit anlatımıyla suppositio, “sadece bir önerme içinde kullanıldığında bir terime ait olan özellik”tir.
Soru 19
Ockham, kaç yılında nerede doğmuştur?
Seçenekler
A
1280 yılında Berlin' de doğmuştur.
B
1284 yılında Madrid'de doğmuştur.
C
1285 yılında Londra'da doğmuştur.
D
1287 yılında Atina' da doğmuştur.
E
1289 yılında Paris' de doğmuştur.
Açıklama:
Guillelmus de Ockham’ın hayatı hakkında fazla bir şey bildiğimiz söylenemez. On dördüncü yüzyılın en etkili ve büyük filozofu olan Ockham, aynı zamanda en önemli mantıkçılarından birisidir. Londra yakınlarındaki Surrey bölgesinde bulu- nan Ockham (Okkam okunur.) köyünde 1285 yılında dünyaya geldi. Doğru cevap c' dir.
Soru 20
Ockham, hangi eserinde "Tanrı’nın bir koruyucu olması" durumunu ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Expositio in Libros Physicorum (Fizik Kitapları Hakkında Açıklama )
B
Quaestiones in Libros Physicorum (Fizik Üzerine Sorular)
C
Summa Totius Logicae (Bütün Mantığın Summası)
D
Compendium Logicae (Mantık Hakkında Özlü Bilgiler Kitabı)
E
Quaestiones Variae (Çeşitli Sorular)
Açıklama:
Ockham, Fizik Üzerine Sorular (Quaestiones in Libros Physicorum) başlıklı eserinde Tanrı’nın bir koruyucu olması durumunu açıklıkla ortaya koymaktadır. Ona göre, herhangi birinin Tanrı’nın şeylerin üreticisi (yaratıcısı) olduğunu göstermesi şüphe götürür bir şeydir. Doğru cevap B' dir
Soru 21
Daha önceki düşünürlerin yaptıkları gibi Tanrı' yı bir etkileyici neden olarak görmeyen filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ockham
B
Socrates
C
Scotus
D
Aquinas
E
Aristoteles
Açıklama:
Ockham’ın, daha önceki filozofların yaptıkları gibi Tanrı’yı bir etkileyici neden olarak görmemesi ilgi çekici bir noktadır. Ona göre, insan aklının Tanrı’yı bir etkileyici ilk neden olarak kavraması ve üstelik bunu kanıtlaması nerdeyse olanaksız- dır. Bir şeyin etkileyici neden olabilmesi için, onun başka bir şey tarafından izlenmesi gereklidir. Doğru cevap A' dır.
Soru 22
Sadece bir önerme içinde kullanıldığında bir terime ait olan özelliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kategorematik
B
Sünkategorematik
C
Suppositio
D
Personalis
E
Simplex
Açıklama:
Dilsel ve mantıksal örgüde en önemli yere sahip olan terimlerle ilgili olarak burada dile getirilebilecek bir başka düşüncesi de “suppositio” anlayışıdır. En basit anlatımıyla suppositio, “sadece bir önerme içinde kullanıldığında bir terime ait olan özellik”tir.
Soru 23
Ockham'ın ölümünden sonra dünyaya gelen en çarpıcı düşünce insanı kimdir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Aristotales
C
Platon
D
Nicolaus Cusanus
E
Brixen
Açıklama:
Guilelmus de Ockham’ın ölümünden sonra dünya, artık yeni bir dönemin başlamasına hazırlanmaktaydı. Bu hazırlıklar sırasında, Ockham’ın ölümünden yaklaşık olarak yarım yüzyıl sonra, belki de on beşinci yüzyılın en çarpıcı düşünce insanı olan Nicolaus Cusanus dünyaya geldi. Doğru cevap D' dir.
Soru 24
On beşinci yüzyılın en çarpıcı düşünce insanı olan Nicolaus Cusanus kaç yılında dünyaya gelmiştir?
Seçenekler
A
1416
B
1420
C
1410
D
1389
E
1401
Açıklama:
Ockham’ın ölümünden yaklaşık olarak yarım yüzyıl sonra, belki de on beşinci yüzyılın en çarpıcı düşünce insanı olan Nicolaus Cusanus 1401 yılında dünyaya geldi. Bazıları onu ortaçağın son filozofu olarak tanıtırken bazıları da adcılık ile Yeniplatonculuğu o güne kadar denenmemiş bir tarzda birbirine bağlayan, kaynaştıran bir dahi olarak kabul etmektedir.
Soru 25
Nicolaus Cusanus' un İstanbul’daki görevinden dönüş yolculuğunda içine doğan bir düşünceden hareket ederek kaleme aldığı en ünlü yapıtı hangisidir?
Seçenekler
A
De Concordantia Catholica (Katolikliğin Uyumu Hakkında)
B
De Docta Ignorantia (Öğrenilmiş Cehalet Hakkında)
C
Maximum absolutus (Mutlak Sınırsız)
D
De Visione Dei (Tanrı’nın Görünüşü Hakkında)
E
Fizik Üzerine Sorular (Quaestiones in Libros Physicorum)
Açıklama:
İstanbul’daki görevinden dönüş yolculuğunda içine doğan bir düşünceden hareket ederek kaleme aldığı en ünlü yapıtı De Docta Ignorantia (Öğrenilmiş Cehalet Hakkında)’da eğitim sonucunda elde edilen cehaletin en büyük erdem olduğunu ileri sürmektedir.
Soru 26
Nicolaus Cusanus'a göre hangi filozof düşüncenin önündeki en büyük engel sayılıyordu?
Seçenekler
A
Aristotales
B
Platon
C
Sokrates
D
Ockham
E
Porphyrios
Açıklama:
Nicolaus Cusanus, Aristoteles’in düşüncenin önündeki en büyük engel olduğunu düşünmekteydi. Cusanus’un yargıların hakikati taşıyamayan cılızlığını ileri sürmesi Yeniplatoncu bir iz taşımaktadır. Cusanus, yapıtında, Sokrates’in bilgeliğini ön plana çıkarmaktadır. Doğru cevap A' dır.
Soru 27
Rodoslu Andronikos’un sınıflandırması neticesinde Aristoteles' in ilk felsefe yapıtına ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Mutlak sınırsız
B
Metafizik
C
Öğrenilmiş cehalet
D
Tanrı'nın görünüşü hakkında
E
Katoliğin uyumu hakkında
Açıklama:
Cusanus, yapıtında, Sokrates’in bilgeliğini ön plana çıkarmaktadır. Ona göre Sokrates, bilgisizli¤i hakkındaki bilgisi dışında hiçbir şey bilmemektedir. Aristoteles de, ilk Felsefe’sinde (yani Metafizikadlı yapıtında. Aristoteles’in yapıtı Rodoslu Andronikos’un sınıflandırması neticesinde Metafizik olarak anılır hale gelmiştir.
Soru 28
Sınırsız olana hiçbir şey karşıt olamayacağından o aynı zamanda her şeyin içindedir sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Copernicus
B
Giordano Bruno
C
Andronikos
D
Ockham
E
Cusanus
Açıklama:
Cusanus’a göre, Maksimus, yani sınırsız olan ile Birlik çakışırlar. Birlik, bütün bağıntılardan ve çelişkilerden bağımsız bir şekilde varolduğu için ona Mutlak Sınırsızlık adını da verebiliriz. Sınırsız olana hiçbir şey karşıt olamayacağından o aynı zamanda her şeyin içindedir (De Docta Ignorantia, I, 2; Maurer, 1982: 312).
Soru 29
Antiklerin sonuncusu muydu, yoksa modernlerin ilki mi sorusu hangisi için sorulabilir?
Seçenekler
A
Augustinus
B
Proklos
C
Dionysios
D
İbn Sina
E
Cusanus
Açıklama:
Her iki dönemin uzlaştırıcı ve birleştirici özelliklerini takip ettiği için bu soru Cusanus için sorulabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Hangisi Cusanus' un önemli eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
De Docta Ignorantia - Öğrenilmiş Cehalet
B
Expositio Super Librum Porphyrii - Porphyrios’un Kitabı Üzerine Açıklama
C
Expositio Super Librum Praedicamentorum - Yüklemler Kitabı Üzerine Açıklama
D
Summa Totius Logicae - Bütün Mantığın Özeti
E
Compendium Logicae - Mantık Hakkında Özlü Bilgiler Kitabı
Açıklama:
Öğrenilmiş Cehalet Cusanus' un önemli eserlerindendir. Diğerleri Ockham' ın eserleridir. Summa (latince) = summary (ingilizce = özet (Türkçe). Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Ockham’a göre “insan bir türdür” ifadesindeki
“insan” teriminin niteliğidir?
“insan” teriminin niteliğidir?
Seçenekler
A
Tinsel Suppositio
B
Yalın Suppositio
C
Maddi Suppositio
D
Kişisel Suppositio
E
Bileşik Suppositio
Açıklama:
Ockham' a göre “insan bir türdür” ifadesinde “insan” terimi basitçe kavramı işaret etmektedir ve bu da yalın suppositio (suppositio simplex) olur (suppositio (latince) = supposition (ngilizce) = varsayım (Türkçe)). Doğru cevap B'dir.
Soru 32
Hangisi Ockham' a göre Tanrı’ nın özünü “mutlak biçimde” ve “olumlu” olarak imleyen sıfatlarından biridir?
Seçenekler
A
İlk Nedenlik
B
Yaratıcılık
C
Bozulmazlık
D
Ölümsüzlük
E
İrade
Açıklama:
Ockham’a göre ahlak, aklın ve başka zihinsel koşulların dikte etmesi sonucunda belirlenen iradenin gücüne uygun düşen insani eylem biçimidir. Bu davranışların, eylem tarzlarının tek amacı “iyilik”tir. İyilik, herhangi bir şeyin olması gerektiği gibi olmasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 33
Nicolaus Cusanus’un evren anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır ?
Seçenekler
A
Dünya sabittir ve diğer gezegenler onun etrafında dönerler
B
Evrenin bir merkezi yoktur
C
Tanrı’nın bilgisi gibi evrenin bilgisi de ancak parçalı olarak elde edilebilir
D
Evrende çelişkilerin birliğinden kaynaklanan bir uyum vardır
E
Evren, bir sınır çevresine sahip olmamakla birlikte sınırsız da değildir
Açıklama:
Cusanus, Aristotelesçi evren anlayışını baştan sona redder. Cusanus’a göre dünya da diğer gök cisimleri gibi hareket etmekte ve hareketi de öteki hareketlere göre saptanmaktadır :: Aristotelesçi evren, merkezinde dünyanın bulunduğu sınırlı bir küreden ibarettir. Kürenin çevresinde sabit yıldızlar alemi yer almaktadır. Dünya merkezde sabit biçimde durur ve diğer küreler onun etrafında dairesel bir hareket ortaya koyarlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 34
Hangi ifade Cusanus’un insan anlayışına uygun değildir ?
Seçenekler
A
İnsan, evrenin yetkin bir yansımasından başka bir şey değildir
B
İnsan aynı anda hem maddilik, hem organiklik, hem akılsallık taşır
C
İnsan varlık derecesi bakımından meleklerden üstündür
D
İnsan bir mikrokozmozdur
E
İnsan Tanrı’ nın imgesinde yaratılmıştır.
Açıklama:
Nicolaus Cusanus’a göre insanın evrendeki yeri biriciktir; zira insan melekler ile fizik dünya arasında yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 35
Guillelmus de Ockham Oxford Üniversitesi'nde eğitim gördüğü dönemde hangi tarikata girmiştir?
Seçenekler
A
Cizvit
B
Dominiken
C
Fransisken
D
Benedikten
E
Karmel
Açıklama:
Guillelmus de Ockham yaklaşık olarak 1309 yılında Oxford Üniversitesi’nde eğitim gören genç biri olarak Fransisken tarikatına girmiştir.
Soru 36
İlk başlarda kaleme aldığı eserleri politik olmamasına rağmen, daha sonra pek çok politik yazı yazan ve İmparatora "Ey İmparator, sen beni kılıcınla savun; ben de seni kalemimle savunayım" sözlerini söylediği iddia edilen filozof kimdir?
Seçenekler
A
Cusanus
B
Suarez
C
Descartes
D
Ockham
E
Scotus
Açıklama:
Soruda verilen sözleri söyleyen filozof Ockham'dır. Kendisi Papa aleyhine de pek çok politik yazı yazmıştır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Guillelmus de Ockham'ın mantık yapıtları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Porphyrios'un Kitabı Üzerine Açıklama
B
Çeşitli Sorular
C
Fizik Kitapları Üzerine Sorular
D
Fizik Kitapları Hakkında Açıklama
E
Kader ve Gelecekteki Mümkün Şeyler ve Tanrı'nın Öncedenbilmesi Hakkında Araştırma
Açıklama:
Guillelmus de Ockham'ın mantık yapıtları arasında en önemlileri şunlardır: Expositio Super Librum Porphyrii (Porphyrios’un Kitabı Üzerine Açıklama), Expositio Super Librum Praedicamentorum (Yüklemler Kitabı Üzerine Açıklama - Bu kitapta Aristoteles’in Kategorileri, yani töz ve dokuz ilinek üzerine tartışmalar ve yorumlar yer almaktadır), Summa Totius Logicae (Bütün Mantığın Summası- Bu yapıtında Ockham terimler, önermeler ve argümanlar hakkında çeşitli görüş ve tezlerini kaleme almaktadır), Compendium Logicae (Mantık Hakkında Özlü Bilgiler Kitabı). Ockham’ın diğer yapıtları arasında Expositio in Libros Physicorum (Fizik Kitapları Hakkında Açıklama ), Summulae in Libros Physicorum (Fizik Kitapları Hakkında Özet), Quaestiones in Libros Physicorum (Fizik Kitapları Üzerine Sorular), Tractatus de Praedestinatione et de Praescientia Dei et Futuris Contingentibus (Kader ve Gelecekteki Mümkün Şeyler ve Tanrı’nın Öncedenbilmesi Hakkında Araştırma ), Quaestiones Variae (Çeşitli Sorular) bulunmaktadır.
Soru 38
Ockham'ın Tanrı kanıtlamaları ile Tanrı'nın nitelikleri konusundaki görüşleri hangi düşünüre daha yakındır?
Seçenekler
A
Scotus
B
Aristoteles
C
Anselmus
D
Aquinas
E
Cusanus
Açıklama:
Ockham, kendisinden önce neredeyse geleneksel hale gelen Tanrı kanıtlamaları ile Tanrı’nın nitelikleri konusunda Duns Scotus’un yaklaşımına karşıt bir tavır sergilemiştir. Aşağı yukarı Aristotelesçi bir çizgi üzerinde ilerleyen Ockham’a göre akıl, soyutlama yaparak Tanrı’nın bilgisine ulaşamaz. Zira, Aristoteles’te de olduğu gibi aklın birincil nesnesi maddi nesnelerin doğası, yani formudur.
Soru 39
I. Tanrı mutlak üstün, yetkin, biricik ve sonsuz, şeylerin etkin ve nihai nedenidir.
II. Tanrı maddi bir nesne değildir, bu yüzden insan aklı bu biçimde özellikleri olan bir varlığı algılamak bakımından yetersizdir.
III. "Tanrı vardır" önermesi kendinden apaçık bir özelliktedir.
IV. Tanrı'ya ilişkin olarak insanda bulunan bir kavram dolaysız bir şekilde Tanrı'nın özünü değil; fakat O'nunla ilgili insandaki zihinsel temsilleri içermektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri Ockham'ın Tanrı anlayışını yansıtmaktadır?
II. Tanrı maddi bir nesne değildir, bu yüzden insan aklı bu biçimde özellikleri olan bir varlığı algılamak bakımından yetersizdir.
III. "Tanrı vardır" önermesi kendinden apaçık bir özelliktedir.
IV. Tanrı'ya ilişkin olarak insanda bulunan bir kavram dolaysız bir şekilde Tanrı'nın özünü değil; fakat O'nunla ilgili insandaki zihinsel temsilleri içermektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri Ockham'ın Tanrı anlayışını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
I 'de yer alan "Tanrı mutlak üstün, yetkin, biricik ve sonsuz, şeylerin etkin ve nihai nedenidir" görüşü Duns Scotus'a aittir. III'de yer alan"Tanrı vardır önermesi kendinden apaçık bir özelliktedir" ifadesi ise Anselmus'un görüşüdür. Ockham'ın Tanrı anlayışı II ve IV numaralı ifadelerde verilmiştir.
Soru 40
Ockham'a göre hangisi Tanrı'nın ilahi sıfatları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İrade
B
Akıl
C
Kavranamaz
D
Ölümsüz
E
Bozulmaz
Açıklama:
Ockham'a göre Tanrı’nın bazı ilahi sıfatlarını kullanmak suretiyle O’nun hakkında birtakım bilgilere ulaşmak mümkündür. Bu sıfatların bazıları (1) ilahi özü mutlak bir şekilde ve olumlu olarak imlemektedir. Bu gruptaki sıfatlara “akıl” ve “irade” örnek verilebilir. Öteki kategori (2) altında anılan sıfatlar sadece ilahi özü değil; fakat aynı zamanda başka bir şeyi çağrıştırmaktadır. Bu türden sıfatlara örnek olarak “Yaratan” veya “Yaratıcı” verilebilir. Son olarak (3) olumsuzluk ifade eden sıfatlar gelmektedir. Bunlar, her ne kadar şeklen olumsuz iseler de anlamca olumlu bir özellik göstermektedirler. Bu türden sıfatlara örnek olarak da “ölümsüz” ve bozulmaz” verilebilir. Bu sıfatlar arasında görüldüğü gibi "kavranamaz" yer almamaktadır.
Soru 41
Ockham'a göre "insan teriminde beş harf vardır" ifadesindeki "insan" teriminin niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maddi Suppositio
B
Yalın Suppositio
C
Bileşik Suppositio
D
Dilsel Suppositio
E
Kişisel Suppositio
Açıklama:
Ockham, özellikle dil ve mantık konusunda son derecede geniş bir ufka sahiptir. Onun, bu dilsel ve mantıksal örgüde en önemli yere sahip olan terimlerle ilgili olarak bir düşüncesi de “suppositio” anlayışıdır (supposition (latince) = supposition (ingilizce) = varsayım (Türkçe)). En basit anlatımıyla suppositio, “sadece bir önerme içinde kullanıldığında bir terime ait olan özellik”tir. “İnsan koşuyor” ifadesinde “insan” terimi belli bir bireysel insanın yerine durmaktadır ve bu da bir kişisel suppositio (suppositio personalis) örneğidir. Bununla birlikte “insan bir türdür” ifadesinde “insan” terimi basitçe kavramı işaret etmektedir ve bu da yalın suppositio (suppositio simplex) olur. Bunun yanı sıra terim ne tür, ne de akıllı bir canlı yerine geçmiyorsa; yani, “insan teriminde beş harf vardır” ifadesindeki insan da maddi suppositio (suppositio materialis) olarak anlaşılmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Ockham'ın ahlak anlayışına göre yanlıştır?
Seçenekler
A
Ahlak, aklın ve başka zihinsel koşulların dikte etmesi sonucunda belirlenen iradenin gücüne uygun düşen insani eylem biçimidir.
B
Olması gerekeni belirleyen iradenin kendisidir.
C
Fizik dünyadaki varolanların hepsi birden, hem iyi olup hem de iyiyi arzulayamaz.
D
Tanrı'nın kötü bir şeyi meydana getirmesi, tanımı gereği, olanaksızdır.
E
İnsanın ahlaki yükümlülüğü, Tanrı'nın her şeye yeten gücü ile sınır tanımayan özgürlüğüne bağlıdır.
Açıklama:
Ockham'a göre fizik dünyadaki varolanların hepsi birden Tanrı’nın iradesine uygun bir şekilde varolduklarından (başka türlüsü zaten düşünülemeyecek bir şeydir) onların hepsi birden hem iyidir hem de iyiyi arzulamaktadır. Dolayısıyla C seçeneğinde yer alan ifade yanlıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
Eğitim sonucunda elde edilen cehaletin en büyük erdem olduğunu "Öğrenilmiş Cehalet Hakkında" (De Docta Ignorantia) adlı yapıtında ileri süren düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Ockham
B
Suarez
C
Scotus
D
Aristoteles
E
Cusanus
Açıklama:
Nicolaus Cusanus, İstanbul’daki görevinden dönüş yolculuğunda içine doğan bir düşünceden hareket ederek kaleme aldığı en ünlü yapıtı De Docta Ignorantia'da (Öğrenilmiş Cehalet Hakkında), eğitim sonucunda elde edilen cehaletin en büyük erdem olduğunu ileri sürmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
I. Maksimus Tanrıdır ve Maksimus her şey olduğundan onu aşabilecek, onun sınırlarının ötesinde varolma imkanı bulabilecek herhangi bir varoluştan söz etmek mümkün değildir. II. Tanrı, bütün insanlara bilmeyi arzulamak gibi bir duygu yerleştirmiştir. III. Sıradan akıl, bilinmeyenden bilinene doğru hareket etmektedir. IV. İnsanın mikrokozmoz özelliğinden dolayı herhangi bir insanın Tanrı'ya dönmesi, yaratılışın bizzat kendisinin Tanrı'ya dönmesi anlamına gelmektedir. Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri Cusanus'un Tanrı ve insan anlayışını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
Yalnız III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Cusanus'un Tanrı ve insan anlayışı ile ilgili olarak III numaralı ifadede yer alanlar dışında hepsi doğru bilgi içermektedir. Ancak Cusanus'a göre akıl, bilinmeyenden değil, bilinenden henüz bilinmeyene doğru hareket etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
Aşağıda verilen bilgilerin hangileri Nicolaus Cusanus’un İnsan-Mikrokosmos Anlayışına göre doğru bilgilerdir?I. Insanın evrendeki yeri biriciktir; zira insan melekler ile fizik dünya arasında yer almaktadır.II- İnsanın en önemli özelliği, aynı anda hem maddeyi, hem organik ve hayvani hayatı, hem de akılsallığı kendinde barındırabilmesidir.III- İnsan, evrenin en yetkin bir şekilde yansımasından başka bir şey değildir. IV- Cusanus’a göre insanın Tanrı’yı tanıması ne zihinselleştirme,ne de felsefileştirme vasıtasıyla oluşmaktadır.
Seçenekler
A
II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
I. Insanın evrendeki yeri biriciktir; zira insan melekler ile fizik dünya arasında yer almaktadır.
II- İnsanın en önemli özelliği, aynı anda hem maddeyi, hem organik ve hayvani hayatı, hem de akılsallığı kendinde barındırabilmesidir.
III- İnsan, evrenin en yetkin bir şekilde yansımasından başka bir şey değildir.
IV- Cusanus’a göre insanın Tanrı’yı tanıması ne zihinselleştirme,ne de felsefileştirme vasıtasıyla oluşmaktadır.
Hepsi Nicolaus Cusanus’un İnsan-Mikrokosmos Anlayışına göre doğru bilgilerdir. Buna göre doğru cevap C'dir.
II- İnsanın en önemli özelliği, aynı anda hem maddeyi, hem organik ve hayvani hayatı, hem de akılsallığı kendinde barındırabilmesidir.
III- İnsan, evrenin en yetkin bir şekilde yansımasından başka bir şey değildir.
IV- Cusanus’a göre insanın Tanrı’yı tanıması ne zihinselleştirme,ne de felsefileştirme vasıtasıyla oluşmaktadır.
Hepsi Nicolaus Cusanus’un İnsan-Mikrokosmos Anlayışına göre doğru bilgilerdir. Buna göre doğru cevap C'dir.
Soru 46
Guillelmus de Ockham’ın Tanrı ve bilgi anlayışı için aşağıda verilen bilgilerin hangileri doğrudur?I-İnsan, mutlak yetkinlikte olan Tanrı’yı algılayamaz; çünkü Tanrı maddi bir nesne değildir.II-Tanrı dışındaki şeylerden soyutlamalar yaparak bir Tanrı kavramı elde edilebilir.III-Ockham’a göre dünyadaki varolanların varoluşlarını koruyan bir koruyucu nedenden söz edilebilir.IV-Semavi cisimlerin dünya üzerindeki etkileri tecrübe edilebilir; ama Tanrı’nın etkilerini tecrübe etmek mümkün değildir.
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
I-İnsan, mutlak yetkinlikte olan Tanrı’yı algılayamaz; çünkü Tanrı maddi bir nesne değildir.
II-Tanrı dışındaki şeylerden soyutlamalar yaparak bir Tanrı kavramı elde edilebilir.
III-Ockham’a göre dünyadaki varolanların varoluşlarını koruyan bir koruyucu nedenden söz edilebilir.
IV-Semavi cisimlerin dünya üzerindeki etkileri tecrübe edilebilir; ama Tanrı’nın etkilerini tecrübe etmek mümkün değildir.
Yukarıda verilen bilgilerin hepsi Guillelmus de Ockham’ın Tanrı ve bilgi anlayışını desteklemektedir. Doğru cevap E'dir.
II-Tanrı dışındaki şeylerden soyutlamalar yaparak bir Tanrı kavramı elde edilebilir.
III-Ockham’a göre dünyadaki varolanların varoluşlarını koruyan bir koruyucu nedenden söz edilebilir.
IV-Semavi cisimlerin dünya üzerindeki etkileri tecrübe edilebilir; ama Tanrı’nın etkilerini tecrübe etmek mümkün değildir.
Yukarıda verilen bilgilerin hepsi Guillelmus de Ockham’ın Tanrı ve bilgi anlayışını desteklemektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 47
Ockham , aklın ve başka zihinsel koşullarınn dikte etmesi sonucunda belirlenen iradenin gücüne uygun düşen insani eylem biçimi olarak aşağıda verilen kavramların hangisini açıklamıştır?
Seçenekler
A
Ahlak
B
İrade
C
Sezgisel bilgi
D
Soyutlayıcı bilgi
E
Norm
Açıklama:
Ockham’a göre ahlak, aklın ve başka zihinsel koşulların dikte etmesi sonucunda belirlenen iradenin gücüne uygun düşen insani eylem biçimidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 48
Aşağıda verilen bilgilerden hangileri Ockham’ın Bilgi ve Tümel anlayışına göre doğrudur?I-Ockham’a göre bileşik olmayan bilgi kendi içinde ikiye ayrılır: Sezgisel Bilgi ve Soyutlayıcı BilgiII-Duyulanabilir nesnelerin duyular aracılığı ile tecrübe edilmesi neticesinde bir tür bilgi ortaya çıkmaktadır.III-Bilginin oluşması için iki kanal bulunmaktadır. Bunlardan ilki fiziksel yani duyulanabilir nesnelerin sezgisi, ikincisi ise psikolojik etkinliğin sezgisidir.IV-Sadece tümel bilgi değil; fakat aynı zamanda tikel olanların da soyut bir şekilde bilindiklerine tanıklık edebiliriz.
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
I-Ockham’a göre bileşik olmayan bilgi kendi içinde ikiye ayrılır: Sezgisel Bilgi ve Soyutlayıcı Bilgi
II-Duyulanabilir nesnelerin duyular aracılığı ile tecrübe edilmesi neticesinde bir tür bilgi ortaya çıkmaktadır.
III-Bilginin oluşması için iki kanal bulunmaktadır. Bunlardan ilki fiziksel yani duyulanabilir nesnelerin sezgisi, ikincisi ise psikolojik etkinliğin sezgisidir.
IV-Sadece tümel bilgi değil; fakat aynı zamanda tikel olanların da soyut bir şekilde bilindiklerine tanıklık edebiliriz.
Verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
II-Duyulanabilir nesnelerin duyular aracılığı ile tecrübe edilmesi neticesinde bir tür bilgi ortaya çıkmaktadır.
III-Bilginin oluşması için iki kanal bulunmaktadır. Bunlardan ilki fiziksel yani duyulanabilir nesnelerin sezgisi, ikincisi ise psikolojik etkinliğin sezgisidir.
IV-Sadece tümel bilgi değil; fakat aynı zamanda tikel olanların da soyut bir şekilde bilindiklerine tanıklık edebiliriz.
Verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
Ockham’a göre terimleri kaç ana kısımda değerlendirebiliriz?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Ockham’a göre terimleri iki ana kısımda değerlendirebiliriz: kategorematik terimler ve sünkategorematik terimler. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
Ortaçaınn son filozofu olarak tanınan, adcılık ile Yeniplatonculuğu o güne kadar denenmemiş bir tarzda birbirine bağlayan, kaynaştıran bir dahi olarak kabul edilen Filozof kimdir?
Seçenekler
A
Guilelmus de Ockham
B
Nicolaus Cusanus
C
Thomas Aquinas
D
Duns ScotusThomas
E
Aristoteles
Açıklama:
Nicolaus Cusanus 1401 yılında dünyaya geldi. Bazıları onu ortaçağın son filozofu olarak tanırken bazıları da adcılık ile Yeniplatonculuğu o güne kadar denenmemiş bir tarzda birbirine bağlayan, kaynaştıran bir dahi olarak kabul etmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
Aşağıda verilen bilgilerden hangileri Nicolaus Casanus'un tanrı ve insan anlayışı ile ilgili doğrudur?I-Mutlak Sınırsız, yani Tanrı, bizim anlama yetimizi aşan bir karakter sergilemektedir.II-Tanrı karşıtların çakışmasından başka bir şey değildir.III-Tanrı’nın kendisini yaratılışta gösterdiğini ve bundan dolayı da O’nun hakkında, en azından bir Yaratıcı olarak olumlu (pozitif) bir şeyler bilmemiz gerektiğini düşünmektedir.IV-Zihnin gücü sayesinde ortaya çıkan ve karşıtların çakışması anlamında biçimlenen ilahiyata birleştirici, bağlayıcı ilahiyat adını vermektedir
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-II-IV
D
I-II-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
I-Mutlak Sınırsız, yani Tanrı, bizim anlama yetimizi aşan bir karakter sergilemektedir.
II-Tanrı karşıtların çakışmasından başka bir şey değildir.
III-Tanrı’nın kendisini yaratılışta gösterdiğini ve bundan dolayı da O’nun hakkında, en azından bir Yaratıcı olarak olumlu (pozitif) bir şeyler bilmemiz gerektiğini düşünmektedir.
IV-Zihnin gücü sayesinde ortaya çıkan ve karşıtların çakışması anlamında biçimlenen ilahiyata birleştirici, bağlayıcı ilahiyat adını vermektedir
yukarıda verlen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
II-Tanrı karşıtların çakışmasından başka bir şey değildir.
III-Tanrı’nın kendisini yaratılışta gösterdiğini ve bundan dolayı da O’nun hakkında, en azından bir Yaratıcı olarak olumlu (pozitif) bir şeyler bilmemiz gerektiğini düşünmektedir.
IV-Zihnin gücü sayesinde ortaya çıkan ve karşıtların çakışması anlamında biçimlenen ilahiyata birleştirici, bağlayıcı ilahiyat adını vermektedir
yukarıda verlen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 52
Guillelmus de Ockham’a göre bileşik olmayan bilgi kendi içinde ikiye ayrılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisinde bu ayrım doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
Sezgisel Bilgi - Çıkarımlı Bilgi
B
Sezgisel Bilgi - Soyutlayıcı Bilgi
C
Soyutlayıcı Bilgi - Zihinsel Sezgi
D
Zihinsel Bilgi - Duyu Bilgisi
E
Duyu Bilgisi - Soyutlayıcı Bilgi
Açıklama:
Ona göre bilgi ikiye ayrılmaktadır: Bileşik bilgi ve bileşik olmayan bilgi. Bileşik olmayan bilgiye örnek olarak “Sokrates”, “insan” veya “beyaz” verilebilir. Bileşik bilgiye örnek olarak da “Sokrates beyaz bir insandır” ifadesinde olduğu gibi terimlerden oluşan bir önerme verilebilir. O halde bileşik bilgi, bir önermenin bilgisidir. Ockham’a göre bileşik olmayan bilgi kendi içinde ikiye ayrılır: 1. Sezgisel Bilgi; 2. Soyutlayıcı Bilgi Buna göre doğru cevap B'dir.
Soru 53
“Ockham’ın Usturası” olarak anılan ilkeye, verlilen diğer isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açıklamada Belirsizlik
B
Açıklamada Öncelik
C
Açıklamada Karşıtlık
D
Açıklamada Yalınlık
E
Açıklamada Sınırsızlık
Açıklama:
Ockham, şeylerin, yani evrende yer alan olguların, olayların, durumların, nesnelerin açıklanması konusunda, sonraki yıllarda “Ockham’ın Usturası” olarak anılacak bir yöntem ilkesi geliştirmiştir. Bu ilkeye, “açıklamada yalınlık” ilkesi de diyebiliriz. Doğru cevap D'dir.
Soru 54
İnsan, kendisi dışında varlıklarda ancak parça halinde ya da kısmen bulunan tüm kozmik ögelere, hep birden ve aynı anda sahiptir. Bu özelliğiyle o bir anlamda küçük bir kosmos gibidir. Aşağıdaki filozofların hangisi bu özelliği nedeniyle insana mikrokosmos, kainatın kendisine ise makrokosmos adını vermiştir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Guillelmus De Ockham
C
Duns Scotus
D
Scotus Erigena
E
Nicolaus Cusanus
Açıklama:
İnsan, kendisi dışında varlıklarda ancak parça halinde ya da kısmen bulunan tüm kozmik ögelere, hep birden ve aynı anda sahiptir. Bu özelliğiyle o bir anlamda küçük bir kosmos gibidir.Nicolaus Cusanus bu özelliği nedeniyle insana mikrokosmos, kainatın kendisine ise makrokosmos adını vermiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
- Birinci kitap maximum absolutus ile ilgilidir.
- İkinci kitap evreni ele almaktadır.
- Üçüncü kitap ilahiyat konularına eğilmektedir.
- Dördüncü kitap Tanrı ile ilgilidir.
- Beşinci kitap de docta ignorantia ile ilgilidir.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız V
C
I ve V
D
I, II ve III
E
II, IV ve V
Açıklama:
Cusanus’un bilgi anlayışını en iyi şekilde onun De Docta Ignorantia (Öğrenilmiş Cehalet) adlı yapıtından hareketle öğrenmek münkündür. Yukarıda da dile getirildiği gibi Cusanus, Doğu Kilisesi ile Roma arasında bir uzlaşı arayışı için gittiği İstanbul’dan Venedik’e dönüş yolculuğunda, gemide bir tür içe doğuş ile sarsılır. Bu içe doğuş hemen anılan yapıtını kaleme almasını sağlamıştır. De Docta Ignorantia adlı yapıt esas itibarıyla üç ana kitaptan oluşmuştur. Birinci kitap maximum absolutus (Mutlak Sınırsız) veya Tanrı ile ilgilidir. İkinci kitap, Sınırsız’ın kendini açması sonucunda ortaya çıkan evreni ele almaktadır. Üçüncü kitap ise daha çok ilahiyat konularına eğilmekte ve İsa ile ilgili bir sorgulama gerçekleştirmektedir.
Soru 56
Nicolaus Cusanus'un erken dönem yapıtlarından biri olan ve kilisenin birliği düşüncesini savunduğu eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
De Docta Ignorantia
B
De Concordantia Catholica
C
Expositio Super Librum Porphyrii
D
De Visione Dei
E
Summa Totius Logicae
Açıklama:
Erken dönem yapıtlarından birisi olan ve Kilise’nin birliği düşüncesini savunduğu De Concordantia Catholica (Katolikliğin Uyumu Hakkında)’da imanın ortaklaşa birliğinin Kilise’deki bütün yetkenin kaynağı olduğunu ileri sürmekteydi. Böylelikle Papa’nın kişisel yetkesinin Konsül’ün yetkesinden üstün olamayacağını savunmaktaydı. Doğru cevap B'dir.
Soru 57
Guillelmus de Ockham’a göre Tanrı bilgisine ulaşmak için akıl neden soyutlama yapamaz?
Seçenekler
A
Çünkü Tanrı somut değildir
B
Çünkü bu düşünce kabul görmez
C
Tanrı ile ilgili düşünceler kanıt gerektirmez
D
Tanrı tek olduğu için
E
Din adamları karşı çıktığı için
Açıklama:
Ockham’a göre Aristoteles’te de olduğu gibi aklın birincil nesnesi maddi nesnelerin doğası, yani formudur. Duns Scotus, Tanrı’yı “mutlak üstün, yetkin, biricik ve sonsuz, fleylerin etkin ve nihai nedeni” olarak anlamıştır. Bununla birlikte, Ockham’a göre insan aklı bu biçimde özellikleri olan bir varlığı algılamak bakımından yetersizdir. Çünkü Tanrı maddi bir nesne değildir.
Soru 58
Ockham’ın, daha önceki filozofların yaptıkları gibi Tanrı’yı bir etkileyici neden
olarak görmemesi ne sebepledir?
olarak görmemesi ne sebepledir?
Seçenekler
A
Tanrı’nın, “kendisine ve di¤erlerine yüklenebilir bazı ortak kavramlar sayesinde bizim tarafımızdan algılanabileceği”ni kabul etmektedir.
B
Bir şeyin etkileyici neden olabilmesi için, onun başka bir şey tarafından izlenmesi gereklidir.
C
Ockham, kendisinden önce neredeyse geleneksel hale gelen Tanrı kanıtlamaları
ile Tanrı’nın nitelikleri konusunda Duns Scotus’un yaklaşımına karşıt bir tavır sergilemiştir.
ile Tanrı’nın nitelikleri konusunda Duns Scotus’un yaklaşımına karşıt bir tavır sergilemiştir.
D
“Tanrı vardır” önermesinin kendinden apaçık bir özellikte olduğunu dile getirmiştir.
E
Ockham’a göre, ilahiyata ilişkin önermeler ilahi gerçekliği işaret ediyor olmaları bakımından ancak nesneldirler.
Açıklama:
Ona göre, insan aklının Tanrı’yı bir etkileyici ilk neden olarak kavraması ve üstelik bunu kanıtlaması neredeyse olanaksızdır. Bir şeyin etkileyici neden olabilmesi için, onun başka bir şey tarafından izlenmesi gereklidir. Dolayısıyla, Ockham’a göre, “bir etkin neden, varoluşu veya bulunuşu başka bir şey tarafından takip edilen şeklinde betimlenmelidir.”
Soru 59
Ockham, Tanrı'nın ikinci türden ilahi sıfatların da gene üç farklı kategoride değerlendirilebileceklerini düşünmektedir. Bu sıfatların bazıları ilahi özü mutlak bir şekilde ve olumlu olarak imlemektedir. Bu gruptaki sıfatlara “.....” ve “.....”örnek verilebilir. Bu cümlede boş yere hangi iki sözcük gelmelidir?
Seçenekler
A
Akıl ve Tanrı
B
Akıl ve irade
C
Akıl ve Bilim
D
Akıl ve istek
E
Akıl ve arzu
Açıklama:
Ockham, ikinci türden ilahi sıfatların da gene üç farklı kategoride değerlendirilebileceklerini düşünmektedir. Bu sıfatların bazıları (1) ilahi özü mutlak bir şekilde ve olumlu olarak imlemektedir. Bu gruptaki sıfatlara “akıl” ve “irade” örnek
verilebilir.
verilebilir.
Soru 60
Ockham, dönemindeki bilimin gereksinimine uygun bir bilgi anlayışı geliştirmiştir, ona göre bu bilgiler nelerdir?
Seçenekler
A
Bileşik bilgi ve bileşik olmayan bilgi
B
Anlaşılır ve araştırılır bilgi
C
Varolan ve varolmayan bilgi
D
Bilinen ve bilinmeyen bilgi
E
Kısa ve uzun bilgi
Açıklama:
Ockham, dönemindeki bilimin gereksinimine uygun bir bilgi anlayışı geliştirmiştir.
Ona göre bilgi ikiye ayrılmaktadır: Bileşik bilgi ve bileşik olmayan bilgi.
Ona göre bilgi ikiye ayrılmaktadır: Bileşik bilgi ve bileşik olmayan bilgi.
Soru 61
Ortaçağda Thomas Aquinas ve Duns Scotus gibi kendisinden önce gelen düşünürlerin ortalama bir gerçekçilik izlediğini söyleyen Ockham’ın tümeller yaklaşımı .......... (nominalizm) şeklinde belirlenmektedir.Boşluğa hangi sözcüğü koymak mümkün olabilir?
Seçenekler
A
Akılcılık
B
Tanrıcılık
C
Adcılık
D
Realist
E
Sofist
Açıklama:
Ortaçağda Thomas Aquinas ve Duns Scotus gibi kendisinden önce gelen düşünürlerin ortalama bir gerçekçilik izlediğini söyleyen Ockham’ın tümeller yaklaşımı adcılık (nominalizm) şeklinde belirlenmektedir.
Soru 62
“Ockham’ın Usturası” ne demektir?
Seçenekler
A
Ockham'ın dil'e getirilebilecek bir başka düşüncesi
B
Kategorematik terimler ve sünkategorematik terimler
C
Ockham, tümellerin adlar veya terimlerle özdeş olduklarını savunusu
D
Daima yalın açıklamaları yeğlememiz gerektiğini savunusu
E
Cinsler ve türler zihnin dışında bulunmamaktadır; onlar sadece zihindedir;öngörüsü
Açıklama:
Ockham, aynı konuda yalın ve karmaşık açıklamalarla karşı karşıya kaldığımızda, bunlar aynı açıklama düzeyine sahip oldukları sürece, daima yalın açıklamaları yeğlememiz gerektiğini savunmaktadır. Bu tarzda bir davranış aracılığıyla Ockham, sahte açıklamaların önünü kesmekte ve açıklamaya gerçekten katkı sağlama yeteneği olmayan unsurları eleme yolunu tercih etmektedir. Bu yaklaşıma felsefe tarihinde “Ockham’ın Usturası” adı verilmiştir.
Soru 63
Ockham’a göre, insanın ahlaki yükümlülüğü nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Bir yaratılmış olarak insan, bu ahlak kuralına koşul öne sürmeksizin uymak zorundadır
B
Tanrı’nın kötü bir şeyi meydana getirmesi tanımı gereği olanaksızlığı
C
Tanrı’da biriken Bilgelik, Sevgi, iktidar ve Merhamet gibi kavramlar
D
Tanrı’nın insanlara yüklediği ahlak kuralları olumsalı
E
Tanrı’nın her şeye yeten gücü ile sınır tanımayan özgürlüğü
Açıklama:
Ockham’a göre, insanın ahlaki yükümlülüğü Tanrı’nın her şeye yeten gücü ile
sınır tanımayan özgürlüğüne bağlıdır. Bu iki sıfat aynı zamanda ahlaklı olmanın en
üst kuralıdır.
sınır tanımayan özgürlüğüne bağlıdır. Bu iki sıfat aynı zamanda ahlaklı olmanın en
üst kuralıdır.
Soru 64
Nicolaus Cusanus'un tarih sahnesindeki tanımı nasıldır?
Seçenekler
A
Adcılık ile Yeniplatonculuğu o güne kadar denenmemiş bir tarzda birbirine bağlayan, kaynaştıran bir dahi
B
İlkçağ'ın son filozofu
C
Ortaçağ'ın ilk filozofu ve dahisi
D
Rahip ve zamanın ötesinde bir bilim adamı
E
Din ve felsefeyi birleştiren son filozof
Açıklama:
Nicolaus Cusanus 1401 yılında dünyaya geldi. Bazıları onu ortaçağın son filozofu
olarak tanıtırken bazıları da adcılık ile Yeniplatonculuğu o güne kadar denenmemiş
bir tarzda birbirine bağlayan, kaynaştıran bir dahi olarak kabul etmektedir.
olarak tanıtırken bazıları da adcılık ile Yeniplatonculuğu o güne kadar denenmemiş
bir tarzda birbirine bağlayan, kaynaştıran bir dahi olarak kabul etmektedir.
Soru 65
Cusanus’un bilgi anlayışını en iyi şekilde anlatan De Docta Ignorantia (Öğrenilmiş Cehalet) adlı yapıtında hangi ana temadan bahsedilir?
Seçenekler
A
Hakikat, Tanrı ve insan arasındaki ilişki
B
Tanrı ve cehalet
C
Dünya insan ve ednilmiş tecrübeler
D
İnsan ve evren arasındaki Tanrı anlayışı
E
Dünyanın varoluşu ve insanın amacı
Açıklama:
Cusanus bu yapıtında, hakikat, Tanrı ve insan arasındaki ilişkiyi değerlendirmektedir.
Soru 66
Cusanus, neden gezegenlerin eliptik yörüngeleri olduğuna dair düşüncenin babası sayılabilir?
Seçenekler
A
Nicolaus Cusanus’un evren anlayışı, insanın bu evreni hiçbir zaman tam anlamıyla bilemeyeceği düşüncesi ile bağlantılandırılmıştır.
B
Cusanus’a göre, insanın aynı zamanda nihai amacı da olan Tanrı’yı tanıması İsa’nın vahyi aracılığıyla gerçekleşmektedir.
C
Cusanus’a göre, evrende mükemmel denebilecek bir daire olmadığından
D
Cusanus, Tanrı’nın kendisini yaratılışta gösterdiğini ve bundan dolayı da O’nun
hakkında, en azından bir Yaratıcı olarak olumlu (pozitif) bir şeyler bilmemiz gerektiğini düşünmektedir.
hakkında, en azından bir Yaratıcı olarak olumlu (pozitif) bir şeyler bilmemiz gerektiğini düşünmektedir.
E
İnsanın Tanrı’ya dönmesi, yaratılışın bizzat kendisinin Tanrı’ya dönmesi anlamına gelecektir.
Açıklama:
Cusanus’a göre, evrende mükemmel denebilecek bir daire olmadığından evrenin
bir merkezinden söz edemeyiz. Oysa daha önceleri insanın varlığı nedeniyle
dünyanın merkeziliği böylelikle sorgulanan bir durum olmuştur. Böylelikle Cusanus,
belki de gezegenlerin eliptik yörüngeleri olduğuna dair düşüncenin babası
sayılabilir.
bir merkezinden söz edemeyiz. Oysa daha önceleri insanın varlığı nedeniyle
dünyanın merkeziliği böylelikle sorgulanan bir durum olmuştur. Böylelikle Cusanus,
belki de gezegenlerin eliptik yörüngeleri olduğuna dair düşüncenin babası
sayılabilir.
Soru 67
Ockham'ın tümeller yaklaşımı nasıl adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Yaratılış
B
Suppositio
C
Kategorematik
D
Sünkategorematik
E
Nominalizm
Açıklama:
Ortaçağda Thomas Aquinas ve Duns Scotus gibi kendisinden
önce gelen düşünürlerin ortalama bir gerçekçilik izlediğini söyleyen Ockham’ın
tümeller yaklaşımı adcılık (nominalizm) şeklinde belirlenmektedir.
önce gelen düşünürlerin ortalama bir gerçekçilik izlediğini söyleyen Ockham’ın
tümeller yaklaşımı adcılık (nominalizm) şeklinde belirlenmektedir.
Soru 68
Ockham’a göre insan aklının Tanrıyı algılayamamasının nedeni nedir?
Seçenekler
A
Tanrı’nın maddi bir nesne olmaması
B
Tanrı’nın algılanmak istememesi
C
Teknolojik gelişmelerin yetersiz olması
D
Tanrı’nın etkileyici neden olması
E
İnsanların günahkar olması
Açıklama:
Ockham’a göre akıl, soyutlama yaparak Tanrının bilgisine ulaşamaz. Zira, Aristoteles’te de olduğu gibi aklın birincil nesnesi maddi nesnelerin doğası, yani formudur. Fakat Tanrı maddi bir nesne değildir.
Soru 69
Ockham bilgiyi, bileşik bilgi ve bileşik olmayan bilgi olarak ikiye ayırmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bileşik bilgiye örnek olarak verilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi bileşik bilgiye örnek olarak verilebilir.
Seçenekler
A
Bilgisayar
B
Kırmızı
C
İnsan
D
Kadife Koltuk
E
Hanımeli
Açıklama:
D şıkkındaki bilgi bileşik bilgiye örnektir. Fakat A,B,C ve E şıklarında verilenler bileşik olmayan bilgiye örnektir.
Soru 70
Aşağıdaki şıklardan hangisinde Ockham’ın terimlerle ilgili sunduğu olası biçimler doğru verilmiştir.
Seçenekler
A
Zihinsel, İşitsel, Görsel
B
Zihinsel, Duyusal, Duygusal
C
Zihinsel, Sözlü, Yazılı
D
Zihinsel, İmgesel, Bilişsel
E
Zihinsel, Simgesel, İşitsel
Açıklama:
Ockham’a göre terimler üç farklı biçimde olabilirler. 1) Zihinsel; 2) Sözlü; 3) Yazı
lı (Maurer, 1982: 277).
lı (Maurer, 1982: 277).
Soru 71
Ockham’ın aynı açıklama düzeyine sahip iki anlatımdan karmaşık ve uzun olanının değil yalın ve kısa olanının tercih edilmesi gerektiğini savunan yaklaşımı felsefe tarihinde nasıl adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Ockham’ın yalınlığı
B
Ockham’ın baltası
C
Ockham’ın anlatımı
D
Ockham’ın usturası
E
Ockham’ın testeresi
Açıklama:
Ockham, sahte açıklamaların önünü
kesmekte ve açıklamaya gerçekten katkı sağlama yeteneği olmayan unsurları eleme yolunu tercih etmektedir. Bu yaklaşıma felsefe tarihinde “Ockham’ın Usturası”
adı verilmiştir.
kesmekte ve açıklamaya gerçekten katkı sağlama yeteneği olmayan unsurları eleme yolunu tercih etmektedir. Bu yaklaşıma felsefe tarihinde “Ockham’ın Usturası”
adı verilmiştir.
Soru 72
Cusanus’a göre cehaletimizin farkına varmak bize ne kazandırır?
Seçenekler
A
Alçak gönüllü olmayı
B
Öğrenecek daha çok şeyin olduğu bilgisini
C
Haddimizi aşmamayı
D
Kendimizi kabullenmeyi
E
Diğer insanları yargılamamayı
Açıklama:
Şayet cehaletimize ilişkin bilgimizi bütünüyle elde edebilirsek, o zaman öğrenilmiş cehalet denilen duruma yükselmemiz işten bile olmayacaktır. Böylelikle insanlar bilgisizliklerini ne kadar fazla bilirlerse, o kadar fazla öğrenecekleri şey olduğunu da farkedeceklerdir (De Docta Ignorantia, I, 1).
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Ockham’ın mantık üzerine yapıtlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Pophyrios’un Kitabı Üzerine Açıklama
B
Yüklemler Kitabı Üzerine Açıklama
C
Bütün Mantığın Summası
D
Mantık Hakkında Özlü Bilgiler Kitabı
E
Aklın Yönetimi İçin Kurallar
Açıklama:
Mantık yapıtları arasında en önemlileri şunlardır: Expositio Super Librum
Porphyrii (Porphyrios’un Kitabı Üzerine Açıklama), Expositio Super Librum Praedicamentorum (Yüklemler Kitabı Üzerine Açıklama - Bu kitapta Aristoteles’in Kategorileri, yani töz ve dokuz ilinek üzerine tartışmalar ve yorumlar yer almaktadır),
Summa Totius Logicae (Bütün Mantığın Summası - Bu yapıtında Ockham terimler, önermeler ve argümanlar hakkında çeşitli görüş ve tezlerini kaleme almaktadır), Compendium Logicae (Mantık Hakkında Özlü Bilgiler Kitabı).
Porphyrii (Porphyrios’un Kitabı Üzerine Açıklama), Expositio Super Librum Praedicamentorum (Yüklemler Kitabı Üzerine Açıklama - Bu kitapta Aristoteles’in Kategorileri, yani töz ve dokuz ilinek üzerine tartışmalar ve yorumlar yer almaktadır),
Summa Totius Logicae (Bütün Mantığın Summası - Bu yapıtında Ockham terimler, önermeler ve argümanlar hakkında çeşitli görüş ve tezlerini kaleme almaktadır), Compendium Logicae (Mantık Hakkında Özlü Bilgiler Kitabı).
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Cusanus'un insan-mikrokosmos anlayışı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
İnsanın evrendeki yeri biriciktir; zira insan melekler ile fizik dünya arasında yer almaktadır
B
Her bireysel şey, az ya da çok evrenin bir büzülmesi olarak anlaşılabilir
C
İnsan, evrenin en yetkin bir şekilde yansımasından başka bir şey değildir
D
Cusanus’a göre insana mikrokosmos demek doğru olacaktır
E
“Tanrı vardır” önermesi, fizik dünyada yaşayan bir insan için açık bir önerme değildir
Açıklama:
A,B,C,D şıklarında Cusanus'un insan-mikrokosmos anlayışına dair ifadelere yer verilmişken, E şıkkında verilen ifade Ockham'ın Tanrı ve varlık anlayışı ile ilgilidir.
Soru 75
Aşağıdaki şıklardan hangisinde Cusanus'un ifade ettiği çelişmezlik ilkesini açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Birbiriyle çelişik olan iki şey aynı anda doğru olamaz
B
Çelişki şüpheyi doğurduğu için zararlı bir durumdur
C
Çelişki zihnin yanılsamasıdır
D
Tanrı ile doğa birbirleriyle çelişmez
E
Akıl ile duygular birbirleriyle çelişmemelidir
Açıklama:
Cusanus’a göre aklımız gidimli bir yeti, bir nesneden ötekine giderek bilgiyi elde etmeye çalışan bir yapıdır. Bu yapının sahip olduğu ilk kural çelişmezlik ilkesidir. Bu ilkeye
göre birbiriyle çelişik olan iki şey aynı anda doğru olamaz.
göre birbiriyle çelişik olan iki şey aynı anda doğru olamaz.
Soru 76
Cusanus'un en ünlü yapıtı De Docta Ignorantia'da ileri sürülen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cehalet mutluluktur
B
Cahillerle bir arada olmak insana zarar verir
C
Eğitim sonucunda elde edilen cehalet en büyük erdemdir
D
Eğitim cehaletin ortadan kalkması için en önemli şeydir
E
Cehalet ile mücadele etmek devletin görevidir
Açıklama:
İstanbul’daki görevinden dönüş yolculuğunda içine doğan bir düşünceden hareket ederek kaleme aldığı en ünlü yapıtı De Docta Ignorantia (Öğrenilmiş Cehalet Hakkında)’da eğitim sonucunda elde edilen cehaletin en büyük erdem olduğunu ileri sürmektedir.
Soru 77
Ockham'ın ilahiyat alanında hiçbir zaman magister ünvanını alamamış olmasının temel sebebi nedir?
Seçenekler
A
Sapkınlıkla suçlanması
B
Eserlerinin niteliksel yoksunluğu
C
Bu yönde istek ve çabasının olmaması
D
Papa'ya karşı muhalefet etmesi
E
Asil köklerden gelmemesi
Açıklama:
Ockham hiçbir zaman ilahiyat alanında magister unvanını alamadı. Bunda, üniversitenin rektörü olan ve Ockham’ı sapkınlıkla suçlayan John Lutterel’in de etkisinin olduğu söylenmektedir.
Soru 78
Ockham'ın Aristoteles'in Kategorileri üzerine tartışma ve yorumlarının yer aldığı eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Summa Totius Logicae
B
Expositio Super Librum Praedicamentorum
C
Expositio Super Librum Porphyrii
D
Expositio in Libros Physicorum
E
Quaestiones Variae
Açıklama:
Mantık yapıtları arasında en önemlileri şunlardır: Expositio Super Librum Porphyrii ve Expositio Super Librum Praedicamentorum (Bu kitapta Aristoteles’in Kategorileri, yani töz ve dokuz ilinek üzerine tartışmalar ve yorumlar yer almaktadır).
Soru 79
Ockham'a göre tanrının varlığı, hangi nedenler altında düşünüldüğünde daha açık bir şekilde ortaya çıkabilmektedir?
Seçenekler
A
Yaratıcı nedenler
B
Savunucu nedenler
C
Koruyucu nedenler
D
Sorgulayıcı nedenler
E
Etkileyici nedenler
Açıklama:
Üretici veya etkileyici nedenler yerine koruyucu, muhafaza edici nedenler belirlemek, Ockham’a göre insan düşüncesini Tanrının varlığı konsunda daha kolay ikna edecek bir yöntemdir.
Soru 80
Ockham'a göre tanrının varlığına, şeylerin yaratıcısı olduğunu düşünerek, neden kesin olarak ulaşamayız?
Seçenekler
A
Her şeyin yaratılmamış olduğundan
B
Yaratma eyleminin en başa giderek kendini de yaratma paradoksu doğurmasından
C
Evrendeki bu kadar düzenin yaratılamayacak olmasından
D
Bir şey yaratılınca yaratıcısının var olmaya devam etme zorunda olmamasından
E
Her şeyin sürekli değişmesinden
Açıklama:
Tanrı’nın varoluşu, şeylerin varoluşlarının korunması durumunda daha açık bir şekilde ortaya ç›kmaktadır. Ockham bunun nedeninin, bir şey üretildikten sonra o şeyin üreticisinin varoluşunu devam ettirmek zorunda olmayışına bağlamaktadır. Buna karşılık, herhangi bir şey korunma gereksinimi duyuyorsa, o zaman onun koruyucusunun her an işbaşında olması gerekmektedir.
Soru 81
Ockham'a göre 'insan koşuyor' ifadesi hani anlayışa örnektir?
Seçenekler
A
Supposito tin
B
Supposito materials
C
Supposite complex
D
Supposto simplex
E
Supposito personalis
Açıklama:
“İnsan koşuyor” ifadesinde “insan” terimi belli bir bireysel insanın yerine durmaktadır ve bu da bir kişisel suppositio (suppositio personalis) örneğidir.
Soru 82
Ockham'a göre insan davranışlarının tek amacı nedir?
Seçenekler
A
İyilik
B
Çıkar
C
Korunma
D
Uyum
E
Kötülük
Açıklama:
Ockham’a göre ahlak, aklın ve başka zihinsel koşulların dikte etmesi sonucunda belirlenen iradenin gücüne uygun düşen insani eylem biçimidir. Bu davranışların, eylem tarzlarının tek amacı “iyilik”tir.
Soru 83
Nicolaus Cusanus'a göre en büyük erdem hangisidir?
Seçenekler
A
Tanrının varlığına inanmak
B
Eğitim sonunda cehaleti kabul etmek
C
İyi bir insan olmak
D
İnsanın tanrı karşısındaki acziyetini kavramak
E
Bilim ile ilgilenmek
Açıklama:
Cusanus, en ünlü yapıtı De Docta Ignorantia ’da eğitim sonucunda elde edilen cehaletin en büyük erdem olduğunu ileri sürmektedir.
Soru 84
Cusanus'a göre düşüncenin önündeki en büyük engel olan filozof kimdir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Platon
C
Aristoteles
D
Heraklit
E
Thomas
Açıklama:
Nicolaus Cusanus, Aristoteles’in düşüncenin önündeki en büyük engel olduğunu düşünmekteydi.
Soru 85
Cusanus'a göre insanlarda akıldan başka var olan diğer yeti nedir?
Seçenekler
A
İnanç
B
Sevgi
C
Uyum
D
Zihin
E
Bağlılık
Açıklama:
İnsanlarda akıl dışında başka bir yeti daha bulunmaktadır. Bu yetiye Cusanus zihin adını vermiştir.
Soru 86
Cusanus'un insan anlayışı dikkate alındığında, insan için hangisi en doğru tabirdir?
Seçenekler
A
Melek
B
Tanrının yansıması
C
Akılsallık
D
Hayvanilik
E
Mikrokosmos
Açıklama:
İnsanın en önemli özelliği, aynı anda hem maddeyi, hem organik ve hayvani hayatı, hem de akılsallığı kendinde barındırabilmesidir. Bundan dolayı Cusanus’a göre insana mikrokosmos demek doğru olacaktır.
Soru 87
Hangisi Duns Scotus'un Tanrı kanıtlamasındaki üç temel özellikten biridir?
Seçenekler
A
İlk etkin neden
B
Mükemmellikten mahrum doğa
C
Ruhsal tasavvur
D
Akli denetim
E
Madde
Açıklama:
Bir ilk etkin neden Scotus'un Tanrı kanıtlamasının temel ilkelerindendir
Soru 88
Anselmus'un, "Tanrı vardır önermesi kendinden açık bir özelliktedir" fikrine itiraz olarak bu önermenin fizik dünyada yaşayan bir insan için açık bir önerme olmadığını savunan filozof hangisidir?
Seçenekler
A
Boethius
B
Occkhamlı William
C
Maurer
D
Lucretius
E
Duns Scotus
Açıklama:
Bu görüşü savunan kişi Ockhamlı William'dır.
Soru 89
Ockhamlı William, Duns Scotus'un Tanrı'nın varlığını kanıtlarken "geriye doğru gittiğini" söylerken ne demek istemektedir?
Seçenekler
A
Etkinliğini yitirmiş bir nedeni neden olarak sunması
B
Nedenler dizisinin dışından bir şeyin diziyi etkilediğini savunmak hatasına düşmesi.
C
Tanrı'nın varlığını doğal öğelerle açıklaması
D
Eski görüşleri yeni imiş gibi yansıtması
E
Tanrı'nın varlığını ruh ilkesine dayanarak savunması
Açıklama:
William, geriye doğru gitmeyi, nedenler dizisine dahil olmayan bir nedenin diziyi etkilediğini savunmakla bir tutar.
Nedenler dizisinin dışından bir şeyin diziyi etkilediğini savunmak hatasına düşmesi.
Nedenler dizisinin dışından bir şeyin diziyi etkilediğini savunmak hatasına düşmesi.
Soru 90
Ockhamlı William'ın Tanrı'nın bir koruyucu olması durumunu açıkladığı eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Doğanın Düzeni
C
Tanrı'nın Doğası
D
Ruhun Tanıtları Üzerine
E
Fizik Üzerine Sorular
Açıklama:
Fizik Üzerine Sorular isimli eserinde William, Tanrı'nın koruyuculuğuna değinir
Soru 91
Tanrı'nın özünün bilinemeyeceğini, onun yalnızca etkileri yoluyla bilinebileceğini savunan düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Lucretius
B
Boethius
C
Thomas Aquinas
D
Leukippos
E
Demokritos
Açıklama:
Aquinas Tanrı'nın yalnızca etkileri yoluyla bilinebileceğini savunmaktadır
Thomas Aquinas
Thomas Aquinas
Soru 92
Ockham'a göre bileşik bilgi neyin bilgisidir?
Seçenekler
A
Tanrı'nın
B
Ruhun
C
Basit ilkelerin
D
Önermenin
E
Terimlerin
Açıklama:
Bileşik bilgi, önermenin bilgisidir, Ockham'a göre.
Soru 93
Ockham, varolmayan şeylerin sezgisel bilgisinin mümkün olduğunu savunurken hangi disiplinin geçerliliğini teminat altına almak istiyordu?
Seçenekler
A
Felsefe
B
Biyoloji
C
Fizik
D
İlahiyat
E
Fen
Açıklama:
Ockham bu fikri, ilahiyatın geçerliliğini teminat almak için savunmuştur
İlahiyat
İlahiyat
Soru 94
Ockham, tümelleri hangisiyle özdeşleştirmektedi?
Seçenekler
A
Adlar
B
Nesneler
C
Sıfatlar
D
Belitler
E
Önermeler
Açıklama:
Ockham, tümelleri adlar ve terimlerle özdeşleştirir
Soru 95
Hangisi, Ockham'ın terimlerle ilgili yaptığı ayrımla alakalı bir kavramdır?
Seçenekler
A
Poetik
B
Kategorik
C
Sünkategorematik
D
Lirik
E
Pathetik
Açıklama:
Sünkategorematik-kategorematik ayrımı terimlerle ilgili bir ayrımdır
Soru 96
De docta ignorantia yani öğrenilmiş cehalet görüşüyle bilinen filozof hangisidir?
Seçenekler
A
Abelardus
B
Anselmus
C
Boethius
D
Nicolaus Cusanus
E
Lucretius
Açıklama:
Nicolaus Cusanus, öğrenilmiş cehalet görüşüyle tanına bir filozoftur
Ünite 8
Soru 1
Thomasçılar ile Scotusçular arasındaki tartışma ağırlıklı olarak aşağıdakilerden hangisine ilişkindir?
Seçenekler
A
Öz-varoluş ayrımı
B
Ahlakın amacı
C
Ruhun doğası
D
Madde-ruh ayrımı
E
Tanrının sıfatları
Açıklama:
Francisco Suarez’in doğal yasa anlayışını tartışabileceksiniz.
Duyulanabilir şeylerin özü, en sonunda İlahi Bilgelik olan Tanrı'da zaman ve mekandan bağımsız bir şekilde yaşamaya devam edecektir.
Duyulanabilir şeylerin özü, en sonunda İlahi Bilgelik olan Tanrı'da zaman ve mekandan bağımsız bir şekilde yaşamaya devam edecektir.
Soru 2
Francisco Suarez’e göre Tanrı’nın tekliğinin a priori yolla kanıtlanması, Tanrı’nın hangi özelliğini esas alır?
Seçenekler
A
İlk hareket ettirici olması
B
Evren düzeninin tek yöneticisi olması
C
Tek yaratıcı olması
D
Özüyle varoluşunun ayrı olması
E
Tek zorunlu varlık olması
Açıklama:
Francisco Suarez’in varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Yaratılmış varlıklara "zorunsuz" varlıklar da denilebilir, halbuki onları yaratan Tanrı ise Zorunu bir Varlık olarak anlaşılmalıdır.
Yaratılmış varlıklara "zorunsuz" varlıklar da denilebilir, halbuki onları yaratan Tanrı ise Zorunu bir Varlık olarak anlaşılmalıdır.
Soru 3
Francisco Suarez’e göre doğal yasa hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
İnsandan bağımsız bir varlığa sahiptir.
B
İnsanın ezeli-ebedi yasalardan pay almasıyla otaya çıkar.
C
Tanrı’nın insanın içine yerleştirdiği doğada kurulur.
D
Akılsal özellikleri olan yaratılmış bir varlıkta ortaya çıkar.
E
Doğa-üstü güçlerden ayrı bir kuruluşa sahiptir.
Açıklama:
Francisco Suarez’in doğal yasa anlayışını tartışabileceksiniz.
Yasa, herhangi birine ahlaki sorumluluklar yüklemekte ve onu şu, veya bu şekilde düzgün davranmak konusunda yönetmektedir.
Yasa, herhangi birine ahlaki sorumluluklar yüklemekte ve onu şu, veya bu şekilde düzgün davranmak konusunda yönetmektedir.
Soru 4
Francisco Suarez’e göre insan eylemlerinin biricik ölçütü ve kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İrade
B
Akıl
C
Ruh
D
Doğa
E
Yasa
Açıklama:
Francisco Suarez’in varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Yasa söz konusu olduğunda irade vazgeçilmez bir konum sergilemektedir.
Yasa söz konusu olduğunda irade vazgeçilmez bir konum sergilemektedir.
Soru 5
Thomas Aquinas’ın beş Tanrı kanıtlamasının tümünde de önemli bir tutamak olarak kabul edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Potansiyellik
B
Zorunluluk
C
Öz
D
Hareket
E
Güç
Açıklama:
Francisco Suarez’in yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Aquinas'a göre, bizim için birinci ve en açık kanıtlama biçimi hareketle ilgili olanıdır.
Aquinas'a göre, bizim için birinci ve en açık kanıtlama biçimi hareketle ilgili olanıdır.
Soru 6
Francisco Suarez’e göre yasa’nın insana yüklediği şey aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haysiyet
B
Akıl
C
İman
D
Dürüstlük
E
Sorumluluk
Açıklama:
Francisco Suarez’in doğal yasa anlayışını tartışabileceksiniz.
Yasa, herhangi birine ahlaki sorumluluklar yüklemekte ve onu şu, veya bu şekilde düzgün davranma konusunda yönetmektedir.
Yasa, herhangi birine ahlaki sorumluluklar yüklemekte ve onu şu, veya bu şekilde düzgün davranma konusunda yönetmektedir.
Soru 7
Francisco Suarez’in 1564 yılında katıldığı tarikat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dominiken
B
Cizvit
C
Karmel
D
Benedikten
E
Fransisken
Açıklama:
Francisco Suarez’in yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
16 Haziran 1564'de Cizvitlere katıldı.
16 Haziran 1564'de Cizvitlere katıldı.
Soru 8
Francisco Suarez’e göre, Tanrının bir olduğunu kanıtlamanın kaç değişik biçimi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Beş değişik biçimi bulunmaktadır.
B
Dört değişik biçimi bulunmaktadır.
C
Üç değişik biçimi bulunmaktadır.
D
İki değişik biçimi bulunmaktadır.
E
Bir değişik biçimi bulunmaktadır.
Açıklama:
Francisco Suarez’in varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Francisco Suarez, varlık terimini ikiye ayırarak anlamaya çalışır.
Francisco Suarez, varlık terimini ikiye ayırarak anlamaya çalışır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Francisco Suarez’in eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
De Deo Incarnato
B
De unitate intellectus contra Averroistas
C
Compendium Studii Theologiae
D
De Reductione Artium ad Theologiam
E
De Caelo et Mundo &nbs
Açıklama:
Francisco Suarez’in yaşamı ve yapıtlarını özetleyebileceksiniz.
Francisco Suarez 1590 yılında De Deo Incarnato(İsa'nın Yeniden Vücüd Bulması Hakkında) eserini yazmıştır.
Francisco Suarez 1590 yılında De Deo Incarnato(İsa'nın Yeniden Vücüd Bulması Hakkında) eserini yazmıştır.
Soru 10
Francisco Suarez’in yasa anlayışı ile ilgili düşüncelerinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yasanın Tanrının iradesinin bir sonucu olduğunu, doğal yasanın buyruklarının da bu yasaya göre biçimlendiğini söylemektedir.
B
Doğal yasa akılsal özellikleri olan yaratılmış bir varlıkta ezeli-ebedi yasadan pay alma yoluyla ortaya çıkmaktadır.
C
Yasa, sadece insanın eylemlerinin ölçüsü ve kuralıdır.
D
Yasa sadece insanlarla ilgili değildir; her şeye uygulanabilir.
E
Yasa, adil ve düzgün bir irade eylemidir.
Açıklama:
Francisco Suarez’in doğal yasa anlayışını tartışabileceksiniz.
"Yasa, insanın eylemlerinn ölçüsü ve kuralıdır" yaklaşımı Suarez'in değil, Thomas Aquinas'ın felsefi yaklaşımıdır.
"Yasa, insanın eylemlerinn ölçüsü ve kuralıdır" yaklaşımı Suarez'in değil, Thomas Aquinas'ın felsefi yaklaşımıdır.
Soru 11
Fransizco Suarez Tanrı kanıtlamasını ortaya koyarken aşağıdaki filozofların hangisinden daha çok etkilenmiştir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Duns Scotus
C
Aristoteles
D
Bonaventura
E
Petrus Abelardus
Açıklama:
Francisco Suarez’in varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Francisco Suarez, tıpkı Duns Scotus'un yaptığı gibi, etrafımızdaki her şeyin "üretilmiş" olduğunu düşünür.
Francisco Suarez, tıpkı Duns Scotus'un yaptığı gibi, etrafımızdaki her şeyin "üretilmiş" olduğunu düşünür.
Soru 12
Francisco Suarez’in varlık anlayışı ile ilgili düşüncelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Francisco Suarez, Aristoteles’in ‘’ İlk hareket ettirici’’ anlayışından yola çıkarak geliştirilen Tanrı kanıtlamasındaki hareketi önemli bir tutanak noktası kabul eden Thomas Aquinas ile aynı düşüncededi
B
Francisco Suarez’e göre her hareket ettirilen şeyin mutlaka bir başka şey tarafından hareket ettirildiği düşüncesindeki zorunluluk anlamsızdır.
C
Francisco Suarez’e göre Tanrı’nın özü O’nun varolmasıdır.
D
Francisco Suarez’e göre bütün yaratılmışların varlıklarının varolma nedenleri doğrudan özleri değil, onları Tanrı’nın yaratmış olmasıdır.
E
Francisco Suarez’e göre evrendeki herşeyin kendi içinde bir düzeni ve bunlarında kendi aralarında bir sıradüzeni bulunmaktadır ki bunu idare eden güç Tanrıdır.
Açıklama:
Francisco Suarez’in varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Francisco Suarez ile Thomas Aquinas'ın varlık kavrayışı arasında çok temel fark bulunmaktadır.
Francisco Suarez ile Thomas Aquinas'ın varlık kavrayışı arasında çok temel fark bulunmaktadır.
Soru 13
Francisco Suarez’in varlık anlayışı ile ilgili düşüncelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Francisco Suarez, Metafiziğin kendisine konu edindiği varlığı, ister yaratılmış olsun ister yaratılmamış olsun gerçek varlık olarak belirler.
B
Francisco Suarez’e göre, metafizik ile uğraşanlar gerçek varlıkla doğrudan bir ilgi içinde olup maddi olan varlıktan hareketle maddi olmayan varlığa ulaşmak için çaba gösterirler.
C
Francisco Suarez’e göre, eğer metafizikçinin ilgi alanında hem maddi hem de maddi olmayan nesneler söz konusuysa, o taktirde varlığın formel bir kavrayışının bulunması zorunludur.
D
Francisco Suarez’e göre varlık varolma eylemini (actus essendi) sergiler.
E
Francisco Suarez’e göre gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edilemez.
Açıklama:
Francisco Suarez’in varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
"Geçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz" yaklaşımı Suarez'in değil, Aquinas'ndır.
"Geçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz" yaklaşımı Suarez'in değil, Aquinas'ndır.
Soru 14
Francisco Suarez’in Tanrı kanıtlaması ile ilgili düşüncelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Üretilme, sonsuza kadar devam edemeyeceğinden bir üreticinin, en başta bunu bizzat kendi etki gücüyle gerçekleştirmesi gerekir.
B
Tanrı, üretilmemiş ama üretendir.
C
Üretilme, sonsuza kadar devam eder ki, Tanrı’nın varlığını bu şekilde anlayamayız.
D
Üretilmişliklerin geriye doğru izledikleri yol sadece birtane olup bu ilk üreticidir.
E
Bir tane üretilmemiş veya yaratılmamış bir varlığın bulunması gerekir ki, bu nedenle herşeyin de üretilmiş olduğunu varsaymak olanaksızdır.
Açıklama:
Francisco Suarez’in varlık anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Bir üretici en başta bizzat kendi etki gücüyle gerçekleştirmesi gerekir. Üretilmemiş, ama üreten, yaratılmamış, ama yaratan varlığa bu şekilde ulaşırız.
Bir üretici en başta bizzat kendi etki gücüyle gerçekleştirmesi gerekir. Üretilmemiş, ama üreten, yaratılmamış, ama yaratan varlığa bu şekilde ulaşırız.
Soru 15
Francisco Suarez’in yasa anlayışı ile ilgili düşüncelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sorumluluk, yasanın en önemli özelliğidir.
B
Yasa, sadece insanın eylemlerinin ölçüsü ve kuralıdır.
C
Yasa akıl ile bir buyruk ilişkisine girmektedir.
D
Yasa sadece insanlarla ilgilidir.
E
Yönetim işinde buyruksuz olunamaz; buyruk da aklın bir ürünüdür.
Açıklama:
Francisco Suarez’in doğal yasa anlayışını tartışabileceksiniz.
Francisco Suarez'e göre yasanın en merkezi özelliği olarak sorumluluğu gösterebiliriz.
Francisco Suarez'e göre yasanın en merkezi özelliği olarak sorumluluğu gösterebiliriz.
Soru 16
Francisco Suarez hangi filozofun yaşadığı döneme denk gelen bir ömür sürmüştür?
Seçenekler
A
Whitehead
B
Descartes
C
Russell
D
Nietzsche
E
Leibniz
Açıklama:
Suarez 1548-1617 yılları arasında yaşamıştır. Suarez, Descartes’ın (31 Mart 1596-11 Şubat 1650) yaşadığı döneme denk gelen bir ömür sürmüştür. Seçeneklerde yer alan diğer filozoflar ise 19 yüzyılda yaşamış olanlardır.
Soru 17
1572'de hocalık yapmaya başlayan Francisco Suarez çeşitli şehirlerde hangi iki alanda dersler vermiştir?
Seçenekler
A
Felsefe ve matematik
B
Matematik ve ilahiyat
C
Felsefe ve ilahiyat
D
Felsefe ve edebiyat
E
Metafizik ve astronomi
Açıklama:
Suarez 1572’de hocalık yapmaya başladı ve sırasıyla Avila ve Segovia (1571), Valladolid (1576), Roma (Gregorianum) (1580-1585), Alcala (1582-1592), Salamanca (1592-1597) ve Coimbra (1597-1616)’da felsefe ve ilahiyat dersleri verdi.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Francisco Suarez'in yapıtlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Metafizik Tartışmaları
B
İsa'nın Yeniden Vücud Bulması Hakkında
C
İmanın Savunması Hakkında
D
Varlık ve Öz Hakkında
E
Doğal ve İlahi Yasaları Soruşturması Hakkında
Açıklama:
"Varlık ve Öz Hakkında" Suarez'in değil, Thomas Aquinas'ın eseridir.
Soru 19
Başlıbaşına bir metafizik incelemeyi kaleme alan ilk skolastik filozof kimdir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Duns Scotus
C
Francisco Suarez
D
Aristoteles
E
Gabriel Vasquez
Açıklama:
Francisco Suarez başlıbaşına bir metafizik incelemeyi kaleme alan ilk skolastik filozofdur. Ondan önceki bütün skolastik filozoflar, Aristoteles’in Metafizik adlı eserinin üzerine yorumlar kaleme almışlardır.
Soru 20
I. Varlığı, ister yaratılmış olsun ister yaratılmamış; ister tözsel olsun ister ilineksel, gerçek varlık olarak belirler.
II. Varlık belirlenimin içine kavramsal varolan da dahildir.
III. Varlık kavrayışı hiçbir zaman hem gerçek hem de kavramsal varlığı içine alacak bir yetenek göstermez.
IV. Maddi olan varlıktan hareketle maddi olmayan varlığa, yani Tanrı'nın bilgisine ulaşılabilir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Francisco Suarez'in varlık anlayışı ile ilgili olarak doğrudur?
II. Varlık belirlenimin içine kavramsal varolan da dahildir.
III. Varlık kavrayışı hiçbir zaman hem gerçek hem de kavramsal varlığı içine alacak bir yetenek göstermez.
IV. Maddi olan varlıktan hareketle maddi olmayan varlığa, yani Tanrı'nın bilgisine ulaşılabilir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Francisco Suarez'in varlık anlayışı ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Francisco Suarez, metafiziğin kendisine konu edindiği varlığı, bu ister yaratılmış olsun ister yaratılmamış ister tözsel olsun ister ilineksel, gerçek varlık olarak belirler. Bu belirlenimin içine de kavramsal varolanı (ens rationis) almaz. Zira, varlık kavrayışı hiçbir zaman hem gerçek hem de kavramsal varlığı içine alacak bir yetenek göstermez. Ona göre, metafizik ile uğraşanlar gerçek varlıkla doğrudan bir ilgi içinde bulunurlar. Buna göre, maddi olan varlıktan hareketle maddi olmayan varlığa, yani Tanrı’nın bilgisine ulaşmak için çaba gösterirler.
Soru 21
Francisco Suarez varlık terimini kaça ayırarak anlamaya çalışır?
Seçenekler
A
İki
B
Dört
C
Beş
D
Yedi
E
On
Açıklama:
Francisco Suarez’e göre, eğer metafizikçinin ilgi alanında hem maddi hem de maddi olmayan nesneler söz konusuysa, o takdirde varlığın formel bir kavrayışının bulunması zorunludur. Bu, öyle bir kavrayış olmak durumundadır ki, gerçek olan her şey için ortak olmalıdır. İşte hem gerçeklikte hem de anlamda bir olan bu kavrayış, bu varlık kavramı, kavramların içinde en yalın olanı ve aynı zamanda akıl tarafından kavranması en kolay olanıdır. Francisco Suarez, bu noktada varlık terimini ikiye ayırarak anlamaya çalışır. Ens, bazıdurumlarda olmak (sum) fiilinin sıfat hali gibi kullanılır. Bu türden kullanımıyla varlık, varolma eylemini (actus essendi) sergiler. Bu durum aynı zamanda varoluş edimi (existens actu) anlamına da gelmektedir. Başka kelimelerle varlık, gerçekten varolan anlamında düşünülür. Bunun dışında terim, varlığa gelen veya varlığa gelebilecek olan özü işaret eder.
Soru 22
I. Gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz.
II. Varlık şu anda gerçeklik alanında yer almayıp bir zaman sonra yer alma potansiyeline sahip olanları da kapsamaktadır.
III. Aktüel varlık, olası varlığın sadece belli bir durumunu ifade etmektedir.
IV. Gerçek varlık, mümkün varlığın aktüelleşmiş kısmından başka bir şey değildir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Francisco Suarez ile Thomas Aquinas'ın varlık kavrayışı arasındaki en temel farkı göstermektedir?
II. Varlık şu anda gerçeklik alanında yer almayıp bir zaman sonra yer alma potansiyeline sahip olanları da kapsamaktadır.
III. Aktüel varlık, olası varlığın sadece belli bir durumunu ifade etmektedir.
IV. Gerçek varlık, mümkün varlığın aktüelleşmiş kısmından başka bir şey değildir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Francisco Suarez ile Thomas Aquinas'ın varlık kavrayışı arasındaki en temel farkı göstermektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
I' de yer alan "gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz." yaklaşımı Suarez tarafından kabul görmeyen Thomas Aquinas'a ait görüştür. Diğerleri ise Suarez'in varlık kavrayışını göstermektedir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Francisco Suarez'in öz ve varoluş arasındaki ilişki ile ilgili olan görüşlerine göre yanlıştır?
Seçenekler
A
Tanrı'nın özü O'nun varolmasıdır.
B
Tanrı'nın yarattıklarının varolma sebebi doğrudan özleri değildir.
C
Dünyadaki bütün yaratılmış varlıkların varolma nedenleri, onları Tanrı'nın yaratmış olmasıdır.
D
Varoluşları bizzat kendi özlerinden kaynaklanmadığı için, yaratılmış olanlar zorunsuz varlıklardır.
E
Tanrı, zorunsuz bir varlık olarak anlaşılmalıdır.
Açıklama:
Francisco Suarez için Tanrı’nın özü O’nun varolmasıdır. Bununla birlikte O’nun yarattıklarının varolma sebebi doğrudan özleri değildir. Dünyadaki bütün yaratılmış varlıkların varolma nedenleri, onları Tanrı’nın yaratmış olmasıdır. Varoluşları, bizzat kendi özlerinden kaynaklanmadığı için de, yaratılmış olanlara aynı zamanda zorunsuz varlıklar da denmektedir. Bunun karşısında yer alan Tanrı ise, Zorunlu bir Varlık olarak anlaşılmalıdır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Francisco Suarez'in doğal yasa anlayışına göre yanlıştır?
Seçenekler
A
İnsandan daha yüksek bir iradeyi sergileyen Tanrı, daha aşağıdakileri şöyle veya böyle eylemde bulunmaya mecbur kılmaktadır.
B
Yasa, herhangi birine ahlaki sorumluluklar yüklemektedir.
C
Yasa, akıl ile bir buyruk ilişkisine girer.
D
Herhangi birini düzgün davranmak konusunda yöneten yasadır.
E
Sorumluluk, yasa koyucunun iradesinden kaynaklanmaktadır.
Açıklama:
Suarez'e göre yasa, akıl ile değil, fakat irade ile buyruk ilişkisine girer.Aklın yargısında ahlaki hiçbir unsur yoktur; oysa yasanın birincil özelliği iradedir. İradenin görevi, insanın belli bir amaca doğru ilerlemesini, yol almasını sağlamak adına araçların kullanılması eylemini düzenlemektir. Bu bakımdan, Francisco Suarez’e göre irade, bütün “insan eylemlerinin biricik ölçütü ve kuralıdır”.
Soru 25
Francisco Suarez'e göre bütün insan eylemlerinin biricik ölçütü ve kuralı nedir?
Seçenekler
A
Akıl
B
İrade
C
Tanrı
D
Varoluş
E
Yasa
Açıklama:
Francisco Suarez’in yasaya yüklemiş olduğu moral bağ sonucunda, yasa akıl ile değil, fakat irade ile bir buyruk ilişkisine girer. Aklın yargısında ahlaki hiçbir unsur yoktur; oysa yasanın birincil özelliği iradedir. İradenin görevi, insanın belli bir amaca doğru ilerlemesini, yol almasını sağlamak adına araçların kullanılması eylemini düzenlemektir.
Soru 26
Schopenhauer'ın skolastisizmin gerçek bir giriş kitabı olarak adlandırdığı Disputationes Metaphysicae (Metafizik Tartışmaları)'nın yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Francisco Suarez
B
Scotus Eriugena
C
Petrus Abelardus
D
Duns Scotus
E
Hegel
Açıklama:
Schopenhauer, Suarez’in yapıtlarından birisi ve belki de en önemlisi olan Disputationes Metaphysicae (Metafizik Tartışmaları) için “Skolastisizmin gerçek bir giriş kitabıdır” demiştir.
Soru 27
Aşağıda verilen bilgilerin hangileri Francisco Suarez'in varlık anlayışına göre doğrudur?
I- Metafizikçinin ilgi alanında hem maddi hem de maddi olmayan nesneler söz konusuysa, o takdirde varlığın formel bir kavrayışının bulunması zorunludur.
II- Varlık terimini ikiye ayırarak anlamaya çalışır.
III- Herhangi bir şeyin varoluşu, ya bir imkan şeklinde anlaşılmalıdır veya zaten var olmakta
olanın durumu için düşünülmelidir.
IV- Varlık, sadece gerçekten varolanlar değil; fakat aynı zamanda, varolsunlar veya olmasınlar kendinde gerçek varlıkları da içermektedir.
I- Metafizikçinin ilgi alanında hem maddi hem de maddi olmayan nesneler söz konusuysa, o takdirde varlığın formel bir kavrayışının bulunması zorunludur.
II- Varlık terimini ikiye ayırarak anlamaya çalışır.
III- Herhangi bir şeyin varoluşu, ya bir imkan şeklinde anlaşılmalıdır veya zaten var olmakta
olanın durumu için düşünülmelidir.
IV- Varlık, sadece gerçekten varolanlar değil; fakat aynı zamanda, varolsunlar veya olmasınlar kendinde gerçek varlıkları da içermektedir.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Yukarıda verilen bilgilerin hepsi Francisco Suarez'in varlık anlayışına göre doğrudur.
Soru 28
Aşağıda verilen bilgilerin hangileri Francisco Suarez’in doğal yasa anlayışına göre doğrudur?
I- Bütün insani iradeye hakim olan, onların tümünü ve evreni idaresi altında tutan da Tanrı’nın iradesidir.
II- Nasıl ki ilahi yasa Tanrı’nın iradesi sonucunda ortaya çıkmaktaysa; aynı şekilde insani yasalar da insan yasa koyucular tarafından yapılır.
III- Francisco Suarez'e göre de doğal yasa akılsal özellikleri olan yaratılmış bir varlıkta ezeli-ebedi yasadan pay alma yoluyla ortaya çıkmaktadır.
I- Bütün insani iradeye hakim olan, onların tümünü ve evreni idaresi altında tutan da Tanrı’nın iradesidir.
II- Nasıl ki ilahi yasa Tanrı’nın iradesi sonucunda ortaya çıkmaktaysa; aynı şekilde insani yasalar da insan yasa koyucular tarafından yapılır.
III- Francisco Suarez'e göre de doğal yasa akılsal özellikleri olan yaratılmış bir varlıkta ezeli-ebedi yasadan pay alma yoluyla ortaya çıkmaktadır.
Seçenekler
A
I
B
I-II
C
I-II-III
D
II-III
E
I-III
Açıklama:
Verilen tüm bilgiler Francisco Suarez’in doğal yasa anlayışına göre doğrudur.
Soru 29
Francisco Suarez’e göre yasa’nın insana yüklediği şey aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İman
B
Akıl
C
Sorumluluk
D
Haysiyet
E
Dürüstlük
Açıklama:
Francisco Suarez’e göre yasa’nın insana yüklediği şey sorumluluktur.
Soru 30
Aşağıda isimleri verilen felsefecilerin hangisi varlığı, sadece gerçekten varolanları değil; fakat aynı zamanda, varolsunlar veya olmasınlar kendinde gerçek varlıkları da içerir şeklinde açıklar?
Seçenekler
A
Petrus Abelardus
B
Aristoteles
C
Scotus Eriugena
D
Petrus Abelardus
E
Francisco Suarez
Açıklama:
Francisco Suarez varlığı, sadece gerçekten varolanları değil; fakat aynı zamanda, varolsunlar veya olmasınlar kendinde gerçek varlıkları da içerir şeklinde açıklar.
Soru 31
Aşağıda isimi verilen hangi filozoftan itibaren Metafizik’in konusu varlık olarak varlık şeklinde değerlendirilmiştir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
I. Kant
C
F. Schiller
D
F. Nietzsche
E
A. Schopenhauer
Açıklama:
Aristoteles'ten itibaren Metafizik’in konusu varlık olarak varlık şeklinde değerlendirilmiştir.
Soru 32
Aşağıda isimleri verilen filozoflardan hangileri öz ve varoluş ilişkisindeki temel görüşlere sahiptir?
I- Duns Scotus
II-Francisco Suarez
III-Augustinus
IV- Thomas Aquinas
I- Duns Scotus
II-Francisco Suarez
III-Augustinus
IV- Thomas Aquinas
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-IV
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
III-IV
Açıklama:
Duns Scotus, Francisco Suarez ve Thomas Aquinas öz ve varoluş ilişkisindeki temel görüşlere sahiptir.
Soru 33
Francisco Suarez’in öğrencisi olan ve doğal yasa ile akılsal doğanın birbirine özdeş olduğunu savunan felsefeci kimdir?
Seçenekler
A
Bonaventura
B
Gabriel Vasquez
C
Scotus Eriugena
D
Duns Scotus
E
Petrus Abelardus
Açıklama:
Gabriel Vasquez doğal yasa ile akılsal doğanın birbirine özdeş olduğunu savunmuştur.
Soru 34
Francisco Suarez'in bütün “insan eylemlerinin biricik ölçütü ve kuralı” olarak tanımladığı olgu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ruh
B
Akıl
C
Sorumluluk
D
İrade
E
Duyu
Açıklama:
Francisco Suarez iradeyi “insan eylemlerinin biricik ölçütü ve kuralı” olarak tanımlar.
Soru 35
Yasanın Tanrı’nın iradesinin bir sonucu olduğunu düşünen ve bu yasa türüne
ezeli-ebedi yasa adını veren filozof aşağıdakilerden hangisidir?
ezeli-ebedi yasa adını veren filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duns Scotus
B
Francisco Suarez
C
Thomas Aquinas
D
Marsilio Ficino
E
Augustinus
Açıklama:
Francisco Suarez Yasanın Tanrı’nın iradesinin bir sonucu olduğunu düşünmüş ve bu yasa türüne ezeli-ebedi yasa adını vermiştir.
Soru 36
Francisco Suarez neden bazı felsefe tarihi kitaplarında Renaissance (Rönesans) Skolastisizminin en önemli temsilcisi olarak tanıtılır?
Seçenekler
A
Renaissance, temel olarak içinde çok önemli bir skolastik ağırlık taşımıştır
B
Francisco Suarez Skolastizmin kurucusudur
C
Francisco Suarez Granada'da doğmuş ve Rönasansa yakın yerde büyümüştür
D
Francisco Suarez’in yapıtları, kendisinden sonraki pek çok filozofu derinden etkilemeyi
başarmış çalışmalardır.
başarmış çalışmalardır.
E
Rönesans hareketinin başındaki isimdir
Açıklama:
Renaissance, temel olarak içinde çok önemli bir skolastik ağırlık taşımıştır ve o dönemi anlamak için ciddi Ortaçağ felsefesi okumalarına gereksinim duyulmalıdır.
Soru 37
Francisco Suarez’in başlı başına bir metafizik incelemeyi kaleme aldığı Disputatae Metaphysicae adlı eserinin konusu nedir?
Seçenekler
A
Yaratılmış olan varlığın durumunu açıklamak
B
Metafizik
C
Kendisi hakkında olumlu bir önerme oluşturulabilen her şey
D
Tanrı
E
Din
Açıklama:
Ortaçağ terminolojisinde dile getirdiğimizde, yaratılmış olan varlığın durumunu açıklığa kavuşturmak gerekir.Francisco Suarez bu sorunu, Disputatae Metaphysicae adlı eserinde ele almaktadır.
Soru 38
Francisco Suarez, metafiziğin kendisine konu edindiği varlıklardan hangisini belirlenimin içine almaz?
Seçenekler
A
Ortak olarak kabul edileni
B
Varlık kavrayışını
C
Kavramsal varolanı
D
Metafizik gerçeği
E
Tanrı bilgisini
Açıklama:
Francisco Suarez, metafiziğin kendisine konu edindiği varlığı, bu ister yaratılmış olsun ister yaratılmamış; ister tözsel olsun ister ilineksel, gerçek varlık olarak belirler. Bu belirlenimin içine de kavramsal varolanı (ens rationis) almaz.
Soru 39
Francisco Suarez’e göre, eğer metafizikçinin ilgi alanında hem maddi hem de
maddi olmayan nesneler söz konusuysa, o takdirde varlığın........... bir kavrayışının bulunması zorunludur.Cümlede boş kalan yere hangi şıktaki sözcük gelmelidir?
maddi olmayan nesneler söz konusuysa, o takdirde varlığın........... bir kavrayışının bulunması zorunludur.Cümlede boş kalan yere hangi şıktaki sözcük gelmelidir?
Seçenekler
A
Formel
B
Aktüel
C
Tözsel
D
Bilişsel
E
İlineksel
Açıklama:
Francisco Suarez’e göre, eğer metafizikçinin ilgi alanında hem maddi hem de
maddi olmayan nesneler söz konusuysa, o takdirde varlığın formel bir kavrayışının bulunması zorunludur.
maddi olmayan nesneler söz konusuysa, o takdirde varlığın formel bir kavrayışının bulunması zorunludur.
Soru 40
Thomas Aquinas ile Francisco Suarez’in varlık kavrayışı arasındaki temel fark nedir?
Seçenekler
A
Gerçek varlık, mümkün varlığın aktüelleşmiş kısmından başka bir şey değildir.
B
Varlık, sadece gerçekten varolanları değil; fakat aynı zamanda, varolsunlar veya olmasınlar kendinde gerçek varlıkları da içermektedir
C
Varlık, olası varlığın sadece belli bir durumunu ifade etmektedir.
D
Varlık kavrayışı hiçbir zaman hem gerçek hem de kavramsal varlığı içine alacak bir yetenek göstermez.
E
Varlığın gerçeklik alanında bir karşılığı olup olmaması
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın De Ente et Essentia’sından yaptığımız alıntıda ortaya konulan varlık kavrayışı arasında çok temel bir fark ortaya çıkmış oldu. Buna göre, Thomas Aquinas’ın “gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz” tarzındaki yaklaşım Francisco Suarez tarafından kabul görmez. Ona göre, varlık, şu anda gerçeklik alanında yer almayıp bir zaman sonra yer alma potansiyeline sahip olanları da kapsamaktadır.
Soru 41
Herkes için olduğu gibi Francisco Suarez için de Tanrı’nın özü nedir?
Seçenekler
A
Varlığının kanıtlanması
B
O’nun varolması
C
Metafiziksel açıklaması
D
Varoluş ve özün ayrılması
E
İnsan
Açıklama:
Herkes için olduğu gibi Francisco Suarez içinde Tanrı’nın özü O’nun varolmasıdır.
Soru 42
Suarez’e göre, doğa felsefesi içinde kalarak ve hareketi başlangıca koyarak Tanrı’nın varlığının kanıtlanması nasıl mümkündür?
Seçenekler
A
Deneyimleyerek
B
Araştırarak
C
Arayarak
D
Olanak yoktur
E
Üretilmişi kabul ederek
Açıklama:
Suarez’e göre, doğa felsefesi içinde kalarak ve hareketi başlangıca koyarak Tanrı’nın varlığının kanıtlanmasına olanak yoktur.
Soru 43
Francisco Suarez’e göre yasanın tanımı nedir?
Seçenekler
A
Yasa, adil ve düzgün bir irade eylemidir
B
İradenin ve belli bir ölçüde aklın işidir
C
Tanrı’nın idaresi altındaki evren
D
Yükümlülük veya sorumluluk
E
Belli bir amaca yönelik olarak araçların yönetimi
Açıklama:
Francisco Suarez’e göre yasa, adil ve düzgün bir irade eylemidir ve bunun aracılığıyla,
insandan daha yüksek bir iradeyi sergileyen Tanrı, daha aşağıdakileri şöyle
veya böyle eylemde bulunmaya mecbur kılmaktadır.
insandan daha yüksek bir iradeyi sergileyen Tanrı, daha aşağıdakileri şöyle
veya böyle eylemde bulunmaya mecbur kılmaktadır.
Soru 44
Francisco Suarez’e göre, yasanın en merkezi özelliği nedir?
Seçenekler
A
Tanrı
B
Sorumluluk
C
İnsan
D
Doğa
E
Metafizik
Açıklama:
Francisco Suarez’e göre, yasanın en merkezi özelliği olarak sorumluluğu gösterebiliriz.
Soru 45
Francisco Suarez’e göre irade, bütün “insan eylemlerinin biricik ..........................” cümlesindeki boşluğa hangi şık gelmelidir?
Seçenekler
A
Ölçütü ve kuralıdır
B
Ölçüsü ve sonucudur
C
Olmazsa olmazıdır
D
Şaşmaz gerçeğidir
E
Kaçınılmaz getirisidir
Açıklama:
Francisco Suarez’e göre irade, bütün “insan eylemlerinin biricik ölçütü ve kuralıdır”
Soru 46
Schopenhauer, Suarez’in yapıtlarından hangisi için “Skolastisizmin gerçek bir giriş kitabıdır” demiştir?
Seçenekler
A
Metafizik Tartışmaları
B
İsa’nın Yeniden Vücud Bulması Hakkında
C
İmanın Savunması Hakkında
D
Doğal ve İlahi Yasaları
E
Tractatus de Legibus ac Deo Legislatore
Açıklama:
Schopenhauer, Suarez’in yapıtlarından biri ve belki de en önemlisi olan Disputationes Metaphysicae (Metafizik Tartışmaları) için “Skolastisizmin gerçek bir giriş kitabıdır” demiştir. Bunun yanı sıra Leibniz de, bu kitap için, çoğu insanın roman okuduğu rahatlıkla okunabilir olduğunu söylemektedir.
Soru 47
Aşağıdaki ifadelerden hangisinde Scotusçular, Thomasçılar'dan ayrılır?
Seçenekler
A
Scotusçular öz- var oluş ayrımını benimsemektedirler.
B
Scotusçular öz-var oluş çatışmasını bir sorundan ziyade biçimsel bir konu olarak ele almışlardır.
C
Scotusçular'a göre öz-var oluş arasında kesin bir ayrım yoktur.
D
Scotusçular'a göre herhangi bir var olan, kendi özüne ilişkin varoluştan ayrılır.
E
Öz ve var oluş arasındaki fark temel bir soruna teşkil etmektedir.
Açıklama:
Bu grup, Thomasçıların üzerinde durduğu ayrımı temel olarak benimsemişlerse de, ayrımdaki öz-varoluş çatışmasını azaltmayı tercih etmişler, sorunu gerçeklikteki bir sorun olmak yerine daha çok biçimsel bir konu olarak görmeyi tercih etmişlerdir. Başka bir şekilde ifade edecek olursak, onlara göre, yaratılmış varlık gerçeklikte, ancak formel olarak özden ayrı bir varoluş sergilemektedir. Dolayısıyla, herhangi bir varolan, kendi özüne ilişkin varoluştan gerçekten ayrı değildir; bu ikisi arasındaki fark bir tarz farkıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Aristo'dan sonra metafizik alanında yapılan incelemelerde skolastik felsefeciler arasında sınırlı kaynak yazılmasının temel nedenleri arasında sayılabilir?
I. Skolastik felsefecilerin Aristoteles’i gelmiş geçmiş ve gelecek filozoflar arasındaki en akıllısı olarak kabul etmeleridir.
II. Aristoteles o kadar büyük bir akıldır ki, ondan daha akıllısının gelmesine imkan yoktur.
III. Aristoteles sormuş olduğu sorulara verdiği cevapların sağlamasını yapmak; bu cevapların doğru olup olmadıklarını araştırmak boşunadır.
I. Skolastik felsefecilerin Aristoteles’i gelmiş geçmiş ve gelecek filozoflar arasındaki en akıllısı olarak kabul etmeleridir.
II. Aristoteles o kadar büyük bir akıldır ki, ondan daha akıllısının gelmesine imkan yoktur.
III. Aristoteles sormuş olduğu sorulara verdiği cevapların sağlamasını yapmak; bu cevapların doğru olup olmadıklarını araştırmak boşunadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-III
D
I-II-III
E
Yalnız III
Açıklama:
Verilen ifadelerin tamamı Skolastik dönemde metafizik inceleme yapılmamasının nedenleri arasındadır.
Soru 49
Francisco Suarez'in temel varlık anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlk Hareket Ettirici anlayışı hakimdir.
B
Gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz.
C
Varlık, şu anda gerçeklik alanında yer almayıp bir zaman sonra yer alma potansiyeline sahip olanları da kapsamaktadır.
D
Tanrı kanıtlaması kozmolojik bir yolla yapılmalıdır.
E
Doğa felsefesi içinde kalarak Tanrı kanıtlaması yapmak mümkündür.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın “gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz” tarzındaki yaklaşım Francisco Suarez tarafından kabul görmez. Ona göre, varlık, şu anda gerçeklik alanında yer almayıp bir zaman sonra yer alma potansiyeline sahip olanları da kapsamaktadır. Burada vurgulanması gereken önemli bir özellik şudur. Francisco Suarez’e göre aktüel varlık, olası varlığın sadece belli bir durumunu ifade etmektedir. Başka kelimelerle dile getirilecek olursa, aktüel varlığın durumuna bakarak, bu durumun mümkün olanın sınırını çizdiğini ileri sürmek anlamsız olacaktır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Francisco Suarez'in yasa anlayışı ile çelişmektedir?
Seçenekler
A
Francisco Suarez’e göre yasa, adil ve düzgün bir irade eylemidir.
B
Tanrı, daha aşağıdakileri şöyle veya böyle eylemde bulunmaya mecbur kılmaktadır.
C
Yasa söz konusu olduğunda irade vazgeçilmez bir konum sergilemektedir.
D
Yasanın en merkezi özelliği olarak sorumluluktur.
E
Yasa, belli bir amaca yönelik olarak araçların yönetimi ve yönlendirilmesidir.
Açıklama:
Francisco Suarez’in Thomas Aquinas’tan daha çok Duns Scotus’tan etkilenmiş olduğunu görürüz. Thomas Aquinas’a göre yasa, belli bir amaca yönelik olarak araçların yönetimi ve yönlendirilmesidir. Burada belli türden bir yönetim tarzı söz konusudur. Yönetim işinde buyruksuz olunamaz; buyruk da aklın bir ürünüdür
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Francisco Suarez'in Tanrı anlayışı ile örtüşmez?
Seçenekler
A
Tanrı’nın özü O’nun varolmasıdır.
B
Yaratılmış varlıkların varolma nedenleri, onları Tanrı’nın yaratmış olmasıdır.
C
Öz’ü varolmak olan tek bir Varlık vardır ve O da Tanrı’dır.
D
Üretilmemiş ama üreten; yaratılmamış ama yaratan varlık olmalıdır.
E
Tanrı İlk Hareket Ettirici'dir.
Açıklama:
Aristoteles’in “İlk Hareket Ettirici” anlayışından yola çıkarak geliştirilen bu kanıtlamanın, Francisco Suarez’e göre en zayıf tarafı, her hareket ettirilen şeyin mutlaka
bir başka şey tarafından hareket ettirildiği düşüncesiydi.
bir başka şey tarafından hareket ettirildiği düşüncesiydi.
Soru 52
Francisco Suarez hangi eserinde Thomas Aquinas’ın ortaya koymuş olduğu yasa tanımını eleştirir?
Seçenekler
A
Metafizik Tartışmaları
B
Doğal ve İlahi Yasaları
C
İsa’nın Yeniden Vücud Bulması Hakkında
D
İmanın Savunması Hakkında
E
Varlık ve Öz Hakkında
Açıklama:
Francisco Suarez, Doğal ve İlahi Yasaları soruşturduğu çalışması Tractatus de
Legibus ac Deo Legislatore’de (Coimbra, 1612) Thomas Aquinas’ın ortaya koymuş
olduğu yasa tanımı eleştirir. Thomas Aquinas’a göre “yasa, insanın eylemlerinin
ölçüsü ve kuralıdır. Buna göre insan, bir eylemi gerçekleştirmeye meyleder veya
ondan uzaklaşır
Legibus ac Deo Legislatore’de (Coimbra, 1612) Thomas Aquinas’ın ortaya koymuş
olduğu yasa tanımı eleştirir. Thomas Aquinas’a göre “yasa, insanın eylemlerinin
ölçüsü ve kuralıdır. Buna göre insan, bir eylemi gerçekleştirmeye meyleder veya
ondan uzaklaşır
Soru 53
Francisco Suarez’e göre irade nedir?
Seçenekler
A
İnsan aklının ulaşacağı hedeftir.
B
Sorumluluktur.
C
Bütün insan eylemlerinin biricik ölçütü ve kuralıdır.
D
Her şey üretilmiştir.
E
Aklın bir ürünüdür.
Açıklama:
Francisco Suarez’in yasaya yüklemiş olduğu moral bağ sonucunda, yasa akıl ile değil, fakat irade ile bir buyruk ilişkisine girer. Aklın yargısında ahlaki hiçbir unsur yoktur; oysa yasanın birincil özelliği iradedir. İradenin görevi, insanın belli bir amaca doğru ilerlemesini, yol almasını sağlamak adına araçların kullanılması
eylemini düzenlemektir. Bu bakımdan, Francisco Suarez’e göre irade, bütün “insan eylemlerinin biricik ölçütü ve kuralıdır” (Maurer 1982: 369). Gene bütün bir Ortaçağda söz konusu olduğu gibi, Suarez için de geçerli olan şey, insan iradesinde gözlemlenen durumun en üstün biçiminin Tanrı’da da kendisini göstermesidir.
eylemini düzenlemektir. Bu bakımdan, Francisco Suarez’e göre irade, bütün “insan eylemlerinin biricik ölçütü ve kuralıdır” (Maurer 1982: 369). Gene bütün bir Ortaçağda söz konusu olduğu gibi, Suarez için de geçerli olan şey, insan iradesinde gözlemlenen durumun en üstün biçiminin Tanrı’da da kendisini göstermesidir.
Soru 54
Francisco Suarez'in düşünceleri çoğunlukla hangi düşünürün görüşleri ile benzerlik göstermektedir?
Seçenekler
A
Duns Scotus
B
Aristotoles
C
Thomas Aquinas
D
Descartes
E
Gabriel Vasquez
Açıklama:
Francisco Suarez her ne kadar ne Thomistae ne de Scotistae’ın yanında olmasa da düşüncelerinin daha çok Duns Scotus ile benzerlik gösterdiği söylenebilir.
Soru 55
Francisco Suarez’e göre, gerçek varlık nedir?
Seçenekler
A
Kozmolojik bir kanıtlama
B
Mümkün varlığın aktüelleşmiş kısmı
C
Doğrudan öz
D
Etki'den Neden'e ilerleyen süreç
E
Sorumluluk
Açıklama:
Varlığın aktüelleşmiş kısmından başka bir şey değildir. Bu duruma bir örnek vermek gerekirse, Suarez’e göre insan, akıllı bir hayvan olarak, hayvanın sınırlı, belirli
bir durumunu işaret etmektedir.
bir durumunu işaret etmektedir.
Soru 56
Schopenhauer'in, Skolastisizmin gerçek bir giriş kitabı olarak tanımladığı Metafizik Tartışmaları isimli yapıtın yazarı aşağıdaki Ortaçağ filozoflarından hangisidir?
Seçenekler
A
İbn-i Haldun
B
Oresme
C
Niccolo Machiavelli
D
Francisco Suarez
E
Albertus Magnus
Açıklama:
Francisco Suarez’in yapıtları, kendisinden sonraki pek çok filozofu derinden etkilemeyi başarmış çalışmalardır. Sözgelimi Schopenhauer, Suarez’in yapıtlarından biri ve belki de en önemlisi olan Disputationes Metaphysicae (Metafizik Tartışmaları) için “Skolastisizmin gerçek bir giriş kitabıdır” demiştir. Bunun yanı sıra Leibniz de, bu kitap için, çoğu insanın roman okuduğu rahatlıkla okunabilir olduğunu söylemektedir (MAURER, 356). 1597 yılında kaleme alındığı düşünülmektedir. Daha sonra Portekiz Cizvitleri tarafından yayımlanmıştır.
Soru 57
Francesco Suarez ile igili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Başlıbaşına bir metafizik incelemeyi kaleme alan ilk skolastik filozoftur.
B
Rönesans Skolastisizminin en önemli temsilcisi olarak tanıtılır.
C
İspanya'nın Granada şehrinde doğmuştur.
D
Yapıtları kendinden sonraki pek çok filozofu etkilemiştir.
E
Varlık konusunda Thomasçı bir felsefi çizgide ilerlemiştir.
Açıklama:
Francisco Suarez, ne Thomistae ne de Scotistae’ın yanında olmuştur. O, üçüncü bir yolun, varlığı anlamak ve anlatmak için daha uygun olacağını düşünmekteydi.
Varlık konusunda Thomasçı bir felsefi çizgide ilerlemiştir.
Varlık konusunda Thomasçı bir felsefi çizgide ilerlemiştir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Francisco Suarez'in varlık anlayışı ile ilgili yanlış bir tanımlamadır.
Seçenekler
A
Gerçek varlık, mümkün varlığın aktüelleşmiş kısmıdır.
B
Öz dediğimiz şey, gerçekten varolmadığı sürece bizim ona, o sanki varmış gibi yönelmemiz söz konusu olamaz.
C
Varlık, sadece gerçekten varolanları değil; fakat aynı zamanda, varolsunlar veya olmasınlar kendinde gerçek varlıkları da içermektedir.
D
Gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz
E
Metafiziğin kendisine konu edindiği varlığı, bu ister yaratılmış olsun ister yaratılmamış; ister tözsel olsun ister ilineksel, gerçek varlık olarak belirler.
Açıklama:
Thomas Aquinas’ın “gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz” tarzındaki yaklaşım Francisco Suarez tarafından kabul görmez. Ona göre, varlık, şu anda gerçeklik alanında yer almayıp bir zaman sonra yer alma potansiyeline sahip olanları da kapsamaktadır.
Soru 59
Suarez' e göre Tanrı'yı aşağıdaki ifadelerden hangisi ile tanımlamak mümkündür.
Seçenekler
A
İlk neden
B
İlk üretici
C
İlk hareket ettirici
D
İlk etki
E
İlk üretilen
Açıklama:
Francisco Suarez, tıpkı Duns Scotus’un yaptığı gibi, etrafımızdaki her şeyin “üretimiş” olduğunu düşünür. Her üretilmiş şey bir başka şey tarafından üretilir. Bununla birlikte evrendeki her şeyin de üretilmiş olduğunu var saymak olanaksızdır. Bundan dolayı, en azından bir tane üretilmemiş veya yaratılmamış bir varlığın bulunması gerekir. O zaman şunu ileri sürmek mümkündür: Her şey üretilmiştir. Her üretilen, bir başka şey tarafından üretilmiştir. Bu başka şey de üretilmiş ise ozaman o da bir başka şey tarafından üretilmiştir. Bu, sonsuza kadar (ad infinitum) bu şekilde devam edemeyeceğinden, bir üreticinin, en başta bunu bizzat kendi etki gücüyle gerçekleştirmesi gerekir. Üretilmemiş ama üreten; yaratılmamış ama yaratan varlığa bu şekilde ulaşabiliriz (Maurer, 1982: 366).
İlk üretici
İlk üretici
Soru 60
“Yasa, insanın eylemlerinin ölçüsü ve kuralıdır. Buna göre insan, bir eylemi gerçekleştirmeye meyleder veya ondan uzaklaşır” tanımı aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Francisco Suarez
C
Duns Scatus
D
Gabriel Vasquez
E
İbn-i Haldun
Açıklama:
“Yasa, insanın eylemlerinin ölçüsü ve kuralıdır. Buna göre insan, bir eylemi gerçekleştirmeye meyleder veya ondan uzaklaşır” tanımı aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?, Thomas Aquinas'ın yasa tanımıdır.
Soru 61
Francisco Suarez'in doğum tarihi ve yeri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
5 Ocak 1548 tarihinde İspanya’nın Granada şehrinde
B
5 Ekim 1688 tarihinde İspanya’nın Barcelona şehrinde
C
5 Kasım 1648 tarihinde İtalya’nın Roma şehrinde
D
15 Mart 1558 tarihinde İtalya’nın Torino şehrinde
E
20 Şubat 1338 tarihinde İspanya’nın Madrid şehrinde
Açıklama:
Francisco Suarez, 5 Ocak 1548 tarihinde İspanya’nın Granada şehrinde dünyaya geldi. Doğru cevap A'dır.
Soru 62
Francisco Suarez nerede doğmuştur?
Seçenekler
A
Granada
B
Floransa
C
Roma
D
Salamanca
E
Lizbon
Açıklama:
Francisco Suarez, 5 Ocak 1548 tarihinde İspanya’nın Granada şehrinde dünyaya geldi.
Soru 63
Aşağıdaki yazar ve kitabı eşleşmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İsa'nın Yeniden Vücud Bulması Hakkında-Aristoteles
B
İmanın Savunması Hakkında- Aristoteles
C
İmanın Savunması Hakkında- Thomas Aquinas
D
Metafizik Tartışmaları- Thomas Aquinas
E
Metafizik Tartışmaları- Francisco Suarez
Açıklama:
Seçeneklerde verilen tüm kitapların yazarı Francisco Suarez'dir.
Metafizik Tartışmaları- Francisco Suarez
Metafizik Tartışmaları- Francisco Suarez
Soru 64
Francisco Suarez, Tanrı Kanıtlaması ile ilgili görüşlerini hangi filozofun görüşlerinden yararlanarak ifade etmiştir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Duns Scotus
C
Aristoteles
D
A. Schopenhauer
E
Descartes
Açıklama:
Francisco Suarez, Tanrı kanıtlamasını, tıpkı Duns Scotus’ta olduğu gibi ele almaktadır. Thomas Aquinas’ın yaptığı gibi kozmolojik bir kanıtlamanın uygun olmadığını düşünen Suarez’e göre, doğa felsefesi içinde kalarak ve hareketi başlangıca koyarak Tanrı’nın varlığının kanıtlanmasına olanak yoktur.
Duns Scotus.
Francisco Suarez, tıpkı Duns Scotus’un yaptığı gibi, etrafımızdaki her şeyin “üretimiş” olduğunu düşünür. Her üretilmiş şey bir başka şey tarafından üretilir. Bununla birlikte evrendeki her şeyin de üretilmiş olduğunu var saymak olanaksızdır. Bundan dolayı, en azından bir tane üretilmemiş veya yaratılmamış bir varlığın
bulunması gerekir.
Duns Scotus.
Francisco Suarez, tıpkı Duns Scotus’un yaptığı gibi, etrafımızdaki her şeyin “üretimiş” olduğunu düşünür. Her üretilmiş şey bir başka şey tarafından üretilir. Bununla birlikte evrendeki her şeyin de üretilmiş olduğunu var saymak olanaksızdır. Bundan dolayı, en azından bir tane üretilmemiş veya yaratılmamış bir varlığın
bulunması gerekir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Suarez’in yapıtlarından biridir?
Seçenekler
A
Meditasyonlar
B
Ethika
C
Pratik Aklın Eleştirisi
D
Ahlakın Soykütüğü
E
İmanın Savunması Hakkında
Açıklama:
Schopenhauer, Suarez’in yapıtlarından biri ve belki de en önemlisi olan Disputationes Metaphysicae (Metafizik Tartışmaları) için “Skolastisizmin gerçek bir giriş kitabıdır” demiştir. 1597 yılında kaleme alındığı düşünülmektedir. Daha sonra Portekiz Cizvitleri tarafından yayımlanmıştır. 1590’da yazdığı De Deo Incarnato (İsa’nın Yeniden Vücud Bulması Hakkında) ile 1617’deki De Defensio Fidei (İmanın Savunması Hakkında) başlıklı çalışmaları da dile getirilmeye değer olan yapıtlarıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Francesco Suarez'in öğrencilerinden biridir?
Seçenekler
A
Albertus Magnus
B
İbn Rüşd
C
Bonaventura
D
Thomas Aquinas
E
Gabriel Vasquez
Açıklama:
Francisco Suarez’in öğrencilerinden biri olan Gabriel Vasquez (Vaskez okunur) doğal yasa ile akılsal doğayı birbirine özdeş kabul etmiştir. Ona göre, iyi eylemler, o eylemlerin ideal insan doğası ile olan upuygunluğu sonucunda ortaya çıkmaktadır.
Soru 67
Ortaçağın çok önemli bir kısmında, pek çok filozofun üzerinde neredeyse anlaşmış olduğu konu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
varlığın tanımlanabilecek bir yapı olmadığı
B
varlığın tanımlanabilecek bir yapı olduğu
C
bilgini tanımlanabilecek bir yapı olmadığı
D
bilginin tanımlanabilecek bir yapı olduğu
E
ahlakın tanımlanabilecek bir yapı olmadığı
Açıklama:
Ortaçağın çok önemli bir kısmında, buna paralel olarak olarak pek çok filozofun üzerinde neredeyse anlaşmış olduğu konu varlığın (ens) tanımlanabilecek bir yapı olmadığıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 68
Etrafımızdaki herşeyin üretilmiş olduğu ve temele indiğimizde tek bir ilk üreticiden bahsedilebileceği düşüncesini savunan iki filozof, aşağıdaki eşleşmelerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas- Francisco Suarez
B
Duns Scotus- Francisco Suarez
C
Thomas Aquinas- Duns Scotus
D
Aristoteles- Thomas Aquinas
E
Aristoteles- Francisco Suarez
Açıklama:
Francisco Suarez, tıpkı Duns Scotus’un yaptığı gibi, etrafımızdaki her şeyin “üretimiş” olduğunu düşünür. Her üretilmiş şey bir başka şey tarafından üretilir. Bununla birlikte evrendeki her şeyin de üretilmiş olduğunu var saymak olanaksızdır. Bundan dolayı, en azından bir tane üretilmemiş veya yaratılmamış bir varlığın bulunması gerekir.
Duns Scotus- Francisco Suarez
Duns Scotus- Francisco Suarez
Soru 69
Francisco Suarez’i skolastik filozoflar arasında önemli bir konuma taşıyan şey aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Metafizik konsunu Disputatae Metaphysicae adlı eserinde ele alan ilk filozof olması
B
Francisco Suarez, ne Thomistae ne de Scotistae’ın yanında olmaması
C
Francisco Suarez, Thomistae ve Scotistae’ın yanında olması
D
Bir metafizik incelemeyi kaleme alan ilk skolastik filozof olması
E
Bir epistemolojik incelemeyi kaleme alan ilk skolastik filozof olması
Açıklama:
Metafizik konsunu Disputatae Metaphysicae adlı eserinde ele almaktadır. Francisco Suarez’in başlıbaşına bir metafizik incelemeyi kaleme alan ilk skolastik filozoftur olduğudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 70
Suarez'in varlık anlayışı dikkate alındığında aşağıda yer alan ifadelerden hangisi onun görüşüdür?
Seçenekler
A
Varlık, sadece gerçekten varolanları içerir
B
Varlık, sadece gerçekten varolmayanları içerir
C
Varlık, varolsun olmasın tüm gerçek varlıkları içerir
D
Varlık olası varlıktır
E
Varlık ontik varlıktır
Açıklama:
Varlık, sadece gerçekten varolanları değil; fakat aynı zamanda, varolsunlar veya olmasınlar kendinde gerçek varlıkları da içermektedir. Bu ifadeden anlaşılması gereken varlık, mümkün varlıktır (Maurer, 1982: 357-358; Gracia, 1982: 211). Doğru cevap C'dir.
Soru 71
Francisco Suarez ile Thomas Aquinas arasındaki temel fark aşağıdaki görüşlerden hangisinden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Aqunias "gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz" görüşünü kabul etmez
B
Suarez "gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz" görüşünü kabul etmez
C
Aquinas "gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edebiliriz" görüşünü kabul etmez
D
Suarez "gerçeklik alanında karşılığı olan varlıktan söz edemeyiz" görüşünü kabul etmez
E
Suarez "gerçeklik alanında karşılığı olan varlıktan söz edemeyiz" görüşünü kabul eder
Açıklama:
Francisco Suarez’in temel anlayışı ile, Thomas Aquinas’ın De Ente et Essentia’sındanortaya konulan varlık kavrayışı arasında çok temel bir fark ortaya çıkar. Buna göre, Thomas Aquinas’ın “gerçeklik alanında bir karşılığı olmayanın varlığından söz edemeyiz” tarzındaki yaklaşım Francisco Suarez tarafından kabul görmez. Doğru cevap B'dir.
Soru 72
I. varlık terimi ile şeylerin potansiyel varoluşunu anlar
II. öz gerçekten varolmadığı sürece, o sanki varmış gibi ona yönelmek söz konusu olamaz
III. herhangi bir şeyin varoluşu, ya bir imkan şeklinde anlaşılmalıdır
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Francisco Suarez için mümkün ve aktüel varlık tanımlarındandır?
II. öz gerçekten varolmadığı sürece, o sanki varmış gibi ona yönelmek söz konusu olamaz
III. herhangi bir şeyin varoluşu, ya bir imkan şeklinde anlaşılmalıdır
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Francisco Suarez için mümkün ve aktüel varlık tanımlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Francisco Suarez, varlık terimi ile şeylerin aktüel (şu andaki) varoluşunu anlamaktadır. Öz dediğimiz şey, gerçekten varolmadığı sürece bizim ona, o sanki varmış gibi yönelmemiz söz konusu olamaz. Herhangi bir şeyin varoluşu, ya bir imkan şeklinde anlaşılmalıdır veya zaten varolmakta olanın durumu için düşünülmelidir (Suarez, Disputatae Metaphysicae: XXXI, I, ı). Böylelikle, Francisco Suarez için mümkün ve aktüel varlık tanımlarına ulaşmış olunur. Doğru cevap E'dir.
Soru 73
Suarez'e göre Tanrı bir tanedir ve bunu da kanıtlamanın yolları ile ilgili aşağıdaki verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Suarez'e göre Tanrı'yı kanıtlamanın üç değişik biçimi bulunmaktadır.
B
Suarez'e göre Tanrı'yı kanıtlamanın biçimi a posteriori bir içeriğe sahiptir.
C
Suarez'e göre Tanrı'yı kanıtlamanın biçimi a priori nitelik taşır.
D
Tanrı evrendeki tek zorunlu varlıktır ve O’nun özü varolmaktır.
E
Evrendeki düzenleyen ve idare eden güç Tanrı’dır.
Açıklama:
Suarez'e göre Tanrı bir tanedir ve bunu da kanıtlamanın iki değişik biçimi bulunmaktadır. Bunlardan ilki a posteriori bir içeriğe sahiptir. Evrendeki her şeyin kendi içinde bir düzeni ve şeyler arasında da bir sıradüzeni bulunmaktadır. Bunu idare eden bir güç olmalıdır ve bu da Tanrı’dan başkası değildir. İkinci kanıtlama da a priori nitelik taşır. Buna göre, yukarıda da dile getirildiği gibi, Tanrı evrendeki tek zorunlu varlıktır; zira O’nun özü varolmaktır. Evrenin tümünde bu özelliği taşıyan ikinci bir varlığın bulunması olanaksız olduğundan Tanrı tektir (Maurer, 1982: 367). Doğru cevap A'dır.
Soru 74
Thomas Aquinas’a göre “yasa, insanın eylemlerinin ölçüsü ve kuralıdır. Buna göre insan, bir eylemi gerçekleştirmeye meyleder veya ondan uzaklaşır” Francisco Suarez bu tanımı dar neden bulmuştur?
Seçenekler
A
Bu tanım irade ve tavsiye ile ilgili tek bir yol çizmektedir.
B
Bu tanım birine ahlaki sorumluluk yüklemekte ama zorlamamaktadır.
C
Bu tanım aracılığıyla yasa ile tavsiye arasındaki ayırıma gidilmiştir.
D
Bu tanım sadece insanlarla ilgilidir.
E
Bu tanım aracılığıyla yasa ile tavsiye arasındaki ayırım da yeterince net değildir.
Açıklama:
Thomas Aquinas’a göre “yasa, insanın eylemlerinin ölçüsü ve kuralıdır. Buna göre insan, bir eylemi gerçekleştirmeye meyleder veya ondan uzaklaşır” Francisco Suarez bu tanımı dar bulur. Zira bu tanım sadece insanlarla ilgili değildir; her şeye uygulanabilir. Bunun yanı sıra, bu tanım aracılığıyla yasa ile tavsiye arasındaki ayırım da yeterince net bir şekilde ortaya çıkmaz. Oysa çok açık bir şekilde yasa, irade ile ilgili bir yol çizmekte; tavsiye için ise aynı şeyi söylemek mümkün görünmemektedir. Francisco Suarez’e göre yasa, adil ve düzgün bir irade eylemidir ve bunun aracılığıyla, insandan daha yüksek bir iradeyi sergileyen Tanrı, daha aşağıdakileri şöyle veya böyle eylemde bulunmaya mecbur kılmaktadır. Dolayısıyla yasa söz konusu olduğunda irade vazgeçilmez bir konum sergilemektedir. İrade bu kadar ön planda olduğunda da, yükümlülük veya sorumluluk önemli kavrayışlar olarak belirginlik kazanmaktadır. O halde yasa, herhangi birine ahlaki sorumluluklar yüklemekte ve onu şu veya bu şekilde düzgün davranmak konusunda yönetmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 75
Francisco Suarez’e göre, yasa konusundaki görüşleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi ileri sürülemez?
Seçenekler
A
yasanın en merkezi özelliği olarak sorumluluktur
B
yasa, iradenin biçimlendirdiği bir durumdur
C
yasa, belli bir amaca yönelik olarak araçların yönetimi ve yönlendirilmesidir
D
yasanın ve dolayısıyla yasa koyucunun adil ve düzgün olması zorunluluğu vardır
E
sorumluluk yasa koyucunun iradesinden kaynaklanır
Açıklama:
Francisco Suarez’e göre, yasanın en merkezi özelliği olarak sorumluluğu gösterebiliriz. Burada dikkat edilmesi gereken şey, sorumluluğun yasa koyucunun iradesinden kaynaklanıyor olmasıdır. İradenin ve belli bir ölçüde aklın işin içinde olması, yasanın ve dolayısıyla yasa koyucunun adil ve düzgün olması zorunluluğunu getirir. Yukarıda da dile getirildiği gibi yasa, Suarez’e göre iradenin biçimlendirdiği bir durumdur. Thomas Aquinas’a ise göre yasa, belli bir amaca yönelik olarak araçların yönetimi ve yönlendirilmesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Francisco Suarez’in önemli yapıtlarından biri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
İmanın Savunması Hakkında
B
Kahkaha Benden Yana
C
Saf Aklın Eleştirisi
D
Korku ve Titreme
E
Varlık ve Hiçlik
Açıklama:
Francisco Suarez’in 1590’da yazdığı De Deo Incarnato (İsa’nın Yeniden Vücud Bulması Hakkında) ile 1617’deki
De Defensio Fidei (İmanın Savunması Hakkında) başlıklı çalışmaları dile getirilmeye değer olan yapıtlarıdır.
De Defensio Fidei (İmanın Savunması Hakkında) başlıklı çalışmaları dile getirilmeye değer olan yapıtlarıdır.
Soru 77
De Ente et Essentia (Varlık ve Öz Hakkında) adlı yapıt hangi filozofa aittir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Francisco Suarez
C
Karl Jaspers
D
Duns Scotus
E
Soren Kierkegaard
Açıklama:
Thomas Aquinas, De Ente et Essentia (Varlık ve Öz Hakkında) adlı önemli eserinde varlık hakkında şu belirlenimde bulunmaktaydı: “Aristoteles’in Metafizik’in beşinci kitabında dediği gibi, kendi başına varlığın
(ens per se) iki anlamı olduğunu bilmek gerekir.
(ens per se) iki anlamı olduğunu bilmek gerekir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi, sınırlı, yani fizik dünyada yer alan varlıkta (ens finitum) varoluş ve öz şeklinde bir açık ayrım bulunduğu görüşünü savunanlara verilen isimdir?
Seçenekler
A
Thomasçılar
B
Fenomenolojistler
C
Varoluşçular
D
Kantçılar
E
Descartesçılar
Açıklama:
Gelenek içinde kısaca Thomistae (Thomistay okunur) (Thomasçılar) olarak adlandırılan filozoflara göre, sınırlı yani fizik dünyada yer alan varlıkta (ens finitum) varoluş ve öz
şeklinde bir açık ayrım bulunmaktadır.
şeklinde bir açık ayrım bulunmaktadır.
Soru 79
Aristoteles'e göre metafiziğin birincil nesnesi, konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık
B
Zaman
C
Tanrı
D
Bilinç
E
Güzellik
Açıklama:
Aristoteles’in açıkça belirtmiş olduğu gibi varlık, Metafizik biliminin birincil nesnesi, konusudur.
Soru 80
Francisco Suarez'in başlıbaşına bir metafizik incelemeyi kaleme alan yapıtı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Disputatae Metaphysicae
B
Varlık ve Hiçlik
C
Varlık ve Zaman
D
De Ente et Essentia
E
Quinque Viae
Açıklama:
Francisco Suarez, Disputatae Metaphysicae adlı eseriyle başlıbaşına bir metafizik incelemeyi kaleme alan ilk skolastik filozoftur.
Soru 81
"Francisco Suarez, varlık terimi ile şeylerin ................. varoluşunu anlamaktadır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri en doğru şekilde tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri en doğru şekilde tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
aktüel (şu andaki)
B
Öz
C
Tasarım
D
Tinsel
E
Bilişsel
Açıklama:
Francisco Suarez, varlık terimi ile şeylerin aktüel (şu andaki) varoluşunu anlamaktadır.
Soru 82
Suarez’e göre Öz’ü varolmak olan tek bir Varlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanrı
B
İnsan
C
Zaman
D
Doğa
E
Tin
Açıklama:
Suarez’e göre Öz’ü varolmak olan tek bir Varlık vardır ve O da Tanrı’dır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi, Francisco Suarez'in, Doğal ve İlahi Yasaları soruşturduğu çalışmasıdır?
Seçenekler
A
Tractatus de Legibus ac Deo Legislatore
B
Disputatae Metaphysicae
C
De Ente et Essentia
D
De Ente et Metaphysicae
E
“Quinque Viae
Açıklama:
Francisco Suarez, Doğal ve İlahi Yasaları soruşturduğu çalışması Tractatus de Legibus ac Deo Legislatore’de (Coimbra, 1612) Thomas Aquinas’ın ortaya koymuş olduğu yasa tanımı eleştirir.
Soru 84
Francisco Suarez'in "yasa" anlayışında en merkezi özelliği taşıyan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sorumluluk
B
Vicdan
C
Akıl
D
İnanç
E
İçgörü
Açıklama:
Francisco Suarez’e göre, yasanın en merkezi özelliği olarak sorumluluğu gösterebiliriz.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi, Francisco Suarez’in yasaya yüklemiş olduğu moral bağ sonucunda, yasayla buyruk ilişkisi içindedir?
Seçenekler
A
İrade
B
Akıl
C
Vicdan
D
Tin
E
Duyum
Açıklama:
Francisco Suarez’in yasaya yüklemiş olduğu moral bağ sonucunda, yasa akıl ile değil, fakat irade ile bir buyruk ilişkisine girer.
Soru 86
Schopenhauer'e göre Suarez'in hangi yapıtı skolastiğe gerçek bir giriş özelliği taşır?
Seçenekler
A
Metafizik Tartışmalar
B
İnsan Aklı Üzerine
C
İnsan Doğası Üzerine İnceleme
D
Tanrı'nın Doğası
E
Metafizik
Açıklama:
Suarez'in Metafizik Tartışmaları isimli eseri Schopenhauer'e göre gerçek bir giriş mahiyetindedir.
Soru 87
Ortaçağ filozoflarına göre varlığın tanımlanamaz olmasının temel nedeni hangisidir?
Seçenekler
A
Yalın olması
B
Açık olması
C
Tekil olması
D
Tümel olması
E
Tikel olması
Açıklama:
Varlığın yalın ve genel olması onun tanımlanabilmesini imkansız kılmaktadır
Yalın olması
Yalın olması
Soru 88
Hakkında önermelerde bulunulabilen şeylerin nesnel bir varlığı olmasa bile varlık kabul edilmesi aşağıdakilerden hangisini varlık olarak kabul etmemizi gerekli kılar?
Seçenekler
A
Bitki
B
İnsan
C
Ruh
D
Değilleme
E
Elma
Açıklama:
Hakkında konuşulabilen ama nesnel varlığı olmayan şeylere de varlık denir. Değilleme böyle bir varlıktır
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Tomistlerin varlık üzerine yaptıkları en temel ayrımdır?
Seçenekler
A
Var oluş-yok oluş
B
Var oluş-öz
C
Varlık-Yokluk
D
Var olan-var olmayan
E
Öz-görünüş
Açıklama:
Tomistlerin var oluş ile öz arasında yaptıkları ayrım onların varlık anlayışlarını belirleyen en temel ayrımdır
Var oluş-öz
Var oluş-öz
Soru 90
Aristotelesçi düşünce çizgisine göre metafiziğin temel konusu hangisidir
Seçenekler
A
Varlık ve yokluk
B
Varoluş
C
Varlık olarak varlık
D
Öz
E
Görünüş
Açıklama:
Varlık olarak varlık, Aristoteles'ten sonra Metafizik biliminin temel konusu olmuştur
Soru 91
Varlık anlamına gelen en sözcüğü olmak fiilinin sıfat hali olarak kullanıldığında aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Yok olma
B
Yokluk
C
Varlık
D
Var olma
E
Var olma eylemi
Açıklama:
Ens sözcüğü olmak sözcüğünün sıfat hali olarak kullanılırsa var olma edimi anlamına gelir
Soru 92
Suarez'de varlık terimi hangisine karşılık gelecek biçimde kullanılır?
Seçenekler
A
Şeylerin aktüel varoluşu
B
Aktüalite edimi
C
Yok olmayan
D
Tanrı
E
Ruh
Açıklama:
Şeylerin aktüel varoluşu Suarez'in varlık teriminden anladığı şeye karşılık gelir
Soru 93
Öz ve varoluşun kendisinde bir ve ayrı olduğu varlık hangisidir?
Seçenekler
A
Ruh
B
Evren
C
Tanrı
D
Madde
E
Eylem
Açıklama:
Tanrı öz ve varoluşun aynı olduğu varlıktır
Soru 94
Beş yol isimli Tanrı kanıtlamaları kime aittir?
Seçenekler
A
Platon
B
Thomas Aquinas
C
Tommaso Campanella
D
Thomas More
E
Suarez
Açıklama:
Thomas Aquinas beş yol isimli Tanrı kanıtlamasıyla bilinir
Soru 95
Doğal yasa ile akılsal doğayı özdeş kabul eden isim hangisidir?
Seçenekler
A
Mommsenn
B
Modigliani
C
Gabriel Tarde
D
Gabriel Vasquez
E
Francisco Ferrera
Açıklama:
Bu fikir Suarez'in öğrencisi Gabriel Vasquez'e aittir