Ekin

Kültürel Antropoloji

Bir sanat toplumu olması

Göç olayları

Etnosentrizm

70'li yıllarda

Kültür tarihi

Din

Kimlik sorunu

Kültür sözcüğünün Latincede ekip ürün almak, üretmek anlamına gelen “cultura” sözcüğünden geldiğini ve birçok dünya dilinde aynı sözcüğün kullanıldığını duymuşsunuzdur. Arapçada kullanılan ve Türkçemizde de rastladığımız “hars” sözcüğü de “toprağın işlenmesi” anlamına gelir. Yine Türkçede kullanılan “ekin” sözcüğü de “kültür” sözcüğüyle eşanlamlıdır.

Orta çağ dönemi yazının keşfedildiği bir dönemi kapsar. Diğer dönemler ise yazının olmadığı dönemlerdir. Bu açıdan kültürel kalıtlarda yazı bulunmaz.

Dil

Gelenek

Irk birliği

Etnosentrizm

Kronolojik tarih verilerini temel almak

Sanat eseri toplama

Kentlerin güncel hayatına giren fast-food alışkanlığı, moda giyim tarzları gibi kültürel unsurlar kültürel etkileşimin olduğunu gösterir.

Bireylerin doğumundan ölümüne dek uzun vadede seyreden bu kültür etkisinin ne yön alacağına dair bir kural yoktur. Birey, kültürel durumları kendince yaşar, kendince yaşantılar oluşturur. Zaten, kültürel bir etkilenme sürecinde bir kültür öteki bir kültürün etkisiyle evrim ve değişim sürecine girerse bunu kültürlenme olarak adlandırıyoruz.

Bir topluluğun ya da bireyin kendi kültürünün değerlerini yüce ve tek kabul ederek farklı kültürleri kendi değer sistemiyle yargılaması (bu çoğu zaman küçümseme ya da tehlikeli görme şeklindedir) etnosentrizm (etnik merkezcilik) olarak adlandırılır.

Bozkurt Güvenç, kimlik sorununu sorgularken insanoğlunun yüzyıllardan beri “Kimiz, kimlerdeniz, nereden gelmiş, nereye gideriz?” sorusunu yanıtlamaya çalıştığını, ama yanıtların kişiden kişiye, toplumdan topluma, üstelik zamanla değiştiğini ve sorunun aynen kaldığını vurguluyor.

kültür incelemeleri, toplum, siyaset, ekonomi, felsefe toplumsal iletişim ve sanatın alanlarını içermektedir. Ama bu incelemelerin ideoloji, ulus, etniklik, toplumsal sınıflar gibi kültürel oluşumlarda son derece etkili olan kurumları dışlaması düşünülemez.

Nüfus kültürel etkileşimi doğrudan etkileyen bir olgu değildir.

Sözü edilen bilim alanı Kültürel Antropolojidir.

Sözü edilen savaştır. Savaşlar hem etkileşime hem de yok oluşa yol açmaktadır.

Yerel kültürlerin kaybolması

Tsunamilerin artışı

Kültür tarihinin yazılmaması

Kültür değiştirilemez bir bütündür.

Kuşaklardan kuşaklara aktarılarak devam eder. Bu süreklilik içinde kültürün insanlar
tarafından ortak paylaşımı söz konusudur.
Töreler, gelenekler kültürün sürekliliğini gösterir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Bunları teknik yetersizlik olarak görmemek gerekir, çünkü sanatta “abartı” ölçüt olmayabilir her zaman. Oysa “ilkel” kültürü tanımlarken hareket noktamızın “teknik yetersizlikler” olması gerekir, çünkü o dönem insanı o eserleri ilkel koşullarda gerçekleştirmiştir.
Picasso’nun eserlerinde Afrika sanatının izleri, (maskeler gibi), “Grotesk” sanatçılarda Prehistorik dönemin etkisi (abartılı anatomik yapı) yaygındır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Yeni Dünyada, tahıl, asma ve zeytin yoktur; Avrupalılar getirmiştir.
Etkileşim birçok alanda şaşırtıcı tarzda gerçekleşmiştir. Mısır, patates Amerika kaynaklıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Ama bu kültürlenme tek yönlü bir yol izleyip egemen kültür kimliğine bürünerek ulusal ve yerel kültürleri istila edercesine yok ediyorsa saldırgan bir özellik kazanmış demektir.
Kültürel bir etkilenme sürecinde bir kültür öteki bir kültürün etkisiyle evrim ve değişim sürecine girerse bunu kültürlenme olarak adlandırıyoruz. Doğru cevap A seçeneğidir.

Bunun sonucunda korku kültürü egemen olur: zenofobi (yabancı korkusu, yabancı düşmanlığı) başlar. Bu anlayış, başka kültürleri ötekileştirme ve zaman zaman da aşağılama alışkanlığı kazandırdığı için günümüzde evrensel insan hakları çerçevesinde hukuksal açıdan takibat altındadır.
Bir topluluğun ya da bireyin kendi kültürünün değerlerini yüce ve tek kabul ederek farklı kültürleri kendi değer sistemiyle yargılaması (bu çoğu zaman küçümseme ya da tehlikeli görme şeklindedir) etnosentrizm (etnik merkezcilik) olarak adlandırılır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Kaldı ki bu kadar çeşitliliğin çatışmayı da beraberinde getirmesi ve “kimlik bunalımı” yaratması kaçınılmazdır. Yine bir başka açıdan göçebe kimliğe dayandırılarak yapılan bir sorgulamanın, Anadolu’dan geçen egemen kültürleri de göz önüne alması gerekir.
Tanzimat sonrası dönemde Genç Türkler “ulusal bir ruh arayışı” içindedirler. Türk ya da Osmanlı olmayı tercih etmek gibi. Oysa bu ulusal ruh o günlerin bilimsel yaklaşımına göre “kimlik” demekti. Gerçekten de Türk aydınının kimlik arama çabası, o günlerden bu yana Osmanlıcılık, Türkçülük, Anadoluculuk, İnkılâpçılık, Cumhuriyetçilik, Turancılık, Milli Birlikçilik, İslamcılık, Batıcılık olarak bugün de devam etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

İstanbul Kız Kulesi, Bizans döneminden kalan ünlü eserdir.
İstanbul Galata Kulesi; Bizans İmparatorluğu ve Cenevizliler Dönemi eserlerindendir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.

Örneğin Jakob Burckhardt adlı bilim adamı İtalya Rönesans’ını incelediği çalışmasında sadece tarihin önemli bir döneminin belirgin özelliklerini (resim, heykel sanatını, mimarisini, vb.) ele almamış, dönemin temel ekonomik yapısını, toplumsal kurumlarını, toplumsal iletişim biçimlerini ve günlük hayatı da araştırmıştır.
Kültür tarihinin kökeninde, düşüncelerin tarihini, yani kültürün yaşandığı ortamı tasvir
etme anlayışı egemendir. Doğru cevap E seçeneğidir.

1990’larda, “girişim kültürü”, “aşk kültürü”, “protesto kültürü”, “nezaket kültürü” gibi konularda kitaplar yayınlanmıştır.
Kültür tarihçisi Peter Burke’nin saptaması da anlamlıdır. Burke, 1960’lı yıllardan 1990’lı yıllara doğru, kültürel incelemelere karşı belirgin bir ilgi artışı olduğunu belirtir. Bunun nedeni kültür teriminin çoğul olarak ve gitgide genişleyen bir anlamda kullanılması ve buna paralel olarak kültürel incelemelerin çeşitlilik göstermesidir. Örneğin iktisat kuramları ve sorunları çerçevesinde tüketim kültürü incelemeleri başlamış ama aynı zamanda bu konu kültürel psikolojinin de inceleme alanı olmuştur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Bugün iletişim kuramı, sanat kuramları, film çalışmaları ve kuramları, kültürel antropoloji, müze ve arkeoloji çalışmaları bir toplumda kültür hayatının ve haliyle kültür tarihinin konu alanı içindedir. Ayrıca, ideoloji, ulus, ırk, toplumsal sınıf, etnik köken gibi konuların da kültür tarihi içinde önemli araştırma alanı oluşturduğu rahatça tahmin edilebilir.
Dünyamız bugün iletişim araçlarının küresel çapta yaygınlaşmasıyla, ticari ve ekonomik ilişkilerle, daha doğrusu stratejilerin hız kazanmasıyla yeni kültürel biçimlere tanık olmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Antropoloji bilimi bünyesinde, kültürün gelişimini etnolojik, dilbilimsel, sosyolojik, psikolojik ve psikanalitik analiz yöntemleriyle ele alan önemli bir bilim dalı vardır: Kültürel Antropoloji. Bu bilim dalı, kültür kuramlarını ve buna bağlı olarak kültürel evrim ve kültürel değişimleri incelemektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Kalkolitik Çağ (Bakır Çağı) köylerin kentlere dönüşmeye ve kent devletlerinin doğmaya başladığı M.Ö. 5.000-3.000 yıllarını içeren dönemdir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Tarihin birçok döneminde egemen (dominant) kültürlerin varlığı ve etkisi geniş boyutlu olmuştur. Bugünkü adlandırmayla buna kültür emperyalizmi de denilebilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

İtalya’da gelişen ve tüm Avrupa’yı saran Rönesans etkisi kültürel etkileşime bir örnektir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Bir topluluğun ya da bireyin kendi kültürünün değerlerini yüce ve tek kabul ederek farklı kültürleri kendi değer sistemiyle yargılaması (bu çoğu zaman küçümseme ya da tehlikeli görme şeklindedir) etnosentrizm (etnik merkezcilik) olarak adlandırılır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Kültür tarihi, hem kurumları (işleyişini, bireylerle ilişkisini, vb.) ele alabileceği gibi, toplumsal grup ve çevrelerin yaşam tarzlarını (toplumsal sınıfların kent hayatı, eğlence, dans, müzik gibi etkinlikleri) ve kültürel üretim ve tüketim nesnelerini, yaşam tarzlarını etkileyen giyim, mobilya tarzı gibi moda davranışları da konu edinebilir. Bir başka deyişle, dönemlere özgü popüler kültür geleneklerini konu edinebilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Kültür tarihçisi Peter Burke, 1960’lı yıllardan 1990’lı yıllara doğru, kültürel incelemelere karşı belirgin bir ilgi artışı olduğunu belirtir. Bunun nedeni kültür teriminin çoğul olarak ve gitgide genişleyen bir anlamda kullanılması ve buna paralel olarak kültürel incelemelerin çeşitlilik göstermesidir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Fernand Braudel (1902-1985), Sosyal-Kültürel tarihlerin yazılabileceğini araştırmalarıyla kanıtlayan Fransız tarihçidir. İkinci Dünya Savaşında esir tutulduğu Alman kamplarında yazdığı Akdeniz Uygarlıkları (1949) adlı dev eserinde, iklim gibi coğrafi yapıları, gündelik hayatın zorluklarını, gündelik hayatta kullanılan her tür araç gereci tarihin öznesi yaparak incelemesi, tarihte alışılmış olan zaman mekân ilişkilerini altüst etmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

"Dünya kültürünün bir belleği vardır." sözü UNESCO'ya atfedilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Bilimlerin odağında kültür

M.Ö.600’lı yıllarda Antik Yunan’da sistematik düşünce yani felsefe tarihi (Thales, Sokrates, vb.) görülmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Hayatın gerçeklerini yansıtır.

Kültürel bir etkilenme sürecinde bir kültür öteki bir kültürün etkisiyle evrim ve değişim sürecine girerse bunu kültürlenme olarak adlandırıyoruz

Kültürel davranışların, etkileşimlerin özünü, yapısını ve gelişimini biçimsel ve düşünsel yönden sorgulamaktır

Dünya çevre sorunları

Hayatın gerçeklerinden uzaktırlar.

Bilim adamları kültür kavramını tüm toplumsal grupları düzenleyen organik kuralları, düşünsel eğilimleri ve sanatları, gelenek, görenek, inanç ve adetleri, alet- leri ve tüketim maddelerini, ahlaksal kuralları, insanların gerçekleştirdiği yetenek ve alışkanlıkları içine alan bütünsel bir olgu olarak tanımlarlar. Bu çerçevede, in- sanlar, kültürün değişik durumlarıyla, özellikleriyle sık sık karşı karşıya kalırlar: sanat etkinlikleri, yemek kültürü, dünya kültür mirası, dans kültürü, kostüm giysi kültürü, Doğu kültürü, kültürlü insan gibi. Bu kısa adlandırmalardan kültürün insanların hayatında hem maddi hem manevi öğeleri barındırdığını, hem geç- mişten gelen hem günümüzde oluşan birikimleri içerdiğini, kısacası hayatımıza biçim anlam veren her şey olabileceğini düşünmemiz gerekiyor.

kültürel bir etkilenme sürecinde bir kültür öteki bir kültürün etkisiyle evrim ve değişim sürecine girerse bunu kültürlenme olarak adlandırıyoruz. Ama bu kültürlenme tek yönlü bir yol izleyip egemen kül- tür kimliğine bürünerek ulusal ve yerel kültürleri istila edercesine yok ediyorsa saldırgan bir özellik kazanmış demektir. Bu şu anlama gelmektedir; Egemen kül- türler, zayıf, yoksul kültürler üzerinde uzun vadeli bir “şiddet” uygulayarak öte- kinin kültürünü yıkma işine girişebilir ve hatta onu yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakabilir.

Kültür tarihi çalışmaları ya da kültür incelemeleri geçmişte oldukça yaygın olma- sına rağmen kültür tarihinin bir bilim dalı olarak ortaya çıkışı ve yükselişi 70’li yıllardan itibaren olmuştur. Yeni bir bilim dalı olduğu için, az sonra değineceğiz, araştırma alanı olarak çeşitlilikler arz etmektedir. Yukarıda değindiğimiz kültü- rün evrensel özelliklerinden, yeryüzü kültürlerinin bir dönem egemen oluşu ve sonra yitip gitmesinden, kültür etkileşimi ve çatışmalarından yola çıkarak bir kültür tarihinin konusu ne olmalıdır sorusunu sorarsak, öncelikle düşüncelerin evrimini (benimsenen düşünce ve inançlar, olayları durumları anlama gücü, anla- yabilme yeteneği) konu edinen çalışmalardan yararlandığını görüyoruz. Kültürel davranışların, etkileşimlerin özünü, yapısını ve gelişimini hem biçimsel hem dü- şünsel açıdan anlayabilmek, kuşkusuz bir kültür felsefesi tutumu gerektirecektir. Zaten ilk filozo ardan beri bu yapılmaktadır. Ama kültürel yaşantıların ekonomik ve sosyal hayattan soyutlanması da düşünülemez. Kaldı ki ekonomik ve sosyal hayat her zaman çok renklidir ve bu renklilik, görsel, simgesel, davranışsal olarak zengin anlamlar taşır.
Bu çerçevede kültür tarihi, hem kurumları (işleyişini, bireylerle ilişkisini, vb.) ele alabileceği gibi, toplumsal grup ve çevrelerin yaşam tarzlarını (toplumsal sı- nı arın kent hayatı, eğlence, dans, müzik gibi etkinlikleri) ve kültürel üretim ve tüketim nesnelerini, yaşam tarzlarını etkileyen giyim, mobilya tarzı gibi moda davranışları da konu edinebilir. Bir başka deyişle, dönemlere özgü popüler kültür geleneklerini konu edinebilir. Sonuçta bütün bunları temel başlıklar altında top- lamaya girişirsek, kültür incelemeleri, toplum, siyaset, ekonomi, felsefe toplumsal iletişim ve sanatın alanlarını içermektedir. Ama bu incelemelerin ideoloji, ulus, etniklik, toplumsal sını ar gibi kültürel oluşumlarda son derece etkili olan ku- rumları dışlaması düşünülemez. Zaten sonraki ünitelerde fark edeceksiniz, ünite- lerimizin temeli bu anlayış üzerinde yapılandırılmıştır.

Kültür, düşünsel felsefi akımları barındıran bir bütündür.
Bilim adamları kültür kavramını tüm toplumsal grupları düzenleyen organik kuralları, düşünsel eğilimleri ve sanatları, gelenek, görenek, inanç ve adetleri, alet- leri ve tüketim maddelerini, ahlaksal kuralları, insanların gerçekleştirdiği yetenek ve alışkanlıkları içine alan bütünsel bir olgu olarak tanımlarlar. Bu kısa adlandırmalardan kültürün insanların hayatında hem maddi hem manevi öğeleri barındırdığını, hem geçmişten gelen hem günümüzde oluşan birikimleri içerdiğini, kısacası hayatımıza biçim anlam veren her şey olabileceğini düşünmemiz gerekiyor.

Kültür sözcüğünün Latincede ekip ürün almak, üretmek anlamına gelen "cultura" sözcüğünden geldiğini ve birçok dünya dilinde aynı sözcüğün kullanıldığını duymuşsunuzdur. Arapçada kullanılan ve Türkçemizde de rastladığımız "hars" sözcüğü de "toprağın işlenmesi" anlamına gelir. Yine Türkçede kullanılan "ekin" sözcüğü de "kültür" sözcüğüyle eşanlamlıdır. Doğru yanıt E'dir.

Tarihsel bilgiler bize kültürün tüm toplumlarda mutlaka bir birikime dayandığını göstermektedir. Bu birikim, kültür tarihçilerine göre işleme (enerji, tarım, madencilik, metalürji, av ve balıkçılık hep işlemeyle gelişmiştir), zanaat (tüketim eşyalarını ve bununla ilgili teknik sorunların çözümüne yardımcı olacak mekanik nesneleri üretme), dönüştürme (maddeyi fiziksel, kimyasal, teknolojik olanaklarla başka bir nesneye dönüştürme, örneğin sentetik nesneler gibi) ve nihayet yaşam alanını yani mekânı değiştirme (inşaat, mimari, ulaşım için yollar, çevre düzenlemesi) eylemleriyle oluşur. Doğru yanıt B’dir.

17. yüzyılda, Fransa Krallığı, tüm Batı imparatorluk¬larını etkilemiş ve birçok sarayda Fransızca konuşulmaya başlanmıştır. Tanzimat yıllarından sonra ülkemizde Fransızcaya olan hayranlık birçok Fransızca söz¬cüğün dilimize girip yerleşmesine neden olmuştur. Doğru yanıt D'dir.

"Grotesk" sanatçılarda Prehistorik dönemin etkisi (abartılı anatomik yapı) yaygındır. Bunları teknik yetersizlik olarak görmemek gerekir, çünkü sanatta “abartı” ölçüt olmayabilir her zaman. Doğru yanıt A'dır.

Fernand Braudel, Maddi Medeniyet ve Kapitalizm adlı kitabında krallar, saraylar, savaşlar dışında kalan halkın, devletin varlığını nasıl sırtında taşıdığını, bunların hangi mekanlarda ve zamanlarda hayat zorluklarının devam ettiğini inceleyerek kapitalizmin varlığını ve yapılanmasını sorgular. Braudel 18. yüzyıla dek modern bir devletin olmamasını kapitalizmin gelişmiş olmamasına bağlar. Doğru yanıt E'dir.

Antik Mısır’da, M.Ö. 4.000’li yıllarda, zamanı ölçme, takvim oluşturma; M.Ö.2.000 yıllarında Sümerlerde ve sonraki Mezopotamya kültürlerinde matematiksel hesaplamalar ve gökyüzü gözlemleri; M.Ö.600’lı yıllarda Antik Yunan’da sistematik düşünce yani felsefe tarihi (Thales, Sokrates, vb.) görülmektedir. Doğru yanıt A'dır.

Kültür tarihçisi Peter Burke, 1960’lı yıllardan 1990’lı yıllara doğru, kültürel incelemelere karşı belirgin bir ilgi artışı olduğunu belirtir. Bunun nedeni kültür teriminin çoğul olarak ve gitgide genişleyen bir anlamda kullanılması ve buna paralel olarak kültürel incelemelerin çeşitlilik göstermesidir. Örneğin iktisat kuramları ve sorunları çerçevesinde tüketim kültürü incelemeleri başlamış ama aynı zamanda bu konu kültürel psikolojinin de inceleme alanı olmuştur. 1990’larda, “girişim kültürü”, “aşk kültürü”, “protesto kültürü”, “nezaket kültürü” gibi konularda kitaplar yayınlanmıştır. Doğru yanıt C'dir.

Evliya Çelebi’nin cümleleriyle, “Deniz içinde karadan bir ok atımı uzak, dört köşe, sanatkarane yapılmış yüksek kule. Sathı mesehası iki yüz adımdır” olarak tanımladığı yer, Bizans Döneminden kalan ünlü eser İstanbul Kız Kulesi’dir. Doğru yanıt B'dir.

Yeni bir tarihsel alan olan küresel tarih, dünya tarihinden farklı olarak, küresel eğilimlerin, küresel kurumların, küresel hareketlerin, küresel kriz ve sarsıntıların tarihini esas almalıdır. Oysa bilmekteyiz ki, küresel boyuttaki farklılıklar, benzemezlikler ve istisnalar, küresel çapta gelişmiş ülkeler ve geri kalmış ülkeler sorunu, bu küresel tarih anlayışının içinde işin kültürel boyutuyla ilgilidir. Doğru yanıt A’dır.

Büyük İskender’in Helenistik dönemdeki Makedonya İmparatorluğu Makedonya’dan neredeyse Hindistan’a dek uzanır ve bu dönemde Doğu ve Batının karşılıklı birbirini etkilediği bilinmektedir. Doğru yanıt E’dir.

Doğum, kültür tarihçilerine göre bir birikim başlığı değildir.

Kültürün gelişimini etnolojik, dilbilimsel, sosyolujik, psikolojik ve psikanalatik analiz yöntemleri ile ele alan bilim dali kültürel antropolojidir.

Dünya kültürel mirasını sanat eserleri açısından inceleyen, yorumlayan, günümüz sanatının ve sanatçılarının etkilenme noktalarını değerlendiren bilim alanı sanat tarihidir.

Avlanma bir uygarlığın oluşma koşullarından değildir?

Doğum, toplumda kültürel etkileşime yol açmaz?

Fernand Braudel "Akdeniz Uygarlıkları" isimli eserinde Akdeniz ve çevresinde XVIII. yüzyıla kadar modern bir devlet olmamasını kapitalizmin gelişmiş olmamasına bağlamaktadır?

Tabiat olayları kültür tarihinin konusu sayılamaz

Kültür tarihi evreni, doğayı ve varlıkları sorgulamayı felsefe ile sağlamaktadır?

Kültür tarihçisi Peter Burke'nin, kültürel incelemelere karşı belirgin bir artış olduğunu saptadığı zaman aralığı 1960-1990 yılları arasıdır.

Küresel ısınma "Küresel tarih" in inceleme alanı değildir?

Ekip ürün almak, üretmek anlamına gelen "kültür" sözcüğü köken olarak Latince "cultura" kelimesinden gelmektedir.

Kültürün gelişimini etnolojik, dilbilimsel, sosyolojik, psikolojik ve psikanalitik analiz yöntemleriyle ele alan önemli bilim dalı Kültürel Antropoloji'dir.

Bilimsel araştırmalar göstermektedir ki, bir kültür-uygarlığın oluşması için öncelikli olarak bir kentin varlığı, belli bir iş emek ve çabanın gerçekleştirilmesi, bir üretim olayına ulaşılması, bir yönetim sisteminin oluşturulması (devlet, ordu, kent yönetimi) ön koşuldur. Doğru yanıt, D "sanat" seçeneğidir.

Bugün küresel İngilizce (global English) eski Doğu Bloku ülkeleri de dahil birinci yabancı dildir ve dünya konjonktüründe, küresel kültür ve ekonomi düzenine uyum sağlayabilmek için önemli koşullardan biri olmuştur.

Ünlü tarihçi Fernand Braudel’e göre, Batı, 15. yüzyılın sonlarından itibaren dünya ekonomisinde merkez konumundaydı. Ekonomik gücünü yeni ortaya çıkan köle ticaretiyle sağlıyordu.

Kültür tarihi çalışmaları ya da kültür incelemeleri geçmişte oldukça yaygın olmasına rağmen kültür tarihinin bir bilim dalı olarak ortaya çıkışı ve yükselişi 70’li yıllardan itibaren olmuştur.

Kültür incelemeleri, toplum, siyaset, ekonomi, felsefe toplumsal iletişim ve sanatın alanlarını içermektedir.Kültür incelemeleri temel manada kronolojiyi içermez.

Kültür tarihi genel tarih anlayışından farklı bir yöntemi benimsemiştir. Bu da onun diğer bilim dallarıyla özel bir ilişki kurmasına neden olmuştur.

Kültür tarihi olayları tarih vererek kronolojik bir sıra izlemeyeceğine göre, doğrudan başta antropoloji ve sosyoloji olmak üzere coğrafya, psikoloji gibi bilim dallarıyla kurduğu yakın ilişki önem kazanmaktadır. Dolayısıyla olayın tarihi görece önemini yitirir.

Kültür tarihinin kökeninde, düşüncelerin tarihini, yani kültürün yaşandığı ortamı tasvir etme anlayışı egemendir.

Kültür sözcüğünün Latincede ekip ürün almak, üretmek anlamına gelen “cultura” sözcüğünden geldiğini ve birçok dünya dilinde aynı sözcüğün kullanıldığını duymuşsunuzdur. Arapçada kullanılan ve Türkçemizde de rastladığımız “hars” sözcüğü de “toprağın işlenmesi” anlamına gelir. Yine Türkçede kullanılan “ekin” sözcüğü de “kültür” sözcüğüyle eşanlamlıdır.

Kültür etkileşimi olmayan özerk bir alandır ifadesi kültürü açıklayıcı bir ifade değildir.

Bir topluluğun ya da bireyin kendi kültürünün değerlerini yüce ve tek kabul ederek farklı kültürleri kendi değer sistemiyle yargılaması (bu çoğu zaman küçümseme ya da tehlikeli görme şeklindedir) etnosentrizm (etnik merkezcilik) olarak adlandırılır.

SORUNUN ÇÖZÜMÜ: .veilenler içerisinde üzerinde en az çalışılan alan Felsefi çalışmalardır. Kültür etkileşimi, kültürleşme, kültür çatışmaları gibi konular çerçevesinde günümüzde önem kazanan tartışılan bir başka sorun kimlik sorunudur.

Kültür tarihinin bir bilim dalı olarak ortaya çıkışı ve yükselişi 70’li yıllardan itibaren olmuştur.

Kültür tarihi olayları tarih vererek kronolojik bir sıra izlemeyeceğine göre, doğrudan başta ant-ropoloji ve sosyoloji olmak üzere coğrafya, psikoloji gibi bilim dallarıyla kurduğu yakın ilişki önem kazanmaktadır
Kültür tarihi olayları tarih vererek kronolojik bir sıra izlemeyeceğine göre, doğrudan başta antropoloji ve sosyoloji olmak üzere coğrafya, psikoloji gibi bilim dallarıyla kurduğu yakın ilişki önem kazanmaktadır.

Bunun nedeni kültür teriminin çoğul olarak ve gitgide genişleyen bir anlamda kullanılması ve buna paralel olarak kültürel incelemelerin çeşitlilik göstermesidir.

Kronolojik tarih çalışmaları kültür tarihinin konu alanı içinde yer almaz

Kültür sözcüğünün Latincede ekip ürün almak, üretmek anlamına gelen “cultura” sözcüğünden gelmekte ve birçok dünya dilinde aynı sözcüğün kullanılmaktadır.

Edebiyat eserlerinin bir başka önemli katkısı, insanlık kültürünün benzer yanlarından çok farklılıklarını dile getirmesidir. Bir bakıma insanların farklı kültürlerden farklı kimlikleri yani “öteki”yi anlamalarına, belki de “öteki” olmalarına yardımcı olmaktadır. Bu bağlamda, edebiyat eserleri kültürlerarası iletişimde bir kültür köprüsü görevindedir.

Bilimsel araştırmalar göstermektedir ki, bir kültür-uygarlığın oluşması için öncelikli olarak bir kentin varlığı, belli bir iş emek ve çabanın gerçekleştirilmesi, bir üretim olayına ulaşılması, bir yönetim sisteminin oluşturulması (devlet, ordu, kent yönetimi) ön koşuldur.

Bütün kültürler tarih boyunca bir takım alışverişlerle, etkilenmelerle melez özellik kazanırlar. Bir başka deyişle, her toplum genelde çok kültürlü bir yapıya sahip olagelmiştir. Kültürel etkileşimin kökeninde göç olayı her zaman önemli rol
oynamıştır.

Kültürlenme tek yönlü bir yol izleyip egemen kültür kimliğine bürünerek ulusal ve yerel kültürleri istila edercesine yok ediyorsa saldırgan bir özellik kazanmış demektir. Bu şu anlama gelmektedir; Egemen kültürler, zayıf, yoksul kültürler üzerinde uzun vadeli bir “şiddet” uygulayarak ötekinin kültürünü yıkma işine girişebilir ve hatta onu yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakabilir. Güney Amerika’da bu şekilde birçok yerel dil kaybolmuştur.

Kültürün evrensel özelliklerinden, yeryüzü kültürlerinin bir dönem egemen oluşu ve sonra yitip gitmesinden, kültür etkileşimi ve çatışmalarından yola çıkarak bir
kültür tarihinin konusu ne olmalıdır sorusunu sorarsak, öncelikle düşüncelerin
evrimini (benimsenen düşünce ve inançlar, olayları durumları anlama gücü, anlayabilme yeteneği) konu edinen çalışmalardan yararlandığı ortaya çıkar.

Verilen bu özellikler anlamaya çalışmak kültür tarihçilerinin ilgi alanıdır.

Antikçağ filozoflarında, İslam filozoflarında (İbn-i Sina) halüsinasyon, melankoli, kâbus vb. konuların yani insan yaşantılarının değerlendirilmesi Psikolojinin köklerini oluşturmuştur.

İnsanoğlunun yüzyıllardan beri “Kimiz, kimlerdeniz, nereden gelmiş, nereye gideriz?” sorusunu yanıtlamaya çalışması kimlik sorunu ile ilişkilidir.

Kültürel bir etkilenme sürecinde bir kültürün öteki bir kültürün etkisiyle evrim ve değişim sürecine girmesi kültürlenme olarak tanımlanmaktadır.

Paleolitik Çağ

Yazı

Göçler

Etnosentrizm

ernand Braudel