Etik - Felsefe | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Etik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Felsefe tarihinde etik her zaman önemsenen bir alan olmuştur.

bugün etik, günlük yaşamda yaygınlaşmamış bir sözcüktür.

Etik, felsefenin eski bir dalıdır.

felsefe tarihinde etik konuları ilk defa ele alan filozof Aristoteles'dir.

Mantıkçı pozitivizm 20. yüzyılda etiğin önem kazanmasında etkili olmuştur.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Kitapta sayfa 3-4 (Giriş bölümündeki) ifadeler okunursa Etiğin felsefe tarihinde har dönem önemsenen bir konu olmadığı; günlük yaşamda yaygın biçimde kullanılan bir sözcük olduğu; felsefe tarihinde etik konuları ilk defa ele alan filozofun Aristoteles değil, Sokrates olduğunu; 20. yüzyılda ortaya çıkan Yeni (Mantıkçı) Pozitivizmin etiğin bilgi alanını daraltarak önem kazanmasında bir tür engelleyici rolünün olduğunu görmek mümkündür. Ama "felsefede etiğin tarihi eskidir (doğru olan ifade budur). Kitaptan alıntı (Sf.3):
Günümüzde, özellikle son yıllarda, hem çeşitli bilgi alanlarında hem de günlük yaşamın içinde sıkça etikten söz edildiği görülmektedir. Öyle ki etik sözcüğü, araştırma ve uygulama olarak çoğu etkinliğimizde ve yaşama dünyamızın hemen her alanında çok yaygın olarak kullanılan bir sözcük olmuştur bugün. Oysa yaklaşık otuz veya kırk yıl önce bu sözcük, ne felsefeciler arasında, ne diğer bilgi alanlarında, ne de günlük yaşamda bu denli yaygın değildi. Yalnızca birkaç düşünürün önem verdiği bir alanın adı olarak dile getirilen ve duyulan bir sözcüktü etik sözcüğü. Ona, bir bilgi alanı olarak önem veren birkaç düşünürün dışında etik, çoğu filozofun ilgisini çekmiyordu. Ama bugün etik, felsefede öncelikli bir araştırma alanının adı olarak öne çıkmasının yanında, hem bilim çevrelerinde hem günlük yaşamın içinde çok sık dile getirilen bir sözcük olmuştur. Çünkü felsefe araştırmalarında da 20. yüzyılın ilk yarısında olduğunun tersine, filozofların yeniden eğildiği ve önem verdiği bir alan haline gelmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi etiğin temel özelliğidir?

Bugün çok önem verilen bir alan olması

Felsefenin bir dalı olması

Kapsamının çok geniş olması

Yöneldiği nesne hakkında bilgi ortaya koyması

Ahlakla aynı olmaması

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Felsefe tarihinde etik konuları ilk ele alan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Descartes

Demokritos

Platon

Sokrates

Aristoteles

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdaki konulardan hangisi etiğin kapsamında değildir?

Algılama

Amaçlar

Kaygı

Korku

Adalet

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 5

"Bütün insanlar doğal olarak bilmek isterler" düşüncesi aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Platon

Aristoteles

Demokritos

Sokrates

Herakletios

Açıklama:

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 6

MÖ. 469-399 yıllarında yaşamış, insanları, özellikle yaşama ilişkin sorunların söz konusu olduğu durumlarda, "bildiğini sanma" yanılgısı karşısında sürekli uyarmış, doğru düşünme ve soru sorma yollarını göstermiş; felsefenin bu yönde sorgulayıcı bir etkinlik olarak gelişmesine büyük katkı yapmış olan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Aristoteles

Demokritos

Herakleitos

Platon

Sokrates

Açıklama:

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Genel olarak yaşam sorunlarının çözümü konusunda gördüğü önemli işlevin yanında bugün dünya sorunlarına ve özellikle insan hakları sorunlarına elverişli bir yaklaşım getiren etik bir görüş ortaya koymuş olan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Kuçuradi

Aristoteles

Sokrates

Demokritos

Platon

Açıklama:

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 8

ödev

sorumluluk

doğru

yükümlülük

gereklilik

Açıklama:

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Etiğin önemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Aristoteles, insanda doğal olarak bilme isteği olduğunu belirtmiştir.

İnsan içinde bulunduğu doğal çevreye bağlı ola¬rak yaşayamaz.

Bilgi, insanın bir varlık koşuludur.

Ortaçağda etiğe önem verilmiştir.

Sokrates, felsefenin sorgulayıcı bir etkinlik ola¬rak gelişmesini sağlamıştır.

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi "ruhun iyi durumda olması" demektir?

Neşeli olmak

Eudaimonia

Ataraksia

Adil olmak

Euthymia

Açıklama:

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Etiğin tanımıdır?

Canlı bir varlığın hep gittiği mekanı, sığındığı yer.

Bir insanın karakteri, huyu.

Belli bir grubun, bir topluluğun yaşam biçimi.

Kişinin, kendinden yola çıkarak diğer insanlarla, dünyayla, yaşamla kurduğu ilişkileri.

Kişinin içinde bulunduğu gelenek, görenekler

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Etik sözcüğünün kökeni ve anlamı araştırılırken ethe; ilk anlamıyla canlı bir varlığın sığındığı, gittiği yer olarak tanımlanır. Ethos sözcüğü; karakter, huy demektir. Kişiye bağlı kişiyle ilgili olduğu için yaşam biçimi ve gelenek görenekler de etik sözcüğünün içerisine girmektedir. Dolayısıyla kişinin hem kendinin ne şekilde yaşadığı ne yapıp ettiği, kararları yaşamda nelere önem ve öncelik verdiği, diğer insanlarla kurduğu ilişkileri etiğin alanına girmekte tanımını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi ahlak tanımını ifade etmektedir?

Bir bilgi alanını ifade eder.

Bilgilerin yaşamla bağının kurulmasını ifade eder.

Tarihsel ve toplumsal yasaklar ve normları ifade eden bir olgudur.

Kendine özgü soruları olan bir bilgi alanını ifade eder.

Normlar ölçüler yerine bilgiler ortaya koymayı ifade eder.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Birbirinin yerine kullanılan etik ve ahlak kavramlarını ayırt etmek istersek, etik kendine özgü soruları olan. bilgiler ortaya koyan, yaşamla bağ kuran bir bilgi alanıdır. Ahlak ise yasaklar normlar ortaya koyan tarihsel ve toplumsal bir olgudur. Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi çıkartılırsa etikle ahlak arasındaki farkı anlamış olur ve ahlak olgusundan bahsetmiş oluruz?

Adil olma

Erdem nedir?

Dürüst olma

Doğru olma

Erdemli olma

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Ahlâk, olgusal nitelikli bir var olandır, etik ise bilgisel niteliklidir.Bir bilgi dalı olarak etiğin ahlâk tan ayrı tutulması onun bilgi üreten bir alan olduğunun görülmesi, özellikle ahlâkın ve ahlâk kurallarının (normların) bilgisini ortaya koyabilmek için önemlidir. Bir olgu olarak çeşitli ahlaklar adil olma, dürüst olma, erdemli olma konusunda her biri kendine göre davranış ölçüleri verirken, bir bilgi alanı olan etik, adalet nedir, erdem nedir, adil olmak nedir gibi yaşamla dünyamızın bu önemli kavramlarının bilgisini arayan temel sorulara yönelmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi ahlâklılığın tanımıdır?

Dış dünyada bir olgu olarak var olan ve değer yargıları veya kurallar ilkeler olarak çeşitli biçimlerde kendini gösteren ahlâkı bilme konusudur.

Yaşam sorunlarına ilişkin, insanlar arası ilişkilerdeki değer sorunlarını inceleyen olgudur.

Ortaya konan bilgilerin yaşamla bağının kurulmasını bubilgilerin bizim için anlamlı hale gelmesini sağlayan felsefenin bir dalıdır.

Herhangi bir bölgeye, bir topluluğa bağlı olmayandavranışlarımızla ilgili genel normlardır.

Felsefenin temel ve eski, bilgi üreten dalıdır.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Etik, ahlak ve ahlaklılık birbirleri yerine kullanılsa da aslında çok farklı kavramlardır. Bu üç kavram arasında en temel ayrım, etiğin felsefenin bir dalı olmasıdır. Ayrıca insanlar arası ilişkilerde değer sorunlarını inceleyen, bilgilerin yaşamla bağını kuran, bilgi alanıdır. Diğer şıklar etiği tanımlamakta olup, ahlaklılığın tanımı yerel olmayan, bir topluluğa bağlı olmayan normlardır şeklinde verilir. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

İnsan var oldukça insan ilişkileri ve eylemleri, insan ilişkileri ve eylemlerden oluşan dünya da hem güncel olaylarıyla hem de tarihsel yönüyle var olacaktır. Açıklaması etikle ilgili aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?

Etik ve ahlak ilişkisini.

Etiğin felsefeyle ilişkisini.

Etiğin önemini.

Etiğin psikoloji ile bağını.

Etiğin temel sorularını.

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
İnsan var oldukça insan ilişkileri ve eylemleri de var olacaktır hep. Dolayısıyla insan ilişkileri ve eylemlerden oluşan dünya da hem güncel olaylarıyla hem de tarihsel yönüyle var olacaktır. Olan bitenleri, insanın yapıp etmelerini, eylemlerini, tutumlarını, kararlarını ve bunlardan oluşan dünyasını felsefî bakışla bilme yöneliminden zaman zaman uzak kalınsa bile, dünya ve sorunları vardır yine ve sürekli oradadır. Bu etiğin önemini anlatmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi çıkartılırsa etiğin önemi anlatılmış olur?

Etik, felsefenin dört temel alanı arasında insanın kendisiyle doğrudan ilişkili olan tek alandır.

İnsan, diğer varlıklar gibi sırf canlılığını sürdürerek yada varlıkça durumu neyse öyle kalarak, örneğin taş ise taş, kaya ise kaya olarak kalmaz.

Bir insanın, bir kişinin karakterini, huyunu ifade eden bir anlam taşımaktadır.

İnsanın işi ona özgü bir yaşam yani akılla bağlantılı bir eylem yaşamı sürmektir.

İnsan, kendine özgü bir canlı olmanın ötesine geçerek insanolmak zorundadır, bu onun toplumsal veya siyasal canlı olmasını da içerir.

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
Diğer tüm şıklar etiğin önemini vurgularken, C şıkkı etiğin anlamını, kökenini ifade etmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdaki açıklamaların hangisi çıkartılırsa, Viyana çevresi düşünürlerinin benimsediği yeni felsefe anlayışı anlatılmış olur?

Bilginin ölçütünü deneyle doğrulanabilir olmada görmüşlerdir.

Felsefenin meta fizikten arındırılması ve dünyanın bilimsel kavranması gerektiğini savunmuşlardır.

Başlıca temsilcileri; Moritz Schlick, Rudolf Carnap , Hans Reichenbach ve Otto Neurath’d›r.

Bildiğini sanma yanılgısı karşısında sürekli uyarmış doğrudüşünme ve soru sorma yollarını göstermişlerdir.

felsefeyi, bilimsel felsefe olarak sınırlandırmak istemişlerdir.

Açıklama:

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıyabileceksiniz.
Felsefe tarihinden etikle ilgili pek çok filozofun düşünceleri, araştırmaları olmuştur. 20. yüzyılın ilk yarısında, Viyana Çevresi Mantıkçı Pozitivizm veya Yeni Pozitivizm adıyla da ortaya çıkan bu yeni akımın düşünceleri açıklanmıştır. D şıkkındaki düşünce ise; MÖ. 469-399 yıllarında yaşamış olan ünlü Yunan filozofu Sokrates'e aittir. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdaki ifadelerin hangisi çıkartılırsa sofistlerin etik ile ilgili düşünceleri açıklanmış olur?

İnsan ve yaşamla ilgili sorunları felsefî araştırmanın ana konusu haline getirmişlerdir.

Sofistlerin sorunlaştırdığı ve aradığı şey yaşamla genel olarak doğru ve iyi yaşamla ilgilidir.

Doğru yaşamdan anlaşılan şey dinginlik, esenlik ve huzuriçinde bir yaşamdır diye düşünmüşlerdir.

Geçerlikte olan kuralları sorgulamış ve iyi yurttaş yetiştirmenin yollarını aramışlardır.

Doğru yaşam sorusunu fayda ile bağlantılı bir iyi anlayışla ele almışlardır.

Açıklama:

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıyabileceksiniz.
Bir bilgi alan› olarak etiğin temellerini atan filozof Sokrates olmakla birlikte,
Sokrates öncesi filozofların da etik sorunlar üzerinde durdukları doğru ve iyi yaşamın ne olduğu konusunda önemli düşünceler belirttikleri görülmektedir. C şıkkı Demokritos adlı filozofun düşüncesidir. Dolayısıyla Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki ifadelerden hangisi çıkartılırsa ahlakın özellikleri açıklanmış olur?

Davranışlarımızı belirler.

İyi ve kötüyü belirler.

Doğru ve yanlış üzerinde düşünmemizi sağlar.

Korku, kaygı, adalet konularını kapsar.

İnsanın toplumsal yanıyla ilişkili bir olgudur.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Ahlâk kişilerarası ilişkilerde davranışlara ilişkin geçerli kılınmış çeşitli değer yargıları sistemleri olarak karşımıza çıkan bir olgudur. Korku, kaygı, adalet konuları etiğin kapsadığı konulardır. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

1. Bir bilgi alanı olarak etiğin temellerini atan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

A. Demokritos

B. Aristo

C. Descartes

D. Sokrates

E. Aristippos

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Etiğin bilgi alanı olarak kurulmasında önemli yere sahip olan filozof Sokratestir

Doğru Cevap: D

Soru 21

2. Aşağıdakilerden hangisi etiğin araştırma alanına girer?

A. Adil olma

B. İyi olma

C. Erdemli olma

D. Ahlaklı olma

E. Adalet nedir

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir. A, B, C ve D seçeneklerindeki konuları ahlakın araştırma konularıdır. Adalet ise etiğin yanıt aradığı sorulardan biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

3. Aşağıdakilerden hangisi 18 yüzyılda etiğin yeni sorunları arasında yer almaz?

A. Erdem nedir?

B. İyi isteme

C. Ödev

D. Sorumluluk

E. Değer

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Doğru cevap A seçeneğidir.İyi isteme, ödev, sorumluk değerler etiğin 18. Yüzyılda yeni ortaya çıkan sorunlarıdır. Erdem nedir sorusu ise etiğin en temel sorunları arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

4. Aşağıdakilerden hangisi günümüzde etiğin nesne alanın genişlemesinin ve sorunlarının daha da çeşitlenmesinin nedenleri arasında yer almaz?

A. Uygulamalı etik çalışmaların artması

B. Yaşamla ilgili sorunların artması

C. Etiğin temel konusuna yönelmek istemesi

D. Yaşamla ilgili sorunların kaygı verici hale gelmesi

E. Teknolojik sorunların ortaya çıkması

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. A, B, D ve E seçeneklerinde yer alan bilgiler etiğin konusunu genişletmiştir. Etiğin temel sorununa yönelmesinin etiğin konu alanın genişlemesinde bir etkisi yoktur

Doğru Cevap: C

Soru 24

5. Aşağıdakilerden hangisi etiğin psikolojiyle yani insan bilimleriyle kesişen konuları arasında yer alır?

A. Adalet

B. Kaygı

C. Doğruluk

D. Mutluluk

E. İyilik

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Doğru cevap B seçeneğidir.Adalet, doğruluk, mutluluk ve iyilik etiğin temel sorunları arasında yer alır. Kaygı ise etik ve psikoloji arasındaki ortak konular arasında yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

6. Aşağıda verilen etik ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

A. Adalet nedir? Erdem nedir? Sorusuna yanıt arar

B. Erdemin ne olup ne olmadığını araştırır

C. Mutlu bir yaşam elde edebilmek için gereken bilginin koşullarının ne olduğu

D. Kişinin herhangi bir koşulda doğru olanın ne olduğunu bulabilmesi

E. Bir kişi davranışını olgusal ve deneysel olarak ele alır

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir. A, B, C ve D seçeneklerinde bilgiler doğrudur. Etik hakkında verilen E seçeneğindeki bilgi yanlıştır

Doğru Cevap: E

Soru 26

7. Aşağıdakilerden hangisi etiğin Yeni Çağda etiğin önem kazanmasında etkili olan filozoflar arasında yer alır?

A. Sokrates

B. Platon

C. Descartes

D. Aristoteles

E. Demokritos

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Sokrates, Platon, Aristoteles ilk çağ filozofları arasında yer alır. Yeni Çağda etiğin tekrar önem kazanmasında Francis Bacon, Descartes ve Baruch Spinoza etkili olmuşlardır

Doğru Cevap: C

Soru 27

8. Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda etiğin önemini yitirmesinin nedenler arasında yer alır?

A. Aristoteles’in ölümü

B. Doğu Roma imparatoru Justinianus’un Atina’daki Akademia’ yı kapatması

C. Etik alanındaki gelişmelerin Hıristiyanlık’a aykırı görülmesi

D. Doğa bilimlerinde elde edilen başarıdan dolayı benimsenen bilim ve bilgi anlayışının etkisi

E. Yeni felsefe anlayışının etkisi

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. A, B, ve C seçeneklerinde verilen bilgiler 19 yüzyıl öncesindeki gelişmelerdir. Yeni felsefe anlayışı da etiğin önemini kaybetmede etkili olmuştur fakat bu bilgide 20. Yüzyıla ait bir gelişmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Etik sorunları ilk ele alan filozof kimdir?

Sokrates

Demokritos

Aristoteles

Platon

Descartes

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Bir bilgi alanı olarak etiğin temellerini atan filozof Sokrates olmakla birlikte, Sokrates öncesi filozofların da etik sorunlar üzerinde durdukları, “doğru” ve “iyi” yaşamın ne olduğu konusunda önemli düşünceler belirttikleri görülmektedir. Örneğin Demokritos. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

I. euthymia (ruhumuzun iyi durumda olması)
II. ataraksia (ruhumuzun sarsılmaz halde olması)
III. eudaimonia (ruhun iyi ve sarsılmaz olması birlikteliğinden gelen mutluluk)
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Demokritos'a göre mutluluğu ifade eden kavramlardır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız III

Hepsi

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
“mutlu” ve “iyi” yaşamı ya da bir bütün olarak “mutluluğu” ifade eden üç ana kavram şudur: Ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması (euthymia), sarsılmaz halde olması (ataraksia) ve bu ikisinin birlikteliğinden gelen mutluluk (eudaimonia) . Doğrtu cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Etik ve ahlak arasındaki ilişkiyi en iyi aşağıdakilerden hangisi açıklamaktadır?

Etik ile ahlak aynı şeyi ifade eder.

Etik olan davranışlar sergileyen kişiler ahlaklı, etik olmayan davranışlar sergileyen kişiler ahlaksız olarak kişiler olarak tanımlanır.

Etik bir bilgi alanıdır, ahlak ise tarihsel ve toplumsal nitelikli bir olguyu temsil etmektedir.

Etik ahlak olgusunun kapsamındadır.

Ahlak etiğin alanı içine girer.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Her şeyden önce bu iki kavramın birbirinden farkı iki varolana işaret ettiğini belirtmek gerekir. Etik terimi bir bilgi alanını adlandırmaktadır. Bu alan, felsefenin ilk ve temel alanlarından birisidir. Ahlâk terimi ise tarihsel ve toplumsal nitelikli bir olguyu adlandırmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

''Ahlak, kişilerarası ilişkilerde, davranışlara ilişkin geçerli kılınmış çeşitli değer yargıları sistemleri olarak karşımıza çıkan bir olgudur'' diyen filozof kimdir?

Aristotales

Sokrates

Demokritos

Kuçuradi

Descartes

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
İoanna Kuçuradi ise, ahlâk sözcüğünün bağlamlarından hareketle, ahlâkın “kişilerarası ilişkilerde davranışlara ilişkin geçerli” kılınmış “çeşitli değer yargıları sistemleri” olarak karşımıza çıkan bir olgu olduğunu belirtmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Eskiçağ' da etiğin temel sorusudur?

Ölme Hakkı

Sorumluluk

Kaygı

Eudaimonia

Ötenazi

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Eskiçağda etiğin temel sorusu pratik yönüyle söylenirse, “doğru, âdil, iyi”anlamında mutlu (eudaimonia) yaşamın ne olduğu sorusudur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

I. Tarafsız olma
II. Sır vermeme
III. Özel yaşamın gizliliği
IV. Organ verme
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri meslek etiği ile ilgilidir?

I,II ve III

I ve II

III ve IV

Yalnız IV

Hepsi

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Organ verme 20. yy etiğin konularındandır. Diğerleri ise meslek etiği kapsamındadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi etiğin 20. yüzyıl konularındır?

İyi isteme

Nanoteknoloji

Sorumluluk

Gereklilik

Yükümlülük

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
İyi isteme, sorumluluk, gereklilik ve yükümlülük 18. yüzyıl etik konularındandır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi rönesansta ''duygulanımlar'' konusunu tekrar ele alan ve erdemler konusuna eğilen filozoftur?

Bacon

Spinoza

Kant

David Hume

Descartes

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
Rönesansta Descartes, Stoa Okulunun düşüncelerini özellikle “duygulanımlar” konusu bakımından yeniden ele almış, erdemler konusuna eğilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde etikle ilgili arayışların ve araştırmaların yaygınlaşmasının nedenlerinden biridir?

İnsanın kendine ilişkin bilgi yetersizliği

İnsanın çevresine ilişkin bilgi eksikliği

Doğayı anlama çabası

Bilgi fazlalığı

Doğa bilimlerinin gelişmesi

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Bugün etikle ilgili aray›fllar› ve etik araflt›rmalar›n› öne ç›karan nedenler, insa- n›n kendine iliflkin bilgisinin yetersizli¤i, eksikli¤i yüzündendir büyük ölçüde. Dünyadaki pek çok sorun, insan›n kendini bilme konusunda yetersiz kalmas›n- dan, böyle bir bilgi aray›fl›n› ço¤unlukla ihmal etmifl olmas›ndan ileri gelmektedir. Dolayısıyla doğru seçenek A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Etik sözcüğünün kişiye bağlı ve kişiyle ilgili bir durumu ifade etmesi etiğin hangi anlamından kaynaklanmaktadır?

Değer

Ortam

Karakter

Gelenek

Görenek

Açıklama:

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıyabileceksiniz.
Kökeninde bu anlamı taşıyan ‘etik’ sözcüğünün, daha sonra Batı dillerinde bir bilgi alanının, bir felsefe disiplininin adı olması, tekil olarak kullanılan ethos sözcüğündeki “karakter” anlamına dayanmaktadır. Dolayısıyla etik sözcüğünün kişiye bağlı ve kişiyle ilgili bir durumu ifade etmesi karakter anlamıyla ilgilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

“Bir insanın ethos’u - huyu - onun daimon’udur” görüşü hangi düşünüre aittir?

Aristoteles

Sokrates

Demokritos

Herakleitos

Platon

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Herakleitos huy insan için daimon dur demektedir. Etik ve huy/karakter arasındaki ilişki düşünüldüğünde doğru yanıt D seçeneği olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi ethos’u insan karakterinin bütününün oluşmasında etken olan şey anlamında “alışkanlık” olarak tanımlamıştır.

Herakleitos

Sokrates

Platon

Demokritos

Aristoteles

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Platon ethos’u (huy’u) insan karakterinin oluşmasında etken olan şey vurgusu yapmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

“Bizim kültürümüzde bu tür davranışlar hoş karşılanmaz” diyen bir kişinin söz konusu kültürel normlarına ne ad verilir?

Etik

Ahlak

Değer

Yardı

İlke

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Ahlak sözcüğünün tanımlarına bakıldığında topluma özgülük ve kültürellik olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bir toplumda uygun görülen bir davranış başka bir toplumda uygun görülemeyebilir. Dolayısıyla buradaki toplumsal normlar ahlak çerçevesinde ele alınır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

“Doğru ve iyi insan olma” nın çerçevesini bilgisel olarak olarak ortaya koyan kavram aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Ahlak

Değer

Yargı

Etik

İlke

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Etik bir bilgi alanıdır ve bu alan felsefenin ilk ve temel alanlarından biridir. Dolayısıyla etik kavramı kültürel fonksiyonları olan ahlaki durumları bilgisel açıdan ele almaktadır. bir araflt›rma alan› olarak eti- ¤in ç›kt›¤› nokta, insan›n kendini bilmesiyle veya insan için “do¤ru” ve “iyi” bir ya-flam›n ne oldu¤u, “do¤ru” ve “iyi” bir yaflam›n nas›l yaflanabilece¤iyle ilgili sorulard›r denebilir bunlara.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Etik perspektifle ahlak üzerine yargıda bulunulabilmesi ahlakın hangi özelliğinin bir sonucudur?

Bilgiselliği

Kavramsallığı

Durumsallığı

Değerliliği

Olgusallığı

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Ahlak bir olgudur ve insanın toplumsal yanıyla ilgilidir. Etik ise bilgisel niteliklidir. Dolayısıyla bilgi perspektifiyle olgusal olanın açıklanması söz konusudur. Bu nedenle etik, ahlak üzerine bilgi üretilebilen bir alandır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi etiğin temel sorularından biri olamaz?

Mutlu yaşam nedir?

Doğru olan nedir?

Adil ve tarafsız olan nedir?

Yardımseverlik neden iyidir?

Adaletli davranmak nedir?

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Yardımseverlik ahlak çerçevesinde ele alınabilecek bir iyilik durumudur. Mutlak iyi çerçevesinde ele alınmak durumunda değildir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi etiğin eskiçağdaki önemini yitirmesine etkide bulunan olaylardan biri değildir?

Aristoteles’in ölümü

Felsefenin theoria yönünün zayıflaması

Rönesansın ortaya çıkması

Akademia’nın kapatılması

Hristiyanlığa aykırılık algısı

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
C seçeneği dışındaki seçeneklerin tümü etiğin önemini yitirmesine etkide bulunmuştur. Rönesans’ta insanın yenden kendine yönelmesiyle ve kendinden yola çıkan bir bilme çabasıyla etik yeniden önem kazanmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

'Etik' terimi ahlaktan farklı bir varolan olarak neyi adlandırmaktadır?

Tarihsel olgu

Bilgi alanı

Toplumsal olgu

Değer yargıları

Kurallar bütünü

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Etik ile ahlak aynı şeyler olarak görülebilir. Ancak bu iki alan birbirinden farklı iki varolana işaret eder. Bu nedenle 'etik' bir bilgi alanı olarak adlandırılmaktadır. Ahlak ise bir olgudur ve insanın toplumsal yanıyla ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

I. Karakter
II. Huy
III. Erdem
IV. Alışkanlık
V. Adalet
Yukarıdakilerden hangileri 'Etik' sözcüğünün kökeninde bulunan ve etiğin öz niteliğini ifade eden terimleri kapsar?

I, II ve III

II, III ve V

III, IV ve V

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Etik sözcüğünün kökeninde bulunan ve etiğin özniteliğini ifade eden karakter, huy, alışkanlık anlamlarını tekrar göz önüne almakta ve bu sözcüğün toplumu değil, kişiyi temel alan anlamına dikkat etmekte fayda vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Etiğin amacı nedir?

Kültürlerle ilişkili olmaktır.

Evrensel nitelikli normlar koymaktır.

Bilgiler ortaya koymaktır.

Normlar oluşturmaktır.

İnsan ilişkilerinde ölçüler belirlemektir.

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Etik, ne farklı yaşama tarzlarına, ne tektek mesleklere ilişkin bir normlar alanıdır, ne de evrensel nitelikli bir normlar alanıdır. Çünkü özniteliği gereği onun amacı, normlar, ölçüler ortaya koymak değil, bilgiler ortaya koymaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Hangisi etiğe bilgi alanı olma yolunu açan noktadır?

Kişiyi temel alması

Toplumu temel alması

Ahlak kurallarına dayanması

Normlar oluşturmaya çalışması

Kültürlere ilişkin olması

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Etik sözcüğünün toplumu değil, kişiyi temel alan anlamına dikkat etmekte fayda vardır. Etiğe bir bilgi alanı olma yolunu açan da bu noktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Yeniçağda etiğin tekrar önem kazanması yönünde katkı sağlayan düşünürlerdendir?

Sokrates

Aristoteles

Descartes

Demokratitos

Platon

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
Bacon, Descartes ve Spinoza, Yeniçağda etiğin tekrar önem kazanması yönünde katkı sağlayan düşünürlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Hangisi 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana etiğin konusu olmamıştır?

Ötanazi

Kürtaj

Çevresel sorunlar

Teknoloji

Doğal afetler

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Ötanazi, kürtaj, ölme hakkı, organ verme, organ ticareti, yapay zeka, teknoloji, gen teknolojisi, nanoteknoloji, nöroloji alanındaki çalışmalar yine 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana etiğin konuları olmuştur. Bunlara ek olarak teknoloji sorunlarından dolayı bugün çevre etiği, toprak etiği gibi etik çeşitlerinden söz edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Eskiçağda Stoa Okulunun düşüncelerini özellikle 'duygulanımlar' konusunu yediden ele alıp, erdemler konusuna eğilmiştir?

John Locke

David Humme

Rene Descartes

Francis Bacon

Immanuel Kant

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
Descartes Eskiçağda Stoa Okulunun düşüncelerini özellikle 'duygulanımlar' konusunu yediden ele alıp, erdemler konusuna eğilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi etiğin özelliklerinden değildir?

İnsanın toplumsal yanıyla ilişkili bir olgudur.

Felsefenin temel bir dalı olarak kendine özgü soruları olan bilgi alanıdır.

Amacı bilgiler ortaya koymaktır.

Ortaçağ boyunca etik, Eskiçağdaki önemini yitirmiştir.

Günümüzde etiğin nesne alanı genişlemiş ve sorunları çeşitlenmiştir.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Etikten farklı olarak ahlak insanın toplumsal yönüyle ilişkili bir olgudur.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Felsefede bir araştırma alanı olarak öne çıkan, bilim alanında ve günlük yaşamda sıkça kullanılan bir terim halini alan sözcüktür?

Etik

İtibar

Ahlak

Estetik

Kavrama

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Etik öncelikle felsefede bir araştırma alanı olarak ortaya çıkmıştır. Ancak günümüzde bilimde ve günlük yaşamda kullanılan bir sözcük olmuştur. Çünkü felsefe araştırmalarında 20. yy ilk yarısındakinin tersine yeniden filozofların önem verdiği bir alan haline gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi insanın kendine özgü doğal yetilerine bağlı bilgi edimleriyle gerçekleştirdiği etkinliklerdir?

Bilim sanat felsefe

Sanat doğa felsefe

Felsefe kültür sanat

Bilim sanat kültür

Estetik sanat bilim

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
İnsan ancak kalıcı bilgi ile var olabilir, varlığını koruyabilir. Onun bilgi ile bağı, kendini var etmek, kendine bir dünya kurabilmek içindir. İnsanın kendini var edebilmesi için kendine özgü doğal yetilerine bağlı bilgi edimleriyle bilim, sanat ve felsefe etkinliklerini gerçekleştirebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdaki kavrayış biçimlerinden hangisinde etik ile ahlak aynı şeyler olarak görülmektedir?

Geçerli olan ölçütlere göre ahlaklı veya ahlaksız eylemlerden, kişilerden, etik veya etik olmayan davranışlardan söz edilmesi

Etiğin bilgi alanı olarak görülürken ahlakın toplumsal olgu olması

Bireylerin etiği değerlilik ölçütleri olarak algılaması

Etiğin yaşamımızın her anında yer alması, ahlakın topluma göre değişmesi

Etiğin bağlayıcı olması, ahlakın yasalarca korunması

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Geçerli olan ölçütlere göre ahlaklı veya ahlaksız eylemlerden, kişilerden, etik veya etik olmayan davranışlardan söz edilmesi etik ile ahlakı aynı algılama biçimini ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi eski çağda pratik yönüyle etiğin yanıt aradığı en temel sorusudur?

Doğru, adil ve iyi anlamda mutlu yaşamın ne olduğu

Ahlaklı bir toplumda yaşamın ne olduğu

Etik değerlerin ne olduğu

Doğru olarak yaşamanın ne olduğu

Ahlaki değerlerin toplumsal yaşama nasıl yansıması gerektiği

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Eski çağlarda etiğin temel sorusu Doğru, adil ve iyi anlamda mutlu yaşamın ne olduğu olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 57

"Haz yaşamı", "siyaset yaşamı" ve "theoria yaşamı" içinde önemli bir tarz olan siyaset yaşamı ve etkinliği için vazgeçilmez olan düşünür ve alan aşağıdakilerden hangisidir?

Aristoteles-Bilgi alanı

Herakleitos-Karanlıklar alanı

Platon-Pay alma alanı

Sokrates-Duygulanımlar alanı

Konfüçyüs-Evren alanı

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Aristoteles'in yaşam tarzı saydığı siyaset yaşamı ve etkinliği için vazgeçilmez olan bilgi alanıdır. Böylece etiğin başlangıcında: doğru, iyi ve bunlardan gelen mutlu bir yaşam elde edebilmek için gereken bilginin koşullarının ve kişinin herhangi bir koşulda "doğru" olanın ne olduğunu bulabilmesi soruları çözümlenecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

"Yalan söylemek kötüdür" şeklinde bir davranış ölçüsüne göre ahlakın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru davranmanın sadece ölçüsünü vermektir.

Doğru davranmayı topluma göre açıklamaktır.

Doğru davranmanın ne anlama geldiğini açıklamaktır.

Doğru davranmanın her koşul ve durumda ölçüsünün doğru eyleme götürüp götürmeyeceğini sormaktır.

Doğru davranmanın ahlak normlarını bilgi nesnesine dönüştürmektir.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Ahlak doğru davranmanın ölçüsünü verirken etik doğru davranmanın ne demek olduğunu, her durumda her koşulda bu ölçünün doğru eyleme götürüp götürmeyeceği sorusunu üstlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

7- Etiğin bir bilgi alanı olma yolunu açan ifade aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Araştırmacının etiğin öz niteliğini gösteren karakter, huy ve alışkanlıkları göz önüne alması

Araştırmacının etiğin nesne edindiği, var olan hakkında bilgi ortaya koyduğu amaçlara yönelmesi

Araştırmacının ahlakın ne olduğunu sorarak ahlaklı olmak için bir norm geliştirmeye yönelmesi

Araştırmacının normlar bulması ya da normlar geliştirmesi

Araştırmacının toplumu temel alan karakter ve alışkanlıkları göz önüne alması

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.
Etik konusu olduğunda araştırmacı nesne edindikleri hakkında bilgi ortaya koymayı amaçlar. Normlar bulmak, geliştirmek onun işi değildir. Tam bu noktada etik sözcüğünün kökeninde bulunan ve etiğin öz niteliğini ifade eden karakter, huy, alışkanlık anlamlarını tekrar göz önüne almakta ve bu sözcüğün toplumu değil, kişiyi temel alan anlamına dikkat etmekte fayda vardır. Etiğe bir bilgi alanı olma yolunu açan da bu noktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi orta çağ boyunca etiğin; eski çağdaki durumuna göre önemini yitirme nedenlerinden birisi değildir?

Felsefenin theoria’ yönünün gelişmiş olması

İnsanın dünya ile ilişkisinin değişime uğramış olması

Akademia’nın kapatılması

Aristoteles’in ölümü

Platon’un okulunun Hristiyanlığa aykırı bulunması

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.
Etik en parlak dönemini eski çağda yaşamıştır. Orta çağ boyunca 18. yy a kadar önemini geri kazanamamıştır. Felsefenin theoria’ yönünün zayıflaması, insanın dünya ile ilişkisinin değişime uğramış olması, Platon’un okulunun (Akademia) Hristiyanlığa aykırı bulunarak kapatılması gibi nedenlerden kaynaklı olarak etik önemini yitirmiştir.
ETİĞİN ÖNEMİ
Felsefenin en temel bir alanı olmakla birlikte etik felsefe tarihinin her dönemin
de aynı derecede önemli sayılmamıştır. En parlak dönemi olan Eskiçağdan sonra
uzun bir süre, yaklaşık 18. yüzyıla kadar geri planda kalmış, hatta nerdeyse unu
tulmuş bir alandır. Aristoteles’in ölümünden sonra, felsefenin theoria yönünün
zayıflamasıyla ve daha sonra 529 yılında Doğu Roma İmparatoru Justinianus’un,
Atina’daki Akademia’yı (Platon’un okulunu) Hristiyanlığa aykırı bulduğu için ka
patmasıyla (Gökberk, 2005: 122), insanın dünya ile ilişkisi köklü bir değişime uğ
ramıştır. Sonuç olarak insanlık tarihinde uzun bir dönem olan Ortaçağ boyunca etik Eskiçağdaki önemini yitirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Yeniçağda etiğin önem kazanmasıyla "iyi’’ yi bu dünyaya ilişkin bir kavram olarak incelemek ve etik araştırmalarda bilgiyi temel almak gereğini belirten düşünür aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Bacon

Descartes

Spinoza

Kant

Hutcheson

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
Rönesans' ta insanın yeniden kendine yönelmesiyle, kendinden yola çıkan bilme çabasıyla etikte yeni kıpırdanmalar olmuştur. Bacon buna katkı sağlayan düşünürlerden biridir. "İyi’’ yi bu dünyaya ilişkin bir kavram olarak incelemek ve etik araştırmalarda bilgiyi temel almak gerektiğini düşünmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi felsefenin temel kavramları içerisinde, insanın kendisiyle doğrudan ilişkili olan alanı işaret eder?

Etik

Bilgi

Varlık

Değer

Estetik

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.
Etik, felsefenin dört temel alanı arasında insanın kendisiyle doğrudan ilişkili olan tek alandır. Diğer alanlar amaç bakımından etiğe bağlıdır. İnsanın işi diğer canlılardan farklı akılla bağlantılı yaşam sürdürmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi ahlâklı olanı belirlerken karşılaşılan zorluklardandır?

Ahlâklı olanın tek bir ölçütünün olması

Ahlâklı olanın belirli bir ölçütünün olmaması

Ahlâklı olanın etik olan ile çatışması

Ahlâkın günümüzde bilimler tarafından da ele alınması

Ahlâklı olanın etiğin gölgesinde kalması

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi ahlâklılık normları ile ahlâk normları arasındaki ayırımı dile getirir?

Ahlâklılık normları bir topluluğa bağlıyken ahlâk normları değildir.

Ahlâklılık normları etik ile aynı anlamı taşımaktadır.

Ahlâklılık normları etiği belirler.

Ahlâklılık normları zaman içerisinde değişmezler.

Ahlâklılık normları genel, ahlâk normları yereldir.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi etik sözcüğünün anlamlarından biri değildir?

Alışkanlık

Huy

Yaşama ortamı

Kural

Karakter

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles’in görüşlerinden biri değildir?

Bütün insanlar doğal olarak bilmek isterler.

Bilmek insanın en temel gereksinimidir.

Varlığını sürdürebilmek için insan doğal olarak ilişkide olduğu var olanları bilmek zorundadır.

Bilgi insanın bir varlık koşuludur.

İnsan insanın kurdudur.

Açıklama:

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi ahlâk ile ilgili olarak söylenemez?

Davranış kuralları ve değer yargılarından oluşmaktadır.

Toplumsal ve tarihsel nitelikli bir olguyu adlandırmaktadır.

Topluluğa, yere ve zamana göre değişmektedir.

Normlar ve yasaklardan oluşur.

Bir bilgi alanıdır.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi “doğru yaşamın koşulları”nın ne olduğu üzerinde duran Sokrates öncesi filozoflardan biridir?

Demokritos

Thales

Platon

Herakleitos

Cicero

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 69

I. Huzur II. Esenlik III. Dinginlik IV. Hırs Yukarıdakilerden hangileri Demokritos’a göre doğru yaşamın içermesi gereken şeylerdir?

I, II, III

I, II, IV

I, III, IV

II, III, IV

III ve IV

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi bugün etiğe olan ilginin artmasının nedenlerinden biri değildir?

İnsanın “doğru” ve “iyi” yaşamın ne olduğunu bilmesi

İnsanın kendisine ilişkin bilgisinin yetersiz olması

Bilimler ile etik arasındaki ilişkinin artması

İnsan ilişkilerinde ortaya çıkan sorunlar

Etiğe yönelik bir gereksinimin ortaya çıkması

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi etik sözcüğünün anlamlarından biri değildir?

Kural

Alışkanlık

Huy

Yaşama ortamı

Karakter

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Etiğin günümüzdeki konumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bugün etik ile ilgili arayışları ve etik araştırmalarını öne çıkaran nedenler, insanın kendisine ilişkin bilgisinin eksikliğinden kaynaklanmaktadır.

Bugün etik, özellikle 20. Yüzyılın başlangıcındaki genel durumun aksine, felsefenin en fazla ilgi gören alanlarından biri haline gelmiştir.

Eskiçağdaki yeri ve önemi bir yana bırakılırsa etiğe tarihin hiçbir döneminde günümüzdeki kadar önem verilmemiştir.

Günümüzde uygulamalı bilimler başta olmak üzere insan ve toplum bilimleri, kısmen de doğa bilimleri kendi çeşitlilikleri içinde etiğe apayrı bir yer verme eğilimindedirler.

Günümüzde bilimler ile etik arasındaki ilişki, her durumda ve her alanda yeterince bilinçli bir düzeye ulaşmıştır.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Etica (Etika) adlı kitap etiğin önem kazanmasında katkı sağlayan hangi düşünür tarafından yazılmıştır?

Spinoza

Descartes

Bacon

Hume

Kant

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Etik ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İnsan için bilginin önemi ve her türlü bilme uğraşının kendini bilmekle olan bağlantısı etiğin temelini oluşturur.

Etiğe olan gereksinim insanın kendini bilme konusunda yetersiz kalmasından ileri gelir.

Etik, felsefede tarihi çok eski olmakla birlikte felsefenin yeni alanlarından biri olan “değer felsefesi” ile yakından ilişkilidir.

Etik ile değer felsefesinin kesişme noktası, insanlar arası ilişkileri belirleyen şeylerin “değerler “ olmasına karşılık, dünyada neden bu kadar çok “kötülüğün” var olduğudur.

Etik, “iyi olma”, “adil olma”, “erdemli olma” konusunda davranış ölçüleri verir.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Etikle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Etik, Latince kökenli bir sözcük olan Ethos tan gelir.

Etik sözcüğü kökeninde karakter, huy anlamını taşır.

Etiğin temelini atan filozof Demokritos’tur.

Felsefe tarihinde etik konuları ilk ele alan filozof Sokrates’tir.

Etik, felsefenin temel bir alanı olarak 18. Yüzyıl filozoflarınca kurulup, geliştirilmiştir.

Açıklama:

Etik ile ahlâk kavramlarını ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Çalışmaları etiğin yeniden doğuşu ve gelişimi konusunda dönüm noktası olan düşünür kimdir?

John Locke

Francis Hutcheson

Immanuel Kant

David Hume

Antony Ashley Cooper

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Eskiçağda Stoa Okulu'nun, Yeniçağda da Descartes’ın üzerinde durduğu, etiğin insan bilimleriyle kesişen konularından birisidir?

Sorumluluk

Gereklilik

Duygulanımlar

İyi isteme

Değerler

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi 18. Yüzyılda ortaya çıkan sorunlara bağlı olarak etiğin ele aldığı konulardan biri olmuştur?

Ötanazi

Kürtaj

Organ verme

Değerler

Yapay zeka

Açıklama:

Etiğin temel sorularını belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Etiğin önemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Etik en parlak dönemini Eskiçağda yaşamıştır.

Ortaçağ boyunca etik önemli sayılmıştır.

18. Yüzyılda etik geri planda kalmıştır.

Etiğin yeniden doğuşu ve gelişimi konusunda dönüm noktası 20. Yüzyılın ilk çeyreği olmuştur.

20. Yüzyılda etik, “yeni felsefe” anlayışının etkisiyle yeniden önem kazanmıştır.

Açıklama:

Etiğin önemini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Eski çağda etiğin başlangıcında üzerinde durulan iki temel sorun aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I. Doğrunun/iyinin ne olduğu, II. Mutluluğun nasıl elde edilebileceği

I. İyinin ne olduğu, II. Kötüğün kaynağının bulunması

I. Yalnızlığın neden kaynaklandığı, II. Toplumsal yaşamın gerekleri

I. Varlık, II. Yokluk

I. Bilginin ne olduğu, II. Düşüncenin nasıl geliştiği

Açıklama:

Etiğin başlangıcında başlıca iki tür sorun üzerinde durulmuştur. Bunlar:

“Doğru”,“iyi” ve
“mutlu” bir yaşam elde edebilmek için gereken bilginin koflullarının ve kişinin herhangi bir koşulda “doğru” olanın ne olduğunu bulabilmesi ve kendi bilgisine dayanarak eylemlerde bulunabilmesi için gereken bilginin
koşullarının ne olduğudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Etik ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Filozofların yeniden eğildiği ve önem verdiği bir alan haline gelmiştir.

Etik araştırmalarını öne çıkaran nedenlerden birisi insanın kendine ilişkin bilgisinin yetersizliği, eksikliğidir.

Felsefenin en fazla ilgi gören alanlarından birisidir.

Uygulamalı bilimlerin lisans programlarında ders olarak yer alır.

Geçmişten günümüze her zaman felsefenin en fazla ilgi gören alanı olmuştur.

Açıklama:

20. yüzyılın ikinci yarısından sonra felsefenin en fazla ilgi gören alanı olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Yunancadaki ethikos sözcüğünün yerine Latince moralis sözcüğünü ilk kullanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Cicero

Aristoteles

Platon

Herakleitos

Sokrates

Açıklama:

Moralis sözcüğünü ilk kullanan kişi Cicero'dur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Etiğin temellerini atan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Cicero

Aristoteles

Platon

Herakleitos

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Ahlak ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Kişilerarası ilişkilerde davranışlara ilişkin geçerli” kılınmış “çeşitli değer yargıları sistemleri” olarak karşımıza çıkan bir olgudur.

Topluluklara, yere ve zamana göre değişen bir olgudur.

Bir kısmı değişik ve değişken olan davranış kuralları ve değer yargıları, bir kısmı ise pek değişiklik göstermeyen davranış kuralları ve değer yargılarından oluşmaktadır.

Ahlâktan söz edildiğinde, aslında belirli bir ahlâk ya da ‘moral’den söz edilmektedir.

Bir olgu değil, bilgi alanıdır.

Açıklama:

Ahlâk bir olgudur ve geniş anlamda söylenirse, insanın toplumsal yanıyla ilişkili bir olgudur.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi ahlak felsefesi için yanlıştır?

Etik ile ahlak felsefesi aynı şeylerdir.

Ahlâk felsefesi de bir araştırma alanıdır.

Yapılması ve kaçınılması gerekenler konusunda her koşulda geçerli olabilecek kimi ilkeler, kurallar önermektedir.

Ahlak felsefesi ve etik farklı şeylerdir.

Eylemlerin değerlendirilmesine ilişkin bir ölçüt geliştirme çabası vardır.

Açıklama:

Ahlak felsefesi ve etik farklı şeylerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Etiğin insan bilimleriyle kesişen konuları vardır. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi hem etik hem de insan bilimleri tarafından bilme konusu yapılabilen konulardan birisi değildir?

Kaygı

Korku

Üzüntü

Kıskanma

Aldatma

Açıklama:

Aldatma bu konular arasında değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi etiği, ahlaktan ayıran özelliklerden birisi değildir?

Etik, felsefenin bir dalıdır.

Etik, bilgisel nitelikli bir alandır.

Etik, kendi araştırma alanındaki soru ve sorunları nesne edinmekte, bilme konusu yapmaktadır

Etik, yere ve zamana göre değişen ve davranış belirleyen normlardan oluşur.

Etik, felsefenin temel bir dalı olarak kendine özgü soruları olan bir bilgi alanıdır.

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyılda etiğin önemli bir alan olarak ortaya çıkmasında etkili olan isimlerden birisidir?

John Locke

Shaftesbury

Francis Hutcheson

David Hume

Bacon

Açıklama:

18. yüzyılda etiğin önemli bir alan olarak ortaya çıkmasında etkili olan isim Bacon'dur.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Etiğin yeniden doğuşu ve gelişimi konusunda asıl dönüm noktası aşağıdakilerden hangisiyle olmuştur?

Immanuel Kant

David Hume

Francis Hutcheson

Shaftesbury

John Locke

Açıklama:

Etiğin yeniden doğuşu ve gelişimi konusunda asıl dönüm noktası ise Almanya’da Immanuel Kant’ın çalışmalarıyla olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde etiğin doğduğu ve geliştiği Eskiçağda, etiği başlı başına bir bilgi alanı olarak kuran ve onun bilgi olma niteliğini en açık şekilde ortaya koyan filozoflar bir arada verilmiştir?

Sokrates, Platon ve Aristoteles

Demokritos, Herakleitos ve Aristoteles

Herakleitos, Platon ve Sokrates

Demokritos, Sokrates ve Aristoteles

Herakleitos, Sokrates ve Aristoteles

Açıklama:

Etiğin doğduğu ve geliştiği Eskiçağda, etiği bir bilgi alanı olarak kuran ve onun bilgi olma niteliğini en açık şekilde ortaya koyan filozoflar Sokrates, Platon ve Aristoteles'tir. Bu filozofların bir arada verildiği A seçeneği doğru yanıttır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Etikle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Etik sözcüğünün kökeni Latince kökenli bir sözcük olan Ethos'a dayanır.

Etik sözcüğü kökeninde karakter, huy anlamını barındırır.

Etiğin temelini atan filozof Aristoteles'tir.

Felsefe tarihinde etik konuları ilk ele alan filozof Sokrates’tir.

Etik, felsefenin temel bir alanı olarak 18. Yüzyıl filozoflar tarafından kurulup geliştirilmiştir.

Açıklama:

Etik sözcüğü köken olarak eski Yunanca bir sözcük olan ethos sözcüğünden gelir. Ethos’un çoğulu olan (ethe), en eski anlamıyla söylenirse, “canlı bir varlığın ‘mekân’ı, ‘hep gittiği, sığındığı yer’ anlamına” gelmektedir. İlk anlamıyla “bir canlının barındığı, sığındığı yer, ortam” anlamına gelen ethenin tekili olarak ethos sözcüğü de karakter, huy demektir. Dolayısıyla etik sözcüğü kökeninde karakter, huy anlamını barındırır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Eskiçağda Stoa Okulunun Yeniçağda Descartes’in üzerinde durduğu, etiğin insan bilimleriyle kesişen konularından biri verilmiştir?

Değerler

İyi isteme

Duygulanımlar

Gereklilik

Sorumluluk

Açıklama:

Eskiçağda Stoa Okulunun Yeniçağda Descartes’in üzerinde durduğu, etiğin psikolojiyle daha genel ifadeyle insan bilimleriyle kesişen konularından biri duygulanımlardır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde çalışmaları ile etiğin yeniden doğuşu ve gelişimi konusunda dönüm noktası kabul edilen düşünür verilmiştir?

Antony Ashley Cooper

Francis Hutcheson

John Locke

David Hume

Immanuel Kant

Açıklama:

Etiğin yeniden önemli bir alan olarak tam anlamıyla ortaya çıkışı 18. Yüzyılda olmuştur. İngiltere’de John Locke (1632-1704), Shaftesbury (Antony Ashley Cooper, 1671-1713), Francis Hutcheson (1694-1747) ve David Hume (1711-1776) bu konuda önde gelen düşünürlerdir. Etiğin yeniden doğuşu ve gelişimi konusunda asıl dönüm noktası Almanya’da Immanuel Kant’ın (1724-1801) çalışmalarıyla olmuştur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana etiğin ele aldığı sorunlar arasında yer almaktadır?

Ödev

Sorumluluk

Değerler

Nöroetik

İyi isteme

Açıklama:

Günümüzde etiğin nesne alanı daha da genişlemiş ve sorunları da daha çeşitlenmiştir. Bunda, uygulamalı etik çalışmalarının artmasının önemli bir payı vardır. Ama genel olarak bugünkü dünyada yaşamla ilgili sorunların artmasının, hatta kaygı verici boyutlara ulaşmasının etkisi büyüktür. “Ötanazi”, “kürtaj”, “ölme hakkı”, “organ verme”, “organ ticareti”, “yapay zekâ”, “teknoloji”, “gen teknolojisi”, “nanoteknoloji” ve “nöroloji” alanındaki çalışmalar (nöroetik) yine 20. Yüzyılın ikinci yarısından bu yana etiğin konuları olmuştur. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi etiğin yeniden canlandırıldığı 18. yüzyılda ele alınan sorular arasında yer almaktadır?

Yapay zeka

Değerler

Gen teknolojisi

Çevre etiği

Toprak etiği

Açıklama:

Etiğin yeniden canlandırıldığı 18. yüzyılda, doğal olarak yeni sorunlar ortaya çıkmış ve bu alanda yeni sorular ele alınmıştır. Bu sorunlara bağlı olarak da yeni kavramlar ortaya atılmıştır. Örneğin, “iyi isteme”, “ödev”, “sorumluluk”, “yükümlülük”, “gereklilik”, “değerler”, “anlamlar” ve “amaçlar” gibi kavramlar bunlar arasında başlıca olanlardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Etiğin önemi konusunda aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Etik en parlak dönemini Eskiçağda yaşamıştır.

Ortaçağ boyunca etik önemli sayılmıştır.

18. yüzyılda etik geri planda kalmıştır.

Etiğin yeniden doğuşu ve gelişimi konusunda dönüm noktası 20. yüzyılın ilk çeyreği olmuştur.

20. yüzyılda etik, “yeni felsefe” anlayışının etkisiyle yeniden önem kazanmıştır.

Açıklama:

Felsefenin en temel bir alanı olmakla birlikte etik felsefe tarihinin her döneminde aynı derecede önemli sayılmamıştır. En parlak dönemi olan Eskiçağdan sonra uzun bir süre, yaklaşık 18. yüzyıla kadar geri planda kalmış, hatta nerdeyse unutulmuş bir alandır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Etik ile ahlak ilişkisi konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Etik terimi bir bilgi alanını, ahlak terimi ise, tarihsel ve toplumsal nitelikte bir olguyu adlandırmaktadır.

Ahlak, “erdemli olma” konusunda ölçütler verirken, etik “erdem nedir?” sorusuna yönelir.

Etik, felsefenin temel bir dalı iken, ahlak yere ve zamana göre değişen ve davranış belirleyen normlardan oluşan bir olgudur.

Etik ahlak felsefesi olarak ifade edilir.

Etik ahlak normlarını bilgi nesnesi yapar.

Açıklama:

Ahlâk felsefesi bir araştırma alanıdır. Ancak ahlâk felsefesi çalışmalarında görülen şu özellikten dolayı, ahlâk felsefesi ile etik arasında bir farkın olduğu düşünülmektedir. Ahlâk felsefesi, olgu olarak var olan ahlâklarla ilgili bilgi ortaya koymaya çalışan bir bilgi dalı gibi görünmekle birlikte, bazen, “belirli bir ahlâkın temellendirilmesi olarak”, bazen de “tek tek ahlâkların üstünde onları aşan bir üst ahlâk getirme çabası olarak” da görünmektedir. Ancak, her iki durumda da kişilere doğrudan ya da dolaylı şekilde, “yapılması ve kaçınılması gerekenler” konusunda her koşulda geçerli olabilecek kimi ilkeler, kurallar önermektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi Etica (Etika) adlı kitabın yazarıdır?

Descartes

Kant

Spinoza

Bacon

Hume

Açıklama:

Rönesansta, insanın yeniden kendine yönelmesiyle, kendinden yola çıkan bilme çabasıyla başlayan bir kıpırdanışla etiğin yeniden önem kazanmaya başladığını görmekteyiz. Francis Bacon (1561-1626), René Descartes (1596-1650), Baruch Spinoza (1632-1677), Yeniçağda etiğin tekrar önem kazanması yönünde katkı sağlayan düşünürlerdir. Bacon, “iyi”yi bu dünyaya ilişkin bir kavram olarak incelemek ve etik araştırmalarda bilgiyi temel almak gerektiğini düşünmüştür (Akarsu: 120). Descartes ise Eskiçağda Stoa Okulunun düşüncelerini özellikle “duygulanımlar” konusu bakımından yeniden ele almış, erdemler konusuna eğilmiştir. Spinoza ise Etica (Etika) adlı bir kitap yazmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Etiği bir bilgi alanı olarak tanıma konusunda aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

İnsan için bilginin önemi ve her türlü bilme uğraşının kendini bilmekle olan bağlantısı etiğin temelini oluşturur.

Etiğe olan gereksinim insanın kendini bilme konusunda yetersiz kalmasından ileri gelir.

Etik, felsefede tarihi çok eski olmakla birlikte felsefenin yeni alanlarından biri olan “değer felsefesi” ile yakından ilişkilidir.

Etik, “iyi olma”, “adil olma”, “erdemli olma” konusunda davranış ölçüleri verir.

Açıklama:

Etik, felsefenin temel bir dalı olarak kendine özgü soruları olan bir bilgi alanıdır. Etik, normlar ortaya koyma işi değildir. Normlar ortaya koyma çabasında olmadığı gibi, ortaya konmuş normları değerlendirebilecek biricik yoldur. Kimi koşullara bağlı şekilde oluşmuş veya oluşturulmuş bu normlar bütününe etik denmesi, etik ile ahlâkın aynı sayılmasından dolayıdır. Başka türde bir davranış ölçüsünü ele alalım: “Yalan söylemek kötüdür”. Burada ahlâkın yaptığı şey, doğru davranmanın yalnızca ölçüsünü vermektir. Oysa etik, “doğru” davranmanın ölçüsünü belirten bu ifadenin ne demek olduğunu, ne anlama geldiğini; her koşulda, her durumda bu ölçünün doğru eyleme götürüp götürmeyeceğini soru konusu yapar. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi "etik" sözcüğünün köken anlamıdır?

Karakter

Bütün

Söz

Zaaf

İlgi

Açıklama:

Kökeninde bu anlamı taşıyan ‘etik’ sözcüğünün, daha sonra Batı dillerinde bir bilgi alanının, bir felsefe disiplininin adı olması, tekil olarak kullanılan ethos sözcüğündeki “karakter” anlamına dayanmaktadır. Kökenindeki anlamı bakımından “karakter” veya “huy” demek olan ‘etik’ sözcüğü aslında kişiye bağlı, kişiyle ilgili bir durumu, ona özgü olan bir yanı ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Aşağıda yer alan isimlerden hangisi tarihte etik konusunu ilk ele alan filozoftur?

Demokritos

Platon

Descartes

Aristoteles

Sokrates

Açıklama:

Bir bilgi alanı olarak etiğin temellerini atan filozof Sokrates olmakla birlikte, Sokrates öncesi filozofların da etik sorunlar üzerinde durdukları, “doğru” ve “iyi” yaşamın ne olduğu konusunda önemli düşünceler belirttikleri görülmektedir. Örneğin Demokritos (MÖ. 460/70-370), “doğru yaşamın koşulları” üzerine düşünmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi sorgulanmamış bir yaşamın yaşanmaya değmediğini söylemiştir?

Cicero

Descartes

Sokrates

Aristoteles

Herakleitos

Açıklama:

Etiğin temellerini atan filozof olarak kabul edilen Sokrates (MÖ.469-399), sorgulanmamış bir yaşamın yaşanmaya değmediğini söylemiştir (Platon, 1989, 38a). Burada söz konusu olan şey, kişinin kendisinin ve kendisiyle ilişkisinin ne durumda olduğudur. Başka deyişle kişinin, kendinden yola çıkarak diğer insanlarla, dünyayla, yaşamla kurduğu ilişkileri gözden geçirmesinin, kendi hakkında bilgi edinmesinin, kendini bilerek yaşamasının önemi vurgulanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 103

"........., olgusal nitelikli bir var olandır; etik ise bilgisel niteliklidir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelirse anlam bütünlüğü olur?

Niyet

Ahlak

Sorumluluk

İlgi

Bütünsellik

Açıklama:

Ahlâk bir olgudur ve geniş anlamda söylenirse, insanın toplumsal yanıyla ilişkili bir olgudur. Elbette ahlâk(lar) da insanın var olma koşullarından biridir ve onun kültür dünyasının bir parçasıdır. Ancak, burada etikle ilgisi bakımından onun, yalnızca olgu olma özelliğine dikkat etmek gerekir. Bu ana özelliğiyle ahlâk, filozofun kurup var etmediği, toplumda kendiliğinden varolan, ama filozofun yalnızca “bu nedir?” diye sorabileceği bir gerçeklik olgusudur. Bu soruyu sorabilmek ise etik alanının bilgisiyle olur. Demek ki ahlâk, olgusal nitelikli bir var olandır, etik ise bilgisel niteliklidir.

Doğru Cevap: B

Soru 104

“Eylemlerin değerlendirilmesine ilişkin bir ölçüt geliştirme” çabası aşağıdaki kavramlardan hangisinin doğrudan alanıdır?

Etik

Ahlak

Varoluş

Bilgi

Haz

Açıklama:

Yukarıdaki ifade doğrudan ahlak'ın alanına girer. Etik söz konusu olduğunda ise araştırmacı, nesne edindiği varolan(lar) hakkında bilgi ortaya koymayı amaçlar. Normlar bulmak, geliştirmek etiğin işi değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Aşağıdaki kavramlardan hangisi 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana etiğin konularından biri olmuştur?

Depresyon

Bağımlılık

Ötenazi

Reiki

Şamanizm

Açıklama:

“Ötanazi”, “kürtaj”, “ölme hakkı”, “organ verme”, “organ ticareti”, “yapay zekâ”, “teknoloji”, “gen teknolojisi”, “nanoteknoloji” ve “nöroloji” alanındaki çalışmalar (nöroetik) yine 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana etiğin konuları olmuştur. Bunlara ek olarak, teknoloji sorunlarından dolayı bugün “çevre etiği”, “toprak etiği” gibi etik çeşitlerinden söz edildiği görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Aşağıdaki isimlerden hangisi Yeniçağda etiğin tekrar önem kazanması yönünde katkı sağlayan düşünürlerden biridir?

Spinoza

Deleuze

Hegel

Marx

Durkheim

Açıklama:

Francis Bacon (1561-1626), René Descartes (1596-1650), Baruch Spinoza (1632-1677), Yeniçağda etiğin tekrar önem kazanması yönünde katkı sağlayan düşünürlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

“İki şey, üzerlerine sık sık eğilip ısrarla düşünülürse, insanın ruhsal yapısını hep yeni, hep artan bir hayranlık ve korkunç bir saygıyla dolduruyor: üzerimdeki yıldızlı gök ve içimdeki ahlâk yasası. Her ikisini, karanlıklarda gizlenmiş ya da benim ufkumun ötesinde aşkın alanda imişlercesine aramama ve sırf tahmin etmeme gerek yok; onları önümde görüyorum ve doğrudan doğruya benim kendi varoluşumun bilincine bağlıyorum”
Yukarıda yer alan ve insanın etik bir varlık olmasıyla ilgili ifadeyi aşağıdaki düşünürlerden hangisi ifade etmiştir?

Kant

Hegel

Marx

Platon

Heraklitos

Açıklama:

Yukarıda yer alan ifade Kant'a aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi ethos kelimesinin çoğul halidir?

Ethe

Ethika

Mos

Ethikos

Açıklama:

Ethos'un çoğul hali ethe'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Platon, ethos’a, insan karakterinin bütününün oluşmasında etken olan şey anlamında “..............” demiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelir?

Hırs

Mizaç

Alışkanlık

Ahlak

Sorumluluk

Açıklama:

Platon, ethos’a, insan karakterinin bütününün oluşmasında etken olan şey anlamında “alışkanlık” demiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Eski Yunancadaki ethikos sözcüğünün yerine Latince moralis sözcüğünü ilk kullanan kimdir?

Aristoteles

Herakleitos

Platon

Cicero

Sokrates

Açıklama:

Yunanca ethosun Latincesi mos, mosun çoğulu da morestir. Latincede bu sözcük, hem töre hem de karakter anlamını içermektedir. Gerçi eski Yunancada da
bir topluluğun yaşama tarzını ifade eden bir anlamı taşımaktaydı. Ama Eskiçağda
filozofların ele alış tarzları, ethos sözcüğünü, töre anlamından ayrı ve bağımsız tutuyordu. Daha sonra eski Yunancadaki ethikos sözcüğünün yerine Latince moralis sözcüğü kullanılmaya başlamıştır. Moralis sözcüğünü ilk kullanan Cicero’dur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 111

Aşağıdaki filozoflardan hangisinin etiğin temellerini attığı kabul edilmektedir?

Sokrates

Cicero

Platon

Descartes

Herakleitos

Açıklama:

Etiğin temellerini atan filozof olarak kabul edilen Sokrates (MÖ.469-399), sorgulanmamış bir yaşamın yaşanmaya
değmediğini söylemiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 112

I. Euthymia
II. Ataraksia
III. Eudaimonia
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri “mutlu” ve “iyi” yaşamı ya da bir bütün olarak “mutluluğu” ifade eden kavramlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

“Mutlu” ve “iyi” yaşamı ya da bir bütün olarak “mutluluğu”
ifade eden üç ana kavram şudur: Ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması (euthymia), sarsılmaz halde olması (ataraksia) ve bu ikisinin birlikteliğinden gelen mutluluk (eudaimonia). Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 113

I. Ahlâk, bilgisel nitelikli bir var olandır.
II. Ahlâk(lar) da insanın var olma koşullarından biridir ve onun kültür dünyasının bir parçasıdır.
III. Etik olgusal niteliklidir.
Yukarıda ahlâk ve etik ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ahlâk bir olgudur ve geniş anlamda söylenirse, insanın toplumsal yanıyla ilişkili bir olgudur. Elbette ahlâk(lar) da insanın var olma koşullarından biridir ve onun kültür dünyasının bir parçasıdır. Ancak, burada etikle
ilgisi bakımından onun, yalnızca olgu olma özelliğine dikkat etmek gerekir. Bu
ana özelliğiyle ahlâk, filozofun kurup var etmediği, toplumda kendiliğinden varolan, ama filozofun yalnızca “bu nedir?” diye sorabileceği bir gerçeklik olgusudur.
Bu soruyu sorabilmek ise etik alanının bilgisiyle olur. Demek ki ahlâk, olgusal
nitelikli bir var olandır, etik ise bilgisel niteliklidir. Doğru seçenek B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Aşağıdaki filozoflardan hangisi ethos’a,
insan karakterinin bütününün oluşmasında etken olan şey anlamında “alışkanlık” demiştir?

Herakleitos

Cicero

Aristoteles

Platon

Sokrates

Açıklama:

Platon, ethos’a,
insan karakterinin bütününün oluşmasında etken olan şey anlamında “alışkanlık” demiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 115

“Huy, insan için daimondur”. “Bir insanın ethos’u - huyu - onun daimon’udur” sözünü hangi filozof söylemiştir?

Aristoteles

Herakleitos

Sokrates

Platon

Demokritos

Açıklama:

Herakleitos, “huy, insan için daimondur” (Kranz, 1984: 68), “bir insanın ethos’u - huyu - onun daimon’udur” (Güçlü vd., 2002 Felsefe Sözlüğü) demiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 116

I. Etik, felsefenin bir dalıdır.
II. Etik doğrudan yaşam sorunlarına ilişkindir.
III. Etiğin sağladığı bilgiler tek başına yeterli değildir.
Yukarıda etik ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

“Etik, felsefenin bir dalıdır” (Kuçuradi, 2009: 47).
Felsefenin ana alanlarından biri olan etik, diğer alanlarda, örneğin varlık felsefesi,
bilgi felsefesi gibi alanlarda ortaya konan bilgilerin yaşamla bağının kurulmasını,
bu bilgilerin bizim için anlamlı hale gelmesini sağlar. Bundan dolayı etik, felsefenin özel önem taşıyan bir dalıdır. Çünkü bu bilgi alanı doğrudan yaşam sorunlarına ilişkindir ve “insanlararası ilişkilerde değer sorunlarını” inceler. “Etiğin
sağladığı bilgiler” tek başına yeterli olmamakla birlikte, “insanca yaşayabilmenin
onsuz olunamaz koşuludur (Kuçuradi, 2009: 47). Bu durumda etik aynı zamanda,
dış dünyada bir olgu olarak varolan ve “değer yargıları” veya “kurallar-ilkeler”
olarak çeşitli biçimlerde kendini gösteren ahlâkı bilme konusu yapabilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 117

I. Mantıkçı Pozitivizm veya Yeni Pozitivizm adıyla da bilinmektedir.
II. Bu akımın başlıca temsilcileri Moritz Schlick, Rudolf Carnap, Hans Reichenbach ve Otto Neurath’dır.
III. Bu düşünürler, bilginin ölçütünü “deneyle doğrulanabilir” olmada görmüşlerdir.
Yukarıda "Viyana Çevresi" ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

20. yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkan Viyana Çevresi
Mantıkçı Pozitivizm veya Yeni Pozitivizm adıyla da
bilinmektedir. Bu akımın başlıca temsilcileri Moritz
Schlick, Rudolf Carnap, Hans Reichenbach ve Otto
Neurath’dır. Bu düşünürler, bilginin ölçütünü “deneyle
doğrulanabilir” olmada görmüşler; bu ölçüte dayanarak felsefenin, metafizikten arındırılması ve dünyanın bilimsel kavranması gerektiğini savunmuşlardır. Böylece felsefeyi, “bilimsel felsefe” olarak sınırlandırmak istemişlerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

I. Ahlâk felsefesi bir araştırma alanıdır.
II. Ahlâk felsefesi, olgu olarak var olan ahlâklarla ilgili bilgi ortaya koymaya çalışan bir bilgi dalı gibi görünmekltedir.
III. Kişilere doğrudan ya da dolaylı şekilde, “yapılması ve kaçınılması gerekenler” konusunda her koşulda geçerli olabilecek kimi ilkeler, kurallar önermektedir.
Yukarıda Ahlâk felsefesi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ahlâk felsefesi de bir araştırma alanıdır. Ancak ahlâk
felsefesi çalışmalarında görülen şu özellikten dolayı, ahlâk felsefesi ile etik arasında
bir farkın olduğu düşünülmektedir. Ahlâk felsefesi, olgu olarak var olan ahlâklarla
ilgili bilgi ortaya koymaya çalışan bir bilgi dalı gibi görünmekle birlikte, bazen,
“belirli bir ahlâkın temellendirilmesi olarak”, bazen de “tek tek ahlâkların üstünde
onları aşan bir üst ahlâk getirme çabası olarak” da görünmektedir. Ancak, her iki
durumda da kişilere doğrudan ya da dolaylı şekilde, “yapılması ve kaçınılması gerekenler” konusunda her koşulda geçerli olabilecek kimi ilkeler, kurallar önermektedir. Sonuç olarak burada da aslında yine “eylemlerin değerlendirilmesine ilişkin bir ölçüt geliştirme” çabasında olunduğu görülmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Etica (Etika) adlı kitap kime aittir?

Spinoza

John Locke

Shaftesbury

David Hume

Immanuel Kant

Açıklama:

Spinoza ise Etica (Etika) adlı bir kitap yazmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Moralis sözcüğünü ilk kez kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Cicero

Sokrates

Platon

Marx

Kuçuradi

Açıklama:

Moralis sözcüğünü ilk kez kullanan düşünür Cicero’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 121

Etiğin temellerini atan filozof olarak kabul edilen, MÖ.469-399 yılları arasında yaşamış olan ve sorgulanmamış bir yaşamın yaşanmaya değmediğini söyleyen filozof kimdir?

Aristoteles

Platon

Sokrates

Thales

Marx

Açıklama:

Etiğin temellerini atan filozof olarak kabul edilen Sokrates (MÖ.469-399), sorgulanmamış bir yaşamın yaşanmaya değmediğini söylemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 122

Ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması (euthymia), sarsılmaz halde olması (ataraksia) ve bu ikisinin birlikteliğinden gelen mutluluk (eudaimonia) ana kavramlarından bahseden filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Aristoteles

Platon

Sokrates

Demokritos

Herakles

Açıklama:

Ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması (euthymia), sarsılmaz halde olması (ataraksia) ve bu ikisinin birlikteliğinden ge- len mutluluk (eudaimonia) ana kavramlarından bahseden filozof Demokritos’tur.

Doğru Cevap: D

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması anlamına gelir?

Euthymia

Katarsis

Ataraksia

Ethos

Eudaimonia

Açıklama:

Ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması (euthymia), sarsılmaz halde olması (ataraksia) ve bu ikisinin birlikteliğinden ge- len mutluluk (eudaimonia).

Doğru Cevap: A

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi ruhun, yani iç dünyamızın sarsılmaz halde olması anlamına gelir?

katarat

atak

ataraksia

euthymia

eudaimonia

Açıklama:

Ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması (euthymia), sarsılmaz halde olması (ataraksia) ve bu ikisinin birlikteliğinden gelen mutluluk (eudaimonia).

Doğru Cevap: C

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması ve sarsılmaz halde olmasının birlikteliğinden gelen mutluluk anlamına gelir?

euphoria

eudaimonia

ataraksia

euthymia

ethos

Açıklama:

Ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması (euthymia), sarsılmaz halde olması (ataraksia) ve bu ikisinin birlikteliğinden gelen mutluluk (eudaimonia).
Ruhun, yani iç dünyamızın iyi durumda olması (euthymia), sarsılmaz halde olması (ataraksia) ve bu ikisinin birlikteliğinden gelen mutluluk (eudaimonia) olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

Yaşamda hazzı, başlı başına ve kendisi için amaç olarak gören bir yaklaşım üzerinden aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

İyiyi belirleyen şey sağladığı faydadır.

Mutluluğa ancak içsel dinginlik ile ulaşılabilir.

Hazın duyusal değil ruhsal etkinliği önemlidir.

Düşünsel haz kişi için öncelikli olmalıdır.

Hazzın nereden geldiği önemli değildir.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 2

İnsanın, yaşamda, "hazzı anlık ve gelip geçici şeylerde aramaması gerektiği çünkü mutluluğun gelişigüzel hazza bağlı olmadığı" ifadesi göz önüne alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

Mutluluk hazla ilgili değildir.

Haz için herhangi bir ölçüt belirlemek mümkün değildir.

Duyusal haz ve düşünsel haz eşit derecede önemlidir.

Mutluluk ancak akılla elde edilebilir.

İyi bir yaşam için mutluluğa öncelik verilmemelidir.

Açıklama:

Ana yaklaşımların işlevlerinin önemini anlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Rönesans, reform gibi hareketler sonucunda, Avrupa'da görülen toplumsal değişme ile cemaat kimliği yerine bireysel kimliğin ön plana çıkması, etik tarihindeki hangi temel yaklaşımı tekrar canlandırmış ve dönüştürmüştür?

Erdemi temel alan yaklaşım.

Faydacılığı temel alan yaklaşım.

Mutluluk ve hazzı temel alan yaklaşım.

Metaetik yaklaşım.

Ölçülüğü temel alan yaklaşım.

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdaki filozoflardan hangisi erdemi temel alan yaklaşımın temsilcilerinden birisi değildir?

Sokrates

Epikouros

Aristoteles

Platon

Antisthenes

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 5

"Doğru eylem için erdemin bilgisi gereklidir." ifadesi dikkate alındığında erdemi temel alan yaklaşım için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Erdemi bir bilgi alanı olarak kabul eder.

Adil olmanın bilgiyle mümkün olacağını savunur.

Erdemin kişilere ve koşullara bağlılığını benimser.

Hazzın iyi bir yaşam sağlamaya yetmediğini savunur.

Erdem kavramını açık olarak tanımlamaya çalışır.

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Platon'un, hem bireyde hem de toplumda doğru eylemi açıklamak için başvurduğu kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Haz

Mutluluk

Doğru

İyi

Adalet

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Faydacılık yaklaşımının temelleri atan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Aristoteles

Demokritos

Kant

Bentham

Açıklama:

Ana yaklaşımların yaşamla ilgisini kurabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Etik önermelerin bilgi önermeleri olmadıklarını, bunların yalnızca “duygu ifadeleri” veya “buyruk yargıları” olduklarını göstermeye çalışan etik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Metaetik yalaşım

Faydayı temel alan yaklaşım

Mutluluk ve hazzı temel alan yaklaşım

Erdemi temel alan yaklaşım

Uygulamayı temel alan yaklaşım

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Metaetik temelli felsefe anlayışı, felsefeyi bir konu dili, deneysel olanla ilgili bir etkinlik olarak değil, bir üstdil, bir meta etkinlik, meta düşünme işi olarak değerlendirir. Yukarıdaki ifade dikkate alındığında metaetik yaklaşımla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

Etik, iyi, doğru, mutlu yaşam gibi konuları ele alır.

Eylemler bakımından doğru ve yanlışı araştırır

Metafizik temelli sorulara inceler

Ahlakla ilgili evrensel ölçütler ortaya koyar

Etikle ilgili ifadeleri temellendirmeye yönelir

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Kant'ın etik görüşünün ana kavramları arasında yer almaz?

Yasa

Değerler

Ödev

Özgürlük

İyi İsteme

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
"Değerler" kavramı Kant'ın etik görüşünün ana kavramları arasında yer almaz. Bu kavramı M. Scheler ve N. Hartmann kullanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Mutluluk sorununu ilk kez ele alan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Demokritos

Kant

Hartmann

Scheler

Kuçuradi

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Mutluluk sorununu ilk kez ele alan filozof Demokritos'tur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Demokritos'a göre iyi ve mutlu bir yaşam için ruhta yer verilmemesi gereken hisler vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Korku

Kaygı

Boş Kuruntu

Saygısızlık

Tutku

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Saygısızlık doğru cevaptır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Mutluluk için gereken hazzı, anlık ve gelip geçici şeylerde aramamak gerektiğini savunan ve kendi ifadesiyle "ölümlü olmayan şeylerde" aranması gerektiğini savunan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Hartmann

Scheler

Kant

Kuçuradi

Demokritos

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Mutluluk için gereken hazzı, anlık ve gelip geçici şeylerde aramamak gerektiğini savunan ve kendi ifadesiyle "ölümlü olmayan şeylerde" aranması gerektiğini savunan filozof demokritos'dur.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Etik tarihinde, "iyi" ya da "mutlu" yaşamın ve "doğru eylemin" bilgi ile olan ilişkisini doğrudan ele alan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Aristoteles

Platon

Sokrates

Diogenes

Panaitios

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Etik tarihinde, "iyi" ya da "mutlu" yaşamın ve "doğru eylemin" bilgi ile olan ilişkisini doğrudan ele alan filozof Sokrates'tir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Kynik okulun düşüncelerini en uç noktada uygulayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Antisthenes

Diogenes

Menon

Platon

Aristoteles

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Kynik okulun düşüncelerini en uç noktada uygulayan Diogenes'tir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Bu dünyada yaşamımızı yönlendirmek için felsefe öğrenmenin, adımlarımıza yol göstermek için gözlerimizi kullanmaktan daha çok gerekli olduğu görüşünü benimsemiş filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Descartes

Platon

Aristoteles

Diogenes

Epiktetos

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
"Bu dünyada yaşamımızı yönlendirmek için felsefe öğrenmek, adımlarımıza yol göstermek için gözlerimizi kullanmaktan daha çok gereklidir" diyen filozof Descartes'tir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Faydayı temel alan anlayış, 18. yüzyılda başlayan yeni eğilimlerde kendini gösteren bir anlayış olmakla birlikte, temellerini Eskiçağdan alır. Bu yaklaşımın köklerinin Eskiçağda, Kyrene Okulunda görülen haz ve hazza bağlı mutluluk düşüncesine ve Sofistlerin erdem anlayışına dayandığı söylenebilir. Faydacılık adıyla bilinen bu yaklaşımın temellerini atan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

James Mill

John Stuart Mill

D. Hume

Jeremy Bentham

F. Hutcheson

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Faydayı temel alan anlayış, 18. yüzyılda başlayan yeni eğilimlerde kendini gösteren bir anlayış olmakla birlikte, temellerini Eskiçağdan alır. Bu yaklaşımın köklerinin Eskiçağda, Kyrene Okulunda görülen haz ve hazza bağlı mutluluk düşüncesine ve Sofistlerin erdem anlayışına dayandığı söylenebilir. Faydacılık adıyla bilinen bu yaklaşımın temellerini atan filozof Jeremy Bentham'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Stoa Okuluna uygun değildir?

Kynik Okulun düşüncelerine yakındır.

Doğru eylemin koşulu doğru bilgidir.

Erdemli olmak doğayı bilmek ve doğaya uygun yaşamaktır.

Stoa Okulunun kurucusu Kıbrıslı Zenon'dur.

İnsanda hazza yönelme güdüsü doğal olarak vardır ve bu en temel güdüdür.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
İnsanda hazza yönelme güdüsü doğal olarak vardır ve bu en temel güdüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa, Demokritos'un mutluluğun gerçekleşmesi için ortaya koyduğu düşünceleri açıklanmış olur?

Duygulanımları yenmemiz gerekmektedir.

Bize dıştan gelen etkilenimler karşısında içine girdiğimiz ruh durumları iç sarsılmazlığımızı bozmamalıdır.

Yasa, ödev, özgürlük, ve iyi isteme etik görüşün ana kavramlarıdır.

Ruhta hiçbir korkuya, kaygıya, boş kuruntuya ve tutkuya yer vermemek gerekmektedir.

Ölçülü ve dingin şekilde yaşamayı başarmak, aklı ve düşünme gücünü geliştirmek gerekmektedir.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Mutluluk sorununu ilk ele alan filozof olan Demokritos; iç dinginliğe, dolayısıyla mutluluğa ulaşmanın gerçekleşmesi için bazı önerilerde bulunmuştur. İç sarsılmazlığımızı koruyarak duygulanımlarımızı yenmemiz, ruhta korku kaygı kuruntu ve tutkuya yer vermememiz, ölçülü ve dingin bir şekilde yaşamayı başarmamız gerekmektedir. C seçeneğinde ise etik kavramının özelliklerinden bahsedilmektedir. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Ortaya koydukları bilgi görüşü; hem Eskiçağda ortaya çıkan hazcılığın, hem de 18. yüzyılda faydacılığın doğup gelişmesinde etkili olmuştur. Bilgi görüşüyle bağlantılı ve ona uygun düşen bir erdem anlayışları da vardır. İyi yurttaş olmanın toplum ve kamu yaşamındaki önemini vurgulamış , bunun erdemle olabileceğini savunmuşlardır. Yukarıda açıklanan görüşlerin savunucuları aşağıdakilerden hangisidir?

Sokratesçi Okullar

Sofistler

Demokritos

Kynik Okul

Epikouros

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
İnsan ve toplum sorunlarını öne çıkaran, felsefe soruşturmalarına yeni bir yön veren sofistler; hazcılığın, faydacılığın doğup gelişmesinde etkili olmuşlardır. İyi bir yurttaş olmanın erdemle olabileceğini savunmuşlardır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa Kyrene Okulunun savunduğu düşünceler anlatılmış olur?

Yaşamda haz başlı başına, ve kendisi için amaçtır.

Haz iyidir, iyi hazdır.

Haz yaşamdaki en temel şeydir ve canlı varlığın yaşamının ana amacıdır.

Duyusal hazdan çok düşünsel haz önemlidir.

Haz sağlayan, hazzı getiren şey iyidir, acı veren şey ise kötüdür. Bunun dışında kalan şeyler ilgi gösterilmemesi gereken şeylerdir.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Mutluluk ile haz arasında bir ilgi olduğunu düşünen Demokritos a göre; duygusal hazdan çok düşünsel haz önemlidir. Dolayısıyla diğer cümleler iyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan Kyrene Okulunun düşüncelerini anlattığından doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdaki cümlelerden hangisi Epikouros un mutluluk ve haz anlayışını anlatmaktadır?

Duyusal haz, düşünsel yada ruhsal yani iç dünyamıza ilişkin hazdan daha önceliklidir.

İyi ve mutlu bir yaşam, doğru eylem için gereken hazzın, düşünsel yada ruhsal yani iç dünyamızda başka deyişle gönlümüzde yaşadığımız haz olduğunu belirtir.

Mutluluk için gereken hazzı, ölümlü olmayan şeylerde aramak gerekir.

Haz sağlayan, hazzı getiren şey iyidir, acı veren şey ise kötüdür.

Mutlu bir yaşam, hazza ve hazzın gelişigüzel elde edilmesine değil, aynı zamanda ölçülülüğe bağlıdır.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Epikouros diğer filozoflardan farklı olarak hazzın iyi olduğunu ve mutluluk için gerekli olduğunu düşünmekle birlikte, her türlü hazza yönelmeyi doğru bulmaz. Hazdan anladığı şey acısızlık durumudur. Gönlümüzde yaşadığımız hazdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Haz yaşamda göz ardı edilebilecek ya da yok sayılabilecek bir şey değildir. Hazdan yola çıkıldığında ve yaşamda haz ana amaç olarak görüldüğünde, bunun sonuçlarının neler olabileceği sorusu üzerinde durulması gerekir. Haz yaşamdaki en temel şeydir ve canlı varlığın yaşamının ana amacıdır. Dolayısıyla mutlu yaşam için hazza yönelmek söz konusu olduğunda, hangi hazlara ne derece yönelmek gerektiği sorusu gündeme gelmektedir. Yukarıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa erdemi temel alan yaklaşım açıklanmış olur?

Mutlu yaşam için hazza yönelmek gerekir.

Haz yaşamda göz ardı edilebilecek, yok sayılabilecek bir şey değildir.

Haz yaşamdaki en temel şeydir ve canlı varlığın yaşamının ana amacıdır.

Hangi hazlara, ne derece yönelmek gerektiği sorusu gündeme gelmektedir.

Yaşamda haz ana amaç olarak görüldüğünde bunun sonuçlarının neler olabileceği sorusu üzerinde durulması gerekir

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Erdemi temel alan yaklaşımda, iyi ve mutlu yaşam için hazzı temele koymanın sonuçları üzerinde düşünmüşlerdir, hazzı amaç olarak görmeyerek hangi hazlara ne derece yönelmek gerektiği konusunu sorgulamışlardır. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdaki cümlelerden hangisi ölçülülüğün yani erdemin bilinmesinin önemini açıklamaktadır?

Doğru eylemin yolunun haz karşısında bağımsızlaşmaktan geçtiği düşünüldüğü için.

Bir etik görüş ortaya koyarken onun yaşama dünyasıyla olan ilgisi ve sorunlara doğru çözümler getirebilme yeterliği önemli olduğu için.

İyi ve mutlu yaşamın ne olduğu değil, mutluluğu veren sağlayan temel kazanım olan erdemin ne olduğu sorusunun önemli olduğu için.

Ölçülülüğü ve ölçüsünü bilmeden hazza yönelmek hatalara ve mutsuzluğa götürebilir. Göreceli bir anlayış içinde keyfiliği öne çıkarabilir. Bu yüzden erdemin bilinmesi önemlidir.

Bütün insanlara mutlu bir yaşam sağlamaya elverişli yaşayış ve ruh durumunun ne olduğunun bilinmesini sorguladığı için.

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Erdemin ne olduğunun bilinmesi iyi ve mutlu bir yaşam için mutlaka gereklidir. Bu bilgi iki bakımdan önemlidir. Birincisi ölçülülüğü ve ölçüsünü bilmeden hazza yönelmek hatalara ve mutsuzluğa sebep olabilir. İkincisi ise erdemi ve ölçülülüğü bilmeden hazza yönelmek, göreceli bir anlayış içinde keyfiliği öne çıkarabilir ve kişileri mutsuz edebilir. Bu açıklamalara göre doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki cümlelerden hangisi olmazsa faydacı bakış açısı açıklanmış olur?

İyi ve mutlu yaşam için esas olan şey, akla uygun ya da doğaya uygun yaşamaktır.

Bir eylemin değeri sakladığı fayda ile belirlenir.

Bir eylem kişinin genelde mutluluğunu, daha özeldeyse o an yaşadığı acıyı azaltıyorsa o zaman yararlılık ilkesine uygundur.

Bir eylemi doğru veya uygun kılan şey, o eylemin olabildiğince çok sayıda insan için en yüksek düzeyde mutluluk sağlıyor olmasıdır.

Faydacılıkta söz konusu olan en büyük mutluluk düşüncesi, kişinin kendi en büyük mutluluğu değil herkesin birlikte mutluluğunu içermektedir.

Açıklama:

Ana yaklaşımların işlevlerinin önemini anlayabileceksiniz.
Erdemi temel alan Stoa Okulu yaklaşımına göre, doğa ile akıl bir ve özdeş olduğu düşüncesi hakimdir. İyi ve mutlu yaşam için akla veya doğaya uygun yaşamayı savunmuşlardır. Diğer seçenekler faydacılığı anlatmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa metaetik yaklaşımın benimsediği düşünceler açıklanmış olur?

Etik ve ahlakla ilgili kavramların, kuralların, gereklilik bildiren ifadelerin dilce anlamlarını ve temellerini araştırmak gerekir.

Etik ve ahlakla ilgili soruların yalnızca mantıksal, bilgikuramsal veya anlambilimsel sorunlar yönünden yanıtlanması söz konusudur.

Etik ilkelerin, çeşitli ahlak kurallarının temelleri, kaynağı, geçerlilikleri dil mantık ve anlam bakımından soru konusu yapılır.

Eylemlerimizin değerini belirleyen ölçü ne olmalıdır sorusuna yanıt arar.

Etik soruları çözümleyici ve eleştirel bir bakışla ele alır.

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Diğer seçeneklerde metaetik düşünceden bahsedilirken D seçeneğinde eylemlerimizi değerini belirleyen ölçünün ne olması gerektiği sorusuna yanıt arayan düşünce faydayı temel alan düşünce tarzıdır. Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi etiğin bir bilgi alanı olarak kurulmasında belirleyicidir?

Metaetik yaklaşım

Faydayı temel alan yaklaşım

Erdemi temel alan yaklaşım

Mutluluğu temel alan yaklaşım

Hazzı temel alan yaklaşım

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Etiğin bir bilgi alanı olarak kabul edilmesinde erdemi temel alan yaklaşım etkili olmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 28

Mutluluk sorununu ilk ele alan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Sokrates

Aristoteles

Aristippos

Demokritos

Açıklama:

Ana yaklaşımların yaşamla ilgisini kurabileceksiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir. mutluluk ve hazzı temel alan yaklaşımı benimseyen Demokritos mutluluk sorununu ilk ele alan filozoftur

Doğru Cevap: E

Soru 29

İyi ve mutlu bir yaşam için hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneği aşağıdakilerden hangisidir?

Stoa Okulu

Kynik Okulu

Platon Okulu

Kyrine Okulu

Poetika kitabı

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. İyi ve mutlu bir yaşam için hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneği Aristippos'un kurduğu Kyrine Okuludur.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdaki düşüncelerden hangisi Demokritos'un mutluluk ve haz anlayışına uygun değildir?

Mutluluk ruhun sürekli iyi olma durumudur

Hayatı olabildiği kadar neşeyle geçirmelidir

Mutluluk sarsılmazlık ve iç dinginliğidir

Mutluluğun temeli hazdır ve haz o anda duyulan elde edilir hazdır

Hazzı ölü olmayan şeylerde aramak gerekir

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. A, B, C ve E seçeneklerinde verilen bilgiler, Demokritos'un haz ve mutluluk anlayışına uygundur. D seçeneğinde bilgi ise yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdaki filozoflardan hangisi erdemi temel alan yaklaşımı benimseyen filozoflar arasında yer alır?

Platon

James Mill

John Stuart

Jeremi Bentham

R. Carnap

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Doğru cevap A seçeneğidir. Erdemi temel alan yaklaşımın filozofları Platon, Sokrates ve Aristoteles'tir

Doğru Cevap: A

Soru 32

Kynik Okulunun kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Antisthenes

Aristippos

Sokrates

Demokritos

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Doğru cevap B seçeneğidir. Erdemi temel alan yaklaşımı benimseyen Kynik Okulunun kurucusu Antisthenes'tir

Doğru Cevap: B

Soru 33

Faydacılık yaklaşımının temellerini aşağıdaki filozoflardan hangisi atmıştır?

Jeremy Bentham

James Mill

John Stuart Mill

R. Carnap

H.Deichenbach

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Doğru cevap A seçeneğidir. Faydacılık yaklaşımın temelleri Jeremy Bentham tarafından atılmış, John Stuart Mill ve James Mill tarafından geliştirilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi etiğin bir bilgi alanı olmadığını olamayacağın bunun içinde felsefe alanı dışında tutulması gerektiğini savunan düşünürler arasında yer alır?

R.M.Hare

S.E.Toulmin

R.Carnap

W. Frenkena

K.Nielsen

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. R. Carnap etiğin bilgi alanı olmadığını bunun içinde felsefe alanı dışında olması gerektiğini savunur.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Mutluluk sorununu ilk ele alan ve 'büyük hazlar güzel eserlerin temaşasından doğar' diyen filozof kimdir?

Demokritos

Aristotales

Sokrates

Kant

Protagoras

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Mutluluğu ilk ele alan filozof Demokritos' dur. Mutluluk için gereken hazzı, anlık ve gelip geçici şeylerde değil, kendi ifadesiyle “ölümlü olmayan şeylerde aramak” gerekir. Demokritos bunu kendi sözleriyle şöyle dile getirmiştir: “Büyük hazlar güzel eserlerin temaşasından doğarlar” Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Demokritos'a göre mutluluk ve iyi yaşam için aşağıdakilerden hangisi ön koşuldur?

Akıl

Erdem

Haz

Ölçülülük

İstemek

Açıklama:

Ana yaklaşımların işlevlerinin önemini anlayabileceksiniz.
Mutlu ve iyi yaşam için ölçülülük, olmazsa olmaz bir koşuldur. Çünkü insanın düşünme özelliğinin yanında, en az onun kadar önemli olan isteme özelliği de vardır. Hatta insanın bu isteme özelliğinin onun varlıkça yapısı ya da gerçekliği bakımından daha öncelik taşıdığı bile söylenebilir. Bundan dolayı onun için haz da önemlidir ve hazza yönelir doğal olarak. Ama kişi, ölçülü olmayı bilmezse aşırılıklara düşer, duyusal hazların veya duyguların etkisinde kalır ve doğru olanı göremez. Duyusal hazlar hem çekicidir hem de kalıcı değildir. Bunun için ruhu kolayca aşırılıklara götürür, onu sarsar ve dinginliğini bozar. Bundan dolayı, “doğru” ve “iyi” yaşam ya da mutluluk için ölçülülük gerekir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

İyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneği kimdir?

Demokritos

Aristotales

Kyrene Okulu

Sokrates

Epikouros

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
İyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneği, Sokratesçi Okullardan Kyrene Okuludur. Bu okulun kurucusu Aristippos’tur (MÖ. 435-355). Hazcı Okul ya da Hedonizm adıyla da bilinen bu okulun savunduğu temel düşünce şudur: Yaşamda haz, başlı başına ve kendisi için amaçtır, dolayısıyla haz, iyidir. “İyi nedir?” sorusunun yanıtı, “iyi, hazdır” diye verilir. Haz, yaşamdaki en temel şeydir ve canlı varlığın yaşamının ana amacıdır.Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Felsefe okullarının etiğe farklı açılardan yaklaşmalarının temel nedeni nedir?

Etik sorunların ele alınış şekli

Etik sorunların kapsamı

Etik kavramının farklı yorumlanışı

Okulların çekişmesi

Yöntemsel farklılıklar

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Gerek felsefe okulları gerekse filozoflar erdemi temel almakla birlikte etik soruları ele alma tarzları bakımından ayrışmaktadır. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Kant’ın etik görüşünün ana kavramlarından biri değildir?

Yasa

Ödev

Özgürlük

İyi isteme

Dürüstlük

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Yasa, ödev, özgürlük ve iyi isteme Kant’ın etik görüşünün temel kavramlarıdır ancak dürüstlük her ne kadar ödev kapsamında ele alınabilecek olsa da temel kavramlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Mutluluk sorununu ilk ele alan filozof aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Epikouros

Aristoteles

Platon

Demokritos

Sokrates

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Demokritos yaşamda kişinin sürekli olarak iç dinginliğe huzur ve esenliğe ulaşmasının yolunu bulmaya odaklanmıştır. Dolayısıyla mutluluk da bu huzur kapsamında ele alınabilir. Bu kavramı ilk olarak Demokritos ele almıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Kişinin, yaşananlar ve olan bitenler karşısında içine düştüğü duygu durumları için kullanılan kavram aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

İyi durumda olma

Duygulanım

Dinginlik

Mutluluk

Endişe

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
İnsana dışarıdan gelen etkiler karşısında içine girilen ruh durumları, mutluluğun koşulu olan iç sarsılmazlığı bozan başlıca etkendir. Yaşanan olaylar ve olan bitenler karşısında içine girilen ruh durumları da duygulanım olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Sofistlerin erdemle ilişkisini aşağıdaki kavramların hangisi temelinde gerçekleşmektedir?

Faydacılık

Ruh iyiliği

İyi yurttaş

Akıllılık

Ölçülülük

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Sofistler erdemi temel uğraşı alanları arasında görmeseler de iyi yurttaş olmanın ancak erdemle gerçekleşebileceğini savunmuşlardır. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Protagoras’ın “Her bir şey bana nasıl görünürse benim için böyledir, sana nasıl görünürse yine senin için de öyle”görüşü sofistlerin bakış açısıyla bilginin hangi özelliğini açıklayabilir?

Faydacılık

Yararlılık

Mutluluk

Görelilik

Doğruluk

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Sofistler bilginin göreli olduğunu savunurlar. Özellikle sofist düşünürler Gorgias ve Protagoras bilginin göreliliğine ilişkin görüşlerini dile getirmişlerdir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Sokrates’in etiğin kurucusu sayılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru eylemi araştırması

Mutluluğu araştırması

Hazzı araştırması

Bilgiyi araştırması

Faydalı eylemi araştırması

Açıklama:

Ana yaklaşımların işlevlerinin önemini anlayabileceksiniz.
Etik tarihinde, “iyi” ya da “mutlu” yaşamın ve “doğru eylemin” bilgi ile olan ilişkisini doğrudan ele alan ilk filozof Sokrates’tir. Etik de doğru üzerine düşünmeyi gerektirmektedir. Bu nedenle Sokrates etiğin kurucusu olarak kabul edilir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Sokrates mutlu bir yaşam için hazzı temel alan yaklaşımlara karşı çıkarken hangi kavramı yüceltmiştir?

Ahlak

Doğru

Haz

Mutluluk

Erdem

Açıklama:

Ana yaklaşımların yaşamla ilgisini kurabileceksiniz.
Bilgi ile eyleyen, karar ve eylemlerini bu bilgiye dayandırarak ortaya koyabilen kişi, “iyi” olanı görür ve bunu yapmak isterken, kötü olandan da uzak kalır. İnsan için iyi olan şey, erdemdir ya da bilgidir; kötü olan şey ise bilgisizliktir. Bu nedenle Sokrates, hazzın iyi olduğunu savunan ve doğru, yani mutlu yaşam için hazzı temel alan anlayışlara karşı çıkarak bilgi ve erdemin önemine odaklanır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Antithenes’in erdem anlayışına göre etik amaçlara hizmet etmeyen bilgi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Doğrudur

Gereksizdir

Geçerlidir

Yanlıştır

Yanlıdır

Açıklama:

Ana yaklaşımların işlevlerinin önemini anlayabileceksiniz.
Antithenes Kynik Okulu’nun kurucusudur. Okul temel olarak Sokrates’in erdemi temel alan yaklaşımını bemimsemiş ve doğru eylem için haz karşısında tarafsızlaşılması gerektiğini düşünmüştür. Bu düşüncesini bilgiye dayandırırken bilginin de yalnızca etik amaçlar için hizmet etmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu nedenle etik amaçlara hizmet etmeyen bilgi onun için gereksiz bilgi olarak görüşmüştür. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Yaptığı bir eylemde mümkün olan en fazla bireyin mutluluğunu temel alan bir kişi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Erdemi temel alıyordur

Etiği temel alıyordur

Ahlakı temel alıyordur

Faydayı temel alıyordur

Hazzı temel alıyordur

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Faydayı temel alan yaklaşıma göre bir eylemin eylemi yapan kişiden ziyade mümkün olduğunca çok kişiye fayda sağlıyor olması temeldir. Dolayısıyla çoğu zaman bencilliği yücelttiği şeklinde eleştiriye maruz kalan faydacılık mümkün olan en fazla kişinin mutluluğunu temel alır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

“Bütün insanlara mutlu bir yaşam sağlamaya elverişli yaşayış ve ruh durumunun ne olduğu” sorusundan yola çıkarak hazza dayalı mutluluk anlayışını eleştiren filozof kimdir?

Sokrates

Aristotales

Platon

Demokritos

Kant

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Mutluluk ve hazzı temel alan anlayış Eskiçağda sürekliliğini korumamıştır. Çünkü iyi yaşamı hazda görmenin doğurduğu kimi sorular, filozofları hazza dayalı mutluluk anlayışı ve buna dayanan eylemler üzerinde düşünmeye yöneltmiştir.Sokrates, “bütün insanlara mutlu bir yaşam sağlamaya elverişli yaşayış ve ruh durumunun ne olduğu” sorusundan yola çıkarak bu anlayışı her yönden irdelemiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

I. Bu yaklaşımı temsil eden filozoflar Sokrates, Aristotales ve Platon'dur.
II. Filozofların eğilimi hazza karşı çıkmaktır.
III.Filozofların temel sorusu erdemin ne olduğu sorusudur.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri erdem temel alan yaklaşımın temellerini oluşturur?

Yalnız II

I ve III

II ve III

I ve II

Hepsi

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Bu yaklaşımı temsil eden ana filozoflar Sokrates, Platon, Aristoteles’tir. Etik soruları ve sorunları ele alırken erdeme öncelik veren ve erdemin bilgisini arayan bu yaklaşımda, Kynik Okulun dışında söylenirse, genel olarak filozofların eğilimi hazzı reddetmek veya hazza karşı çıkmak değildir. Bu yaklaşımda filozofların öncelikli sorusu, doğrudan doğruya iyi veya mutlu yaşamın ne olduğu değil, bu anlamda mutluluğu veren, sağlayan temel kazanım olan erdemin ne olduğu sorusudur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Diogenes kimdir?

Stoa okulunun temsilcisidir.

Hazzı temel alan yaklaşımın kurucularındandır.

Faydacılığı benimseyen filozoflardandır.

Sokrates'in öğrencisidir.

Erdemi temel alan Kynik okulu temsilcisidir.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Kyniklerin, yalnızca erdemi iyi, hazzı ise kaçınılması gereken şey olarak gören, doğru yaşamın ölçüsünü uç bir noktaya taşıyan ve kendi yaşama tarzıyla bunu uygulayan temsilcisi, Sinoplu Diogenes’tir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Erdemi özellikle siyaset etkinliği bakımından yaşamın temeline koyan filozof kimdir?

Sokrates

Platon

Aristotales

Diogenes

Kant

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Platon, erdemi nerdeyse tüm felsefî soruşturmalarında, özellikle siyaset etkinliği bakımından yaşamın temeline koymuştur. Çünkü özellikle “siyaset yaşamı” bakımından yaşamda en önemli konu olan mutluluk ve mutsuzluğun erdemle temelden ilgili olduğunu düşünmüştür. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Faydacı yaklaşıma göre bir eylemin değeri ne ile ölçülür?

Erdem

Ölçülülük

Haz

Mutluluk

Fayda

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Faydacı bakış açısına göre bir eylemin değeri, sağladığı fayda ile belirlenir. Bir eylemi doğru veya uygun kılan şey, o eylemin olabildiğince çok sayıda insan için en yüksek düzeyde mutluluk sağlıyor olmasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Etik tarihi hangi yaklaşımla başlamıştır ?

Mutluluk ve hazzı sorgulayan bir yaklaşımla.

İyiliği sorgulayan bir yaklaşımla.

Evrensellik normları yaklaşımıyla.

Yasa ve ödev kavramları yaklaşımıyla.

Değerler kavramı yaklaşımıyla.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Etik sorularına kaynaklık etmiş ve etiğin doğuşuna giden yolu açmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 54

Mutlak hazla ilgili olmakla birlikte, mutlu yaşam için hazdan daha öncelikli olan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Ölçülülük

Korku

Kaygı

Tutku

Mutluluk

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
İnsanın ruhunun sarsılmaması için bu gereklidir

Doğru Cevap: A

Soru 55

Etik tarihinde ‘’ iyi ‘’ ya da ‘’mutlu yaşamın ve doğru eylemin’’ bilgi ile olan ilişkisini doğrudan ele alan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Kant

Diogenes

Epikouros

Platon

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Doğru eylem için Sokrates erdemi ve erdemin bilgisini arama işine öncelik vermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Kynik Okulu’na göre aşağıdakilerden hangisi en uç noktada uygulanmamaktadır?

Değerli olan pratikteki uygulamalardır.

Bilgi insanın sadece erdemli olmasına yardım ettiği için değerlidir.

Teorik bilgi önemli değildir.

Mutlak ve iyi bir yaşam için besin ve barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanması yeterlidir.

Temel ihtiyaçlar dışında kalan her şey ve toplumun bağlayıcı kuralları erdemli yaşamı engeller.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Ona göre bilgi yalnızca insanın erdemli olmasına yardımcı olduğu için değerlidir. Bunun dışında teorik bilginin hiçbir önemi yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Platon’un insanın toplumda ve kamu işlerinde doğru eylemde bulunmasının, iyi ve mutlu yaşamasının olmazsa olmaz koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Adalet

Haz

Mutluluk

Doğruluk

Cesaret

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Çünkü adaleti araştırmak, iyi ve mutlu yaşam için gereken doğru eylemde bulunabilme konusunda gereken erdemin bilgisini ortaya koyabilmek için ilk ve temel çıkış noktasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Descartes’e göre doğru olanı yapabilmek için asıl erdemlerin yeri ve önemi aşağıdakilerden hangisinde yoktur?

Bilgi kaynaklı olmayan görünüşte erdem

Bilgelik adı altında toplanabilecek nitelikler

İyiliğin bilgisi dışında hiçbir şeyden gelmeyecek ölçüde katkısız ve eksiksiz olan erdemler.

İçeriği adalet, yüreklilik ve ölçülülük olan erdemler.

Tam erdem niteliğindeki bilgelik.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Çünkü yalnızca iyiliğin bilgisi dışında hiçbir şeyden gelmeyecek ölçüde katıksız erdemler yalnızca bilgelik adı altında toplanabilecek niteliktedir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Faydacılık adıyla bilinen haz ve hazza bağlı mutluluk düşüncesine ve Sofistlerin erdem anlayışına dayandığı söylenen ve temeli Jeremy Benthan tarafından atılan yaklaşımın ilk izleri aşağıdaki okullardan hangisinde görülmektedir?

Kyrene Okulu

Stoa Okulu

Kynik Okulu

Frankfurt Okulu Milet Okulu

Milet Okulu

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
İyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneği, Sokratesçi
Okullardan Kyrene Okuludur.

Doğru Cevap: A

Soru 60

20. Yüzyılda öne çıkan çeşitli felsefe anlayışlarını her yönden ele alıp sorgulayan, kendini yeniden konumlandırarak kurma çabasında olan etik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Metaetik yaklaşım

Deontolojik yaklaşım

Pragmatik yaklaşım

Erdem temelli yaklaşım

Emik yaklaşım

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Felsefeyi yeniden kurma çabası genel olarak yeni bir anlayış getirmiş ve meta yaklaşım bu felsefe sonucunu getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi etik tarihinin ana yaklaşımlarından değildir?

Ahlakı temel alan yaklaşım

Mutluluk ve hazzı temel alan yaklaşım

Faydayı temel alan yaklaşım

Metaetik yaklaşım

Erdemi temel alan yaklaşım

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Etik Tarihinde Ana Yaklaşımlar; - Mutluluk ve hazzı temel alan yaklaşım - Erdemi temel alan yaklaşım - Faydayı temel alan yaklaşım - Metaetik yaklaşım

Doğru Cevap: A

Soru 62

Demokritos ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mutluluk sorununu ilk ele alan filozoftur.

İnsan ve yaşamla ilgili sorunlara eğilmiştir.

Ona göre mutluluk ve iyi yaşam için ölçülülük, olmazsa olmaz bir koşuldur.

Düşünsel hazdan çok duygusal hazza önem vermiştir.

Hayatı neşeyle ve az sıkıntıyla geçirmek için, duygulanımları yenmeyi önerir.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Mutluluk sorununu ilk ele alan filozof Demokritos’ tur. Demokritos, insan ve yaşamla ilgili sorunlara da eğilmiş; olaylar, durumlar karşısında, başka kişilerle ilişkilerimizde “doğru” tavrın, “doğru” duruşun ne olması gerektiği üzerine düşünmüştür. Demokritos’ a göre yaşamda insanın yapacağı en doğru ve en iyi şey, “ hayatı olabildiği kadar çok neşeyle ve olabildiği kadar az sıkıntıyla geçirmektir”. Bunun gerçekleşebilmesi için de Demokritos, öncelikle “duygulanımları” yenmeyi önerir. İyi ve mutlu yaşam için yapılacak üçüncü şey, ölçülü ve dingin şekilde yaşamayı başarmaktır. Demokritos, haz derken, “duyusal” hazdan çok “düşünsel” hazza önem vermiştir. Mutlu ve iyi yaşam için ölçülülük, olmazsa olmaz bir koşuldur.

Doğru Cevap: D

Soru 63

I. Hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneğidir. II. Bu okulun kurucusu Epikouros' tur. III. Haz, yaşamdaki en temel şeydir ve canlı varlığın yaşamının ana amacıdır. IV. Haz, her durumda, her koşulda iyi değildir. V. Sokratesçi bir okuldur. Kyrene Okuluyla ilgili yukarıdaki numaralandırılmış ifadelerden hangileri doğrudur?

I, II, III

I, III, V

II, IV, V

III, IV, V

I, III, IV, V

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
İyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneği, Sokratesçi Okullardan Kyrene Okuludur. Bu okulun kurucusu Aristippos' tur. Haz, yaşamdaki en temel şeydir ve canlı varlığın yaşamının amacıdır. Bir canlı için yalnızca haz iyidir. Yani haz başlı başına, kendisi için istenmeye değer olan bir şeydir. Haz, her durumda, her koşulda iyi olduğu için her haz iyidir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Kynik Okulun özelliklerinden değildir?

Kurucusu Antisthenes' tir.

Hazdan kaçınılması gerektiğini savunur.

Erdemin ya da bilginin en önemli şey olduğunu düşünür.

Bir eylemin değeri sağladığı fayda ile belirlenir.

Yalnızca etik amaçlara hizmet eden bilgi önemlidir.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Sokratesçi okullardan Kynik Okul da erdemi temel alan bir yaklaşımı benimsemiştir. Bu okulun kurucusu Antisthenes, "iyi" ve "mutlu" yaşamın, "doğru eylemin" yolunun haz karşısında bağımsızlaşmaktan geçtiğini düşünmüştür. Bu bağımsızlaşmayı sağlayabilecek tek şey ise erdemdir. Erdem ya da bilgi en önemli şeydir. Öyle ki Antisthenes' e göre yalnızca etik amaçlara hizmet eden bilgi önemlidir. Kyniklerin, yalnızca erdemi iyi, hazzı ise kaçınılması gereken şey olarak gören, doğru yaşamın ölçüsünü uç bir noktaya taşıyan ve kendi yaşama tarzıyla bunu uygulayan temsilcisi, Sinoplu Diogenes' tir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Stoa Okulu ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Etiğin bir araştırma alanı olarak sürmesinde etkili olmuştur.

İyi ve mutlu yaşam için bilgiyi temel koşul saymışlardır.

İnsandaki temel yatkınlık kendini koruma güdüsüdür.

Kurucusu Kıbrıslı Zenon'dur.

Etik araştırmalarında mutluluk ve hazzı temel alır.

Açıklama:

Ana yaklaşımların işlevlerinin önemini anlayabileceksiniz.
Stoa Okulu, Aristoteles'den sonra etiğin bir araştırma alanı olarak sürmesinde etkili olan önemli bir felsefe okuludur. Bu okulun kurucusu Kıbrıslı Zenon'dur. İyi ve mutlu yaşam için bilgiyi temel koşul saymışlardır. Stoa Okulu'na göre bir doğa varlığı olarak, insandaki temel yatkınlık, temel güdü sanıldığı gibi haz değil, tüm canlılarda görülen kendini koruma güdüsüdür. erdemi temel alan yaklaşımın eskiçağda son temsilcisi Stoa Okulu olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Faydayı temel alan yaklaşım kim tarafından ortaya atılmıştır?

Sokrates

Bentham

Platon

Aristoteles

Demokritos

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Faydacılık adıyla bilinen faydayı temel alan yaklaşımın temelleri Jeremy Bentham Tarafından ortaya atılmış; daha sonra James Mill ile John Stuart Mill tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdaki ifadelerden hangisi metaetik yaklaşıma göre doğrudur?

Etik soruları çözümleyici ve eleştirel bir bakışla ele alır.

Metaetik yaklaşımda bir eylemin değeri sağladığı fayda ile belirlenir.

Erdem, siyaset etkinliği bakımından yaşamın en temelindedir.

Bir canlının aslen yönelmesi söz konusu olan tek şey hazdır.

İyi ve mutlu yaşamın temel koşulu erdemdir.

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Metaetik etik sorunları çözümleyici ve eleştirel bir bakışla ele alır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi etiğin bilgi alanı olması ve etik yargıların bilgisel olmasını savunan felsefecilerdendir?

Hume

Carnap

Ayer

Nielsen

Reichenbach

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.
Etik yargılarını temellendirmenin olanaklı olduğu kabul edilmekte ve etiğe bilgi alanı olma şansı verilmektedir. R. M. Hare, S. E. Toulmin, K. Baier, W. Frankena, K. Nielsen bu öbekte yer alan isimlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Jeremy Bentham’ın başlattığı yeni hazcılık için söylenemez?

Doğru eylemi belirlerken sonuca bakılır.

Hazza bağlı mutluluk yerine refah öne çıkar.

Hazzın aynı zamanda acı getirdiği düşüncesi öne çıkmıştır.

İnsan eylemlerinde elde edilen fayda önem kazanmıştır.

Yapılan işlerde doğrunun ölçüsü erdem değildir.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Kynik Okulun savunduğu görüşlerden biri değildir?

Doğru eylemin yolu haz karşısında bağımsızlaşmaktan geçer.

Erdem ya da bilgi en önemli şeydir.

Etik amaçlara hizmet etmeyen bilgi zararlıdır.

Haz, kaçınılması gereken bir şeydir.

Yapılan işlerde doğrunun ölçüsü erdem değildir.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Demokritos’a göre iyi ve mutlu bir yaşam için yapılması gerekenler arasında yer almaz?

Duygulanımları yenmek

Ruhta korkuya, kaygıya yer vermemek

Ölçülü ve dingin bir şekilde yaşamak

Başkalarının çıkarlarını gözetmek

Aklı ve düşünme gücünü geliştirmek

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Hazzı temel alan etik yaklaşımın HİÇ BENİMSENMEDİĞİ dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Eskiçağ

Ortaçağ

Yeniçağ

Rönesans

18. Yüzyıl

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Faydacılığın temellerini atan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Francis Hutcheson

Jeremy Bentham

John Stuart Mill

James Mill

David Hume

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Erdemi temel alan yaklaşım için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Hangi hazlara ne derece yönelmek gerektiği sorusunu sorar.

Hazza dayalı mutluluğu temel alan yaklaşımı eleştirir.

Göreceli bir haz anlayışı ortaya koyar.

Etiği bir bilgi alanı olarak ele alır.

Ölçülülüğün önemini ortaya koyar.

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Stoa Okulunun etik anlayışı ile ilgili olarak söylenemez?

İnsanın temel güdüsü hazdır.

Kynik Okulunun düşüncelerinden etkilenmiştir.

İyi ve mutlu bir yaşam için bilgi temel koşuldur.

Doğa ile akıl bir ve özdeştir.

İyi ve mutlu bir yaşam doğaya uygun yaşamdır.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 76

İyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneği olan okul aşağıdakilerden hangisidir?

Kyrene Okulu

Kynik Okulu

Stoa Okulu

Akademia

Frankfurt Okulu

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdaki filozoflardan hangisi erdemleri "görünüşte erdemler" ve "asıl erdemler" olarak ayırmıştır?

Marcus Aurelius Antoninus

Descartes

Kıbrıslı Zenon

Sokrates

Aristoteles

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi mutlu ve iyi yaşamı ifade eder?

Moralis

Ethico

Pathe

Politeia

Eudaimonia

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi etiğin bir bilgi alanı olarak kurulmasında belirleyicidir?

Mutluluğu temel alan yaklaşım

Faydayı temel alan yaklaşım

Metaetik yaklaşım

Erdemi temel alan yaklaşım

Hazzı temel alan yaklaşım

Açıklama:

Ana yaklaşımların işlevlerinin önemini anlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 80

İyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan hazcı okulun (Kyrene Okulu) savunduğu temel düşünce ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Haz, yaşamda başlı başına bir amaçtır.

Bir canlının aslen yönelmesi gereken tek şey hazdır.

Haz, iyi nedir? sorusunun yanıtıdır.

Doğru ya da mutlu yaşamın ölçüsü, haz sağlayan şeyin iyi, acı veren şeyin kötü olmasıdır.

Düşünsel yani iç dünyamıza ilişkin haz, duyusal yani maddesel hazdan daha önceliklidir.

Açıklama:

Ana yaklaşımların işlevlerinin önemini anlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Stoa okulu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bu okula göre bir doğa varlığı olarak insandaki temel güdü hazdır.

Bu okul düşünsel temellerini büyük ölçüde Platon’un ve Aristoteles’in etik görüşlerinden almıştır.

Bu okulun kurucusu Kıbrıslı Zenon’dur.

Bu okulun temsilcileri iyi ve mutlu yaşam için bilgiyi temel koşul saymışlardır.

Bu okul erdemi temel alan yaklaşımın eski çağdaki son temsilcisi olmuştur.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Etikteki yaklaşımlardan erdemi temel alan yaklaşımla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Erdemi esas alan yaklaşımı temsil eden ana filozoflar Sokrates, Platon ve Aristoteles’tir.

Bu yaklaşım doğrudan doğruya iyi veya mutlu yaşamın ne olduğunu değil, mutluluğu sağlayan temel kazanım olan erdemin ne olduğunu sorgular.

Bu yaklaşıma göre erdemin ne olduğunu bilmeden hazza yönelmek kişileri iyi ve mutlu yaşam yerine tersi bir duruma götürebilir.

Bu anlayışın temsilcilerinden Sokrates, kişilere ve koşullara bağlı değişken bir erdem anlayışını savunmuştur.

Erdemi temel alan bir yaklaşımı benimseyen Kynik okul iyi ve mutlu yaşamın haz karşısında bağımsızlaşmayı sağlayan erdemden geçtiğini ileri sürmüştür.

Açıklama:

Ana yaklaşımlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Meta-etik yaklaşımla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu yaklaşım 20. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Bu yaklaşım etik sorunları çözümleyici ve eleştirel bir bakışla ele alır.

Bu yaklaşım etiğin bir bilgi alanı olma durumunu mutlak suretle benimsemiştir.

Bu yaklaşıma göre etik iyi, doğru, erdemli, mutlu yaşam gibi yaşama dünyasıyla ilgili soruları araştıran bir alan olamaz.

Bu yaklaşımda etik ve ahlakla ilgili soruların yalnızca mantıksal, bilgi kuramsal veya anlam bilimsel sorunlar yönünden ele alınması söz konusudur.

Açıklama:

Ana yaklaşımların işlevlerinin önemini anlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Faydayı temel alan yaklaşımla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu anlayış 18. yüzyılda başlamakla birlikte temellerini Eskiçağdan alır.

Bu yaklaşımın temelleri Jeremy Bentham tarafından atılmıştır.

Bu anlayışa göre bir eylemi doğru ya da uygun kılan şey o eylemin olabildiğince çok sayıda insan için fayda sağlıyor olmasıdır.

Bu anlayışa göre en büyük mutluluk düşüncesi kişinin kendi en büyük mutluluğunu içermektedir.

Bu anlayışa göre bir eylem sağladığı fayda ölçüsünde iyi ya da doğru olur.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Mutluluk sorununu ilk ele alan filozof kimdir?

Aristoteles

Demokritos

Herakleitos

Platon

Sokrates

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Demokritos’un etik anlayışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Demokritos’a göre, yaşamda insanın yapacağı en doğru ve en iyi şey hayatı olabildiği kadar çok neşeyle ve olabildiği kadar az sıkıntıyla geçirmektir.

Demokritos duygulanımları yenmeyi, ruhta hiçbir korkuya yer vermemeyi, ölçülü ve dingin şekilde yaşamayı önerir.

Demokritos’a göre, iyi yaşam için mutluluğa önem ve öncelik vermek gerekir.

Demokritos’a göre, mutlu ve iyi yaşam yalnızca hazzın gelişigüzel ede edilmesine değil aynı zamanda ölçülülüğe bağlıdır.

Demokritos düşünsel hazdan çok duyusal hazza önem verir.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Hazza dayalı mutluluk anlayışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Mutluluk ve hazzı esas alan yaklaşım Eskiçağda sürekliliğini korumamıştır.

Hazza dayalı mutluluk anlayışı Sokrates ve Platon tarafından sıkı bir şekilde savunulmuştur.

Hazza dayalı mutluluğu temel alan yaklaşım Ortaçağda hiç benimsenmemiştir.

Yeniçağda hazza dayalı mutluluğu temel alan yaklaşım toplumsal koşullardaki gereksinim sebebiyle yeniden canlandırılmıştır.

Sanayi toplumuyla gelen refah düşüncesinin etkisiyle hazza bağlı mutluluk düşüncesinin yerini refah ve refahın iyi olduğu düşüncesi almıştır.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Epikouros’un haz anlayışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İnsan için iyi olan tek şey haz; kötü olan tek şey ise, acıdır.

Maddi hazlar öncelikli olduğundan bunlardan vazgeçilmesi söz konusu değildir.

Hiçbir haz kötülük olmadığından hazdan kaçınmak gerekmez.

Haz mutluluk için gerekli olduğundan her türlü hazza yönelmek gerekir.

İyi ve mutlu bir yaşam için gereken haz iç dünyamızda yaşadığımız hazdır.

Açıklama:

Etik tarihinde benimsenen ana yaklaşımları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Aşağıdaki seçeneklerin hangisi, etik araştırmalarının asıl amaçları arasında sayılamaz?

İyi insan olmak

Maddi kazanç sağlamak

Mutlu yaşamak

Doğruya ulaşmak

Faydalı bilgi edinmek

Açıklama:

Etik araştırmalarda asıl amacın insanın iyi ve mutlu yaşayabilmesine, kişiler arası ilişkilerde doğru olanı yapabilmesine yardımcı olabilecek bilgiye ulaşmak olduğu görülmektedir. Maddi kazanç sağlamak bazen etik yaklaşımlarına ters de düşebilen bir eylemdir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Etik tarihinde metaetik yaklaşımın en önemli işlevi nedir?

İlk kez etik sorununa eğilmesi

En önemli filozofların bu yaklaşımı benimsemesi

En fazla kabul edilen yaklaşımın olması

Etik ve ahlâk araştırmalarına üst bir bakış sağlaması

Dini temele alan bir yaklaşım olması

Açıklama:

Etiği yalnızca bir çözümleme etkinliğine indirgememek kaydıyla metaetik yaklaşımının etik tarihinde önemli bir aşama olduğu söylenebilir. Etik tarihinde yapılan tartışmalara, etik ve ahlâk sorunları olarak araştırılan konulara üst bir bakış sağlaması ve bu alanda ortaya konan düşüncelerin, görüşlerin, anlayışların dil ve anlam yönünden ele alınarak temellerinin sorgulanması önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Faydayı temel alan yaklaşımın, mutluluk ve hazzı temel alan yaklaşımdan farkı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Sanayi toplumuyla birlikte sona ermesi

Doğrunun ölçüsünün erdem olması

Refahın önemini yitirmesi

Hazcılığın tamamen terk edilmesi

Sonucun önem kazanması

Açıklama:

Etik soru ve sorunlar karşısında faydayı temel alan yaklaşım, sanayi toplumuyla gelen refah düşüncesiyle de yakından ilişkilidir. Eski Çağ'daki hazza bağlı mutluluk düşüncesinin yerine burada refah ve refahın iyi olduğu düşüncesi geçer. Yapılan işlerde ve eylemlerde doğrunun ölçüsü erdem değildir artık. Doğru eylem için erdemden önce, elde edilen sonuç önem kazanmıştır. Fayda ile hazzı birleştiren bu anlayış, 18. yüzyıldan itibaren Etik alanında olduğu kadar Psikoloji alanında da benimsenen bir anlayış olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Eski Çağ’dan günümüze izlenen ana çizgiyi yansıtan yaklaşımlardan hangisi etiğin bir bilgi alanı olarak kurulmasında belirleyici olmuştur?

Erdemi temel alan yaklaşım

Mutluluk ve hazzı temel alan yaklaşım

Faydayı temel alan yaklaşım

Metaetik yaklaşım

Dini temel alan yaklaşım

Açıklama:

Ölçülülüğün, dolayısıyla da erdemin ne olduğunun bilinmesi iyi ve mutlu yaşam için mutlaka gereklidir. Bu bilgi iki bakımdan önemlidir. Birincisi, ölçülülüğü ve ölçüsünü bilmeden bir hazza yönelmek iyi ve mutlu yaşam yerine hatalara ve mutsuzluğa götürebilir. Ölçülülükle ilgisi açıklığa kavuşmayan bir haz anlayışının yaşamda iyi olana, doğru olana ve dolayısıyla mutluluğa götüreceği çok tartışmalıdır. İşte bu noktada etik, tam da bir bilgi alanı olarak işbaşındadır. Eski Çağ’dan günümüze izlenen ana çizgiyi yansıtan dört yaklaşım içinde erdemi temel alan yaklaşım, etiğin bir bilgi alanı olarak kurulmasında belirleyici olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Nikomakhos’a Etik adlı kitap aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sokrates

Platon

Aristoteles

Kant

Demokritos

Açıklama:

Nikomakhos’a Etik adlı kitap Aristoteles’e aittir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi mutluluk sorununu ilk ele alan filozoftur?

Demokritos

Kant

Sokrates

Platon

Aristoteles

Açıklama:

Mutluluk sorununu ilk ele alan filozof Demokritos’tur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

I. Sofistler, etik tarihi bakımından doğrudan ele alınacak bir görüş ortaya koymuşlardır.
II. Erdem, Sofistlerin üzerinde durduğu önemli bir
konu olmuştur.
III. Sofistler, bilginin göreli olduğunu savunmuşlardır.
Yukarıda Sofistler ile verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Felsefenin araştırma konuları arasında insan ve toplum sorunlarını öne çıkaran, böylece felsefe soruşturmalarına yeni bir yön veren ve felsefî söylemin gelişmesine önemli bir katkı yapan Sofistler, etik tarihi bakımından doğrudan ele alınacak bir görüş ortaya koymamışlardır. Ama ortaya koydukları bilgi görüşünün
hem Eskiçağda ortaya çıkan hazcılığın hem de 18. yüzyılda geliştirilen faydacılığın
doğup gelişmesinde etkili olduğu söylenebilir. Ayrıca Sofistlerin savundukları bilgi görüşüyle bağlantılı ve ona uygun düşen bir erdem anlayışları da vardır. Bu
bakımdan Sofistler aynı zamanda erdemi temel alan yaklaşımla da dolaylı şekilde ilişkili görünmektedirler. Aslında Sofistlerin de üzerinde durduğu önemli bir
konu olmuştur erdem. Gerçi erdemin ne olduğu sorusuna gereken önemi vermemişlerdir. Ama “iyi yurttaş” olmanın erdemle olabileceğini savunmuşlar (Kranz,
1984: 194), “iyi yurttaş” olmanın toplum ve kamu yaşamındaki önemini vurgulamışlardır. Bu noktayı dikkate alarak Sofistlerin, daha sonrası için önemli bir
tartışmaya zemin hazırlayan bilgi görüşüne kısaca değinmek uygun olur.
Sofistlerin, bilginin göreli olduğunu savunan görüşü, önde gelen Sofistlerden
Protagoras ile Gorgias tarafından dile getirilmiştir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 96

İyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneği olan Kyrene Okulu'nun kurucusu kimdir?

Protagoras

Aristippos

Demokritos

Aristoteles

Platon

Açıklama:

İyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan yaklaşımın ilk örneği, Sokratesçi
Okullardan Kyrene Okuludur. Bu okulun kurucusu Aristippos’tur (MÖ. 435-355). Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Etik tarihinde, “iyi” ya da “mutlu” yaşamın ve “doğru eylemin” bilgi ile olan ilişkisini doğrudan ele alan ilk filozof kimdir?

Sokrates

Platon

Epikouros

Aristippos

Gorgias

Açıklama:

Etik tarihinde, “iyi” ya da “mutlu” yaşamın ve “doğru eylemin” bilgi ile olan
ilişkisini doğrudan ele alan ilk filozof Sokrates’tir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Sokratesçi okullardan Kynik Okulu'nu kurucusu kimdir?

Aristoteles

Platon

Antisthenes

Epikouros

Aristippos

Açıklama:

Sokratesçi okullardan Kynik Okul da erdemi temel alan bir yaklaşımı benimsemiştir. Bu okulun kurucusu Antisthenes (444-368), “iyi” ve “mutlu” yaşamın,
“doğru eylemin” yolunun haz karşısında bağımsızlaşmaktan geçtiğini düşünmüştür. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Devlet adlı kitap aşağıdakilerden hangisine aittir?

Aristoteles

Diogenes

Sokrates

Platon

Antisthenes

Açıklama:

Platon, Devlet’in 9. Kitabında siyaset yaşamıyla ilgili örnekler olarak incelediği beş çeşit insanın yaşam tarzı içinde en mutsuz olan yaşam şeklinin,
“tiran ruhlu” insanın sürdürdüğü siyaset yaşamı olduğunu söylemektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

I. Aristoteles’ten sonra etiğin bir araştırma alanı olarak sürmesinde etkili olan önemli bir felsefe okuludur.
II. İyi ve mutlu yaşam için bilgiyi temel koşul saymışlardır.
III. Doğru bilgi doğru eylemde bulunmayı sağlar.
Stoa Okulu ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Stoa Okulunun etik anlayışında, Sokrates’in ve Sokratesçi okullardan Kynik
Okulun etkili olduğu belirtilebilir. Bu okulun temsilcileri, iyi ve mutlu yaşam
konusunda Kynik Okulun düşüncelerine yakın bir anlayış içinde oldukları görülmektedir. İyi ve mutlu yaşam için bilgiyi temel koşul saymışlardır. Bu bilgi,
doğa, insan ve insanın doğadaki yeri ve anlamı konusunda doğru bir kavrayışı
ifade etmektedir. Doğru eylemde bulunmanın, iyi ve mutlu yaşamanın, yani
erdemli olmanın koşulu bu bilgidir. Doğa, insan ve insanın doğadaki durumu
konusunda açık bir kavrayışa varamayan, böyle bir bilgisi olmayan biri, “doğru, erdemli eylemde bulunamaz, dolayısıyla mutluluğa erişemez”. Doğru bilgi
doğru eylemde bulunmayı sağlar (Gökberk, 1990: 105). Stoa Okuluna göre bir
doğa varlığı olarak insandaki temel yatkınlık, temel güdü sanıldığı gibi haz
değil, tüm canlılarda görülen kendini koruma güdüsüdür. Bu güdü, canlı varlıkları, kedine uygun olana yöneltir, kendine uygun şekilde yaşaması için gereken
şeyleri aramaya iter. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Faydacılık adıyla bilinen yaklaşımın temelleri kim tarafından atılmıştır?

Jeremy Bentham

Nicolai Hartmann

Max Scheler

İoanna Kuçuradi

Marcus Aurelius

Açıklama:

Faydacılık adıyla bilinen bu yaklaşımın temelleri Jeremy Bentham
(1748-1832) tarafından atılmış; daha sonra James Mill (1773-1836) ile John Stuart
Mill (1806-1873) tarafından geliştirilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi mutluluk sorununu ilk ele alan filozoftur?

Sokrates

Platon

Aristoteles

Herakleitos

Demokritos

Açıklama:

Demokritos mutluluk sorununu ilk ele alan filozoftur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi meta-etik yaklaşımın bir özelliğini açıklamaktadır ?

Bu yaklaşımın temelleri Jeremy Bentham tarafından atılmıştır.

Bu yaklaşıma göre bir eylemi doğru ya da uygun kılan şey o eylemin olabildiğince çok sayıda insan için fayda sağlıyor olmasıdır.

Bu anlayış 18. yüzyılda başlamakla birlikte temellerini Eskiçağdan alır.

Bu yaklaşım etik sorunları çözümleyici ve eleştirel bir bakışla ele alır.

Bu yaklaşıma göre bir eylem sağladığı fayda ölçüsünde iyi ya da doğru olur.

Açıklama:

Meta-etik yaklaşım etik sorunları çözümleyici ve eleştirel bir bakışla ele alır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi faydayı temel alan yaklaşımın özelliklerinden birini açıklamaktadır?

Bu yaklaşımda etik ve ahlakla ilgili soruların yalnızca mantıksal, bilgi kuramsal veya anlam bilimsel sorunlar yönünden ele alınması söz konusudur.

Bu yaklaşım 20. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Bu yaklaşımda bir eylem sağladığı fayda ölçüsünde iyi ya da doğrudur.

Bu yaklaşıma göre etik iyi, doğru, erdemli, mutlu yaşam gibi yaşama dünyasıyla ilgili soruları araştıran bir alan olamaz.

Bu yaklaşım etik sorunları çözümleyici ve eleştirel biçimde ele alır.

Açıklama:

Faydayı temel alan yaklaşımda bir eylem sağladığı fayda ölçüsünde iyi ya da doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Demokritos’un etik anlayışında onun bakış açısını yansıtmaktadır?

Haz, yaşamda başlı başına bir amaçtır.

Yaşamda insanın yapacağı en doğru ve en iyi şey hayatı olabildiği kadar çok neşeyle ve olabildiği kadar az sıkıntıyla geçirmektir.

Doğru ya da mutlu yaşamın ölçüsü, haz sağlayan şeyin iyi, acı veren şeyin kötü olmasıdır.

Bir canlının aslen yönelmesi gereken tek şey hazdır.

Haz, iyi nedir sorusunun yanıtıdır.

Açıklama:

Demokritos'a göre yaşamda insanın yapacağı en doğru ve en iyi şey hayatı olabildiği kadar çok neşeyle ve olabildiği kadar az sıkıntıyla geçirmektir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Aşağıdaki ifadelerden hangisi iyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan hazcı okulun savunduğu temel düşünce kapsamında yer almaktadır?

Haz, yaşamda başlı başına bir amaçtır.

İyi ve mutlu yaşam haz karşısında bağımsızlaşmayı sağlayan erdemden geçer.

Erdem kişilere ve koşullara göre değişen bir yapıya sahiptir.

Mutluluğu sağlayan temel kazanım olan erdemin ne olduğu sorgulanmalıdır.

Erdemin ne olduğunu bilmeden hazza yönelmek kişileri iyi ve mutlu yaşam yerine tersi bir duruma götürebilir.

Açıklama:

İyi ve mutlu yaşam için hazzı temel alan hazcı okulun savunduğu düşünceye göre haz, yaşamda başlı başına bir amaçtır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Aşağıda Epikouros’un haz anlayışı ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

İyi ve mutlu yaşam için bilgi temel koşuldur.

İyi ve mutlu bir yaşam için gereken haz iç dünyamızda yaşadığımız hazdır.

Haz, mutluluk için gerekli olduğundan her türlü hazza yönelmek gerekir.

İnsandaki temel güdü kendini koruma güdüsüdür.

Haz elde etmede bir ölçü söz konusu değildir.

Açıklama:

Epikouros’un haz anlayışında iyi ve mutlu bir yaşam için gereken haz iç dünyamızda yaşadığımız hazdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 108

Erdemi temel alan yaklaşımla ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Erdemi temel alan yaklaşım doğrudan doğruya iyi veya mutlu yaşamın ne olduğunu değil, mutluluğu sağlayan temel kazanım olan erdemin ne olduğunu sorgular.

Erdemi temel alan yaklaşımı temsil eden ana filozoflar Sokrates, Platon ve Aristotales’tir.

Erdemi temel alan yaklaşıma göre erdemin ne olduğunu bilmeden hazza yönelmek kişileri iyi ve mutlu yaşam yerine tersi bir duruma götürebilir.

Erdemi temel alan yaklaşımı benimseyen Kynik okul iyi ve mutlu yaşamın haz karşısında bağımsızlaşmayı sağlayan erdemden geçtiğini ileri sürmüştür.

Erdemi temel alan yaklaşımın temsilcilerinden Sokrates, kişilere ve koşullara bağlı değişken bir erdem anlayışını savunmuştur.

Açıklama:

Sokrates, kişilere ve koşullara bağlı, değişken bir erdem anlayışına ısrarla karşı çıkmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi etik araştırmalarda asıl amacı ifade etmektedir?

Filozoflar arasındaki görüş farklılıklarını ortaya koymak

"Hazzın" kendi başına iyi olup olmadığını tartışmak

İnsanın iyi ve mutlu yaşayabilmesine yardımcı olabilecek bilgiye ulaşmak

Mutlu ve doğru yaşam için davranış ölçüleri ortaya koymak

Kişilere ve koşullara göre değişmeyen bir erdem anlayışını yerleştirmek

Açıklama:

Başlıca dört ana yaklaşım olarak gruplandırılan etik araştırmalarda asıl amacın insanın iyi ve mutlu yaşayabilmesine, kişilerarası ilişkilerde doğru olanı yapabilmesine yardımcı olabilecek bilgiye ulaşmak olduğu görülmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi metaetik yaklaşımı savunan düşünürlerden biridir?

R. Carnap

J. Bentham

J.S. Mill

Descartes

Marcus Aurelius Antoninus

Açıklama:

R. Carnap metaetik yaklaşımı savunan düşünürlerden biridir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudan doğruya Aristoteles'e özgü bir bilgiyi içermektedir?

Erdemi özellikle siyaset etkinliği bakımından yaşamın temeline koymuştur.

Mutluluğun hazla değil, yalnızca erdemle ulaşılan bir şey olduğunu savunmaktadır.

İyi ve mutlu yaşamın koşullarını haz peşinde koşmakta ya da acıdan kaçmakta değil dinginlikte bulmaktadır.

Erdemi düşünce erdemi ve karakter erdemi olmak üzere ikiye ayırmıştır.

Adaletin iyi ve mutlu yaşam için temel bir erdem olduğunu ileri sürmektedir.

Açıklama:

Aristoteles erdemi düşünce erdemi ve karakter erdemi olmak üzere ikiye ayırmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

I. Erdem, eğitimle öğrenilecek bir kavram değildir.II. Hoş olan, yaşamı acısız kılan işler güzel ve aynı zamanda iyi ve yararlıdır.III. Erdemi bildiğini sanma durumu bir bilgisizlik durumudur.IV. İnsanlar yaygınlaşmış ve kolayca benimsenen kabullerledoğru eylemde bulunurlar.V. Her insan bilgiye ve erdeme ulaşabilir.Yukarıdaki kavramlara göre aşağıdakilerden hangisi Sokrates'in görüşlerini yansıtır?

I, II, IV

I, II, V

I, II, III

II, III, IV

II, III, V

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Sokrates'e göre iyi ve mutlu yaşam için aşağıdakilerden hangisi uygun bir eylem değildir?

A) Alçak gönüllü olmak

Yasalara uymak

Sanılara göre davranmak

Toplum işleriyle ilgilenmek

Kavramsal bilgiye göre davranmak

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 3

I. Elis- Eretria OkuluII. Kyrene OkuluIII. Megara OkuluIV. Stoa OkuluV. Kynik OkuluYukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisi Sokrates'in düşüncelerini sürdürme eğilimi göstermiş olan okullara örnektir?

I, II

I, III

II, III

II, V

III, V

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Kynik Okuluna göre mutlu olmak için aşağıdaki hangi özelliğe sahip olmak gereklidir?

Erdemli olmak

Ünlü olmak

Mevki sahibi olmak

Zengin olmak

Nüfuz sahibi olmak

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Bilgi için bilgi değil yaşam için bilginin insan için esas olduğunu savunan okul aşağıdakilerden hangisidir?

Kynik Okulu

Kyrene Okulu

Stoa Okulu

Sokrates'çi Okul

Megara Okulu

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Yaşamda istenebilecek tek şey olarak gördüğü hazzın sonuçta da haz olarak yaşanabilmesi için doğru şekilde elde edilebilmesini sağlayan bilginin önemli olduğunu savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Sokrates

Aristoteles

Aristippos

Zenon

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Aristippos

Doğru Cevap: D

Soru 7

Platon'un "Devlet" adlı kitabında "Filozoflar yönetici veya yönetici denenler filozof olmadıkça insan soyunun dertleri bitmeyecektir" düşüncesini aktardığı diyalog aşağıdakilerden hangisidir?

Kharmides

Protagoras

Glaukon

Menon

Simonides

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 8

I. İnsan ve siyaset bağlamında iyi ve mutlu yaşam için erdem ana koşuldur.II. Bilgelik, cesaret, ölçülülük ve adalet dört ana erdemdir,III. Tutku ya da duygulanımlar doğal ölçüyü aşan itkilerdir.IV. Teorik, pratik ve polietik etkinlikler insanın bilme etkinlikleridir.V. Adaletsizlik; ruhun üç kesimi olan ölçülülük, bilgelik ve yüreklilik arasındaki kargaşadır.Yukarıdaki ifadelerden hangileri Platon'un felsefesi kapsamındaki ifadelerdir?

I, II, III

II, III, IV

II, III, V

I, II, IV

I, II, V

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Felsefe tarihinde ontoloji ve etiğin kurucusu olarak özel bir yeri olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Aristoteles

Sokrates

Herakleitos

Platon

Demokritos

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aristoteles'e göre sadece kendisi için amaç olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Onur

Mutluluk

Erdem

Haz

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 11

I. İyi ruhun erdeme uygun etkinliğidir.II. İnsansal erdembedenin değil ruhun erdemidir.III. Adalet, herkesin kendi işini yapması, kendisiyle dost olmasıdır.IV. Erdem, yalnızca doğru akla uygun bir huy değil, aynı zamanda doğru akılla giden bir huydur.V. İyi ve mutlu yaşam, doğaya uygun yaşamdır.Yukarıda verilen ifadelere göre aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'in felsefesi kapsamında değerlendirilir?

I, II, IV

I, III, IV

II, III, IV

II, III, V

III, IV, V

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles tarafından etik sorunlarla ve konularla en fazla ilişkili olan erdem olarak tanımlanmıştır?

Teknik

Akıl

Felsefi bilgelik

Pratik bilgelik

Bilim

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'in dağıtıcı adalet kavramı kapsamında değerlendirilebilir?

Hırsızlık

Vergilendirme

Kefil olma

Borç verme

Kandırma

Açıklama:

Eskiçağda etiğin ana sorularını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 14

"Erdemli ya da bilge olmak, acı veya kötülükler ya da çirkinlikler karşısında sarsılmadan durabilmeyi, bunlardan etkilenmemeyi, yara almamayı başarmaktır" ifadesi aşağıdaki hangi düşünce okuluyla ilişkilendirilir?

Epikouros Okulu

Sokrates'çi Okul

Stoa Okulu

Kyrene Okulu

Kynik Okulu

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Hazzı; " Haz beden alanında acı çekmemek, ruh alanında da hiç bir huzursuzluk duymamak" şeklinde tanımlayan düşünür ve okulu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sokrates; Sokrates'çi Okul

Zenon; Stoa Okulu

Epikouros; Stoa Okulu

Platon; Sokrates'çi Okul

Epikouros; Epikouros'çu Okul

Açıklama:

Eskiçağda etiğin ana sorularını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Platon'a göre dört ana erdemden bir tanesi değildir?

Adalet

Ölçülülük

Bilgelik

Doğruluk

Cesaret

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Stoalılar'ın erdemi dörde ayırdığı bilinmektedir. Stoalılara göre erdemler birbiriyle ilişkili ve bütünlük içindedir. Yapılması gereken ile kaçınılması gerekeni ayırt etme bilgisi olan erdem aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgelik (phronesis)

Yiğitlik (andreia)

Ölçülülük (sophrosyne)

Adalet (dikaiosyne)

Bahtlılık (eudaimonia)

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aristoteles etik soruları ele aldığı kitabında araştırmasının “bir siyaset araştırması” olduğunu belirtmektedir. Aristoteles'e göre siyaset en önemli etkinliktir. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan için iyi olanı amaçlaması

İnsanları eleştirel düşünmeye yönlendirmesi

Özünde adaleti barındırması

İnsanlara rasyonel bakış açısı kazandırması

Fikir özgürlüğünü amaçlaması

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Cicero’nun deyişiyle Sokrates; "felsefeyi gökten alıp yeryüzüne indirmiş, onu kentlere ve evlere taşımıştır" ifadesi dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

Sokrates, kendi kendisini yetiştiren bir filozoftur.

Sokrates, felsefeyi teorik yönüyle ele almıştır.

Sokrates, iyi ve mutlu yaşam için erdemi bilmenin önemini vurgulamıştır.

Sokrates, felsefeye, varlığın ve doğanın yapısına ilişkin teorik sorularla başlamıştır.

Sokrates, felsefeyi pratik bir etkinlik olarak da ele almıştır.

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Sokrates; "felsefeyi gökten alıp yeryüzüne indirmiş, onu kentlere ve evlere taşımıştır." ifadesi dikkate alındığında, Sokrates'in, felsefeyi salt teorik bir tartışma, düşünme alanı olarak ele almadığını açıkça ortaya koyar. Bu ifade, Sokrates'in, felsfeyi, kentlere ve evlere yani gündelik yaşamın içine taşıyarak pratik bir etkinlik olarak ele aldığını gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Sokrates ve Sofistler arasında felsefi araştırma noktasında bulunun koşutluklar ve farklılıklar hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Ahlak kurallarını sorgulama ve kavramsal bilginin olanaklılığı.

"İyi"nin ne olduğu araştırmak ve erdemin bilgisine edinmek.

Doğru eylemde bulunmak ve bilgisizlik durumu.

Erdemin herkes tarafından kavranabileceği ve "iyi"nin bilenebileceği.

Her insansın bilgiye ulaşabileceği ve erdemin belirli özellikte bir bilgi olduğu.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Sokrates, Sofistlerin çizgisine koşut şekilde, toplumdaki mevcut durumun, kuralların, ilkelerin eleştirilmesini öncelikli saymış ve felsefi araştırmalarını bu konularda yapmıştır. Sokrates, Sofistler gibi geleneksel olanı, alışılmış olan düzenlemeleri, düzenleyici kuralları ve ilkeleri, geçerlikteki “ahlâk” kurallarını sorgulamıştır. Sokrates’in, Sofistlerden ayrıldığı nokta ise kavramsal bilginin (episteme) olanağı konusudur. Sokrates’e göre, bilinmeyen bir şeyi araştırmak ve ona ilişkin bir bilgi ortaya koymak olanaklıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

I. Bilen özne ile bilinen nesne arasında hiçbir zaman kapanamayacak olan bir açıklık vardır. II.Bir nesneden edinilen duyum ile nesnenin kendisi ayrı şeylerdir.III.Duyumu oluşturan nesnenin kendisini bilebiliriz.Yukarıdaki ifadelerden hangileri bilginin öznel ve göreceli olduğunu ortaya koymaktadır?

Yalnız I

I ve III

Yalnız II

I,II ve III

I ve II

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Bilginin öznel ve göreci olduğu yargısı, "I Bilen özne ile bilinen nesne arasında hiçbir zaman kapanamayacak olan bir açıklık vardır ."ve "II Bir nesneden edinilen duyum ile nesnenin kendisi ayrı şeylerdir" ifadeleri ile desteklenebilir. Bu durumda III. ifade hatalıdır. Bilgi öznel ve görceli ise duyumu oluşturan nesne var olsa da biz nesnenin kendisini bilemeyiz.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Platon felsefesinde yer alan dört ana erdemden birisi değildir?

Adalet

Cesaret

Ahlak

Ölçülülük

Bilgelik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 23

Platon'un bir sitede bulunan üç toplumsal sınıf için belirlediği erdemler aşağıdaki eşleşmelerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

Ölçülülük: Üretici sınıf.

Cesaret: Yönetici sınıf.

Ölçülülük: Koruyucu sınıf.

Adalet: Yönetici sınıf.

Bilgelik: Üretici sınıf.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Platon’a göre dört tane ana erdem vardır. Bunlar bilgelik, cesaret veya yiğitlik, ölçülülük ve adalettir. Bunların her birinin ne ifade ettiğini ilkin bir sitede, bir yönetim topluluğunda adaletin ne olduğunu, nasıl geçekleşebileceğini saptamak yo- luyla belirler. Bir sitede bulunan başlıca üç sınıfın her birinin erdemi farklıdır. Bilgelik, yöneten kesimin erdemidir. Cesaret ya da yiğitlik, koruyucu kesimin erde- midir. Ölçülülük, ilk ikisinden farklı olarak daha genel, yani aynı zamanda her kesimi de kapsamakla birlikte, üreten kesimin erdemidir. Adalet ise bu üç erdemin gerçekleşme koşulu olan ve bütün sınıflarla ilgili olan bir erdemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aristoteles, iyi ve mutlu yaşamın ne olduğu sorusuna açıklık getirmek için hangi üç kavram arasında bağlantı kurmuştur?

İyi, mutluluk ve erdem.

İyi, güzel ve bilgi.

Mutluluk, erdem ve ölçülülük.

Erdem, bilgelik ve mutluluk.

Bilgi, iyi ve mutluluk.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Aristoteles, birbirleriyle varlıksal bağlantı içinde olan iyi, mutluluk ve erdem kavramlarının bilgisini ortaya koyarak iyi ve mutlu yaşamın ne olduğu sorusuna açıklık getirmek istemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

“Adı konusunda pek çok kişi anlaşıyor, hem sıradan kişiler hem de seçkin insanlar ona mutluluk diyorlar, iyi yaşamayı ve iyi durumda olmayı da mutlu olmakla bir tutuyorlar."Yukarıdaki ifade hangi düşünüre aittir ve hangi felsefi soruna ilişkin verilmiş bir açıklamadır?

Platon, erdem.

Sokrates, mutluluk.

Anthisthenes, ölçülülük.

Aristoteles, mutluluk.

Protagoras, etik.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Aristoteles’e göre; mutluluğun ne olduğu konusunda insanlar farklı kanılar taşımaktadırlar. Aristoteles bu durumu şöyle dile getirir: “Adı konusunda pek çok kişi anlaşıyor, hem sıradan kişiler hem de seçkin insanlar ona mutluluk diyorlar, iyi yaşamayı ve iyi durumda olmayı da mutlu olmakla bir tutuyorlar. Ama mutluluğun ne olduğu tartışma konusudur, çoğunluğun ondan anladığı da bilge kişilerinkiyle aynı değil. Kimi apaçık, belli şeyleri, söz gelişi haz, zenginlik, onuru anlıyor, kimi de bir başka şeyi; çok kez aynı kişi bile başka başka şeyleri anlıyor, örneğin hasta olunca sağlığı, yoksul düşünce zenginliği; kendi bilgisizliklerini bilenlerse, büyük ve onları aşan şeyler söyleyenlere hayran kalıyorlar. Kimi, pek çok olan bu iyi şeyler yanında kendisi iyi olan bir şeyin olduğunu, bunun da bunların iyi olmasının nedeni olduğunu düşünmüştür”

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi eskiçağda etiği bir bilgi alanı olarak yükseltmiş filozoflardan biridir?

Aristippos

Sokrates

Demokritos

Zenon

Sophroniskos

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Eskiçağda etiği bir bilgi alanı olarak yükseltmiş olan filozoflar Sokrates öncülüğünde Platon ve Aristoteles'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Stoa okulu filozoflarının belirlediği temel erdemlerden birisi değildir?

Bilgelik

Yiğitlik

Ölçülülük

Akılcılık

Adalet

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Stoalılar dört temel erdem belirlemişlerdir: İyiyi kötüyü, doğruyu yanlışı ayırt etme bilgisi olan bilgelik, "borçlu olunanı verme" bilgisi olan adalet, yapılması gereken ile kaçınılması gerekeni ayırt etme bilgisi olan yiğitlik, kendini yenme ve ölçülü olma bilgisi olan ölçülülük.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Stoa Okulunun kurucusu aşağıdaki filozoflardan hangisidir?

Zenon

Aritoteles

Sokrates

Platon

Demokritos

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Stoa Okulunun kurucusu Kıbrıslı Zenon'dur.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdaki okullardan hangisi Sokrates'in öğrencileri tarafından kurulmamıştır?

Megara Okulu

Elis-Eretria Okulu

Stoa Okulu

Kyrene Okulu

Kynik Okulu

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Sokrates'in kendisi bir okul kurmamıştır. Ama öğrencileri tarafından dört tane okul kurulmuştur. Bunlar Megara Okulu, Elis-Eretria Okulu, Kyrene Okulu ve Kynik Okuldur.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Kyrene Okulu aşağıdaki filozoflardan hangisi tarafından kurulmuştur?

Aristoteles

Platon

Sokrates

Demokritos

Aristippos

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Aristippos tarafından kurulan ve Hazcı Okul (Hedonist Okul) adıyla da bilinen Kyrene Okulu, "haz, iyidir" düşüncesini benimsemiş, iyi ve mutlu yaşam için haz elde etmenin doğru olduğunu savunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Platon ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kharmides adlı diyaloğun yazarı Platon'ur.

Platon erdemin bilgi olmadığını söylemiştir.

Platon etik sorunlara çok önem vermiştir.

Platon insan ruhunu üç kısıma ayırmıştır.

Platon'a göre dört ana erdem vardır.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Platon ile ilgili olarak B şıkkı dışında bütün bilgiler doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Platonun etik görüşüne göre önemli değildir?

Erdem

Adalet

İnsanın ya da ruhun yapısı

Devlet

Ahlak

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Platon'un etik görüşünde şu beş nokta önemlidir: Erdem, adalet, insanın ya da ruhun yapısı, iyi ideası ve siyaset ya da devlet.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aristoteles insanın bilme etkinliklerini kaça ayırmıştır.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Aristoteles insanın bilme etkinliklerini üçe ayırır: Bunlar, teorik etkinlikler, pratik etkinlikler ve poietik etkinliklerdir. Fizik, Matematik ve İlk Felsefe teorik etkinliklerdir, Etik ve Politika pratik etkinliklerdir, ürün ya da eser ortaya koyan etkinlikler de poietik etkinliklerdir. Politika en üst pratik etkinliktir, Etik de Politikanın bir kısmını oluşturur. Böylece Aristoteles, Platon'da temelleri atılan politika ile etik arasındaki yakın ilişkiyi daha açık şekilde ortaya koyar.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Felsefe tarihinde, 20. yüzyıl felsefenin, kendini, temellerini, çeşitli felsefe anlayışlarını her yönden ele alıp sorguladığı yüzyıl olmuştur. M.Ö 5. yüzyılda Sofistlerin felsefede asıl araştırma konusu olarak insan ve toplum sorunlarına yönelmeleriyle başlayan hareket hızla gelişme göstermiştir. Sokrates, Platon, Aristoteles etiği bir bilgi alanı olarak yüksek bir gelişme noktasına taşımışlardır. Felsefi düşünüşün doğup geliştiği eskiçağda etik hızlı bir gelişme göstermiştir.
Yukarıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa, eskiçağın etiğin altın çağı olduğu anlatılmış olur?

M.Ö 5. yüzyılda Sofistlerin araştırmaları.

20. yüzyılda felsefenin durumu.

Sokrates, Platon, Aristoteles in katkıları.

Eskiçağda etiğin hızlı gelişim göstermesi.

Sofistlerin insan ve tolum sorunlarına yönelmesi.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
M.Ö 5. yüzyılda Sofistlerin insan ve toplum sorunlarına yönelmeleriyle başlayan hareket hızla gelişim göstermiş ve Sofistlerin içinde yetişen Sokrates, Platon ve Aristoteles in katkılarıyla Eskiçağ bir araştırma alanı olarak etiğin altın çağı olarak anılmaktadır. 20. yüzyıl ise çok sonraları yeni felsefe arayışlarının ortaya çıktığı dönemdir. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Sokrates i anlatmaktadır?

Ona göre; düşünme ve bilme araçlarımız olan kavramlar, nesnelerin kendini değil insanların nesnelerle ilgili tasarımlarını dile getirir. Bizim elimizde sadece sözler vardır.

Mutluluk haz karşısında bağımsızlaşmaktadır. Haz değil erdem iyidir, ve erdem başlıca değerdir.

Felsefeyi gökten alıp yeryüzüne indirmiş, onu kentlere ve evlere taşımış, böylece yaşamla, alışkanlıklarla, iyi ve kötüyle ilgili araştırmalar için gerekli hale getirmiştir.

İyi ve mutlu yaşam için haz elde etmek doğrudur. Bu düşüncenin temelinde bilgi anlayışı vardır. Bir nesneden edinilen duyum ile nesnenin kendisi ayrı şeylerdir.

Haz koşulsuz iyidir. Bazı şeyler, haz verdikleri ölçüde iyidir ve hazdan dolayı istenmeye değerdir.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Kendi kendini yetiştiren bir filozof olduğu söylenen ve Cicero'nun tanımıyla anlatılan Sokrates, felsefeyi gökten alıp yeryüzüne indirmişir. Diğer ifadeler farklı filozofların düşüncelerini anlatmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdaki ifadelerden hangisi çıkartılırsa Antisthenes'in etik görüşü anlatılabilir?

Felsefede teorik araştırmayı önemli görmemiştir.

Bilgi anlayışı etik görüşünde belirleyici olmuştur.

Nesneler için belirlediğimiz kavramlar, nesneleri adlandırdığımız sözlerdir.

Bilen özne ile bilinen nesne arasında hiçbir zaman kapanamayacak olan bir açıklık vardır.

Araştırma ve bilgi, yaşama hizmet ettiği ölçüde önemlidir.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Varlıkla ilgili teorik araştırmanın sanıldığı kadar önemli olmadığını düşünen Antisthenes bilgi anlayışını benimsemiştir. Nesnelerden elde edilen duyum ile nesnelerin kendisinin ayrı şeyler olduğunu savunan düşünce ise Hazcı Okulun savunucularına ait etik düşüncedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdaki ifadelerden hangisi çıkartılırsa Platon'un düşünceleri açıklanmış olur?

İyi ve mutlu bir yaşamın olanağını sunabilecek bir devlet tasarlamak öncelikli konudur.

Beş önemli nokta; erdem, adalet, insanın yada ruhun yapısı, iyi ideası, siyaset yada devlet tir.

Dört tane ana erdem vardır; bilgelik, cesaret veya yiğitlik, ölçülülük, adalet tir.

İnsan ruhunun yapısı üç kısımdan oluşmaktadır.

İster aile ister devlet olsun her türlü toplumsal bağlanma kişinin bağımsız yaşamasına engeldir.

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Toplumsal bağlanmayı engel olarak gören, ana değeri kişi olarak kabul eden düşünce Kynik Okulu nun savunucularına aittir. Bu yüzden doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Platon'a göre erdem, kişilerin yatkınlığına göre öğretilebilirdir. Her kişinin idea bilgisine ulaşması beklenemez, ama buna yatkın kişiler vardır ve bunlara öğretilebilir. Erdemli olabilmek için her türlü dış koşuldan bağımsız olmak gerekir. Kişiler arasında etik yatkınlık ve idea bilgisine erişebilme bakımından derece farkı vardır.
Yukarıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa Platon'un düşüncelerinden bahsedilmiş olunur?

Her kişinin idea bilgisine ulaşması beklenemez.

Erdem kişilerin yatkınlığına göre öğretilebilir.

Erdemli olabilmek için her türlü dış koşuldan bağımsız olmak gerekir

İdea bilgisine ulaşmaya yatkın kişiler vardır ve bunlara öğretilebilir.

Kişiler arasında etik yatkınlık ve idea bilgisine erişebilme bakımından derece farkı vardır.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Erdemli olabilmek için her türlü dış koşuldan bağımsız olmak gerektiği düşüncesi Sokratesçi düşünce olduğu için doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Sokrates ve Platon'dan sonra Eskiçağda felsefeyi doruğa çıkaran Aristoteles, kendinden önceki felsefi çalışmaları ve bilgi birikimini çok iyi özümsemiştir. Ortaya koyduğu eserlerle bu birikimin kalıcı olmasına büyük katkı sağlamıştır. Yukarıdaki açıklamalara aşağıdaki hangi cümle eklenirse Aristoteles'in felsefeye yaptığı asıl katkıdan söz edilmiş olunur?

Aristoteles'in ele aldığı konulara yaklaşımı ve inceleme şekli, onun araştırmaya olan merakını ve dikkatli bir gözlemci olduğunu göstermektedir.

Aristoteles Platon'da temelleri atılan politika ile etik arasındaki yakın ilişkiyi açık şekilde ortaya koyar.

Aristoteles, bilgisi yaşam için büyük önem taşıyan, kendisi için istenen başka şeylerin de onun için istendiği amacın siyaset işi olduğunu belirtir.

Felsefenin temel dallarının sorunlarını sistematik şekilde işlemiştir.

Aristoteles, mutluluk yada iyi nin ruhun erdeme uygun etkinliği olduğunu düşünmüştür.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Aristoteles kendinden önce biraz dağınık şekilde ele alınan sorunları toplamış, birbirleriyle olan ilişkilerini göz önünde bulundurarak felsefenin bu temel dallarının sorunlarını sistematik şekilde işlemiştir. Asıl sağladığı katkı budur. Diğer seçenekler Aristoteles'in felsefe ile ilgili diğer görüşleridir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

İyiyi, kötüyü, doğruyu yanlışı ayırt etme bilgisi olan bilgelik, borçlu olunanı verme bilgisi olan adalet, yapılması gereken ile kaçınılması gerekeni ayırt etme bilgisi olan yiğitlik.
Aşağıdaki cümlelerden hangisi eklenirse Stoalılar ın belirlediği dört temel erdem açıklanmış olur?

İnsanda hem akılla hem de akıldışı itki ve eğilimler vardır.

Bütün itkilerimiz, eğilimlerimiz iyi ve kötüyle bağlantı içindedir.

Duygular, normal ve anormal duygular olarak ikiye ayrılır.

Kendini yenme ve ölçülü olma bilgisi olan ölçülülüktür.

Tutku yada duygulanımlar doğal ölçüyü aşan itkilerdir.

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Stoalıların belirlediği dört temel erdemden birisi ölçülülüktür. Diğer seçenekler duygularla ilgili düşünceleridir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Epikouros, Demokritos'un geliştirdiği atomculuğa dayanarak benimsediği doğa anlayışından hareketle etik düşüncelerini ortaya koymuştur. Felsefenin amacını, insanın dinginliğine ve mutluluğa ulaşmasına yardımcı olarak gören, doğa bilgisini bu amaca katkı verdiği oranda önemli bulan düşünce tarzıdır. Matematik ve gramer çalışmaları, tarih araştırmaları diyalektik tanımlama, kanıtlama gibi çalışmalar insanın iyi ve mutlu yaşaması konusunda hiçbir şey katmazlar. Etik görüşünü doğa, insan, akıl birlikteliğinde oluşturmuştur.
Aşağıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa Epikouros Okulu'nun düşünceleri açıklanmış olur?

Atomculuğa dayanarak benimsediği doğa anlayışından hareketle etik düşünceleri ortaya koyması.

Felsefenin amacını insanın dinginliğine ve mutluluğa ulaşmasına yardımcı olarak görmesi

Matematik, gramer, tarih, diyalektik gibi çalışmaların iyi ve mutlu yaşama hiçbir şey katmaması.

Etik görüşünü doğa, insan, akıl birlikteliğinde oluşturmuştur.

Doğa bilgisini mutluluğa katkı sağladığı oranda önemli bulması

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Etik görüşünü doğa insan akıl birlikteliğinde oluşturan düşünce Stoa Okulu^nun düşünce biçimidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Eski çağ da etiğin “altın çağı” hangi filozoflar ile olmuştur?

Sokrates-Aristo

Sokrates - Platon

Platon - Aristo

Aristo - Kant

Platon - Descartes

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Platon ve Aristo eski çağda etiği bir bilgi alanı olarak yüksek bir gelişme noktasına taşımış böylece altın çağ filozofları olarak anılmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Sokrates’in felsefi yaklaşımları ile ilgili yanlış bir bilgidir?

İyi ve mutlu yaşam için erdemin önemli olduğu

Ahlak kurallarını da sorguladığı

Erdemi bildiğini sanma yanılgısından kurtulmak gerektiğini

Erdemin herkes tarafından kavranılmayacak bir kavram olduğu

Yasalara uymak gerektiği

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Sokretes’in sofistlerden ayrılan en büyük yanı erdemin veya herkes tarafından kavranabileceği “iyi “ nin bilinebileceği konusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Platon’un görüşleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Platon’un idealler kavramı vardır.

İyi ve mutlu yaşam için devlet tasarlamak önceliklidir.

Nikomakhos’a Etik adlı eseri vardır.

Siyaset sorunlarının temelinde etik sorunları görür.

Erdem bilgisine ulaşacak yatkın kişilerin olduğunu söyler.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Nikomakhos’a Etik adlı eser Aristoteles’e aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Platon’a göre dört ana erdem hangi şıkta bir arada verilmiştir?

Bilgelik- cesaret- ölçülülük- adalet

Bilgelik- cesaret- eşitlik- adalet

Bilgelik- cömertlik- yasa- kanun

Cesaret- adalet- eşitlik -ahlak

Ölçülülük -bilgelik -cömertlik -yüce gönüllülük

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Bilgelik ,cesaret ,ölçülülük ,adalet Platon'un dört ana erdemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aristoteles ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Felsefi sorunları sistematik bir şekilde işlemiştir.

Erdemi düşünülen bir şey olarak tanımlamıştır.

Politik kavramını en üst pratik etkinlik olarak görmüştür.

Nikomakhos’a Etik adlı eseri vardır.

Bilme etkinliğini üçe ayırmıştır.

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Platon göre erdem düşünülen bir şeydir .Aristoteles’e göre ise belirlenebilen, ölçülenebilen bir içeriktir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aristoteles’in adalet kavramı aşağıdakilerden hangisi değildir?

Kendi amacını en çok taşıyan erdemdir.

Başkalarının iyiliği için söz konusu olan şeydir.

Erdemin bütünüdür.

Adaletsizlik kötülüğün kendisidir.

Adalet kendi başına bir huydur.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Adalet kendi başına bir huy değil başkalarının iyiliği için söz olan şeydir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Stoa okulu için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Eylemler ahlak yasasına uygun olmalıdır.

İyi ve mutlu yaşam doğaya uygun yaşamakla olur.

İçgüdüye tutku adını vermişlerdir.

Haz iyi ve mutlu yaşam için amaçtır.

Erdemli olmak için duygulanımlardan sıyrılmak gerekir.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Epikouros okulu iyi ve mutlu yaşam için hazzı amaç olarak görürler. Stoa okulu için haz asla iyi olabilecek bir şey değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Felsefenin daha geniş bir kesim tarafından benimsenmesi Socrates’in hangi özelliğinin sonucudur?

Kendi kendini yetiştirmesi

İyi ve kötü kavramlarını araştırması

Felsefeyi teorik bir etkinlik olarak görmesi

Günlük yaşamın içinde felsefe yapması

Varlık ve doğa kavramlarını araştırması

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Sokrates felsefeyi ulaşılamaz ve seçkin bir yapıdan alıp yeryüzüne indirmiş, onu kentlere ve evlere taşımış, böylece yaşamla, alışkanlıklarla, iyi ve kötüyle ilgili araştırmalar için gerekli hale getirmiştir. Başka bir değişle felsefeyi gündelik yaşam pratiğine indirgemiştir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

“iyi” nin ne olduğunu araştırmak ve bu konuda bir bilgiye varmanın mümkün olduğu yönündeki düşüncesiyle Sokrates iyi kavramını ne olarak nitelemektedir?

Bilinmeyen

Bilinen

İstenilen

Eleştirilen

Açıklanan

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Sokrates’e göre, bilinmeyen bir şeyi araştırmak ve ona ilişkin bir bilgi ortaya koymak olanaklıdır. “İyi” bu kapsamda sınırları tam olarak belirli olmayan bir kavram olduğu için ele alınabilir ve araştırılabilir bilinmeyen bir kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Sokrates’in öğrencileri tarafından kurulan okullardan biri değildir?

Megara Okulu

Elis-Eretria Okulu

Kyrene Okulu

Kynik Okulu

Stoa Okulu

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Sokrates’in kendisi okul kurmamış ancak öğrencileri dört okul kurmuştur. Seçenekler arasında verilen Stoa Okulu öğrenciler tarafından kurulan bir okul değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Mutluluğun haz karşısında bağımsızlaşmakla mümkün olabileceğini savunan felsefe okulu hangisidir?

Megara Okulu

Elis-Eretria Okulu

Kyrene Okulu

Kynik Okulu

Stoa Okulu

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Kynik okuluna göre mutluluk haz karşısında bağımsızlaşarak elde edilebilir. Haz değil erdem iyidir ve erdem asıl olan değerdir. Yaşamda haz veren ün, şöhret, zenginlik gibi dış etkenlere karşı bağımsızlaşabilmek gerçek mutluluk için temel şarttır. Dolayısıyla doğru yanıt Kynik okuludur.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Platon’un insan soyunun dertlerinin bitebileceği ideal devlet tanımlamasıyla doğrudan ilişkilidir?

Felsefecilerin araştırma yapmaları

Devlette iyiliğin egemen olması

Devletin tarafsız olması

Politikacıların etik davranmaları

Filozofların kral olmaları

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Platon, filozoflar devletlerde kral olmadıkça ya da bugün kral ve yönetici dediklerimiz gerçek ve ciddi anlamıyla filozof olmadıkça, siyasal güçle filozofluk aynı kişide birleşmedikçe, bugün bu işlerden yalnız birine ya da ötekine kendini veren birçok yaradılışlar böyle davranmaktan alkonulmadıkça, ne sitelerin, ne de insan soyunun dertleri bitip tükenmeyecektir düşüncesiyle ya filozofların yönetici olmalarını ya da yöneticilerin felsefeye yönelmeleri gerektiğine vurgu yapmaktadır. Dolayısıyla doğru seçenek E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Platon tarafından belirlenen ana erdemler arasında sayılamaz?

Dürüstlük

Bilgelik

Cesaret

Ölçülülük

Adalet

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Dürüstlük de erdem kapsamında değerlendirilebilecek özelliklerden biri olmakla birlikte Platon’un ana erdemleri arasında sayılmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aristoteles’in bilme etkinlikleri çerçevesinde düşünüldüğünde bir düşünsel eser ortaya koyan bir filozof hangi tür etkinlikleri gerçekleştirmiş sayılır?

Eleştirel etkinlik

Araştırma etkinliği

Poietik etkinlik

Teorik etkinlik

Pratik etkinlik

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Sokrates’in kavramsallaştırmasına göre ürün ya da eser ortaya koymaya yönelik etkinlikler Poietik etkinlikler kapsamında yer almaktadır. Filozof tarafından yazılan bir kitabı düşünsel eser olarak ele alabiliriz. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aristoteles’in erdem anlayışına göre, erdeme aykırı etkinlikler yapan bir kişinin davranışlarının sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Mutluluk yaratır

Mutsuzluk yaratır

Çelişki yaratır

Erdemi güçlendirir

Ruhu geliştirir

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Aristoteles’e göre “mutluluk” ya da “iyi”, “ruhun erdeme uygun etkinliğidir. Mutluluk için önemli olan, erdeme uygunluktur. Erdeme uygun olan etkinlikler mutluluk getirirken erdemle çelişen etkinlikler mutsuzluk yaratır. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Erdemin, düşüne düşüne tercih edilen bir huy olduğu düşüncesi aşağıdaki filozoflardan hangisi tarafından dile getirilmektedir?

Sokrates

Platon

Descartes

Aristoteles

Herakleitos

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Aristoteles erdemin eylemle ilgisinde tanımını da şöyle yapar: “erdem, düşüne düşüne tercih edilen bir huydur, bize göre orta olan, akılca ve uslu kişinin belirleyeceği şekilde belirlenen bir huydur”

Doğru Cevap: D

Soru 58

İnsanın, hem bedensel hem de ruhsal yönden gelen etkiler nedeniyle eylemlerinde çeşitli sorunlarla kaşı karşıya kalabilmesi Stoa Okulu’nun hangi etik görüşünün bir sonucudur?

İnsanın doğuştan erdemli olduğu görüşü

Erdemin hazdan bağımsız olduğu görüşü

İnsanın doğanın bir parçası olduğu görüşü

İnsanın doğayı dönüştürmesi gerektiği görüşü

İnsanın eylemlerinin sorumlusu olduğu görüşü

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Stoa Okulunun etik görüşünü belirleyici olan teorik temel, bu okulun doğa anlayışıdır. İnsan ortaya çıkarılan doğa tasarımının bir parçasıdır ve bir doğa varlığıdır. Doğa varlığı olması nedeniyle de etik varlıktır. Etik varlık oluşu da zaman zaman eylemlerinde sorunlarla karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Dolayıaıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

1. M.Ö. 5. yüzyılda Sofistlerin felsefede asıl araştırma konusu olarak insan ve toplum sorunlarına yönelmeleriyle başlayan hareket hangi gelişmenin yolunu açmıştır?

a. Etik

b. Felsefe

c. Erdem

d. Adalet

e. Cesaret

Açıklama:

Eskiçağda etiğin ana sorularını kavrayabileceksiniz.
Felsefi düşünüşün doğup geliştiği bu evrede etik kısa bir zaman içinde hızlı bir gelişme göstermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

2. Günlük yaşam içinde felsefe yapan, iyi ve mutlu yaşam için erdemi bilmenin önemini vurgulayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

a. Sokrates

b. Platon

c. Aristotales

d. Kıbrıslı Zenon

e. Herakleitos

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Kendi kendini yetiştiren ve Ciceronun deyişiyle felsefeyi gökten alıp yeryüzüne indiren filozoftur.

Doğru Cevap: A

Soru 61

4. Sokratese göre en büyük kötülük aşağıdakilerden hangisi olamaz?

Faydalı olmak

Bildiğini sanmak

Bilgiden uzaklaşmak

Haksızlığa uğramak

Yanılgı içinde olmak

Açıklama:

Eskiçağda etiğin ana sorularını kavrayabileceksiniz.
Doğru eylemde bulunmak, sanılarla değil ancak kavramsal bilgiyle mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Platonun etik görüşünde aşağıdakilerden hangisi önemli rol oynamaktadır?

Güzellik

Erdem

Adalet

Ruhun Yapısı

Siyaset

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
İster kişiyle ister siyasetle ilgisinde olsun iyi ve mutlu yaşam için olarak erdemin bilgisini ana koşul saydığı için ilkin erdemin ne olduğu, öğretilebilir olup olmadığı sorgulanmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 63

7. Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'in bilme etkinliklerinden en üst düzeydeki pratik etkinliğidir?

Politika

Fizik

Matematik

İlk Felsefe

Etik

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Etik de Politikanın bir kısmını oluşturur. Böylece Aristoteles de Platon da temelleri atılan politika ile etik arasındaki yakın ilişkiyi açık şekilde ortaya koyar.

Doğru Cevap: A

Soru 64

8. Aristoteles'e göre aşağıdakilerden hangisi insan ruhunun yapıca dört işlevinden birini oluşturmamaktadır?

Huylar kısmı

Başka türlü olamayacak varlıkları bilmemizi sağlayan kısmı

Olması beklenenleri bilmemizi sağlayan kısmı

Bitkisel kısım

Arzular veya iştahlar kısmı

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Aristotelese göre insan ruhunun iki yanı; akla sahip kısmı ve akıldan yoksun kısmıdır. Herbir yanın da ikişer işlevi vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

9. Stoa filozofları' na göre aşağıdakilerden hangisi normal ve anormal şeklinde ikiye ayrılan anormal duygular kapsamında değerlendirilmektedir?

Haz

İrkilme

Ürkme

Utanma

Pişmanlık

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
İrkilme ürkme pişmanlık utanma güzellikten sevinç duyma normal duygulardır. Haz acı arzu ve korku gibi tutku özelliği gösteren duygular da anormal duygulardır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

10. Eskiçağda Hellenistik dönemde yer alan ve Demokritos'un geliştirdiği, atomculuğa dayanan doğa anlayışından ortaya konulan etik düşünceler okulu aşağıdakilerden hangisidir?

Epikouros

Efes

Frankfurt

Milet

Stoa

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Epikouros felsefenin amacını insanın dinginliğe ulaşma amacı olarak görmüş ve teorik araştırma olan doğa bilgisini bu amaca katkı verdiği oranda önemli bulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Asıl araştırma konusu 'erdem' olan iyi ve mutlu bir yaşam için erdemin gerekliliğini vurgulayan filazof kimdir?

Sokrates

Platon

Aristotales

Epikouros

Demokritos

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Sokrates’e göre, bilinmeyen bir şeyi araştırmak ve ona ilişkin bir bilgi ortaya koymak olanaklıdır. Bundan dolay›, “iyi” nin ne olduğunu araştırmak ve bu konuda bir bilgiye varmak mümkündür. Burada Sokrates için asıl araştırma konusu erdemdir. İyi ve mutlu yaşam için erdem gereklidir. Ama erdemin ne olduğunu bilmeden, onun bilgisini edinmeden erdemli olmak mümkün görünmemektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Sokrates, iyi ve mutlu yaşam için aşağıdaki ilkelerden hangilerine uymanın uygun olduğunu düşünmüştür?
I. Ölçülü olmak
II. Alçakgönüllü olmak
III.Dost edinmek
IV. Toplum işleriyle ilgilenmek
V. Yasalara uymak

I ve II

I, II ve IV

Hepsi

IV ve V

I,II,III ve IV

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
İyi ve mutlu yaşam için ise şu ilkelere uymanın uygun olduğunu düşünmüştür: Ölçülü olmak, alçakgönüllü olmak, dost edinmek, toplum işleriyle ilgilenmek, yasalara uymak. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangileri Sokrates'in öğrencileri tarafından kurulmuş okullardır?
I.Megara Okulu
II. Elis Eretria Okulu
III. Stoa Okulu
IV.Kyrene Okulu
V. Kynik Okulu

I ve III

I,II, IV ve V

Hepsi

II,III ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Sokrates’in kendisi bir okul kurmamIştır. Ama öğrencileri tarafından dört tane okul kurulmuştur. Bunlar Megara Okulu, Elis-Eretria Okulu, Kyrene Okulu ve Kynik Okuldur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıda iyi ve mutlu yaşam için yapılması gerekenler konusunda bazı düşünceler verilmiştir. Bu düşünceler hangi okula aittir?
I.Her türlü toplumsal bağlanma, kişinin bağımsız yaşamasına engeldir.
II. Yaşamda ana değer kişidir.
III. Esas olan şey dünya yurttaşlığıdır.

Stoa Okulu

Kynik Okulu

Megara Okulu

Elis- Eretria Okulu

Kyrene Okulu

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Kynikler iyi ve mutlu yaşam için yapılması gerekenler konusunda kimileri uç durumda olanşöyle düşünceler ortaya atmışlardır: İster aile ister devlet olsun, her türlü toplumsal bağlanma kişinin bağımsız yaşamasına engeldir. Yaşamda ana değer kişidir. Esas olanşey dünya yurttaşlığıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

'Haz iyidir' düşüncesini benimsemiş , iyi ve mutlu yaşam için haz elde etmenin doğru olduğunu savunmuş olan okul aşağıdakilerden hangisidir?

Kynik Okulu

Elis-Eretria Okulu

Megara Okulu

Kyrene Okulu

Epikouros Okulu

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Aristippos tarafından kurulan ve Hazcı Okul (Hedonist Okul) adıyla da bilinen Kyrene Okulu, “haz, iyidir” düşüncesini benimsemiş, iyi ve mutlu yaşam için hazelde etmenin doğru olduğunu savunmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Çalışmalarında iyi ve mutlu bir yaşamın olanağını sunabilecek bir devlet tasarlamak öncelikli konusu olan filozof kimdir?

Sokrates

Aristotales

Aristippos

Platon

Epikouros

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.
Platon’un çalışmalarında iyi ve mutlu bir yaşamın olanağını sunabilecek bir devlet tasarlamak öncelikli bir konu olarak kendini göstermiştir.Nitekim Platon’un bir bakıma en önemli eseri sayılabilecek olan Devlet adlı kitabı, insan dünyasının önemli bir sorun alanı olan siyaset sorunlarının temelindekietik sorunları ele alan bir çalışmanın ürünüdür. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Platon'da temelleri atılan politika ile etik arasındaki yakın ilişkiyi daha açık bir şekilde ortaya koyan filozof kimdir?

Aristotales

Sokrates

Epikouros

Kıbrıslı Zenon

Aristippos

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.
Aristoteles insanın bilme etkinliklerini üçe ayırır: Bunlar, teorik etkinlikler, pratik etkinlikler ve poietik etkinliklerdir. Fizik, Matematik ve İlk Felsefe teorik etkinliklerdir,Etik ve Politika pratik etkinliklerdir, ürün ya da eser ortaya koyan etkinlikler de poietik etkinliklerdir. Politika en üst pratik etkinliktir, Etik de Politikanın bir kısmını oluşturur. Böylece Aristoteles, Platon’da temelleri atılan politika ile etik arasındaki yakın ilişkiyi daha açık şekilde ortaya koyar. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

İnsanın doğal yapısından gelen duygu ve duygulanımları inceleyen Stoa Okulu filozoflarına göre aşağıdakilerden hangisi anormal duygu tanımına girer?

İrkilme ve ürkme

Utanma

Haz ve acı

Pişmanlık duyma

Doğadan ve güzellikten sevinç duyma

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.
Bundan dolayı Stoa filozofları ilkin insanın doğal yapısından gelen duygu ve duygulanımları incelemişlerdir. Duyguları, normal duygular ve anormal duygular olarak ikiye ayırmışlardır.İrkilme ve ürkme, utanma, pişmanlık duyma, doğadan,güzellikten sevinç duyma gibi duygulara normal duygular, haz ve acı, arzu ve korku gibi tutku özelliği gösteren duyguları da anormal duygular saymışlardır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Kynik Okul’un erdem ile ilgili görüşlerinden biri değildir?

Erdemli yaşam için haz da gereklidir.

Erdem iyi ve mutlu yaşamın yoludur.

Yalnızca erdem iyidir.

Erdem öğrenilebilir bir şeydir.

Erdem ruhun dingin olmasını sağlar.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi ruhun arzulayan yanını ifade eder?

Logistikon

Alogon

Episteme

Glaukon

Doksa

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi hazcı okulun kabul ettiği bilgi anlayışını ifade etmektedir?

Nesnenin kendisini olduğu gibi bilemeyiz.

Bilen özne ile bilinen nesne arasında bir açıklık yoktur.

İnsan için esas olan bilgi için bilgidir.

Nesnelerin ortak duyumları vardır.

Teorik araştırmalar aracılığıyla nesneleri bilebiliriz.

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aristoteles ile ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Ontolojinin ve etiğin kurucusudur.

Felsefe sorunlarını sistematik bir biçimde ele almıştır.

Nikomakhos’a Etik adlı eserinde mutluluğu ele almıştır.

Etik ve politika arasındaki ilişkiyi ortaya koyan ilk filozoftur.

Etik ve politikayı pratik etkinlikler kapsamında ele almıştır.

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Herakleitos’un varlık anlayışının temelinde yer alan ve başka bir dile çevril(e)meyen çok anlamlı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Pathos

Dianoia

Logos

Sophia

Mesotes

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi iyiyi kötüyü, doğruyu yanlışı ayırt etme bilgisi olan erdemdir?

Phronesis

Dikaiosyne

Andreia

Sophrosyne

Dynameis

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Episteme için yapılabilecek en uygun tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Sanı

Kavramsal bilgi

Ölçü

Düşünce

Kabul

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Platon’un kral ve yöneticilerin gerçek ve ciddi anlamda filozof olmaları gerektiğini, siyasal güç ile filozofluğun aynı kişide birleşmesi gerektiğini savunduğu eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Sofist

Menon

Dahinin görevi

Prens

Devlet

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aristoteles’in adalet anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi düzeltici adalet için örnek gösterilemez?

Alım-satım

Borç vermek

Paranın toplumdaki yurttaşlar arasında dağıtılması

Kefil olmak

Hırsızlık

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Epikouros ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Varlık anlayışı bakımından atomculuğu benimsemiştir.

Epikouros felsefenin amacını insanın dinginliğe ve mutluluğa ulaşmasına yardımcı olmak olarak görür.

Epikouros matematik ve gramer çalışmalarının insanın iyi ve mutlu yaşaması konusunda hiçbir şey katmayacağını ileri sürmüştür.

Epikouros doğayı bilmeyi ve onu tanımayı iyi ve mutlu yaşam için önemli saymıştır.

Epikouros iyi ve mutlu yaşam için hazzı gerekli görmez.

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Platon’un etik görüşünde önemli olan noktalardan biri değildir?

İnsanın ya da ruhun yapısı

Erdem

Adalet

Mutluluk

İyi ideası ve siyaset

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 86

İnsanın doğal yapısından gelen aşağıdaki duygulardan hangisi Stoa Okulu filozofları tarafından anormal bir duygu sayılmıştır?

İrkilme ve ürkme

Haz ve acı

Utanma

Pişmanlık duyma

Güzellikten sevinç duyma

Açıklama:

Eskiçağdaki temel etik anlayışları ve görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Platon ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Platon’un ideal devlet görüşü, etik sorunlara ilişkin düşüncelerinin gölgede kalmasına yol açmıştır.

İyi ve mutlu bir yaşamın olanağını sunabilecek bir devlet tasarlamak Platon’un çalışmalarında öncelikli bir konu olarak ele alınmıştır.

Platon iyi ve mutlu yaşam için erdemin bilgisini ana koşul saymıştır.

Platon’a göre erdemli olmak için her kişinin “idea” bilgisine ulaşması gerekir.

Platon’a göre bilgelik, cesaret, ölçülülük ve adalet olmak üzere dört ana erdem vardır.

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşler ile etik anlayışlar arasındaki farkları belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Sokrates’in öğrencileri tarafından kurulmuş okullardan biri değildir?

Stoa Okulu

Megara Okulu

Elis Eretria Okulu

Kyrene Okulu

Kynik Okul

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Aşağıdaki etik ana sorularından hangisini Sokrates’e sormak yanlış olur?

İyi nedir?

Ahlak kuralları nelerdir?

İyi ideası nedir?

Erdem nedir?

Kötülük nedir?

Açıklama:

İdeaların olduğuna inanan düşünür Sokrates değil Platon’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 90

"Erdem nedir? Erdemli olmak nedir? Kaç tür erdem vardır?" gibi sorulara yanıt arayan filozof kimdir?

Sokrates

Aristoteles

Platon

Demokritos

Epikouros

Açıklama:

Aristoteles, “erdem nedir?” sorusunu, insan ruhunun yapısının bilgisine dayanarak yanıtlar. Aristoteles erdemleri iki türe ayırır: Bunlar, “düşünme yetisinin (dianoia/dıtoqıa’nın) erdemleri” ile “karakterin (ethos’un) erdemleri”dir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Ana erdemlerin neler olduğu düşünüldüğünde Platon ile Stoalılar arasındaki farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

Hiçbir fark yoktur.

Tamamen zıttır.

Cesaret, Platon'da varken Stoalılarda yoktur.

Adalet, Platon'da yokken Stoalılarda vardır.

Bilgelik, Platon'da varken Stoalılarda yoktur.

Açıklama:

Platon’a ve Stoalılara göre dört tane ana erdem vardır. Bunlar bilgelik, cesaret veya yiğitlik, ölçülülük ve adalettir. Yani hiçbir fark yoktur.
Platon’a ve Stoalılar göre dört tane ana erdem vardır. Bunlar bilgelik, cesaret veya yiğitlik, ölçülülük ve adalettir. Yani hiçbir fark yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Sokrates

Cicero

Epikouros

Aristoteles

Demokritos

Açıklama:

“İyi” kavramını Platon’daki belirsizliğinden ve yalnızca düşünülen bir şey (ideaların ideası olan idea) olma durumundan sıyırıp ona belirlenebilir ve gözlemlenebilir bir içerik kazandıran filozof Aristoteles'tir. Bu içeriğe daha yakından bakıldığında Aristoteles’in, Demokritos’tan beri ele alınan iyi ve mutlu yaşam sorusuyla ilgili ana kavramlar olarak sorgulanan “iyi”, “mutluluk” ve “erdem” kavramları arasındaki ilişkiye önemli bir açıklık getirir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Epikouros’un atomculuğa dayanarak benimsediği doğa anlayışından hareketle etik düşüncelerini ortaya koyduğu dikkate alınırsa hangi düşünür ya da okuldan en fazla etkilenmiş olabilir?

Demokritos

Sokrates

Platon

Kynik Okulu

Kyrene Okulu

Açıklama:

Epikouros’un atomculuğa dayanarak benimsediği doğa anlayışından hareketle etik düşüncelerini ortaya koyduğu dikkate alınırsa hangi düşünür ya da okuldan en fazla Demokritos'tan etkilenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Sokrates için asıl araştırma konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Bilmek

Güzel olan

Yaşam deneyimi

Kötü

Erdem

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Sokrates için asıl araştırma konusu erdemdir. İyi ve mutlu yaşam için erdem gereklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

“Bir insan devletin yasalarını beğenmeyebilir, ama yine de onlara karşı duramaz. Devletin buyruğuna her zaman uymalıdır, ya da yasanın kabul ettiği yollardan gidip o yasaları değiştirmeye çalışmalı, insanları uyandırmalıdır” diyen Sokrates neye dikkat çekmektedir?

İyi yaşamaya

Yasaları önemsediğine

Hazzı önemsediğine

Kötülüğü önemsediğine

Siyaseti önemsediğine

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Sokrates, yasaları önemsemiştir. “Bir insan devletin yasalarını beğenmeyebilir, ama yine de onlara karşı duramaz. Devletin buyruğuna her zaman uymalıdır, ya da yasanın kabul ettiği yollardan gidip o yasaları değiştirmeye çalışmalı, insanları uyandırmalıdır”

Doğru Cevap: B

Soru 96

Felsefe tarihinde Platon dendiğinde genellikle ilk akla gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ontoloji

Bilgelik

Devlet

İdea

Erdem

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Felsefe tarihinde Platon dendiğinde genellikle ilk akla gelen kavram, sonrası için pek çok tartışmaya zemin hazırlamış ve Platon’un düşüncelerinin farklı yorumlarına yol açmış olan “idea” kavramından dolayı, onun etik alanındaki yeri üzerinde yeterince durulmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Stoa Okulunun kurucusu kimdir?

Kıbrıslı Zenon

Aristoteles

Platon

Sokrates

Demokritos

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Stoa Okulunun kurucusu Kıbrıslı Zenon’dur. Stoa Okulunun etik görüşünü belirleyici olan teorik temel, bu okulun doğa anlayışıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi Stoalıların temel erdemlerinden değildir?

Ölçülülük

Yiğitlik

İçtenlik

Adalet

Bilgelik

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Stoalılar dört temel erdem belirlemişlerdir: İyiyi kötüyü, doğruyu yanlışı ayırt etme bilgisi olan bilgelik (phronesis/φρόνησıϛ), “borçlu olunanı verme” bilgisi olan adalet (dikaiosyne/δıκıοσύνη), yapılması gereken ile kaçınılması gerekeni ayırt etme bilgisi olan yiğitlik (andreia/ἀνδρεία), kendini yenme ve ölçülü olma bilgisi olan ölçülülük (sophrosyne/σωφροσύη).

Doğru Cevap: C

Soru 99

Felsefenin amacını, insanın dinginliğe ve mutluluğa ulaşmasına yardımcı olmak olarak gören filozof kimdir?

Heraklitos

Anaksimenes

Aristoteles

Platon

Epikouros

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Felsefenin amacını, insanın dinginliğe ve mutluluğa ulaşmasına yardımcı olmak olarak gören Epikouros, teorik araştırma olan doğa bilgisini bu amaca katkı verdiği oranda önemli bulur.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aristippos’un kurduğu hazcı (hedonist) okul diye de anılan okul aşağıdakilerden hangisidir?

Kyrene okulu

Megara okulu

Elis-Eretria Okulu

Kynik okulu

Stoa okulu

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Aristippos’un kurduğu Kyrene Okulu, hazcı (hedonist) okul diye de anılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Epikouros'un okulunda felsefenin üç alanından önem bakımından hangisi ilk sırada yer almaktadır?

Mutluluk

Yansızlık

Metafizik

Etik

Mantık

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Epikouros'un okulunda felsefenin üç alanından önem bakımından etik önem bakımından ilk sırada yer alır. Diğer iki alandan Mantık/Kanonik, Fizik alanına, Fizik de Etik alanına hizmet eder.

Doğru Cevap: D

Soru 102

İyi ve mutlu yaşam için haz elde etmenin doğru olduğunu savunan okul aşağıdakilerden hangisidir?

Stoa okulu

Kyrene okulu

Kynik okulu

Megara okulu

Elis-Eretria Okulu

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Aristippos tarafından kurulan ve Hazcı Okul (Hedonist Okul) adıyla da bilinen Kyrene Okulu, “haz, iyidir” düşüncesini benimsemiş, iyi ve mutlu yaşam için haz elde etmenin doğru olduğunu savunmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 103

İnsanın bilme etkinliklerini; teorik etkinlikler, pratik etkinlikler ve poietik etkinlikler olarak üçe ayıran filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Platon

Aristoteles

Anaksimenes

Epikouros

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Aristoteles insanın bilme etkinliklerini üçe ayırır: Bunlar, teorik etkinlikler, pratik etkinlikler ve poietik etkinliklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

I. Başkalarının yaptığı kötülükleri olumlu karşılamak uygun olur.
II. Kimse bilerek kötülük yapmaz. Kötülük bilgisizlikten ileri gelir.
III. İyi yaşamak, erdemli yaşamak demektir.
IV. Erdemli olmak için hazdan kaçmak, sıkıntılara göğüs germek ve çalışıp çabalamak daha doğru bir yoldur.
Yukarıdakilerden hangisi Sokrates’in görüşlerini yansıtır?

I-II

II-III

III-IV

I-IV

II-IV

Açıklama:

Sokrates’e göre kimse bilerek kötülük yapmaz. Kötülük bilgisizlikten ileri gelir. Ona göre bildiğini sanmak da bilgisizliktir. İnsan, bilgisi ya da erdemi sayesinde kötü olanın farkına varır. Doğru olanı yapabilmek için mutlaka bilgi gerekir. Ayrıca ona göre iyi yaşamak, erdemli yaşamak demektir. İnsanların sanılar, gözden geçirilmemiş kimi kanılar veya yaygınlaşmış ve kolayca benimsenen kimi kabuller yoluyla erdemli olması ve doğru eylemde bulunması mümkün değildir pek. Erdemli yaşamak için de bilgi gereklidir.

Doğru Cevap: B

Soru 105

I. Megara Okulu II. Kyrene Okulu III. Elis-Eretria Okulu IV. Kynik Okulu Yukarıdaki okullardan hangileri Sokrates’in düşüncelerini sürdürme eğilimleri bakımından daha etkili oldukları için öne çıkmıştır?

I-II

II-III

II-IV

III-IV

I-IV

Açıklama:

Sokrates’in kendisi bir okul kurmamıştır. Ama öğrencileri tarafından dört tane okul kurulmuştur. Bunlar Megara Okulu, Elis-Eretria Okulu, Kyrene Okulu ve Kynik Okuldur. Eukleides’in kurduğu Megara Okulu ve Phaidon’un kurduğu Elis-Eretria Okulu küçük okullardır. Sokrates’in düşüncelerini sürdürme eğilimleri bakımından daha etkili olan Kyrene Okulu ve Kynik Okul öne çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 106

“Düşünme ve bilme araçlarımız olan kavramlar, nesnelerin kendini değil, insanların nesnelerle ilgili tasarımlarını dile getirirler.” görüşü aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Antisthenes

Sokrates

Aristippos

Platon

Aristoteles

Açıklama:

Felsefede teorik araştırmayı önemli görmeyen, hatta karşı olan Antisthenes’in bilgi anlayışı etik görüşünde belirleyici olmuştur. Ona göre, düşünme ve bilme araçlarımız olan kavramlar, nesnelerin kendini değil, insanların nesnelerle ilgili tasarımlarını dile getirirler. Nesneler için belirlediğimiz kavramlar, nesneleri adlandırdığımız sözlerdir yalnızca. Bizim elimizde yalnızca sözler vardır. Bunlar, adları oldukları şeylerin yapısı hakkında bize hiçbir şey bildirmezler. Bundan dolayı varlıkla ilgili teorik araştırma, sanıldığı kadar önemli değildir. Araştırma ve bilgi, yaşama hizmet ettiği ölçüde önemlidir. Bilgi insanları erdemli, dolayısıyla da mutlu yaparsa anlamlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 107

“İyi ve mutlu yaşam için esas olan şey yaşamdan tat alacak şekilde eylemlerde bulunmaktır.” görüşü aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Antisthenes

Sokrates

Aristippos

Platon

Aristoteles

Açıklama:

Aristippos tarafından kurulan ve Hazcı Okul (Hedonist Okul) adıyla da bilinen Kyrene Okulu, “haz, iyidir” düşüncesini benimsemiş, iyi ve mutlu yaşam için haz elde etmenin doğru olduğunu savunmuştur. Bu düşüncenin temelinde, Hazcı Okulun kabul ettiği bilgi anlayışı vardır. Bu bilgi anlayışına göre, bilen özne ile bilinen nesne arasında hiçbir zaman kapanamayacak olan bir açıklık vardır. Yani bir nesneden edinilen duyum ile nesnenin kendisi ayrı şeylerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

“Erdem, kişilerin yatkınlığına göre öğretilebilirdir. Her kişinin “idea” bilgisine ulaşması beklenemez, ama buna yatkın kişiler vardır ve bunlara öğretilebilir.” görüşü aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Antisthenes

Sokrates

Aristoteles

Eukleides

Platon

Açıklama:

Platon, Kharmides adlı diyaloğunda bilgeliği, Protagoras adlı diyaloğunda erdemin bilgi olup olmadığını, Menon adlı diyaloğunda da erdemin ne olduğu ve öğretilip öğretilemeyeceğini tartışmıştır. Platon her ne kadar Menon’da “erdemin öğretilip, öğretilemeyeceği” sorusunu açık bırakmışsa da, Devlet’te ve Yasalar’da (Nomoi) erdemin öğretilebilir olduğunu düşündüğü görülmektedir. Platon’a göre erdem, kişilerin yatkınlığına göre öğretilebilirdir. Her kişinin “idea” bilgisine ulaşması beklenemez, ama buna yatkın kişiler vardır ve bunlara öğretilebilir. Kişiler arasında etik yatkınlık ve “idea” bilgisine erişebilme bakımından derece farkı vardır. Kişiler erdemi kazanmak için gereken “idea” bilgisine ya da bilgi ve bilimi birlikte ifade eden episteme (ἐπıστήμη) dediği felsefi bilgiye ulaşma konusunda aynı yatkınlıkta değildir. Platon bu durumu bir benzetmeyle şöyle açıklar: Kimilerinin mayasında altın vardır, bunlar önder olacak kişilerdir. Kimilerinin mayasında gümüş vardır, bunlar yardımcılar veya koruyucular/bekçilerdir. Kimilerinin mayasında da demir ve tunç vardır, bunlar da esnaf ve çiftçilerdir, üreticilerdir. Bu üç tür yatkınlık içinde felsefi bilgiye ulaşmaya, filozof olmaya, dolayısıyla erdemi kazanmaya en yatkın olanlar mayasında altın bulunanlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 109

“Mutluluk, tercih edilebilir şeyler arasında en fazla tercih edilir olan şeydir. Sonuç olarak mutluluk, kendisi amaç olma, kendine yeterli olma ve en fazla tercih edilen şey olma özellikleri bakımından, en iyi şeydir.” görüşü aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Antisthenes

Sokrates

Aristippos

Platon

Aristoteles

Açıklama:

Aristoteles’e göre, iyi, kendisi için amaç olan şeyler arasında kendisi için en fazla amaç olan şeydir. Yani “hiçbir zaman bir başka şey için tercih edilmeyip, hep kendisi için tercih edilen”, “sadece kendisi için amaç” olan şeydir. Aristoteles, böyle bir şeyin, “mutluluk” olduğunu belirtir: “En çok mutluluğun böyle bir şey olduğu düşünülüyor, çünkü onu hiçbir zaman başka bir şey için değil, hep kendisi için tercih ediyoruz; ama onuru, hazzı, usu ve her erdemi hem kendileri için tercih ediyoruz (çünkü hiçbir yere götürmese bile onların her birini yine tercih ederdik) hem de mutluluk uğruna, onlar aracılığıyla mutlu olacağımızı düşündüğümüz için tercih ediyoruz. Oysa hiç kimse mutluluğu onlar uğruna ya da genel olarak başka bir şey uğruna tercih etmiyor”. Peki, neden böyle düşünülüyor diye sorarsak, mutluluğun, kendisi amaç olan bir şeydir ya da kendine yeterli olan bir şeydir. Yukarıda söylendiği gibi mutluluk, başka iyiler arasında, “kendisi amaç olan iyi” olma özelliğini taşımaktadır. Bundan dolayı mutluluk, tercih edilebilir şeyler arasında en fazla tercih edilir olan şeydir. Sonuç olarak mutluluk, kendisi amaç olma, kendine yeterli olma ve en fazla tercih edilen şey olma özellikleri bakımından, en iyi şeydir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

I. Erdemli yaşamak doğaya ya da aynı anlama gelen akla uygun yaşamaktır.
II. Haz asla iyi olabilecek bir şey değildir ve yaşamda amaç olarak görülmesi yanıltıcıdır.
III. Haz acısızlık durumudur.
IV. Doğa bilgisi bizim ölüm korkusundan kurtulmamıza yardım eder.
Yukarıdakilerden hangileri Epikourus Okulu’nun benimsediği görüşlerdir?

I-II

II-III

III-IV

I-IV

I-III

Açıklama:

Epikourus’a göre doğa bilgisi bizim ölüm korkusundan kurtulmamıza yardım eder. Varlık anlayışı bakımından atomculuğu benimsemiş olan Epikouros, ölümün bizim için “bir hiç” olduğunu; ölümle oluşan dağılma durumunda herhangi bir duyumlama olmayacağı için ölümle ilgili kaygının yersiz olduğunu belirtmiştir. Ayrıca Epikouros, Kyrene Okulu gibi, hazzın iyi olduğunu düşünür; iyi yaşam, mutlu yaşam için hazzı amaç olarak görür. Ancak, onun haz anlayışı Kyrene Okulunun anlayışından farklıdır. Epikouros’un hazdan anladığı şey acısızlık durumudur ve bunu şöyle ifade etmiştir: “Hazzın büyüklüğünün son sınırı, bütün acı veren şeylerin ortadan kalkmasıdır. Gerçekten, hazzın bulunduğu yerde ve onun bulunduğu sürece acının, tasanın ya da her ikisinin birden yeri yoktur”. Diğer iki görüş ise Stoa okuluna aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Aristippos’un ‘Haz’ konusundaki düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşamda kendisi için istenebilecek tek şey olarak görülen hazzın, sonuçta da haz olarak yaşanabilmesi için, doğru şekilde elde edilmesi ancak bilgiyle/bilgelikle olabilir.

Erdemli olmak için hazdan kaçmak, sıkıntılara göğüs germek ve çalışıp çabalamak daha doğru bir yoldur.

Hazzın bulunduğu yerde ve onun bulunduğu sürece acının, tasanın ya da her ikisinin birden yeri yoktur.

Haz asla iyi olabilecek bir şey değildir ve yaşamda amaç olarak görülmesi yanıltıcıdır.

Haz, beden alanında acı çekmemek, ruh alanında da hiçbir huzursuzluk duymamaktır.

Açıklama:

Her ne kadar Aristippos, “iyi” yi, bir anda olabildiğince şiddetli şekilde duyulan, yaşanan haz olarak belirlemişse de, bu hazzın doğru şekilde elde edilmesi gereğini de unutmaz. Ona göre yaşamda kendisi için istenebilecek tek şey olarak görülen hazzın, sonuçta da haz olarak yaşanabilmesi için, doğru şekilde elde edilmesi ancak bilgiyle/bilgelikle olabilir. Kynik Okula göre haz değil, erdem iyidir ve erdem başlıca değerdir. Erdemli olmak için hazdan kaçmak, sıkıntılara göğüs germek ve çalışıp çabalamak daha doğru bir yoldur. “Hazzın bulunduğu yerde ve onun bulunduğu sürece acının, tasanın ya da her ikisinin birden yeri yoktur.” ve “Haz, beden alanında acı çekmemek, ruh alanında da hiçbir huzursuzluk duymamaktır.” Görüşleri de Epikourus’a aittir. “Haz asla iyi olabilecek bir şey değildir ve yaşamda amaç olarak görülmesi yanıltıcıdır.” görüşü ise Stoa Okuluna aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Platon aşağıdaki diyaloglardan hangisinde erdemin ne olduğu ve öğretilip öğretilemeyeceği sorusunu tartışmıştır?

Kharmides

Menon

Protagoras

Gorgias

Kritias

Açıklama:

Platon, daha çok gençlik dönemindeki çalışmalarında, erdem kavramıyla ilgili önemli ipuçları vermiştir. Örneğin, Kharmides adlı diyaloğunda bilgeliği, Protagoras adlı diyaloğunda erdemin bilgi olup olmadığını, Menon adlı diyaloğunda da erdemin ne olduğu ve öğretilip öğretilemeyeceğini tartışmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 113

“Toplumun bütün kesimine yayılan ve güçlü veya güçsüz, orta halli veya zengin, üst veya alt kesimler arasında bütünün dengesi bakımından arasında neyin belirleyici olacağı konusundaki doğal uyumdur."
Yukarıda aşağıdaki erdemlerden hangisi tanımlanmaktadır?

Bilgelik

Cesaret

Adalet

Ölçülülük

Yiğitlik

Açıklama:

Platon’a göre dört tane ana erdem vardır. Bunlar bilgelik, cesaret veya yiğitlik, ölçülülük ve adalettir. Bunların her birinin ne ifade ettiğini ilkin bir sitede, bir yönetim topluluğunda adaletin ne olduğunu, nasıl geçekleşebileceğini saptamak yoluyla belirler. Sitenin/yönetimin ilk erdemi bilgelik, doğru, uygun ve isabetli kararlar alabilmek için gereken bilgiyi ifade eder. Bu bilgi, “sitenin yalnız bir kesimiyle ilgili değil de, bütünüyle ilgili işler üzerinde kararlar almasını; gerek iç ilişkilerini, gerekse başka sitelerle olan ilişkilerini en iyi biçimde düzenlemesini sağlayacak” özellikte bir bilgidir. Sitenin ikinci erdemi cesaret ya da yüreklilik, “korkulacak ve korkulmayacak şeylerle ilgili doğru ve yasaya uygun inancı her zaman koruyan” bir gücü ifade etmektedir. Sitenin üçüncü erdemi ölçülülük, yalnızca bir kesimin erdemi değildir ve bundan dolayı ilk iki erdemden biraz farklıdır. Farkı şuradadır: Ölçülülük,“toplumun bütün kesimine yayılan” ve güçlü veya güçsüz, orta halli veya zengin, üst veya alt kesimler arasında bütünün dengesi bakımından arasında neyin belirleyici olacağı konusundaki doğal uyumdur. Adalet ise her şeyden önce, bu üç erdemle birlikte sitenin erdemli olmasını sağlayan erdemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi Sokrates’in öğrencileri tarafından kurulan okullar arasında yer almaz?

Megara Okulu

Elis-Eretria Okulu

Kyrene Okulu

Kynik Okul

Epikouros Okulu

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 115

Sokrates’e göre iyi ve mutlu yaşamın ilkelerinden biri değildir?

Ölçülü olmak

Toplum işleriyle ilgilenmek

Dost edinmek

Geleneklere uymak

Alçakgönüllü olmak

Açıklama:

Eskiçağda temel etik görüşleri tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi insanın doğal yapısından gelen duygu ve duygulanımları inceleyen Stoa Okulu filozofları tarafından anormal bir duygu sayılmıştır?

İrkilme ve ürkme

Utanma

Pişmanlık duyma

Haz ve acı

Güzellikten sevinç duyma

Açıklama:

Haz ve acı insanın doğal yapısından gelen duygu ve duygulanımları inceleyen Stoa Okulu filozofları tarafından anormal bir duygu sayılmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 117

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Aristoteles'in adalet anlayışına ilişkin bir bilgi verilmiştir?

Adaleti iyi bir site yaşamının temeli olarak görmüştür.

Ona göre adalet bir siteyi erdemli kılma konusunda bilgelik, ölçülülük ve yüreklilikle başa baş gider.

Ona göre adalet hem bir sitede hem de kişide söz konusu olur.

Adaleti, herkesin kendi işiyle uğraşması, kendi işini yapması olarak kabul eder.

Dağıtıcı adalet ve düzeltici adalet olarak adaletin çeşitlerinden söz eder.

Açıklama:

Aristoteles, dağıtıcı adalet ve düzeltici adalet olarak adaletin çeşitlerinden söz eder. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi eskiçağda etiğin ele aldığı sorulardan biridir?

Erdemli olmak için ne yapmak gereklidir?

Doğa insan için bir araç mıdır, onun emrine sunulmuş bir hammadde midir?

Genetik müdahaleye hakkımız var mıdır?

Ölüm cezası suçları önlemede işe yarar mı?

Para kazanma ve etik bir arada olabilir mi?

Açıklama:

Erdemli olmak için ne yapmak gereklidir? eskiçağda etiğin ele aldığı sorulardan biridir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 119

Sokrates’in öğrencileri tarafından kurulmuş okullardan hangisine göre mutluluk, haz karşısında bağımsızlaşmaktadır?

Megara Okulu

Elis Eretria Okulu

Kynik Okul

Kyrene Okulu

Stoa Okulu

Açıklama:

Sokrates’in öğrencileri tarafından kurulmuş okullardan Kynik Okul'a göre mutluluk haz karşısında bağımsızlaşmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles’in adalet anlayışına göre dağıtıcı adalet için örnek gösterilebilir?

Borç vermek

Alım-satım

Kefil olmak

Paranın toplumdaki yurttaşlar arasında dağıtılması

Hırsızlık

Açıklama:

Paranın toplumdaki yurttaşlar arasında dağıtılması Aristoteles’in adalet anlayışına göre dağıtıcı adalet için örnek gösterilebilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 121

Platon’un etik görüşünde önemli olan noktalar göz önüne alındığında aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu kapsam dışında kalır?

Erdem

İnsanın ya da ruhun yapısı

Mutluluk

Adalet

Siyaset

Açıklama:

Platon’un etik görüşünde şu beş nokta önemlidir: Erdem, adalet, insanın ya
da ruhun yapısı, iyi ideası ve siyaset ya da devlet. Bu unsurlar göz önüne alındığında kapsam dışında kalan mutluluktur. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'in felsefeye yaptığı asıl katkıyı ifade etmektedir?

Varlık anlayışı bakımından atomculuğu benimsemiştir.

Kendinden önce dağınık şekilde ele alınan felsefe sorunlarını sistematik şekilde işlemiştir.

Felsefenin amacını insanın dinginliğe ve mutluluğa ulaşmasına yardımcı olmak olarak görür.

Doğayı bilmeyi ve onu tanımayı iyi ve mutlu yaşam için önemli saymıştır.

Matematik ve gramer çalışmalarının insanın iyi ve mutlu yaşaması konusunda hiçbir şey katmayacağını ileri sürmüştür.

Açıklama:

Aristoteles'in felsefeye yaptığı asıl katkı kendinden önce dağınık şekilde ele alınan felsefe sorunlarını sistematik şekilde işlemesidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi felsefenin amacını, insanın dinginliğe ve mutluluğa ulaşmasına yardımcı olmak olarak görmekte ve teorik araştırma olan doğa bilgisini bu amaca katkı verdiği oranda önemli bulmaktadır?

Sokrates

Platon

Aristoteles

Aristippos

Epikouros

Açıklama:

Epikouros, felsefenin amacını, insanın dinginliğe ve mutluluğa ulaşmasına yardımcı olmak olarak görmekte ve teorik araştırma olan doğa bilgisini bu amaca katkı verdiği oranda önemli bulmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 124

Sokrates'in felsefi yaklaşımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Sokrates, iyi ve mutlu yaşam için erdemi bilmeyi gerekli saymıştır.

Sokrates’e göre erdemin ne olduğunu bilmeden de erdemli olmak bazı hallerde mümkündür.

Sokrates’e göre kötülüğün kaynağı bilgisizliktir.

Sokrates’e göre doğru eylemde bulunmak sanılarla değil, kavramsal bilgiyle mümkündür.

Sokrates yasaları önemsemiş ve Devletin buyruğuna her zaman uyulması gerektiğini ileri sürmüştür.

Açıklama:

Sokrates'e göre erdemin ne olduğunu bilmeden, onun bilgisini edinmeden erdemli olmak mümkün görünmemektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 125

Stoalılar'ın belirlediği erdemlerden hangisi "borçlu olunanı verme" bilgisini içermektedir?

Adalet

Yiğitlik

Bilgelik

Ölçülülük

Sevgi

Açıklama:

Stoalılar'ın belirlediği erdemlerden adalet "borçlu olunanı verme" bilgisini içermektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Immanuel Kant’ın, “insanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan kurtulması” olarak tanımladığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan

Aydınlanma

Ahlak

Etik

Varlık

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 2

John Locke’un ortaya attığı “tabula rasa” kavramı aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

İnsan iyilik, adalet ve doğruluk arayışındadır.

İnsan haz ve acı ile karar verir.

İnsan doğasından gelen hiçbir bilgi, kavram ve ilkeye sahip değildir

Doğal yasanın buyurduğunu yapan insan iyidir.

Etik kavramların oluşumu haz ve acı gibi duygulanımların sonucudur.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 3

İnsanda doğal olarak etik duyarlık bulunduğunu, iyi ve kötü ile ilgili duygunun da bu doğal yapıdan beslenen ahlak duygusundan doğduğunu düşünen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Kant

Bacon

Locke

Hobbes

Shaftesbury

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 4

“Tıpkı evrendeki uyumun güzelliğini iç duyu ile algılamamız gibi erdemli olmayı ve eylemleri tanıyıp onaylamamızı sağlayan etik bir duyu vardır” düşüncesi aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Hobbes

Kant

Bacon

Hutcheson

Hume

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 5

“İnsanın ahlaksal karaktere sahip olabilmesi ve toplumsal erdemlerle hareket edebilmesi için gereksinim duyduğu, insanı sadece kendine yararlı olanı bulmaya çalışmaktan kurtaran, başkalarının yararına ve iyiliğine uygun olanı bulmaya yönelten duy(g)u” aşağıdakilerden hangisidir?

Cesaret

Beğeni

Sempati

Estetik

Yiğitlik

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Felsefe tarihine Saf Aklın Eleştirisi, Pratik Aklın Eleştirisi ve Yargıgücünün Eleştirisi eserleri ile katkıda bulunan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Hume

Locke

Hutcheson

Kant

Hobbes

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 7

18. yüz yılda aydınlanmayı; "İnsanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olamama durumundan kurtulmasıdır" şeklinde tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Francis Bacon

Immanuel Kant

Thomas Hobbes

John Locke

Bernard de Mandeville

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 8

I. Ahlak sorunlarının temelini bilgi oluştururII. Etikte aranan iyi, bu dünyaya aittir, dinde aranan iyi ise bu dünyadan kopukturIII. İnsanın tüm eylemlerini yöneten ilke kendini koruma ve sevme içgüdüsüdürIV. İnsan, doğasından gelen hiçbir bilgi kavram ve ilkeye sahip değildirV. Ahlaksal olanın kaynağı, bütünün iyiliğine yönelmiş eylemlerle ilişkilidirYukarıdaki ifadelere göre, aşağıdakilerden hangisi Francis Bacon'ın etik sorunlara ilişkin görüşlerini yansıtır?

I, II, V

I, III, IV

II, III, IV

II, III, V

III, IV, V

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 9

I. İnsanların eylemlerini yöneten güdü, kendini koruma ve sevme içgüdüsüdürII. İnsan doğuştan etik bir varlıktırIII. Etik, insanların barış ve güven içinde yaşaması için bir araçtırIV. Doğal yapısı gereği insan yalnızca kendini düşünürV. İnsanın doğal durumu, aslında bir savaş durumudurYukarıdaki ifadelere göre, aşağıdakilerden hangisi Thomas Hobes'in etik ile ilgili görüşlerini yansıtır?

I, II, III

I, III, IV

I, IV, V

II, III, IV

II, IV, V

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Etik ayrımların bir 6. duyu yardımıyla yapıldığı ileri sürülen " Erdem ya da Liyakatla İgili Araştırma" adlı eser aşağıdaki hangi düşünüre aittir?

Francis Hutcheson

Thomas Hobbes

Antony Ashley Cooper (Earl of Shaftesbury)

David Hume

Immanuel Kant

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Antony Ashley Cooper (Earl of Shaftesbury)'e göre insanda doğal özellik olarak bulunan etik duyarlık aşağıdaki hangi duygu ile benzeşmektedir?

Bencil duygu

Estetik duygu

Özgeci duygu

Haz duygusu

Acı duygusu

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 12

"David Hume'a göre toplum, insanın kendini koruma isteğinden dolayı ve ............. sayesinde kurulmuştur" cümlesindeki ....... ile gösterilen boşluk aşağıdaki hangi sözcük ile doldurulmalıdır?

içgüdü

bencillik

özgecilik

sempati

ahlak

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 13

I. Sempati duygusu insanların birlikte duymalarını, birbirlerinin acı ve mutluluklarını paylaşmalarını sağlayarak toplumu bir arada tutarII. Ahlak yargıları akıl yargıları değildirIII. İnsanda dış algı ve iç algının yanında üçüncü bir algı vardırIV. İnsanı bencillik başarıya götürürV. Haz ve acı insanı eyleme geçiren başlıca duygulardırYukarıdaki ifadelere göre aşağıdakilerden hangisi David Hume’un etik duyarlılığın kaynağına ilişkin görüşleri için doğrudur?

I, II, III

II, IV, V

II, III, IV

III, IV, V

I, II, V

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 14

John Stuart Mill'in benimsediği, herkes için en büyük mutluluğa ulaşma ülküsüne dayalı faydacılık felsefesinin temellerini atan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jeremy Bentham

James Mill

Immanuel Kant

David Hume

Antony Ashley Cooper (Earl of Shaftesbury)

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 15

John Stuart Mill'in etik görüşü için aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

İnsanlarda iyiyi ve kötüyü bildiren doğal bir yeti, bir duygu veya içgüdü vardır

Eylemler mutluluğu sağladığı ölçüde doğru, mutsuzluğa yol açtığında yanlıştır

Her eylemin son amacı olan mutluluk, ahlaklılığın da ölçütüdür

Hazza götürmek için bir amaç olan erdem, mutluluğa ulaşıldığından iyidir

Düşünce bakımından gelişmiş insanların mutluluğa kavuşması daha zordur

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Immanuel Kant'ın " Belirli nesnelerle ve bu nesnelerin bağlı olduğu yasalarla ilgili olan içerikli felsefeden ....... yasalarına ilişkin olana etik denir" şeklindeki etik tanımında ........ ile gösterilen boşluk aşağıdaki ifadelerden hangisi ile doldurulmalıdır?

Aklın

Özgürlüğün

Düşüncenin

Eylemin

Yargının

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Kant'a göre saf aklın düşündüğü bir düşünce (ide) değildir?

Tanrı

Ruh

Doğa

Özgürlük

Sonsuzluk

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Immanuel Kant'ın"Herşeyin doğa nedenselliğine bağlı olduğu kabul edilirse, dünyada olan biten herşeyi açıklamak mümkün değildir, dolayısıyla özgürlükten gelen bir nedenselliği de kabul etmek gerekir" tezinin tartışıldığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi

Pratik Aklın Eleştirisi

Etik Üzerine Dersler

Saf Aklın Eleştirisi

Yargı Gücünün Eleştirisi

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Kant'ın "Her defasında insanlığa, kendi kişinde olduğu kadar başka herkesin kişisinde de, sırf araç olarak değil aynı zamanda amaç olarak davranacak biçimde eylemde bulun" şeklindeki buyruk tanımı aşağıdaki hangi kavram için doğrudur?

Bir soruna yönelik (problematik) buyruk

Ödev buyruğu

Onaylayıcı buyruk

Kesin buyruk

Pratik buyruk

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Felsefe tarihine “Özgürlük Üzerine” ve “Kadının Köleleşmesi” eserleri ile katkıda bulunan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Hume

Kant

Hutcheson

J. S. Mill

Locke

Açıklama:

Belirli bir insan anlayışının etik görüşler üzerindeki etkisini görebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 21

I. Aydınlanma dönemi 18. yüzyıldırII. Aydınlanma ; insanın düşünme ve değerlemede din ve geleneklere bağlı kalmaktan kurtulmasıdır.III. Aydınlanma; insanın kendi suçuyla düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan kurtulmasıdır.IV. Aydınlanma hareketi, insanın dünya ile bağını yeni bir varlık, insan ve dünya anlayışıyla oluşturma amacı taşımaktadır.V. Aydınlanma dönemi ilkin İngiltere'de başlamıştır. Yukarıdaki aydınlanmaya ilişkin ifadelerden hangisi doğrudur?

YaInız IV

I ve V

I, II, III

Hepsi

I,II,III,IV

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Francis Bacon ile Thomes Hobbes'un etik konusunu ele alırken ortak yaklaşımları nedir?

İnsanların eylemlerini yöneten güdü, kendini koruma ve sevme içgüdüsüdür.

Etik dinden bağımsız bir şekilde alınmalıdır.

Ahlaksal olanın kaynağı bütünün iyiliğine yönelmiş olan eylemlerle ilişki içinde belirlenir.

İnsanın doğal yapısında başkalarını gözeterek eylemde bulunma eğilimi yoktur.

Doğal hukuk etik anlayışıyla bağlantılıdır.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 23

I. Erdemleri dörde ayırmıştır.II. Haz ve acının eyleme geçirici başlıca duygular olduğunu düşünür.III. Sempati ve vicdan kavramı üzerinde durmuştur.Yukarıda belirtilen düşünceler hangi 18. yüzyıl filozofuna ait düşüncelerdir?

David Hume

Immanuel Kant

Francis Bacon

John Stuart Mill

Thomas Hobbes

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 24

18.yüzyılda insandaki etik boyutun kaynağının akıl olduğunu söyleyen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Hume.

Hutcheson.

Locke.

Shaftesbury.

Bernard de Mandaville.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Kant etiği ile ilgili kavramlardandır?I. Ahlak yasasıII. İyi istemeIII. SempatiIV. Pratik buyrukV. Kesin buyruk

Yanlız I

IV ve V

III, IV,V

I, II, IV, V

II ve III

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Bentham' ın temellerini attığı 'faydacılığı' benimseyen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Thomas Hobbes.

John Locke.

Anthony Ashley Cooper.

Francis Bacon.

John Stuart Mill.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Kant'a göre bir eylemin değeri aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Ahlak Yasası.

İyi İsteme.

Kesin Buyruk.

Ödev Buyruğu.

Pratik Buyruk.

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Thomas Hobbes'un 'kendini sevmenin insanın en temel güdüsü olduğu ' savına karşı çıkan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Locke

Hobbes

Shaftesbury

Kant

Hume

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 29

18. yüzyılda Shaftesbury ve Hutcheson'un insandaki etik duyarlığın temeli olarak belirlediği 'ahlak duygusu' kavramı hangi filozofa esin kaynağı olmuştur?

Ashley Cooper

David Hume

Thomas Hobbes

Francis Bacon

John Locke

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Immanuel Kant'ın düşüncelerinden etkilendiğini söylediği filozof kimdir?

John Stuart Mill

David Hume

Shaftesbury

Jeremy Bentham

Thomas Hobbes

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Thomas Hobbes'un 'doğal insan' düşüncesine dayalı etik anlayışıyla örtüşmez?

İnsan için temel güdü kendi varlığını sürdürme çabasıdır.

İnsanın doğal içgüdüleri onu doğayla iç içe yaşamaya iter.

Tüm eylemlerin altında 'kendini koruma içgüdüsü' yatar.

İnsanın temel güdüsü ilişkilerde karşılıklı çatışmaya yol açar.

Bencillik duygusu insanın doğal durumundan kaynaklanır.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Hobbes’a göre insanın tüm eylemlerini yöneten ilke, “kendini koruma ve sevme içgüdüsü”dür. Dolayısıyla insanın doğal yapısında başkalarını gözeterek eylemde bulunma eğilimi yoktur. Doğal durumu/yapısı gereği bencil olan insan, diğer insanlarla yaşarken yalnızca kendini düşünür. İnsanda doğal olarak bulunan “kendini koruma güdüsü”, başkasıyla ilişki durumunda bir tehdit ve tehlike oluşturur, yani savaş durumuna yol açar.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Thomas Hobbes'un insan ve etik olguları değerlendirme şekline göre aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

İnsan, barışı sağlamak için insanlararası ilişkilerde bazı ilkeleri akıl yolu ile ortaya koymalıdır.

Etik, neyin iyi neyin kötü olduğunun bilimidir.

Etik olgusu dini inançlarla da örtüşmektedir.

Etiğe temel olan şey, doğa yasalarının “bilimi”dir.

İnsan doğuştan etik bir varlık değildir.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Hobbes, kendini koruma içgüdüsü ile hareket eden insanın, barışı sağlamak için insanlararası ilişkiler alanında bazı ilkeleri akıl yolu ile ortaya koyması gerektiğini söyler. Hobbes için insan, doğuştan etik bir varlık değildir; etik ilkeler, türün yararı için, akıl yoluyla ortaya konulur. Etiğe temel olan şey, doğa yasalarının “bilimi”dir. Etik, erdemin ve erdemsizliğin ne olduğunun bilgisi, neyin iyi neyin kötü olduğunun bilimidir. Böylece Hobbes’un insanın doğal durumu düşüncesine dayandırdığı “doğal hukuk” görüşüyle bağlantılı bir etik anlayışını benimsediği belirtilebilir. Hobbes’un bir doğa varlığı olan insanın etik yönünün ne olduğunu belirlemeye çalıştığı ve etiği Bacon gibi dinden bağımsız şekilde ele aldığı görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Bir mahalleye süt getiren sütçülerden ikisi de sütlerine su karıştırmamaktadır. Birinci sütçü, süte su kattığı öğrenildiği takdirde müşterilerini kaybetme korkusundan, ikinci sütçü ise dürüst bir insan olduğundan su karıştırmaz.Buna göre, örnekte bahsedilen birinci sütçünün davranışının altında yatan etik anlayış Kant'a göre aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanabilir?

Ödev buyruğu

Ödevden dolayı yapılan eylem

Ödeve uygun eylem

Koşullu buyruk

Koşulsuz buyruk

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.
Ödeve uygun bir eylemin temelinde bir çıkar vardır. Ödevden dolayı yapılan eylemde ise iyi isteme bulunur. Ödeve uygun davranan birinci satıcının istemesini belirleyen bir çıkardır; oysa diğer satıcı ödev böyle gerektiriyor diye müşterilerini kandırmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Kant’a göre “saf aklın” düşündüğü bir “düşünce”, yani “ide” yalnızca “düşünmede var olan kavramlar” olarak adlandırılır. Deneysel anlamda karşılıkları yoktur. Kendi yapısından gereği ürettiği bu idelerinden dolayı teorik akıl antinomilere düşer. Kant’a göre 4 adet antinomi vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Ahlak

Tanrı

Özgürlük

Evren

Ruh

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.
Kant’a göre saf aklın idelerinden belli başlıları, Tanrı, Ruh, Özgürlük, Evren ya da Sonsuzluk ideleridir. Bunların saf aklın ürettiği ideler olmalarının anlamı ise, bu idelerin yalnızca düşünülen şeyler olmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdaki filozoflardan hangisi 18. yüzyıl filozoflarından biri değildir?

John Stuart Mill

John Locke

Francis Hutcheson

David Hume

Immanuel Kant

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
John Locke (1632-1734), Francis Hutcheson (1694-1747), Hume (1711-1776), Immanuel Kant (1704 - 1804), John Stuart Mill (1806-1873). J.S. Mill 18. ve 19. yüzyıllarda etik anlayışını inceleyen bu ünitede 19. yüzyılda yaşamış filozoflardandır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi adlı eserinde ahlak yasasını üç buyruk şeklinde sınıflandıran filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Francis Bacon

Immanuel Kant

David Hume

Shaftesbury

John Stuart Mill

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.
Kant ahlâk yasasını üç buyruk şeklinde dile getirir. Bunlar: 1. kesin buyruk, 2. ödev buyruğu, 3. pratik buyruk’tur.

Doğru Cevap: B

Soru 37

"Kişinin “toplumun” iyiliğini, kendi isteklerinin önüne koymasının, hatta gerektiğinde kendi çıkarına karşı koyabilmesinin nedeni olan duygudur. Bu duygu, insanların birbirlerinin acı ve mutluluklarını paylaşmalarını sağlayarak, toplumu bir arada tutar."Yukarıda sözü edilen duygu, 18. yüzyılda David Hume tarafından ortaya konan etik olgularından hangisidir?

Faydacılık

İyi isteme

Sempati

Özgürlük

Erdemlilik

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Hume’a göre sempati, insanın yapısında doğal olarak bulunan çok güçlü bir duygudur. Bu duygu, nesnelerle ilgili yargılarımız bakımından olduğu kadar, “ahlâk” konusunda yargıda bulunurken de önemli büyük bir etkiye sahiptir. Kişinin “toplumun” iyiliğini, kendi isteklerinin önüne koymasının, hatta gerektiğinde kendi çıkarına karşı koyabilmesinin nedeni de sempati duygusudur. Sempati duygusu, insanların birbirlerinin acı ve mutluluklarını paylaşmalarını sağlayarak, toplumu bir arada tutar. Bu nedenle Hume için toplum, Locke ve Hobbes’ta olduğu gibi insanın kendini korumak için kurduğu dışsal bir otorite değil, sempatinin doğal bir sonucudur.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Etikte araştırılan “iyi”nin bu dünyaya ait olduğunu, dinde aranan “iyi”nin ise bu dünyadan kopuk oluşuna dikkat çekerek “ahlâklı” olmanın koşulunun din olmadığını ifade eden düşünür kimdir?

Thomas Hobbes

John Locke

Immanuel Kant

David Hume

Francis Bacon

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Bacon, yaygın anlayıştan farklı olarak, “ahlâk” sorunlarının temeline “bilgi”yi koyan bir bakışla ele almanın önemini vurgulamıştır. Etik konuları dinden ayırarak, insanla ilgili “iyi”nin araştırılmasının doğru olduğunu düşünen Bacon, “iyi” kavramını yararlı kavramı ile birlikte ele almıştır. Buna ek olarak gerçek erdemin topluma yararlı olan eylemlerde bulunduğunu düşünmüş ve “iyi”nin toplumun bütünüyle olan ilişkisine dikkat çekmiştir. Böylece Bacon “ahlâksal” olanın kaynağını, bütünün iyiliğine yönelmiş olan eylemlerle ilişki içinde belirlemeye çalışmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Hobbes’un, "etik sorunlara bakış şeklini belirleyen şey, “doğal insan” düşüncesine dayalı insan anlayışıdır. Hobbes’a göre “insan, her şeyden önce kendi varlığını ayakta tutmaya, koruyup sürdürmeye çalışır; bu, onun ana güdüsüdür; onun bütün eylemlerini belirleyen, bu güdüdür. " ifadesi dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?

İnsan doğal yapısı gereği paylaşımcıdır.

İnsanın eylemlerinde etik belirleyici etkendir.

İnsanda ahlak duyusu doğuştandır.

İnsan doğal yapısı gereği bencildir.

İnsan eylemlerini başkalarını gözeterek gerçekleştirir.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Soruda yer alan Hobbes’un, “İnsan, her şeyden önce kendi varlığını ayakta tutmaya, koruyup sürdürmeye çalışır; bu, onun ana güdüsüdür; onun bütün eylemlerini belirleyen, bu güdüdür. Bu da insanı doğa nimetlerinden elden geldiğince çok yararlanmaya sürükler." ifadesi dikkate alındığında, doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Hutcheson ve Shaftesbury'e göre, insanın etik boyutunun ya da etik varlık olduğunun ifadesi olan ahlak duygusu (moral sense), insanı aşağıdakilerden hangisini yöneltir?

Bencillik.

Kibir.

İyi.

Kötü.

Alçakgönüllük.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.
18. yüzyılda etik sorunlara eğilen filozofların, genel olarak şu soruyu yanıtlamaya çalıştıkları görülür: insanda bulunan etik duyarlığın temeli nedir? Francis Hutcheson ve Shaftesbury, bunun temelinde bir duygunun bulunduğunu düşünmüşlerdir. İnsanın etik boyutunun ya da etik varlık olduğunun ifadesi olan bu duygu (moral sense), insanı iyiye, güzele ve doğruya yöneltir. Yine insanları dürüstlüğe, yardımseverliğe yönelten, ödev bilinci, kişisel sorumluluk, insan sevgisi kazandırabilen, etik sorunlara duyarlı yapan, ‘iyi’yi ‘kötü’den ayırt edebilmeyi sağlayan şey, insanda doğal olarak bulunan işte bu duygudur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Thomas Hobbes’un “kendini koruma güdüsüyle” belirlenmiş insan anlayışı savına karşı çıkan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Shaftesbury

Hutcheson

Hume

Kant

Locke

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.
Shaftesbury’e göre; kendini sevme, iyilikten daha aşağıda duran bir eğilimdir. İnsanda doğal olarak bulunan bir duygudan gelen etik duyarlık, insanın “kendini koruma ve kendini sevme” güdüsünden daha dikkate değer bir yanıdır. Shaftesbury, insanda bulunan bu doğal özelliğin, uyumlu ve orantılı olan şeyleri tanıyıp, beğenmemizi sağlayan “estetik duy(g)uya” yakından benzediğini düşünür. Bu duy(g)u, “yaşama sanatındaki iyi beğeni diye adlandırılabilir ve öteki beğeni biçimleri gibi eğitimle geliştirilebilir”. Shaftesbury’e göre, erdemli olan kimse, bir sanatçı gibi, iyi olanı güzelliğinden tanır

Doğru Cevap: A

Soru 42

Hutcheson’a göre; tıpkı evrendeki uyumun güzelliğini iç duyuyla algılamamız gibi erdemli olmayı ve eylemleri tanıyıp onaylamamızı sağlayan etik bir duyu vardır. Hutcheson da insanda doğal olarak bulunan bir duy(g)unun erdem sorunuyla bağlantılı olduğunu düşünür.Yukarıdaki ifade dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

İnsanın eylemlerini belirleyen etik duyusudur.

İnsanın eylemlerini belirleyen korku ve sevme içgüdüsüdür?

İnsanın eylemlerinin tek belirleyicisi akıldır.

İnsan eylemlerini içgüdüleri belirler.

İnsan eylemlerini belirleyen akıl değil duyularıdır.

Açıklama:

Belirli bir insan anlayışının etik görüşler üzerindeki etkisini görebileceksiniz.
Hutcheson'un, erdemli olmayı ve eylemleri tanıyıp onaylamamızı sağlayan etik bir duyunun varlığından söz eder. Bu ifade dikkate alındığında, insan eylemlerini belirleyicisinin akıl değil duyular olduğu sonucuna ulaşabiliriz. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Kant’a göre; özgürlüğün ilkin ve özünde yalnızca bir “fikir, yani “saf aklın” düşündüğü bir “ide” olması gerekmektedir. Bu ifade dikkate alındığında Kant'a göre özgürlük sorununa ilişkin aşğıdaki ifadelerden hangisine ulaşılabilir?

Özgürlük somut bir gerçeklektir.

Özgürlüğün deney alanında karşılığı vardır.

Özgürlük her şeyden önce somut bir eylemdir.

Özgürlük saf aklın ürettiği bir kavramdır.

Özgürlük yoktur, her şey doğa yasalırına bağlıdır.

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.
Kant’a göre özgürlük her şeyden önce bir “düşünce”dir. Bu, “özgürlük nedir” sorusuna verilen bir yanıt olma bakımından, özgürlüğün ilkin ve özünde yalnızca bir “fikir, yani “saf aklın” düşündüğü bir “düşünce”, Kant’ın deyişiyle bir “ide” olması demektir. Kant’ın ifadesiyle saf aklın ürettiği ideler olmalarının anlamı şudur: Bu ideler yalnızca düşünülen şeylerdir. Bunlara yalnızca düşünmede var olan kavramlar da denebilir. Bunların özelliği, yalnızca düşünülen kavramlar ortaya koyabilen “saf aklın ideleri” olmaları ve deney alanında karşılıklarının olmamasıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Kant'ın, ödeve uygun ve ödevden dolayı yapılan eylemler arasında yaptığı ayrım aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Ödeve uygun eylem hiçbir çıkar beklemeden gerçekleştirilir.

Ödevden dolayı yapılan eylem zorunluluktan kaynaklanır.

Ödeve uygun eylem insanın doğal yapısı gereği gerçekleşir.

Ödevden dolayı yapılan eylemde iyiyi isteme bulunur.

Ödeve uygun eylem amaçsızdır.

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.
Kant'a göre; ödeve uygun bir eylem ile ödevden dolayı yapılan bir eylem arasında görünüşte hiçbir fark yoktur. Aralarındaki fark bu eylemlerin temelindeki istemede ya da niyette bulunur. Ödeve uygun bir eylemin temelinde bir çıkar vardır. Ödevden dolayı yapılan eylemde ise iyi isteme bulunur.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Etik sorunlara toplumsal koşullarla uyumlu çözüm getirebilecek bir etik görüş geliştirmeye çalışan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

John Stuart Mill

David Hume

Immanuel Kant

John Locke

Francis Hutcheson

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.
John Stuart Mill, Bentham’ın faydacılık ilkesini aydınlanma düşünürlerinin kültür mirasını da dikkate alarak etik sorunlara “toplumsal” koşullarla ilgi içinde çözüm getirebilecek bir etik görüş geliştirmeye çalışmıştır. Bu amaçla o da, insan için asıl amacın mutluluk olduğunu düşünmüş, istenen bir şeyin herkesin mutluluğunun bir parçası olduğu ya da bu mutluluğun bir aracı olduğu durumda arzu edilir/istenir olduğunu söyleyerek, kişi ile toplum arasındaki ilişkiyi göz önünde bulunduran ve etik sorunlara bu ilişki temelinde çözüm bulmak isteyen bir çaba içinde olmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir?

Doğru Cevap: A

Soru 46

"İnsanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olma durumundan kurtulmasıdır." Aydınlanmanın tanımını bu şekilde yapan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Francis Bacon

Immanuel Kant

Thomas Hobbes

John Locke

David Humme

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.
"Aydınlanma" kavramının içeriğini ve aydınlanmanın insan için önemini en özlü şekilde dile getiren filozof Immanuel Kant'tır. Kant'a göre aydınlanma: "insanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan kurtulmasıdır".

Doğru Cevap: B

Soru 47

İnsanın ulaşmak istediği hazları a-Düşünce Hazları ve b-Beden Hazları olarak iki kısıma ayıran filozof aşağıdakilerden hangisidir?

David Hume

Thomas Hobbes

John Stuart Mill

Francis Bacon

Immanuel Kant

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Mill, insanın ulaşmak istediği hazları düşünce hazları ve beden hazları olarak ikiye ayırmış ve düşünce bakımından gelişmiş insanların gereksinimlerinin de çeşitleneceğini ve böyle insanların mutluluğa kavuşmasının daha zor olacağını belirtmiştir. Mill'in faydacılığında mutluluk arzu edilen biricik şeydir. Erdemse, aslında hazza götürdüğü ve özellikle acıdan uzaklaştırdığı için arzu edilmektedir. Hazza götürmek için bir araç olan erdemin kendisi de bu nedenle, yani onun sayesinde mutluluğa ulaşıldığı için "iyi"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

18. yüzyılda etik sorunlarla ilgilenen filozoflar hangi soruya cevap aramışlardır?

İnsanlar neden sadece kendilerini severler ve kendi çıkarlarını düşünürler?

İnsanda bulunan etik duyarlılığın temeli nedir?

İnsan tek başına yaşayabilir mi?

İnsanlar iyi ile kötüyü birbirinden nasıl ayırabilirler?

İnsan ön yargılı mıdır?

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
18. yüzyılda etik sorunlara eğilen filozofların, genel olarak şu soruyu yanıtlamaya çalıştıkları görülür: İnsanda bulunan etik duyarlığın temeli nedir? Francis Hutcheson ve Shaftesbury, bunun temelinde bir duygunun bulunduğunu düşünmüşlerdir. İnsanın etik boyutunun ya da etik varlık olduğunun ifadesi olan bu duygu (moral sense), insanı iyiye, güzele ve doğruya yöneltir. Yine insanları dürüstlüğe, yardımseverliğe yönelten, ödev bilinci, kişisel sorumluluk, insan sevgisi kazandırabilen, etik sorunlara duyarlı yapan, 'iyi'yi 'kötü'den ayırt edebilmeyi sağlayan şey, insanda doğal olarak bulunan işte bu duygudur.

Doğru Cevap: B

Soru 49

"Kişilerin eylemlerinde hiçbir çıkar beklemeksizin başkalarını gözeterek eylemde bulunmalarını benimseyen anlayıştır." Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?

Özgecilik

Bencillik

Ahlaksal Duyu

Antinomi

Maksim Eylem

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Özgecilik (Diğerkâmlık, ing. Altruism, Fr. Altruisme, Alm. Altruismus,) kişilerin eylemlerinde hiçbir çıkar beklemeksizin başkalarını gözeterek eylemde bulunmalarını benimseyen anlayış.

Doğru Cevap: A

Soru 50

"Belirli nesnelerle ve bu nesnelerin bağlı olduğu yasalarla ilgili olan içerikli felsefeden özgürlüğün yasalarına ilişkin olana "etik" denir; ayrıca bu bilime "ahlak öğretisi" de denir." Bu etik tanımı, aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

David Humme

Thomas Hobbes

John Stuart Mill

Francis Bacon

Immanuel Kant

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Immanuel Kant eski Yunan felsefesinin fizik, etik ve mantık olmak üzere üç bilime ayrıldığını söyleyerek, etiği şöyle tanımlar: "Belirli nesnelerle ve bu nesnelerin bağlı olduğu yasalarla ilgili olan içerikli felsefeden özgürlüğün yasalarına ilişkin olana etik denir; ayrıca bu bilime 'ahlâk öğretisi' de denir"

Doğru Cevap: E

Soru 51

Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli özellikler olduğunu savunan David Hume erdemleri kaça ayırmıştır?

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli "özellikler" olduğunu öne süren Hume, erdemleri dörde ayırır: 1) Toplumsal erdemler: İyilikseverlik ve adalet, 2) Kendimize yararlı olan özellikler olan erdemler, 3) Bize doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler, 4) Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler. Bunlar arasında asıl erdem ya da tam erdem olma özelliğinin toplumsal erdemlerde bulunduğunu düşünür

Doğru Cevap: D

Soru 52

Thomas Hobbes'a göre insanın tüm eylemlerini yöneten ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Sorumluluk ve ait olma duygusu

Hukuk İlkeleri

Estetik Duygu

Sempati

Kendini koruma ve sevme içgüdüsü

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Hobbes'a göre "insan, her şeyden önce kendi varlığını ayakta tutmaya, koruyup sürdürmeye çalışır; bu, onun ana güdüsüdür; onun bütün eylemlerini belirleyen, bu güdüdür. Bu da insanı doğa nimetlerinden elden geldiğince çok yararlanmaya sürükler. Ama bu yüzden de herkes, ister istemez, birbirinin düşmanı olur ve 'herkesin herkese karşı savaşı' (bellum omnium contra omnes) başlar. Bu durumda "insan, insanın kurdu" (homo homini lupus) olur. Böylece Hobbes'a göre insanın tüm eylemlerini yöneten ilke, "kendini koruma ve sevme içgüdüsü"dür. Dolayısıyla insanın doğal yapısında başkalarını gözeterek eylemde bulunma eğilimi yoktur. Doğal durumu/yapısı gereği bencil olan insan, diğer insanlarla yaşarken yalnızca kendini düşünür. İnsanda doğal olarak bulunan "kendini koruma güdüsü", başkasıyla ilişki durumunda bir tehdit ve tehlike oluşturur, yani savaş durumuna yol açar. İnsanın doğal durumu (status naturalis) aslında bir savaş durumudur. Bunun çözümü ise insanın yurttaşlık durumuna (status civilis) girmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Ele aldığı diğer felsefe sorunlarının yanında etik sorunlara da değinmiş ve etik sorunların dinden bağımsız bir şekilde ele alınması yönünde adım atmış olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

David Humme

Thomas Hobbes

John Stuart Mill

Francis Bacon

Immanuel Kant

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Francis Bacon (1561-1626), ele aldığı diğer felsefe sorunlarının yanında etik sorunlara da değinmiş, etik sorunların dinden bağımsız şekilde ele alınması yönünde adım atmıştır. Genel olarak din ile felsefenin alanlarını birbirinden ayıran Bacon, etikte araştırılan "iyi"nin bu dünyaya ait olduğunu belirtmiş, dinde aranan "iyi"nin bu dünyadan kopuk oluşuna dikkati çekerek "ahlâklı" olmanın koşulunun din olmadığını ifade etmiştir. Böylece yaygın anlayıştan farklı olarak Bacon, "ahlâk" sorunlarının temeline "bilgi"yi koyan bir bakışla ele almanın önemini vurgulamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdaki ifadelerden hangisi çıkartılırsa Bacon'ın düşünceleri açıklanmış olur?

Etik konuları dinden ayırarak, insanla ilgili iyi nin araştırılmasının doğru olduğunu düşünmüştür.

İyi kavramını yararlı kavramı ile birlikte ele almıştır.

İnsan dünyasının siyasetle ilgili sorunlarına öncelik vermiştir

Erdemin topluma yararlı olan eylemlerde bulunduğunu düşünmüştür.

Ahlâksal olanın kaynağını bütünün iyiliğine yönelmiş olan eylemlerle ilişki içinde belirlemeye çalışmıştır.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
İnsan dünyasının siyasetle ilgili sorunlarına öncelik veren filozof Thomas Hobbes tur. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi çıkartılırsa Thomas Hobbes un düşünceleri açıklanmış olur?

Etik sorunlara bakış şeklini belirleyen şey, doğal insan düşüncesine dayalı insan anlayışıdır.

İnsan dünyasının siyasetle ilgili sorunlarına öncelik vermiştir.

İnsanın tüm eylemlerini yöneten ilke, kendini koruma ve sevme içgüdüsüdür.

Etik sorunları daha çok toplumsal ve hukuksal bakımdan ele alır.

İnsan, doğuştan etik bir varlık değildir. Etik ilkeler, türün yararı için, akıl yoluyla ortaya konulur.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Etik sorunları daha çok toplumsal ve hukuksal bakımdan ele alan filozof John Locke dur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi çıkartılırsa John Locke un düşünceleri açıklanmış olur?

Etik sorunları daha çok toplumsal ve hukuksal bakımdan ele alır.

Etik ilkelerin koşullarının akıl ve doğal yasa ile olabileceğini düşünür.

Hukuka uygun bir toplumsal düzenlemenin ve buna yardımcı olabilecek etik ilkelerin koşullarını araştırır.

İyiyi ve kötüyü belirleyen şey, haz ve acıdır.

İnsanda esas olan ve onu başarıya götüren şeyin bencillik olduğunu belirtmiştir.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
İnsanda esas olan ve onu başarıya götüren şeyin bencillik olduğunu belirten filozof Bernard de Mandeville dir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa Shaftesbury nin düşünceleri açıklanmış olur.

İnsanda bulunan etik duyarlığın temelinde bir duygu bulunmaktadır.

İyiyi kötüden ayırt edebilmeyi sağlayan şey, insanda doğal olarak bulunan duygudur.

Kendini koruma güdüsüyle belirlenmiş insan anlayışının ve kendini sevmenin insanın en temel güdüsü olduğunu düşünür.

İnsanda doğal olarak etik duyarlık bulunduğunu düşünür.

Ona göre kendini sevme, iyilikten daha aşağıda duran bir eğilimdir.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Kendini koruma güdüsüyle belirlenmiş insan anlayışının ve kendini sevmenin insanın en temel güdüsü olduğunu düşünen filozof Thomas Hobbes dur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa David Hume un düşünceleri açıklanmış olur?

İnsanda doğal olarak bulunan bencil duygular gibi özgeci duygular da vardır.

Ahlâk algılarının anlama yetisinin işlemleri arasında değil, beğeniler ve duyular arasında sınıflandırılması gerektiğini belirtir.

Akıl ve duyguları birbirinden kesin olarak ayırır.

Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli özellikler olduğunu öne sürer.

Haz ve acının bizi eyleme geçiren başlıca duygular olduğunu kabul eder.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
İnsanda doğal olarak bulunan bencil duygular gibi özgeci duygulardan bahseden filozof Shaftesbury dir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa David Hume un erdemleri açıklanmış olur?

Toplumsal erdemler; iyilikseverlik ve adalet,

Kendimize yararlı olan özellikler olan erdemler.

Başkalarının yararına ve iyiliğine uygun olanı bulmaya yönelten sempati.

Bize doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler.

Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Başkalarının yararına ve iyiliğine uygun olanı bulmaya yönelten sempati kavramı David Hume un düşüncelerinden olup, dörde ayırdığı erdemlerden birisi değildir. Bu yüzden doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdaki cümlelerden hangisi çıkartılırsa Immanuel Kant ın düşünceleri açıklanmış olur?

Etiği özgürlüğün yasalarına ilişkin bir alan olarak düşünmüştür.

Kant’a göre özgürlük her şeyden önce bir düşüncedir.

Pozitif anlamda özgürlüğün yasası olan Ahlâk Yasasını türetir.

Toplum sorunlarına, iktisat ve politika konularına, özgürlük ve kadınla ilgili sorunlara eğilmiştir.

Ahlâk yasasını üç buyruk şeklinde dile getirir ve bunlara kesin buyruk, ödev buyruğu ve pratik buyruk adını verir.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Toplum sorunlarına, iktisat ve politika konularına, özgürlük ve kadınla ilgili sorunlara eğilen filozof J. S. Mill dir. Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi felsefe tarihinde 18. Yüzyıla verilen isimlerden birisidir?

Yenilenme Dönemi

Etik Dönemi

Aydınlanma Dönemi

Immanuel Kant Dönemi

Vicdan Dönemi

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
18. Yüzyıla verilen isim Aydınlanma Dönemi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

“Aydınlanma; insanın düşünme ve değerlemede din ve geleceklere bağlı kalmaktan kurtulup kendi akılı, kendi görgüleri ile hayatını anlatmaya girişmesidir.”
Yukarıdaki açıklamayı yapan ünlü Türk felsefeci kimdir?

Yılmaz Öner

Ömer Naci Soykan

Mevlüt Uyanık

Selehattin Hilav

Macit Gökberk

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Bu açıklamayı Macit Gökberk yapmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi David Hume’un belirlediği erdemlerden birisi değildir?

Toplumsal erdemler: iyilikseverlik ve adalet

Başkalarına yararlı olmayan özellikler olan erdemler

Kendimize yararlı olan özellikler olan erdemler

Bize doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler

Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Başkalarına yararlı olmayan özellikler olan erdemler David Hume’un belirlediği erdemlerden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

David Hume, başkalarının eylemlerini sempati sayesinde, toplumun iyiliğine yaptığı etkiyle tartma alışkanlığı sonucunda, insanın kendi eylemlerini de genel iyiliğe yaptığı katkı ile ölçme alışkanlığı edindiğini söyler. Bu değerlendirmelerin toplamına verdiği isim nedir?

Özveri

Özgecilik

Hür düşünce

Etik

Vicdan

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
David Hume’un belirttiği terim “Vicdan”dır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

- Jeremy Bentham
- Immanuel Kant
- John Stuart Mill
Yukarıda isimleri verilen filozoflar aşağıdaki isimlerden hangisinden etkilenmişlerdir?

David Hume

Bernard De Mandeville

John Locke

Thomas Hobbes

Aristoteles

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Bu isimleri etkileyen filozof David Hume’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 66

18. yüzyılda “sempati” kavramından bahseden filozof aşağıdakilerden hangisidir?

John Stuart Mill

Bernard De Mandeville

Immanuel Kant

David Hume

Francis Bacon

Açıklama:

Belirli bir insan anlayışının etik görüşler üzerindeki etkisini görebileceksiniz.
18. Yüzyılda “sempati” kavramından bahseden isim David Hume olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 67

“Belirli nesnelere ve bu nesnelerin bağlı olduğu yasalarla ilgili olan içerikli felsefelerden özgürlüğün yasalarına ilişkin olana etik denir.”
Yukarıdaki etik ile ilgili tanımı aşağıdaki filozoflardan hangisi yapmıştır?

John Locke

Immanuel Kant

John Stuart Mill

Macit Gökberk

Ömer Naci Soykan

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Soruda belirtilen etik ile ilgili tanımı Immanuel Kant yapmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

John Locke göre iyi ve kötü ayrımı nasıl yapılmıştır?

İnsanlara yararlı olan şey iyi, zararlı olan ise kötüdür.

İnsanlara haz veren her şey iyi, haz alamadıkları ise kötüdür.

Toplumun beğenisini kazan şey iyi, tepkisine sebep olan ise kötüdür.

Haz veren ve acıya azaltan şey iyi, acıya neden olan şey ise kötüdür.

İnsana hoş gelen ve mutlu eden şey iyi, mutsuz eden şey ise Kötüdür.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
John Locke iyi ve kötü ayrımını “haz veren ve acıyı azaltan şey iyi, acıya sebep olan şey ise kötüdür” şeklinde yapmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Felsefe tarihinde hangi yüzyıl aydınlanma dönemi olarak tanımlanmıştır?

16. yüzyıl

17. yüzyıl

18.yüzyıl

19.yüzyıl

20. yüzyıl

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
18. yüzyıl, felsefe tarihinde “aydınlanma dönemi” veya “felsefe yüzyılı” diye de adlandırılan bir dönemdir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

“İnsanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan kurtulması” aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?

Aydınlanma

Gelişme

Yenilenme

İlerleme

Büyüme

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Aydınlanma, insanın aklını merkeze alması temelinde gerçekleşebilmektedir. Bu doğrultuda her türlü bağdan kurtularak bir bakıma özgürleşmesidir. Dolayısıyla Kant aydınlanmayı ergin olmama durumundan kurtulma olarak ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi insan dünyasının siyasetle ilgili sorunlarına öncelik vermiştir?

Kant

Francis Bacon

Thomas Hobbes

John Locke

Bernard de Mandeville

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Hobbes doğal insan düşüncesine dayalı olarak etik sorunlara yönelmiş ve ortaya attığı düşüncelerle siyasete ilişkin çıkarımlarda bulunmuştur. Bu düşünce insan doğasındaki herkesle ve her şeyle mücadele etme durumuna endekslenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

İnsanın doğasından gelen hiçbir bilgi kavram ve ilkeye sahip olmadığı düşüncesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?

Bellum omnium contra omnes

Tabula rasa

Homo hominu lupus

Pathos

Pneuma

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
John Locke tarafından ortaya atılan tabula rasa kavramı insanı boş bir levhaya benzetir ve doğuştan gelen yetileri yoksayar. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

İnsanda esas olan ve onu başarıya götüren şeyin bencillik olduğu görüşü hangi düşünüre aittir?

Hutcheson

Shaftesbury

Thomas Hobbes

John Locke

Bernard de Mandeville

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Bernard de Mandeville insanda esas olan ve onu başarıya götüren şeyin bencillik olduğunu belirtmektedir. Doğru seçenek E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

18. yüzyılda etik sorunlarla ilgilenen filozofların temelde hangi soruyu yanıtlamaya çalıştıkları söylenebilir?

İyi ve kötü eylemlerin gerekçeleri nedir?

Mutluluk nedir?

Etiğin anlamı nedir?

İnsanda bulunan etik duyarlılığın anlamı nedir?

İnsan yaşamını yönlendiren temel değerler nelerdir?

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
18. yüzyılda etik sorunlarla ilgilenen filozoflar insanda bulunan etik duyarlılığın nedeniyle ilgilenmişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Shaftesbury, Thomas Hobbes’un kendini sevmenin insanın en temel güdüsü olduğu savına karşı çıkarken temel dayanak olarak neyi alır?

Etik duyarlık

Duygu

Ahlak

Mutluluk

Bilinçli eylem

Açıklama:

Belirli bir insan anlayışının etik görüşler üzerindeki etkisini görebileceksiniz.
Shaftesbury, kendini sevmeyi iyilikten daha aşağıda görmektedir. İnsanda doğal olarak bulunan etik duyarlık kendini sevme durumundan daha değerlidir. Dolayısıyla doğru yanıt seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Ahlâki algıların beğeniler ve duyular arasında sınıflandırılması gerektiği görüşü aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

David Hume

Shaftesbury

Thomas Hobbes

Francis Hutcheson

John Locke

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
David Humme 18. Yüzyılda etik duyarlılığın kaynağıyla ilgili tartışmalara katılan düşünürlerden biridir. Ona göre ahlak algıları anlama yetisinin işlemleri arasında değil, beğeniler ve duyular arasında sınıflandırılmalıdır. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Immanuel Kant saf aklın ilgilendiği idelerden temel olarak hangisine yatıt bulmaya çalışmıştır?

Tanrı

Ruh

Evren

Sonsuzluk

Özgürlük

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.
Kant, “insan özgür müdür, değil midir?”, “özgürlük var mıdır, yok mudur?” şeklinde sorulan soruyu, değştirerek “özgürlük nedir?” diye sormuştur. Temel ide olarak özgürlüğü merkeze koymuştur. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Eylemlerin doğruluğunun ve değerinin kişilere sağladığı fayda ile ölçülmesi gerektiği görüşü aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Immanuel Kant

John Stuart Mill

David Hume

Francis Hutcheson

Anthony Ashley Cooper

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
John Stuart Mill etik alanında faydacılığı benimsemiş düşünürlerden biridir. Faydayı temele koyduğu için eylemlerin doğruluğunu da fayda ile ilişkilendirmiştir. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Aydınlama döneminde, etik sorunların dinden ayrı ele alınması yönünde adım atan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Bacon

Kant

Hobbes

Hume

Shaftesbury

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Yaygın anlayıştan farklı olarak Bacon ahlak sorunlarının temeline bilgiyi koyan bir bakışla ele almanın önemini vurgulamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Bacondan sonra gelen filozof Thomas Hobbes hangi konuya daha ağırlık vermiştir?

İnsan dünyasının siyasetle ilgili sorunlarına

Etik sorunların dinden ayrı ele alınması sorununa

Dinde aranan iyinin bu dünyadan kopuk oluşu sorununa

İyi ve yararlı kavramlarının birlikte ele alınma sorununa

Ahlaklı olmanın koşulunun din olmadığı sorununa

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
İnsan dünyasının siyasetle ilgili sorunlar›na öncelik veren Thomas Hobbes’un (1588-1679) etik sorunlara ilgisi dolaylı şekildedir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

"İnsan herşeyden önce kendi varlığını ayakta tutmaya, koruyup sürdürmeye çalışır, bu onun güdüsüdür; herkes ister istemez birbirinin düşmanıdır; herkesin herkese karşı savaşı vardır" gibi eylemleri yöneten ilke hangisidir ve hangi filozofa aittir?

Kendini koruma ve savunma içgüdüsü-Hobbes

Toplumsal ve hukuksal ilkeler-Locke

İyiyi ve kötüyü belirleyen haz ve acı-Locke

Ahlak sorunlarının temelindeki bilgi-Bacon

İnsanda doğal olarak bulunan etik duyarlılık-Shaftesbury

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
İnsanın doğal durumu aslında bir savaş durumudur. Bunun çözümü ise insanın yurttaşlık durumuna girmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

18. yüzyılda etik sorunlara eğilen filozoflardan hangisi/hangileri temelde etik duyarlılığın duyguya dayandığını kabul etmiş(ler)dir?

Hutcheson ve Shaftesbury

Hobbes ve Mandeville

Locke ve Aristoteles

Bacon

Kant

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.
İnsanın etik varlık olduğunun ifadesi olan bu duygu insanı iyiye güzele ve doğruya yöneltir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Shaftesbury, Hobbes' un hangi görüşünü kabul etmemiştir?

'Kendini koruma güdüsüyle' belirlenmiş insan anlayışının ve kendini sevmenin insanın en temel güdüsü olduğu savını

İnsanda esas olan ve onu 'başarıya' götüren şeyin 'bencillik' olduğu görüşünü

Hukuka uygun bir toplumsal düzenlemenin ve buna uygun etik ilkelerin koşullarının belirlenmesi gerekliliğini

İnsanın doğuştan etik bir varlık olmadığı savını

Etiği dinden bağımsız şekilde ele alınması gerektiği görüşünü

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.
Shaftesbury, Thomas Hobbes’un “kendini koruma güdüsüyle” belirlenmiş insan anlayışının ve kendini sevmenin insanın en temel güdüsü olduğu savına karşı çıkar. Ona göre kendini sevme, iyilikten daha aşağıda duran bir eğilimdir. İnsanda doğal olarak bulunan bir duygudan gelen etik duyarlık, insanın “kendini koruma ve kendini sevme” güdüsünden daha dikkate değer bir yanıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdaki hangisi Shaftesbury'nin insanlar ile ilgili görüşü değildir?

İnsan kendini sevmeyi toplumun iyiliğinden önce tutar.

İnsanlarda hem bencil içgüdüler hem de özgeci içgüdüler bulunur.

İnsan kendi başına ne iyi ne de kötüdür.

insanın doğal eğilimi yardımseverliğe ve özgeciliğe yöneliktir.

Kişiler için iyi olan şey ile başkalarının iyiliğine olacak şey aras›nda hiçbir çatışma yoktur.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.
Shaftesburry'e göre insan, başkasının acısını ve hazzını kendinde duyar ve toplumun iyiliğini kendini sevmenin üstünde tutarak “iyi” olur.

Doğru Cevap: A

Soru 85

18. yüzyılda hangi filozof aklın, davranışların yönlendirilmesinde ve 'iyi' olanla 'kötü' olanın ayırt edilmesinde yeterli olmadığı ve buna göre ahlak yargılarının akıl yargıları olamayacağı görüşünü savunmuştur?

Hume

Kant

Shaftesbury

Hobbes

Locke

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
"Hume’a göre akıl, davranışların yönlendirilmesinde ve “iyi” olanla “kötü” olanın ayırt edilmesinde yeterli değildir. Ona göre ahlâk yargıları, akıl yargıları olamazlar." s. 75

Doğru Cevap: A

Soru 86

Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli özellikleri olduğunu öne süren Hume'a göre aşağıdakilerden hangisi erdemlerden biri değildir?

İnsanda doğal olarak bulunan bencil duygular gibi özgeci duygular

İyilik severlik ve adalet

Kendimize yararlı olan özellikler

Bize doğrudan doğruya hoş gelen özellikler

Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen özellikler

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.
Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli “özellikler” olduğunu öne süren Hume, erdemleri dörde ayırır: 1) Toplumsal erdemler: İyilikseverlik ve adalet, 2) Kendimize yararlı olan özellikler olan erdemler, 3) Bize doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler, 4) Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Etiğe yön veren, yeniden bağımsız bir bilgi alanı haline getiren, etiği özgürlüğün yasalarına ilişkin bir alan olarak düşünen, özgürlük nedir sorusunu soran felsefeci hangisidir?

Immanuel Kant

David Hume

Jeremy Benthon

John Stuart Mill

john Locke

Açıklama:

Immanuel Kant’ın etiğinin temel dayanaklarını kavrayabileceksiniz.
18. yüzyılda ilkin Hume, ardından da Kant bu sorunun şeklini değiştirerek özgürlük kavramının içeriğine önemli bir açıklık getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

19. yüzyılda John Stuart Mill'in faydacılık ilkesini aşağıdakilerden hangisi en iyi tanımlar?

Mutluluk arzu edilen tek şeydir. Erdemse hazza götüren ve acıdan uzaklaştıran bir araç olduğu için arzu edilmektedir.

Faydacılık kadının insan hakları sorununa eğilmektir.

Hukuk siyaset kültür alanlarında eşitliği savunmaktır.

Etik sorunlara toplumsal koşullar içinde çözüm getirmektir.

Kötü insanlar yoktur, kötü hesap eden insanlar vardır görüşünü benimsemektir.

Açıklama:

Belirli bir insan anlayışının etik görüşler üzerindeki etkisini görebileceksiniz.
Mill’in faydacılığında mutluluk arzu edilen biricik şeydir. Erdemse, aslında hazza götürdüğü ve özellikle acıdan uzaklaştırdığı için arzu edilmektedir. Hazza götürmek için bir araç olan erdemin kendisi de bu nedenle, yani onun sayesinde mutluluğa ulaşıldığı için “iyi”dir.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, Jeremy Bentham’ın etik görüşleri ile ilgili olarak söylenemez?

Eylemlerin doğruluğunun ve değerinin kişiye sağladığı fayda ile ölçülmesi gerektiğini söyler.

Hazlar arasında hem nicelik hem de nitelik bakımından fark vardır.

Bütün canlı varlıkların, doğaları gereği, haz peşinde koşup, acıdan uzaklaşmaya çalıştıklarını ifade eder.

Kişinin çıkarlarının toplumsal çıkar karşısında baskın olduğunu belirtir.

Eylemlerin değerinin ölçüsünün olabildiğince çok sayıda insanın olabildiğince çok mutluluğu olduğunu öne sürer.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Thomas Hobbes’un etik görüşleri çerçevesinde ele alınamaz?

İnsan doğuştan etik bir varlıktır.

İnsanın eylemlerini yöneten ilke, kendini koruma ve sevme içgüdüsüdür.

İnsanın doğal durumu bir savaş durumudur.

Etik dinden bağımsız bir şekilde ele alınmalıdır.

Etik ilkeler akıl yoluyla ortaya konur.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Francis Bacon’ın etik sorunlar hakkında ortaya koymuş olduğu görüşlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İyi kavramını yararlı kavramı ile birlikte ele almıştır.

Din ile felsefenin alanlarını birbirinden ayırmıştır.

Ahlâk sorunlarını temeline bilgiyi koyan bir bakışla ele almıştır.

İyinin bu dünyaya ait olduğunu belirtmiştir.

Ahlâksal olanın kaynağını kişinin mutluluğu olarak belirlemiştir.

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi bir 18. yüzyıl filozofu değildir?

Shaftesbury

Hutcheson

Hume

Bacon

Kant

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi David Hume’un yapmış olduğu değerler ayrımında yer almaz?

Toplumsal erdemler

Kendimize yararlı özellikler olan erdemler

Bize hoş gelen özellikler olan erdemler

Başkalarına hoş gelen özellikler olan erdemler

Kişi özellikleri olan erdemler

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda etik alanındaki farklı yaklaşımları ve bunlar arasındaki bağlantıları görebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi felsefe tarihinde “aydınlanma dönemi” olarak adlandırılmaktadır?

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

20. yüzyıl

21. yüzyıl

Açıklama:

18. ve 19. yüzyılda gelişen etik yaklaşımlar üzerinde etkisi olan filozofları ve onların anlayışlarını tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Aşağıdaki ünlü düşünürlerden hangisi ele aldığı diğer felsefe sorunlarının yanında etik sorunlara da değinmiş, etik sorunların dinden bağımsız şekilde ele alınması yönünde öncü düşünür olmuştur?

Bacon

Hobbes

Hume

Shaftesbury

Locke

Açıklama:

Etik konuları dinden ayırarak, insanla ilgili “iyi”nin araştırılmasının doğru olduğunu düşünen Bacon, “iyi” kavramını yararlı kavramı ile birlikte ele almıştır. Buna ek olarak gerçek erdemin topluma yararlı olan eylemlerde bulunduğunu düşünmüş ve “iyi”nin toplumun bütünüyle olan ilişkisine dikkat çekmiştir. Böylece Bacon “ahlâksal” olanın kaynağını, bütünün iyiliğine yönelmiş olan eylemlerle ilişki içinde belirlemeye çalışmıştır. Bacon’un bu yaklaşımı ilişkilerde belirleyici olan eğilimler üzerinde düşünme yolunu açmıştır. Bu bakımdan kendisinden sonra gelen Hobbes, Locke, Shaftesbury, Hume gibi filozoflara öncülük ettiği söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

I. Toplumsal sorunları toplumsal ve hukuksal bakımdan ele alır. II. Hukuka uygun bir toplumsal düzenlemenin ve buna yardımcı olabilecek etik ilkelerin koşullarını araştırır. III. İnsan, doğasından gelen hiçbir bilgi, kavram ve ilkeye sahip değildir. IV. İyiyi ve kötüyü belirleyen şey, haz ve acıdır. V. İnsan zihni “tabula rasa”dır. Yukarıdakilerden hangisi John Locke'un etik sorunlara bakış açısını yansıtmaktadır?

I, II, III, IV

I, II, III, V

I, II, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

John Locke (1632-1734) da etik sorunları daha çok toplumsal ve hukuksal bakımdan ele alır. Hukuka uygun bir toplumsal düzenlemenin ve buna yardımcı olabilecek etik ilkelerin koşullarını araştırır. Bunun da akıl ve doğal yasa ile olabileceğini düşünür. Locke’a göre insan zihni bir “tabula rasa”dır. İnsan, doğasından gelen hiçbir bilgi, kavram ve ilkeye sahip değildir. İnsanda eylemleri için genel geçer ve zorunlu yargıları çıkarabileceği hiçbir hazır ilke yoktur. İyiyi ve kötüyü belirleyen şey, haz ve acıdır. Haz veren ve acıyı azaltan şey iyi, acıya neden olan şey ise kötüdür. Locke insanların doğuştan sahip oldukları bazı doğal hakları korumak için bir araya gelerek -Hobbes’ta olduğu gibi- toplumu ve onları yönetecek bir “otorite”yi oluşturduğunu düşünür. Doğal yasanın buyurduğunu yapmak, hazzı arttırır, dolayısıyla iyidir. Locke için, “iyilik”, “adalet”, “doğruluk” gibi etik kavramların oluşumu doğrudan doğruya haz ve acı duygulanımlarının sonucudur (Güçlü vd.: 517). Locke, toplum kurallarının zorunlu ve genel geçer (apriori) olmadıkları için, toplumdan topluma değiştiğini ve uzlaşımsal olduğunu belirtmek- tedir. Bu durumda Locke’a göre insanın etik eylemleri konusunda önemli olan şey, “doğal yasa”yla ilgisinde iyinin ve kötünün bilgisidir (Akarsu, 1998:158). Bir toplumda ve bir otorite altında yaşayan insan bu bilgiye uygun hareket ettiğinde iyi ve mutlu yaşamış olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Etik sorunlar“akıl-duygu” ikilemi denen bir tartışmaya zemin hazırlamıştır. Bu tartışmalardan biri insandaki etik boyutun kaynağının akıl olduğunu söyleyen, diğeri ise bu boyutun kaynağının duygu olduğunu savunan iki farklı anlayış ortaya çıkmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu tartışma sonucunda varılan ortak düşüncedir?

İnsanda esas olan ve onu “başarıya” götüren şey “bencillik”tir.

Erdem değerlidir.

Etik boyutun toplumun iyiliğine ve kültürün gelişmesine bir katkısı yoktur.

Bütün insanların erdemli olduğu bir toplum olamaz.

Bencillik, her türlü verimli eylemin kaynağı ve toplum yaşamının gelişmesini sağlayan unsurdur.

Açıklama:

18. yüzyılda Hobbes ve Locke daha çok hukukla ilgisinde bir etik kavramını benimsemiş, aranan kuralların, ilkelerin akılla oluşturulabileceğini belirtmiştir. Hutcheson, Shaftesbury, Hume ise insandaki “etik kategorilerin” (etik boyutun) kaynağının ne olduğunu anlamaya çalışmışlardır. Etik sorunlara bu yönelim, bugün “akıl-duygu” ikilemi denen bir tartışmaya zemin hazırlamıştır. Bu tartışmalardan, biri insandaki etik boyutun kaynağının akıl olduğunu söyleyen, diğeri ise bu boyutun kaynağının duygu olduğunu savunan iki farklı anlayış ortaya çıkmıştır. Ama her iki anlayış da, erdemin değerli olduğunu düşünmüş ve onu insanın doğal bir özelliği ile - akıl ya da duygu ile - temellendirmeye çalışmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi kişilerin eylemlerinde hiçbir çıkar beklemeksizin başkalarını gözeterek eylemde bulunmalarını benimseyen anlayıştır?

Dışduyu

İçduyu

Özgecilik

Ahlaksal duyu

Özyapı

Açıklama:

Özgecilik kişilerin eylemlerinde hiçbir çıkar beklemeksizin başkalarını gözeterek eylemde bulunmalarını benimseyen anlayıştır. İnsanda doğal olarak bulunan bencil duygular gibi “özgeci” duygular da vardır ve bunlar daha önemlidir. Kendi başına ne iyi ne de kötü olabilen insan, toplum içinde yer alır; bundan dolayı o daima başkasıyla birlikte vardır. Bunun için insan, başkasının acısını ve hazzını kendinde duyar ve toplumun iyiliğini kendini sevmenin üstünde tutarak “iyi” olur.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli “özellikler” olduğunu öne süren Hume, erdemleri dörde ayırır. Aşağıdakilerden hangisi Hume'un yapmış olduğu erdem sınıflaması içerisinde yer almaz?

Toplumsal erdemler

Kendimize yararlı olan özellikler olan erdemler

Bize doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler

Asıl erdemler

Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler

Açıklama:

Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli “özellikler” olduğunu öne süren Hume, erdemleri dörde ayırır: 1) Toplumsal erdemler: İyilikseverlik ve adalet, 2) Kendimize yararlı olan özellikler olan erdemler, 3) Bize doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler, 4) Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Kant'ın Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesinde ele aldığı, “Her defasında insanlığa, kendi kişinde olduğu kadar başka herkesin kişisinde de, sırf araç olarak değil, aynı zamanda amaç olarak davranacak biçimde eylemde bulun” görüşünü yansıtan ahlak yasasının buyruğudur?

Kesin buyruk

Ödev buyruğu

Pratik buyruk

Koşullu buyruk

Önkoşul buyruk

Açıklama:

Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesinde de Kant, bu ahlâk yasasını üç buyruk şeklinde dile getirir ve bunlara “kesin buyruk”, “ödev buyruğu” ve “pratik buyruk” adını verir. Buyruğun genelliğinin vurgulandığı “kesin buyruk” şöyle der: “Ancak aynı zamanda genel bir yasa olmasını isteyebileceğin maksime göre eylemde bulun”. Ödevin istisnasızlığının vurgulandığı “ödev buyruğu” da şöyle der: “Eyleminin maksimi sanki senin istemenle genel bir doğa yasası olacakmış gibi eylemde bulun”. İnsan olmanın koşulsuz değerine vurgu yapan “pratik buyruk” ise şöyle dile getirilmiştir: “Her defasında insanlığa, kendi kişinde olduğu kadar başka herkesin kişisinde de, sırf araç olarak değil, aynı zamanda amaç olarak davranacak biçimde eylemde bulun”.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi J. S. Mill'in, hazlar arasında elde edilen mutluluğun yalnız niceliği bakımından değil, niteliği bakımından da fark olduğu görüşünü destekleyen bir düşüncedir?

Kimi mutluluk çeşitleri diğerlerinden daha fazla tercih edilir.

Mutluluk çeşitlerinin her biri aynı oranda tercih edilir.

Düşünce hazları beden hazlarına göre daha çok istenir.

İnsan kendi mutluluğunu kendisi sağlamalıdır.

Ancak özgür insan mutlu olabilir.

Açıklama:

J. S. Mill’e göre de eylemlerimiz mutluluğu sağladığı ölçüde doğrudur. Mutsuzluğa yol açtıklarında ise yanlıştırlar. Ancak, J. S. Mill, hazlar arasında elde edilen mutluluğun yalnız niceliği bakımından değil,niteliği bakımından da fark olduğu görüşündedir. Bundan dolayı kimi mutluluk çeşitleri diğerlerinden daha çok değerli sayılır ve istenir veya tercih edilir. Burada bir hazzın ve onun getirdiği mutluluğun daha tercih edilir veya istenir olmasında şu nokta belirleyicidir: “Deneyip bildikleri iki şeyden birini bütün insanlar - ya da hemen hemen bütün insanlar - daha çok istiyorlar, ona erişmek için daha çok çaba gösteriyorlarsa bu şey ötekinden daha değerlidir”

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi Ahlâk Yasasının üçüncü dile getirilişi olan Pratik Buyruk'ta ifade edilen Kant'ın iyi insana ilişkin görüşüdür?

Bir insan bir eylemde bulunurken amacı karşısındaki insanı özgür kılmaksa

Bir insan bir eylemde bulunurken amacı, karşısındaki insana kendi başına bir amaç olarak muamele etmekse

Bir insan bir eylemde bulunurken amacı doğa nedenselliğini anlamaksa

Bir insan bir eylemde bulunurken amacı çıkarlarına uygun davranmaksa

Bir insan bir eylemde bulunurken amacı karşısındaki insana araç olarak davranmaksa

Açıklama:

İyi istemenin ne olduğunu belirlemekte ise, bize en çok Ahlâk Yasasının üçüncü dile getirilişi olan “pratik buyruk” yardımcı oluyor: “Bir eylemin amacı, insanın değerini -kişinin insan olarak kendi değerini veya başkasının insan olarak değerini- insan olmanın değerini korumaksa; bir insan bir eylemde bulunurken amacı, karşısındaki insana kendi başına bir amaç olarak muamele etmekse, işte bu, iyidir; böyle bir amacı olan isteme iyidir veya iyi istemedir.

Doğru Cevap: B

Soru 103

I. Eylemde bulunanın öznel ilkesidir.
II. Pratik yasadan ayırd edilmelidir.
III. Nesnel ilkeden ayırt edilmelidir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda özellikleri verilen Kan't dönemi kavramıdır?

Ahlak

Vicdan

Sempati

Değer

Maksim

Açıklama:

Maksim, eylemde bulunanın öznel ilkesidir ve nesnel ilkeden, yani pratik yasadan ayırdedilmelidir. İlki, aklın öznenin koşullarına (sık sık bilgisizliğine ya da eğilimlerine) uygun olarak belirlediği pratik kuralı içerir, bundan dolayı da öznenin ona göre eylemde bulunduğuilkedir; yasa ise, her akıl sahibi varlık için geçerli olan nesnel ilke ve ona göre eylemde bulunması gereken ilkedir, yani buyruktur.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi insanda esas olan ve onu “başarıya” götüren şeyin “bencillik” olduğunu belirten 18. yüzyıl felsefecilerindendir?

Bernard de Mandeville

Francis Hutcheson

Shaftesbury

Thomas Hobbes

David Hume

Açıklama:

İnsanın etik boyutu konusunda uç bir düşünceyi ortaya atan Bernard de Mandeville (1670-1733), insanda esas olan ve onu “başarıya” götüren şeyin “bencillik” olduğunu belirtmiştir. 1714 yılında yazdığı “The Fable of the Bees or Private Vices made Public Benefits” (Arı Masalı veya Kamu Yararlarına Dönüştürülmüş Özel Kötülükler) başlıklı kitabında insanın etik yanını yadsır. Ona göre, etik boyutun toplumun iyiliğine ve kültürün gelişmesine bir katkısı yoktur. Ayrıca bütün insanların erdemli olduğu bir toplum da olamaz. Bencillik, her türlü verimli eylemin kaynağı ve toplum yaşamının gelişmesini sağlayan unsur- dur

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aydınlanmayı “insanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan kurtulmasıdır” diyerek tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Francis Bacon

Immanuel Kant

Thomas Hobbes

John Locke

Macit Gökberk

Açıklama:

“Aydınlanma” kavramının içeriğini ve aydınlanmanın insan için önemini en özlü şekilde dile getiren filozof Immanuel Kant’tır. Kant’a göre aydınlanma: “insanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan kurtulmasıdır” Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

İnsanın tüm eylemlerini yöneten ilke, “kendini koruma ve sevme içgüdüsü”dür,düşüncesini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Thomas Hobbes

John Locke

Bernard de Mandeville

Francis Bacon

Immanuel Kant

Açıklama:

Hobbes’a göre insanın tüm eylemlerini yöneten ilke, “kendini koruma ve sevme içgüdüsü”dür. Dolayısıyla insanın doğal yapısında başkalarını gözeterek eylemde bulunma eğilimi yoktur. Doğal durumu/yapısı gereği bencil olan insan, diğer insanlarla yaşarken yalnızca kendini düşünür. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Bernard de Mandeville'in düşüncesidir?

“iyilik”, “adalet”, “doğruluk” gibi etik kavramların oluşumu doğrudan doğruya haz ve acı duygulanımlarının sonucudur

“insan, her şeyden önce kendi varlığını ayakta tutmaya, koruyup sürdürmeye çalışır; bu, onun ana güdüsüdür; onun bütün eylemlerini belirleyen, bu güdüdür

insanda esas olan ve onu “başarıya” götüren şey “bencillik”tir.

Etik konuları dinden ayırarak, insanla ilgili “iyi”nin araştırılmasının doğru olduğunu düşünmüştür.

“Aydınlanma” kavramını, “insanın düşünme ve değerlemede din ve geleneklere bağlı kalmaktan kurtulup kendi aklı, kendi görgüleri ile hayatını aydınlatmaya girişmesi” olarak ifade etmektedir

Açıklama:

İnsanın etik boyutu konusunda uç bir düşünceyi ortaya atan Bernard de Mandeville , insanda esas olan ve onu “başarıya” götüren şeyin “bencillik” olduğunu belirtmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

İnsanda doğal olarak etik duyarlık bulunduğunu düşünen “iyi ve kötü”yle ilgili duygunun da bu doğal yapıdan gelen “ahlâk duy(g) usu”ndan doğduğu görüşünde olan düşünür aşağıdakilerden hangisidiR?

Kant

Bacon

Locke

Shaftesbury

Hobbes

Açıklama:

İnsanda doğal olarak etik duyarlık bulunduğunu düşünen Shaftesbury (1671-
1713), “iyi ve kötü”yle ilgili duygunun da bu doğal yapıdan gelen “ahlâk duy(g)
usu”ndan doğduğu görüşündedir. Shaftesbury bu duy(g)unun, insandaki beş duyunun yanında altıncı bir duyu gibi iş gördüğünü düşünür. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Shaftesbury, Thomas Hobbes’un hangi düşüncesine karşı çıkar?

“Kendini koruma güdüsüyle” belirlenmiş insan anlayışının ve kendini sevmenin insanın en temel güdüsü olduğu savına

“Doğal hukuk” görüşüyle bağlantılı bir etik anlayışına

Etik konuları dinden ayırmasına

"İnsan, doğasından gelen hiçbir bilgi, kavram ve ilkeye sahip değildir" savına

"İnsanda doğal olarak etik duyarlık bulunduğu"savına

Açıklama:

Shaftesbury, Thomas Hobbes’un “kendini koruma güdüsüyle” belirlenmiş insan anlayışının ve kendini sevmenin insanın en temel güdüsü olduğu savına karşı çıkar. Ona göre kendini sevme, iyilikten daha aşağıda duran bir eğilimdir. İnsanda doğal olarak bulunan bir duygudan gelen etik duyarlık, insanın “kendini koruma ve kendini sevme” güdüsünden daha dikkate değer bir yanıdır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 110

"Eylemlerdeki istemeyi belirleyen şey akıl değil, duygudur. Tıpkı evrendeki
uyumun güzelliğini içduyuyla algılamamız gibi erdemli olmayı ve eylemleri tanıyıp onaylamamızı sağlayan etik bir duyu vardır" düşüncesi hangi düşünüre aittir?

Shaftesbury

Francis Hutcheson

David Hume

Immanuel Kant

John Locke

Açıklama:

Francis Hutcheson’a göre eylemlerdeki istemeyi belirleyen şey akıl değil, duygudur. Tıpkı evrendeki uyumun güzelliğini içduyuyla algılamamız gibi erdemli olmayı ve eylemleri tanıyıp onaylamamızı sağlayan etik bir duyu vardır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli “özellikler” olduğunu öne
süren Hume, erdemleri dörde ayırır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Toplumsal erdemler

Kendimize yararlı olan özellikler olan erdemler

Bize doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler

Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen özellikler olan erdemler

Doğuştan gelen erdemler

Açıklama:

Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli “özellikler” olduğunu öne
süren Hume, erdemleri dörde ayırır:
1) Toplumsal erdemler: İyilikseverlik ve adalet,
2) Kendimize yararlı olan özellikler olan erdemler,
3) Bize doğrudan doğruya
hoş gelen özellikler olan erdemler,
4) Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen
özellikler olan erdemler. Bunlar arasında asıl erdem ya da tam erdem olma özelliğinin toplumsal erdemlerde bulunduğunu düşünür.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 112

Immanuel Kant, kendisini dogmatik uykularından uyandıranın aşağıdakilerden hangi düşünür olduğunu belirtmiştir?

John Stuart Mill

Jeremy Bentham

David Hume

Francis Hutcheson

Thomas Hobbes

Açıklama:

David Hume, kendisinden sonra gelen filozofları, özellikle Jeremy Bentham,
Immanuel Kant ve John Stuart Mill’i etkilemiştir. Öyle ki felsefede ve etikte bir dönüm noktası olan Immanuel Kant, kendisini dogmatik uykularından uyandıranın Hume olduğunu belirtmiştir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 113

“Ancak aynı zamanda genel bir yasa olmasını isteyebileceğin maksime göre eylemde bulun” söylemi Kant'ın ahlak yasasını dile getirdiği buyruklardan hangisine aittir?

Ödev buyruğu

Kesin buyruk

Pratik buyruk

Koşullu buyruk

Koşulsuz buyruk

Açıklama:

Buyruğun genelliğinin vurgulandığı “kesin buyruk” şöyle der: “Ancak
aynı zamanda genel bir yasa olmasını isteyebileceğin maksime göre eylemde bulun”.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Özgürlük Üzerine ve Kadının Köleleşmesi adlı eser hangi düşünüre aittir?

John Stuart Mill

Kant

Hume

Hobbes

Bentham

Açıklama:

J. S. Mill, toplum sorunlarına, iktisat ve politika konularına, özgürlük ve kadınla ilgili sorunlara eğilmiştir. Bu bakımdan Özgürlük Üzerine ve Kadının Köleleşmesi adlı eserleri dikkate değerdir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 115

“Aydınlanma” kavramının içeriğini ve aydınlanmanın insan için önemini en özlü şekilde dile getiren filozof kimdir?

Immanuel Kant

Francis Bacon

Thomas Hobbes

John Locke

David Hume

Açıklama:

“Aydınlanma” kavramının içeriğini ve aydınlanmanın insan için önemini en özlü şekilde dile getiren filozof Immanuel Kant’tır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıdaki filozoflardan hangisine göre insan zihni bir “tabula rasa”dır?

Thomas Hobbes

John Locke

Francis Bacon

Immanuel Kant

David Hume

Açıklama:

John Locke’a göre insan zihni bir “tabula rasa”dır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 117

I. Etik sorunları daha çok toplumsal ve hukuksal bakımdan ele alır.
II. İnsan, doğasından gelen hiçbir bilgi, kavram ve ilkeye sahip değildir.
III. İyiyi ve kötüyü belirleyen şey, haz ve acıdır.
Yukarıda verilen ünlü filozof John Locke'a ait düşüncelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 118

I. İnsan, her şeyden önce kendi varlığını ayakta tutmaya, koruyup sürdürmeye çalışır.
II. İnsanın doğal durumu (status naturalis) aslında bir savaş durumudur.
III. İnsan, doğuştan etik bir varlık değildir.
Yukarıdaki düşüncelerden hangisi/hangileri ünlü düşünür Thomas Hobbes'a aittir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hobbes’a göre “insan, her şeyden önce kendi varlığını ayakta tutmaya, koruyup
sürdürmeye çalışır; bu, onun ana güdüsüdür; onun bütün eylemlerini belirleyen, bu güdüdür. Bu da insanı doğa nimetlerinden elden geldiğince çok yararlanmaya sürükler. Ama bu yüzden de herkes, ister istemez, birbirinin düşmanı
olur ve ‘herkesin herkese karşı savaşı’ (bellum omnium contra omnes) başlar.
Bu durumda ‘insan, insanın kurdu’ (homo homini lupus) olur (Gökberk, 2005:
252). Böylece Hobbes’a göre insanın tüm eylemlerini yöneten ilke, “kendini koruma ve sevme içgüdüsü”dür. Dolayısıyla insanın doğal yapısında başkalarını
gözeterek eylemde bulunma eğilimi yoktur. Doğal durumu/yapısı gereği bencil
olan insan, diğer insanlarla yaşarken yalnızca kendini düşünür. İnsanda doğal
olarak bulunan “kendini koruma güdüsü”, başkasıyla ilişki durumunda bir tehdit ve tehlike oluşturur, yani savaş durumuna yol açar. İnsanın doğal durumu
(status naturalis) aslında bir savaş durumudur. Bunun çözümü ise insanın yurttaşlık durumuna (status civilis) girmesidir (Gökberk, 2005: 253). Bu da yasal
düzenlemeler yapmayı ve “devlet kurmayı” gerektirmektedir. Hobbes, kendini
koruma içgüdüsü ile hareket eden insanın, barışı sağlamak için insanlararası
ilişkiler alanında bazı ilkeleri akıl yolu ile ortaya koyması gerektiğini söyler.
Hobbes için insan, doğuştan etik bir varlık değildir; etik ilkeler, türün yararı
için, akıl yoluyla ortaya konulur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

“The Fable of the Bees or Private Vices made Public Benefits” (Arı Masalı veya Kamu Yararlarına Dönüştürülmüş Özel Kötülükler) başlıklı kitap hangi düşünüre aittir?

John Locke

Bernard de Mandeville

Francis Bacon

Thomas Hobbes

Immanuel Kant

Açıklama:

Bernard de Mandeville (1670-1733), insanda esas olan ve onu “başarıya” götüren şeyin
“bencillik” olduğunu belirtmiştir. 1714 yılında yazdığı “The Fable of the Bees
or Private Vices made Public Benefits” (Arı Masalı veya Kamu Yararlarına Dönüştürülmüş Özel Kötülükler) başlıklı kitabında insanın etik yanını yadsır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 120

An Inquiry Concerning Virtue or Merit (Erdem ya da Liyakatla İlgili Araştırma) adlı eserinde etik ayrımların bu altıncı duyu yoluyla yapıldığını ileri süren düşünür kimdir?

Thomas Hobbes

Francis Hutcheson

Shaftesbury

Bernard de Mandeville

John Locke

Açıklama:

Shaftesbury bu duy(g)unun, insandaki beş duyunun yanında altıncı bir duyu gibi iş gördüğünü düşünür. An Inquiry Concerning
Virtue or Merit (Erdem ya da Liyakatla İlgili Araştırma) adlı eserinde etik ayrımların bu altıncı duyu yoluyla yapıldığını ileri sürer. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 121

David Hume, erdemleri kaç gruba ayırmaktadır?

Açıklama:

Erdemlerin ve kötülüklerin, övülen ve yerilen belli “özellikler” olduğunu öne
süren David Hume, erdemleri dörde ayırır: 1) Toplumsal erdemler: İyilikseverlik ve adalet, 2) Kendimize yararlı olan özellikler olan erdemler, 3) Bize doğrudan doğruya
hoş gelen özellikler olan erdemler, 4) Başkalarına doğrudan doğruya hoş gelen
özellikler olan erdemler. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 122

Saf Aklın Eleştirisi, Pratik Aklın Eleştirisi ve Yargıgücünün
Eleştirisi gibi üç büyük eser kime aittir?

John Locke

Bernard de Mandeville

Francis Hutcheson

David Hume

Immanuel Kant

Açıklama:

Kant, felsefe tarihindeki vazgeçilemez yerini özellikle üç büyük eseriyle sağlamıştır. Bunlar Saf Aklın Eleştirisi, Pratik Aklın Eleştirisi ve Yargıgücünün Eleştirisi’dir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 123

Özgürlük Üzerine ve Kadının Köleleşmesi adlı eserleri ile toplum sorunlarına, iktisat ve politika konularına, özgürlük ve kadınla ilgili sorunlara eğilen ünlü düşünür kimdir?

John Stuart Mill

Immanuel Kant

David Hume

Francis Hutcheson

Thomas Hobbes

Açıklama:

John Stuart Mill toplum sorunlarına, iktisat ve politika konularına, özgürlük ve kadınla ilgili sorunlara eğilmiştir. Bu bakımdan Özgürlük Üzerine ve Kadının Köleleşmesi adlı eserleri dikkate değerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 124

Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesinde de Kant, ahlâk yasasını kaç adet buyruk şeklinde dile getirmektedir?

Açıklama:

Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesinde de Kant, bu ahlâk yasasını üç buyruk
şeklinde dile getirir ve bunlara “kesin buyruk”, “ödev buyruğu” ve “pratik buyruk”
adını verir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 125

Felsefe tarihinde "aydınlanma dönemi" olarak adlandırılan dönem aşağıdakilerden hangisidir?

16. yüzyıl

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

20. yüzyıl

Açıklama:

18. yüzyıl, felsefe tarihinde “aydınlanma dönemi” veya “felsefe yüzyılı” olarak adlandırılan bir dönemdir. Bunun nedeni 18. yüzyılda ilkin İngiltere’de başlayıp daha sonra Fransa’da ve ardından da Almanya’da görülen düşünce hareketidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 126

Aşağıdaki filozoflardan hangisi insanın tüm eylemlerini yöneten ilkenin, kendini koruma ve sevme içgüdüsü olduğunu ileri sürmektedir?

Locke

Hobbes

Hume

Kant

Bacon

Açıklama:

Hobbes’a göre insanın tüm eylemlerini yöneten ilke, “kendini koruma ve sevme içgüdüsü”dür. Dolayısıyla insanın doğal yapısında başkalarını gözeterek eylemde bulunma eğilimi yoktur. Bu durumda ‘insan, insanın kurdu’ olur. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 127

Aşağıdaki filozoflardan hangisi insanın etik boyutu konusunda uç bir düşünceyi ortaya atarak, insanda esas olan ve onu başarıya götüren şeyin “bencillik” olduğunu belirtmektedir?

Mandeville

Kant

Bacon

Hume

Locke

Açıklama:

İnsanın etik boyutu konusunda uç bir düşünceyi ortaya atan Bernard de Mandeville (1670-1733), insanda esas olan ve onu “başarıya” götüren şeyin “bencillik” olduğunu belirtmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 128

Çalışmalarıyla etiğe yön vererek etiği yeniden bağımsız bir bilgi alanı haline getiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Hobbes

Hutcheson

Shaftesbury

Kant

Hume

Açıklama:

18. yüzyılda felsefe tarihinde genel olarak felsefenin bütünü bakımından tam bir dönüm noktası olan Immanuel Kant (1704 - 1804), aynı zamanda etik tarihi bakımından da önemli bir dönüm noktasıdır. Çalışmalarıyla etiğe yön vererek etiği yeniden bağımsız bir bilgi alanı haline getiren düşünür Kant'tır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 129

Aşağıdaki filozoflardan hangisi özellikle kadının insan hakları sorununa eğilerek kadının hukuk, siyaset ve kültür alanlarında eşitliğini savunmaktadır?

Francis Hutcheson

Antony Ashley Cooper

David Hume

John Locke

John Stuart Mill

Açıklama:

19. yüzyılda James Mill’in oğlu olan John Stuart Mill (1806-1873), Locke ve Hume’un başlattığı çizgiyi izlemiştir. Babası tarafından eğitilen ve çok küçük yaşlarda geniş bilgi donanımı edinen J. S. Mill, toplum sorunlarına, iktisat ve politika konularına, özgürlük ve kadınla ilgili sorunlara eğilmiştir. Özellikle kadının insan hakları sorununa eğilerek kadının hukuk, siyaset ve kültür alanlarında eşitliğini savunması önemlidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 130

Aşağıda Shaftesbury ile ilgili verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Bencil içgüdüler ile özgeci içgüdüler arasında kesin bir ayrım yapmıştır.

Hutcheson’un aksine insanda bulunan etik duyarlılığın temelinde bir duygunun bulunmadığı düşüncesine sahiptir.

Hobbes’in “kendisini koruma güdüsüyle” belirlenmiş insan anlayışını benimsemiştir.

Kendini sevmenin insanın en temel güdüsü olduğunu savunmuştur.

Bencilliğin, her türlü verimli eylemin kaynağı olduğunu ileri sürmüştür.

Açıklama:

Shaftesbury’nin bencil içgüdüler ile özgeci içgüdüler arasında kesin bir ayrım yapması, etik duyarlığı sağlayan duy(g)uyu (moral sense) eylemlerin değerlendirilmesinde bir ölçüt olarak ele alması ve bir kişi için iyi olan ile herkes için iyi olan arasında bulduğu uyum, kendisinden sonra gelen filozofları önemli oranda etkilemiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 131

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi Immanuel Kant'ın görüşünü yansıtmaktadır?

Ahlak algılarının anlama yetisinin işlemleri arasında değil, beğeniler ve duyular arasında sınıflandırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

İnsanın kendi eylemlerini, genel iyiliğe yaptığı katkı ile ölçme değerlendirmelerinin toplamına vicdan denildiğini belirtmiştir.

Kişinin kendi çıkarına uymasa bile toplumun iyiliğine uygun olan durumları kabul etmesinin nedeninin sempati duygusu olduğunu ileri sürmüştür.

Bir eylemin değerini temelindeki istemeye bağlı tutmuştur.

Aklın, davranışları yönlendirmede ve iyi ile kötüyü ayırmada yeterli olmadığını savunmuştur.

Açıklama:

Kant’ta bir eylemin değeri temelindeki istemeye bağlıdır. Kant’a göre “dünyada, dünyanın dışında bile, iyi bir istemeden başka kayıtsız şartsız iyi sayılabilecek bir şey düşünülemez. İyi isteme Ahlâk Yasasının ya da kesin buyruk, ödev buyruğu ya da pratik buyrukta niteliği belirlenen istemedir. Ahlâklılığın ölçütü de bu nitelikteki istemedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 132

Aşağıdaki ifadelerden hangisi David Hume'un görüşünü yansıtmaktadır?

Erdemli insanı, daha büyük hazza erişmek için acıyı üzerine almaya hazır olan kimse olarak kabul etmiştir.

İnsanın kendi mutluluğunun, birlikte yaşadığı ve eylemlerinden etkilendiği diğer insanların da mutluluğuna bağlı olduğunu belirtmiştir.

Kötü insanın bulunmadığını, ancak kötü hesap eden insanlar olduğunu savunmuştur.

Eylemlerin doğruluğunun ve değerinin kişilere sağladığı fayda ile ölçülmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

İnsanın kendi eylemlerini, genel iyiliğe yaptığı katkı ile ölçme değerlendirmelerinin toplamına vicdan denildiğini belirtmiştir.

Açıklama:

Hume’un sempati duygusu ile birlikte düşündüğü bir diğer kavram da “vicdan”dır. Hume, başkalarının eylemlerini sempati sayesinde, toplumun iyiliğine yaptığı etkiyle tartma alışkanlığı sonucunda, insanın kendi eylemlerini de genel iyiliğe yaptığı katkı ile ölçme alışkanlığı edindiğini, bu değerlendirmelerin toplamına vicdan denildiğini belirtir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 133

Aşağıdaki filozoflardan hangisi insanların başkalarının haz ve acılarını da kendi haz ve acıları gibi hissetmelerini sağlayan “sempati” duygusu üzerinde durmuştur?

Shaftesbury

Hutcheson

Hume

Kant

J.S. Mill

Açıklama:

David Hume insanların başkalarının haz ve acılarını da kendi haz ve acıları gibi hissetmelerini sağlayan “sempati” duygusu üzerinde durmuştur. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 134

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi Bentham'ın görüşünü yansıtmaktadır?

Bütün insanların erdemli olduğu bir toplumdan söz edilemeyeceğini ileri sürmüştür.

İnsanın kendi mutluluğunun, birlikte yaşadığı ve eylemlerinden etkilendiği diğer insanların da mutluluğuna bağlı olduğunu belirtmiştir.

Ahlak yasasını kesin buyruk, ödev buyruğu ve pratik buyruk olarak üç buyruk şeklinde dile getirmiştir.

Etiği özgürlüğün yasalarına ilişkin bir alan olarak düşünmüştür.

Etiği ahlak öğretisi olarak kabul etmiştir.

Açıklama:

Bentham’a göre, “kötü insanlar yoktur ama kötü hesap eden insanlar vardır”. İnsanın kendi mutluluğu, birlikte yaşadığı ve eylemlerinden etkilendiği diğer insanların da mutluluğuna bağlı olduğundan, insan yine kendi mutluluğu için “olabildiğince çok sayıda insanın olabildiğince çok mutluluğunun” sağlanmasına çalışmalıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdaki filozoflardan hangileri 20 yüzyılda değerler etiğinin temsilcileri arasında yer alır?

Sokrates

Platon

Max Scheler

David Hume

John Stuart Mıll

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Değerler etiği görüşü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Değerler kendi başlarına vardır.

Değerlerin bilgisine ulaşmak mümkündür.

Değerler etiği fenomenoloji akımın görüşleri temel alır.

Değerler öznel ve görelidir.

Değerler etiği görüşleri Kant’ın nesnelcilik görüşlerini esas alır.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Max Scheler’in değerler etiği görüşüne göre aşağıdakilerden hangisi yüksek değerler arasında yer alır?

Sağlıklı olma

Yararlı değerler

Ekonomik değerler

Kültür değerleri

Kişi değerleri

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 4

İoanna Kuçuradi’nin değer ve etik görüşünün, Nicolai Hartman’ın ve Max Scheler’in etik görüşünden en büyük farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Değerler bilgisine ulaşmak mümkündür.

Değerleri ele alırken kuramsal bakışın ve ontolojik bakışın yeterli olmadığını düşünür ve değerleri antropolojik bakış açısıyla ele alması.

Değerler kendilerini yaşatan bireylerden bağımsız olarak vardırlar.

Değerlerin kişiden kişiye değişmeyeceğini nesnel değerler olduğunu savunması.

Değerlerin, insanın varlığa kattı bir boyut olduğunu savunması.

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Tıp etiğinin ortaya çıkmasındaki en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

Yapılan işlerin teknik açıdan etkili bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için

Hekimlik sanatına doğrudan etki edeceği için

Hangi hastalara öncelik verileceğini belirleyebilmek ve her ne koşulda olursa hastaları daha uzun yaşatabilmek için

Hasta sayısı arttığı için

Hekimlik bilincini geliştirmek için

Açıklama:

Meslek etiklerinin ana savlarını ve sorunlarını anlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Meslek Etikleri ile ilgili ana sorun aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanın değerini çiğneyen ya da onuruna zarar veren eylemlerin yani etik özünün gözden kaçırılması

Pratik etik ile meslek etiklerinin yeteri kadar aydınlatıcı olmaması

Meslek etik kodlarının yeterince geliştirilmemesi

Meslek etiği ilkelerinin iş yaşamında yeterince içselleştirilmemesi

Herhangi bir meslekle ilgisi olmayan meslek etiklerinin geliştirilmesi

Açıklama:

Meslek etiklerinin ana savlarını ve sorunlarını anlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdaki düşüncelerden hangisi metaetiğin doğmasına neden olmuştur?

Etiğin alanın çok dar olması düşüncesi

Meslek alanlarında da etiğe ihtiyaç duyulması

Etik kavramların tanımlanabilir nitelikte olması

Pozitif bilimler dışında bütün bilgi alanlarının metafizik kabul edilmesi görüşü

Etiğin günlük hayatta yeterince kullanılmıyor olması

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Ölüm cezasına karşı olanlar aşağıdakilerden hangisini söylemiş olamaz?

Kutsal olan yaşam hakkının ihlali olduğunu

Suçlunun, iyileşme umudunu kaldırdığını

İddia edildiği gibi caydırıcı etkisinin olmadığını

Verilen hatalı kararlardan geri dönüş olanağı olmadığını

Ölüm cezasının bilinen en eski (adalet) ilkesi olduğunu

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi uygulamalı etiğin ele aldığı konular arasında yer almaz?

Teorik bilgilerin doğrulanabilirliği

Ölüm cezası

İşkence

Kürtaj

Genetik araştırmalar

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Meslek etiklerinin doğmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Etiğin metafizik olarak kabul görmesini engellemek için

Mesleklerde karşılaşılan sorunlar ve var olan sorunların farkına varılması

Etiğin de pozitif bilgiler sunabileceğini ispatlamak için

Etik alanının genişletilmek istenmesi

Etiğin günlük hayatta kullanılmak istenmesi

Açıklama:

Meslek etiklerinin ana savlarını ve sorunlarını anlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Ötanazi, kürtaj, pornografi, savaş, şiddet, kadın sorunları gibi sorunlar aşağıdakilerden hangisinin kapsamına girmektedir?

Uygulamalı etik

Değerler etiği

Çözümleme

Temellendirme

Meslek etiği

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.
Etiğin özgürlük, ödev, etik bilgi, etik doğru, değerler, değerlendirme gibi geleneksel konu ve sorunlarının yanında, daha önce etikle ilgili görülmeyen kimi yeni konular/sorunlar da etiğin ilgi alanına girdi. Ötanazi, kürtaj, pornografi, savaş, şiddet, kadın sorunları vb. sorunlar da etik çerçevesinde ele alınmaya başlandı. Bunlara ya da bunlarla uğraşan etiğe pratik etik ya da uygulamalı etik denildi. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

I. Değerlerin ontolojik özelliği üzerinde duran görüşler.II. Etik terimlerin ne anlama geldiğini ortaya koyan görüşler.III. Değerlerin bilgisi üzerinde duran görüşler.IV. Değerlerin kendi başına var olduğunu, bilgilerine ulaşmanın da olanaklı olduğunu söyleyen görüşlerV. Etikte nesnelciliği savunan görüşler.Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri değerler etiği kapsamına girmektedir?

I ve II

Yalnız I

I, II ve V

I, III, IV ve V

Hepsi

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
“Değerler etiği” denen etik yaklaşım içinde yer alan görüşlerinin, özellikle değerlerin ontolojik özelliği ve bilgisi üzerinde durdukları ve değerlerin kendi başına varolduğunu, bilgilerine ulaşmanın da olanaklı olduğunu söyleyen görüşler oldukları söylenebilir. Bu açıdan, günümüz etik tartışmaları çerçevesinden bakıldığında, değerler etiği görüşleninin etikte “nesnelciliğin” temsilcileri olduklarını ve değerlerin “öznel” ve “göreli” olduğunu savunanların karşı kutbunda yer aldıklarını söylemek mümkündür. İkinci seçenekte yer alan 'etik terimlerin ne anlama geldiğini ortaya koymak' ise çözümlemenin tanımıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Değerleri bilmemizi sağlayan yetiyi değer duygusu ile tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Aristotales

Kant

Scheler

Hartmann

Kuçuradi

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Scheler bilgisel a priori yanında, duyguyla ortaya çıkan apaçık, kesin bilme anlamına gelen bir “duyusal a priori”den söz eder. Değerlerin insandaki taşıyıcıları duygulardır. Değerler “değer duygusu” aracılığıyla bilinir. Ahlak alanında söz konusu olan duygu “değer duygusu”dur. “Değer duygusu” Scheler tarafından “tekil anlamda değeri” görmek, tanımak anlamında kullanılır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Korku ve cesaret taşıyıcıları bakımından Scheler'a göre hangi değer grubuna girer?

Kişi değerleri

Estetik değerler

Vital değerler

'Şey' lerin taşıdığı değerler

Göreli değerler

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Dğerler “taşıyıcıları” bak›mından üç gruba ayrılabilirler: (1) Kişi değerleri, (2) vital değer(ler) ve (3) “şey”lerin taşıdığı değer(ler). Birinci grupta iyi-kötü, sevgi nefret gibi kişinin taşıyıcısı olduğu değerlerdir. İkinci gruptaki değerler ise sağlıklı olma-hasta olma, bitkin-dinç olma, gürbüz-cılız olma gibi temelini canlı varlık dünyasında bulan değer(ler)dir. Üçüncü grubu oluşturan ise hoş, yararlı gibi değerlerle,kültür değerleri, ekonomik ve estetik değer(ler)dir. Örnekte verilen korku ve cesaret , iyi ve kötü gibi kişinin taşıyıcısı olduğu kişi değerlerindendir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Hartmann'ın, "değer duygusunun eksikliği ya da değer için yetisizlik" olarak tanımladığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Değer duygusu

Değer körlüğü

Değer yanılsaması

Değer bilinci

Değer çatışması

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Hartmann değer körlüğünü şöyle tanımlar: Değer yanılsamasının ‘sıradan saf negatif biçimi, değer için yetisizlik’. Ama değer körlüğü değer yanılsaması değildir, ‘yalnızca değer duygusunun eksikliğidir’.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Değerlerin eserlerle veya kişilerin yaptıklarıyla gerçekleştirilen insan fenomenleri olduğunu,insanın tek tek kişilerle gerçekleştirilen varlık yapısı olanakları olduğunu söyleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Scheler

Kant

Kuçuradi

Hartmann

Aristotales

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Kuçuradi “bir şeyin bir çeşit özelliği”, “kendisiyle aynı cinsten şeyler arasında özel yeri” olan “değer”in, “var olan imkânlar” olan “değerler”den farkını ortaya koyarak yola çıkar. “Değerler”in eserlerle veya kişilerin yaptıklarıyla gerçekleştirilen insan fenomenleri olduğunu; insanın, tek tek kişilerce gerçekleştirilen varlık yapısı olanakları olduğunu söyler. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

I. Tanımcı KuramlarII. Sezgici ya da Doğalcı Olmayan KuramlarIII. Bilişselci ve Betimleyici Olmayan KuramlarYukarıdakilerden hangisi veya hangileri meta-etik kuramlarındandır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız III

Hepsi

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
20. yüzyıl etiğinde ağırlıkı bir yeri olan meta-etik kuramlarına toplu olarak bakıldığında ise, bunlar üç gruba ayrılabilmektedir: (1) “Temel etik ve değer yargılarının her durumda temellendirilebileceğini” savunan Tanımcı Kuramlar; (2) temel ilkelerimiz ve değer yargılarımızın sezgisel ve kendiliğinden apaçık olduğunu savunan Sezgici ya da Doğalcı Olmayan Kuramlarla; (3) “değer ve etik yargılarının şeylere, kişilere ve eylemlere nitelikler yükleyen (veya onların varlığını reddeden) ifadeler veya iddialar olmadığını savunan Bilişselci ile Betimleyici Olmayan Kuramlar. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Etiğin bilgisel olamayacağını, felsefe içinde yer almayacağını savunan felsefecilere örnek olarak aşağıdakilerden hangisi verilebilir?

H.Reichenbach

W.Frenkena

K.Nielsan

M.Hare

K.Baier

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Kimi felsefeciler etiğin bilgisel olamayacağını, felsefe içinde yer alamayacağını söylerken; kimi felsefeciler etik -analitik bakış açısından- yalnızca meta-etik olabilir derken; kimileri de “metaetik çözümlemelere ve bu çözümlemelerle ortaya konan bilgilere dayanan, ama bu çözümlemeleri yalnızca başlangıç noktası olarak kabul eden, hem meta hem de normatif yanları olan bir etik kurmaya girişmişlerdir. Birincilere örnek olarak, “ahlâk kurallarının (etiğin) bilgisel olmadığını”, “ahlâk buyruklarına isteyerek uyulduğunu, onları ifade edenin isteyerek aldığı kararları dile getirdiğini”, “bilgiyi örnek alan bir etik kurmanın olanaksız” olduğunu ileri süren H. Reichenbach verilebilir. Diğer seçenekler ikinci ve üçüncü kümede yer alan düşünürlerdir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıda verilen maddelerden hangisi Hartmann etiğindeki "değerin yanlış tanınması" olarak açıklanan kavramdır?

Değer körlüğü

Değer duygusu

Değer bilinci

Değer çatışması

Değer yanılsaması

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Değer yanılsaması ‘değerin yanlış tanınmasıdır. Değer yanılsaması değer duygusuna bağlı değildir, aksine yalnızca değer duygusunun iş görmemesine bağlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdaki sorulardan hangisi Frankena'nın ifade ettiği meta-etiğin çözümleme ile ilgili sorularından biri değildir?

“Doğru”, “yanlış”, “iyi”, “kötü” gibi etik terimlerin ya da kavramların anlamı nedir?

“Doğru”, “yanlış”, “iyi”, “kötü” gibi etik terimleri ya da kavramları içeren yargıların anlamı nedir?

Etik terimlerin ahlaki anlamda kullanılışı, ahlaki olmayan kullanılışından, ahlaki yargılar normatif yargılardan nasıl ayrılır?

Etik yargılar ve değer yargıları kanıtlanabilir mi ya da bu yargıların geçerli oldukları gösterilebilir mi? Evetse, nasıl?

“Eylem”, “vicdan”, “irade”, “özgür irade”, “söz verme” gibi birbiriyle bağlantılı terimlerin açıklaması ya da anlamı nedir?

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
"Etik yargılar ve değer yargıları kanıtlanabilir mi ya da bu yargıların geçerli oldukları gösterilebilir mi? Evetse, nasıl?" sorusu meta-etiğin temellendirme ile ilişkili bir sorusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 21

"Etiğin doğrudan ödevi bilgidir, praksis değildir" görüşünü savunan felsefeci kimdir?

Platon

Aristoteles

Kant

Moore

Kuçuradi

Açıklama:

Meslek etiklerinin ana savlarını ve sorunlarını anlayabileceksiniz.
G. E. Moore Principia Ethica’da bu görüşü savunur: “Etiğin doğrudan ödevi bilgidir, praksis değildir”

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi daha önce etikle ilgili görülmeyip 20. yüzyılda etiğin ilgi alanına girmiş bir kavramdır?

Özgürlük

Savaş

Ödev

Bilgi

Değer

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
B şıkkı

Doğru Cevap: B

Soru 23

I. DevamlılığıII. YararlılığıIII. BölünemezliğiIV. EstetikliğiV. MutlaklılığıYukarıdaki kavramlara göre aşağıdakilerden hangisi Scheler'e göre bir değerin yükseklik derecesini gösteren özellikleri kapsayan seçenektir?

I, II, III

I, III, IV

I, III, V

II, III, IV

III, IV, V

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
C şıkkı

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. Kişi ile kişi ilişkisiII. Kişi ile eşya ilişkisiIII. Kişi ile bir insancıl durum ilişkisiIV. Yargıç ile etik ilişkisiV. Kişinin kendisiyle ilişkisiYukarıdaki ifadelere göre aşağıdakilerden hangisi Kuçuradi'ye göre eylemin üç ana aşamasının (değerlendirme, yaşantı, yapma) bilgisine götüren ilişkileri gösterir

I, II, III, IV

II, III, IV, V

I, II, IV, V

I, III, IV, V

I, II, III, V

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
D şıkkı

Doğru Cevap: D

Soru 25

20. yüzyıl etiğinde ağırlıklı bir yeri olan meta-etik kuramlarından hangisi temel etik ve değer yargılarının her durumda temellendirilebileceğini savunur?

Sezgici kuramlar

Doğalcı olmayan kuramlar

Bilişselci olmayan kuramlar

Betimleyici olmayan kuramlar

Tanımcı kuramlar

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
E şıkkı

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi pratik etik konularından değildir?

Klonlama

Ötenazi

İşkence

Bilge yönelme

Kürtaj

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.
D şıkkı

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi suçlunun rehabilite edilme umudunu ortadan kaldıran bir cezalandırma biçimi olarak kabul edilir?

İşkence

Ölüm cezası

Müebbet hapis

Ağırlaştırılmış müebbet hapis

Tutuklama

Açıklama:

Ölüm cezasını etik bakış açısından tartışabileceksiniz.
B şıkkı

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi bir işletmenin günlük etik taleplerini karşılamada yetersiz kalabilir?

Ahlaksal akıl kullanma

İşletme ilkeleri oluşturma

Cezalandırma

Bütüncül politikalar uygulama

Etik kurulu oluşturma

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.
C şıkkı

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi 'değerler etiği'nin benimsediği anlayışlardan biri olduğu söylenemez?

Değerler bilgisi ve ontolojik özelliği üzerinde durur.

Değerlerin kendi başına var olduğunu söyler.

Değerlerin öznel ve göreli olduğunu savunur.

Değerler bilgisine ulaşmanın mümkün olduğunu savunur.

Filozoflar Kant'ın etik görüşünü temel alırlar.

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
“Değerler etiği” nde yer alan görüşlerin, özellikle değerlerin ontolojik özelliği ve bilgisi üzerinde durdukları ve değerlerin kendi başına varolduğunu, bilgilerine ulaşmanın da olanaklı olduğunu söyleyen görüşler vardır. Günümüz etik tartışmaları çerçevesinden bakıldığında da, değerler etiği görüşlerinin etikte “nesnelciliğin” temsilcileri olduklarını ve değerlerin “öznel” ve “göreli” olduğunu savunanların karşı kutbunda yer aldıklarını söylemek mümkündür. Değerler etiğini benimseyen filozofların özellikle Kant’ın etik görüşünü temel alarak ve onun eksik ya da sorunlu yanlarına işaret ederek onun gerçekleştirmek istediği sağlam bilgisel temellere dayalı bir etik kurma çabasını sürdürdükleri söylenebilir. Değerler etiğini benimseyen filozofların özellikle Kant’ın etik görüşünü temel alarak ve onun eksik ya da sorunlu yanlarına işaret ederek onun gerçekleştirmek istediği sağlam bilgisel temellere dayalı bir etik kurma çabasını sürdürdükleri söylenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Scheler’e göre bir değerin yükseklik derecesini gösteren özelliklerden değildir?

Zaman üstü olması anlamında “devamlılığı”,

“Mutlak” bir değer olmasına göre yüksek bir değer olması,

Gerçekleştirilmesinin gerçekleştirene derin bir sevinç vermesi,

Başka değerlere dayandırılması,

Bölünebilir olmaması,

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Değerler bulundukları basamağa göre “daha aşağı” ya da “daha yüksek” değerlerdir. “Kişi değerleri” ve “kutsal değerler” yüksek değerlerdir. Bir değerin yükseklik derecesini gösteren özelliklerini Scheler şöyle belirler: Bir değer, a. zaman üstü olması anlamında “devamlılığı”, b. başka değerlere ayrışmaması anlamında “bölünebilir olmaması”, c. başka değerlere dayanmaması, d. gerçekleştirilmesinin gerçekleştirene derin bir sevinç vermesi, e. “mutlak” bir değer olmasına göre yüksek bir değer olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Scheler Kant etiğine bağlılığına karşın, onun etiğinde iki önemli hata yaptığını düşünmektedir: 1. Kant a priori ile formal olanı karıştırmıştır,2. A priori olanı rasyonel (ussal) olanla karıştırmıştır. Scheler'in bu eleştiriden hareketle varmak istediği asıl amaç nedir?

Yeni bir etik anlayış ortaya koymak.

Değerlerin kendi başlarına var olduklarını kanıtlamak.

Değerin yanlış tanınmasının önüne geçmek.

Daha yüksek değere yönelebilmek.

Felsefi etiği temellendirilmek.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Scheler etiği bir içerikli değerler etiği ve bir duyusal a priorizm geliştirerek, işte bu iki yanılgıyı düzeltmeye girişmektedir. “Kant’ın etik öğretisinin eleştirisi”, Scheler’in Etikte Formalizm ve İçerikli Değerler Etiği kitabında iki ana amacından birisidir. Bu eleştiriden hareketle gitmek istediği yer ise -ki bu onun esas amacıdır-felsefi etiğin temellendirilmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Nikolai Hartmann'ın değer ve etik görüşüne göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Değerleri bilinç aktları olarak değil, kendi başına varolan şeyler olarak görür.

Değerler alanında öznelcilik ve görecelilikten yanadır.

Biçimselci etik anlayışını geliştirmiştir.

Değerleri taşıyıcıları bakımından üç grup altında incelenebileceğini söyler.

Değerlerin onları eylemlerinde yaşatan kişiden bağımsız olarak var olamayacağını savunur.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Hartmann fenomenolojiden yararlanarak, değerler alanında öznelcilik ve göreciliğe karşı çıkar; değerlerin “mutlak”, “ideal”, “kendi başına varlıklar” olduklarını dile getirirler. Değerleri bilinç aktları olarak değil, kendi başına varolan şeyler olarak görür. Değerleri “taşıyıcıları” bakımından üç gruba ayıran Scheler'dir. Ve etik tarihinde Kant etiğine “biçimselci etik”, M. Scheler tarafından kurulan ve N. Hartmann tarafından geliştirilen etiğe de “içerikli değerler etiği” denir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi İoanna Kuçuradi’nin değerlerle ilgili temel görüşleri arasında yer almaz?

Değerlerin insanın varlığa kattığı bir boyut olduğunu ve, insanla varolan şeyler olduğunu savunur.

Değerlerin diğer şeyler gibi nesneleştirilip, kavramlaştırılabileceklerini söyler.

Değerlerin kuramsal ve ontolojik bakışla ele alınması gerekliliği üzerinde durur.

Değerlerin varlık tarzlarının farklılığını öngörür.

Değerlerin eserlerle veya kişilerin yaptıklarıyla gerçekleştirilen insan fenomenleri olduğunu söyler.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Kuçuradi değerlerin onları bilen, yaşayan, eylemlerinde yaşatan kişiden bağımsız olarak varolduğu konusunda Scheler ve Hartmann’a benzer düşüncelere sahiptir. Ama onların kişilerden bağımsız olması, insan dışında varoldukları anlamına da gelmez. Değerler insanın varlığa kattığı bir boyuttur, insanla varolan şeylerdir. Değerler için “ideal varlıklar” deyimini kullanmasa da değerlerin varlık tarzlarının farklılığını öngörür. Onların diğer şeyler gibi nesneleştirilip, kavramlaştırılabileceklerini söyler. Ama değerler ele alınırken Scheler’de olduğu gibi bilgi kuramsal bakışın da Hartmann’da olduğu gibi ontolojik bakışın da, yeterli olmadığını söyler. Değerler ancak insan yaşamıyla bağlantı içinde, yani antropolojik olarak ele alınırsa, değer sorunları anlaşılıp aydınlatılabilir. Bu nedenle değerleri ele alırken antropolojik bakışın gerekli olduğunu düşünür.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi etik bakımından ölüm cezasına karşı olanların öne sürdüğü nedenlerden değildir?

Kutsal olan yaşam hakkının ihlalidir.

Suçlunun değişme, iyileşme umudunu ve şansını ortadan kaldırır.

Caydırıcı etkisi olmamakla birlikte, devlet tarafından işlenen bir vahşettir.

Uygulanması halinde yalnızca çok geçerli sebeplerin dışına çıkılabilecek olması.

Verilen hatalı kararlardan geri dönüş olanağı olmamaktadır.

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.
Ölüm cezasına karşı olanlar, bu cezanın; a) kutsal olan yaşam hakkının ihlali olduğu, b) suçlunun değişme, iyileşme umudunu ve şansını ortadan kaldırdığı, c) iddia edildiği gibi caydırıcı etkisinin olmadığı, aksine devlet tarafından işlenen bir vahşet olduğu, d) verilen hatalı kararlardan geri dönüş olanağı olmadığı için ona karşı çıkmaktadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Hangisi meta-etik'in özelliklerindendir?

Pozitivist ve analitik geleneğe karşı çıkmıştır.

Etik yargılar, bilgiler, kuramlar ortaya koyma asıl amacıdır.

Eylemlere ilişkin ahlaki ilkeler ortaya koyar.

Metafizik olma, anlamsız olma suçlamalarından kurtulabilen etiktir.

Etikte yalnızca normatif olmanın önemini vurgular.

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Meta-etik ya da analitik etik, pozitivist ve analitik geleneğin -Mantıkçı Pozitivizmin-etikteki yansıması ya da etiğe uygulanmasıdır. Pozitivizmin ve bununla bağlantılı olarak pozitif bilim düşüncesinin tek bilgi biçimi olarak görülmesi, bunun dışında her türlü bilginin “metafizik” sayılmasının bir sonucu olarak felsefe de ya “bilimsel felsefe” olma ya da metafizik sayılma ikilemiyle karşı karşıya kalmıştır. Etik bu bakıştan en çok etkilenen alanların başında gelmektedir; çünkü metafizik olma suçlaması en başta estetikle birlikte etiğe yöneltilmiştir. İşte bu sert eleştiri karşısında etiğin varlığını sürdürebilmesinin yolu olarak etikte analitik yaklaşım ağırlık kazanmış; bunun sonunda ise etik, önermeler ortaya koymak yerine, bir şey söylemeden çözümleme ve temellendirme yapan bir bilgisel alana dönüşmüştür. Meta-etik işte bu dönüşen yeni etik, “metafizik olma”, “anlamsız olma”, “aşkın olma” suçlamalarından kurtulabilen etiktir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdaki hangisi değerler etiği yaklaşımında çalışmalar yapan düşünürlerdendir?

I. Kuçuradi

J. Locke

D. Hume

J. Bentham

F. Bacon

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Kuçuradi değerler etiği konusundaScheler ve Hartmann’a benzer düşüncelere sahiptir. Kısaca bahsetmek gerekirse Kuçuradi değerlerin onları bilen, yaşayan, eylemlerinde yaşatan kişiden bağımsız olarak varolduğunu destekler görüşlere sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

20. yüzyılda öne çıkan ve bilgi ortaya koymayı, doğrudan yanlıştan, adil olandan, yapılması gerekenden ya da ödevden söz etmeyi metafzik sayarak, etiği yalnızca çözümleme ve temellendirmeler yapan analitik (çözümlemeci) bir etik haline dönüştürmeye çalışan etik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Meta-etik

Değerler etiği

Uygulamalı etik

Faydacı etik

Meslek etikleri

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
20. yüzyılda, pozitivizmin ve bununla bağantılı olarak pozitif bilim düşüncesinin tek bilgi biçimi olarak görülmesi, bunun dışında her türlü bilginin metafzik sayılmasının bir sonucu olarak felsefe de ya “bilimsel felsefe” olma ya da metafzik sayılma ikilemiyle karşı karşıya kalmıştır. Etiğin varlığını sürdürebilmesinin yolu olarak etikte analitik yaklaşım ağırlık kazanmış; bunun sonunda ise etik, önermeler ortaya koymak yerine, bir şey söylemeden çözümleme ve temellendirme yapan bir bilgisel alana dönüşmüştür. Meta-etik işte bu dönüşen yeni etik, “metafzik olma”, “anlamsız olma”, “aşkın olma” suçlamalarından kurtulabilen etiktir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Scheler, değerleri, taşıyıcıları bakımından üç gruba ayrır bunlar:
(1) Kişi değerleri, (2) vital değer(ler) ve (3) “şey”lerin taşıdığı değer(ler)dir.
Aşağıdaki şıklardan hangisinde bu üç grubun taşıdığı değerlere ilişkin doğru örnekler verilmiştir?

1-İyi-kötü 2-Sağlık-hastalık 3-Dürüst-sahtekar

1-Bitkin-dinç 2-Dürüst-sahtekar 3-Sevgi-nefret

1-Ekonomi, estetik 2-Sağlık-hastalık 3-Sevgi-nefret

1-Gürbüz-cılız 2-Sevi-nefret 3-Ekonomi, estetik

1-Dürüst-sahtekar 2-Sağlık-hastalık 3-Ekonomi, estetik

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Değerler “taşıyıcıları” bakımından üç gruba ayrılabilirler: (1) Kişi değerleri, (2) vital değer(ler) ve (3) “şey”lerin taşıdığı değer(ler). Birinci grupta iyi-kötü, sevgi- nefret gibi kişinin taşıyıcısı olduğu değerlerdir. ikinci gruptaki değerler ise sağlıklı olma-hasta olma, bitkin-dinç olma, gürbüz-cılız olma gibi temelini canlı varlık dün- yasında bulan değer(ler)dir. Üçüncü grubu oluşturan ise hoş, yararlı gibi değerler- le, kültür değerleri, ekonomik ve estetik değer(ler)dir. Bu değer hep bir şeyin değeridir, Scheler bu şeylere “değer taşıyan şeyler” demektedir. Bunlardan ilki kişi değerleri (ahlak değerleri) -kutsal değerlerle birlikte- mutlak değerler iken, son iki gruba giren değerler (vital ve şey değerleri) göreli değerlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Kuçuradi, değerlerin bilinmesiyle ilgili “değer duygusu”, “değer bilinci” türünden özel bir bilme yolundan da söz etmez. Ama değerlerin onları bilen, yaşayan, eylemlerinde yaşatan kişiden bağımsız olarak varolduğu konusunda Scheler ve Hartmann’a benzer düşüncelere sahiptir.
Yukarıdaki ifade dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?

Değerlerin kişilerden bağımsız olması, insan dışında varoldukları anlamına gelmez.

Değerleri insan varlığa getirmez.

Değerler diğer şeyler gibi nesnelleştirilemez.

Değerler diğer şeyler gibi kavramlaştırılamaz.

Değerler insan yaşamıyla bağlantı içinde ele alınamaz.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Kuçuradi’nin değer ve etik görüşünün “değerler etiği” altına konulması kimi tartışmaları da beraberinde getirecektir. Bu, onun görüşlerinin bu başlık altında söz edilen diğer iki filozofun görüşleriyle kimi ortak yanları olmasına karşın, kimi açılar- dan onlardan ayrılmasından kaynaklanmaktadır. Değerlerin bilinmesiyle ilgili “değer duygusu”, “değer bilinci” türünden özel bir bilme yolundan da söz etmez. Ama değerlerin onları bilen, yaşayan, eylemlerinde yaşatan kişiden bağımsız olarak va-rolduğu konusunda Scheler ve Hartmann’a benzer düşüncelere sahiptir. Ama on- ların kişilerden bağımsız olması, insan dışında varoldukları anlamına da gelmez. Değerler insanın varlığa kattığı bir boyuttur, insanla varolan şeylerdir. Değerler için “ideal varlıklar” deyimini kullanmasa da değerlerin varlık tarzlarının farklılığını öngörür. Onların diğer şeyler gibi nesneleştirilip, kavramlaştırılabileceklerini söyler. Ama değerler ele alınırken Scheler’de olduğu gibi bilgi kuramsal bakışın da Hartmann’da olduğu gibi ontolojik bakışın da, yeterli olmadığını söyler. Değerler ancak insan yaşamıyla bağlantı içinde, yani antropolojik olarak ele alınırsa, değer sorunları anlaşılıp aydınlatılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Etiğin bir teori etkinliği olduğu, pratikle doğrudan bağı olmadığı ya da somut etik sorunları ele almada yetersiz kalacağı sayıltısından yola çıkan etik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Uygulamalı etik

Meta-etik

Değerler etiği

Faydacı etik

Pozitivist etik

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.
Bugün “pratik etik” ya da “uygulamalı etik” denince akla, ölüm cezası, işkence, kürtaj, ötanazi, genetik araştırmalar, işkence gibi günümüzün öne çıkan kimi önemli etik sorunlarını ele alan etik çalışmaları gelmektedir. Bu anlayışın arkasın- da etiğin aslında “teorik” olduğu, kimi kuramlar veya bilgiler ortaya koyan bir alan olduğu varsayımı yatmaktadır. Bu teoriler ise yaşama, yaşamda karşılaşılan etik so- runlara ışık tutacak nitelikte değildir. Öyleyse bu kuramları yaşamda karşılaşılan etik sorunlara uygulayacak farklı türden etik çalışmalara gereksinim vardır. işte “pratik etiğin” kendisini, kendi varlık nedenini temellendirdiği, gerekçelendirdiği akıl yürütme bu tür bir akıl yürütmedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Ülkemizde ölüm cezası kaldırılmış olmasına karşın, bugün de ölüm cezasının olup olmaması konusu tartışılan bir konudur. Kimileri vahşi cinayetlerde, çocuklara karşı işlenen suçlarda veya terör suçlarında idam cezasının olması gerektiğini düşünmektedirler.
Yukarıdaki ifade dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi ölüm cezasına karşı çıkanların etik boyutta sunduğu bir gerçekçe olarak kabul edilebilir?

Hangi suç terör kapsamı içerisinde değlendirilebilir?

Çocuklara karşı işlenen suçlar yetişkinlere karşı işlenenlerden ayrı değerlendirilebilir mi?

Ölüm cezası savaş durumunda meşru kabul edilebilir mi?

Yakını öldürülen bir kişi, suçluya ölüm cezasını kendisi uygulayabilir mi?

Devlet hukuk yoluyla insan öldürebilir mi?

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.
Cinayet işleyenlerin, özellikle vahşice işlenen cinayetlerde suçluların ölüm cezasıyla cezalandırılması gerektiği, cinayet işleyerek bir insanın yaşamına son veren kişinin yaşamına son verilebileceği düşüncesi oldukça yaygındır. Kimilerine göre cezalandırmanın esası budur zaten. Ölüm cezasının, kişinin yaşamına son verdiği için, infaz edilen kişiye bir şey öğretmeyeceği, onu rehailite etmeyeceği açıktır. Başkalarını bu suçu işlemekten alıkoyup koymadığı, onlara “bir ders olup olmadığı” ise tartışmalıdır. Kimileri idam cezası olan toplumlarda suçlarda azalma olduğunu söylerken, kimileri istatistiklere dayanarak ölüm cezasının suçları önlemede işe yaramadığını iddia etmektedirler. Deneysel olarak saptanabilecek bu durum dışında, adli hatalardan dönüş olmaması, idam karşıtlığı için ciddi bir tezdir. Ölüm cezasına karş çıkanların en önemli tezi, bunun bir insan hakkı ihlali olması, kimsenin -bu kişi cinayet işlemiş de olsa- öldürülmesinin meşru görülemeyeceği, bunu devletin yapmasının ise daha ciddi bir sorun oluşturduğudur. Ölüm cezasının etik boyutu ile hangi konular üzerinden tartışıldığı değerlendirildiğinde, doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Bugün meslek sayısı kadar çok sayıda olan meslek etiklerinin her birinin bir “etik” olduğu, felsefesinin en eski disiplinlerinden biri olan etiğin de, yeni adıyla “felsefi etiğin” de, bu etiklerden birisi olduğu düşünülmektedir. Acaba her birisi birer “etik” görülen meslek etiklerinde ortak bir yan, öz, temel yok mudur?
Yukarıdaki ifade dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Bir mesleki sorun oluşturmayan konular meslek etiği içerisinde değerlendirilmektedir.

Her meslek etiğinin farklı bir özü olmalıdır.

Aynı meslek grubunun içinde farklı türden etkinliklere uygun etik yaklaşımlar vardır.

Tüm meslekleri kapsayacak genel bir meslek etiği yaklaşım geliştirilmelidir.

Tüm meslek etiklerinin ortak bir etik temeli olduğu ortaya koyulmalıdır.

Açıklama:

Meslek etiklerinin ana savlarını ve sorunlarını anlayabileceksiniz.
Etik sorunların özünde kişilerin yapıp etmeleriyle, insanın değerine zarar vermekle, insanın yalnızca bir araç olarak kullanılmasının yol açtığı sorunlar olduğu görülürse, bu çeşitli uğraş alanlarında karşılaşılan etik sorunların özde aynı sorunlar oldukları da görülür. Gerçi etik sorunlar arasında kimi farklılık- lar vardır. Felsefenin bir alanı olarak etiğin sorunları, diğer kişilerle ve kendimizle ilişkilerimizde verdiğimiz kararlarla ve yaptığımız eylemlerle ilgili olmalarına rağmen, yaşamda karşılaşılan etik sorunlardan farklı türden sorunlardır. Günlük yaşamdaki sorulan sorular, belirli bir kişinin belirli bir durumu, eylemi, kişiyi vb. değerlendirmesiyle ve o belirli durumda yapması gerekenle ilgili sorulardır. Buna karşılık meslek etiklerinde sorulan sorular, belirli bir mesleği icra ederken -yani belirli tek durumlar karşısında- kişinin genel olarak ne yapması gerektiğine ilişkin sorulardır; etik ve hukuk normlarla ilgili sorunlardır. Bu nedenle meslek etikleri en başta kendi uğraşı alanlarına ilişkin normlar geliştirmeyi, bunları da söz konusu alanın etik kodları olarak saptamayı hedeflemektedirler. Acaba tüm etik sorunlar norm sorunları mıdır? “Çeşitli mesleklerde ve insan uğraşlarının diğer alanlarında karşılaşılan etik sorunlar, normlara ilişkin sorunlar mıdır, ya da yalnız normlara ilişkin sorunlar mıdır? Yoksa onlar, felsefî etikte ve Aristoteles’in deyişiyle ‘insanın işi’yle ilgili sorunlar mıdır?” Kuşkusuz tüm etik sorunlar normlara ilişkin sorunlar olmadığı gibi yalnız etik kodlar geliştirilerek çözülebilecek sorunlar da değildir. Ama farklı alanlarda karşılaşılan etik sorunların özünde kimi ortaklıklar taşıdığını görmek, böylece “etikler” yerine, farklı alanlardaki etik sorunlardan söz etmek sorunun doğru çözümüne ilk adımın atılması olacaktır. İfade dikkate alındığında doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi bir meslek etiğidir?

Teorik etik

Pratik etik

Siyaset etiği

Değerler Etiği

Meta-etik

Açıklama:

Meslek etiklerinin ana savlarını ve sorunlarını anlayabileceksiniz.
Başta “biyoetik” ya da “tıp etiği” olmak üzere, çevre sorunlarının insana ya da insanlığın geleceğine olası etkilerini konu edinen “çevre etiği”, en geniş anlamıyla iş ya da ticaret yaşamında ortaya çıkan etik sorunları ele alan “işletme etiği”, ayrıca siyaset ve kamu yönetimi alanında karşılaşılan etik sorunları ele alan “siyaset etiği” ya da “yönetim etiği” günümüzde kendilerinden en fazla söz edilen meslek etikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Etik eylemde bulunan kişinin karşısında yer alana göre dört etik ilişki biçiminin varlığını saptayarak;
• Kişi ile kişi ilişkisi,
• Kişi ile bir insansal durum ilişkisi,
• Yargıcın etik ilişkisi
• Kişinin kendisiyle ilişkisi olarak sınıflandıran filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Nicolai Hartmann

İonna Kuçuradi

Max Scheler

Immanuel Kant

H. Reichenbach

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
İnsanın, değerler ortaya koyabildiği için, değerli bir varlık olduğu bilgisel kabulüne dayanan etik görüşünde ise Kuçuradi, kişiyi, kişinin eylemini merkeze alan bir etik görüşü ortaya koyar. Etiğinin nesnesi kişi ve onun eylemleridir. Eylemin bir “yapma” (ya da yapmama, bir tutum) olarak görülmesini de eksik bir bakış bulur. Etik eylemde bulunan kişinin karşısında yer alana göre dört etik ilişki biçiminin varlığını saptar, Bunlar; • Kişi ile kişi ilişkisi, • Kişi ile bir insansal durum ilişkisi, • Yargıcın etik ilişkisi • Kişinin kendisiyle ilişkisidir Bu ilişkilerinde kişinin eylemini masaya yatırır ve eylemin adeta anatomisini çıkarır. Bu bakış onu eylemin üç ana aşamasının • Değerlendirme, • Yaşantı • Yapma (ya da yapmama) Bilgisine ve her bir aşamalarda yaşananların ayrıntılı bilgisini ortaya koymaya götürür.

Doğru Cevap: B

Soru 45

"Pozitivist ve analitik geleneğin-Mantıkçı Pozitivizmin-etikte ki yansıması ya da etiğe uygulanmasıdır."
Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?

Metaetik

Çözümleme

Uygulamalı Etik

Değerler Etiği

Temellendirme

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Meta-etik ya da analitik etik, pozitivist ve analitik geleneğin Mantıkçı Pozitivizmin etikteki yansıması ya da etiğe uygulanmasıdır. Meta, üst, öte, anlamına gelir; Meta-etik: etik yargılar vermek yerine etik terimler ve yargılar üzerinde duran etik anlamına gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

“Ahlak kurallarının (etiğin) bilgisel olmadığını”, “ahlak buyruklarına isteyerek uyulduğunu, onları ifade edenin isteyerek aldığı kararları dile getirdiğini”, “bilgiyi örnek alan bir etik kurmanın olanaksız” olduğunu ileri süren filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Nicolai Hartmann

İonna Kuçuradi

Max Scheler

Immanuel Kant

H. Reichenbach

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Kimi felsefeciler etiğin bilgisel olamayacağını, felsefe içinde yer alamayacağını söylerken; kimi felsefeciler etik -analitik bakış açısından- yalnızca meta-etik olabilir derken; kimileri de "metaetik çözümlemelere ve bu çözümlemelerle ortaya konan bilgilere dayanan, ama bu çözümlemeleri yalnızca başlangıç noktası olarak kabul eden, hem meta hem de normatif yanları olan bir etik kurmaya girişmişlerdir. Birincilere örnek olarak H. Reichenbach; ahlâk kurallarının (etiğin) bilgisel olmadığını, ahlâk buyruklarına isteyerek uyulduğunu, onları ifade edenin isteyerek aldığı kararları dile getirdiğini, bilgiyi örnek alan bir etik kurmanın olanaksız olduğunu ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Pratik Etik ya da Uygulamalı Etik aşağıdaki kavramlardan hangisini kapsamamaktadır?

Kürtaj

Genetik Araştırmalar

Ötenazi

Hayvan Hakları

Ölüm Cezası

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Bugün "pratik etik" ya da "uygulamalı etik" denince akla, ölüm cezası, işkence, kürtaj, ötanazi, genetik araştırmalar, işkence gibi günümüzün öne çıkan kimi önemli etik sorunlarını ele alan etik çalışmaları gelmektedir. Bu anlayışın arkasında etiğin aslında "teorik" olduğu, kimi kuramlar veya bilgiler ortaya koyan bir alan olduğu varsayımı yatmaktadır. Bu teoriler ise yaşama, yaşamda karşılaşılan etik sorunlara ışık tutacak nitelikte değildir. Öyleyse bu kuramları yaşamda karşılaşılan etik sorunlara uygulayacak farklı türden etik çalışmalara gereksinim vardır. İşte "pratik etiğin" kendisini, kendi varlık nedenini temellendirdiği, gerekçelendirdiği akıl yürütme bu tür bir akıl yürütmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Değer duygusu için "tekil anlamda değeri görmek, tanımak anlamında kullanılır. değer duygusu yoluyla bilinmesi onların değer bilinci tarafından yaratıldığı anlamına gelmez." diyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Nicolai Hartmann

Ionna Kuçuradi

Max Scheler

Immanuel Kant

H.Reichenbach

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
“Değer duygusu” Scheler tarafından “tekil anlamda değeri” görmek, tanımak anlamında kullanılır. değer duygusu yoluyla bilinmesi onların “değer bilinci” tarafından yaratıldığı anlamına gelmez. Değerler insan bilincinden ve bilinmesinden bağımsızdırlar. “Değerlerin nitelikleri, renk, ton nitelikleri gibi ideal objelerdir”. Onlar bilinmez, ulaşılamaz, karanlık objeler değil, açık biçimde duyulabilen fenomenlerdir. Onların -duyusal a priori- bilgilerine ulaşılabilir kılan bu nitelikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ölüm cezasını savunanların ileri sürdükleri bir gerekçedir?

Devletin hukuk yoluyla ölüm cezası vermesi

İnsanın değerine yada onuruna yakışması

Dişe diş-göze göz ilkesi

Ölüm cezasının kişinin rehabilitasyonunu amaçlaması

Hatanın telafi edilemez olması

Açıklama:

Ölüm cezasını etik bakış açısından tartışabileceksiniz.
Cinayet işleyenlerin, özellikle vahşice işlenen cinayetlerde suçluların ölüm cezasıyla cezalandırılması gerektiği, cinayet işleyerek bir insanın yaşamına son veren kişinin yaşamına son verilebileceği düşüncesi oldukça yaygındır. Bu aslında bilinen en eski "adalet!" ilkesidir: dişe diş, göze göz ilkesi. Bu ilkeyle hareket edildiğinde işkence yapana işkence yapılabileceği, birisini sakatlayanın sakatlanabileceği, insan öldürenin öldürülebileceği gibi bir sonuca varılmaktadır. Bu ilkeyle oluşturulan cezalandırma sistemlerine bugün de dünyamızda rastlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi meslek etiği değildir?

Tıp Etiği

Gazetecilik Etiği

Siyaset Etiği

Teorik Etik

Hemşirelik Etiği

Açıklama:

Meslek etiklerinin ana savlarını ve sorunlarını anlayabileceksiniz.
Günümüzde etiğe olan ilgi artışı, genetikle ilgili tartışmalarda açıkça görüldüğü gibi, daha çok kimi mesleklerde karşılaşılan etik sorunların artmasının ya da artan sorunların farkına varılmasının bir sonucudur. Başta "biyoetik" ya da "tıp etiği" olmak üzere, çevre sorunlarının insana ya da insanlığın geleceğine olası etkilerini konu edinen "çevre etiği", en geniş anlamıyla iş ya da ticaret yaşamında ortaya çıkan etik sorunları ele alan "işletme etiği", ayrıca siyaset ve kamu yönetimi alanında karşılaşılan etik sorunları ele alan "siyaset etiği" ya da "yönetim etiği" günümüzde kendilerinden en fazla söz edilen meslek etikleridir. Ama genellikle "meslek etikleri" denen (aslında ise genellikle meslek ilkelerinden oluşan (bu "etikler"in sayısı yukarıda sayılanlarla da sınırlı değil. Gazeteciler bir "gazetecilik etiği"nden, mühendisler bir "mühendislik etiği"nden, kütüphaneciler bir "kütüphanecilik etiği"nden, hemşireler bir "hemşirelik etiği"nden söz ediyorlar ya da zaman zaman böyle bir etiğe olan gereksinimi dile getiriyorlar. Bu örnekleri daha da artırmak ve "etik" bu anlamda kullanılınca meslek sayısı kadar etikten söz etmek mümkün, hatta aynı meslek içinde farklı türden etkinliklere uygun "etikler"den söz etmek de mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 51

etik önermeleri (yargıları) "ünlemler gibi duygu anlatımları" olarak gören filozof aşağıdakilerden hangisidir?

R. Carnap

C.I. Stevenson

H.Reichhenbach

M.Scheler

A.J. Ayer

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Kimi felsefeciler etiğin bilgisel olamayacağını, felsefe içinde yer alamayacağını söylerken; kimi felsefeciler etik -analitik bakış açısından- yalnızca meta-etik olabilir derken; kimileri de "metaetik çözümlemelere ve bu çözümlemelerle ortaya konan bilgilere dayanan, ama bu çözümlemeleri yalnızca başlangıç noktası olarak kabul eden, hem meta hem de normatif yanları olan bir etik kurmaya girişmişlerdir. Birincilere örnek olarak, "ahlâk kurallarının (etiğin) bilgisel olmadığını", "ahlâk buyruklarına isteyerek uyulduğunu, onları ifade edenin isteyerek aldığı kararları dile getirdiğini", "bilgiyi örnek alan bir etik kurmanın olanaksız" olduğunu ileri süren H. Reichenbach; etik önermeleri (yargıları) "ünlemler gibi duygu anlatımları" olarak gören A. J. Ayer; onları ünlemler olmaktan ziyade 'buyruk yargıları' olarak gören R. Carnap ve C. L. Stevenson sayılabilir

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi uygulamalı etiğin tanımıdır?

Aynı meslek içinde alt alanlara göre etiklerden söz edilmeye başlandı ve buna uygulamalı etik denildi.

Her yapılan işle ilişkin etikten, söz edilir oldu ve buna uygulamalı etik denildi.

Ötenazi, savaş, şiddet, kadın sorunları etik çerçevesinde ele alınmaya başlandı ve bunlarla uğraşan etiğe uygulamalı etik denildi

Yaşamın çeşitli alanlarına, iş ve meslek kollarına ilişkin etiklerden söz edilmeye başlandı ve buna uygulamalı etik denildi.

Neredeyse her meslek dalı kendisi için bir etik geliştirmeye girişti. Buna uygulamalı etik denildi.

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Ötenazi, savaş, şiddet, kadın sorunları etik çerçevesinde ele alınmaya başlandı ve bunlarla uğraşan etiğe uygulamalı etik denildi. Diğer tanımlar da uygulamalı etiği açıklamaktadır. Fakat doğru tanım kitaptaki ile birebir olan C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Scheler’in Kant’a eleştirisinin temelinde Kant’ın ahlaklılığın temellendirirken, biçimselliğe yönelik eleştirisinden sonra ,insanı yalnızca akıl sahibi varlık olarak görmesi ya da akıl sahibi varlık olarak insana yönelen tutumu yer almaktadır. Böylece ona göre Kant, ahlaklılığı duygularından, isteklerinden, arzularından, sevgi ve nefretinden arındırılmış bir akıl varlığına, onun kendi deyişiyle bir “X’e” dayandırmaktadır.
Yukarıda bahsedilen ifadelerden hangisi çıkartılırsa Scheler'in Kant'a eleştirisinin temelinden bahsedilmiş olur?

Kant’ın ahlaklılığı temellendirirken, insanı yalnızca akıl sahibi varlık olarak görmesi.

Ak›l sahibi varlık olarak insana yönelen tutumu

Biçimselliğe yönelik eleştirisi.

Kant, ahlaklılığı duygularından, isteklerinden arındırılmış akıl varlığına dayandırmaktadır.

Kant, ahlaklılığı sevgi ve nefretinden ar›ndırılmış bir akıl varlığına dayandırmaktadır.

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Scheler’in Kant’ın ahlak yasasının temel özelliği olarak gördüğü biçimselliğe yönelik eleştirilerinden sonra, etik tarihinde Kant etiğine biçimselci etik demek gelenek haline gelmiştir. Scheler’in eleştirisinin temeli ise farklıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangi ifade çıkartılırsa taşıcıları bakımından üç gruba ayrılan değerler açıklanmış olur?

Vital değerler

Kişi değerleri

İyi, kötü, sevgi, nefret

Şey'lerin taşıdığı değerler

Akıl varlığı

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Kant'ın ahlaklılığı temellendirirken, insanı yalnızca akıl sahibi varlık olarak görmesi ya da akıl sahibi varlık olarak insana yönelen tutumu yer almaktadır. Dolayısıyla değerler için akıl varlığı ifadesi kullanılamaz. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi ontolojik bakışın tanımıdır?

Değerleri bilinç aktları olarak değil, kendi başına varolan şeyler olarak görür.

Nesne edindiği şeyin kendisine yönelen, varolanı varolan olarak bağlantıları içinde ele alan bakıştır.

Değerlerin varlık tarzı belirli bir zamanda ve yerde bulunan, teklik gösteren real var olanlardan farklıdır.

Real varlıklar gibi kendi başına vardırlar, ama belli bir yerde ya da zamanda değildirler; teklik de göstermezler.

Değerler alanı ideal varlık alanı içinde yer almaktadır.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Hartmann, Scheler’den farklı olarak değerler sorununu ontolojik bakışla ele alır. Diğer seçenekler Hartmann'ın düşüncelerini açıklarken, ontolojik bakışın kitaptaki tanımı B seçeneğindeki gibidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Kuçuradi, etik eylemde bulunan kişinin karşısında yer alana göre dört etik ilişki biçiminin varlığını saptar. Bunlar kişi ile kişi ilişkisi, kişi ile bir insansal durum ilişkisi, yargıcın etik ilişkisi, kişinin kendisiyle ilişkisi ve doğru yanlış değerlendirmedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi çıkartılırsa Kuçuradi nın dört etik ilişki biçimi açıklanmış olur?

Kişi ile kişi ilişkisi

Doğru yanlış değerlendirme ilişkisi

Kişi ile bir insansal durum ilişkisi

Yargıcın etik ilişkisi

Kişinin kendisiyle ilişkisi

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.
Kuçuradi Değerlendirme biçimlerini- birbirinden ayırarak, doğru değerlendirmenin yapılabilmesinin önkoşullarını ortaya koyar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi temellendirmenin tanımıdır?

Meta-etiğin genellikle çözümlemeyi izleyen kısmıdır.

Temellendirilen şeyin ilkenin, normun türetildiği ya da çıkarıldığı yerin gösterilmesidir.

Bilgisel etkinliktir.

İlkelerin ve normların sınama yoludur.

Söz konusu ilkeye ve norma gerekçe bulma haklı çıkarma.

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.
Temellendirilen şeyin ilkenin, normun türetildiği ya da çıkarıldığı yerin gösterilmesidir. Kitaptakinin aynısıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Hastalığı nedeniyle dayanılmaz acılar çeken bir kişinin bilinçli bir şekilde yaşamına son vermeyi istemesi etik açıdan ele alınacak olursa etiğin hangi alanına girer?

Özgürlük etiği

Ödev etiği

Değerler etiği

Uygulamalı etik

Meslek etiği

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.
Etiğin temelde yüzyıllar boyunca ele aldığı sorunlar günümüze de taşınmakla birlikte bu sorunlara yenileri de eklenmiştir. Bu bağlamda günümüz sorunlarından ötenazi, kürtaj, pornografi gibi konulara odaklanan etiğe uygulamalı etik denmektedir. Dolayısıyla kadının içinde olduğu sorunsal uygulamalı etik kapsamına girmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Scheler’in Kant’ın ahlak yasasıyla ilgili eleştirilerin odağında ne yer almaktadır?

Biçimsellik

Öznellik

Nesnellik

Doğruluk

İlkelilik

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Scheler’in Kant’ın ahlak yasasının temeli olarak biçimselliği görmektedir. Eleştirilerini de bu çerçevede yapmaktadır. Bu eleştiriler sonrasında Kant’ın etiği için “biçimselci etik”; Scheler’in kurduğu Hartmann tarafından geliştirilen etiğe ise “içerikli değerler etiği” denilmiştir. Sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

İoanna Kuçuradi’nin görüşlerinin değerler etiği kapsamında Scheler ve Hartmann’ın görüşlerinden hangi açıdan farklılaşmaktadır?

Değer bilinci düşüncesi

Değer duygusu düşüncesi

Değerlerin ideal varlıklar olduğu düşüncesi

Değerler insanla var olduğu düşüncesi

Değerlerin nesneleştirilmesi düşüncesi

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
İoanna Kuçuradi’nin görüşlerinin Scheler ve Hartmann’ın görüşleriyle benzerlik ve farklılık gösteren yönleri bulunmaktadır. Kuçuradi, Onlar›n diğer şeyler gibi nesneleştirilip, kavramlaştırılabileceklerini söyler. Ama değerler ele alınırken Scheler’de olduğu gibi bilgi kuramsal bakışın da Hartmann’da olduğu gibi ontolojik bakışın da, yeterli olmadığını söyler. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi İoanna Kuçuradi’nin eylemi merkeze alan etik görüşüne örnek olabilir?

Etik davranış değerlerden bağımsızdır

İnsanın değeri yaptıklarıyla sınanamaz

Eylem doğru bir temele dayanırsa etiktir

İnsan değerler ortaya koyabildiği için değerli bir varlıktır

İnsan doğası gereği etik konularda çatışma yaşar

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
İoanna Kuçuradi kişiyi kendi eyleminin merkezine koyan bir etik görüşe sahiptir. Dolayısıyla ona göre insan değerler ortaya koyabildiği için değerli bir varlıktır. Sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Etikte analitik yaklaşımın ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisinin olduğu söylenebilir?

Mantıkçı pozitivizmin

Değerler etiğinin

Meta etiğin

Etik önermelerin

Ontolojik bakışın

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Etik mantıkçı pozitivizm ile metafizik olarak kabul edilen unsurlar uzaklaşma ve pozitivizmin gözleme ve deneye dayalı ölçülebilirlik standartlarına yaklaşmaya başlamıştır. Bu mücadeleden ise meta etik olarak tanımlanan ve önermelerden uzaklaşıp çözümleme yapan bilgisel bir zemine oturmuştur. Dolayısıyla etikte bu analitik dönüşümün merkezinde mantıkçı pozitivizmin yattığı söylenebilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdaki soruların hangisi meta-etikçilerin çözümleme amaçlı sorabileceği bir soru değildir?

Doğrunun tanımı nedir

İyinin işlevi nedir

Ahlaki yargılar normatif yargılardan nasıl ayrılır

Birbiriyle bağlantılı terimlerin ya da kavramların açıklaması ya da anlamı nedir

İnsan neden erdemli bir varlık olmalıdır

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Çözümleme ya da analiz meta etiğin birincil bilgisel etkinliğidir. Dolayısıyla etik tarihinde ele alınan kavramları çözümlemek meta etiğin de temel işlevleri arasındadır. E seçeneğinde verilen insan neden erdemli bir varlık olmalıdır çözümlemeden öte bir anlam barındırmaktadır. Etik tarihi boyunca ele alınan erdem kavramının ne olduğu sorusu çözümleme içerecekken neden erdemli olunması gerektiği sorusu metafizik ögeler içerebileceği için meta etikçilerin soracağı bir soru değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

İdam cezasının etiğin kapsamıyla ilişkisi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

İdam cezasının önemli bir suç karşılığında veriliyor olması

Bazı suçların doğasının idamı gerektirmesi

Cezalandırmanın rehabiliteye yönelik olması gerektiği

İdamın yeni suçların işlenmesindeki caydırıcı özelliği

İdamın intikam alma yöntemi oluşu

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
İdam cezası birçok uygar toplumda uygulanmakla birlikte doğruluğu etik açıdan ele alınan bir konudur. İnsancıl bir dünya kurgusu için amacın insanları işledikleri suçlar karşılığında eksik bırakmak ya da yok etmek yerine toplum kazandırmak olmalıdır. Etik işlenen suç ne olursa olsun öldürmekten yana değil suçu işleyeni ehlileştirmekten, caydırmaktan, topluma kazandırmaktan yanadır. Sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Çeşitli mesleklere özgü etik söylemlerin ortaya çıkmasının temel nedeni aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Meslek sayısının artması

Teknolojinin etkisi

Etiğin kapsamının genişlemesi

Etik norm gereksinimi

Mesleklerin prestij kazanması

Açıklama:

Meslek etiklerinin ana savlarını ve sorunlarını anlayabileceksiniz.
Günümüzde mesleklerde etiğe olan ilginin artması mesleklerde karşılaşılan etik sorunlardaki artışın ya da artan sorunların daha fazla farkına varılmasının bir sonucudur. Meslekler kendilerine özgü ortaya çıkan sorunlara etik perspektifinde normlar oluşturmak üzere meslek etiği olarak tanımlanabilecek etiksel eylemler içindedirler. Her meslek için bu kurallardan söz edilebileceği gibi bazı düşünürler etik kuralların standart olduğu meslekten mesleğe değişemeyeceğini de ileri sürerler. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

1. Etiğin yükselişe geçtiği 20. yüzyılın ikinci yarısında aşağıdakilerden hangisinde, yaşamın çeşitli alanlarında en etkili sonucu getirmiştir?

iş ve meslek

Tıp

Teknoloji

Çevre

Ekoloji

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Her yeni alan, etiğini beraberinde getirdi. Örneğin internetin yaygınlaşmasıyla 'internet etiği' hayatımıza girdi.

Doğru Cevap: A

Soru 67

2. Ötanazi, kürtaj, pornografi, savaş, şiddet, kadın gibi sorunlar aşağıdakilerden hangi etiğin alanına girmiştir?

Uygulamalı

Çözümlemeli

Temellendirme

Değerler

Ontoloji

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Etiğin; özgürlük, ödev, etik bilgi, doğru, değerlendirme gibi geleneksel konuların yanında yeni konular/sorunlar da ilgi alanına girdi.

Doğru Cevap: A

Soru 68

3. "Değerler etiği" için aşağıdakilerden hangisini söylemek doğru olmaz?

Değerler öznel ve görelidir

Değerler ontolojiktir

Değerler bilgisi üzerinde durur.

Değerler kendi başına varolur.

Değerlerin bilgilerine ulaşılabilir

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.
Kant'ın etik görüşünde olduğu gibi sağlam bilgisel temellerine dayalı etik kurmaya çalışılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi meta-etiğin sorularından biri değildir?

“Doğru” ve “yanlış” kavramlarının anlamı nedir?

Ahlâki yargılar normatif yargılardan nasıl ayrılır?

İyi ve mutlu bir yaşam için uyulması gereken ilkeler nelerdir?

“Doğru” ve “yanlış” kavramlarını içeren yargıların işlevi nedir?

Etik yargıların geçerli oldukları gösterilebilir mi?

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Max Scheler’in etik görüşleri çerçevesinde değerlendirilemez?

Değerlerin insandaki taşıyıcıları duygulardır.

Değerlerin temelinde insanın akıl varlığı oluşu yatar.

Değerler insan bilincinden bağımsızdırlar.

Değerler duyusal a priori yoluyla dolaysız bilinirler.

Değer duygusu değeri görmek, tanımak anlamına gelir.

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles’in etikte teori-pratik ayrımı ile ilgili ortaya koyduğu görüşlerden biri değildir?

Etik bilgi ahlâksal etkinler için üretilir.

Etikte pratik, teoriden daha önemlidir.

Etik bilgi kendinde amaç değildir.

Pratik felsefe, pratik akıldan doğmaz.

Pratik felsefe, ikincil olarak faydalıdır.

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 72

20. yüzyıl etiği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Etik günlük yaşamda da ilgi çeken bir konu haline gelmiştir.

İş ve meslek kollarına ilişkin etiklerden söz edilmeye başlanmıştır.

20. yüzyılın ilk yarısında etik yükselişe geçmiştir.

Yeni konular ve sorunlar ele alınmaya başlanmıştır.

Uygulamalı etik denilen bir alan ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 73

En eski ve en yaygın meslek etiği aşağıdakilerden hangisidir?

Tıp etiği

Siyaset etiği

Biyoetik

Çevre etiği

Yönetim etiği

Açıklama:

Meslek etiklerinin ana savlarını ve sorunlarını anlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi cinayet işleyenlerin ölüm cezasıyla cezalandırılması gerektiğini savunan görüşün ileri sürdüğü gerekçelerden biridir?

Ölüm cezasının caydırıcı bir etkisinin bulunmadığı

Ölüm cezasının suçlunun değişme şansını ortadan kaldırmış olması

Ölüm cezasının suçluları rehabilite etmeye yönelik olmaması

Cezalandırılmanın intikam almaya yönelik olduğunun kabul edilmesinin bir sonucu olarak ölüm cezasının, dişe diş, göze göz ilkesi bağlamında öngörülmüş olması

Ölüm cezası ile ilgili verilen hatalı karardan geri dönüş olanağının olmaması

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Hartmann’ın etik görüşündeki değer duygusu kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Değer duygusu kavramı değerleri hisseden, gören duyguya verilen isimdir.

Değer duygusu, insanın değerleri hissetmesini sağlayan bir organdır.

Değer bilincinin darlığı yasasıyla birlikte değer körlüğü ve değer yanılsaması değer duygusunun sınırını oluşturur.

Değer yanılsaması değerin yanlış tanınması olup, değer duygusuna bağlı değildir.

Değer duygusu aracılığıyla edinilen bilgi düşünmeye dayalı bir bilgi olduğu kadar emosyonel ve sezgiseldir.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Max Scheler’in değer görüşü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Değerlerin insan bilincinden bağımsızdırlar.

Değerler arasında değişmez bir sıra düzeni bulunur.

En yüksek değer mutlak anlamda iyiyi ifade eder.

Kişi değerleri ve kutsal değerler mutlak değerler, vital ve şey değerleri göreli değerlerdir.

Sağlıklı-hasta olma, dinç -bitkin olma, gürbüz- cılız olma gibi değerler kişi değerleridir.

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Değerler etiği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Değerler etiği olarak adlandırılan etik yaklaşım içinde yer alan görüşler özellikle değerlerin ontolojik özelliği üzerinde durmaktadırlar.

Değerler etiği görüşünde olanlar değerlerin “öznel” ve “göreli” olduğunu savunmuşlardır.

Değerler etiği görüşü tarihsel bağlam içinde ele alındığında 18. yüzyılın etik görüşü temel alınarak, eksik ve sorunlu yanlarına işaret edilmiştir.

Değerler etiği görüşünün arka planında Kant ve Fenomeloji akımı yer alır.

Değerler etiği denince akla gelen iki filozof Max Scheler ve Nicolai Hartmann’dır.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 78

20. yüzyılda etik ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

20. yüzyılın başları, gerek yeni ortaya çıkan etik sorunlar, gerekse daha fazla farkına varılan etik sorunlar nedeniyle etiğin yükselişe geçtiği bir dönem olmuştur.

Etik akademik bir disiplin olmanın yanı sıra günlük yaşamda daha fazla ilgi çeken bir konu halini almıştır.

Neredeyse her meslek dalı için bir etik geliştirilmeye çalışılmıştır.

Ötenazi, kürtaj, savaş, şiddet gibi sorunlar uygulamalı etik adıyla etik çerçevesinde ele alınmaya başlanmıştır.

Meta-etikle geleneksel etiğe analitik eleştiri getirilerek etiğin alanı daraltılmıştır.

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.
Kitaptan alıntılar (Sf.87)
....20. yüzyılın ikinci yarısı, etiğin yükselişe geçtiği bir dönem oldu. Gerek yeni ortaya çıkan etik sorunlar, gerekse daha fazla farkına varılan etik sorunlar nedeniyle etikten daha çok söz edilmeye başlandı, etik konulara ilgi arttı. (Bu cümlenin başına dikkat)
.... Etik akademik bir disiplin olmanın yanında günlük yaşamda daha fazla ilgi çeken bir konu haline geldi....
.... Neredeyse her meslek dalı kendisi için bir “etik” geliştirmeye girişti....
.... Ötanazi, kürtaj, pornografi, savaş, şiddet, kadın sorunları vb. sorunlar da etik çerçevesinde ele alınmaya başlandı....
.....metaetik geleneksel etiğe analitik eleştiriyi getirerek etiğin alanını daralttı. ...

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi etiğin bilgisel olamayacağını, felsefe içinde yer alamayacağını ileri sürmüştür?

M. Hare

H. Reichenbach

K. Baier

W. Frankena

K. Nielsen

Açıklama:

20. Yüzyılda öne çıkan etik yaklaşımları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Nicolai Hartmann’ın değer ve etik görüşü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Fenomenolojiyi bilmede yalnızca bilince ağırlık vermesi nedeniyle eleştirmiştir.

Hartmann’ın görüşleri Kant’tan ziyade Scheler’e yakın olmuştur.

Değerlerin öznelciliğini ve göreceliğini savunmuştur.

Değerler sorununu ontolojik bakışla incelemiştir.

Değerleri bilinç aktları olarak değil, kendi başına var olan şeyler olarak ele almıştır.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Meta-etik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Meta-etik, etik yargılar vermek anlamına gelir.

Meta-etik, pozitivist ve analitik geleneğin etiğe uygulanmasıdır.

Meta-etik kuramları 20. yüzyıl etiğinde ağırlıklı bir yere sahip olmuştur.

Meta-etiğin birincil etkinliği çözümlemedir.

Meta-etiğin çözümleme etkinliğini genellikle temellendirme etkinliği izler.

Açıklama:

Meta-etiğin temelinde yatan kabulleri ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Max Scheler’in etik görüşü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kant’ın etikle ulaşmak istediği hedefe bağlılığını sürdürmüştür.

Scheler, Kant’ın etikte a priori ile formal olanı ve a priori olan ile rasyonel olanı karıştırdığını ileri sürmüştür

Scheler’in Kant’a eleştirisinin temelinde Kant’ın ahlaklılığı temellendirirken insanı yalnızca akıl sahibi varlık olarak ele alması vardır.

Scheler, etikte bir duyusal priorizm geliştirmiştir.

Etik tarihinde Kant etiği içerikli değerler etiği, Scheler’in etiği biçimsel etik olarak adlandırılmaktadır.

Açıklama:

Değerler etiğinin ana savlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğine gereksinimi talep haline getiren sebeplerden biri olarak sayılamaz?

Tıpta kullanılan teknolojik ürünlerin hasta hasta sayısının çokluğu karşısında yetersiz olması

Tıpta teknolojik cihazlar ya da yöntemler kullanılarak insanı her ne koşulda olursa olsun daha uzun yaşatma kuralına bağlılığın zaman zaman yapılan itirazlar

Ticaretin, sanayinin ve hizmet sektörlerinin gelişmesi

Hekimin konum olarak güçlü, hastanın ise, güçsüz olmasının sıkça suistimallere yol açabilmesi

Hekimlik bilgisinin kötüye kullanımı

Açıklama:

“Uygulamalı etiğin” hangi konularla ilgilendiğini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Uygulamalı etiğin en önemli sorunsalı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

İyi-kötü

Faydalı-zararlı

Teori-pratik

Güzel-çirkin

Gerçek-hayal

Açıklama:

Etiğin pratikle ilişkisi, teorik bir etkinlik olarak görülen felsefede zaman zaman tartışma konusu olmuştur. Etiğin doğrudan ya da dolaylı olarak pratikle ilgili olduğu düşünülerek kimi zaman etik, başka bazı disiplinlerle birlikte, “pratik felsefe” başlığı altına yerleştirilmiş; bilgi felsefesi, mantık, varlık felsefesi gibi disiplinlerden oluşan “teorik felsefe”nin karşısına konulmuştur. Felsefenin hangi alanı tarafından ortaya konulmuş olursa olsun, felsefi bilginin aynı temel özelliklere sahip olduğu göz ardı edilerek, teorik ve pratik felsefe gibi bir ayrıma gidilmiş, felsefenin her durumda bir “theoria” etkinliği olduğu göz önüne alındığında, böylece “teorik teori” ve “pratik teori”den söz edilir olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 85

20. yüzyılın ikinci yarısında öne çıkan etik yaklaşımlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Günlük yaşamda daha az ilgi çekerler.

Önemi artsa da akademik bir disiplin olmayı başaramazlar.

Etik konuların çeşitliliği azalır.

Etiğin durgun olduğu bir dönemde ortaya çıkmışlardır.

Mesleki etikten ilk kez söz edilmeye başlanır.

Açıklama:

Akademik bir disiplin olur. Etiğin yükselişe geçtiği bir dönemdir. Etik konulara ilgi artar. Günlük yaşamda daha fazla ilgi çeker. Mesleki etikten ilk kez söz edilmeye başlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Değerler etiği

İdea etiği

Meta-etik

Uygulamalı etik

Meslek etikleri

Yukarıdaki hangi etik türleri 20. yüzyılla birlikte önem kazanmıştır?

I ve II

I, II ve III

I, III, IV ve V

I, II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

20. yüzyılla birlikte önem kazanan etik türleri; değerler etiği, meta-etik, uygulamalı etik ve meslek etikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Değerler etiği

İdealar etiği

Meta-etik

Uygulamalı etik

Meslek etikleri

Yukarıda verilen hangi etik türleri 20. yüzyılla birlikte önem kazanmıştır?

I ve II

I ve III

I, III, IV ve V

I, II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

20. yüzyılla birlikte önem kazanan etik türleri; değerler etiği meta-etik, uygulamalı etik ve meslek etikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Ölüm cezasını savunanlar olduğu kadar reddedenler de vardır. Aşağıdakilerden hangisi ölüm cezasına karşı çıkan bir kişinin görüşü olamaz?

İnsan hakkı ihlalidir.

İntikam gibi görülmemelidir.

Öldürmek meşrulaştırılmamalıdır.

Sadece adam öldürenlere uygulanmalıdır.

Cezalandırma, suçu önlemeye yönelik olmalıdır.

Açıklama:

Ölüm cezası bir intikam gibi görülmemelidir. Cezalandırma intikam almaya değil, suçu önlemeye, suçluları rehabilite etmeye yöneltmelidir. Ölüm cezasıyla öldürülen kişinin öğreneceği bir şey yoktur. Kişinin rehabilite edilmesi yerine yok edilmesi seçilmektedir. Ölüm cezasına karşı çıkanların en önemli tezi, bunun bir insan hakkı ihlali olması, kimsenin- bu kişi cinayet işlemiş de olsa- öldürülmesinin meşru görülemeyeceği, bunu devletin yapmasının ise daha ciddi bir sorun oluşturduğudur.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Meslek etiklerine ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Meslek sayısı kadar etikten söz edilebilir.

Aralarında ortaklıklar ya da kesişmeler yoktur.

Her mesleğin etiği benzerdir.

En önemlisi tıp etiğidir.

19. yüzyılla birlikte önem kazanmıştır.

Açıklama:

Meslek etikleri 20. yüzyılla birlikte önem kazanmıştır. Meslek sayısı kadar etikten söz etmek mümkün, hatta aynı meslek içinde farklı türden etkinliklere uygun “etikler”den söz etmek de mümkündür. Nitekim bunun örnekleriyle de karşılaşmaktayız. Ama tüm bu “etikler”, yaygın kullanılan adıyla “meslek etikleri” arasında ortaklıklar ya da kesişmeler olmadığı anlamına gelmez. Tüm meslek etikleri önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Ölüm cezası
Kürtaj
Genetik araştırmalar
Ötenazi
İşkence

Yukarıdakilerden hangileri uygulamalı etiğin ele aldığı konular arasında gösterilebilir?

I ve IV

I, II ve III

II, IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bugün “pratik etik” ya da “uygulamalı etik” denince akla, ölüm cezası, işkence, kürtaj, ötenazi, genetik araştırmalar, işkence gibi günümüzün öne çıkan kimi önemli etik sorunların ele alan etik çalışmaları gelmektedir. Bu anlayışın arkasında etiğin aslında “teorik” olduğu, kimi kuramlar veya bilgiler ortaya koyan bir alan olduğu varsayımı yatmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Değerler etiği
İdealar etiği
Meta-etik
Uygulamalı etik
Meslek etikleri

Yukarıda verilen hangi etik türleri 20. yüzyılla birlikte önem kazanmıştır?

I ve II

I, II ve III

I, III, IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

20. yüzyılla birlikte önem kazanan etik türleri; değerler etiği meta-etik, uygulamalı etik ve meslek etikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Bir şeyi öğelerine ayırmadır, ayrıştırmadır. Etikte çözümleme, etik terimlerin anlamlarını açığı çıkarma, etik terimlerin ne anlama geldiğini ortaya koyma da denir. Bahsi geçen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümleme

Esinlenme

Özetleme

Açılım

Tartışma

Açıklama:

Çözümleme, bir şeyi öğelerine ayırmadır, ayrıştırmadır. Etikte çözümleme, etik terimlerin anlamlarını açığı çıkarma, etik terimlerin ne anlama geldiğini ortaya koymadır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

“Değerler etiği”nin arka planında yer alan Kant kadar önemli ikinci bir görüş de .................... akımıdır. İfadesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile dolunca anlamlı olacaktır?

Kinetoloji

Formalizm

Fenomenoloji

İnformalizm

Gelenekselcilik

Açıklama:

“Değerler etiği”nin arka planında yer alan Kant kadar önemli ikinci bir görüş ise
Fenomenoloji akımıdır. Değerler etiği denince akla gelen iki filozofun, Fenomenolojik düşünce geleneğinden gelen Max Scheler ve Nicolai Hartmann’ın etik ve değer görüşlerine bakıldığında, bunu açık bir biçimde görmek mümkündür.

Doğru Cevap: C

Soru 94

“Kant’ın etik öğretisinin eleştirisi”, Scheler’in hangi kitabında ele alınmıştır?

Etikte Formalizm ve İçerikli Değerler Etiği

Etikte Formalizm ve Geleneksellik

Etikte Biçim ve Ahlak

Aforizmlar

Felsefe Etik Okulları

Açıklama:

“Kant’ın etik öğretisinin eleştirisi”, Scheler’in Etikte Formalizm ve İçerikli Değerler Etiği kitabında iki ana amacından birisidir. Bu eleştiriden hareketle gitmek istediği yer ise -ki bu onun esas amacıdır-felsefi etiğin temellendirilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Değer görüşünde hem Fenomenolojinin “kesin bilgiye ulaşma” idealini sürdürüp hem de değerleri bilinç aktları (edimleri) olarak gören düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Platon

Aristotales

Descartes

Scheler

Açıklama:

Scheler, değer görüşünde hem Fenomenolojinin “kesin bilgiye ulaşma” idealini sürdürür hem de değerleri bilinç aktları (edimleri) olarak görür.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Değerler “taşıyıcıları” bakımından kaç ana gruba ayrılır?

gruplanmaz

Açıklama:

Değerler “taşıyıcıları” bakımından üç gruba ayrılabilirler:
(1) Kişi değerleri,
(2) vital değer(ler) ve (3) “şey”lerin taşıdığı değer(ler)

Doğru Cevap: D

Soru 97

............etiğinde, değerin ve değerlerin a priori bilinmesi anlamına gelen değer duygusunun sınırını, değer bilincinin darlığı yasasıyla birlikte “değer körlüğü” ve “değer yanılsaması” oluşturur. Verilen paragrafta noktalı yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Hartmann

Scheler

Kant

Sokrates

Kuçuradi

Açıklama:

“Hartmann etiğinde, değerin ve değerlerin a priori bilinmesi anlamına gelen değer duygusunun sınırını, değer bilincinin darlığı yasasıyla birlikte “değer körlüğü” ve “değer yanılsaması” oluşturur. ... Değer yanılsaması ‘değerin yanlış tanınmasıdır. Değer yanılsaması değer duygusuna bağlı değildir, aksine yalnızca değer duygusunun iş görmemesine bağlıdır’

Doğru Cevap: A

Soru 98

İnsanın “değerler ortaya koyabildiği için” “değerli bir varlık olduğu” bilgisel kabülüne dayanan etik görüşünde ise Kuçuradi, kişiyi ............................. bir etik görüşü ortaya koyar.

kişinin eylemini merkeze alan

toplumun eylemini merkeze alan

geleceği merkeze alan

hedefleri merkeze alan

gelenekleri merkeze alan

Açıklama:

İnsanın “değerler ortaya koyabildiği için” “değerli bir varlık olduğu” bilgisel kabülüne dayanan etik görüşünde ise Kuçuradi, kişiyi, kişinin eylemini merkeze
alan bir etik görüşü ortaya koyar. Etiğinin nesnesi kişi ve onun eylemleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Meta felsefede ne anlamda kullanılmaktadır?

bulunum

çözümleme

değer

üst

kesin

Açıklama:

‘Meta’, ‘üst’, ‘öte’ anlamlarına gelir; meta-etik ise etik yargılar vermek yerine,
etik terimler ve yargılar üzerinde duran etik anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Principia Ethica’da savunduğu görüşü: “Etiğin doğrudan ödevi bilgidir, praksis değildir olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir

Platon

Sokrates

Moore

Höffe

Aristotales

Açıklama:

G. E. Moore, Principia Ethica’da savunduğu görüşü: “Etiğin doğrudan ödevi bilgidir, praksis değildir”

Doğru Cevap: C

Soru 101

Hinmanna göre ölüm cezasına karşı olanların gerekçeleri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi bunlar arasında yer alamaz?

Kutsal olan yaşam hakkının ihlali olduğu için karşıdır

Verilen hatalı kararlardan geri dönüş olanağı olmadığı için karşı çıkmaktadırlar.

Sonraki yüzyıllarda kötü anılmak istemediklerinden karşı çıkarlar.

Suçlunun değişme, iyileşme umudunu ve şansını ortadan kaldırdığı

İddia edildiği gibi caydırıcı etkisinin olmadığı, aksine devlet tarafından işlenen bir vahşet olduğu düşüncesi ile karşı çıkarlar.

Açıklama:

Bunun dışında, ölüm cezasına karşı olanlar, bu cezanın a) kutsal olan yaşam
hakkının ihlali olduğu, b) suçlunun değişme, iyileşme umudunu ve şansını ortadan kaldırdığı, c) iddia edildiği gibi caydırıcı etkisinin olmadığı, aksine devlet
tarafından işlenen bir vahşet olduğu, d) verilen hatalı kararlardan geri dönüş olanağı olmadığı için ona karşı çıkmaktadırlar (Hinmann)

Doğru Cevap: C

Soru 102

Özgürlük, ödev, etik bilgi, etik doğru, değerler, değerlendirme gibi geleneksel konu ve sorunlarının yanında, daha önce etikle ilgili görülmeyen kimi yeni konular/sorunlar süreç içerisinde etiğin ilgi alanına girmiştir. Aşağıdakilerden hangisi ötanazi, kürtaj, pornografi, savaş, şiddet, kadın sorunları vb. gibi sorunların ele alındığı etik çerçevesidir?

İhale etiği

Ticaret etiği

İnternet etiği

Tıp etiği

Uygulamalı etik

Açıklama:

Etiğin özgürlük, ödev, etik bilgi, etik doğru, değerler, değerlendirme gibi geleneksel konu ve sorunlarının yanında, daha önce etikle ilgili görülmeyen kimi yeni konular/sorunlar da etiğin ilgi alanına girdi. Ötanazi, kürtaj, pornografi, savaş, şiddet, kadın sorunları vb. sorunlar da etik çerçevesinde ele alınmaya başlandı. Bunlara ya da bunlarla uğraşan etiğe pratik etik ya da uygulamalı etik denildi.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi bilginin söz konusu olmadığı yerlerde doğrulamanın yerine kullanılan ana bilgisel etkinlik olarak öne çıkmaktadır?

Çözümleme

Temellendirme

Nesnelcilik

Rasyonalist formalizm

Biçimsellik

Açıklama:

Bilginin söz konusu olmadığı yerlerde doğrulamanın yerine temellendirme ana bilgisel etkinlik olarak öne çıkmaktadır. Temellendirme, temellendirilen şeyin, yargının, normun vb.’nin çıkarıldığı ya da türetildiği yerin gösterilmesi olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi Max Scheler’in değer ve etik görüşünü yansıtmaktadır?

Scheler, bir içerikli değerler etiği ve bir duyusal a priorizm geliştirmiştir.

Değerler sorununu ontolojik bakışla ele alır.

Değerleri bilinç aktları olarak değil, kendi başına varolan şeyler olarak görür.

“Değerler alanı” ideal varlık alanı içinde yer almaktadır.

Değerlerin sesini duyan, onu gerçekleştirebilecek ya da onlara sırtını dönebilecek olan tek varlık olan insandır.

Açıklama:

Scheler özünde Kant etiğini sürdürmek ister, ama bunun için Kant’ın “rasyonalist formalizmi”nin aşılması gerekmektedir. Kant’ın etikle ulaşmak istediği hedefteki Scheler bu hedefe bağlılığını sürdürmektedir-ulaşmak için, ona yöneltilen formalizm eleştirisine karşılık verilmesi gerekmektedir. Yoksa o, empirist etik görüşleri söz konusu olduğunda, etikte sintetik a priori bilgiler, ilkeler arayan Kant’ın ya- nındadır. Bu nokta Scheler’in etiğinin hareket noktasını oluşturmaktadır. Ama bu bağlılığına karşın, Scheler onun etiğinde iki önemli hata yaptığını düşünmektedir: İlk olarak Kant a prirori ile formal olanı karıştırmıştır, ikinci olarak da a priori olanı rasyonel (ussal) olanla karıştırmıştır. Scheler etiği bir içerikli değerler etiği ve bir duyusal a priorizm geliştirerek, işte bu iki yanılgıyı düzeltmeye girişmektedir. “Kant’ın etik öğretisinin eleştirisi”, Scheler’in Etikte Formalizm ve İçerikli Değerler Etiği kitabında iki ana amacından birisidir. Bu eleştiriden hareketle gitmek istediği yer ise -ki bu onun esas amacıdır-felsefi etiğin temellendirilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 105

İoanna Kuçuradi’nin değer ve etik görüşüne göre değerler ancak insan yaşamıyla bağlantı içinde, yani antropolojik olarak ele alınırsa, değer sorunları anlaşılıp aydınlatılabilir. Bu nedenle değerleri ele alırken antropolojik bakış -diğerleri yanında antropolojik bakışın- gerekli olduğunu düşünür. Aşağıdakilerden hangisi İoanna Kuçuradi’nin iki filozofun değer sorununa bakışına karşı getirdiği eleştiridir?

Her iki düşünürün de problemi antropolojik bakışın sağladığı imkanlara dayanarak ele almaları

Değer problemine bakışlarının gnosiolojik unsurlardan tamamen sıyrılamaması

Taşınan değer ile değerler arasındaki farkı ortaya koymaları

Aynı şeyin farklı kişilerce hep aynı şekilde değerlendirilmesi

Farklı değerlendirme biçimlerinden yararlanılmaması

Açıklama:

Değerler insanın varlığa kattığı bir boyuttur, insanla varolan şeylerdir. Değerler için “ideal varlıklar” deyimini kullanmasa da değerlerin varlık tarzlarının farklılığını öngörür. Onların diğer şeyler gibi nesneleştirilip, kavramlaştırılabileceklerini söyler. Ama değerler ele alınırken Scheler’de olduğu gibi bilgi kuramsal bakışın da Hartmann’da olduğu gibi ontolojik bakışın da, yeterli olmadığını söyler. Değerler ancak insan yaşamıyla bağlantı içinde, yani antropolojik olarak ele alınırsa, değer sorunları anlaşılıp aydınlatılabilir. Bu nedenle değerleri ele alırken antropolojik bakış -diğerleri yanında antropolojik bakışın- gerekli olduğunu düşünür. Her iki filozofun değer sorununa bakışını eleştirirken bunu şöyle dile getirir: “Bunun başlıca nedenleri, her iki düşünürün değer problemine bakışlarının gnosiolojik unsurlardan tamamen sıyrılamaması ve ikisinin de problemi antropolojik bakışın sağladığı imkânlara dayanmadan ele almaları, dolayısıyla taşınan değer ile değerler arasında bir fark yapmamalarıdır.”

Doğru Cevap: B

Soru 106

Aşağıdaki paradigmalardan hangisi meta-etik kavramı içerisinde “bilimsel felsefe” olma ya da metafizik sayılma ikilemiyle karşı karşıya kalma durumunu açıklamaktadır?

Pragmatizm

Post pozivitizm

Pozitivizm

Post modernizm

Criticism

Açıklama:

Meta-etik ya da analitik etik, pozitivist ve analitik geleneğin -Mantıkçı Pozitivizmin- etikteki yansıması ya da etiğe uygulanmasıdır. Pozitivizmin ve bununla bağlantılı olarak pozitif bilim düşüncesinin tek bilgi biçimi olarak görülmesi, bunun dışında her türlü bilginin “metafizik” sayılmasının bir sonucu olarak felsefe de ya “bilimsel felsefe” olma ya da metafizik sayılma ikilemiyle karşı karşıya kalmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 107

I. “Doğru”, “yanlış”, “iyi”, “kötü” gibi etik terimlerin ya da kavramların anlamı ya da tanımı nedir?
II. “Doğru”, “yanlış”, “iyi”, “kötü” gibi etik yargıların doğası, anlamı ya da işlevi nedir?
III. Bu tür terimlerin ahlaki anlamda kullanılışı, ahlaki olmayan kullanılışından, ahlaki yargılar normatif yargılardan nasıl ayrılır?
IV. Ahlaki olmayanın zıddı olarak alındığında ahlakînin anlamı nedir?
V. “Eylem”, “vicdan”, “irade”, “özgür irade”, “niyet”, “söz verme”, “özür dileme”, “güdü”, “sorumluluk”, “akıl”, gibi birbiriyle bağlantılı terimlerin ya da kavramların açıklaması ya da anlamı nedir?”
Yukarıdaki maddelerden hangileri Frankena’nın dile getirdiği meta-etiğin çözümleme ile ilgili sorulardır?

I, II, III, IV

I, II, IV, V

I, II, III, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Frankena’nın dile getirdiği meta-etiğin dört sorusundan üçü “çözümleme”yle ilgilidir. “Genellikle kabul edildiği üzere, meta-etik şu soruları sorar: (1) “Doğru”, “yanlış”, “iyi”, “kötü” gibi etik terimlerin ya da kavramların anlamı ya da tanımı nedir? Bu tür terimleri ya da kavramları içeren yargıların doğası, anlamı ya da işlevi nedir? (2) Bu tür terimlerin ahlaki anlamda kullanılışı, ahlaki olmayan kullanılışından, ahlaki yargılar normatif yargılardan nasıl ayrılır? Ahlaki olmayanın zıddı olarak alındığında ahlakînin anlamı nedir? (3) “Eylem”, “vicdan”, “irade”, “özgür irade”, “niyet”, “söz verme”, “özür dileme”, “güdü”, “sorumluluk”, “akıl”, gibi birbiriyle bağlantılı terimlerin ya da kavramların açıklaması ya da anlamı nedir?”

Doğru Cevap: E

Soru 108

“Etik davranmak ile kâra dayanan ekonomi arasında ‘ya biri ya öteki’ türünden bir ilişki olamayacağı açıktır. Almanya’nın eski başkanlarından Helmut Schmidt, bir politikacının bakış açısından, işletme sorunları için çok önemli olan bir olguyu şöyle dile getirmişti: “Hepimiz kendimize, olandan olması gerekene nasıl ulaştığımızı sormalıyız. Her kim bu soruya yalnız etik kaygılarla, en kısa yolu doğru yol olarak önerirse, o pratik felaketlerle yüz yüze gelebilir. Veya tam tersi: her kim yalnız pratik kaygılarla, en kısa yolu doğru yol olarak seçerse, [ o da] etik felaketlerle karşı karşıya kalabilir.” Yukarıda verilen örnek aşağıda verilen meslek etiği türlerinden hangisiyle ilişkilidir?

Hukuk etiği

İşletme etiği

Tıp etiği

Gazetecilik etiği

Yönetim etiği

Açıklama:

İş ya da işletme etiği, ticaretin, sanayinin ve hizmet sektörlerinin gelişmesi, küçüklü büyüklü kurumsal yapıların oluşması, bu kurumların da para kazanmayı ana hedef olarak koymalarının sonucu ortaya çıkan etik sorunlar, bu alanlara etik açıdan bakan çalışmaları gerekli kılmıştır. “İşletmeler nasıl etik olur?”, “Para kazanma ve etik bir arada olabilir mi?”, “etik davranış kazandırır mı” gibi sorularla yola çıkan “işletme etiği” görüşleri, iş yaşamında etik sorunların azaltılmasını, bunu sağlayacak bilgiler, ilkeler ortaya koymayı amaçlamaktadırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Etiğin pratikle ilişkisi, teorik bir etkinlik olarak görülen felsefede zaman zaman tartışma konusu olmuştur. Etiğin doğrudan ya da dolaylı olarak pratikle ilgili olduğu düşünülerek kimi zaman etik, başka bazı disiplinlerle birlikte, “pratik felsefe” başlığı altına yerleştirilmiş; bilgi felsefesi, mantık, varlık felsefesi gibi disiplinlerden oluşan “teorik felsefe”nin karşısına konulmuştur. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi G. E. Moore'un Principia Ethica’da savunduğu görüşü temsil etmektedir?

Pratik teori olarak pratik felsefe, “teorik teori” gibi kendi başına amaç değildir.

Etik ve siyaset felsefesinin praksisle ilgilenmesi çok doğal görülebilir.

Etiğin doğrudan ödevi bilgidir, praksis değildir.

Pratik teori praksisin hizmetindedir.

Pratik felsefe, ancak ikincil olarak ve yan bir sonuç olarak faydalı olduğundan, kendisi amaç olan bilgiye, hakiki teoriye yaklaşmaktadır.

Açıklama:

Aristoteles, etiği siyasetle ilişkisinde ele alır. Etik, ona göre, siyaset yapmanın amaçladığı şey olan mutluluğu sağlamanın yollarıyla ilgili bir araştırmadır. İnsanın eylemlerinin hep amaçladığı mutluluğun nasıl elde edilebileceğini ya da hangi tür eylemlerle insanın mutlu olabileceğini araştırmakta- dır Aristoteles. Aristoteles etiği bu bilgiyi ortaya koyma peşindedir.
Aristoteles örneğinde olduğu gibi “etik ve siyaset felsefesinin praksisle ilgilenmesi çok doğal” görülebilir; “ama onların bu etkinlikleriyle bilgiyi değil de eylemi hedeflemeleri o kadar doğal görülmemektedir”. “G. E. Moore Principia Ethica’da karşıt görüşü savunur: “Etiğin doğrudan ödevi bilgidir, praksis değildir”

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyıl etiğinde ağırlıklı bir yeri olan meta-etik kuramlarından temel etik ve değer yargılarının her durumda temellendirilebileceğini savunan kuramı yansıtmaktadır?

Betimleyici Olmayan Kuramlar

Bilişselci Kuramlar

Sezgici Kuramlar

Tanımcı Kuramlar

Doğalcı Olmayan Kuramlar

Açıklama:

20. yüzyıl etiğinde ağırlıklı bir yeri olan meta-etik kuramlarına toplu olarak bakıldığında ise, bunlar üç gruba ayrılabilmektedir: (1) “Temel etik ve değer yargılarının her durumda temellendirilebileceğini” savunan Tanımcı Kuramlar; (2) temel ilkelerimiz ve değer yargılarımızın sezgisel ve kendiliğinden apaçık olduğunu savunan Sezgici ya da Doğalcı Olmayan Kuramlarla; (3) “değer ve etik yargılarının şeylere, kişilere ve eylemlere nitelikler yükleyen (veya onların varlığını reddeden) ifadeler veya iddialar olmadığını savunan Bilişselci ile Betimleyici Olmayan Kuramlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 111

Etiğin bilgisel olamayacağını ve felsefe içinde yer alamayacağını ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

M. Hare

K. Baier

W. Frankena

K. Nielsen

H. Reichenbach

Açıklama:

H. Reichenbach, etiğin bilgisel olamayacağını ve felsefe içinde yer alamayacağını ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 112

Cinayet işleyenlerin ölüm cezasıyla cezalandırılması gerektiğini savunan görüşün öne sürdüğü gerekçelerden biri aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Ölüm cezası ile ilgili verilen hatalı karardan geri dönüş olanağının olmaması

Ölüm cezasının suçlunun değişme şansını ortadan kaldırmış olması

Ölüm cezasının, dişe diş, göze göz ilkesi bağlamında öngörülmüş olması

Ölüm cezasının caydırıcı bir etkisinin bulunmaması

Ölüm cezasının suçluları rehabilite etmeye yönelik olmaması

Açıklama:

Cinayet işleyenlerin ölüm cezasıyla cezalandırılması gerektiğini savunan görüşün öne sürdüğü gerekçelerden biri cezalandırmanın intikam almaya yönelik olduğunun kabul edilmesinin bir sonucu olarak ölüm cezasının, dişe diş, göze göz ilkesi bağlamında öngörülmüş olmasıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi iş ya da işletme etiğinin ele aldığı konular arasında yer alır?

Tıpta kullanılan teknolojik ürünlerin hasta sayısının çokluğu karşısında yetersiz olması

Para kazanma ve etiğin bir arada olup olamayacağı

Hekimlik bilgisinin kötüye kullanımı

Ticaretin, sanayinin ve hizmet sektörlerinin gelişmesi

Tıpta teknolojik cihazlar ya da yöntemler kullanılarak insanı her ne koşulda olursa olsun daha uzun yaşatma kuralına bağlılığına zaman zaman yapılan itirazlar

Açıklama:

İş ya da işletme etiği, ticaretin, sanayinin ve hizmet sektörlerinin gelişmesi, küçüklü büyüklü kurumsal yapıların oluşması, bu kurumların da para kazanmayı ana hedef olarak koymalarının sonucu ortaya çıkan etik sorunlar, bu alanlara etik açıdan bakan çalışmaları gerekli kılmıştır. “İşletmeler nasıl etik olur?”, “Para kazanma ve etik bir arada olabilir mi?”, “etik davranış kazandırır mı” gibi sorularla yola çıkan “işletme etiği” görüşleri, iş yaşamında etik sorunların azaltılmasını, bunu sağlayacak bilgiler, ilkeler ortaya koymayı amaçlamaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir. Ticaretin, sanayinin ve hizmet sektörlerinin gelişmesi iş ya da işletme etiğinin ortaya çıkmasının nedenlerinden biridir, ele aldığı konular arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Meta-etikle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Meta-etik, pozitivist ve analitik geleneğin etiğe uygulanmasıdır.

Meta-etiğin çözümleme etkinliğini genellikle temellendirme etkinliği izler.

Meta-etik kuramları 20. yüzyıl etiğinde ağırlıklı bir yere sahip olmuştur.

Meta-etik, etik yargılar vermek anlamına gelir.

Meta-etiğin birincil etkinliği çözümlemedir.

Açıklama:

Meta-etik etik yargılar vermek yerine, etik terimler ve yargılar üzerinde duran etik anlamına gelmektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Hartmann etiğinde, değerin ve değerlerin a priori bilinmesi anlamına gelen değer duygusunun sınırını, değer bilincinin darlığı yasasıyla birlikte aşağıdakilerden hangisini oluşturur?

Değer körlüğü ve değer yanılsaması

Değer sınıflaması

Vicdan

Ödev ahlakı

Meta-etik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi M. Scheler tarafından kurulan ve N. Hartmann tarafından geliştirilen etiğe genel olarak verilen isimdir?

Biçimselci etik

İçerikli değerler etiği

Meta-etik

Uygulamalı etik

Meslek etiği

Açıklama:

M. Scheler tarafından kurulan ve N. Hartmann tarafından geliştirilen etiğe de “içerikli değerler etiği” demek neredeyse bir gelenek haline gelmiştir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi uygulamalı etiğin ele aldığı konu alanlarından biridir?

Özgürlük

Ödev

Genetik araştırmalar

Etik bilgi

Etik doğru

Açıklama:

Bugün “pratik etik” ya da “uygulamalı etik” denince akla, ölüm cezası, işkence, kürtaj, ötanazi, genetik araştırmalar, işkence gibi günümüzün öne çıkan kimi önemli etik sorunlarını ele alan etik çalışmaları gelmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 118

20. yüzyılda etik ile ilgili olarak verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

20. yüzyılda etik sorunlar daha çok toplumsal ve hukuksal bakımdan ele alınmıştır.

20. yüzyılda insanın etik eylemleri konusunda önemli olan şeyin, “doğal yasa”yla ilgisinde iyinin ve kötünün bilgisi olduğu ileri sürülmüştür.

20. yüzyılda bencil içgüdüler ile özgeci içgüdüler arasında kesin bir ayrım yapılmıştır.

20. yüzyılda kişinin kendi çıkarına uymasa bile toplumun iyiliğine uygun olan durumları kabul etmesinin nedeninin sempati duygusu olduğu ileri sürülmüştür.

20. yüzyılın ikinci yarısı gerek yeni ortaya çıkan etik sorunlar, gerekse daha fazla farkına varılan etik sorunlar nedeniyle etiğin yükselişe geçtiği bir dönem olmuştur.

Açıklama:

20. yüzyılın ikinci yarısı gerek yeni ortaya çıkan etik sorunlar, gerekse daha fazla farkına varılan etik sorunlar nedeniyle etiğin yükselişe geçtiği bir dönem olmuştur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi meslek etikleriyle ilgili ana sorunu ifade etmektedir?

Etik özün gözden kaçırılması

Değerlerin “öznel” ve “göreli” kabul edilmesi

Etik yargılar vermeyi amaçlaması

Birincil etkinlik olarak çözümlemeyi temel alması

Pozitivist ve analitik geleneğin etiğe uygulanmasını içermesi

Açıklama:

Bugün çok yaygınlık kazanan ve etik denince genellikle akla gelen “meslek etikleri”yle ilgili ana sorun, bunların etik özünün gözden kaçırılması, bütün meslek etiklerinin, mesleklerin farklı çalışma koşularına ve farklı gerektirdiklerine karşın, yaşanan etik sorunların özünde aynı olduğunun -insanın değerini çiğneyen ya da onuruna zarar veren eylemler olduğunun-unutulmasıdır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Aşağıda Max Scheler’in etik görüşü ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Scheler’in Kant’a eleştirisinin temelinde Kant’ın ahlaklılığı temellendirirken insanı yalnızca akıl sahibi varlık olarak ele alması vardır.

Scheler, Kant’ın etikte a priori ile formal olanı ve a priori olan ile rasyonel olanı karıştırdığını ileri sürmüştür.

Scheler, Kant’ın etikle ulaşmak istediği hedefe bağlılığını sürdürmüştür.

Etik tarihinde Kant etiği içerikli değerler etiği, Scheler’in etiği biçimsel etik olarak adlandırılmaktadır.

Scheler, etikte bir duyusal priorizm geliştirmiştir.

Açıklama:

Scheler’in Kant’ın ahlak yasasının temel özelliği olarak gördüğü “biçimselliğe” yönelik eleştirilerinden sonra, etik tarihinde Kant etiğine “biçimselci etik”, M. Scheler tarafından kurulan ve N. Hartmann tarafından geliştirilen etiğe de “içerikli değerler etiği” demek neredeyse bir gelenek haline gelmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdaki ifadelerden hangisi çıkarılırsa etiğin teorik sorunlarından bahsedilmiş olur?

Etiğin olgularının sorunu

Etiğin, bilgi sorunu

Etikte, nesnel değerlendirme yapılıp yapılamayacağı sorunu

Etiğin, günlük yaşamda karşılaştığı sorunlar

Etikte, olandan olması gerekenin çıkarılıp çıkarılamayacağı sorunu

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yer almazsa insan merkezcilik anlatılmış olur?

İnsanın dünyanın merkezinde görülmesi.

Yalnızca insanın değerli bir varlık olduğu.

Merkez diye adlandırılan bir yerin olmadığı.

Yalnız insan eylemlerinin etik bir değere sahip olabileceği.

Her şeyin insan için yaratıldığı.

Açıklama:

Çevre ve teknolojiyle ilgili etik sorunları kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Filozoflar, dünyanın gelir dağılımındaki adaletsizliğin ortaya çıkardığı sorunları etik açıdan sorgulayarak çeşitli düşünceler ortaya atmışlardır. G. Hardin, cankurtaran sandalı etiğini savunurken, Peter Singer, bunun tersi düşünceleri öne sürmüştür.Aşağıdakilerden hangisi Peter Singer'in düşüncelerinden bir tanesidir?

Dış yardımlar yoksul sandallarının sayısını arttırmaya yarar.

Yardım ve göçmen alımı belli koşullarla yapılmalıdır.

Zengin ülkelerin fakirlere ve açlık çekenlere yardım etme yükümlülükleri vardır.

Dış yardımı sürdürmeye hiç bir zengin ülkenin gücü yetmez.

Fakir ülkelere yardım etmek kendi sandalımızı tehlikeye atmaktır.

Açıklama:

Yoksulluk ve açlıkla ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Zenginlerin doldurmuş olduğu bir cankurtaran sandalının içerisinde 20 kişinin olduğunu varsayalım. Sandalın kapasitesi 30 kişidir. Aynı zamanda okyanusta boğulmak üzere olan ve sandala doğru yüzen 50 kişi daha olduğunu düşünelim. Zengin ve yoksul ülkeler arasındaki eşitsizliğin çözümünde cankurtaran sandalı eğretilemesini kullanırsak aşağıdaki ifadelerden hangisini söylemek uygun düşer?

Boğulmak üzere olanlar insandır ve başka insanlarla dayanışma etik sorumluluk gerektirir.

Her insan yaşamını sürdürme hakkına sahiptir.

Sandalın taşıma kapasitesinin sınırlılığı nedeniyle 10 kişinin daha sandala alınması, güvenlik payını yok edeceği için sandaldakilerin yaşamını tehlikeye sokacaktır.

Kendi hayatımızı tehlikeye atmadan insanların ölmesini önleyebiliriz.

En fazla sayıda insanın en fazla mutluluğu söz konusudur.

Açıklama:

Yoksulluk ve açlıkla ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Ayrımcılığın tanımıdır?

Etik, başkasını değerlendirmeyle ilgili, toplumsal ve siyasal bir sorundur.

Farklı etnik ve dinsel kökenlere sahip olanlara karşı çıkmaktır.

Kadına yönelik yapılan farklı tutumlardır.

Aynı ya da eşit olduğu, aynı değeri taşıdığı düşünülenlerden birinin diğerinden (diğerlerinden) farklı bir muameleye tabi tutulmasıdır.

Etik olmayan haksız davranışlardır.

Açıklama:

Ayırımcılık ve eşitsizlikle ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Etik görecelik; tüm ahlak normlarının geçerliliğinin kişilere ve kültürlere bağlı olduğunu, onlara göre değiştiğini iddia eder. Kişilerden ve kültürlerden bağımsız olarak temellendirilmiş etik normların olabileceğini yok sayar. Uylaşımcılık ahlaklılığı, ahlaksal geçerliliği uylaşıma dayandırır. Ahlaklılığı kişisel bir karar olarak görür.Yukarıdaki tanımda hangi ifade yer almazsa etik göreceliğin öznelcilik türü anlatılmış olur?

Ahlak normlarının geçerliliği kişilere bağlıdır.

Ahlak normlarının geçerliliği kültürlere bağlıdır.

Ahlaklılık kişisel bir karardır.

Kişilerden ve kültürlerden bağımsız olarak temellendirilmiş etik normlar yoktur.

Uylaşımcılık ahlaklılığı, ahlaksal geçerliliği uylaşıma dayandırır.

Açıklama:

Günümüzde etikte öne çıkan pratik sorunları ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Etikte akıl ve duygu çatışması günümüz filozoflarını meşgul eden konulardan biridir. 18. yüzyılın iki önemli filozofu olan D.Hume ve I. Kant'ın görüşlerine gönderme yapılarak konu tartışılmaktadır. Aşağıdaki ifadelerden hangisi çıkartılırsa I. Kant'ın düşünceleri açıklanmış olur?

Etik sorunlar akılla, akıl yürütmeyle çözülebilir.

Etik sorunlar tutkuya direnemiyorsa etiğin merkezine duygular yerleşir.

Etik, aklın yasa koyabildiği, düzenleyebildiği bir alan ise etiğin merkezinde akıl olur.

Saygı duygusunun kaynağı da akıldır ve bu nedenle akıl merkezdedir.

İnsanları etik eylemlerde bulunmaya götüren sebepler akıl ve bilgidir.

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi postmodern etik düşünceyi açıklayan ifadelerden biridir?Postmodernizm ........................

ahlaksal bilgi imkanını dışlayan bir bilgi anlayışıdır.

bireyi geleneğe olan bağlılıklarından tecrit etme anlayışıdır.

hem ahlaka ihtiyaç duyulan hem de ana tezleriyle ahlakı imkansız kılan düşünce tarzıdır.

hiç bir genel geçer ilkenin olmadığı, 'ne olsa gider' anlayışıdır.

dünyanın özünde düzenli bir yapıya sahip olduğu varsayımına dayanmaktadır.

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 9

6. Aşağıdaki filozoflardan hangisi etik sorunların akılla, akıl yürütmeyle çözülebileceğini savunan filozoflardandır?

D. Hume

Hutcheson

Bauman

Max scheler

Kant

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir. D. Hume , Hutcheson, Bauman ve Max Scheler etik sorunların duygu önermeleriyle çözüleceğini savunan filozoflar arasında yer alır. Kant ise etik sorunların akılla, akıl yürütmeyle çözüleceğini savunur

Doğru Cevap: E

Soru 10

“Zengin ülkelerin fakirlere ve açlık çekenlere yardım etme yükümlülüklerinin olduğunu savunan, onları görmemezlikten gelmenin ve ölmelerini beklemenin cinayete ortak olma ile özdeşleştiğini vurgulayan” filozof kimdir?

G. Hardin

P. Singer

Z. Bauman

I. Kant

J. Habermas

Açıklama:

Yoksulluk ve açlıkla ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.
Sıkı bir faydacılık perspektifinden konuya bakan Peter Singer, Hardin’in tersine zengin ülkelerin fakirlere ve açlık çekenlere yardım etme yükümlülüklerinin olduğunu savunur. Kendi hayatımızı tehlikeye atmadan insanların ölmesini önleyebilecekken insanların açlıktan ölmesine göz yummak, onları tutup öldürmekle aynı şeydir; çünkü nasıl onları öldürmek apaçık kötüyse, belli koşullarda onları açlıktan ölmeye bırakmak da aynı derecede kötüdür. Bunu yalnız devletler için de söylemez. Bu sorumluluğun her tek kişide olduğunu söyler çünkü her birimiz bu durum karşısında bir şeyler yapabiliriz. Örneğin yardım kuruluşlarına para ya da insan gücü olarak katkıda bulunabiliriz. Bunu yapmıyorsak, birinin ölmesine izin veriyorsak, bu özü itibariyle birisini öldürmekten farklı değildir. Bu da bizim hepimizin katiller olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Kant etiği türündeki etiklerin günümüz sorunlarıyla baş etmede yetersiz kaldığını ve teknoloji çağının ortaya çıkardığı sorunlarla baş edebilecek, yeni teknik uygarlığa uygun düşen yeni bir etiğe gereksinim duyulduğunu savunan düşünür kimdir?

Hans Jonas

Karl-Otto Apel

Z. Bauman

P. Singer

G. Hardin

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
Hans Jonas Sorumluluk İlkesi adını verdiği kitabında, Kant etiği türünden etiklerin günümüz sorunlarıyla başa çıkmada yetersiz kaldıklarını, yeni bir etiğe gereksinim olduğunu vurgular. Bunun nedeni ise teknolojik devrimdir. Teknolojinin bugün ulaştığı düzey, insan eylemlerinin doğasının değişimine yol açmış, bu da yeni bir etiği gerekli kılmıştır. Teknoloji çağının ortaya çıkardığı sorunlarla baş edebilecek, yeni teknik uygarlığa uygun düşen yeni bir etiğe gereksinim duyulmaktadır. Jonas’ın Sorumluluk Etiği işte bu gereksinime yanıt olarak geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisinde etik göreceliğin türleri doğru olarak verilmiştir?

Öznelcilik- nesnelcilik

Öznelcilik-gerçekçilik

Öznelcilik- ahlaksal geçerlilik

Öznelcilik-uylaşımcılık

Öznelcilik-şüphecilik

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
Etik göreceliğin de iki türü vardır: Öznelcilik ve uylaşımcılık (konvensiyonalizm). Öznelcilik ahlaklılığı kişisel bir karar olarak görürken; uylaşımcılık ahlaklılığı, ahlaksal geçerliliği uylaşıma dayandırır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Akıl-duygu çatışmasının yanlış nesneleştirmeden kaynaklandığını ve insan eylemlerinde akıl ve duygu gibi bir ikilemin olmadığını en açık biçimde bize gösteren, etik ilişkide insan eylemlerinin yapısını çözümleyen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Kant

Bauman

Hume

Scheler

Kuçuradi

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
Bu çatışmanın yanlış nesneleştirmeden kaynaklanan bir çatışma olduğunu, gerçekte insan eylemlerinde akıl ve duygu gibi bir ikilemin olmadığını en açık biçimde bize gösteren etik ilişkide insan eylemlerinin yapısını çözümleyen İ.Kuçuradi’dir

Doğru Cevap: E

Soru 14

Etiğin sadece insanlararası ilişkileri değil, yanı sıra doğa üzerine de düşünmesi gerektiğini savunan filozof kimdir?

Jonas

Kant

Bauman

Habermas

Marx

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
Etiğin sadece insanlararası ilişkileri değil, yanı sıra doğa üzerine de düşünmesi gerektiğini savunan duran filozof H. Jonas'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Eylemlerimizin sonuçlarıyla, bizim teknik-endüstriyel etkinliklerimizin tüm yeryüzündeki doğrudan ve dolaylı sonuçlarının, yarattığı risklerin bugün bizim tarafımızdan ele alınması gerektiğini vurgulayan etik görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Öznelcilik

Niyet etiği

Sorumluluk etiği

Şüphecilik

Zihniyet etiği

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
Eylemlerimizin sonuçlarıyla, bizim teknik-endüstriyel etkinliklerimizin tüm yeryüzündeki doğrudan ve dolaylı sonuçlarının, yarattığı risklerin bugün bizim tarafımızdan ele alınması gerektiğini vurgulayan etik görüş sorumluluk etiğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Öznelerarası geçerliliğe sahip, rasyonel olarak temellendirilebilir bir etik anlayışının olanaklı olduğunu göstermeye çalışan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Kant

Jonas

Bauman

Apel

Shue

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
Karl Otto Apel'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Günümüzde etiğin "pratik sorunları" olarak tanımlanan sorunlar aşağıdaki hangi nedenle ortaya çıkmıştır?

Etik olguların var olmaması

Etikte nesnel değerlemenin yapılamaması

Olandan olması gerekenin çıkarılamaması

Teknolojinin sorumlulukla kullanılmaması

Etik bilginin olmaması

Açıklama:

Günümüzde etikte öne çıkan pratik sorunları ifade edebileceksiniz.
D şıkkı

Doğru Cevap: D

Soru 18

Çevre felaketlerinin ve diğer çevre sorunlarının ortaya çıkmasında en temel neden aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal süreçlere insansal bir düzen dayatılması

İnsanın doğa üzerinde egemenliğinin artması

Siyaset ve ekonominin tümüyle etiğin dışında tutulması

Kaynakların hızla tüketilmesi

Doğal dengenin bozulması

Açıklama:

Çevre ve teknolojiyle ilgili etik sorunları kavrayabileceksiniz.
Diğer şıklar kısmen etkili olsa da en temel neden siyaset ve ekonominin etiğin dışında tutulmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Yoksulluk ve açlık aşağıdaki hangi nedenle etik bir sorun olarak ele alınmalıdır?

İnsan hakları sorunu olması

Ekonomik sorun olması

Çevresel sorun olması

Politik sorun olması

Yasal sorun olması

Açıklama:

Yoksulluk ve açlıkla ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.
İyi yaşam koşulları ve yeterli gıdaya ulaşma temel insan hakkı olması nedeniyle A şıkkı doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Her zengin ülkenin, okyanusta zengin insanlarla dolu bir cankurtaran sandalı olduğu, yanında da bu sandala binmeye çalışan yoksulların yüzdüğü kabul edilir.
I. Cankurtaran sandalının kapasitesi değişmeyeceğinden sandala kimse alınmamalıdır
II. Dış yardım yoksul sandallarının sayısını artırmaya yarar
III. Yoksulluğun nedeni, doğal kaynakların zenginler tarafından sömürülmesidir
IV. Dış yardım uzun vadede de yoksulların zararınadır
V. Tüm insanlar bu gezegende yaşamı paylaştığına göre kaynaklar da adil olarak paylaşılmalıdır.
Yukarıdaki ifadelere göre aşağıdakilerden hangisi Hardin’in yoksulluk ve açlık konusundaki görüşünü yansıtır?

I, II, III

I, II, V

I, III, IV

II, III, IV

I, II, IV

Açıklama:

Çevre ve teknolojiyle ilgili etik sorunları kavrayabileceksiniz.
E şıkkı

Doğru Cevap: E

Soru 21

Ayrımcılığın etik bir sorun olarak değerlendirilmesi aşağıdaki hangi nedene dayanır?

Eşitliğin ayrımcılığın olmadığı ilişkilere işaret etmesi

Kendi içinde bir değer biçme, değerlendirilenleri daha değersiz bulma tutumu

Bir grubun ya da cinsin diğerleriyle eşit olma durumu

Bireylerin bir topluluğa ilişkin aidiyet duygusu yaratma süreci

Kimlik oluşturma sürecinin baskıcı olabilmesi durumu

Açıklama:

Ayırımcılık ve eşitsizlikle ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.
B şıkkı

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Değerler kişinin yönelimiyle var olur
II. Etik sorunlar rasyonel yöntemlerle çözülebilir
III. Tüm ahlak normlarının geçerliliği kültürlere bağlıdır
IV. Etikte temellendirme mümkündür
V. Bilgi her zaman bilenin kendisine yönelmesinden bağımsız olarak var olur
Yukarıdaki ifadelere gore aşağıdakilerden hangisi etikte nesnelliği savunanların görüşlerini içerir?

I, II, III

I, II, IV

I, III, V

II, III, IV

II, IV, V

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
E şıkkı

Doğru Cevap: E

Soru 23

Tarihte aklı merkeze alan görüşü savunan filozoflar aşağıdaki hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Platon- Hutcheson- Kant

Platon- Aristoteles- Kant

Aristoteles- Kant- Bauman

Kant- Max Scheler- N. Hartman

Kant- Hutcheson- Kuçuradi

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
B şıkkı

Doğru Cevap: B

Soru 24

I. Etik insanlar arası ilişkiler yanında doğa üzerine de düşünmek durumundadır
II. İnsan davranışlarının insan dışındaki nesnelere etkileri etiğin ilgi alanı dışındadır
III. Eylemlerin uzun erimli sonuçları bilinemez
IV. Etiğin konusu sadece insan için iyi olanın belirlenmesidir
V. Etik, eylemin uzun erimli sonuçlarını hesaba katar
Yukarıdaki ifadelere göre aşağıdakilerden hangisi Sorumluluk Etiği yaklaşımı için doğrudur?

Yalnız I

I, III

Yalnız IV

I, V

II, V

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
D şıkkı

Doğru Cevap: D

Soru 25

"Kişi yalnız yakınındakiyle değil, hiç görmediği ve göremeyeceği insanlarla etik ilişkiye girer" yaklaşımıyla insanın eyleminden etkilenen ve gelecekte etkilenmesi olası olan tüm canlılara karşı sorumlu olduğunu ve ortak dayanışmayı savunan etik görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Sorumluluk etiği

Akılcı etik

Tartışma etiği

Modernist etik

Postmodernist etik

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
C şıkkı

Doğru Cevap: C

Soru 26

"Aşırılığa hayır" sloganı ile ifade edilen, teoride mutlak, evrensel ve temel olanın aranmasının reddedilmesine dayanan etik görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Postmodern etik

Durum etiği

Duygucu etik

Modern etik

Sorumluluk etiği

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
A şıkkı

Doğru Cevap: A

Soru 27

I. İklim değişikliği
II. Nükleer kazalar
III. Gıda maddelerinin üretiminde kullanılan kimyasallar
IV. Yoksulluk
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri çevre etiğinin konuları arasında yer almaktadır?

Yalnız II

II ve III

Yalnız IV

I,II ve III

Hepsi

Açıklama:

Çevre ve teknolojiyle ilgili etik sorunları kavrayabileceksiniz.
Küresel düzeyde açıkça görülebilir hale gelen iklim değişikliği ve bunun çoğu zaman felaketlerle kendisini gösteren sonuçları, nükleer kazalar, gıda maddelerinin üretiminde kullanılan kimyasallar ve bunların insan sağlığını ciddi biçimde tehdit eder hale gelmesi, kimi tartışmaları ortaya çıkarmış; çevre sorunları halkın ve siyasetin merkezi sorunları arasına girmiştir. Ama bu sorunların etik bir sorun olması ya da sorunun etik boyutunun görülmesi daha yeni bir gelişmedir. Çevre sorunlarının merkezinde dinsel-metafizik görüşlerin ya da geleneksel insan merkezci etik bakışın yer aldığı düşüncesi 20. yüzyılın ikinci yarısında dile getirilmeye başlanmış; ekolojik sorunlarda insanın payı, insanın doğayı araçsallaştırmasının etkisi sorgulanır olmuştur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi canlımerkezci görüşlerindendir?

Doğa, insandan ve çıkarlarından bağımsız olarak görülmeli ve korunmalıdır.

İnsan dünyanın merkezindedir.

Her şey insan için var olur.

Yalnız insan eylemleri etik bir değere sahiptir.

İnsan dışındaki diğer canlılar, insanın kendi varlığını sürdürmesi için bir araç olarak kullanılır.

Açıklama:

Çevre ve teknolojiyle ilgili etik sorunları kavrayabileceksiniz.
İnsan merkezcilik veya antroposentrizm, insanın dünyanın merkezinde görülmesi, diğer herşeyin insan için “yaratıldığı” (var olduğu), bu nedenle de yalnızca insanın değerli bir varlık olduğu, yalnız insan eylemlerinin etik bir değere sahip olabileceği düşüncesidir. Bunun karşısına konan düşünce ise çevre ya da canlı merkezciliktir. Bütün canıların merkezde olduğu, aslında merkez diye adlandırılabilecek bir yerin olmadığı, tüm canlıların değerli olduğu, bu nedenle tüm canlılara etik bakışla yaklaşılması gerektiği düşüncesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Cankurtaran sandalı etiği görüşü aşağıdakilerden hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

P.Singer

G.Hardin

H.Shue

I.Kant

K.Marx

Açıklama:

Çevre ve teknolojiyle ilgili etik sorunları kavrayabileceksiniz.
Hardin,her zengin ülkenin göreceli olarak zengin insanlarla dolu bir cankurtaran sandalı olarak düşünülebileceğini, okyanusta cankurtaran sandallarının yanında ise dünyanın yoksullarının yüzdüğünü farz ederek “Sandala binmek isteyen ve zenginliğin bir kısmını paylaşmak isteyen kişiye karşı sandaldakiler ne yapmalıdır?” diye sorar. Her sandalın sınırlı taşıma kapasitesi olduğunu da anımsatır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ayırımcılığın bir sonucudur?

Yoksulluk

Açlık

Ekolojik sorunlar

Irkçılık

Ekonomik adaletsizlik

Açıklama:

Ayırımcılık ve eşitsizlikle ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.
Modern toplumlar için kimlik oluşturma, bireylerin bir topluluğa ve içinde yaşadıkları dünyaya ilişkin bir aidiyet duygusunu yaratma sürecidir. İşlevlere dayanan ayırımlarla yönetilen bir toplumda, bir şeye ait olmayı yalnızca kimlik garanti etmektedir. Irkçılık, genellikle böyle bir kimlik oluşturma süreciyle ortaya çıkan, çağımızın en çok karşı çıktığı ayırımcılık biçimidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Tüm ahlak normlarının geçerliliğinin kişilere veye kültürlere bağlı olduğunu , onlara göre değiştiğini iddia eden görüş nedir?

Ahlaksal gerçekçilik

Etik nesnelcilik

Etik görecelik

Etik şüphecilik

Uygulamalı etik

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
Etik görecelik tüm ahlak normlarının geçerliliğinin kişilere veya kültürlere bağlı olduğunu, onlara göre değiştiğini iddia eder; kişilerden ve kültürlerden bağımsız olarak temellendirilmiş etik normların olabileceğini yadsır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Akıl ve duygu çatışmasının yanlış nesneleştirmekten kaynaklanan bir çatışma olduğunu gerçekte insan eylemlerinde akıl ve duygu ikileminin olmadığını açıklayan düşünür kimdir?

Kant

Hume

Kuçuradi

Aristotales

Platon

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
Bu çatışmanın yanlış nesneleştirmeden kaynaklanan bir çatışma olduğunu, gerçekte insan eylemlerinde akıl ve duygu gibi bir ikilemin olmadığını en açık biçimde bize gösteren etik ilişkide insan eylemenin yapısını çözümleyen Kuçuradi’dir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Jonas'ın sorumluluk etiğinde etik dünyasına katılan yeni sorumluluk kategorisi nedir?

Ahlak

İyilik

Yardımlaşma

Doğa

İnsan

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
İnsanın teknik müdahalesi, doğaya geri dönüşü mümkün olmayan zararlar vermeye başlamıştır. Bu durumdan yalnız yaşayan insanlar değil, gelecek kuşaklar, hatta tüm canlılar etkilenmektedir. Böylece doğa yeni bir sorumluluk kategorisi olarak etik dünyasına katılmıştır.Bugün insanlara karşı olduğu kadar doğaya karşı da etik sorumluluk taşımaktayız. Bu nedenle, Jonas’a göre, etik artık insanlar arası ilişkiler yanında, doğa üzerine de düşünmek durumundadır.Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Bauman'ın modernist yaklaşımı eleştirme sebebi nedir?

Fazla analiz yapılması

Etik kod önermeleri

Yenilikçi olması

Çağın ihtiyaçlarına yanıt vermemesi

Savunucularının fazla olması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 35

Çevremerkezcilik ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Etik sorunların merkezine yalnızca insan alınmamalıdır.

Doğaya ekosistemin varlığını sürdürebilmek açısından bakılmalıdır.

İnsan doğayı araçsallaştırmamalıdır.

Teknoloji ekosistemi korumak için kullanılmalıdır.

İnsan ancak doğayla birlikte var olabilir.

Açıklama:

Çevre ve teknolojiyle ilgili etik sorunları kavrayabileceksiniz.
Çevreciler etiğin sorumluluk duyması gereken şeyin insan değil, sürekli sömürülen doğa olduğunu söylemektedirler. Doğaya insan açısından değil de, ekosistemin bütünlüğünü sürdürmesi açısından bakılmasını, doğadaki her canlının varlığını sürdürmesinin bütünün varlığı için zorunlu olduğunu söylerler. Doğa insan için bir malzeme, üretimde kullanılacak ucuz bir ham madde değildir; insan ancak doğayla birlikte var olabilir, varlığını sürdürebilir. Teknolojinin sağladığı yapma olanaklarının genişlemesi, insanın teknolojiyle doğaya daha fazla müdahale edebilir hâle gelmesi ve doğayı değiştirmesi, teknolojiye ilişkin kaygıları da arttırmıştır. Bilim ve teknoloji; insanın doğa üzerindeki egemenliğini artmasına yol açmış fakat bunun sonucunda teknolojik ilerlemeyle gelen ürünler, yeryüzünde hem insanların hem de diğer canlıların yaşamını tehdit eder hale gelmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Ekolojik sorunların en büyük sorumlusu olarak aşağıdakilerden hangisi görülmektedir?

Aydınlanma düşüncesi

Rasyonellik

Bilim

Batı

Teknoloji

Açıklama:

Çevre ve teknolojiyle ilgili etik sorunları kavrayabileceksiniz.
Ekolojik sorunların sorumlusu olarak kimi zaman aydınlanma düşüncesi-akıl ya da rasyonellik - kimi zaman bilimler, kimi zaman bir bütün olarak Batı ya da tek tanrılı dinler gösterilse de en çok suçlanan teknolojidir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Cankurtaran Sandalı Etiği' ni ortaya atan kimdir?

G. Hardin

P. Singer

O. Habermas

K.O. Apel

E. Tugendhat

Açıklama:

Yoksulluk ve açlıkla ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.
Cankurtaran Sandalı Etiği'ni bir biyolog olan G. Hardin (1915-2003) dünyada yoksulluk ve açlık konusunda en fazla tartışma yaratan makalenin yazarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

"Kendi hayatımızı tehlikeye atmadan, insanların ölmesini önleyebilecekken insanların açlıktan ölmesine göz yummak, onları tutup öldürmekle aynı şeydir; çünkü nasıl onları öldürmek apaçık kötüyse, belli koşullarda onları açlıktan ölmeye bırakmak da aynı derecede kötüdür." sözleriyle Cankurtaran Sandalı Etiği'ni eleştiren kimdir?

D. Hume

E. Tugendhat

P. Singer

J. Habermas

N. Hartmann

Açıklama:

Yoksulluk ve açlıkla ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.
Peter Singer sıkı bir faydacılık perspektifiyle konuya bakmaktadır. Hardin'in tersine zengin ülkelerin fakirlere ve açlık çekenlere yardım etme yükümlülüklerinin olduğunu savunur.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Etik görecelik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tüm ahlak normları kişilere veya kültürlere bağlıdır

Ahlak kuralları kültürlere göre değişebilmektedir

Öznelcilik ve uylaşımcılık olarak ikiye ayrılır

Temellendirilmiş etik normlar olamaz

Uylaşımcılığa göre ahlaklılık kişisel bir karardır

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
Etik görecelik tüm ahlak normlarının geçerliliğinin kişilere veya kültürlere bağlı olduğunu iddia eder. Kişilerden ve kültürlerden bağımsız olarak temellendirilmiştir etik normların olabileceğini yadsır. Etik göreceliğin de iki türü vardır: Öznelcilik ve uylaşımcılık. Öznelcilik ahlaklılığı kişisel bir karar olarak görürken; uylaşımcılık ahlaklılığı, ahlaksal geçerliliği uylaşıma dayandırır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aynı ya da eşit olduğu, aynı değeri taşıdığı düşünülenlerden birinin diğerinden farklı bir muameleye tabi tutulmasına ayrımcılık denir. Aşağıdakilerden hangisi ayrımcılığın yol açabileceği sorunlardan biri olamaz?

Toplumsal ve siyasal refahı olumsuz etkilemesi

Bireylerin içinde yaşadığı topluma ilişkin bir aidiyet duygusu oluşturamaması

Toplumların kimlikler oluşturma sürecinin baskıcı olması

Toplumdaki tolerans düzeyini arttırması

Potansiyel bir şiddet tehlikesini barındırması

Açıklama:

Ayırımcılık ve eşitsizlikle ilgili etik sorunları tartışabileceksiniz.
Aynı ya da eşit olduğu, aynı değeri taşıdığı düşünülenlerden birinin diğerinden farklı bir muameleye tabi tutulmasına ayrımcılık denir. Ayrımcılığın toplumdaki tolerans düzeyini arttırması düşünülemez.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Hans Jonas'a göre geleneksel etik çok yetersiz kalmaktadır. Aşağıdakilerden hangileri bu nedenlerdendir?
I. İnsanla ve onun dünyasıyla sınırlanmıştır.
II. Tüm geleneksel etikler dünyayla olan ilişkiyi etiğin konu alanı dışında bırakır.
III. İnsanın techne tarafından köklü değişime uğratılabileceğini düşünür.
IV. Eylemlerin sonuçlarını kadere ve tanrıya havale etmiştir.
V. Yalnızca burada ve şimdi olanla ilgilenmiştir.

I ve II

I - II - III

III - IV -V

I - II - IV -V

I - III - IV -V

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
Jonas'a göre geleneksel etik şu nedenlerden dolayı yetersiz kalmaktadır; -İnsan ve onun dünyasıyla sınırlanmıştır. -Tüm geleneksel etikler dünyayla olan ilişkiyi etiğin konu alanı dışında bırakır. -İnsanın techne tarafından köklü değişime uğratılabileceği düşünülmemiştir. -Eylemlerin sonuçlarını kadere ve tanrıya havale etmiştir. -Yalnızca burada ve şimdi olanla ilgilenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Z. Bauman'ın modern etikçileri eleştirme nedenlerinden değildir?

İnsanların tutkularını bastırırsa, karşılıklı ilişkilerin daha iyi düzenlenebileceğini söylemeleri

Herşeyi kapsayan birleştirici bir etik dayatmaları

Klisenin getirdiği rasyonel kuralların geride bırakılması gerektiğini düşünmeleri

İlkeler ve kodalar getirmeye çalışmaları

İnsanların bir arada yaşamalarını düzenlemeye çalışmaları

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
Postmodern Etik kitabının yazarı Z. Bauman ise modern düşünürleri ilkeler, kodlar getirmeye çalıştıkları, hatta dayattıkları için suçlar. Ona göre, modern düşünürler, her şeyi kapsayan birleştirici bir etik -yani insanların öğrenebilecekleri ve itaat etmeye zorlanabilecekleri tutarlı bir ahlak kuralları bütünü- oluşturmaya ve dayatmaya çalışmışlardır. Kilisenin tükenmiş ya da etkisiz kalmış olan ahlaksal gözetiminin bıraktığı boşluğun, bir dizi rasyonel kuralla doldurulabileceğine ve doldurulması gerektiğine; inancın artık yapamadığını aklın yapabileceğine; insanların tutkularını bastırırlarsa, karşılıklı ilişkilerini daha iyi düzenleyebileceklerine inanmışlardı modern etikçiler. Bunun için de modern düşünürler, tüm rasyonel insanların benimseyeceği ve boyun eğeceği bir ahlak kodu oluşturmak için durmaksızın çabalamışlar, insanların bir arada yaşamalarını rasyonel bir şekilde düzenleme arayışından da hiç vazgeçmemişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

"Etik kararlar kişisel veya uylaşımsal mıdır , yoksa kimi evrensel etik ilkelere mi dayanır" soruları, etiğin hangi teorik sorununu ifade etmektedir.

Etikte öznellik-nesnellik sorunu

Etikte akıl- duygu ikilemi sorunu

Etikte negatif- pozitif ayrımclık sorunu

Etikte sorumluluk- tartışma sorunu

Etikte çözüm- çözümsüzlük ikilemi sorunu

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
Etikte öznellik-nesnellik sorunu, etik değerlendirme ve etik kararların kişisel veya uylaşımsal mı olduğu, yoksa kimi evrensel etik ilkelere mi dayandığı sorunudur.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Postmodern etiğin, modern etiğe yönelik temel eleştirisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir.

Modern etik kendi içinde çelişkilidir.

Modern etik uygulama alanında yetersizdir.

Modern etik teorik sorunları açıklamak noktasında yetersizdir.

Modern etik teori-pratik ilişkisini doğru oluşturamamıştır.

Modern etik ahlaksal bir bilgi anlayışı içermektedir.

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.
Postmodernlere göre “Modernlik” kendi içinde çelişkilidir, çünkü hem ahlaka ihtiyaç duymakta hem de ana tezleriyle ahlakı imkânsız kılmaktadır. Modern dünya belli ahlak anlayışlarının varlığını gerektirmekte ama aynı zamanda bu anlayışları ciddiye almanın zeminini yok etmektedir. Modernlik ahlaksal bilgi imkânını dışlayan bir bilgi anlayışı geliştirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi etiğin karşılaştığı sorunlarda birisi değildir?

Teknolojinin sorumsuz kullanımından kaynaklanan etik sorunlar

Etik boyut taşımayan ekonomi politikalarından kaynaklanan etik sorunlar

Teorik sorunlar

Pratik sorunlar

Doğa sorunları

Açıklama:

Günümüzde etikte öne çıkan pratik sorunları ifade edebileceksiniz.
Teknolojinin sorumsuzca kullanımından ve etik boyut taşımayan ekonomi politikalarından kaynaklanan etik sorunlar, etikten aydınlatma ve çözüm önerileri beklerken öte yandan bu sorunları aydınlatması beklenen etik kendi bilgisel temelleriyle ilgili ciddi bir kriz yaşamaktadır. Etikte teorik ve pratik sorunlardan söz edilebilir. Belki etiğin sorunları bu iki kümede toplanabilir ama etiğin "teorik" ya da "pratik" gibi sıfatlarla nitelendirilmesi uygun olmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Cankurtaran Sandalı Etiği görüşü aşağıdaki filozoflardan hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

G.Hardin

I.Kant

J.Habernas

K.O.Apel

Z.Bauman

Açıklama:

Günümüzde etikte öne çıkan pratik sorunları ifade edebileceksiniz.
Eğer dünyayı, kabaca yoksul ve zengin ülkeler diye ayırırsak, üçte ikisinin aşırı yoksul, sadece üçte birinin zengin, ABD'nin ise onların en zengini olduğunu görürüz. Eğretileme, her zengin ülkenin göreceli olarak zengin insanlarla dolu bir cankurtaran sandalı olarak düşünülebileceğini, okyanusta cankurtaran sandallarının yanında ise dünyanın yoksullarının yüzdüğünü farz ederek "Sandala binmek isteyen ve zenginliğin bir kısmını paylaşmak isteyen kişiye karşı sandaldakiler ne yapmalıdır?" diye sorar. Her sandalın sınırlı taşıma kapasitesi olduğunu da anımsatır (Hardin 2006, s. 335-336). Sandalın taşıma kapasitesinin sınırlılığı nedeniyle, Hardin cankurtaran sandalına hiç kimsenin alınmaması seçeneğini savunur. Bu en güvenli yoldur. 10 kişinin daha sandala alınması güvenlik payını yok edeceği için, sandaldakilerin yaşamını da tehlikeye atacaktır. Sandaldakiler ancak bu koşulda hayatta kalabilirler. Bunun hümanistlerin hoşuna giden bir seçenek olmadığının farkındadır. Bu iyi insanlara Hardin, sandaldan inip gelenlere yer vermesini önerir. Böyle yapılması durumunda vicdan azabı çeken "iyiler" inecek, yerlerine vicdan azabı çekmeyen insanlar gelecektir. Sonuçta yer değiştirme halinde de "sandalın etiği" değişmeyecektir. Bu eğretilemeyle Hardin yoksullara, yoksul ülkelere, göçmenlere yardım edilmemesi gerektiğini savunur.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi pratik etiğin üzerinde çalıştığı konulardan değildir?

Hayvan hakları

Cinsel Tercihler

Sağlık Koşulları

Savaş ve Terör

Irk ve Etnisite

Açıklama:

Günümüzde etikte öne çıkan pratik sorunları ifade edebileceksiniz.
Kimisi ötanazi, gebeliğin sonlandırılması gibi daha eski bir geçmişi olan, kimisi ise klonlama, genetik müdahale gibi, "siberetik" veya "internet etiği"nin konuları gibi bilim ve teknolojinin çeşitli alanlarda kullanımıyla ortaya çıkmış sorunlar olan pek çok sorun, bugün etiğin ilgi alanına girmekte, bunlar üzerine etik çalışmalar yapılmaktadır. Yine hayvan hakları, cinsel tercihler, savaş ve terör ile ırk ve etnisite gibi konular pratik etik denen etiğin üzerinde çalıştığı konulardır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Fiziksel olgular gibi ahlaksal olguların da olduğunu, "iyi", "adil" vb. ahlaksal yüklemlerin dünyadaki şeylere karşılık geldiğini ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Etik Görecelik

Ahlaksal Gerçeklik

İnsan Merkezcilik

Canlı Merkezcilik

Cankurtaran Sandalı Etiği

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
Ahlaksal gerçekçilik, fiziksel olgular gibi ahlaksal olguların da olduğunu, "iyi", "adil" vb. ahlaksal yüklemlerin dünyadaki şeylere karşılık geldiğini ileri süren görüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Ahlaksal kuralların olduğuna değil, bunların kişi ve kültürlerden bağımsız olarak var olduğuna karşı çıkan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Etik Görecelik

Ahlaksal Gerçeklik

İnsan Merkezcilik

Canlı Merkezcilik

Cankurtaran Sandalı Etiği

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.
Etik görecelik, ahlaksal kuralların olduğuna değil, bunların kişi ve kültürlerden bağımsız olarak var olduğuna karşı çıkar.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdaki ifadelerden hangisi ahlâksal realizm kapsamında değerlendirilebilir?

Ahlâk normlarının geçerliliği kişilere veya kültürlere bağlı olarak değişebilir.

Değerler kişinin yönelimiyle var olan şeylerdir.

Ahlâki normların ideal bir varoluşu vardır.

Ahlâk normları uylaşımsaldır.

Fiziksel olgular gibi ahlâksal olgular da vardır.

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi ayrımcılıkla ilgili olarak söylenemez?

Ayrımcılık toplumsal ve siyasal bir sorundur.

Ayrımcılık çoğunlukla kimlik sorunuyla birlikte karşımıza çıkar.

Irkçılık çağımızda en çok karşı çıkılan ayrımcılık biçimidir.

Ayrımcılığın çözümü siyasal kararlarla olabilir.

Ayrımcılık “öteki”leri değersiz görmeyi doğurur.

Açıklama:

Günümüzde etikte öne çıkan pratik sorunları ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi günümüz etiği için söylenebilir?

Değer ve insanın değerliliğine yapılan vurgu artmıştır.

Etik sorunlara daha fazla çözüm önerileri getirilmektedir.

Etikte analitik yaklaşım eski keskinliğini yitirmiştir.

Etik kendi bilgi kuramsal sorunlarını çözmüştür.

Günümüz etik sorunları 20. yüzyıldaki sorunlardan çok farklılaşmıştır.

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi insan merkezli geleneksel etiğin yeni sorunlarla baş etmekte yetersiz kalmasının nedenlerinden biri değildir?

Tüm techne alanı etiğin konu alanı dışında bırakılmıştır.

Etiğin ilgi alanı insanın insanla ilişkisiyle sınırlanmıştır.

Eylemlerin uzun vadedeki sonuçları düşünülmüştür.

Özel ve kamusal yaşamda ortaya çıkan ve tekrar eden durumlarla ilgilenilmiştir.

İnsanın temel durumu özünde değişmeyen bir şey olarak görülmüştür.

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Apel ve Habermas’ın geliştirmiş olduğu tartışma etiği için söylenemez?

Tüm yaşam biçimleri için geçerli olan sınırlayıcı koşulları ortaya koyar.

Farklı kültürlerden alınan geleneksel, dinsel ve etik normlara dayanmaz.

Evrensel geçerliliğe sahip bir makro etiktir.

Eylemleri sonuçlardan bağımsız olarak niyetle ilişkisinde ele alır.

İyi yaşamın ne olduğu sorusunun yanıtını bireylere ve gruplara bırakır.

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi günümüz etiğinin uğraştığı teorik sorunlardan biridir?

Ayırımcılık ve eşitlik

Çevreyle ilgili sorunlar

Etikte öznellik-nesnellik sorunu

Yoksulluk ve açlık

Teknolojinin yol açtığı sorunlar

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Her etik sorunun kesinlikle tek bir doğru yanıtının olduğunu söyleyen düşünürlerin hangi yaklaşımı benimsediği söylenebilir?

Ahlaksal mutlakçılık

Etik görecelik

Etikte akılcılık

Etikte duyguculuk

Postmodernizm

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Tüm ahlak normlarının geçerliliğinin kişilere veya kültürlere bağlı olduğunu, onlara göre değiştiğini iddia eden görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Etik görecelik

Etik şüphecilik

Etik nesnelcilik

Ahlaksak gerçekçilik

İnsanmerkezcilik

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi “Sorumluluk Etiği”ne ilişkin yanlış bir ifadedir?

Etik insanlararası ilişkiler yanında, doğa üzerine de düşünmek durumundadır.

Hans Jonas tarafından Sorumluluk İlkesi adını verdiği kitabında açıklanmıştır.

Teknolojinin ulaştığı düzey, insan eylemlerinin doğasının değişimine yol açmıştır.

Yeni teknik uygarlığa uygun düşen yeni bir etiğe gereksinim duyulmaktadır.

Etik, iyi istemeye dayalı eylemin yakın çevreye etkilerini ve kısa vadeli sonuçlarını dikkate almalıdır.

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi müzakere ya da tartışma etiğinde düşünürlerin temel amaçlarından biridir?

Eşitliğin, ayırımcılığın olmadığı ilişkilere ve durumlara işaret ettiğini kanıtlamak

Kant etiğinden yola çıkarak, etikte “nihaî temellendirme”yi gerçekleştirmeye çalışmak

Zengin ülkelerin fakirlere ve açlık çekenlere yardım etme yükümlülüklerinin olduğunu savunmak

İnsan için iyi olanın ne olduğunun kolay ve açık-seçik biçimde saptamak

İnsanın eylemlerinin etkilerini belirlemek

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi zengin ülkelerin fakirlere yardım etme yükümlülüklerinin olduğunu savunarak “Cankurtaran Sandalı Etiği” görüşüne eleştiri getirmiştir?

I. Kant

L. Pojman

G. Hardin

P. Singer

K. Marx

Açıklama:

Günümüzde etikte öne çıkan pratik sorunları ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Postmodern Etik kitabının yazarı Z. Bauman’ın ileri sürdüğü görüşlerden biri değildir?

Modern düşünürler, herşeyi kapsayan birleştirici ahlak kuralları bütünü- oluşturmaya çalışmışlardır.

Modern etiğin hedefleri sorunludur.

Modernizm “kaos”un olmadığı bir toplum yaratmaya girişmiştir.

Postmodernlik, yanılsamaların olduğu modernliktir.

Postmodernlik “etik kodu olmayan ahlak”tır.

Açıklama:

Günümüz etiğindeki yeni yönelimleri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdaki bilim insanlarından hangisi "Etik, diğer disiplinler gibi nesnel midir?, Nesnel olabilir mi?, Nesnel görülebilir mi?” sorusunu sormuştur ?

I. Kant

H. Jonas

F. Hutcheson

D. Hume

D.O. Brink

Açıklama:

Brink, “Etik, diğer disiplinler gibi, yani doğa bilimleri ve sosyal bilimler gibi, nesnel midir, nesnel olabilir mi, nesnel görülebilir mi?” diye sorar.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıda etikte akıl-duygu ikilemi hakkında verilen yargılardan hangisi yanlıştır ?

Kant'a göre etiğin merkezinde akıl olmalıdır.

Kuçuradi'ye göre etikte akıl-duygu ikilemi bulunmamaktadır.

Hume'a göre her eylem akıl ve duyguların ortak ürünüdür.

Hutcheson aklı ahlakla ilgili bir yeti olarak görmemektedir.

Aristoteles, Platon gibi aklı merkeze almaktadır.

Açıklama:

Hume'a göre : "etik sorunlar akıl yürütme konusu değilse, akıl hiçbir zaman istemenin herhangi bir eylemi için bir motif oluşturamıyorsa ve istemenin idare edilmesinde hiçbir zaman tutkuya direnemiyorsa etiğin merkezine akıl yerine duygular-tutkular vb. yerleşecektir."

Doğru Cevap: C

Soru 64

Jonas'a göre klasik etiğin günümüz sorunlarıyla başa çıkamamasının nedeni nedir ?

Toplumun temel taşlarındaki değişim.

Teknolojideki ilerleme ve teknolojik devrim.

İnsan duygularındaki değişim.

Farklı kültürlerin bir arada yaşamaya başlaması.

İnsanın sorumluluklarındaki değişim.

Açıklama:

Jonas, Kant etiği gibi klasik etiklerin günümüz sorunları ile başa çıkamamasının nedinini teknolojideki gelişme ve teknolojik devrim olarak açıklamaktadır. Bu devrimin sonucunda insanların davranışlarında da değişmeler olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Postmodern etiğin modern etiğe yapmış olduğu eleştirilerden değildir ?

Teoride mutlak, evrensel ve temel olanının aranmasını reddetmektedir.

Ahlaksal bilgi imkânını dışlayan bir bilgi anlayışı geliştirmiştir.

Gelenekten koparlan bireyi modernlik kendi başına bırakmaktadır.

Modernlikte ahlak öznel bir kanaat meselesi haline gelmiştir.

Ahlaka ihtiyaç duymakta fakat ana tezleriyle ahlakı imkânsız kılmaktadır.

Açıklama:

Teoride mutlak, evrensel ve temel olanının aranmasını reddeten düşünce postmodern etik düşüncesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Bütün canlıların merkezde olduğu, aslında merkez diye adlandırılabilecek bir yerin olmadığı, tüm canlıların değerli olduğu, bu nedenle tüm canlılara etik bakışla yaklaşılması gerektiği düşüncesidir. ifadesi aşağıdakilerden hangisi için kullanılmıştır?

Benmerkezcilik

Canlımerkezcilik

İnsanmerkezcilik

Ekomerkezcilik

Antroposentrizm

Açıklama:

Canlımerkezcilik : Bütün canlıların merkezde olduğu, aslında merkez diye adlandırılabilecek bir yerin olmadığı, tüm canlıların değerli olduğu, bu nedenle tüm canlılara etik bakışla yaklaşılması gerektiği düşüncesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Organizmalarla, onların cansız çevrelerinin oluşturduğu bütün olarak ele alınabilen sistemlere ne ad verilir?

Canlımerkezcilik

Ekosistem

Meteoroloji

Biyoloji

Biyosistem

Açıklama:

Organizmalarla, onların cansız çevrelerinin oluşturduğu bütün olarak ele alınabilen ekolojik sistemlere ekosistem denir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Hangi türden olursa olsun, kendi içinde bir değer biçme, ezbere değerlendirme, sonuçta değerlendirilen kişi veya grupları daha aşağı, daha değersiz görme tutumuna ne ad verilir?

Taraf tutma

Ayrımcılık

Tarafsızlık

Etik

Öngörü

Açıklama:

Ayırımcılık, hangi türden olursa olsun, kendi içinde bir değer biçme, ezbere
değerlendirme, sonuçta değerlendirilen kişi veya grupları daha aşağı, daha değersiz görme tutumudur.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Etik sorunları akıldan ziyade duygularla ilgili sorunlar olarak kabul etmekte olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Hume

Hardin

Kant

Tugendhat

Reinhard

Açıklama:

Hume etik sorunları akıldan ziyade duygularla ilgili sorunlar olarak kabul etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Ahlaksal kuralların olduğuna değil, bunların kişi ve kültürlerden bağımsız olarak var olduğuna karşı çıkarken; etik görecelikten daha katı olan etik şüphecilik hiçbir geçerli etik kuralın olamayacağını iddia eden aşağıdakilerden hangisidir?

Etik görecelik

Öznellik

Anane

Ahlak

Genel etik

Açıklama:

Etik görecelik, ahlaksal kuralların olduğuna değil, bunların kişi ve kültürlerden bağımsız olarak var olduğuna karşı çıkarken; etik görecelikten daha katı olan etik şüphecilik hiçbir geçerli etik kuralın olamayacağını iddia eder. Etik görecelik tüm ahlak normlarının geçerliliğinin kişilere veya kültürlere bağlı olduğunu, onlara göre değiştiğini iddia eder; kişilerden ve kültürlerden bağımsız olarak temellendirilmiş etik normların olabileceğini yadsır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Fiziksel olgular gibi ahlaksal olguların da olduğunu, “iyi”, “adil” vb. ahlaksal yüklemlerin dünyadaki şeylere karşılık geldiğini ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Etik ahlak

Sorumluluk ilkesi

Toplumsal yanlızlık

Teorik etik

Ahlaksal gerçekçilik

Açıklama:

Ahlaksal gerçekçilik, fiziksel olgular gibi ahlaksal olguların da olduğunu, “iyi”, “adil” vb. ahlaksal yüklemlerin dünyadaki şeylere karşılık geldiğini ileri süren görüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Deneyci etik anlayışıyla etikte “duyguculuğun” temsilcisi kimdir?

Aristo

Platon

Hume

Kant

Sokrates

Açıklama:

Felsefi tartışmalarda Hume deneyci etik anlayışıyla etikte “duyguculuğun”, temsilcisi sayılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Akılcı bakış açısıyla “akılcılığın” temsilcisi sayılan düşünür kimdir?

Sokrates

Kant

Hume

Platon

Locke

Açıklama:

Kant ise akılcı bakış açısıyla “akılcılığın” temsilcisi sayılmaktadır. Etik sorunlar söz konusu olduğunda, bunların akılla -akıl yürütmeyle- çözülüp çözülemeyeceği tartışılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Sorumluluk İlkesi adını verdiği kitabında, Kant etiği türünden etiklerin günümüz sorunlarıyla başa çıkmada yetersiz kaldıklarını, yeni bir etiğe gereksinim olduğunu vurgulayan kimdir?

Freud

Platon

Descartes

Hans Jonas

Hegel

Açıklama:

Hans Jonas Sorumluluk İlkesi adını verdiği kitabında, Kant etiği türünden etiklerin günümüz sorunlarıyla başa çıkmada yetersiz kaldıklarını, yeni bir etiğe gereksinim olduğunu vurgular. Bunun nedeni ise teknolojik devrim olarak görür.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Günümüzün önde gelen etik görüşlerinden biri olan ve J. Habermas ile K.-O. Apel
tarafından geliştirilen görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Filozofia

İdealar

Müzakere Güncesi

Felsefeye Giriş

Tartışma (Diskurs) Etiği

Açıklama:

Günümüzün önde gelen etik görüşlerinden biri olan ve J. Habermas ile K.-O. Apel
tarafından geliştirilen Müzakere ya da Tartışma (Diskurs) Etiği, Kant etiğinden
yola çıkarak, onu çağın gözüyle eleştirerek, onun başaramadığını düşündükleri
şeyi, yani etiği temellendirmeyi ya da etikte “nihaî temellendirme”yi gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 76

İnsanın dünyanın merkezinde görülmesi, diğer herşeyin insan için “yaratıldığı” (varolduğu), bu nedenle de yalnızca insanın değerli bir varlık olduğu, yalnız insan eylemlerinin etik bir değere sahip olabileceği düşüncesine ne ad verilir?

Antroposentrizm

Ekosistem

Konvensiyonalizm

Ahlaksal Realizm

Postmodernizm

Açıklama:

İnsanmerkezcilik veya
antroposentrizm, insanın
dünyanın merkezinde
görülmesi, diğer herşeyin
insan için “yaratıldığı”
(varolduğu), bu nedenle
de yalnızca insanın değerli
bir varlık olduğu, yalnız
insan eylemlerinin etik bir
değere sahip olabileceği
düşüncesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

“Çevre etiği”nde “Acaba doğa insan için bir araç mıdır, onun emrine sunulmuş bir hammade midir?” şeklinde sorular ne tür bir tartışma'nın parçası dır?

İnsanmerkezcilik ve Ahlaksal realizm tartışması

İnsanmerkezcilik ve canlımerkezcilik tartışması

Konvensiyonalizm ve Postmodernizm tartışması

Canlımerkezcilik ve Ahlaksal Realizm tartışması

Ahlaksal realizm ve Postmodernizm tartışması

Açıklama:

“Acaba doğa insan için bir araç mıdır, onun emrine sunulmuş bir hammade midir?” şeklinde sorular daha sık tartışılmaya başlanmıştır...Bu ise “çevre etiği”nde insanmerkezcilik ve canlımerkezcilik (çevremerkezcilik) tartışması olarak anılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Teknoloji, doğal süreçlere insansal bir düzen dayattığı, insanın doğa üzerinde egemenliğini arttırdığı, çok kaynak tüketerek doğayı hızla ürüne veya mala dönüştürdüğü, çevreyi kirletip doğal dengeleri altüst ettiği için, ekolojist açıdan sert bir biçimde eleştiren kişi kimdir?

F. Berkes

Hasan Ünder

G. Hardin

E. F. Schumacher

Nutku

Açıklama:

Ekolojik açıdan en sert eleştiriye maruz kalan büyük ölçekli teknolojidir. E. F. Schumacher onu doğaya yabancı bir cisme benzetir. Teknoloji, doğal süreçlere insansal bir düzen dayattığı, insanın doğa üzerinde egemenliğini arttırdığı, çok kaynak tüketerek doğayı hızla ürüne veya mala dönüştürdüğü, çevreyi kirletip doğal dengeleri altüst ettiği için, ekolojist açıdan sert bir biçimde eleştirilir

Doğru Cevap: D

Soru 79

Yoksullara, özellikle de yoksul ülkelere, "cankurtaran sandalı" benzetmesiyle, kaynak aktarılması konusunda bilinen en sert eleştiriyi yapan kişi kimdir?

Nutku

G. Hardin

LaFollette

E. F. Schumacher

K. Marx

Açıklama:

Yoksullara -özellikle de yoksul ülkelere- kaynak aktarılması konusunda bilinen en sert eleştiriyi yapan kişi G. Hardin’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Yoksul ülkelere yardım edilmesini savunanlar arasında aşağıdaki düşüncelerden hangisi bir dayanak noktası sayılamaz?

onların insan olmasına, başka insanlarla dayanışmanın da etik sorumluluk olmasına

onların yoksulluğunun nedeninin, doğal kaynaklarını sömüren zengin ülkeler olmasına

en fazla sayıda insanın en fazla mutluluğunu savunan faydacı yaklaşıma

Kant’ın koşulsuz buyruğuna

G. Hardin örneğinde olduğu gibi temel haklar düşüncesine

Açıklama:

Yoksul ülkelere yardım edilmesini savunanlar, öncelikle bu olguyu göz önüne almaktadırlar. Bunu kimileri (a) onların insan olmasına, başka insanlarla dayanışmanın da etik sorumluluk olmasına; kimileri (b) onların yoksulluğunun nedeninin, doğal kaynaklarını sömüren zengin ülkeler olmasına; kimileri (c) en fazla sayıda insanın en fazla mutluluğunu savunan faydacı yaklaşıma; kimileri (d) Kant’ın koşulsuz buyruğuna; kimileri de (e) Henry Shue örneğinde olduğu gibi temel haklar düşüncesine dayandırmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 81

Etik sorunları akıldan ziyade duygularla ilgili sorunlar olarak kabul etmesi, günümüzün yaygın etik görüşleri için bir kabul halini almasını sağlayan kişi kimdir?

Kant

Peter Salinger

David Hume

Wittingstein

Marx

Açıklama:

Hume’un etik sorunları akıldan ziyade duygularla ilgili sorunlar olarak kabul etmesi, günümüzün yaygın etik görüşleri için bir kabul halini almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Fiziksel olgular gibi ahlaksal olguların da olduğunu, “iyi”, “adil” vb. ahlaksal yüklemlerin dünyadaki şeylere karşılık geldiğini ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Şüphecilik

Etik nesnelcilik

Etik görecelik

Ahlaksal gerçekçilik

Uylaşımcılık

Açıklama:

Ahlaksal gerçekçilik, fiziksel olgular gibi ahlaksal olguların da olduğunu, “iyi”, “adil” vb. ahlaksal yüklemlerin dünyadaki şeylere karşılık geldiğini ileri süren görüştür

Doğru Cevap: D

Soru 83

David Hume

Hans Jonas

Max Scheler

N. Hartmann

D. Brink

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 84

Transsendental-pragmatik tartışma (müzakere) etiğini kim yada kimler geliştirmiştir?

J. Habermas ve K.-O. Apel

J. L. Mackie

David Hume ve Wittgenstein

Kant

Platon ve Thrasymakhos

Açıklama:

Apel, insanlığın baştan beri taşıdığı etik taleplerin dramatik bir biçimde artmış ve en yüksek noktasına ulaşmış olmasının kaçınılmaz bir biçimde gerektirdiği bu yeni etiğin, rasyonel olarak temellendirilebilir, evrensel geçerliliğe sahip bir makro etik olduğunu, Habermas ile birlikte geliştirdikleri transsendental-pragmatik tartışma (müzakere) etiğinin bu gereksinime karşılık verebilecek tek etik görüşü olduğunu belirtir (Apel 1992, s. 17).

Doğru Cevap: A

Soru 85

Hiçbir genel-geçer ilkenin olmadığını, her şeyin ve her ilkenin bir diğeriyle aynı değerde veya geçerlilikte olduğunu dile getiren “ne olsa gider” (“anything goes”) ifadesi hangi düşünceyi tanımlamaktadır?

Modern

Postmodern

Analitik

Post yapılsalcı

Post-metafizik

Açıklama:

Postmodern düşünceyi anlatmak için kullanılan ifadelerden biri de, hiçbir genel-geçer ilkenin olmadığını, her şeyin ve her ilkenin bir diğeriyle aynı değerde veya geçerlilikte olduğunu dile getiren “ne olsa gider” (“anything goes”) ifadesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Tüm canlıların değerli olduğu, bu nedenle tüm canlılara etik bakışla yaklaşılması gerektiği düşüncesi aşağıdakilerden hangisinde ifade edilmektedir?

İnsanmerkezcilik

Canlımerkezcilik

Ekosistem

Cankurtaran Sandalı Etiği

Uzay gemisi eğretilemesi

Açıklama:

Günümüzde etikte öne çıkan pratik sorunları ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi etikte akılcılık görüşünü savunan düşünürlerden biridir?

F. Hutcheson

N. Hartmann

I. Kant

Max Scheler

D. Hume

Açıklama:

Günümüz etiğinin teorik sorunlarını kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi günümüz etiğinin uğraştığı pratik sorunlara örnek olarak verilemez?

Çevre ve teknolojiyle ilgili sorunlar

Yoksulluk ve açlık

Cankurtaran sandalı etiği

Ayırımcılık ve eşitlik

Akıl-duygu ikilemi

Açıklama:

Günümüzde etikte öne çıkan pratik sorunları ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi günümüz etiğinin uğraştığı teorik sorunlardan biridir?

Çevreyle ilgili sorunlar

Etikte öznellik-nesnellik sorunu

Yoksulluk ve açlık

Teknolojinin yol açtığı sorunlar

Ayırımcılık ve eşitlik

Açıklama:

Etikte öznellik-nesnellik sorunu günümüz etiğinin uğraştığı teorik sorunlardan biridir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Her etik sorunun kesinlikle tek bir doğru yanıtının olduğunu söyleyen düşünürlerin hangi yaklaşımı benimsediği söylenebilir?

Postmodernizm

Etik görecelik

Ahlaksal mutlakçılık

Etikte akılcılık

Etikte duyguculuk

Açıklama:

Her etik sorunun kesinlikle tek bir doğru yanıtının olduğunu söyleyen düşünürlerin ahlaksal mutlakçılığı benimsediği söylenebilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisinde tüm canlıların değerli olduğu, bu nedenle tüm canlılara etik bakışla yaklaşılması gerektiği düşüncesi ifade edilmektedir?

Canlımerkezcilik

İnsanmerkezcilik

Cankurtaran Sandalı Etiği

Uzay gemisi eğretilemesi

Ekosistem

Açıklama:

Canlımerkezcilikte tüm canlıların değerli olduğu, bu nedenle tüm canlılara etik bakışla yaklaşılması gerektiği düşüncesi ifade edilmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi tüm ahlak normlarının geçerliliğinin kişilere veya kültürlere bağlı olduğunu, onlara göre değiştiğini savunur?

Etik şüphecilik

Ahlaksak gerçekçilik

Etik nesnelcilik

İnsanmerkezcilik

Etik görecelik

Açıklama:

Etik görecelik, tüm ahlak normlarının geçerliliğinin kişilere veya kültürlere bağlı olduğunu, onlara göre değiştiğini iddia eder. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde müzakere ya da tartışma etiğinde düşünürlerin temel amaçlarından biri verilmiştir?

Zengin ülkelerin fakirlere ve açlık çekenlere yardım etme yükümlülüklerinin olduğunu savunmak

İnsan için iyi olanın ne olduğunu kolay ve açık-seçik biçimde saptamak

İnsanın eylemlerinin etkilerini belirlemek

Kant etiğinden yola çıkarak, etikte “nihaî temellendirme”yi gerçekleştirmeye çalışmak

Eşitliğin, ayırımcılığın olmadığı ilişkilere ve durumlara işaret ettiğini kanıtlamak

Açıklama:

Kant etiğinden yola çıkarak, etikte “nihaî temellendirme”yi gerçekleştirmeye çalışmak müzakere ya da tartışma etiğinde düşünürlerin temel amaçlarından biridir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi zengin ülkelerin fakirlere yardım etme yükümlülüklerinin olduğunu savunarak “Cankurtaran Sandalı Etiği” görüşüne eleştiri getirmiştir?

Marx

Hardin

Pojman

Singer

Kant

Açıklama:

Singer, zengin ülkelerin fakirlere yardım etme yükümlülüklerinin olduğunu savunarak “Cankurtaran Sandalı Etiği” görüşüne eleştiri getirmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde etikte akılcılık görüşünü savunan düşünürlerden biri verilmiştir?

Max Scheler

Hutcheson

Hartmann

Hume

Kant

Açıklama:

Kant, etikte akılcılık görüşünü savunan düşünürlerden biridir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde “Sorumluluk Etiği” yaklaşımına ilişkin yanlış bir ifade verilmiştir?

Etik, iyi istemeye dayalı eylemin yakın çevreye etkilerini ve kısa vadeli sonuçlarını dikkate almalıdır.

Etik insanlararası ilişkiler yanında, doğa üzerine de düşünmek durumundadır.

Hans Jonas tarafından Sorumluluk İlkesi adını verdiği kitabında açıklanmıştır.

Teknolojinin ulaştığı düzey, insan eylemlerinin doğasının değişimine yol açmıştır.

Yeni teknik uygarlığa uygun düşen yeni bir etiğe gereksinim duyulmaktadır.

Açıklama:

“Sorumluluk Etiği”ni geliştiren Jonas’a göre iyi istemeye dayalı eylemi, yalnız yakın çevreyi oluşturan kişilerle ilişkileri esas alan ve eylemin uzun erimli sonuçlarını hesaba katmayan bir etik, çağın sorunlarıyla baş etmekten çok uzaktır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Postmodern Etik kitabının yazarı Z. Bauman’ın ileri sürdüğü görüşlerden biridir?

Modern tekniğin gelişmesiyle yapılan eylemin etkileri ya da sonuçları bugünle sınırlı kalmamaktadır.

Doğa yeni bir sorumluluk kategorisi olarak etik dünyasına katılmıştır.

Bilimin taşıdığı teknolojik potansiyel risklerin çok büyümesine yol açmıştır.

Teknik-endüstriyel etkinliklerimizin yeryüzündeki doğrudan ve dolaylı sonuçlarının ele alınması gerekmektedir.

Modern düşünürler, herşeyi kapsayan birleştirici ahlak kuralları bütünü oluşturmaya çalışmışlardır.

Açıklama:

Postmodern Etik kitabının yazarı Z. Bauman’a göre modern düşünürler, herşeyi kapsayan birleştirici ahlak kuralları bütünü- oluşturmaya çalışmışlardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi günümüz etiğinin uğraştığı pratik sorunlara örnek olarak verilebilir?

Etikte öznellik-nesnellik sorunu

Yoksulluk ve açlık

Etikte akıl-duygu ikilemi

Sorumluluk etiği

Tartışma (müzakere) etiği

Açıklama:

Yoksulluk ve açlık günümüz etiğinin uğraştığı pratik sorunlara örnek olarak verilebilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Etik - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler