Eğitim Psikolojisi - Felsefe | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Thorndike’e göre psikolojinin eğitime katkı sağladığı yönlerdendir?
I- Amaçlar
II- Materyaller
III- Değerlendirme
IV- Yöntem
V- Araçlar

I, II, III, I V

I,III, IV, V

III, IV, V

I, II, IV, V

II, III, IV, V

Açıklama:

Thorndike'a göre psikoloji amaçlar, materyaller, araçlar ve yöntem yönünden eğitime katkı sağlamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Psikoloji bilimi öğrenme sürecini temele aldığı üç yaklaşım çerçevesinde incelemektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu yaklaşımlardan biridir?

Davranışsal

Devinişsel

Duyuşsal

Psikolojik

Somatik

Açıklama:

Psikoloji bilimi öğrenme sürecini temele aldığı üç yaklaşım çerçevesinde incelemektedir. Bunlar; davranışsal, bilişsel ve biyolojik yaklaşımlardır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Eğitim psikolojisi alanına ilişkin ilk çalışmaları başlatan isim aşağıdakilerden hangisidir?

William James

Ivan Pavlov

Carl Jung

Karen Horney

Jean Piaget

Açıklama:

Eğitim psikolojisi alanının kökleri 1800’lerin sonu ile 1900’lerin başındaki psikologların çalışmalarına dayanmaktadır. Eğitim psikolojisi alanına ilişkin ilk çalışmaların William James ile başladığını söylemek olanaklıdır.. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Eğitim psikolojisi alanında ölçme ve değerlendirmeye olan yönelimi başlatmış ve öğrenme sürecine yönelik ilkeler ortaya koymuş olan eğitim psikolojisinin öncü ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Wiliam James

John Dewey

Stanley Hall

Edward L. Thorndike

Lev Vygostky

Açıklama:

Eğitim psikolojisi alanında ölçme ve değerlendirmeye olan yönelimi başlatmış ve öğrenme sürecine yönelik ilkeler ortaya koymuş olan eğitim psikolojisinin öncü ismi Edward L. Thorndike’tır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

William M. Reynolds ve Gloria E. Miller (2003, s.7) eğitim psikolojisi araştırmalarının son yıllarda yoğunlaştığı beş temel çalışma alanından söz etmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu beş temel çalışma alanından birisi değildir?

Öğrenme, gelişim ve öğretime yönelik bilişsel katkılar

Sosyo-kültürel, öğretimsel ve ilişkisel süreçler

Eğitim programı uygulamaları

Özel öğrenme programları ve öğrenciler

Eğitim yatırımları ve bütçe düzenlemeleri

Açıklama:

Söz konusu beş temel çalışma alanı “öğrenme, gelişim ve öğretime yönelik bilişsel katkılar”, “sosyo-kültürel, öğretimsel ve ilişkisel süreçler”, “eğitim programı uygulamaları”, “özel öğrenme programları ve öğrenciler” ile “eğitim programı, araştırma ve politika”dır. Eğitim yatırımları ve bütçe düzenlemeleri bu alanlar arasında değildir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Eğitim psikolojisinin çalışma alanına giren konuları genel olarak iki başlık altında toplamak mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi bu iki başlıktan biridir?

Öğretme psikolojisi

Gelişim psikolojisi

Çocuk psikolojisi

Klinik psikoloji

Sosyal psikoloji

Açıklama:

Eğitim psikolojisinin ilgilendiği konular olarak öğrenme süreci, öğrenmeyi etkileyen faktörler, öğrencinin gelişimsel ve bireysel özellikleri, güdülenme, sınıf yönetimi, sınıf içi kişiler arası süreçler, öğrenme ürünlerinin değerlendirilmesi, aile-çocuk ilişkilerigibi pek çok farklı konu sıralanabilir (Bacanlı, 2007, s.15). Ancak eğitim psikolojisinin çalışma alanına giren bu konuları genel olarak iki başlık altında toplamak mümkündür. Eğitim psikolojisinin temel konuları gelişim ve öğrenme psikolojisidir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji bilminin temel amaçlarından biri değildir?

Betimleme

Açıklama

Yordama

İrdeleme

Kontrol

Açıklama:

Psikoloji biliminin insan davranışını anlama amacını gerçekleştirebilmesi için geçerli ve güvenilir bilgiye gereksinimi vardır. Geçerli ve güvenilir bilgiye ulaşmak için psikoloji biliminde de diğer bilimlerde olduğu gibi bilimsel yöntemlerden faydalanılmaktadır. Bu bilimsel yöntemler aracılığıyla, psikoloji biliminin temel amaçlarına ulaşması mümkün olmaktadır. Psikoloji biliminin temel amaçları; betimleme, açıklama, yordama ve kontrol şeklinde sıralanmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Psikoloji biliminin araştırmalardan elde edilen bulgulara veya temel ilke ve kuramlara dayanarak, davranışları önceden tahmin etmeye yönelik olan amacı aşağıdakilerdn hangisi ile adlandırılır.

Betimleme

Açıklama

Yordama

Kontrol

Araştırma

Açıklama:

Psikoloji biliminin araştırmalardan elde edilen bulgulara veya temel ilke ve kuramlara dayanarak, davranışları önceden tahmin etmeye yönelik olan amacı Yordama olarak adlandırılır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İncelenen olguyu ve gruptaki etkileşimi daha iyi anlamak için araştırmacının bir katılımcı olarak yer aldığı gözlem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal gözlem

Sistematik gözlem

Katılımcı gözlem

Dahili gözlem

İç gözlem

Açıklama:

İncelenen olguyu ve gruptaki etkileşimi daha iyi anlamak için araştırmacının bir katılımcı olarak yer aldığı gözlem türü “Katılımcı gözlem”dir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Eğitim psikologları öğrencilerin ve öğretmenlerin deneyimlerini, inançlarını ve duygularını anlamak için görüşme yöntemine başvururlar. Aşağıdakilerden hangisi görüşme yönteminin basamaklarından biri değildir?

Toplanması gereken bilgiler için plan yapılır

Görüşmeciye ilişkin belgelerden bilgi toplanır

Görüşülen kişiyle rahat bir hava içinde görüşebilmek için ortam hazırlanır.

Görüşme, planına uygun olarak eksiksiz uygulanır.

Görüşülen kişiye istediği taktirde psikolojik destek sağlanır

Açıklama:

Görüşme yönteminin basamakları:
-Toplanması gereken bilgiler için plan yapılır.
- Görüşmeciye ilişkin belgelerden bilgi toplanır.
- Görüşülen kişiyle rahat bir hava içinde görüşebilmek için ortam hazırlanır.
-Görüşme, planına uygun olarak eksiksiz uygulanır.
-Elde edilen görüşler ya görüşme esnasında ya da sonrasında kaydedilir.
- Belgelerden elde edilenler ile görüşmeden elde edilen veriler birleştirilir, yorumlanır ve değerlendirilir.
Görüşülen kişiye psikolojik destek sağlanması görüşme yönteminin basamaklarından biri değildir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Etnografinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Dünya'da veya bir ülkede bulunan nüfusun yapısını, durumunu, dinamik özelliklerini incelemek

Bir grubun davranışını doğrudan gözlemlemek ve bu gözleme dayalı olarak bu gruba ilişkin bir betimleme yapmak

Kırsal kesimlerde yaşayan toplumların davranış ve kültürlerini araştırmak

Toplumsal şartların insanlar üzerindeki etkisini araştırmak

İnsanın olağanüstü yetenekleri ve ruhsal gücünün araştırılması ve incelenmesi

Açıklama:

Etno, insan, grafi, tanımlama anlamına gelmektedir. Etnografi ise bir grubun davranışını doğrudan gözlemlemeyi ve bu gözleme dayalı olarak bu gruba ilişkin bir betimleme yapmayı ifade etmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini, öğrenme sırasında organizmada ne gibi değişiklikler olduğunu ve öğrenme için geçerli olan ilkeleri belirlemeye çalışan psikoloji dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Zihinsel Psikoloji

Öğrenme Psikolojisi

İnsan Psikolojisi

Sosyal Psikoloji

Bireysel Psikoloji

Açıklama:

Öğrenme psikolojisi, öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini, öğrenme sırasında organizmada ne gibi değişiklikler olduğunu ve öğrenme için geçerli olan ilkeleri belirlemeye çalışır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Psikoloji biliminin temel amaçlarından olan birbiriyle ilişkili davranışların ve bu davranışları belirleyen koşulların saptanmasına yönelik araştırmalar yapma ve ne olduğunu anlamaya çalışma aşağıdaki hangi kavramla ifade edilmektedir?

Betimleme

Açıklama

Yordama

Deneyleme

Kontrol

Açıklama:

Geçerli ve güvenilir bilgiye ulaşmak için psikoloji biliminde de diğer bilimlerde olduğu gibi bilimsel yöntemlerden faydalanılmaktadır. Bu bilimsel yöntemler aracılığıyla, psikoloji biliminin temel amaçlarına ulaşması mümkün olmaktadır. Psikoloji biliminin temel amaçları; betimleme, açıklama, yordama ve kontrol şeklinde sıralanmaktadır.
Betimleme: Birbiriyle ilişkili davranışların ve bu davranışları belirleyen koşulların saptanmasına yönelik araştırmalar yapma ve ne olduğunu anlamaya çalışmayı ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 14

I - Gözlem
II - Görüşme
III- Deneysel Yöntem
Yukarıdakilerden hangileri betimsel yöntemlerin arasında incelenen araştırma türüdür?

Yalnız I

Yalnız II

I - II

I - III

I - II - III

Açıklama:

Betimsel yöntemler, araştırılmak istenen sorunun mevcut durumunu kendi koşulları içerisinde ve olduğu gibi ortaya koymaya yöneliktir. Bu yöntemler arasında gözlem, görüşme, testler, anket, etnografik çalışma, olay incelemesi ve klinik yöntem yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Psikoloji çalışmalarının, öğretmenlere, öğrencilerin zihinsel yapılarını ve gelişim süreçlerini anlamada yardımcı olacağının görüşü, aşağıdakilerden hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

Jhon Dewey

Edward L. Thorndike

John Piaget

William James

Lev Vygotsky

Açıklama:

William James, psikoloji çalışmalarının, öğretmenlere, öğrencilerin zihinsel yapılarını ve gelişim süreçlerini anlamada yardımcı olacağını düşünmüştür. Öğrencilerin gelişim süreçlerini anlamanın, öğretmenleri yanlış ve etkisiz uygulamalara yönelmekten kurtaracağını düşünmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi eğitim psikolojisi araştırmalarının yöneldiği konulardan biridir?

Okulun örgütsel yapısı

Öğrencilerin örgütsel gelişimi

Öğretmen Psikolojisi

Teknolojinin uygulanması

Öğretim Stratejileri

Açıklama:

Eğitim psikolojisi alanında yürütülen araştırmalar; öğrencilerin doğası, öğrenme ilkeleri, eğitimcilerin kendi mesleki yeterliklerine yönelik eleştirel düşünme becerileri geliştirmelerini sağlayacak ve öğrenciler için doğru kararları vermelerine yardımcı olacak öğretim yöntemleri üzerine odaklanmaktadır. Eğitim psikolojisi araştırmalarının önemli bir bölümü sınıf ortamında gerçekleştirilmekte ve çocukların öğrenmesi, yetenekleri, sınıf içi eğitimi öğretim etkinlikleri, motivasyon, çocukların bilişsel gelişimi, kişilik gelişimi ile öğretmen etkililiği gibi pek çok konuyu içermektedir. Eğitim psikolojisi araştırmaları, uygulamaya yön verecek bilgiler üretmeye yönelik araştırmalardır. Bu araştırmalardan elde dilen bilgiler, insanın kapasitesini ve performansını geliştirecek şekilde okul ve sınıf ortamlarındaki öğrenme ve öğretme süreçlerine uygulanabilecek bilgilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Kişilerin belli konulardaki duygu, düşünce ve tutumlarını saptamak amacıyla hazırlanmış yazılı soru listelerine dair bilgi veren araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Anket çalışması

Olay incelemesi

Deneysel yöntem

Klinik yöntem

İstatistiksel yöntem

Açıklama:

Anketler, kişilerin belli konulardaki duygu, düşünce ve tutumlarını saptamak amacıyla hazırlanmış yazılı soru listeleridir. Sorular, bireyin duygu, düşünce, değer ve inanışlarını ölçmek amacıyla hazırlanmıştır ve yanıtları bireyin kişisel özellikleri doğrultusunda farklılık gösterir. Anket genellikle okuryazar olan kişilere uygulanabilen bir yöntemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Araştırmacı tarafından olaylar ya da değişkenler arasında var olduğu öngörülen ilişkiye yönelik yargıya ne ad verilir?

Kontrol değişkeni

Bağımlı değişken

Bağımsız değişken

Hipotez

Deney grubu

Açıklama:

Görüldüğü gibi deneysel araştırma, araştırmacının bir hipotez kurması ile baslar. Hipotez, olaylar ya da değişkenler arasında var olduğu öngörülen ilişkiye yönelik bir yargıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Sistematik bir yöntem kullanılarak, belli bir müdahalenin kontrol altına alınmış koşullarda belli bir sorunun çözümünde ne derece etkili olacağını görmek için yapılan araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Olay incelemesi

Deneysel yöntem

Etnogafik çalışma

Klinik Yöntem

Betimsel Yöntem

Açıklama:

Deneysel araştırmalar, sistematik bir yöntem kullanılarak, belli bir müdahalenin kontrol altına alınmış koşullarda belli bir sorunun çözümünde ne derece etkili olacağını görmek için yapılan araştırmalardır. Deneysel araştırma, bilimsel yöntemler içinde en kesin sonuçların elde edildiği araştırmadır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

İstatistiksel yöntemle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İki değişken arasında bir karmaşıklık olup olmadığını belirtir.

Değişkenler arasındaki ilişki Klinik yöntem ile belirtilir.

Korelasyon +1 ile -1 arasında değişen değerler alır.

Korelasyon +1 ise değişkenler birlikte azalır.

Korelasyon -1 ise değişkenler birlikte artar.

Açıklama:

İstatistiksel Yöntemler, İlişkisel araştırmalar iki değişken arasında bir ilişki olup olmadığını belirmeyi amaçlayan çalışmalardır. İstatistiksel araştırmalarda değişkenler arasında bir ilişki olup olmadığı istatistiksel olarak korelasyon ile ifade edilir. Korelasyon, iki değişkenin birbiri ile ne derece ilişkili olduğunu ifade eden istatiksel bir betimlemedir. İstatistiksel formüller kullanılarak hesaplanan korelasyon, +1 ile i1 arasında değişen değerler alabilmektedir. Bu sayının +1’e yakın olması, incelenen değişkenler arasında pozitif bir ilişki olduğunu, i1’e yakın olması ise negatif bir ilişki olduğunu ifade eder. İki değişkenin birlikte arttığı veya azaldığı ilişki pozitif korelasyondur. Bir değişkenin artarken, diğer değişkenin azaldığı ilişki ise negatif korelasyondur.

Doğru Cevap: C

Soru 21

''Bireylerin davranışlarının kendi yaşantısı yoluyla kasıtlı ve istendik davranış değiştirme sürecine ‘________________’ denilmektedir.'' Verilen tanımdaki boşluğa gelmesi gereken bilim dalı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Antropoloji

Sosyoloji

Felsefe

Psikoloji

Eğitim

Açıklama:

Eğitim, en genel tanımıyla bireylerin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla kasıtlı ve istendik davranış değiştirme süreci olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Sınıf ortamında eğitim-öğretim etkinlikleri yürütmeye başlayan bir öğretmenin, öğrenciler arasındaki bireysel farklıları, bireysel farklılıkların uzlaştırılmaya çalışıldığı grup süreçlerini ve insan davranışlarını etkili bir şekilde araştıran bilim dalı aşağıda verilen seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?

Dilbilim

Etnografya

Sosyoloji

Psikoloji

Antropoloji

Açıklama:

Gerçek bir sınıf ortamında eğitim-öğretim etkinlikleri yürütmeye başlayan bir öğretmenin, öğrenciler arasındaki bireysel farklılıkları, bireysel farklılıkların uzlaştırılmaya çalışıldığı grup süreçlerini ve insan davranışlarını etkili bir şekilde yönetebilmesi için “insan ve hayvan davranışlarını inceleyen” bilim dalı olarak nitelendirilen psikoloji hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde psikolojinin amaçlar, materyaller, araçlar ve yöntem açısından eğitime olan katkıları arasında yer almaz?

Eğitimin amaçlarını tanımlamak ve açıklamak

Eğitimde hangi materyallerin kullanılması gerektiği hakkında bilgi vermek

Kişiyi alanında yetkin bir birey olarak yetiştirmek

Bireyin gelişim özelliklerine fayda sağlayacak yöntemleri paylaşmak

Bireyin kişilik özelliklerine uygun teknikleri belirlemek

Açıklama:

Psikoloji, eğitimin amaçlarını tanımlamaya, açıklamaya, sınırlandırmaya ve hangilerinin ulaşılabilir, hangilerinin ulaşılmaz olduğunu görmeye yardımcı olmaktadır. Psikolojinin, insanın fiziksel ve zihinsel doğasında meydana gelen değişimlere yönelik getirdiği açıklamalar eğitim süreçlerinde hangi materyallerin kullanılması gerektiği konusunda eğitimcilere katkı sağlamaktadır. Bireyin zihinsel gelişimi ve kişilik gelişiminde aile, öğretmen ve arkadaş gibi pek çok aracın etkisi bulunmaktadır. Psikoloji, bireyin gelişim özelliklerine, kişilik özelliklerine ve içinde bulunduğu grubun özelliklerine uygun öğretim yöntem ve tekniklerinin kullanılması konusunda eğitimcilere yardımcı olarak katkı sağlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Psikoloji yaklaşımlarının bilişsel ve gelişim psikolojisi olduğu görülmektedir. Bilişsel psikolojide araştırmacılar aşağıda verilen hangi süreçleri çalışmalarının odak noktası yapmaktadır?

Fiziksel süreçler

Zihinsel süreçler

Duygusal süreçler

Algısal süreçler

Biyolojik süreçler

Açıklama:

Psikoloji bilimi ile ilgilenen pek çok araştırmacı 1800’lü yıllardan bu yana, psikolojinin eğitime olan katkılarını incelemeye ve açıklamaya çalışmıştır. Bu süreçte ilk dikkat çeken psikoloji yaklaşımlarının bilişsel psikoloji ve gelişim psikolojisi olduğu görülmektedir. Bilişsel psikologlar, psikoloji çalışmalarında zihinsel süreçleri merkeze almışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdaki seçeneklerin hangisi eğitim psikolojisinin araştırma konularından biri değildir?

Öğrencilerin öğrenimi

Öğrencilerin yetenekleri

Öğrencilerin sınıf içi eğitim-öğretim etkinlikleri

Öğrencilerin bilişsel ve kişilik gelişimi

Öğrencilerin fiziksel gelişimi

Açıklama:

Eğitim psikolojisi araştırmalarının önemli bir bölümü sınıf ortamında gerçekleştirilmekte ve çocukların öğrenmesi, yetenekleri, sınıf içi eğitim-öğretim etkinlikleri, motivasyon, çocukların bilişsel gelişimi, kişilik gelişimi ile öğretmen etkililiği gibi pek çok konuyu içermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde eğitim psikolojisi alanının görevine yeni başlamış bir öğretmene sağlayacağı bir yarardan bahsedilmektedir?

Kaç saat ders vermesi gerektiği konusunda

Meslektaşlarıyla nasıl geçinmesi gerektiği konusunda

Uygulamada karşılaşacağı sorunlarla nasıl mücadele etmesi gerektiği konularda

Verilerle ve üstleriyle nasıl diyalog kurması gerektiği hususunda

Hangi durumlarda izin alması gerektiği konusunda

Açıklama:

Göreve yeni başlamış bir öğretmenin uygulamada karışılacağı bu sorunlarla nasıl başa çıkabileceği, mesleğinde nasıl uzmanlaşacağı, karşılaşabileceği durumların neler olduğu veya bu durumlarda ne tür tepkiler vermesi gerektiği ve bu tepkilere karar verirken nelere dikkat etmesi gerektiği gibi sorulara yanıt verebilecek çalışma alanlarından biri, eğitim psikolojisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

''Eğitim psikolojisi, ‘___________’ ve ‘_________’ psikolojisinden beslenen karma bir alandır.'' Verilen boşluklara uygun düşen ifadeler aşağıdaki seçeneklerin hangisindedir?

Eğitim ve öğretim

Gelişim ve öğrenme

Algı ve zihin

Mantık ve eğitim

Öğrenme ve öğretim

Açıklama:

Eğitim psikolojisi, gelişim ve öğrenme psikolojisinden beslenen karma bir alandır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

İnsan davranışında doğumundan ölümüne kadar tüm yaşamı boyunca gözlenen biyolojik ve psikolojik değişikleri konu edinen psikolojinin alt alanı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Eğitim psikolojisi

Gelişim psikolojisi

Zihin psikolojisi

Algı psikolojisi

Mantık psikolojisi

Açıklama:

Gelişim psikolojisi, bireylerin hayatları boyunca geçirdikleri her türlü değişimi ve bi- reyler arasındaki gelişimsel farklılıkları inceleyen bilim dalıdır (Selçuk, 1995, s.19). Amerikan Psikoloji Derneği gelişim psikolojisini, fiziksel ve psikolojik süreçlerin etkileşimi ve yaşam sürecinde görülen büyüme aşamaları ile ilgilenen psikoloji dalı olarak tanımlamaktadır (Cook ve Leonard, 2014, s.150). Dolayısıyla gelişim psikolojisi, insan davranışında doğumdan ölüme kadar tüm yaşam boyunca gözlenen biyolojik ve psikolojik değişiklikleri konu edinir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Eğitim psikolojisinde kullanılan bilimsel bilgi toplama yöntemleri kaç grupta incelendiği aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Dört

İki

Beş

Altı

Üç

Açıklama:

Eğitim psikolojisinde kullanılan bilimsel bilgi toplama yöntemleri üç grupta incelenebilir. Bunlar; betimsel yöntemler, deneysel yöntemler ve istatiksel yöntemlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Bilişsel Psikolojinin çalışma alanlarına ait yapılmış uygun bir saptama olamaz?

Bilişsel psikoloji, zihinsel süreçler üzerinde durmaktadır.

Bilişsel psikoloji, öğrenmenin nasıl gerçekleştiği üzerinde çalışmaktadır.

Bilişsel Psikoloji, insan zihninin bilgiyi nasıl algıladığı ve anlamlandırdığı üzerine çalışmaktadır.

Bilişsel Psikoloji eğitim ve psikoloji arasındaki ilişkilere değinmiştir.

Bilişsel Psikoloji süreçten çok sonuç odaklı çalışır.

Açıklama:

Bilişsel psikoloji, zihinsel süreçler üzerinde durarak, öğrenmenin nasıl gerçekleştiği, insan zihninin bilgiyi nasıl algıladığı ve anlamlandırdığı ile ilgilenerek eğitim ve psikoloji arasındaki ilişkilere değinmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Gelişim Psikolojisi üzerinde yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi, gelişim psikolojisinin çalışma alanı ve içeriğinin dışında bir ifadedir?

Gelişim psikolojisi, çocuğun fiziksel gelişimine odaklanmıştır.

Gelişim psikolojisi, gelişimi farklı aşamalardan oluşan bir süreç olarak ele alır

Gelişim psikolojisi farklı yaşlardaki çocukların hangi eğitsel görevleri gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceklerine yönelik açıklamalara yer verir

Gelişim psikolojisi çocukların içinde bulunduğu gelişim dönemleri dikkate alınarak öğrenme-öğretme süreçlerinin düzenlenmesine yönelik açıklamalar yapar

Gelişim psikolojisi çocukların içinde bulundukları yaş aralıklarına göre hangi yöntem ve tekniklerin daha etkili olabileceğine yönelik açıklamalar yapar

Açıklama:

Gelişim psikolojisi, gelişimin farklı aşamalardan oluşan bir süreç olduğunu öne sürerek öğrenme-öğretme süreçlerinde çocukların içinde bulunduğu gelişim döneminin özelliklerinin dikkate alınması ile hangi eğitsel görevleri gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceklerine veya hangi yöntem ve tekniklerin daha etkili olacağına karar verilebileceği üzerinde durmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 32

PSİKOLOJİ insanların zihin, kişilik ve davranışlarını inceleyen bir bilim dalıdır, diyen aşağıdakilerden hangisidir?

Edward Allen

John Piaget

William James

Edward Thorndike

John Dewey

Açıklama:

1910 yılında “Psikolojinin Eğitime Katkıları” başlıklı makalesi yayınlanan Edward Thorndike, psikolojiyi insanların zihin, kişilik ve davranışlarını inceleyen bir bilim dalı olarak nitelendirmiştir. Eğitimin ise insanın zihin, kişilik ve davranışlarında bir takım değişiklikler oluşturmaya yönelik bir süreç olduğunu belirtmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Kronolojide verilen süreçler incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi gelişmeleri gerçekleştikleri yıllarla doğru eşlemiştir?

1930lar ölçme ve değerlendirme alanında ilerlenmiştir. 1940-50 bireysel farklılıklar alanında çalışıldığı senelerdir.1960-80 li yıllar eğitim psikolojisinin geliştiği zaman aralığı olarak kabul bulmuştur.

1940’lar ve 1950’lerde eğitim psikolojisi, bireysel farklılıklar, ölçme-değerlendirme ve öğrenci davranışları ile ilgili araştırmalrın yapıldığı senelerdir.1960 ve 1970’lerde eğitim psikolojisi araştırmalarında bilişsel gelişim ve öğrenmeye yoğunlaşılmıştır. Daha sonraki yıllarda ise eğitim psikolojisi araştırmalarında kültür ve sosyal etmenlerin öğrenme ve gelişime etkilerini saptamaya yönelik araştırmalar yürütülmeye başlanmıştır.

1940 -50 lerde öğrenme üzerine yapılan araştırmalar 1960 da doğrulanmış ve takip eden 1970 -80 li yıllarda elde edilen verilerden bağımsız yeni araştırmalara başlanmıştır.

1970 lerin sonuna dek herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Sonrasında yapılan çalışmalar aile ve kişisel farklılıklar odağında gelişmiştir.

Yıllar bazında edinilen bilgiler, süreç kümülatif gelişmediği için bağımsız değerlendirilmelidir.

Açıklama:

1940’lar ve 1950’lerde eğitim psikolojisi, bireysel farklılıklar, ölçme-değerlendirme ve öğrenci davranışları üzerine odaklanmıştır. 1960 ve 1970’lerde eğitim psikolojisi araştırmalarındaki vurgu bilişsel gelişim ve öğrenmeye doğru kaymış ve öğrencilerin kavramları nasıl öğrendikleri ve hatırladıkları gibi konular dikkat çekmeye başlamıştır. Daha sonraki yıllarda ise eğitim psikolojisi araştırmalarında kültür ve sosyal etmenlerin öğrenme ve gelişimi nasıl etkilediğine yönelik araştırmalar yürütülmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Eğitim etkinliklerinin en temel amacı hangi şıkta doğru olarak belirtilmiştir?

Davranışsal ve duygusal değişiklikler

Tutum ve davranış değişiklikleri

Bilgi ve beceri değişiklikleri

Sosyo-kültürel değişiklikler

Düşünsel ve entelektüel değişiklikler

Açıklama:

Eğitimin amaçları üzerine yapılan tartışmalarda, konunun yalnızca davranışsal çıktılar üreten bir süreç olarak ele alınamayacağı; öğrencilerin bilgi düzeyini, sorgulama yeterliklerini arttırarak ve entelektüel yönden bağımsız düşünme yeterlikleri kazandırarak önceden tahmin edilemeyen değer ve düşünce düzeyinde çıktılara da yol açabileceği üzerinde durulmaktadır. Eğitimin temel amaçlarına yönelik bu tanım ve yaklaşımlardan çıkarılabilecek sonuç; eğitimin bireyin tutum ve davranışlarında ilerleme ve gelişme bağlamında değişim oluşturmaya yönelik bir süreç olduğu ve okulların bu amaca yönelik olarak öğrenme-öğretme etkinlikleri gerçekleştirmekten sorumlu kurumlar olduğudur.Eğitim etkinlerinin en temel amacı olarak kabul edilebilecek tutum ve davranış değişiklikleri, okullarda öğrenme yoluyla kazandırılmaya çalışılmaktadır.
Doğru Cevap: B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Gerçek bir sınıf ortamında eğitim-öğretim etkinlikleri yürütmeye başlayan bir öğretmenin, öğrenciler arasındaki bireysel farklılıkları, bireysel farklılıkların uzlaştırılmaya çalışıldığı grup süreçlerini ve insan davranışlarını etkili bir şekilde yönetebilmesi için hangi bilim dalı hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir?

Sosyoloji

Biyoloji

Pedagoji

Psikoloji

Fizyoloji

Açıklama:

Gerçek bir sınıf ortamında gerçekleştirilen etkinlikler, grup süreci olduğu kadar bireysel farklılıkların da dikkate alınmasını gerektirmektedir. Gerçek bir sınıf ortamında eğitim-öğretim etkinlikleri yürütmeye başlayan bir öğretmenin, öğrenciler arasındaki bireysel farklılıkları, bireysel farklılıkların uzlaştırılmaya çalışıldığı grup süreçlerini ve insan davranışlarını etkili bir şekilde yönetebilmesi için “insan ve hayvan davranışlarını inceleyen” (Bacanlı, 2007) bilim dalı olarak nitelendirilen psikoloji hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir.
Doğru cevap: D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Psikoloji biliminin öğrenme sürecini üç temel yaklaşım çerçevesinde ele aldığı bilinmektedir. Aşağıdaki şıklardan hangisinde bu yaklaşımlar doğru olarak verilmiştir?

Eğitsel, zihinsel ve bilişsel yaklaşımlar

Öğretimsel, Davranışsal ve Pedagojik yaklaşımlar

Anatomik, Pediatrik ve Fizyolojik yaklaşımlar

Davranışsal, Bilişsel ve Biyolojik yaklaşımlar

Pedagojik, Psikolojik ve Davranışsal yaklaşımlar

Açıklama:

EĞİTİM ve PSİKOLOJİ BAŞLIĞI içinde
Öğrenme, insan yaşamının doğumdan ölüme kadar her evresini kapsayan bir süreç olarak görülmekte; insan davranışında pratikten kaynaklanan görece sürekli bir değişim olarak tanımlanmaktadır. Öğrenme sadece okulda öğrenilen akademik bilgileri kapsamaz, aynı zamanda insanın duygusal gelişimini, toplumsal etkileşimini ve kendi kişiliğinde değişimlere yol açan süreçleri de kapsar (Atkinson, Atkinson, Smith, Bem ve Hoeksema, 2010, s.233). Örnek olarak öğrencilerin coğrafi bölgelerin özellikleri ile ilgili bilgi edinmesi, aile büyüklerine nasıl davranacaklarını öğrenmeleri veya sevinç, üzüntü, korku gibi duyguların ve bunlara verilen tepkilerin öğrenilmesi verilebilir. bu bağlamda Psikoloji bilimi öğrenme sürecini temele aldığı üç yaklaşım çerçevesinde inceler. Bunlar; davranışsal, bilişsel ve biyolojik yaklaşımlardır.
Doğru cevap: D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Öğrencilerin, zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlâki yönden hangi evrede olduklarını ve bu evrenin özellikleri ile gereksinimlerinin neler olduğunu anlayarak dersini yapılandırmak isteyen bir öğretmen psikoloji biliminin hangi dalından yararlanmalıdır?

Bilişsel Psikoloji

Gelişim Psikolojisi

Davranışsal Psikoloji

Deneysel Psikoloji

Kişilik Psikolojisi

Açıklama:

EĞİTİM ve PSİKOLOJİ İLİŞKİSİ
Eğitim süreçlerinin yapılandırılmasında, öğrenme sürecini anlamlandırmak kadar öğrencilerin gelişim süreçlerini anlamak ve içerik, yöntem-teknik ve değerlendirme etkinliklerini bu gelişim evrelerine uygun yapılandırmak gerekliliği göze çarpmaktadır. Öğrencilerin başta zihinsel gelişimleri olmak üzere duygusal, sosyal veya ahlâki gelişimleri ile kişilik gelişimleri gibi gelişim alanları açısından hangi evrede olduklarını, bu evrenin özelliklerinin ve gereksinimlerinin neler olduğunu anlayarak dersini yapılandırmak isteyen bir öğretmene yol gösterecek bilgilerin de gelişim psikolojisi tarafından sağlandığı dikkat çekmektedir.
Doğru cevap: B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Öğrencilere yalnızca dar çerçeveli akademik konuların öğretilmemesi, onlara, gerçek yaşam problemlerini nasıl çözeceklerinin öğretilmesi gerektiğini belirtmiş, öğrenme ortamının merkezine öğrencilerin yer alması gerektiğini öne sürmüş ve onların ilgi ve yeterlilikleri doğrultusunda dikkatli bir şekilde rehberlik edildikleri deneyimler yoluyla öğrenmelerinin önemini vurgulamıştır.
Yukarıda, eğitim psikolojisinin hangi öncü isminin ilkelerine yer verilmiştir?

John Dewey

Edward L. Thorndike

William James

John Piaget

Lev Vygotsky

Açıklama:

Eğitim Psikolojisi Alanının Tarihsel Gelişimi
John Dewey (1859-1952), psikoloji biliminin, eğitim uygulamalarına yansımasında önemli katkılarda bulunmuştur. Dewey, öğrencilere yalnızca dar çerçeveli akademik konuların öğretilmemesi, onlara, gerçek yaşam problemleri karşısında nasıl düşünecekleri ve bu problemleri nasıl çözeceklerinin öğretilmesi gerektiğini belirtmiştir.
John Dewey, öğrenme sürecini basit bir uyaran-tepki bağına indirgeyen psikolojik kuramları eleştirmiştir. Öğrenmenin, içinde bulunulan çevrenin özellikleri göz ardı edilerek incelenemeyeceğini öne sürmüştür. Dewey’in öğrenme ortamının merkezinde öğrencilerin yer alması gerektiği yönündeki görüşleri genellikle yanlış yorumlanmıştır.
Dewey’in yaklaşımı öğrencilerin tamamen özgür bir şekilde hareket ettiği bir öğrenme ortamına değil, öğrencilerin ilgi ve yeterlikleri doğrultusunda dikkatli bir şekilde rehberlik edildikleri deneyimler yoluyla öğrendikleri bir öğrenme ortamına işaret etmektedir.
Dewey’in en dikkat çekici görüşlerinden biri öğrenme ve öğretme sürecinin etkileşim içinde olduğu, öğrencinin de öğrenme ortamının önemli bir bileşeni olduğu yönündeki vurgusudur. John Dewey’e göre sınıf ortamı, yaşam ile öğrenmenin iç içe geçtiği doğal bir ortam olmalıdır.
Doğru Cevap: A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi tarihsel gelişim süreci içinde ele alındığında eğitim psikolojisinin ilgilendiği konular arasında yer almaz ?

Öğrenme-öğretme süreçleri

Öğrenci davranışları

Öğretmen ve öğrencinin sınıf içindeki rolü

Eğitim süreçlerinin etkililiği

Eğitim-öğretim maliyeti

Açıklama:

Eğitim Psikolojisi Alanının Tarihsel Gelişimi
Eğitim psikolojisinin tarihsel gelişimi ele alındığında genel olarak öğrenme-öğretme süreçleri, öğrenci davranışları, öğretmen ve öğrencinin sınıf içindeki rolü ve eğitim süreçlerinin etkililiğinin nasıl arttırılabileceği gibi konularla ilgilendiği görülmektedir. Psikolojinin insanı ve insan davranışını inceleyen ve anlamlandırmaya çalışan bir bilim olması, eğitim psikolojisinin öğrenciler ve öğrenci davranışlarının özellikleri ile bunları etkileyen, değiştiren etmenleri inceleyen bir bilim alanı olarak gelişmesine neden olmuştur. Bu bağlamda öğrencilerin nasıl öğrendikleri, öğrenme sürecinin yalnızca davranışsal bir süreç olup olmadığı, öğrenmenin bilişsel doğası ve öğrencilerin gelişim süreçleri ile öğrencilerin motivasyon, öz-yeterlik veya üst biliş gibi özellikleri eğitim psikolojisinin günümüzdeki kavramsal çerçevesini şekillendiren temel konuları örneklendirmektedir.
Doğru cevap: E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

.................................eğitim alanında ölçme ve değerlendirmeye olan yönelimi başlatmış ve öğrenme sürecine yönelik ilkeler ortaya koymuştur. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

E. Thorndike

F. Nietsche

J. Dewey

W. James

J.Piaget

Açıklama:

EdwardL.Thorndike, eğitim alanında ölçme ve değerlendirmeye olan yönelimi başlatmış ve öğrenme sürecine yönelik ilkeler ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Eğitim psikolojisinin öncülerinden William James, aşağıdakilerden hangisine katkıları ile bilinmektedir?

Fiziksel gelişimin evreleri

Duygusal gelişimin öğrenmeye yansıması

Psikolojinin, laboratuvarların dışına çıkarak gerçek yaşam problemlerine uygulanan bir disiplin olarak kabul edilmesinde.

Eğitim alanında ölçme ve değerlendirme konusunda.

Öğrenme ve öğretme sürecinin etkileşim içinde olduğunun ispatı konusunda.

Açıklama:

William James, psikolojinin, laboratuvarların dışına çıkarak gerçek yaşam problemlerine uygulanan bir disiplin olarak gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Eğitim psikolojisinin günümüzdeki kavramsal çerçevesini şekillendiren temel konulardan biri aşağıdakilerden hangisi değildir?

Öğrencilerin gelişim süreçleri

Öğrencilerin nasıl öğrendikleri

Politikanın öğrenmeye etkisi

Sosyo-kültürel ögelerin öğrenme ve gelişime etkisi

Motivasyon ve öz-yeterlik

Açıklama:

Eğitim psikolojisinin günümüzdeki kavramsal çerçevesini şekillendiren temel konular;
*öğrencilerin nasıl öğrendikleri,
*öğrenme sürecinin yalnızca davranışsal bir süreç mi olduğu,
*öğrenmenin bilişsel doğası
*öğrencilerin gelişim süreçleri,
*sosyo-kültürel öğelerin öğrenme ve gelişime etkisi
*motivasyon, öz-yeterlik
*üst biliş gibi özellikleri şeklinde özetlenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Eğitim psikolojisi alanının genellikle üniversitelerde eğitim fakülteleri bünyesinde yapılandırılmış olmasının nedenleri aşağıdakilerden hangisi olamaz?

Eğitim psikolojisinin varsayım ve yaklaşımlarından en çok yararlanması beklenen kişilerin öğretmenler olması.

Üniversite öğrencilerinin, anlatılanları kolay anlayabilmesi.

Öz-düzenleme, öz yeterlilik gibi konular çerçevesinde eğitim-öğretim etkinliklerini yapılandırması gereken kişilerin öğretmenler olması.

Eğitim sürecinde kişisel motivasyonun gerekliliği.

İnsanın gelişim özellikleri, öğrenme süreçleri eğitim sürecinde daha doğru gözlenebilmektedir.

Açıklama:

Eğitim psikolojisi alanının genellikle üniversitelerde eğitim fakülteleri bünyesinde yapılandırılmış olmasının nedenleri;
• Eğitim psikolojisinin varsayım ve yaklaşımlarından en çok yararlanması beklenen kişilerin öğretmenler olması,
• İnsanın gelişim özellikleri, öğrenme süreçleri ve motivasyon, öz-düzenleme, öz yeterlilik gibi konular çerçevesinde eğitim-öğretim etkinliklerini yapılandırması gereken kişilerin öğretmenler olması şeklinde ifade edilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Eğitim personelinin zaman zaman kullanacağı bir yöntemler bütünüdür.

Bütün öğrencilerin ailelerini ilgilendiren ortak problemlerin bulunması konusunda çalışmaktadır.

0-6 yaş dönemi çocuğu için eğitim metotları üzerinde yoğunlaşıldığı bir alandır.

Eğitim psikolojisi; öğrenme, gelişim, insan davranışı, motivasyon gibi konularda sunduğu bilgilerle öğretmenin içinde bulunduğu özel duruma ilişkin yol ve yöntemler geliştirmesine yardımcı olmaktadır.

Özel eğitime ihtiyaç duyan öğrenciler hedef alınarak tasarlanmıştır.

Açıklama:

Eğitim psikolojisi, öğretmenlere, öğretim süreçlerinde kullanacakları en doğru yöntem, teknik ve materyalin ne olduğunu veya hangi durumlarda hangi tutum ve davranışı sergilemeleri gerektiğini söyleyen bir alan değildir. Bunun yerine eğitim psikolojisi; öğrenme, gelişim, insan davranışı, motivasyon gibi konularda sunduğu bilgilerle öğretmenin içinde bulunduğu özel duruma ilişkin yol ve yöntemler geliştirmesine yardımcı olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Öğretmenlerin sahip olması gereken bilgi türleri sınıflanırken aşağıdakilerden hangisi listeye konmamalıdır?

Özel alan bilgisi,

Pedagojik bilgi

Öğrencilere yönelik bireysel farklılıklarına dair bilgi

Okulun inşa tarihi ile ilgili bilgi

Öğrenme sürecine dair bilgi

Açıklama:

Öğretmenlerin sahip olması gereken bilgi türleri; özel alan bilgisi, pedagojik bilgi
ile öğrencilere ve öğrenme sürecine yönelik bilgi olarak sınıflanmaktadır. Pedagojik bilginin de kaynaklarından biri olarak gösterilebilecek eğitim psikolojisi, özellikle öğrencilere ve öğrenme sürecine ilişkin bilgi sağlayarak öğretmenlerin mesleki gelişimine katkıda bulunmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 46

Bireylerin hayatları boyunca geçirdikleri her türlü değişimi ve insan davranışında doğumdan ölüme kadar tüm yaşam boyunca gözlenen biyolojik ve psikolojik değişiklikleri konu edinir; bireyin yaşı, kalıtımsal özellikleri ve büyüdüğü çevre ile davranış şekilleri arasındaki ilişkiyi araştırarak, açıklayıcı kuram ve ilkeler geliştirmeye çalışır.
Yukarıda verilen bilgiler psikolojinin hangi dalını tanımlamaktadır ?

Gelişim Psikolojisi

Öğrenme Psikolojisi

Kişilik Psikolojisi

Klinik Psikoloji

Deneysel Psikoloji

Açıklama:

EĞİTİM PSİKOLOJİSİNİN UĞRAŞI ALANLARI
Eğitim psikolojisi, gelişim ve öğrenme psikolojisinden beslenen karma bir alandır. Gelişim psikolojisi, bireylerin hayatları boyunca geçirdikleri her türlü değişimi ve bireyler arasındaki gelişimsel farklılıkları inceleyen bilim dalıdır (Selçuk, 1995, s.19). Amerikan Psikoloji Derneği gelişim psikolojisini, fiziksel ve psikolojik süreçlerin etkileşimi ve yaşam sürecinde görülen büyüme aşamaları ile ilgilenen psikoloji dalı olarak tanımlamaktadır (Cook ve Leonard, 2014, s.150). Dolayısıyla gelişim psikolojisi, insan davranışında doğumdan ölüme kadar tüm yaşam boyunca gözlenen biyolojik ve psikolojik değişiklikleri konu edinir. Büyüme ve gelişme sonucu oluşan davranış ve bilişsel sistemde ortaya çıkan değişiklikleri inceler. Bireyin yaşı, kalıtımsal özellikleri ve büyüdüğü çevre ile davranış şekilleri arasındaki ilişkiyi araştırarak, açıklayıcı kuram ve ilkeler geliştirmeye çalışır (Külahoğlu, 2006, s.17).
Doğru cevap: A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bu alanda çalışan bilim insanları laboratuvar ya da doğal ortamlarda hayvan ve insan davranışlarını gözlemleme ve çeşitli ölçme araçları uygulama yoluyla araştırmalarını gerçekleştirirler. Bu alanda elde edilen bulgular psikolojinin diğer alanlarında kullanılmakla birlikte, özellikle çocuk eğitimi ve örgün eğitim konusunda çok yararlı bilgiler sağlamaktadır. Algılama, düşünme, hatırlama, unutma, problem çözme gibi bellek süreçlerini inceleme çalışmaları da bu alanın çalışma kapsamına girer.
Yukarıdaki verilen bilgiler psikolojinin hangi alanını tanımlamaktadır?

Gelişim Psikolojisi

Öğrenme Psikolojisi

Sosyal Psikoloji

Klinik Psikoloji

Danışmanlık Psikolojisi

Açıklama:

EĞİTİM PSİKOLOJİSİNİN UĞRAŞI ALANLARI
Eğitim psikolojisinin temellerinden bir diğeri olan öğrenme psikolojisi, öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini, öğrenme sırasında organizmada ne gibi değişiklikler olduğunu ve öğrenme için geçerli olan ilkeleri belirlemeye çalışan psikoloji dalıdır. Öğrenme psikologları laboratuvar ya da doğal ortamlarda hayvan ve insan davranışlarını gözlemleme ve çeşitli ölçme araçları uygulama yoluyla öğrenme ilkelerini ortaya koymaya çalışırlar (Erden ve Akman, 2001, s.16). Öğrenme psikolojisinin bulguları sosyal psikoloji, gelişim psikolojisi, klinik psikoloji gibi diğer psikoloji alanlarında kullanılmakla birlikte, özellikle çocuk eğitimi ve örgün eğitim konusunda çok yararlı bilgiler sağlamaktadır (Erden ve Akman, 2001, s.16). Algılama, düşünme, hatırlama, unutma, problem çözme gibi bellek süreçlerini inceleme çalışmaları da öğrenme psikolojisinin kapsamına girer (Külahoğlu, 2006, s.19).
Doğru cevap: B seçeneğidir

Doğru Cevap: B

Soru 48

Geçerli ve güvenilir bilgiye ulaşmak için psikoloji biliminde de diğer bilimlerde olduğu gibi bilimsel yöntemlerden faydalanılmaktadır. Bu bilimsel yöntemler aracılığıyla, psikoloji biliminin temel amaçlarına ulaşması mümkün olmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi psikoloji biliminin temel amaçları arasında yer almaz?

Betimleme

Açıklama

Yordama

Tanılama

Kontrol

Açıklama:

EĞİTİM PSİKOLOJİSİNİN BİLGİ TOPLAMA YÖNTEMLERİ
Psikoloji biliminin insan davranışını anlama amacını gerçekleştirebilmesi için geçerli ve güvenilir bilgiye gereksinimi vardır. Geçerli ve güvenilir bilgiye ulaşmak için psikoloji biliminde de diğer bilimlerde olduğu gibi bilimsel yöntemlerden faydalanılmaktadır. Bu bilimsel yöntemler aracılığıyla, psikoloji biliminin temel amaçlarına ulaşması mümkün olmaktadır. Psikoloji biliminin temel amaçları; betimleme, açıklama, yordama ve kontrol şeklinde sıralanmaktadır (Külahoğlu, 2006, s.20).

Doğru Cevap: D

Soru 49

İlk olarak antropoloji alanında yararlanılan bu yöntemde belirli grupların veya toplulukların sosyal ve kültürel anlam oluşturmalarına odaklanılır. Bu tür araştırmaların temel amacı araştırmaya konu olan kültürün tanımlanması ve bu süreçte kültürü oluşturan bireylerin ya da grupların algılarının, deneyimlerinin ve tutumlarının kendi bakış açılarından aktarılmasıdır.
Yukarıda verilen bilgiler hangi bilgi toplama yönetimini ifade etmektedir?

Gözlem

Görüşme

Anket

Olay İncelemesi

Etnografik Çalışma

Açıklama:

EĞİTİM PSİKOLOJİSİNİN BİLGİ TOPLAMA YÖNTEMLERİ
Etnografi bir grubun davranışını doğrudan gözlemlemeyi ve bu gözleme dayalı olarak bu gruba ilişkin bir betimleme yapmayı ifade etmektedir (Büyüköztürk vd, 2011, s.17). Etnografik çalışmalar ilk olarak antropoloji alanında kullanılmıştır. Etnografik çalışmalarda belirli grupların veya toplulukların sosyal ve kültürel anlam oluşturmalarına odaklanılır. Örneğin, bir okulda mesleki rollerin ve ilişkilerin nasıl geliştiği etnografik bir çalışma ile incelenebilir. Bu tür araştırmaların temel amacı araştırmaya konu olan kültürün tanımlanması ve bu süreçte de bu kültürü oluşturan bireylerin ya da grupların algılarının, deneyimlerinin ve tutumlarının kendi bakış açılarından aktarılmasıdır (Yıldırım ve Şimşek, 2011, s.72).
Doğru cevap: E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Psikoloji bilimi ile ilgilenen pek çok araştırmacı hangi yıllardan bu yana, psikolojinin eğitime olan katkılarını incelemeye ve açıklamaya çalışmıştır?

1900

1800

2000

1950

2010

Açıklama:

Psikoloji bilimi ile ilgilenen pek çok araştırmacı 1800’lü yıllardan bu yana, psikolojinin eğitime olan katkılarını incelemeye ve açıklamaya çalışmıştır. Bu süreçte ilk dikkat çeken psikoloji yaklaşımlarının bilişsel psikoloji ve gelişim psikolojisi olduğu görülmektedir. Bilişsel psikologlar, psikoloji çalışmalarında zihinsel süreçleri merkeze almışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

1910 yılında “Psikolojinin Eğitime Katkıları” başlıklı makalesi yayınlanan ve psikolojiyi, insanların zihin, kişilik ve davranışlarını inceleyen bir bilim dalı olarak nitelendiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Hardarson

Dewey

James

Plotnik

Torndike

Açıklama:

1910 yılında “Psikolojinin Eğitime Katkıları” başlıklı makalesi yayınlanan Edward Torndike, psikolojiyi, insanların zihin, kişilik ve davranışlarını inceleyen bir bilim dalı olarak nitelendirmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi, Torndike (1910)’a göre psikolojinin eğitime olan katkılarından biri değildir?

Amaçlar

Materyaller

Araçlar

Yöntem

Değerlendirme

Açıklama:

Torndike (1910)’a göre psikolojinin; amaçlar, materyaller, araçlar ve yöntem yönünden eğitime olan katkıları mevcuttur.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi, gelişim psikolojisinin etkisinin görüldüğü gelişim evrelerinden biri değildir?

Bilişsel

Duygusal

Ahlaki

Fiziksel

Bağlamsal

Açıklama:

Gelişim psikolojisinin, bilişsel, duygusal, ahlaki, fiziksel gelişimi veya dil gelişimi ve kişilik gelişimi gibi alanlarda meydana gelen değişmeleri gelişim evrelerine ayırarak, bu evrelere yönelik belirli bir sıralama sundukları görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Başta eğitsel amaçların yapılandırılması olmak üzere, eğitim içeriğinin oluşturulması, yöntem tekniklerin seçilmesi ve çıktıların değerlendirilmesi olmak üzere eğitsel süreçlerin her basamağını önemli derecede etkileyen bilim alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyoloji

Psikoloji

Arkeoloji

Antropoloji

Siyaset Bilimi

Açıklama:

Psikoloji bilimi; başta eğitsel amaçların yapılandırılması olmak üzere, eğitim içeriğinin oluşturulması, yöntem tekniklerin seçilmesi ve çıktıların değerlendirilmesi olmak üzere eğitsel süreçlerin her basamağını önemli derecede etkilemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Önemli bir bölümü sınıf ortamında gerçekleştirilmekte olan ve çocukların öğrenmesi, yetenekleri, sınıf içi eğitim-öğretim etkinlikleri, motivasyon, çocukların bilişsel gelişimi, kişilik gelişimi ile öğretmen etkililiği gibi pek çok konuyu içeren araştırma alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyoloji

Arkeoloji

Antropoloji

Eğitim Psikolojisi

Ekonomi

Açıklama:

Eğitim psikolojisi araştırmalarının önemli bir bölümü sınıf ortamında gerçekleştirilmekte ve çocukların öğrenmesi, yetenekleri, sınıf içi eğitim-öğretim etkinlikleri, motivasyon, çocukların bilişsel gelişimi, kişilik gelişimi ile öğretmen etkililiği gibi pek çok konuyu içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Psikolojinin, laboratuvarların dışına çıkarak gerçek yaşam sorunlarına uygulanan bir disiplin olarak gelişmesine katkıda bulunan ve psikoloji alanının, bilgilerini doğal çevreden elde etmesi gerektiğini ve hayvanlarla yapılan deneylerin, öğrenci eğitimine çok fazla yararı olmayacağını düşünen ünlü psikolog aşağıdakilerden hangisidir?

William James

Edward L. Thorndike

John Dewey

Stanley Hall

John Piaget

Açıklama:

William James (1842-1910), psikolojinin, laboratuvarların dışına çıkarak gerçek yaşam sorunlarına uygulanan bir disiplin olarak gelişmesine katkıda bulunmuştur. Psikoloji alanının, bilgilerini doğal çevreden elde etmesi gerektiğini ve hayvanlarla yapılan deneylerin, öğrenci eğitimine çok fazla yararı olmayacağını düşünmüştür. James, öğrencilerin zihinsel gelişiminin sağlanması için derslerin, mevcut bilgi ve anlayışlarının üzerine inşa edilmesi gerektiğine dikkat çekmiştir. Ayrıca psikolojiyi belirsizliklerle dolu açık bir sistem olarak gören James, eğitimcileri bütün eğitsel cevapları psikolojide aramamaları gerektiği konusunda uyarmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Eğitim psikolojisi alanında ölçme ve değerlendirmeye olan yönelimi başlatan, öğrenme sürecine yönelik ilkeler ortaya koyan ve öğrenme sürecini incelerken, sınıf gözlemleri yapmayı gereksiz gören psikolog aşağıdakilerden hangisidir?

William James

John Dewey

Edward Thorndike

Stanley Hall

Lev Vygotsky

Açıklama:

Edward L. Thorndike (1874-1949), eğitim psikolojisi alanında ölçme ve değerlendirmeye olan yönelimi başlatmış ve öğrenme sürecine yönelik ilkeler ortaya koymuştur. Torndike, öğrenme sürecini incelerken, sınıf gözlemleri yapmayı gereksiz görmüş ve bunun yerine laboratuvar ortamında gerçekleştirdiği deneysel çalışmalara odaklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Psikoloji biliminin, eğitim uygulamalarına yansımasında önemli katkılarda bulunan ve öğrencilere yalnızca dar çerçeveli akademik konuların öğretilmemesi, onlara, gerçek yaşam problemleri karşısında nasıl düşünecekleri ve bu problemleri nasıl çözeceklerinin öğretilmesi gerektiğini savunan ünlü eğitim kuramcısı aşağıdakilerden hangisidir?

William James

Edward L. Thorndike

Stanley Hall

Lev Vygostky

John Dewey

Açıklama:

John Dewey (1859-1952), psikoloji biliminin, eğitim uygulamalarına yansımasında önemli katkılarda bulunmuştur. Dewey, öğrencilere yalnızca dar çerçeveli akademik konuların öğretilmemesi, onlara, gerçek yaşam problemleri karşısında nasıl düşünecekleri ve bu problemleri nasıl çözeceklerinin öğretilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Eğitim psikolojisi hangi yıllar arasında bireysel farklılıklar, ölçme-değerlendirme ve öğrenci davranışları üzerine odaklanmıştır?

1910-1920

1930-1940

1940-1950

1950-1960

1960-1970

Açıklama:

1940’lar ve 1950’lerde eğitim psikolojisi, bireysel farklılıklar, ölçme-değerlendirme ve öğrenci davranışları üzerine odaklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

İnsan davranışları ve zihinsel süreçlerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyoloji

Psikoloji

Felsefe

Ekonomi

Antropoloji

Açıklama:

Psikoloji bilimi, insan davranışları ve zihinsel süreçlerini inceleyerek; farklı türdeki davranışları tanımlamayı, davranışın nedenlerini açıklamayı, belirli koşullarda hangi davranışların sergilenebileceğini yordamayı ve davranışı kontrol etmeyi amaçlamaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Bir öğretmenin çocukların öğrenme sürecinde kritik dönemlerin özellikle dikkate alınması gerektiği görüşünü aşağıdakilerden hangisi doğrudan açıklamaktadır?

Bilginin anlamlandırılmasında zihinsel süreçlerin etkisi

Öğrenme sürecinde pekiştirmenin önemi

Eğitimin gelişim aşamalarına uygun verilmesi

Fiziksel gelişimin materyal kullanımına etkisi

Kişilik gelişiminde öğrenme sürecinin etkisi

Açıklama:

Gelişim psikolojisi, çocuklarının içinde bulundukları gelişim süreçlerinin öğretmenler tarafından anlaşılması gerektiği üzerinde durmuştur. Gelişimin farklı aşamalardan oluşan bir süreç olarak kabul edildiği bu anlayışta, çocuğun içinde bulunduğu gelişim aşamasını anlamadan verilecek eğitimin anlamsız olduğu düşünülmektedir. Öğrenme sürecinde kritik dönemleri dikkate alan öğretmen gelişim aşamaları ve bunların öğrenme sürecine etkisi üzerinde durmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Eğitim psikolojisi alanına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Öğrenmeye ilişkin genel sorunları belirler.

Toplumsal davranış örüntülerini ortaya koyar.

Öğretmenlerin mesleki gelişimine yönelik öneriler getirir.

Çocukların bilişsel gelişimleri çalışma alanı içerisindedir.

Öğrenme sürecine yönelik uygulama önerileri geliştirir.

Açıklama:

Eğitim psikolojisi araştırmacıları, eğitim ortamlarında öğrenci öğrenmesi ile ilişkili genel sorunlara yönelmektedir. Eğitim psikolojisi alanında yürütülen araştırmalar; öğrencilerin doğası, öğrenme ilkeleri, eğitimcilerin kendi mesleki yeterliklerine yönelik eleştirel düşünme becerileri geliştirmelerini sağlayacak ve öğrenciler için doğru kararları vermelerine yardımcı olacak öğretim yöntemleri üzerine odaklanmaktadır. Araştırmalarının önemli bir bölümü sınıf ortamında gerçekleştirilmekte ve çocukların öğrenmesi, yetenekleri, sınıf içi eğitim-öğretim etkinlikleri, motivasyon, çocukların bilişsel gelişimi, kişilik gelişimi ile öğretmen etkililiği gibi pek çok konuyu içermektedir. Toplumsal davranış örüntüleri ise eğitim psikolojisinin çalışma konuları içerisinde yer almamakta, sosyoloji çalışmalarında ön plana çıkmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Öğrenme sürecinin sadece uyarıcı-tepki ilişkisi ile açıklanamayacağını, çevrenin özellikleri ile gerçek yaşam problemlerinin ön planda tutulması gerektiğini ve öğrenci merkezli bir eğitimi savunan bilim insanı kimdir?

Edward L. Thorndike

Ivan Pavlov

John B. Watson

John Dewey

Edward L. Guthrie

Açıklama:

John Dewey, öğrencilere yalnızca dar çerçeveli akademik konuların öğretilmemesi, onlara, gerçek yaşam problemleri karşısında nasıl düşünecekleri ve bu problemleri nasıl çözeceklerinin öğretilmesi gerektiğini belirtmiştir. John Dewey, öğrenme sürecini basit bir uyaran-tepki bağına indirgeyen psikolojik kuramları eleştirmiştir. Öğrenmenin, içinde bulunulan çevrenin özellikleri göz ardı edilerek incelenemeyeceğini öne sürmüştür. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi bir öğretmenin doğrudan eğitim psikolojisine ilişkin bilgisi ile ilişkili değildir?

Öğrencilerin gelişim düzeylerinin öğrenmeye etkisi

Öğrencilerin bireysel farklılıklarına yönelik yöntem seçimi

Öğrencilerin öğrenme motivasyonlarının artırılması

Öğretmenin sahip olduğu özel alan bilgisi

Öğrencilerin fiziksel gelişiminin öğrenme sürecine etkisi

Açıklama:

Öğretmenlerin etkili bir öğretim gerçekleştirmek için öğrencilerin bilişsel, fiziksel, kişisel gelişim süreçleri hakkında bilgi sahibi olması; öğrencileri nasıl motive edeceklerini; öğrenciler arasındaki bireysel farklılıkların öğrenmeye etkisini bilmeleri gerekmektedir. Özel alan bilgisi ise öğretmenin matematik, edebiyat, fizik, kimya gibi eğitim verdiği alanın içeriğine yönelik sahip olduğu bilgiyi ifade etmektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Zihinsel süreçler üzerinde durarak, öğrenmenin nasıl gerçekleştiği, insan zihninin bilgiyi nasıl algıladığı ve anlamlandırdığı ile ilgilenen psikoloji dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilişsel Psikoloji

Gelişim Psikolojisi

Klinik Psikoloji

Sağlık Psikolojisi

Sosyal Psikoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 66

Bireylerin yaşamları boyunca geçirdikleri değişimler ve bireylerarası gelişimsel farklılıkları inceleyen psikoloji dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrenme Psikolojisi

Klinik Psikolojisi

Gelişim Psikolojisi

Sosyal Psikoloji

Sağlık Psikolojisi

Açıklama:

Gelişim psikolojisi, bireylerin hayatları boyunca geçirdikleri her türlü değişimi ve bireyler arasındaki gelişimsel farklılıkları inceler. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Sınıfındaki öğrencilerin gelişim dönemlerine göre davranışları ve birbirleri ile etkileşimleri hakkında bilgi sahibi olmak isteyen bir öğretmenin hangi bilimsel bilgi toplama yöntemini kullanması daha etkili olacaktır?

Görüşme

Gözlem

Klinik yöntem

Deneysel yöntem

İstatistiksel yöntem

Açıklama:

Gözlem yöntemi ile herhangi bir ortamda oluşan davranış gözlemci tarafından ayrıntılı bir biçimde tanımlanabilir. Gözlemin en önemli özelliği gözlenenlerin kendi doğal ortamları içinde bulunmasıdır. Gözlem yöntemi kullanılarak öğrencilerin sınıf içindeki davranışlarının incelenmesi öğrencileri tanıma konusunda önemli ipuçları sunar. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Okulundaki öğrencilerin derslere katılımında isteksizlik, motivasyon eksikliği olduğunu gözlemleyen bir okul müdürü bu sorunların nedenlerini ayrıntılı şekilde öğrenmek için aşağıdaki bilimsel bilgi toplama yöntemlerinden hangisini kullanması daha etkili olacaktır?

Görüşme

Gözlem

Klinik yöntem

Deneysel yöntem

Anket

Açıklama:

Görüşme, bireylerin çeşitli konulardaki bilgi, düşünce, tutum ve davranışları ile bunların olası nedenlerini öğrenmede kullanılacak en kestirme yoldur. Görüşme, araştırmacıya daha derinlemesine yanıtlar alabilmesi için soruyu tekrar sorma, değişik bir biçimde sorma, ek sorular sorma gibi imkânlar yaratarak esneklik sağlar. Soruda verilen örnekte okul müdürünün öğrencilerle ilgili sorunlara yönelik en ayrıntılı bilgi toplama yöntemi görüşmedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Görev yaptığı okulda yapısal değişiklikler gerçekleştirmek isteyen bir okul müdürü ilk aşamada okulun kültürünü, çalışanların sahip olduğu mesleki rolleri ve ilişkilerini belirlemek istemektedir. Müdürün yapmak istediği araştırmanın ilk aşaması için aşağıdakilerden hangisi daha uygundur?

Anket

Testler

Etnografik Çalışma

Deneysel Yöntem

Klinik Yöntem

Açıklama:

Etnografik çalışmalarda belirli grupların veya toplulukların sosyal ve kültürel anlam oluşturmalarına odaklanılır. Örneğin, bir okulda mesleki rollerin ve ilişkilerin nasıl geliştiği etnografik bir çalışma ile incelenebilir. Bu tür araştırmaların temel amacı araştırmaya konu olan kültürün tanımlanması ve bu süreçte de bu kültürü oluşturan bireylerin ya da grupların algılarının, deneyimlerinin ve tutumlarının kendi bakış açılarından aktarılmasıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Eğitim psikolojisi alanında ölçme ve değerlendirmeye olan yönelimini başlatan ve öğrenme sürecine yönelik ilkeler ortaya koyan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

John Dewey

John Piaget

Edward L. Thorndike

Lev Vygotsky

William James

Açıklama:

Edward L. Thorndike (1874-1949), eğitim psikolojisi alanında ölçme ve değerlendirmeye olan yönelimi başlatmış ve öğrenme sürecine yönelik ilkeler ortaya koymuştur. Thorndike, öğrenme sürecini incelerken, sınıf gözlemleri yapmayı gereksiz görmüş ve bunun yerine laboratuvar ortamında gerçekleştirdiği deneysel çalışmalara odaklanmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Gözlemin gerçek yaşam koşullarında gerçekleştirildiği, koşullara müdahale edilmediği ve bireylerin var olan durum içinde gözlemlendiği gözlem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sistematik gözlem

Katılımcı gözlem

Doğal gözlem

Katılımsız gözlem

Dış gözlem

Açıklama:

Gözlemin gerçek yaşam koşullarında gerçekleştirildiği, koşullara müdahale edilmediği ve bireylerin var olan durum içinde gözlemlendiği gözlem türü doğal gözlemdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Eğitim psikolojisi öğretmenlerin karşılaştıkları problemler hakkında hazır reçeteler sunar.
Eğitim psikolojisi araştırmalarının önemli bir bölümü sınıf ortamında gerçekleştirilmektedir.
Eğitim psikolojisi araştırmaları motivasyon, kişilik gelişimi gibi pek çok konuyu içermektedir.

Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve II

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I

II ve III

Açıklama:

Eğitim psikolojisi araştırmalarının önemli bir bölümü sınıf ortamında gerçekleştirilmekte ve çocukların öğrenmesi, yetenekleri, sınıf içi eğitim-öğretim etkinlikleri, motivasyon, çocukların bilişsel gelişimi, kişilik gelişimi ile öğretmen etkililiği gibi pek çok konuyu içermektedir.
Eğitim psikolojisi öğretmenlerin karşılaştıkları problemler hakkında veya öğrenci öğrenmesinin en iyi nasıl gerçekleştirileceği hakkında hazır reçeteler sunmak yerine daha çok öznel durumlara uyarlanması gereken yol gösterici bilgiler sunan bir çalışma alanıdır.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Bir olayın enine boyuna incelendiği ve geçmişinin araştırıldığı araştırma türü hangisidir?

Etnografik çalışma

Deneysel yöntem

Olay incelemesi

Klinik yöntem

İstatistiksel yöntem

Açıklama:

Klinik yöntem, bir olayı enine boyuna incelemek ve geçmişini araştırmak şeklinde tanımlanabilir. Klinik yöntem, özellikle nadiren karşılaşılan durum ve rahatsızlıklarda ve gelişimde bir takım özelliklerin ortaya konmasında kullanılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Bir sorunun çözülmesi için gerekli olan tüm bilgilerin bir araya getirilip değerlendirildiği, "vaka çalışması" olarak da isimlendirilen geniş kapsamlı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Olay incelemesi

Etnografik Çalışma

Deneysel yöntem

Klinik yöntem

İstatistiksel yöntem

Açıklama:

Olay incelemesi, bir sorunun çözülmesi için gerekli olan tüm bilgilerin bir araya getirilip değerlendirildiği geniş kapsamlı yöntemlerden biridir. Örneğin, sınıfta uyumsuzluk belirtileri gösteren bir öğrencinin aile çevresi, yeterlikleri, sorunları, kişilik ve gelişim özellikleri, sınıftaki toplumsal konumu gibi uyumunu etkileyen tüm değişkenler birlikte incelenerek, elde edilen veriler öğrencinin sorununun çözümüne ulaşılmasında kullanılabilir.
Olay incelemesi alanyazında durum çalışması, örnek olay çalışması, örnek olay inceleme yöntemi, vaka çalışması gibi farklı şekillerde de isimlendirilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

.......................... iki değişkenin birbiri ile ne derece ilişkili olduğunu ifade eden istatiksel bir betimlemedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangisinin getirilmesi uygundur?

İstatistik

Korelasyon

Bağımsız değişken

Bağımlı değişken

Deney grubu

Açıklama:

Korelasyon, iki değişkenin birbiri ile ne derece ilişkili olduğunu ifade eden istatiksel bir betimlemedir. İstatistiksel formüller kullanılarak hesaplanan korelasyon, +1 ile -1 arasında değişen değerler alabilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Psikolojinin, laboratuvarların dışına çıkarak gerçek yaşam sorunlarına uygulanan bir disiplin olarak gelişmesine katkıda bulunan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Edward L. Thorndike

Lev Vygotsky

John Piaget

William James

John Dewey

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 77

Çocuğu zihinsel gelişim düzeyi nedeniyle anlayamayacağı bilgiler edinmeye zorlamak veya kolaylıkla anlayabileceği bir şeyi defalarca tekrar ederek öğrenmeyi sıkıcı hale getirmenin nedeni hangisi olabilir?

gelişim psikolojisi bilgisinin eksikliği

özel alan bilgisi eksikliği

pedagojik bilgi eksikliği

veri toplama yöntemi bilgisi eksikliği

ölçme-değerlendirme bilgisinin eksikliği

Açıklama:

Örneğin çocuğu zihinsel gelişim düzeyi nedeniyle anlayamayacağı bilgiler edinmeye zorlamak veya kolaylıkla anlayabileceği bir şeyi defalarca tekrar ederek öğrenmeyi sıkıcı hale getirmek, gelişim psikolojisi bilgisinin eksikliğinden kaynaklanabilecek sorunlardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi öğrenme psikolojisinin çalışma alanına girmez?

Algılama

Düşünme

Problem çözme

Bireyin yaşı

Unutma

Açıklama:

Algılama, düşünme, hatırlama, unutma, problem çözme gibi bellek süreçlerini inceleme çalışmaları, öğrenme psikolojisinin kapsamına girer.
gelişim psikolojisi, insan davranışında doğumdan ölüme kadar tüm yaşam boyunca gözlenen biyolojik ve psikolojik değişiklikleri konu edinir. Büyüme ve gelişme sonucu oluşan davranış ve bilişsel sistemde ortaya çıkan değişiklikleri inceler. Bireyin yaşı, kalıtımsal özellikleri ve büyüdüğü çevre ile davranış şekilleri arasındaki ilişkiyi araştırarak, açıklayıcı kuram ve ilkeler geliştirmeye çalışır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

........................., öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini, öğrenme sırasında organizmada ne gibi değişiklikler olduğunu ve öğrenme için geçerli olan ilkeleri belirlemeye çalışan psikoloji dalıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangisi getirilmelidir?

Gelişim psikolojisi

Psikoloji

Öğrenme psikolojisi

Sosyal psikoloji

Klinik psikoloji

Açıklama:

Öğrenme psikolojisi, öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini, öğrenme sırasında organizmada ne gibi değişiklikler olduğunu ve öğrenme için geçerli olan ilkeleri belirlemeye çalışan psikoloji dalıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Bir öğretmenin eğitim verebilmesi için aşağıdakilerden hangisi konusunda bilgi sahibi olması gerekir?

Psikoloji

Sosyoloji

Ölçme

Epistemoloji

Öğrenme

Açıklama:

Gerçek bir
sınıf ortamında eğitim-öğretim etkinlikleri yürütmeye başlayan bir öğretmenin, öğrenciler arasındaki bireysel farklılıkları, bireysel farklılıkların uzlaştırılmaya çalışıldığı grup
süreçlerini ve insan davranışlarını etkili bir şekilde yönetebilmesi için “insan ve hayvan
davranışlarını inceleyen” (Bacanlı, 2007) bilim dalı olarak nitelendirilen psikoloji hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

I. Tutum ve davranış değişiklikleri
II. Davranışsal öğrenme çıktıları
III. Bilgi düzeyi ve sorgulama yeterliliklerini arttırma
IV. Entellektüel yönden bağımsız düşünme yeterlilikleri kazandırma
V. Değer ve düşünce düzeyinde çıktılar
Yukarıda verilenlerden hangileri eğitim tanımı içerisinde yer almaktadır?

I, II ve III

III, IV ve V

I, III, IV, V

I, II, III, IV

Hepsi

Açıklama:

Eğitime
yönelik bu yaklaşımların eğitimi davranışsal öğrenme çıktıları ile ilişkilendirdiği görülmektedir. Sonraki yıllarda eğitimin amaçları üzerine yapılan tartışmalarda ise yalnızca
davranışsal çıktılar üreten bir süreç olarak ele alınamayacağı; öğrencilerin bilgi düzeyini,
sorgulama yeterliklerini arttırarak ve entelektüel yönden bağımsız düşünme yeterlikleri
kazandırarak önceden tahmin edilemeyen değer ve düşünce düzeyinde çıktılara da yol
açabileceği üzerinde durulmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 82

Psikolojinin eğitime olan katkılarından hangisi eğitimin davranış değişikliği amacına en fazla hizmet etmektedir?

Eğitimin amaçlarını tanımlamaya açıklamaya ve sınırlandırmaya yardımcı olması

Eğitimin amaçlarının hangilerinin ulaşılabilir olup hangilerinin ulaşılamaz olduğunu anlamaya yardımcı olma

Eğitim süreçlerinde hangi materyallerin kullanılması gerektiği konusunda eğitimcilere katkı sağlama

Bireyin zihinsel gelişimi ve kişilik gelişiminde aile, öğretmen ve arkadaş gibi pek çok aracın etkisini gösterme

Bireyin gelişim özelliklerine, kişilik özelliklerine ve içinde bulunduğu grubun özelliklerine uygun öğretim yöntem ve tekniklerinin kullanılması konusunda
eğitimcilere yardımcı olma

Açıklama:

Amacın ulaşılabilirliği davranış çıktılarının da gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda ip ucu verir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi gelişim psikolojisinin eğitime olan en temel katkısıdır?

Öğrencilerin içinde bulundukları ortamda sahip oldukları farklılıkları ve bireysel ihtiyaçlarını anlamada kılavuz olması

Her bir gelişim evresinde edinilmesi gereken bilgi ve becerilere öncelik verilmesine ve böylece doğru uygulamalar seçip daha etkili bir eğitim-öğretim süreci gerçekleştirilmesine olanak sağlaması

Öğrencilerin gelişim süreçlerini anlamanın, öğretmenleri yanlış ve etkisiz uygulamalara yönelmekten kurtarması

Sınıf içi etkinliklerde öğretmen ve öğrencinin rolü ile bilginin yapılandırılması

Gelişimin alt evrelerinde kazanılması gereken becerilerin, üst evrelerdeki daha karmaşık ve soyut becerilerin kazanılması

Açıklama:

Gelişim psikolojisinin, öğretmenlere, öğrencilerin içinde bulundukları gelişim evrelerini, gelişimlerindeki bireysel farklılıkları ve ihtiyaçlarını anlamada yardımcı
olarak her bir gelişim evresinde edinilmesi gereken bilgi ve becerilere öncelik vermelerine
ve böylece doğru uygulamalar seçip daha etkili bir eğitim-öğretim süreci gerçekleştirmelerine olanak sağlayacağı söylenebilir

Doğru Cevap: B

Soru 84

Bir çocuğun derste daha iyi öğrenmek için sorulara sözel olarak yanıt vermeye çalışması eğitim psikolojisi araştırmalarına konu olan alanlardan hangisi içerisinde değerlendirilebilir?

Çocukların yetenekleri

Sınıf içi eğitim-öğretim etkinlikleri

Çocukların öğrenmesi

Kişilik gelişimi

Çocukların bilişsel gelişimi

Açıklama:

Eğitim psikolojisi araştırmalarının
önemli bir bölümü sınıf ortamında
gerçekleştirilmekte ve çocukların
öğrenmesi, yetenekleri, sınıf
içi eğitim-öğretim etkinlikleri,
motivasyon, çocukların bilişsel
gelişimi, kişilik gelişimi ile
öğretmen etkililiği gibi pek çok
konuyu içermektedir. bahsi geçen durum da öğrenme sürecini içerdiğinden çocukların öğrenmesi yanıtı doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Eğitim psikolojisinin tarihi gelişimi düşünüldüğünde aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

William James,psikolojinin, laboratuvarların dışına çıkarak gerçek yaşam problemlerine uygulanan bir disiplin olarak gelişmesine katkıda bulunmuştur.

EdwardL.Thorndike, eğitim alanında ölçme
ve değerlendirmeye olan yönelimi başlatmış ve öğrenme
sürecine yönelik ilkeler ortaya koymuştur.

John Dewey’e göre sınıf ortamı yaşam ile öğrenmenin iç içe geçtiği doğal bir ortam olmalıdır.

John Dewey,öğrenme sürecini basit bir uyaran-tepki bağı olarak tanımlayan psikolojik kuram geliştirmiştir

John Dewey öğrenme ve öğretme sürecinin etkileşim içinde olduğu öğrencinin de öğrenme ortamının önemli bir bileşeni olduğunu vurgulamaktadır

Açıklama:

John Dewey,öğrenmesürecini
basit bir uyaran-tepki bağına
indirgeyen psikolojik kuramları
eleştirmiştir. Dewey’in en
dikkat çekici görüşlerinden
biri öğrenme ve öğretme
sürecinin etkileşim içinde
olduğu öğrencinin de öğrenme
ortamının önemli bir bileşeni
olduğu yönündeki vurgusudur.
John Dewey’e göre sınıf
ortamı yaşam ile öğrenmenin
iç içe geçtiği doğal bir ortam
olmalıdır

Doğru Cevap: D

Soru 86

Söz hakkı almadan konuşan bir öğrencinin tüm uyarılara rağmen söz hakkı almaması karşısında öğretmenin yapması gereken davranışa eğitim psikolojisi çerçevesinde değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Öğretmen öğrenciyi sert bir dille uyarmalıdır

Öğretmen öğrenciyi cezalandırmalıdır

Öğretmen sınıfın, sınıftaki diğer öğrencilerin özelliklerine ve dersin işlenişine ne kadar engel olduğuna bakarak karar vermelidir

Öğretmen söz hakkı istemeden konuşan öğrenciyi sınıftan çıkarmalıdır

Öğretmen ne yapması gerektiğine sınıfla beraber karar vermelidir.

Açıklama:

Sınıf ortamında hemen hemen bütün öğretmenlerin karşılaştığı davranış ve öğrenme problemlerinde izlenebilecek tek bir doğru yoldan
söz etmek olanaklı değildir. Bu durumlarda izlenmesi gereken en doğru yol, öğrencilerin
bireysel özelliklerine, içinde bulunulan sınıfın ve durumun özelliklerine, öğrencilerin gelişim düzeylerine veya davranış probleminin özelliklerine göre değişebilmektedir. Eğitim
psikolojisi, böyle durumlarda eğitsel amaçların gerçekleştirilebilmesi için bu sorunlara
yönelik mantıklı bir eylem planı geliştirilmesine yardımcı olmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 87

Eğitim psikolojisinin uğraş alanlarından biri öğrenme psikolojisidir. Aşağıdakilerden hangisi öğretmenin öğrenme psikolojisini göz önünde bulundurduğu bir duruma örnektir?

Öğrencilere hem görsel hem işitsel materyalleri bir arada sunması

Öğrencilerden kişisel gelişimlerine dair ödev istemesi

Öğrencilerin düzeni sağlamada sorumluluk almalarını sağlaması

Öğrencilere sınıf içerisinde kişisel sorumluluklar vermesi

Öğrencilerin ilişkilerini düzenlemek için etkinlikler yapması

Açıklama:

Eğitim psikolojisinin temellerinden bir diğeri olan öğrenme psikolojisi, öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini, öğrenme sırasında organizmada ne gibi değişiklikler olduğunu ve öğrenme için geçerli olan ilkeleri belirlemeye çalışan psikoloji dalıdır. Diğer maddelerdeki örneklerde öğrencilerin kişisel-sosyal gelişimleri için verilen görevler iken A seçeneğinde öğretmenin doğrudan öğrenme psikolojisi ile ilişkili olarak öğrenmenin gerçekleştiği yollar ile öğrenimi sağlamaya çalışması söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Eğitim psikolojisinde bilgi toplama yöntemlerinden olan betimsel yöntemlerden hangisi sürece önyargıların yansıtılması riskini taşımaktadır?

Görüşme

Anketler

Etnografik çalışma

Gözlem

Olay incelemesi

Açıklama:

Sistematik bir süreç olan gözlem,
neyin gözlemleneceğini,
önyargılardan uzak bir biçimde
gözlemlerin yürütülmesini, doğru
bir biçimde kayıt edilmesini ve
gözlenenlerin sınıflandırılarak
etkili bir biçimde ifade edilmesini
gerektirir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Deneysel araştırmanın aşamalarından hangisi bağımlı değişken manipüle edilmeden hemen önce gerçekleştirilmelidir?

Hipotezin tanımı

Belirlenen evrenden örnek kütleleri oluşturacak deneklerin seçilmesi

Örnek kütlelerin farklı deneysel gruplara dağıtılması

Bir veya daha çok değişken üzerine planlanan değişimin uygulanması

Az sayıda değişkenin ölçülmesi

Açıklama:

Deneysel bir araştırmada araştırmacı en azından bir bağımsız değişkeni manipüle eder ve bunun bir veya
daha çok bağımlı değişken üzerindeki etkilerini belirlemeye çalışır. Ancak araştırmacının
bağımlı değişkeni manipüle etmeden önce bağımlı değişken ve bununla ilişkili olabilecek
diğer değişkenler bakımından eşit özelliklere sahip olan deney ve kontrol gruplarını oluşturması gerekmektedir. Kontrol ve deney grubunun eşit olarak seçilmemesi durumunda
manipüle edilen bağımsız değişkenin etkisini doğru tespit etmek söz konusu değildir. Bu
sebeple kontrol, deneysel çalışmalarda temel bir rol oynar

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Doğum öncesi dönemde başlayıp ölünceye kadar devam eden gelişim, süreklilik gösteren bir süreçtir. Aşağıdakilerden hangisi kalıtımla getirilen özelliklerin gelişimini biçimlendirir?

Çevre

Fiziksel gelişim

Bilişsel gelişim

Sosyal gelişim

Dil gelişimi

Açıklama:

Bireyler belli gelişim dönemlerinde gelişimsel olarak benzer özellikler gösterseler de, aynı katılım özelliklerine ve aynı çevreye sahip olan kardeşlerde bile gelişim bireysel olarak farklılaşır
Doğum öncesi dönemde başlayıp ölünceye kadar devam eden gelişim, süreklilik gösteren bir süreçtir. Fiziksel gelişim, bilişsel gelişim, sosyal gelişim ve dil gelişimi gibi farklı gelişim alanlarında incelense de, gelişim bir bütündür ve gelişim alanları birbirleriyle etkileşim içindedir. Gelişim, kalıtımdan etkilendiği gibi çevreden de önemli ölçüde etkilenir ve çevre, kalıtımla getirilen özelliklerin gelişimini biçimlendirir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Yaşantılar yoluyla davranışlarda gözlenen kalıcı izli değişikliklere ne denir?

Büyüme

Olgunlaşma

Öğrenme

Gelişim

Gelişim süreci

Açıklama:

Örneğin, sadece bir kez gözlenen selamlama davranışının ya da kullanılan ilaçların etkisiyle sergilenen yönergeleri yerine getirme davranışının öğrenildiğini iddia etmek doğru değildir. Ayrıca öğrenme, olumlu yönde bir davranış değişikliği sağlayabileceği gibi olumsuz yönde bir davranış değişikliği de sağlayabilir. Örneğin, bireyler yaşantıları teşekkür etme, rica etme ve özür dileme gibi olumlu davranışların yanı sıra, alay etme, yere tükürme ve yalan söyleme gibi olumsuz davranışları da öğrenebilirler. Öğrenmenin gerçekleşmesi için olgunlaşmanın yanı sıra alıştırmalara da gerek vardır.
Tanıma göre öğrenmenin gerçekleşebilmesi için; bir davranış değişikliğinin olması, bu davranış değişikliğinin kalıcı hale gelmesi ve yaşantılar yoluyla gerçekleşmesi beklenir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimi ile yaşam boyu olumlu yönde meydana gelen nicel ve nitel değişimlere ne denir?

Gelişim

Öğrenme

Büyüme

Olgunlaşma

Tanıma

Açıklama:

Bireylerdeki gelişimsel değişimleri nicel değişimler ve nitel değişimler olarak ikiye ayırmak mümkündür. Nicel değişimler sıklık, büyüklük ve süre gibi gözlenebilen ve ölçülebilen değişimlerdir. Nicel değişimlere; vücut ağırlığı, boy uzunluğu, eğitim yılı ve sözcük dağarcığı örnek olarak verilebilir. Nitel değişimler ise bireylerin işlevlerindeki değişimlerdir. Nitel değişimlere; çocukların iki-yedi yaş arasındaki işlem öncesi dönemden, yedi-on iki yaş arasındaki somut işlemler dönemine geçişleri örnek olarak verilebilir.
Gelişim, büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimi ile yaşam boyu olumlu yönde meydana gelen nicel ve nitel değişimlerdir. Gelişim genel olarak değişim anlamına gelse de, buradaki değişimin olumlu yönde, düzenli ve sürekli olması beklenir. Gelişigüzel biçimde oluşan, düzensiz ve kesintili değişimler gelişim olarak kabul edilmez. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Vücut bölümlerinin ya da organların belli bir yaşta kendinden beklenen davranışları yapabilecek yeterliğe ulaşmasına ne denir?

Büyüme

Olgunlaşma

Uzama

Öğrenme

Gelişim

Açıklama:

Olgunlaşma, genetik olarak programlanmış ve zaman içinde kendiliğinden ortaya çıkan değişikliklerdir.
Olgunlaşma, vücut bölümlerinin ya da organların belli bir yaşta kendinden beklenen
davranışları yapabilecek yeterliğe ulaşmasıdır. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Bireylerdeki gelişimsel değişimleri nicel değişimler ve nitel değişimler olarak ikiye ayırmak mümkündür. Verilen seçeneklerden hangisi sadece nitel değişimle ilgilidir?

Sıklık - büyüklük

Büyüklük - büyüme

Büyüme - olgunlaşma

Büyüklük - olgunlaşma

Sıklık - büyüme

Açıklama:

Örneğin, üç yaşında bir çocuğun elleri ve parmakları büyümesine rağmen, henüz el ve parmak kasları yeterince olgunlaşmadığı için düğme ilikleyemez. Benzer bir şekilde, bu çocuk dört yaşına geldiğinde el ve parmak kasları olgunlaştığı halde, düğme iliklemesi için çocuğa yeterince fırsat verilmez ise çocuk düğme iliklemeyi öğrenemez ve psikomotor gelişiminde gerilik yaşar.
Bireylerdeki gelişimsel değişimleri nicel değişimler ve nitel değişimler olarak ikiye ayırmak mümkündür. Nicel değişimler sıklık, büyüklük ve süre gibi gözlenebilen ve ölçülebilen değişimlerdir. Nicel değişimlere; vücut ağırlığı, boy uzunluğu, eğitim yılı ve sözcük dağarcığı örnek olarak verilebilir. Nitel değişimler ise bireylerin işlevlerindeki değişimlerdir. Nitel değişimlere; çocukların iki-yedi yaş arasındaki işlem öncesi dönemden, yedi-on iki yaş arasındaki somut işlemler dönemine geçişleri örnek olarak verilebilir. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Bireylerin anne babalarından gelen kromozomlardaki genler aracılığı ile aldıkları ve çevre değişkenleriyle etkileşerek kişilik özelliklerine dönüştürebilecekleri gizil güçlere ne denir?

Değişkenler

Kalıtım

Hormon

Cinsiyet

Çevresel değişkenler

Açıklama:

Kalıtım, gelişimi etkileyen önemli bir değişkendir. Kalıtımın kapsamını annenin yumurta ve babanın sperm hücrelerinde bulunan 23’er ve toplamda 46 kromozom belirlemektedir. Her kromozom farklı birleşimlerle dizilen genlerden oluşur ve bu genler bireylerin tüm özellikleri ile ilgili bilgileri içerir.
Kalıtım, bireylerin anne babalarından gelen kromozomlardaki genler aracılığı ile aldıkları ve çevre değişkenleriyle etkileşerek kişilik özelliklerine dönüştürebilecekleri gizil güçlerdir. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Cinsiyet, gelişimi etkilediği düşünülen değişkenlerden biridir. Fiziksel becerilerin edinim yaşı açısından erkekler ile kızlar arasında çeşitli farklılıklar gözlenir. Aşağıdakilerden hangisi kızların erkeklerden daha önce kazandıkları becerilerdir?

Koşma

Atlama

Ayakla vurma

Zıplama

Atma

Açıklama:

Cinsiyetin dil gelişimini etkileyen değişkenlerden biri olup olmadığını inceleyen araştırmalardan çıkan sonuçlar farklılık göstermektedir. Örneğin, bazı araştırmalarda kızların dil becerilerini erkeklerden daha erken dönemde edindikleri, bazı araştırmalarda ilkokul düzeyindeki erkeklerin dil gelişimlerinin kızların dil gelişimlerinden daha iyi olduğu, bazı araştırmalarda ise dil gelişimi açısından kızlarla erkekler arasında anlamlı bir fark olmadığı yönünde bulgular elde edilmiştir. Konuyla ilgili olarak kitabınızın 38. sayfasına bakabilirsiniz.
Fiziksel becerilerin edinim yaşı açısından erkekler ile kızlar arasında çeşitli farklılıklar gözlendiği; erkeklerin koşma, atlama, ayakla vurma ve atma becerilerini kızlardan daha önce kazandıkları, kızların ise sekme, zıplama ve yakalama becerilerini erkeklerden daha önce kazandıkları belirtilmektedir. Sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

İnsülin hormonu salgılayarak kandaki şeker düzeyini dengeleyen ve karbonhidratlardan yağ oluşumunu hızlandıran iç salgı bezi aşağıdakilerden hangisidir?

Hipofiz

Tiroit

Gonadlar

Pankreas

Epifiz

Açıklama:

İç salgı bezlerinin görevleri kitabınızın 39. sayfasında yer alan Tablo 2.1 içinde açıklanmaktadır.
İnsülin hormonu salgılayarak kandaki şeker düzeyini dengeleyen ve karbonhidratlardan yağ oluşumunu hızlandıran iç salgı bezi pankreastır. Sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Gelişime etki eden çevresel değişkenler; doğum öncesi, doğum anı ve doğum sonrası değişkenler başlıkları altında ele alınabilir. Aşağıdakilerden hangisi doğum öncesi değişkenlerden biridir?

Kordon dolanması

Mekonyum aspirasyonu

Kültürel ve dilsel farklılıklar

Fiziksel ve sosyal çevre

Kullanılan ilaçlar ve sigara

Açıklama:

Gelişime etki eden çevresel değişkenlerden bir diğeri doğum anı değişkenlerdir. Doğum sırasında yardımcı alet kullanımı, kordon dolanması, mekonyum aspirasyonu, oksijen yetersizliği ve enfeksiyon gibi nedenlerle düşük apgar puanı, doku ya da organ hasarları ve fiziksel ya da zihinsel yetersizlikler gözlenebilmektedir.
Gelişime etki eden çevresel değişkenlerden sonuncusu ise doğum sonrası değişkenlerdir. Bu kapsamda; fiziksel ve sosyal çevre, aile, sosyoekonomik düzey, iklim, hastalıklar ve yetersizlikler, beslenme, kültürel ve dilsel farklılıklar sayılabilir.
Gelişime etki eden çevresel değişkenlerden birisi doğum öncesi değişkenlerdir. Doğum öncesi dönemde annenin geçirdiği hastalıklar ve kazalar, kullandığı ilaçlar ve sigara, alkol, uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı maddeler, maruz kaldığı zararlı kimyasallar ve radyasyon, ağır düzeyde yaşadığı stres ve depresyon bebeğin gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir. Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Gelişimin bazı temel ilkeleri vardır. Bu ilkeler evrenseldir ve insan gelişimi bu ilkeler doğrultusunda gerçekleşir. Aşağıdakilerden hangisi gelişimde rol oynayan ilkelerden hangisidir?

Fiziksel ve sosyal çevre

Sosyoekonomik düzey

Hastalıklar ve yetersizlikler

Kültürel ve dilsel farklılıklar

Kalıtım ve çevrenin etkileşimi

Açıklama:

Gelişimin bazı temel ilkeleri vardır. Bu ilkeler evrenseldir ve insan gelişimi bu ilkeler doğrultusunda gerçekleşir. Gelişimde rol oynayan bu ilkeleri şöyle sıralamak mümkündür:
a. Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.
b. Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder.
c. Gelişim belli bir yönde seyreder.
d. Gelişim ardışık bir sıra izler.
e. Gelişim dönemler halinde oluşur.
f. Gelişimin kritik dönemleri vardır.
g. Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir.
h. Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.
Gelişime etki eden doğum sonrası çevresel değişkenler şöyledir:
• Fiziksel ve sosyal çevre
• Aile
• Sosyoekonomik düzey
• İklim
• Hastalıklar ve yetersizlikler
• Beslenme
• Kültürel ve dilsel farklılıklar
Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi gelişim alanlarından birisi değildir?

Kalıtsal Gelişim

Fiziksel Gelişim

Bilişsel Gelişim

Sosyal Gelişim

Dil Gelişimi

Açıklama:

Fiziksel gelişim, bilişsel gelişim, sosyal gelişim ve dil gelişimi gibi farklı gelişim alanlarında incelense de, gelişim bir bütündür ve gelişim alanları birbirleriyle etkileşim içindedir. Gelişim, kalıtımdan etkilendiği gibi çevreden de önemli ölçüde etkilenir ve çevre, kalıtımla getirilen özelliklerin gelişimini biçimlendirir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

”______________ vücut bölümlerinin ya da organların belli bir yaşta kendinden beklenen davranışları yapabilecek yeterliğe ulaşmasıdır.”
Yukarıdaki tanım gelişimle ilgili aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Büyüme

Olgunlaşma

Öğrenme

Gelişim

Öğretme

Açıklama:

Olgunlaşma, vücut bölümlerinin ya da organların belli bir yaşta kendinden beklenen davranışları yapabilecek yeterliğe ulaşmasıdır. Olgunlaşma, genetik olarak programlanmış ve zaman içinde kendiliğinden ortaya çıkan değişikliklerdir. Olgunlaşmanın, öğrenme yaşantılarından ve çevresel değişkenlerden bağımsız olduğu ve ağırlıklı olarak kalıtım Bireyin Gelişimi Büyüme, vücutta ve organlarda görülen nicel değişikliklerdir. Olgunlaşma, ulaşılması gereken bir gelişim düzeyi değil, belli bir davranışın yapılabileceği düzeydir. Olgunlaşma, öğrenme için önkoşuldur. Öğrenmenin gerçekleşmesi, olgunlaşmaya ve alıştırma yapmaya bağlıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Gelişime etki eden değişkenlerden cinsiyet gözönüne alındığında aşağıdakilerden hangisini kızlar erkeklerden daha öce kazanmaktadırlar?

Koşma

Atlama

Sekme

Ayakla vurma

Atma

Açıklama:

Fiziksel becerilerin edinim yaşı açısından erkekler ile kızlar arasında çeşitli farklılıklar gözlendiği; erkeklerin koşma, atlama, ayakla vurma ve atma becerilerini kızlardan daha önce kazandıkları, kızların ise sekme, zıplama ve yakalama becerilerini erkeklerden daha önce kazandıkları belirtilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi gelişime etki eden doğum öncesi değişkenlerdendir?

Düşük Apgar puanı

İklim

Sosyal çevre

Annenin yaşadığı stress

Oksijen yetersizliği

Açıklama:

Doğum öncesi dönemde annenin geçirdiği hastalıklar ve kazalar, kullandığı ilaçlar ve sigara, alkol,
uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı maddeler, maruz kaldığı zararlı kimyasallar ve radyasyon, ağır düzeyde yaşadığı stres ve depresyon bebeğin gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Her bireyin belirli bir yaşta belirli bir gelişim dönemine ulaştığını Kabul eden “kritik dönem” hipotezine göre 12-18 ay kritik döneminde bireyin neyi yapması beklenir?

Konuşması

Yazması

Oturması

Özerkliğinin gelişmesi

Yürümesi

Açıklama:

Yürümenin gelişimi için 12-18 ay arası kritik dönem iken özerkliğin gelişimi için 12-36 ay arası kritik dönemdir. Kritik dönemlerde öğrenme daha fazla ve daha hızlı gerçekleşir. Bu nedenle de, bireylerin kritik dönemlerde daha fazla çevresel uyaranla etkileşime girmeleri ve gelişimsel açıdan daha fazla desteklenmeleri için gerekli önlemler alınmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

5 yaşında olan iki çocuktan Ali’nin boyunun Ahmet’ten uzun olmasının sebebi hangi gelişim ilkesi ile açıklanabilir?

Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.

Gelişim belirli bir yönde seyreder.

Gelişim ardışık bir sıra izler.

Gelişimin kritik dönemleri vardır.

Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir.

Açıklama:

Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleştiğinden, gelişimde bireysel farklılıklar söz konusudur. Bireyler belirli gelişim örüntülerini izlerlerken, aralarında değişim miktarları bakımından farklılıklar oluşabilmektedir. Her bireyin kalıtımsal mirasının ve çevresel koşullarının farklı olduğu düşünülürse, gelişimlerinin de farklı olması oldukça doğal bir durumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bireyin kişisel ve ekonomik özgürlüğünü kazandığı gelişim dönemi hangisidir?

Son çocukluk dönemi

Genç yetişkinlik dönemi

Ergenlik dönemi

Orta yetişkinlik dönemi

İleri yetişkinlik dönemi

Açıklama:

20’li yaşlarda başlayıp 30’lu yaşların sonuna kadar süren genç yetişkinlik dönemi kişisel ve ekonomik özgürlüğün kazanılmasıyla birlikte toplumsal yaşamda daha fazla yer alınan bir dönemdir. Ergenlik döneminin sona ermesiyle birlikte bireyler seçtikleri mesleğe yönelik bir işe başlarlar ve iş konusunda deneyim kazanmaya çalışırlar. Bireyler bu dönemde kendileri için en uygun iş koşullarını buluncaya kadar iş ve işyeri değişiklikleri yapabilirler

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel gelişim alanının incelediği konulardandır?

Motor beceriler

İskelet sistemi

Problem çözme

Duygu

Mizaç

Açıklama:

İnsanı diğer canlılardan ayıran en temel özellik, insanın düşünme gücüne sahip olmasıdır. Bilişsel gelişim, yaşla birlikte düşünme, öğrenme ve hatırlama süreçlerinde gerçekleşen değişimdir. Bireylerde düşünmenin nasıl gerçekleştiğini ve bireylerin düşünme eylemlerini inceler. Bilişsel gelişim alanında incelenen konular arasında; dikkat, bilinç, hafıza, zekâ, öğrenme, algılama, düşünme, muhakeme etme, problem çözme ve dili kullanma yer almaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıda Piaget’in bilişsel gelişim kuramında yer alan temel kavramlar verilmiştir. Bu kavramlardan hangisi “yeni gelen bilgi çerçevesi” için kullanılmaktadır?

Zeka

Özümleme

Dengeleme

Şema

Düzenleme

Açıklama:

Piaget’e göre zekâ, bireylerin çevreye uyum sağlama yetenekleridir. Bireylerin çevreye kolaylıkla ve etkin biçimde uyum sağlamaları, onların zekâ düzeylerinin yüksek olduğunun bir göstergesi kabul edilir. Bireylerin dünyayı algılamaları için şemalara ihtiyaçları vardır. Şema, yeni gelen bilginin yerleştirildiği bir çerçevedir. Bireyler bu şemalar yoluyla çevrelerine uyum sağlarlar ve çevrelerini organize ederler. Bireylerin kendilerinde var olan şemalarla çevrelerine uyum sağlamaları yani, bireylerin yeni karşılaştıkları bilgileri mevcut bilişsel yapı içine almaları özümleme iken; bireylerin kendilerinde var olan şemaları biçimlendirerek çevrelerine uyum sağlamaları yani, bireylerin yeni bilgileri anlamak için mevcut şemaları yeniden şekillendirmeleri düzenlemedir. Bireylerin özümleme ve düzenleme yoluyla çevrelerine uyum sağlayarak dinamik bir dengeye ulaşma süreçleri ise dengelemedir

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bir çocuğun sadece kendisine şeker veren aile büyüğüne oyuncağını vermesi Koglberg’in ahlak gelişim kuramının hangi gelişim aşaması ile açıklanabilir.

Ceza ve itaat eğilimi

Kişiler arası uyum eğilimi

Kanun ve düzen eğilimi

Sosyal sözleşme eğilimi

Araçsal ilişkiler eğilimi

Açıklama:

Bu aşamada saf çıkarcı bir eğilim söz konusudur ve bu aşamadaki bireyler için kendi ihtiyaçlarının karşılanması önemlidir. Bireyler ahlaki yargılarda bulunacakları zaman başkalarının ihtiyaçlarını dikkate alırlar; ancak yine de öncelik kendi ihtiyaçları olur. Bu aşamada bireyler doğruya ait tek bir görüş olmadığını ve farklı bireylerin farklı bakış açıları olabileceğini görürler. Bireyler herkesin kişisel çıkarlarını gözetmekte özgür oldukları kararına varırlar ve faydacı bir alışveriş anlayışına (yardım edene yardım etmek gibi) sahiptirler. Bireylere göre, kişisel çıkarları karşılayan davranış, doğru davranıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Yusuf iki tekerlekli bisiklete binmeyi denemiş ama başarılı olamamıştır. Bunun üzerine Annesi sökmüş olduğu üçüncü tekerleği Yusuf’un bisikletine tekrar takmıştır. Bu durum aşağıdaki gelişim kavramlarından hangisine bir örnektir?

Büyüme

Hazır bulunuşluk

Olumsuz transfer

Olgunlaşma

Öğrenme

Açıklama:

Gelişim sürecinde büyük ölçüde kalıtsal etkenlerle bireyin bir davranışı gerçekleştirebilecek donanımları kazanması olgunlaşmadır. Bisiklet kullanmak, kalem tutmak, iğneye iplik takmak gibi davranışlar belirli bir olgunlaşma gerektirmektedir. Bu nedenle yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Çeşitli organların laboratuvar ortamında üretilmesine yönelik çalışmalar bulunmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisinin sentetik olarak üretilmesi doğrudan diyabet hastalığı olanları ilgilendirmektedir?

Tiroit bezleri

Pankreas

Epifiz

Timuz

Gomedlar

Açıklama:

Şeker hastalığına neden olan hormon büyük ölçüde insülindir. İnsülin hormonunun salgılanması pankreas tarafından gerçekleştirilir. Bu nedenle yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Bebeklerin nesneleri parmaklarını kullanmadan avuçlarının ortalarıyla tutabilmeleri aşağıdaki gelişim ilkelerinden hangisi ile açıklanmaktadır?

Kalıtım

İçten dışa

Genelden özele

Kafadan ayağa

Bireysel farklılıklar

Açıklama:

Bebekler ince motor kasları gelişmediği için öncelikle nesneleri kaba motor becerileriyle ilgili kaslarıyla kontrol ederler. Bu durum gelişimin genelden özele ilkesiyle ifade edilmektedir. Bu nedenle yanıt C Seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Gelişimde bireysel farklılıkların oluşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Gelişimin bütünlük göstermesi

Gelişimin çevre ve kalıtım etkisiyle oluşması

Gelişim sürecinde sosyal ve bilişsel gelişimin birbirlerini etkilemesi

Gelişimin aşamalı ve dönemler halinde gerçekleşmesi

Gelişime anne karnında ve doğum sonrası bazı yaşantıların etkilemesi

Açıklama:

Bireysel farklılıklar çevre ve kalıtım etkisinin her bireyde farklı düzlemlerde gerçekleşmesi sonucunda oluşmaktadır. Örneğin tek yumurta ikizleri tümüyle aynı çevresel koşullara maruz kalmadıklarından bireysel genetik altyapıları aynı olmasına karşın kişiliklerinde farklılıklar görülebilmektedir. Bu nedenle yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Büyümenin oransal olarak en hızlı gerçekleştiği doğum sonrası dönem aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Bebeklik

İlk çocukluk

Son çocukluk

Ergenlik

Genç yetişkinlik

Açıklama:

Büyümenin en oransal olarak en hızlı oluştuğu dönem, 0/ 2 yaş aralığı olan bebeklik dönemidir. Bu nedenle yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerin hangisinde ergenlik döneminde görülen gelişim diğerlerine göre daha azdır?

Ahlak gelişimi

Dil gelişimi

Soyut düşünce gelişimi

Bedensel değişim

Sosyal gelişim

Açıklama:

Dil gelişimi bebeklikte başlar ve ilk çocukluk döneminde oldukça hızlanır. Ergenlikte dil gelişimi diğer alanlara göre daha sınırlıdır. Bu nedenle yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Birey aşağıdaki gelişim dönemlerinden hangisinde keşke ifadesini daha çok kullanır?

Çocukluk

Ergenlik

Genç yetişkinlik

Orta yetişkinlik

İleri yetişkinlik

Açıklama:

İleri yetişkinlikte kişi yaşanmışlıklar ve yaşanmamışlıklar üzerinden yaşamını gözden geçirir. Bu nedenle yanıt E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Embriyo döneminde aşağıdakilerden hangisi oluşmaz?

Plasenta ile bağ kurulması

Vücut bölümlerinin belirginleşmeye başlaması

Sinir sisteminin oluşmaya başlaması

Kalp atışının gözlenebilmesi

Mitoz bölünmenin başlaması

Açıklama:

Mitoz bölünme zigotun oluşmasıyla birlikte başlamaktadır. Bu nedenle yanıt E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Bebek yaklaşık olarak hangi haftadan sonra doğum için büyük ölçüde hazırdır?

Açıklama:

Bebek 36’ıncı haftadan itibaren büyük ölçüde doğuma hazırdır. Bu nedenle yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Eğitim psikolojisi açısından öğrenmenin gerçekleşebilmesi, aşağıdaki şıklardan hangisinde bulunan iki olguya bağlıdır?

Büyüme - Olgunlaşma

Büyüme - Alıştırma yapma

Olgunlaşma -Alıştırma yapma

Alıştırma yapma - Pekiştirme

Pekiştirme - Kaçınma

Açıklama:

Öğrenmenin iki ön koşulu olgunlaşma ve alıştırma yapmadır. ( Bkz. Aydın 2008) Doğru yanıt 'C'.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Bir davranış için olgunlaşmış vücut kasları ya da organlar, başka bir davranış için henüz olgunlaşmamış olabilirler. Bu ifadeye en uygun örnek hangi seçenekte verilmiştir?

Bisiklete binen beş yaşındaki bir çocuğun bu esnada annesine el sallaması

On yaşındaki bir çocuğun piyano çalıp şarkı söyleyebilmesi

Liseye giden bir çocuğun matematik problemleri çözebilmesi ama resim yapamaması

Anaokulu çağındaki bir çocuğun masalları tekerlemelere göre daha çabuk hatırlaması

Üç yaşındaki bir çocuğun gelişigüzel kağıt kesmesi ancak bir çizgi üzerinden kesememesi

Açıklama:

Verilen tanıma en uygun örnek E seçeneğinde verilmiştir. A ve B de aynı anda yapılabilen iki eylem, diğer şıklarda ise çocuğun ilgi alanları rol oynamaktadır. Doğru yanıt 'E'

Doğru Cevap: E

Soru 32

'Yaşantılar yoluyla davranışlarda gözlenen kalıcı izli değişikliklere ............ denir.' İfadesinde boşluğa gelecek kavram hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Yaşantı

Olgunlaşma

Gelişim

Öğrenme

Hafıza

Açıklama:

Açıklaması verilen kavram 'Öğrenme'dir. D seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Ali ve Arman tek yumurta ikizidirler. Ebeveynlerini elim bir trafik kazasında kaybederek önce yurda sonra farklı ailelere verilmiş ve ayrı büyümüşlerdir. 20 sene sonra tekrar birbirine kavuşan kardeşlerden Ali 1.85 Arman ise 1.78 boyundadır. Bunun sebebi aşağıdakilerden hangisi olamaz ?

Arman ateşli hastalık geçirmiştir.

Ali daha sağlıklı ve dengeli beslenmiştir.

Arman çevresel şartlardan daha negatif etkilenmiştir.

Ali'nin genotipi zamanla doğal olarak Arman'dan farklılaşmıştır.

Arman'ın fenotipine basket oynamaması negatif etki yapmış olabilir.

Açıklama:

Genotip kalıtsal olarak gelir ve değişmez. Tek yumurta ikizi kardeşlerde bu özellikler aynıdır. Ancak sonradan fenotipi etkileyen çevresel faktörler değişme gösterir. D şıkkında kardeşlerin genotipinin ayrışması doğal olarak mümkün değildir. ( Yüksek dozda kimyasal ve radyasyon, mutasyon vs. hariç). Doğru yanıt 'D'

Doğru Cevap: D

Soru 34

Gelişim açısından düşünüldüğünde, hangisi kız çocuklarının yaşıtları erkek çocuklardan önce geliştirdiği becerilerden biridir?

Yakalama

Koşma

Atlama

Futbol topuna vurma

Taş atma

Açıklama:

Kız çocuklarının erkek çocuklarına oranla daha önce geliştirdikleri yetenek 'yakalama'dır. Doğru cevap 'A' şıkkı.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Vücut ısısını dengeleyip solunum hızını artıran ve vücuttaki kalsiyum oranını etkileyen iç salgı bezinin adı hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Hipofiz

Epifiz

Tiroid

Paratiroit

Timüs

Açıklama:

İlgili işlevlerden sorumlu salgı bezi 'Tiroid' dir. Doğru yanıt 'C'

Doğru Cevap: C

Soru 36

Gelişimde son çocukluk dönemini kapsayan yaş aralığı hangi şıkta doğru verilmiştir?

3-5

5-10

6- 12

12-15

15-18

Açıklama:

Son çocukluk evresi 6-12 yaş aralığıdır. Cevap 'C'

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı bir gelişim alanında incelenir?

Hafıza

Dikkat

Algılama

Dil öğrenme

Ahlak

Açıklama:

Dil öğrenme, algılama, dikkat ve hafıza bilişsel gelişim alanında incelenirken ahlak kavramı psikososyal gelişim alanında ele alınır. Yanıt 'E'

Doğru Cevap: E

Soru 38

Çocuklarda genel olarak tuvalet alışkanlığının da kazanıldığı, kas ve sinir sisteminin geliştiği ve psikomotor sistemlerdeki olumlu gelişmelerin gözlemlendiği evreye ne ad verilir?

Bebeklik

İlk Çocukluk

Son Çocukluk

Ergenlik

Yetişkinlik

Açıklama:

Belirtilen özellikler 2-6 yaş arası ilk çocukluk olarak adlandırılan dönemde gözlemlenir. Doğru yanıt 'B'

Doğru Cevap: B

Soru 39

'Nesneleri büyüklük, renk, şekil gibi tek özelliğe indirgeme bu dönemde önem kazanır. Karmaşık kavramları anlamak zordur. Bundan dolayı mesela bir peçeteyi oyuncak bebeğin battaniyesi veya elbisesi gibi kullanabilir çocuk.'
Yukarıda örneği verilen duruma karşılık gelen döneme gelişim psikolojinde ne ad verilir?

Sezgisel Dönem

Sembolik Dönem

Soyut İşlemler Dönemi

Bencil Dönem

Duygusal Dönem

Açıklama:

Anlatılan örnek sembolik döneme aittir. Karmaşık yapı ve nesneler basit karşılıklara indirgenir. Bir muz meyvesini telefon ahizesiymiş gibi kullanan çocuk sembolik dönemindedir. Doğru yanıt 'B'

Doğru Cevap: B

Soru 40

Vücudun ya da organların belli bir yaşta kendinden beklenen davranışları yapabilecek yeterliğe ulaşması aşağıdaki kavramların hangisi ile açıklanmaktadır?

Büyüme

Olgunlaşma

Hazırbulunuşluk

Öğrenme

Gelişim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 41

Halk eğitim merkezlerinde anne-babalar için düzenlenen okul çağındaki çocukların sağlıklı yaşam alışkanlıkları eğitimi gelişimi etkileyen değişkenlerden hangisine yöneliktir?

Biyolojik özelliklerden kaynaklanan etkiler

Cinsiyetten kaynaklanan farklılıklar

Doğum öncesinde annenin beslenme alışkanlıkları

Doğum anına etki eden çevresel değişkenler

Doğum sonrası çevresel etkenler

Açıklama:

Okul çağındaki çocukların sağlıklı yaşam alışkanlıklar, doğum sonrası çevresel etkenler arasında yer almaktadır. Çocuğun biyolojik özellikleri yanında yaşadığı fiziksel çevre, beslenme ve spor alışkanlıkları da gelişimi üzerinde önemli etkisi olan değişkenlerdir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Bir öğretmen resim konusunda doğal bir yeteneğe sahip olduğunu düşündüğü öğrencisinin ailesine müzelere, resim sergilerine götürerek çocuklarına farklı deneyimler kazandırmalarını ve resim konusunda eğitim aldırmalarını önermiş ancak aile içinde varsa yapar diyerek öğretmenin önerilerini dikkate almamıştır. Sonrasında çocuğun resme olan ilgisi zamanla kaybolmuş ve farklı bir alana yönelmiştir. Bu durum gelişim ilkelerinden hangisi ile doğrudan açıklanabilir?

Kritik dönemlerin gelişim sürecine etkisi

Gelişim alanlarının birbiriyle etkileşim halinde olması

Kalıtım ve çevre etkileşimi ile gerçekleşmesi

Belli bir yönde seyretmesi

Dönemler halinde gerçekleşmesi

Açıklama:

Soruda verilen örnekte çocuğun kalıtım yoluyla sahip olduğu bir yeteneğin çevrede sunulacak uyarıcılarla desteklenmediği durumlarda sürdürülemeyebileceği ifade edilmektedir. Kalıtım gelişim üzerinde çok etkili olmakla birlikte çevrede sunulan uyarıcılar, geçirilen yaşantılar kalıtsal özelliklerin ne kadar geliştirilebileceğini etkilemektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Gelişim dönemlerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bebeklik dönemi doğum sonrası gelişimin en hızlı olduğu dönemdir.

İlk çocukluk döneminde yetişkinlere bağımlılık azalır.

Ergenlik döneminde bağımsızlık kazanma ön plandadır.

Genç yetişkinlik döneminde toplumsal yaşam, meslek, aile ön plandadır.

Orta yetişkinlik döneminde gelişim süreci tamamlanır.

Açıklama:

Gelişim, döllenmeyle başlayıp yaşam boyunca devam eden bir süreçtir ve birbirini izleyen dönemlerden oluşur. Her dönemin kendine özgü özellikleri ve kendine özgü görevleri vardır. Yaşam sona erinceye dek bireyin gelişimi içinde bulunduğu şartlara bağlı olarak devam eder. Dolayısıyla orta yetişkinlik döneminde gelişim sürecinin tamamlanması ifadesi doğru değildir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel gelişim kapsamında incelenen konulardan biridir?

Benlik

Sosyalleşme

Dili Kullanma

Kişilik

Mizaç

Açıklama:

Dili kullanma bilişsel gelişim altında incelenen konulardan biridir. Benlik, sosyalleşme, mizaç ve kişilik ise psikososyal gelişim konuları arasında yer almaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdaki hangisi bebeklik döneminin özelliklerden biridir?

Zigot, embriyo ve fetüs olarak üç evreden oluşur.

Gelişimin en hızlı gerçekleştiği dönemdir.

Hareketlerin büyük kısmı refleksler yoluyla gerçekleşir.

Bağırsak kontrolü ve tuvalet alışkanlığı kazanılır.

İkincil cinsiyet özellikleri ortaya çıkar.

Açıklama:

Yeni doğan bebeklerin sinir sistemleri henüz yeterince gelişmediğinden hareketlerin büyük bir kısmı refleksler yoluyla gerçekleşir. Beyin kabuğunun hızlı biçimde gelişmeye başlaması ile birlikte sinir sisteminin davranışlar üzerindeki etkisi artmaya başlar. Zigot, embriyo ve fetüs evreleri, gelişim hızı doğum öncesi; bağırsak kontrolü ve tuvalet alışkanlığı ilk çocukluk dönemi; ikinci cinsiyet özellikleri ise ergenlik döneminin özellikleri arasındadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Bir anne iki aylık bebeğine uzaktan el salladığında tepki vermediğini, yanına yaklaştığında ise heyecanlanarak tepki verdiğini gözlemlemiştir. Bu durum aşağıdaki gelişim özelliklerinden hangisi ile doğrudan açıklanabilir?

Bebeğin henüz yetişkinleri ayırt edememesi

İşitmenin, görme duyusundan daha fazla gelişmiş olması

Görme organlarının tam olarak gelişmemiş olması

Bebeklerin orta şiddetteki seslere az duyarlı olması

Doğumdan sonra yaşanılan işitme kaybı

Açıklama:

Bebekler görme organları ve yapıları gelişmiş bir şekilde dünyaya gelirler; ancak bebeklerde bu organlar ve sistemler tam olarak gelişimlerini tamamlamamıştır. Bebekler 18-25 cm uzaklıktaki nesnelere odaklanabilirler, mesafe azaldığında ya da arttığında ise görüntü bulanıklaşır. Bebekler görme duyusuna sahip olarak dünyaya gelseler de bu duyu yetişkinlerin sahip oldukları düzeyde bir görme şeklinde değildir. Bebeklerin görme mesafeleri 1/10 oranındadır. Yani yetişkinler bir nesneyi 10 metre uzaklıktan görebilirlerken, bebekler bu nesneyi ancak bir metre mesafeden görebilirler. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Piaget’nin bilişsel gelişim kuramına göre bir bebeğin çıngırağı salladığında ses geldiği için diğer oyuncakları salladığında da aynı sesin geleceğine dair algısı hangi kavramla açıklanmaktadır?

Şema

Özümseme

Düzenleme

Dengeleme

Uyum

Açıklama:

Piaget’nin bilişsel gelişim kuramında öne çıkan kavramlar arasında; zekâ, şema, özümleme, düzenleme ve dengeleme yer alır. Bireylerin dünyayı algılamaları için şemalara ihtiyaçları vardır. Şema, yeni gelen bilginin yerleştirildiği bir çerçevedir. Bireyler bu şemalar yoluyla çevrelerine uyum sağlarlar ve çevrelerini organize ederler. Bireylerin kendilerinde var olan şemalarla çevrelerine uyum sağlamaları yani, bireylerin yeni karşılaştıkları bilgileri mevcut bilişsel yapı içine almaları özümleme iken; bireylerin kendilerinde var olan şemaları biçimlendirerek çevrelerine uyum sağlamaları yani, bireylerin yeni bilgileri anlamak için mevcut şemaları yeniden şekillendirmeleri düzenlemedir. Bireylerin özümleme ve düzenleme yoluyla çevrelerine uyum sağlayarak dinamik bir dengeye ulaşma süreçleri ise dengelemedir. Dolayısıyla bebek çıngırağı salladığında oyuncakların ses çıkardığına dair şema oluşturmaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Nesne sürekliliği kazanma, amaçlı davranışlar sergileme, taklit ve oyunlar yapma, kendini dış dünyadan ayırt etme Piaget’e göre hangi bilişsel gelişim döneminin özellikleri arasındadır?

Duyusal motor dönem

İşlem öncesi dönem

Sezgisel işlem dönemi

Somut işlemler dönemi

Soyut işlemler dönemi

Açıklama:

Nesne sürekliliği kazanma, amaçlı davranışlar sergileme, taklit ve oyunlar yapma, kendini dış dünyadan ayırt etme Piaget’e göre duyusal motor dönemin özellikleri arasındadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Doğuştan getirilen özellikler ile çevrenin etkileşimi sonucunda, duygu, mizaç, sosyal olgunluk, kişilik ve ahlakın şekillenmesi aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?

Fiziksel gelişim

Bilişsel gelişim

Duyusal gelişim

Psikososyal gelişim

Psikomotor gelişim

Açıklama:

Doğuştan getirilen özellikler ile çevrenin etkileşimi sonucunda, duygu, mizaç, sosyal olgunluk, kişilik ve ahlakın şekillenmesi psikosoyal gelişim olarak açıklanmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidr.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Büyüme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Fiziksel yapıda yaşla birlikte görülen nicel değişimlerdir.

Vücudun tümünün ya da ayrı ayrı bölümlerinin büyüklük olarak artışını ifade eder.

Vücut bölümlerinin ya da organların bir durumdan başka bir duruma geçişinde
görülen değişikliklerdir.

Büyümenin belirlenmesinde kullanılan en temel değişkenler vücut ağırlığı
ve boy uzunluğudur.

Büyüme tüm organlarda, aynı hız ve yoğunlukta gerçekleşir.

Açıklama:

Büyüme, kalıtımın ve çevresel koşulların etkisi ile farklı organlarda, farklı hız ve yoğunlukta gerçekleşir.
Büyüme tüm organlarda, aynı hız ve yoğunlukta gerçekleşir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

I. Hormonlar
II. Doğum öncesi değişkenler
III. Kalıtım
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelişime etki eden biyolojik değişkenlerdendir?

Yalnız I

I ve II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hormonlar ve kalıtım gelişime etki eden biyolojik değişkenlerdendir. Doğum öncesi değişkenler ise gelişime etki eden çevresel değişkenlerdendir.
I ve III

Doğru Cevap: D

Soru 52

..................... bireylerin anne babalarından kalıtımla getirilen özellikleri iken ................. bireylerin ortaya çıkan özellikleridir.
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileri gelmelidir?

Genotip-Fenotip

Fenotip-Genotip

Genotip-Mizaç

Mizaç-Fenotip

Mizaç-Genotip

Açıklama:

Genotip, bireylerin anne babalarından kalıtımla getirilen özellikleri iken fenotip, bireylerin ortaya çıkan özellikleridir (Bjorklund ve Blasi, 2012; Senemoğlu, 2010).
Genotip-Fenotip

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi gelişimin ilkelerinden değildir?

Gelişim dönemler halinde oluşur.

Gelişim çevre yoluyla gerçekleşir.

Gelişimin kritik dönemleri vardır.

Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.

Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir.

Açıklama:

Gelişim çevre ve kalıtımın etkileşimi yoluyla gerçekleşir.
Gelişim çevre yoluyla gerçekleşir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

" Bireyler belirli gelişim örüntülerini izlerlerken, aralarında değişim
miktarları bakımından farklılıklar oluşabilmektedir. "
Yukarıdaki cümle ile gelişimin hangi özelliği anlatılmaktadır?

Gelişim dönemler halinde oluşur.

Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder.

Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.

Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.

Gelişim belli bir yönde seyreder.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 55

2-6 yaş arasındaki bir birey hangi gelişim dönemindedir?

Bebeklik dönemi

İlk çocukluk dönemi

Orta çocukluk dönemi

Son çocukluk dönemi

İlk ergenlik dönemi

Açıklama:

2-6 yaş arası ilk çocukluk dönemidir.
İlk çocukluk dönemi

Doğru Cevap: B

Soru 56

"........................ döneminde vücut bölümleri hızla büyüdüğü ve bu bölümlerin birbirlerine oranları değiştiği için beceriksizlikler ve sakarlıklar görülür. "
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Ergenlik

İlk çocukluk

Son çocukluk

İlk yetişkinlik

Orta yetişkinlik

Açıklama:

Ergenlik döneminde vücut bölümleri hızla büyüdüğü ve bu bölümlerin birbirlerine oranları değiştiği için beceriksizlikler ve sakarlıklar görülür; ancak en kısa sürede bunların giderilmesi beklenir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi psikososyal gelişim alanında incelenen konulardan biridir?

Mizaç

Dikkat

Bilinç

Algılama

Dili kullanma

Açıklama:

Mizaç psikososyal gelişim alanında incelenen bir konu iken; dikkat, bilinç, algılama ve dili kullanma bilişsel gelişim alanında incelenen konulardır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Bebeklerde güvensizlik hissi uyandırıldığında bebeklerin kollarını ve el parmaklarını açıp yeniden gövdede birleştirmeleri hangi reflekse örnektir?

Arama refleksi

Emme refleksi

Yakalama refleksi

Moro refleksi

Babinski refleksi

Açıklama:

Moro refleksi, bebeklerde güvensizlik hissi uyandırıldığında bebeklerin kollarını ve el
parmaklarını açıp yeniden gövdede birleştirmeleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

I. Biliş sembolik ya da sezgiseldir.
II. Tek özelliğe göre sınıflama yapma
III. Paralel oyun oynama
Yukarıda verilenler Piaget'in bilişsel gelişimin kuramına göre hangi dönemin özellikleridir?

Duyusal motor dönem

İşlem öncesi dönem

Somut işlem dönemi

Soyut işlem dönemi

İşlem sonrası dönem

Açıklama:

I. Biliş sembolik ya da sezgiseldir.
II. Tek özelliğe göre sınıflama yapma
III. Paralel oyun oynama
Yukarıda verilenler Piaget'in bilişsel gelişimin kuramına göre işlem öncesi dönemin özellikleridir.
İşlem öncesi dönem

Doğru Cevap: B

Soru 60

Yaşantılar yoluyla davranışlarda gözlenen kalıcı izli değişikliklere ne ad verilir?

Büyüme

Öğrenme

Olgunlaşma

Gelişim

Öğretme

Açıklama:

Öğrenme, yaşantılar yoluyla davranışlarda gözlenen kalıcı izli değişikliklerdir (Aydın, 2012; Senemoğlu, 2010). Doğru yanıt B şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi gelişime etki eden doğum sonrası çevresel değişkenlerden biri değildir?

Sosyoekonomik düzey

Beslenme

Hastalıklar

Hormonlar

İklim

Açıklama:

Gelişime etki eden doğum sonrası çevresel değişkenler şöyledir:
• Fiziksel ve sosyal çevre
• Aile
• Sosyoekonomik düzey
• İklim
• Hastalıklar ve yetersizlikler
• Beslenme
• Kültürel ve dilsel farklılıklar
Hormonlar gelişime etki eden biyolojik değişkenlerden biridir. Doğru yanıt D şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi gelişimin temel ilkelerinden biri değildir?

Gelişimin kritik dönemleri vardır.

Gelişim belli bir yönde seyreder.

Gelişim ergenlikte son bulur.

Gelişim ardışık bir sıra izler.

Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir

Açıklama:

Gelişimde rol oynayan bu ilkeleri şöyle sıralamak mümkündür
(Akbağ, 2007; Aydın, 2008; Aydın, 2012; Bacanlı, 2014; Senemoğlu, 2010):
a. Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.
b. Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder.
c. Gelişim belli bir yönde seyreder.
d. Gelişim ardışık bir sıra izler.
e. Gelişim dönemler halinde oluşur.
f. Gelişimin kritik dönemleri vardır.
g. Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir.
h. Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.
A, B, D ve E şıklarında verilen ilkeler doğru iken, C şıkkında verilen açıklama yanlıştır çünkü doğru olan ilke 'gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder' şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Değerler ve ahlak sisteminin netleştiği gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Ergenlik dönemi

İlk Çocukluk Dönemi

Son Çocukluk Dönemi

Genç Yetişkinlik Dönemi

Orta Yetişkinlik Dönemi

Açıklama:

Ergenlik döneminde (12-18/21 yaş) değerler ve ahlak sistemi netleşir, bununla ilişkili olarak da ergenler toplumsal yaşama katılırlar ve sorumluluk alırlar. Doğru yanıt A şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi psikososyal gelişim alanında incelenen konulardan biridir?

Bilinç

Dikkat

Algılama

Dili Kullanma

Benlik

Açıklama:

Psikososyal gelişim alanında incelenen konular şu şekildedir:
Benlik
Duygu
Mizaç
Sosyalleşme
Kültürleşme
Kişilik
Ahlak
A, B, C ve D şıklarında verilen konular 'bilişsel gelişim' alanında incelenen konulardandır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

I-Ali'nin boyu geçen yıl 93 cm iken bu yıl 104 cm'e çıkmıştır.
II-Sevgi 3 kilo daha alarak 28 kiloya ulaşmıştır.
III-Kemal'in çok sevdiği ayakkabıları ayağını sıkmaya, küçük gelmeye başlamıştır.
IV-Zatürre olan Pelin, hastalık sürecinde yaklaşık 2 kilo vermiştir.
V-Mustafa'nın bacakları artık bisikletin pedallarına yetişmektedir.
Yukarıda verilen örneklerden hangisi ya da hangileri gelişimle ilgili temel kavramlardan "büyüme" ile ilgilidir?

Yalnız I

II ve IV

I-III-V

I-II-III-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Büyüme, fiziksel yapıda yaşla birlikte görülen nicel değişimlerdir ve vücudun tümünün ya da ayrı ayrı bölümlerinin büyüklük olarak artışını ifade eder. Büyüme denilince genellikle, vücut bölümlerinin ya da organların bir durumdan başka bir duruma geçişinde görülen değişiklikler kastedilir. Büyüme, kalıtımın ve çevresel koşulların etkisi ile farklı organlarda, farklı hız ve yoğunlukta gerçekleşir (Aydın, 2008). Büyümenin belirlenmesinde kullanılan en temel değişkenler vücut ağırlığı ve boy uzunluğudur. Örneğin, dört yaşındaki bir çocuğun vücut ağırlığının 17 kg’dan 18 kg’a, boy uzunluğunun ise 104 cm’den 107 cm’ye ulaşması büyümedir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Çocukluğundan beri müziği çok sevmiş ancak imkanı olmamış Sertaç Bey, 7 yaşındaki kızı Merve'ye de kendisine de birer tane gitar almış ve özel ders almak için bir müzik öğretmeni ile görüşmüştür. Müzik öğretmeni, Sertaç Bey'e sizinle başlayabiliriz ancak Merve için henüz çok erken demiştir. Parmaklarının henüz akor basmaya uygun olmadığını, onunla 9-10 yaşlarında başlamanın daha doğru ve sağlıklı olacağını belirtmiştir. Müzik öğretmeninin vurgu yaptığı konu, gelişim ile ilgili kavramlardan hangisidir?

Büyüme

Öğrenme

Olgunlaşma

Gelişim

Güdülenme

Açıklama:

Olgunlaşma, vücut bölümlerinin ya da organların belli bir yaşta kendinden beklenen davranışları yapabilecek yeterliğe ulaşmasıdır. Olgunlaşma, genetik olarak programlanmış ve zaman içinde kendiliğinden ortaya çıkan değişikliklerdir. Olgunlaşmanın, öğrenme yaşantılarından ve çevresel değişkenlerden bağımsız olduğu ve ağırlıklı olarak kalıtım tarafından biçimlendirildiği bilinmektedir. Vücut bölümlerinin ya da organların her bir davranış için olgunlaşma düzeyi farklılık göstermektedir. Bir davranış için olgunlaşmış olan vücut bölümleri ya da organlar, başka bir davranış için olgunlaşmamış olabilirler. Örneğin el kasları, makasla gelişigüzel biçimde kağıt kesmek için gerekli olan olgunluğa üç yaş civarında ulaşırken, birkaç sözcükten oluşan bir cümleyi yazmak için gerekli olan olgunluğa dört-beş yaş civarında ulaşır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Basketbol antrenörü olan ve bu branşta ulusal başarı için takım boy ortalamasının çok uzun olması gerektiğini düşünen Mehmet Bey, nerede çok uzun boylu bir çift görse yanlarına gidip evli olup olmadıklarını, evlilerse çocukları olup olmadığını sormakta ve onlara kartını verip kendisi ile iletişime geçmeleri için ricada bulunmaktadır. Mehmet Bey, gelişime etki eden biyolojik değişkenlerden kalıtımın hangi özelliğine göre bu girişimleri yapmaktadır?

Genotip

Fenotip

Kromozom sayısı

Baskın Gen

Çekinik Gen

Açıklama:

Bireylerde bir özelliğin ortaya çıkıp çıkmadığı, genotip ve fenotip kavramlarına ek olarak genlerin baskın ve çekinik olma özellikleri ile açıklanmaya çalışılır. Genotip, bireylerin anne babalarından kalıtımla getirilen özellikleri iken fenotip, bireylerin ortaya çıkan özellikleridir. Genotip kalıtım yoluyla belirlenirken, fenotip çevre yoluyla belirlenir. Örneğin, genotip bireylerin ulaşabilecekleri boy uzunluğunun ya da zeka düzeyinin sınırlarını belirlerken, fenotip beslenme, spor ve eğitim gibi çevresel değişkenlerle etkileşim sonucunda bireylerin bu sınırlar içinde nerede olacaklarını yani gerçekte sahip olacakları boy uzunluğunu ya da zeka düzeyini gösterir. Baskın genler, gen çiftinin diğer ögesinin taşıdığı özellikleri dikkate almaksızın, denetlediği özelliğin bireyde bulunmasını sağlarken, çekinik genler denetlediği özelliğin bireyde bulunması için aynı özelliği taşıyan gen çiftine ihtiyaç duyan genlerdir. Örneğin, kahverengi göz, koyu renk saç ve kıvırcık saç baskın özellikler; mavi göz, sarı saç ve düz saç çekinik özelliklerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Dünyanın hangi ülkesinde olursa olsun çocuklar doğduklarında ağlarlar, sonra agulamaya başlarlar ve çeşitli sesler çıkarırlar, daha sonra sözcükleri söylerler ve son olarak sözcükleri kullanarak cümleler kurarlar. Burada tek fark zaman farkıdır. Kimisi 18 aylıkken kimisi de 24 aylıkken iki sözcüklü cümle kurar.
Yukarıda verilen bilgide gelişim ilkelerinden hangisine vurgu yapılmıştır?

Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.

Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder.

Gelişim belli bir yönde seyreder.

Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.

Gelişim ardışık bir sıra izler.

Açıklama:

Gelişim Ardışık Bir Sıra İzler Gelişim rastgele değişikliklerden oluşmaz, aksine düzenlidir. Gelişim, tüm gelişim alanlarında ardışık olarak ve belli bir sıra izleyerek gerçekleşir. Bu nedenle de gelişimin hızı ve yönü kestirilebilirdir. Gelişimde, becerilerin edinim zamanı bakımından bireysel farklılıklar görülse de, bu becerilerin edinim sırası genellikle değişmez. Örneğin, bebekler doğdukları zaman ağlarlar, sonra agulamaya başlarlar ve çeşitli sesler çıkarırlar, daha sonra sözcükleri söylerler ve son olarak sözcükleri kullanarak cümleler kurarlar. Bazı bebekler 18 aylıkken iki sözcüklü cümleler kurarken, bazı bebekler bunu ancak 24 aylıkken yapabilirler.

Doğru Cevap: E

Soru 69

- Dönemin en önemli özelliği, çocukların dünyayı keşfetme çabalarında görülen artıştır.
- Cinsiyet farklılığını algılar ve cinsel kimlik kazanırlar.
- Bu dönemde ahlaki değerlerin ve yargıların temelleri atılır.
- Özbakım becerilerini kazanarak bakım açısından yetişkinlere bağımlılıktan kurtulurlar.
Yukarıda bazı özellikleri verilen gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bebeklik Dönemi (0-2 Yaş)

İlk Çocukluk Dönemi (2-6 Yaş)

Son Çocukluk Dönemi (6-12 Yaş)

Ergenlik Dönemi (12-18/21 Yaş)

Genç Yetişkinlik Dönemi (18/21-40 Yaş)

Açıklama:

İlk Çocukluk Dönemi (2-6 Yaş)
Üç yaşta başlayıp altı yaşa kadar devam eden ilk çocukluk dönemi, okul öncesi dönem olarak da adlandırılır. İlk çocukluk döneminin en önemli özelliği, çocukların dünyayı keşfetme çabalarında görülen artıştır. Bebeklik döneminde vücudunu kontrol etmeyi öğrenen çocuklar artık “neden” ve “nasıl” sorularıyla çevrelerini sorgulamaya başlarlar. Kendi kendine yemek yeme, giyinme ve tuvalet gereksinimini giderme gibi özbakım becerilerini kazanarak bakım açısından yetişkinlere bağımlılıktan kurtulurlar. Küçük kas becerilerinde ustalaşmaya başlar ve okula hazır hale gelirler. Cinsiyet farklılığını algılar ve cinsel kimlik kazanırlar. Dili daha karmaşık biçimde kullanır ve akranları ile ilişkiler kurarak sosyal gelişimde önemli gelişmeler kaydederler. Bu dönemde ahlaki değerlerin ve yargıların temelleri atılır.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Dokuz yaşındaki Mert, üç aylık olan kardeşi Melis'in ayağının altına parmağıyla bastırdığında; Melis'in ayak baş parmağını diğer parmaklarından ayırarak yana doğru açtığını, diğer parmaklarını da gerdiğini fark etmiş, bunu oyun haline getirmiş ve her seferinde aynı tepki ile karşılaşmıştır. Melis'in abisinin hareketine verdiği ilkel refleks, aşağıdakilerden hangisidir?

Yakalama Refleksi

Babinski Refleksi

Moro Refleksi

Arama Refleksi

Yüzme Refleksi

Açıklama:

Refleksif hareketler döneminde en yaygın görülen ilkel refleksler; moro refleksi, arama refleksi, emme refleksi, yakalama refleksi ve babinski refleksidir. Moro refleksi, bebeklerde güvensizlik hissi uyandırıldığında bebeklerin kollarını ve el parmaklarını açıp yeniden gövdede birleştirmeleridir. Arama refleksi, ağız ve dudak çevresine dokunulduğunda bebeklerin başlarını o yöne çevirmeleri; emme refleksi ise ağız ve dudak çevresine dokunulduğunda bebeklerin ağzına alma ve emme hareketi yapmalarıdır. Yakalama refleksi, avuç içi bir nesne ile uyarıldığında bebeklerin parmaklarını içe kapamaları ve nesneyi sıkıca tutmaları iken; babinski refleksi, ayak tabanına basınç uygulandığında bebeklerin ayak parmaklarını germeleri ve başparmağı diğer parmaklardan ayırarak yana doğru açmalarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Bir buçuk yaşındaki Gupse, yemek yerken kullanılan materyalin ismini çatal olarak öğrenmiş; kaşık, bıçak gibi diğer mutfak gereçlerini gördüğünde onları da çatal olarak nitelendirmiştir. Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre Gupse'nin diğer mutfak gereçlerine de çatal demesi, hangi kavram ile açıklanır?

Şema

Düzenleme

Dengeleme

Özümleme

Sentezleme

Açıklama:

Bireylerin dünyayı algılamaları için şemalara ihtiyaçları vardır. Şema, yeni gelen bilginin yerleştirildiği bir çerçevedir. Bireyler bu şemalar yoluyla çevrelerine uyum sağlarlar ve çevrelerini organize ederler. Bireylerin kendilerinde var olan şemalarla çevrelerine uyum sağlamaları yani, bireylerin yeni karşılaştıkları bilgileri mevcut bilişsel yapı içine almaları özümleme iken; bireylerin kendilerinde var olan şemaları biçimlendirerek çevrelerine uyum sağlamaları yani, bireylerin yeni bilgileri anlamak için mevcut şemaları yeniden şekillendirmeleri düzenlemedir. Bireylerin özümleme ve düzenleme yoluyla çevrelerine uyum sağlayarak dinamik bir dengeye ulaşma süreçleri ise dengelemedir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

İlkokul birinci sınıf öğrencisi Esin, okuldan eve döndüğünde "anne aklımız bir karış havadaymış, öğretmenimiz bugün bize kızdı ve böyle dedi. Hani aklımız başımızın içindeydi?" şeklinde soru sormuştur. Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre; Esin'in hangi dönemde olduğu söylenebilir?

Duyusal Motor Dönem

İşlem Öncesi Dönem

Somut İşlemler Dönemi

Soyut İşlemler Dönemi

Özelleşmiş Hareketler Dönemi

Açıklama:

Somut İşlemler Dönemi
Yedi-on bir yaş arasını kapsayan somut işlemler dönemi, ilkokul yıllarını kapsayan ve çocukların karmaşık zihinsel süreçleri kullandıkları dönemdir. Bu dönemde çocukların mantıksal düşünme yeteneğinde gelişmeler gözlenir; ancak düşünme somut varlıklarla sınırlıdır ve problemler somut yollarla çözülür. Soyut bilgiyle ilgili sistematik ve mantıklı düşünme konusunda zorluklar yaşarlar.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Koglberg'in ahlak gelişim kuramına göre; kişisel çıkarlar ve bireysel ihtiyaçların karşılanmasının önemli olduğu gelenek öncesi düzey, aşağıdakilerden hangisidir?

Araçsal İlişkiler Eğilimi

Ceza ve İtaat Eğilimi

Kişiler Arası Uyum Eğilimi

Kanun ve Düzen Eğilimi

Sosyal Sözleşme Eğilimi

Açıklama:

Araçsal İlişkiler Eğilimi
Bu aşamada saf çıkarcı bir eğilim söz konusudur ve bu aşamadaki bireyler için kendi ihtiyaçlarının karşılanması önemlidir. Bireyler ahlaki yargılarda bulunacakları zaman başkalarının ihtiyaçlarını dikkate alırlar; ancak yine de öncelik kendi ihtiyaçları olur. Bu aşamada bireyler doğruya ait tek bir görüş olmadığını ve farklı bireylerin farklı bakış açıları olabileceğini görürler. Bireyler herkesin kişisel çıkarlarını gözetmekte özgür oldukları kararına varırlar ve faydacı bir alışveriş anlayışına (yardım edene yardım etmek gibi) sahiptirler. Bireylere göre, kişisel çıkarları karşılayan davranış, doğru davranıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi, duygusal gelişimin temel boyutlarından değildir?

Duyguları ifade etme

Duyguları tanıma

Duyguları anlama

Kendi duygularını kontrol etme

Empati yapma

Açıklama:

Duygusal gelişimin; duyguları ifade etme, duyguları tanıma, duyguları anlama ve kendi duygularını kontrol etme şeklinde dört temel boyutu vardır. Duyguları ifade etme, bireylerin farklı duyguları açık biçimde ifade etmeleridir. Mutluluk, şaşkınlık, üzüntü, kızgınlık ve korku gibi birincil duygular bir yaşa kadar; utangaçlık, sıkılganlık, çekingenlik, empati, suçluluk, kıskançlık, hasetlik ve gurur gibi ikincil duygular ise iki üç yaş civarında ifade edilir. Duyguları tanıma, bireylerin duyguları tanıma ya da duyguların farkında olma yeterlikleridir. Bebekler altıncı ay civarında başka bireylerin yüz ifadelerinden ve seslerinden çıkarsama yaparak pek çok duyguyu tanırlar; ancak duyguları sosyal olarak tanımak bir yaş civarında olur. Duyguları anlama, bireylerin kendi duygularını ya da başkalarının duygularını sözel olarak tanımlamaları ve anlamalarıdır. Duyguları anlama, duyguları ifade etme ve duyguları tanımadan sonra gelişir ve duyguları anlama gelişimi genellikle okul öncesi dönemde başlayıp yetişkinliğe kadar devam eder. Kendi duygularını kontrol etme, bireylerin kendi duygularını fark ederek kontrol altına almalarıdır. Başka bir deyişle bireylerin, duygularını başlatabilmeleri, sonlandırabilmeleri, yoğunlaştırılabilmeleri ya da uzatabilmeleridir. Kendi duygularını kontrol etmenin temelleri bebeklik döneminde atılsa da gelişimi çocukluk dönemince devam eder.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi psikomotor gelişim dönemlerinden biri olan 'Temel Hareketler Dönemi'nin temel özelliklerinden birisidir?

Ayakta durma

Yürüme

Tutma

Bırakma

Ayakla vurma

Açıklama:

A, B, C ve D şıklarında verilen özellikler İlkel Hareketler Dönemi (0-1Yaş) özelliklerindendir. Ayakla vurma Temel Hareketler Dönemi (2-7) özelliklerindendir. Doğru yanıt E şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Bilginin belirli bir anlam çıkarma ve sonuca varma amacıyla kullanılmasına ne denir?

Algılama

Muhakeme

Düşünme

Kavrama

Bellek

Açıklama:

Bilginin belirli bir anlam çıkarma ve sonuca varma amacıyla kullanılmasına muhakeme denir. Doğru yanıt B şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Piaget’e göre bilişsel gelişimi etkileyen ilkelerden biri değildir?

Deneyim

Uyum

Ustalık kazanma

Örgütleme

Dengeleme

Açıklama:

Piaget’e göre bilişsel gelişimi etkileyen ilkeler; olgunlaşma,
deneyim, uyum, örgütleme ve dengelemedir. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi 'İşlem Öncesi Dönem'in temel özelliklerinden biri değildir?

Korunumu kazanma

Tek özelliğe göre sınıflama yapma

Ben merkezlikte azalma

Paralel oyun oynama

Çevredeki olay ve nesneleri sembollerle ifade etme

Açıklama:

İşlem Öncesi Dönemin (2-7) özellikleri:
Biliş sembolik ya da sezgiseldir.
Çevredeki olay ve nesneleri sembollerle ifade etme
Tek özelliğe göre sınıflama yapma
Ben merkezlikte azalma
Monolog şeklinde kendi kendine konuşma
Paralel oyun oynama
Doğru yanıt A şıkkıdır. A şıkkında verilen özellik Somut İşlemler Dönemine (7-12) ait temel bir özelliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Kanunların toplumun iyiliği için değiştirilebilmesi ahlaki gelişim aşamalarından hangisinin temel özelliklerinden biridir?

Kişiler Arası Uyum Eğilimi

Sosyal Sözleşme Eğilimi

Kanun ve Düzen Eğilimi

Araçsal İlişkiler Eğilimi

Ceza ve İtaat Eğilimi

Açıklama:

Kanunların toplumun iyiliği için değiştirilebilmesi, değerlerin ve kanunların eleştirel incelenmesi 'Sosyal Sözleşme Eğilimi' aşamasının temel özellikleridir. Doğru yanıt B şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi gelişime etki eden çevresel değişkenler arasındadır?

Kalıtım

Cinsiyet

Hormonlar

Doğum anı değişkenler

Gelişim

Açıklama:

-
Gelişime etki eden değişkenler
Biyolojik değişkenler : Kalıtım, Cinsiyet, Hormonlar
Çevresel değişkenler : Doğum öncesi değişkenler, Doğum anı değişkenler, Doğum sonu değişkenler Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi hipofiz bezinin görevleri arasındadır?

İç salgı bezlerinin çalışmasını denetler

Vücuttaki metabolik faaliyetleri düzenler.

Solunum hızını artırır.

Böbreklerin işlevini kolaylaştırır.

Adrenalin vücudu acil durumlarda tepki vermeye hazırlar.

Açıklama:

-
İç salgı bezlerinin çalışmasını denetler. Vücuttaki sıvı dengesini sağlar. Büyüme hormonu salgılayarak büyümeyi hızlandırır. Oksitosin hormonu salgılayarak annenin doğum yapmasını kolaylaştırır Oksitosin hormonu salgılayarak annenin süt miktarını arttırır.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.
Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder.
Gelişim belli bir yönde seyreder.
Gelişim ardışık bir sıra izler.
Gelişim dönemler halinde oluşur.
Gelişimin kritik dönemleri vardır.
Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir.
Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.

Yukarıdakilerden hangileri gelişim ilkeleri arasındadır?

I,II,III ve IV

II,III,IV,V ve VI

I,II,III,IV,V,VI ve VII

I,II,III,VI,VII ve VIII

I,II,III,IV,V,VI,VII ve VIII

Açıklama:

-
Gelişimin bazı temel ilkeleri vardır. Bu ilkeler evrenseldir ve insan gelişimi bu ilkeler doğrultusunda gerçekleşir. Gelişimde rol oynayan bu ilkeleri şöyle sıralamak mümkündür (Akbağ, 2007; Aydın, 2008; Aydın, 2012; Bacanlı, 2014; Senemoğlu, 2010): a. Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir. b. Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder. c. Gelişim belli bir yönde seyreder. d. Gelişim ardışık bir sıra izler. e. Gelişim dönemler halinde oluşur. f. Gelişimin kritik dönemleri vardır. g. Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir. h. Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Her bireyin belli bir yaşta, belli bir gelişim dönemine ulaştığı kabul edilen dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Ergenlik dönemi

Genç yetişkinlik dönemi

Kritik dönem

Bebekli dönemi

Doğum öncesi dönem

Açıklama:

-
Gelişim sürecinde farklı özellikler göstermelerine karşın belli yaş gruplarında tüm bireylerin bazı ortak özellikleri de vardır. Her bireyin belli bir yaşta, belli bir gelişim dönemine ulaştığı kabul edilmektedir. Bu dönemlere de kritik dönem adı verilmektedir.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Gelişim ilk olarak ne zaman başlar ?

Döllenme

0-2 Yaş

2- 3 Yaş

6-12 Yaş

18- 21 Yaş

Açıklama:

-
Gelişim, döllenmeyle başlayıp yaşam boyunca devam eden bir süreçtir ve birbirini izleyen dönemlerden oluşur. Her dönemin kendine özgü özellikleri ve kendine özgü görevleri vardır. Doğru cevap A'dır.
Gelişim, döllenmeyle başlayıp yaşam boyunca devam eden bir süreçtir ve birbirini izleyen
dönemlerden oluşur. Her dönemin kendine özgü özellikleri ve kendine özgü görevleri
vardır. Gelişim dönemlerini; doğum öncesi dönem, bebeklik dönemi, ilk çocukluk dönemi, son çocukluk dönemi, ergenlik dönemi, genç yetişkinlik dönemi, orta yetişkinlik
dönemi ve ileri yetişkinlik dönemi şeklinde sınıflamak mümkündür

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Psikososyal gelişimde incelenen konular arasında yer almaktadır ?

Dikkat

Hafıza

Algılanma

Benlik

Dili kullanma

Açıklama:

-
Gelişim Alanı İncelenen Konular
Fiziksel Gelişim
Beden Büyüklüğü, Uzunluğu ve Hacmi Beyin Yapısı Sinir Sistemi Kas ve İskelet Sistemi Organların Yapısı Duyusal Yeterlikler Motor Beceriler
Bilişsel Gelişim
Dikkat Bilinç Hafıza Zekâ Öğrenme Algılama Düşünme Muhakeme Etme Problem Çözme Dili Kullanma
Psikososyal Gelişim
Benlik Duygu Mizaç Sosyalleşme Kültürleşme Kişilik Ahlak
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

''Döllenmeden sonraki üç-sekiz haftalık dönemi içine alan, bir evredir. Bu evrenin en önemli özellikleri; büyümenin çok hızlı gerçekleşmesi, plasenta aracılığıyla anne ile fetüs arasında bağ kurulması, vücut bölümlerinin ve organların oluşması ve fetüsün fark edilir bir insan görünümü almasıdır''
Yukarıda özellikleri yazılan dönem aşağıdakilerden hangisidir ?

Zigot evresi

Embriyo evresi

Fetüs evresi

Verniks kazeoza

İlkel hareketler dönemi

Açıklama:

Embriyo evresi, döllenmeden sonraki üç-sekiz haftalık dönemi içine alan, bir evredir. Bu evrenin en önemli özellikleri; büyümenin çok hızlı gerçekleşmesi, plasenta aracılığıyla anne ile fetüs arasında bağ kurulması, vücut bölümlerinin ve organların oluşması ve fetüsün fark edilir bir insan görünümü almasıdır. Bu evrenin başlarında sinir sistemi, duyu organları ve cilt oluşurken, evrenin ortalarına doğru kaslar ve kemiklerle birlikte dolaşım, solunum ve sindirim sistemleri oluşur. Bu evrede ayrıca anne ile fetüsün dolaşım sistemlerini birbirlerinden ayıran plasenta oluşur ve uterus duvarına yerleşir. Altıncı-yedinci haftada dolaşım sistemi çalışmaya başlar ve fetüsün kalbi dakikada 140-160 arasında çarpar. Sekiz haftanın sonunda böbrekler çalışmaya başlar, kulaklar, burun, ağız ve gözlerin dış bölümü fark edilir ve kollar ile bacaklar şekillenir. Bu dönemde düzensiz ve koordinasyonsuz olsa da embriyo tüm vücuduyla ya da vücudun belli bölümleriyle hareket eder. Bu evrenin sonunda embriyo yaklaşık 10 gr ağırlığında iken 2,5 cm civarındadır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Temel Hareketler Dönemine aittir ?

Gövde kontrolü

Sürünme

Koşma

Ustalık kazanma

Titizlik ve incelik

Açıklama:

Refleksif Hareketler Dönemi Doğum Öncesi-1 Yaş
İlkel refleksler Duruşa ilişkin refleksler Yinelenen hareketler
İlkel Hareketler Dönemi 0-1 Yaş
Baş ve boyun kontrolü Gövde kontrolü Oturma Ayakta durma Sürünme Emekleme Yürüme Uzanma Tutma Bırakma
Temel Hareketler Dönemi 2-7 Yaş
Koşma Atlama Sekme Tırmanma Atma Yakalama Ayakla vurma
Özelleşmiş Hareketler Dönemi 7 Yaş-Yetişkinlik
Becerileri birleştirme Titizlik ve incelik Ustalık kazanma Özel amaçlara yönelik kullanım Spor Dans Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Bireylerin çevrelerine karşı göstermiş oldukları ve bireylere özgü davranış biçimleri ya da duygusal tepkilere ne denir ?

Davranış

Duygu

Araçsallık

Mizaç

Ahlak

Açıklama:

-
Mizaç, bireylerin çevrelerine karşı göstermiş oldukları ve bireylere özgü davranış biçimleri ya da duygusal tepkiler olarak tanımlanmaktadır; ancak gelişim psikologları mizacı bebeklerin ya da küçük yaştaki çocukların kişiliği anlamında kullanmaktadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Bireylerin öznel olarak geliştirdikleri iyiyi ve kötüyü, doğruyu ve yanlışı ayırt edebilmelerini sağlayan ilke ve değerler bütününe ne ad verilir ?

Davranış

Tutum

Duygu

Ahlak

Mizaç

Açıklama:

-
Ahlak, bireylerin öznel olarak geliştirdikleri iyiyi ve kötüyü, doğruyu ve yanlışı ayırt edebilmelerini sağlayan ilke ve değerler bütünüdür (Aypay, 2007; Türküm, 2014). Ahlaki değerler, kişiler arası ilişkileri ve beklentileri yapılandırmada bireylere dayanak sağlar ve bireylere yaşam hedefi oluşturur. Ahlak gelişimini açıklama çabaları ahlak gelişiminin üç boyutunu gündeme getirmiştir. Bunlar; ahlaki kurallarla ilgili bilgileri ve eylemlerin doğruluğunu ya da yanlışlığını yargılamayı içeren bilişsel boyut, davranışlarda ahlaki ilkelerin göz önünde bulundurulmasını içeren davranışsal boyut ve empati, kaygı, suçluluk gibi duyguları içeren duygusal boyuttur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Vücut bölümlerinin ya da organların belli bir yaşta kendinden beklenen
davranışları yapabilecek yeterliğe ulaşmasıdır.
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Büyüme

Olgunlaşma

Öğrenme

Gelişim

Değişim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi gelişime etki eden biyolojik değişkenler arasında yer alır?

Hormonlar

Sigara kullanımı

Mekonyum aspirasyonu

Oksijen yetersizliği

Çevre

Açıklama:

Gelişime etki eden biyolojik değişkenlerden bir diğeri hormonlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi tiroidin görevleri arasında yer alır?

İç salgı bezlerinin çalışmasını denetler.

Vücuttaki sıvı dengesini sağlar.

Oksitosin hormonu salgılayarak annenin doğum yapmasını kolaylaştırır.

Vücut ısısını dengeler.

Melatonin hormonu salgılayarak vücudun ritmini korur.

Açıklama:

Tiroidin görevleri:
Vücuttaki metabolik faaliyetleri düzenler.
Vücut ısısını dengeler.
Solunum hızını artırır.
Büyüme ve gelişmeyi sağlar.
Fiziksel ve bilişsel gelişime katkıda bulunur.
Böbreklerin işlevini kolaylaştırır.
Cinsiyet organlarının çalışmasına etki eder.
Vücuttaki kalsiyum düzeyini dengeler.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Kalıtımla getirilen özellikler gelişimi hızlandırırken, kalıtsal olarak sınırları belirlenmiş bir özelliğin çevre ile üstün hale getirilmesi mümkün değildir. Yukarıdaki yargı gelişimin hangi ilkesi ile ilişkilidir?

Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.

Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder.

Gelişimin kritik dönemleri vardır.

Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir.

Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.

Açıklama:

Gelişim kalıtım ve çevrenin Etkileşimi Yoluyla Gerçekleşir ilkesine göre
Gelişim hem çevreden hem de kalıtımdan etkilenir ve bunlardan yalnızca birinin gelişimi etkilediğini düşünmek oldukça hatalıdır. Kalıtım yoluyla var olan özelliklerimiz çevre koşulları ile etkileşime girerek gelişimi belirler. Bireylerin sahip oldukları özellikler, ancak genlerin belirlediği sınırlar içinde çevreyle etkileşerek biçimlenir (Aydın, 2012; Bacanlı, 2014). Başka bir deyişle çevre, kalıtımla getirilen özelliklerin gelişimini hızlandırırken, kalıtsal olarak sınırları belirlenmiş bir özelliğin çevre ile üstün hale getirilmesi mümkün değildir (Akbağ, 2007). Örneğin, resim, müzik ve yabancı dil gibi alanlardaki yetenekler
kalıtım yoluyla sahip olunan yeteneklerdir; ancak bu yeteneklerin geliştirilmesi ve beceriye dönüştürülmesi için mutlaka yetenek sahibi kişilerin bu konularda eğitim almaları, uyaranların fazla olduğu bir çevre ile etkileşime girmeleri ya da zengin deneyimler kazanmaları gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi ilk çocukluk döneminin yaş aralığını kapsar?

0-2 yaş

2-6 yaş

4-7 yaş

6-12 yaş

12-18 yaş

Açıklama:

Üç yaşta başlayıp altı yaşa kadar devam eden ilk çocukluk dönemi,
okul öncesi dönem olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Dikkat
Bilinç
Hafıza
Benlik

Yukarıdakilerden hangisi bilişsel gelişim alanlarındandır?

Yalnız I

II-III

I-IV

I-II-III

II-II-IV

Açıklama:

Bilişsel Gelişim Alanları Şunlardır:
Dikkat
Bilinç
Hafıza
Zekâ
Öğrenme
Algılama
Düşünme
Muhakeme Etme
Problem Çözme
Dili Kullanma

Doğru Cevap: D

Soru 96

.......... dokuzuncu haftadan başlayıp doğuma kadar süren evredir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Zigot evresi

Embriyo evresi

Fetüs evresi

Bebeklik dönemi

İlk çocukluk dönemi

Açıklama:

Fetüs evresi, dokuzuncu haftadan başlayıp doğuma kadar süren evredir
ve bu evrede çok hızlı değişimler görülmektedir. Örneğin, fetüs 12. haftada 14 gram ağırlığında ve 6,5 cm uzunluğunda iken 38-40. haftalarda 3400-3500 gram
ağırlığında ve 50 cm boyunda olur. Fetüs evresinde yeni bir vücut bölümü ya da organ oluşmaz; ancak embriyo döneminde oluşan vücut bölümleri ya da organların gelişimleri tamamlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıda duyusal gelişim ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bebekler görme organları ve yapıları gelişmiş bir şekilde dünyaya gelirler.

Yeni doğan bebeklerin işitme duyuları oldukça gelişmiştir.

12-18 günlük bebekler, özellikle de anne sütü ile beslenen bebekler annelerinin kokularını diğer yetişkinlerin kokularından ayırt edebilirler fakat babalarının kokularını ayırt edemezler.

Bebekler doğduklarında tat alma duyusuna sahiptirler.

Sıcaklık, soğukluk, basınç ya da ağrı yeni doğan bebeklerde hissedilemeyen uyaranlardır.

Açıklama:

Sıcaklık, soğukluk, basınç ya da ağrı yeni doğan bebeklerde hissedilen uyaranlardandır. Örneğin, bebeklere bir biberon sıcak ya da soğut süt verildiğinde bebeklerin düzensiz bir ritimle bu sütü emdikleri gözlenir. Bebekler aralarındaki ısı farkı az olan uyaranlara karşı ise yeterince duyarlı değildirler. Vücutlarına karşı uygulanan baskılara karşı da tepkide bulunurlar. Örneğin, arama refleksi, emme refleksi, yakalama refleksi ve babinski refleksi
vücuda uygulanan dokunsal uyaranlara tepki olarak ortaya çıkan reflekslerdir. Ayrıca bebekler herhangi bir ağrı karşısında da huzursuzlanarak ya da ağlayarak tepkide bulunurlar.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi psikososyal gelişimin incelediği konular arasında yer almaz?

Benlik

Duygu

Mizaç

Ahlak

Fiziksel olgunluk

Açıklama:

Psikososyal gelişim, doğuştan getirilen özellikler ile çevrenin etkileşimi sonucunda, duygu, mizaç, sosyal olgunluk, kişilik ve ahlakın şekillenmesidir. Psikososyal gelişimin incelediği konular arasında; benlik, duygu, mizaç, sosyalleşme, kişilik ve ahlak yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Aslı nesneleri şekillerine, renklerine ve büyüklüklerine göre gruplayabilmektedir. Örneğin Aslı'ya ayı resmi gösterildiğinde, ayının hem etçil hem de otçul bir hayvan olduğunu söyleyebilmektedir.
Piaget'in Bilişsel Gelişim Kuramı'na göre Aslı hangi gelişim döneminde yer almaktadır?

Duyusal motor dönem

İşlem öncesi dönem

Özelleşmiş hareketler dönemi

Somut işlemler dönemi

Temel hareketler dönemi

Açıklama:

Yedi-on bir yaş arasını kapsayan somut işlemler dönemi, ilkokul yıllarını kapsayan ve çocukların karmaşık zihinsel süreçleri kullandıkları dönemdir. Bu dönemde çocukların mantıksal düşünme yeteneğinde gelişmeler gözlenir; ancak düşünme somut varlıklarla sınırlıdır ve problemler somut yollarla çözülür. Soyut bilgiyle ilgili sistematik ve mantıklı düşünme konusunda zorluklar yaşarlar. Somut işlemler döneminde çocuklar ben merkezlikten uzaklaşırlar ve dünyayı başkalarının gözünden görebilirler. Bu dönemde çocuklar birden fazla özelliği dikkate alarak gruplama ve üst düzey sınıflama yapabilirler. Örneğin, nesneleri şekillerine, renklerine ve büyüklerine göre gruplayabilirler. Hayvanları; kara hayvanları, deniz hayvanları ve hava hayvanları olarak; kara hayvanlarını vahşi hayvanlar ve evcil hayvanlar olarak; vahşi hayvanları da etçiller ve otçullar olarak sınıflayabilirler. Ayrıca korunumu ve tersine çevirmeyi de kazanırlar; ancak korunumun gelişimi soyut işlemler döneminde de devam eder.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Olgunlaşma
Büyüme
Gelişim

Yukarıdaki gelişimin temel kavramlarından hangisi/hangileri öğrenmenin gerçekleşmesinde etkindir?

Yalnız, I

Yalnız, II

I ve II

II ve III

Yalnız, III

Açıklama:

Öğrenmenin gerçekleşmesi, olgunlaşmaya ve alıştırma yapmaya bağlıdır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi gelişimin nicel değişimlerinden biri değildir?

Eğitim yılı

Boy uzunluğu

Somut işlemler dönemi

Vücut ağırlığı

Sözcük dağarcığı

Açıklama:

Nicel değişimlere; vücut ağırlığı, boy uzunluğu, eğitim yılı ve sözcük dağarcığı örnek olarak verilebilir. Nitel değişimler ise bireylerin işlevlerindeki değişimlerdir. Nitel değişimlere; çocukların iki-yedi yaş arasındaki işlem öncesi dönemden, yedi-on iki yaş arasındaki somut işlemler dönemine geçişleri örnek olarak verilebilir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Aşağıdaki gelişime etki eden değişimlerden hangisi bireyin mizaç yapısı üzerinde etkilidir?

Cinsiyet

Hormonlar

Doğum öncesi

Kalıtım

Doğum sonrası

Açıklama:

Kalıtım, bireylerin sahip oldukları fiziksel özellikleri, cinsiyetleri, zekâ düzeyleri, genetik hastalıkları ya da mizaçları kalıtımsal mirasla getirdikleri özellikleri içerir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Bir annenin bağımlılık yapısı maddeler alması gelişimin ne tür değişkenleri üzerinde etkili olur?

Doğum anı

Hormonlar

Kalıtım

Cinsiyet

Doğum öncesi

Açıklama:

Gelişime etki eden çevresel değişkenlerden birisi doğum öncesi değişkenlerdir. Doğum
öncesi dönemde annenin geçirdiği hastalıklar ve kazalar, kullandığı ilaçlar ve sigara, alkol,
uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı maddeler, maruz kaldığı zararlı kimyasallar ve radyasyon,
ağır düzeyde yaşadığı stres ve depresyon bebeğin gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Bireyin gelişimini etkileyen kordon dolanması hangi evrede gözlemlenir?

Kalıtım

Cinsiyet

Hormonlar

Doğum anı

Doğum öncesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi gelişime etki eden doğrum sonrası çevresel değişkenlerden biri değildir?

Aile

İklim

Beslenme

Sosyoekonomik düzey

Mizaç

Açıklama:

Gelişime etki eden doğum sonrası çevresel değişkenler şöyledir:
• Fizikselvesosyal çevre
• Aile
• Sosyoekonomikdüzey
• İklim
• Hastalıklarveyetersizlikler
• Beslenme
• Kültürelvedilsel farklılıklar
Mizaç kalıtımla ilgili bir özellik olduğundan doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi gelişim ilkeleri açısından doğru değildir?

Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.

Gelişim ardışık bir sıra izler.

Gelişim dönemler halinde oluşur.

Gelişim tüm bireylerde benzer özellikler gösterir.

Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder.

Açıklama:

Gelişimde rol oynayan ilkeler şunlardır:
a. Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.
b. Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder.
c. Gelişim belli bir yönde seyreder.
d. Gelişim ardışık bir sıra izler.
e. Gelişim dönemler halinde oluşur.
f. Gelişimin kritik dönemleri vardır.
g. Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir.
h. Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.
Bu özellikler arasında da yer aldığı gibi gelişimde bireysel farklılıklar dikkate alınmalıdır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Aşağıdaki gelişim dönemlerinden hangisinde temel akademik bilgiler edinilir?

Doğum öncesi dönem

Bebeklik dönemi

Son çocukluk dönemi

Genç yetişkinlik dönemi

Orta yetişkinlik dönemi

Açıklama:

Altı yaşta başlayıp 12 yaşa kadar devam eden son çocukluk döneminde eğitim öğretim etkinlikleri ön plana çıkar ve çocuklar yaşamları boyunca kullanacakları okuma, yazma, matematik gibi temel akademik becerileri bu dönemde kazanırlar. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına dayalı kavramlarından biri değildir?

Zeka

Büyüme

Şema

Özümleme

Düzenleme

Açıklama:

Piaget’nin bilişsel gelişim kuramında öne çıkan kavramlar arasında; zekâ, şema,özümleme,
düzenleme ve dengeleme yer alır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Koglberg'in ahlak gelişim kuramına göre bireylerin daha çok kendi çıkarlarını ön planda tuttukları bir aşamadır?

Ceza ve İtaat Eğilimi

Evrensel Ahlak İlkeleri Eğilimi

Araçsal İlişkiler Eğilimi

Sosyal Sözleşme Eğilimi

Kanun ve Düzen Eğilimi

Açıklama:

Kohlberg’in ahlak gelişim aşamalarından "Araçsal İlişkiler Eğilimi" aşamasında saf çıkarcı bir eğilim söz konusudur ve bu aşamadaki bireyler için kendi ihtiyaçlarının karşılanması önemlidir. Bireyler ahlaki yargılarda bulunacakları zaman başkalarının ihtiyaçlarını dikkate alırlar; ancak yine de öncelik kendi ihtiyaçları olur. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi gelişimle ilgili temel kavramlardan biri değildir?

Doğma

Büyüme

Olgunlaşma

Öğrenme

Gelişim

Açıklama:

doğma

Doğru Cevap: A

Soru 111

Gelişimde rol oynayan ilkelere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Gelişim belli bir yönde seyreder

Gelişim bireysel farklılıklar göstermez

Gelişimin kritik dönemleri vardır

Gelişim ardışık bir sıra izler

Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir

Açıklama:

Gelişim bireysel benzerlikler göstermez

Doğru Cevap: B

Soru 112

İnsanlarda, günlük yaşamla başa çıkmayı kolaylaştıracak olan problem çözme becerileri ile kişisel bağımsızlığa katkı sağlayacak olan davranışlarına ilişkin kararlar alma ve uygulama becerileri hangi gelişim döneminde gelişir?

Bebeklik dönemi

İlk çocukluk dönemi

Son çocukluk dönemi

Ergenlik dönemi

Genç yetişkinlik dönemi

Açıklama:

Son çocukluk dönemi “

Doğru Cevap: C

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel gelişim alanında incelenen konulardan biridir?

Bilinç

Algılama

Muhakeme etme

Problem çözme

Motor becerileri

Açıklama:

Motor Becerileri “ Tablo 2.3 “

Doğru Cevap: E

Soru 114

Hem kemiklerin sertleşme oranının hızlandığı hem de ellerdeki ve ayaklardaki kemiklerin sayılarının arttığı dönem hangisidir?

Bebeklik dönemi

İlk çocukluk dönemi

Son çocukluk dönemi

Ergenlik Dönemi

Genç yetişkinlik dönemi

Açıklama:

İlk çocukluk dönemi “ … Bu dönemde hem kemiklerin sertleşme oranı hızlanır hem de ellerdeki ve ayaklardaki kemiklerin sayıları artar…”

Doğru Cevap: B

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi Psikomotor gelişim dönemlerinden olan İlkel hareketler döneminin temel özelliklerinden biridir?

İlkel refleksler

Yinelenen hareketler

Becerileri birleştirme

Ayakla vurma

Ayakta durma

Açıklama:

Ayakta durma “ Psikomotor gelişimleri Tablo 2.4 “ S53

Doğru Cevap: E

Soru 116

“ 2-7 yaş arasında ki Psikomotor gelişim dönemi …………………………” ifadesinde aşağıdakilerden hangisi boşluğu doldurmaya uygun bir seçenektir?

İlkel hareketler dönemi olarak adlandırılır

Psikomotor gelişim dönemlerinin ilkidir

Öğrenilen temel hareketlerin branş sporlarında kullanıldığı dönemdir

İlk koşma girişiminin olduğu dönemdir

İstemli hareketlerin başladığı dönemdir

Açıklama:

2-7 yaş arasında ki Psikomotor gelişim dönemi İlk koşma girişiminin olduğu dönemdir
İlk koşma girişiminin olduğu dönemdir

Doğru Cevap: D

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi Biliş süreçlerinden biri değildir?

Muhakeme

Algılama

Uygulama

Bellek

Kavrama

Açıklama:

“ Biliş, bireylerin dünyayı öğrenmelerini ve anlamalarını içeren zihinsel faaliyetlerdir. Biliş; algılama, bellek, muhakeme, düşünme ve kavrama süreçlerini kapsar” S57
uygulama

Doğru Cevap: C

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi Piaget’in sınıflandırdığı Duyusal motor dönemine ait temel özelliklerden biridir?

Ben merkezlikte azalma

Tersine çevirmeyi anlama

Bilimsel yolla problem çözme

Nesne sürekliliği kazanma

Korunumu kazanma

Açıklama:

“ Bilişsel gelişim dönemleri Tablo 2.5 “ S58
Nesne sürekliliği kazanma

Doğru Cevap: D

Soru 119

Kanunların toplumun iyiliği için değiştirilebilmesi hangi ahlak gelişim aşamasının temel özelliklerindendir?

Sosyal sözleşme eğilimi

Ceza ve itaat eğilimi

Araçsal ilişkiler eğilimi

Kanun ve düzen eğilimi

Kişiler arası uyum eğilimi

Açıklama:

Sosyal sözleşme eğilimi “ Ahlak gelişim aşamaları Tablo 2.7 “

Doğru Cevap: A

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi yaşantılar yoluyla davranışlarda gözlenen kalıcı izli değişikliklere verilen addır?

Büyüme

Kalıtım

Öğrenme

Gelişim

Olgunlaşma

Açıklama:

Öğrenme, yaşantılar yoluyla davranışlarda gözlenen kalıcı izli değişikliklerdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 121

Vücut bölümlerinin ya da organların belli bir yaşta kendinden beklenen davranışları yapabilecek yeterliğe ulaşmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Olgunlaşma

Kalıtım

Büyüme

Öğrenme

Gelişim

Açıklama:

Olgunlaşma, vücut bölümlerinin ya da organların belli bir yaşta kendinden beklenen davranışları yapabilecek yeterliğe ulaşmasıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 122

..........., büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimi ile yaşam boyu olumlu yönde meydana gelen nicel ve nitel değişimlerdir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi ile tamamlamak gerekmektedir?

Öğrenme

Olgunlaşma

Kalıtım

Gelişim

Büyüme

Açıklama:

Gelişim, büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimi ile yaşam boyu olumlu yönde meydana gelen nicel ve nitel değişimlerdir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi büyüme ve gelişmeyi sağlayan iç salgı bezidir?

Epifiz

Tiroit

Timüs

Paratiroit

Pankreas

Açıklama:

Tiroit, vücuttaki metabolik faaliyetleri düzenler, vücut ısısını dengeler. Solunum hızını artırır. Büyüme ve gelişmeyi sağlar. Fiziksel ve bilişsel gelişime katkıda bulunur. Böbreklerin işlevini kolaylaştırır. Cinsiyet organlarının çalışmasına etki eder. Vücuttaki kalsiyum düzeyini dengeler. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Melatonin hormonu salgılayarak vücudun ritmini koruyan iç salgı bezi aşağıdakilerden hangisidir?

Epifiz

Pankreas

Tiroit

Timüs

Hipofiz

Açıklama:

Epifiz, melatonin hormonu salgılayarak vücudun ritmini korur. Yumurtalık ve testisin vaktinden önce gelişmesini engeller. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Aşağıdaki gelişim ilkelerinden hangisi yanlış verilmiştir?

Gelişim belli bir yönde seyreder.

Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.

Gelişim ardışık bir sıra izler.

Gelişimin kritik dönemleri vardır.

Gelişim farklı yönlerde seyreder.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 126

"Becerilerin sergilendikleri yaşlar değişse de, sıraları değişmez" cümlesi aşağıdaki gelişim ilkelerinden hangisini tanımlamaktadır?

Gelişimin kritik dönemleri vardır

Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder

Gelişim ardışık bir sıra izler

Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir

Gelişim belli bir yönde seyreder

Açıklama:

Gelişim rastgele değişikliklerden oluşmaz, aksine düzenlidir. Gelişim, tüm gelişim alanlarında ardışık olarak ve belli bir sıra izleyerek gerçekleşir. Bu nedenle de gelişimin hızı ve yönü kestirilebilirdir. Gelişim ardışık bir sıra izlemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi üç yaşta başlayıp altı yaşa kadar devam eden gelişim dönemidir?

Ergenlik dönemi

İlk çocukluk dönemi

Orta yetişkinlik dönemi

Bebeklik dönemi

Son çocukluk dönemi

Açıklama:

Üç yaşta başlayıp altı yaşa kadar devam eden ilk çocukluk dönemi, okul öncesi dönem olarak da adlandırılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel gelişim alanında incelenen bir konudur?

Motor beceriler

Ahlak

Sinir sistemi

Muhakeme etme

Sosyalleşme

Açıklama:

Bilişsel gelişim alanının incelediği konular; dikkat, bilinç, hafıza, zeka, öğrenme, algılama, düşünme, muhakeme etme, problem çözme ve dili kullanmadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin öznel olarak geliştirdikleri iyiyi ve kötüyü, doğruyu ve yanlışı ayırt edebilmelerini sağlayan ilke ve değerler bütününe verilen addır?

Ahlak

Büyüme

Duygu

Kültür

Hafıza

Açıklama:

Ahlak, bireylerin öznel olarak geliştirdikleri iyiyi ve kötüyü, doğruyu ve yanlışı ayırt edebilmelerini sağlayan ilke ve değerler bütünüdür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yapıda yaşla birlikte görülen nicel değişimlerdir ve vücudun tümünün ya da ayrı ayrı bölümlerinin büyüklük olarak artışını ifade eder?

Büyüme

Gelişme

Yetişme

Olgunlaşma

Öğrenme

Açıklama:

Büyüme, fiziksel yapıda yaşla birlikte görülen nicel değişimlerdir ve vücudun tümünün ya da ayrı ayrı bölümlerinin büyüklük olarak artışını ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi kalıtımsal özelliklerden değildir?

Cinsiyet

Sosyal statü

Zeka düzeyleri

Genetik hastalıklar

Mizaç

Açıklama:

Bireylerin sahip oldukları fiziksel özellikleri, cinsiyetleri, zekâ düzeyleri, genetik hastalıkları ya da mizaçları kalıtımsal mirasla getirdikleri özellikleridir. Kalıtım, bireylerin anne babalarından gelen kromozomlardaki genler aracılığı ile aldıkları ve çevre değişkenleriyle etkileşerek kişilik özelliklerine dönüştürebilecekleri gizilgüçlerdir

Doğru Cevap: B

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi gelişime etki eden doğum sonrası çevresel değişkenlerden değildir?

İklim

Hastalıklar

Beslenme

Prematüre doğum

Kültürel farklılıklar

Açıklama:

Gelişime etki eden doğum sonrası çevresel değişkenler şöyledir:

Fiziksel ve sosyal çevre
Aile
Sosyoekonomik düzey
İklim
Hastalıklar ve yetersizlikler
Beslenme
Kültürel ve dilsel farklılıklar

Doğru Cevap: D

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi gelişim ilkelerinden değildir?

Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.

Gelişim aşamalar halinde ilk gençliğe kadar devam eder.

Gelişim ardışık bir sıra izler.

Gelişimin kritik dönemleri vardır.

Gelişim bireysel farklılıklar gösterir

Açıklama:

Gelişimin bazı temel ilkeleri vardır. Bu ilkeler evrenseldir ve insan gelişimi bu ilkeler doğrultusunda gerçekleşir. Gelişimde rol oynayan bu ilkeleri şöyle sıralamak mümkündür:

Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimi yoluyla gerçekleşir.
Gelişim aşamalar halinde yaşam boyu devam eder.
Gelişim belli bir yönde seyreder.
Gelişim ardışık bir sıra izler.
Gelişim dönemler halinde oluşur.
Gelişimin kritik dönemleri vardır.
Gelişim bir bütünlük içinde gerçekleşir.
Gelişim bireysel farklılıklar gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi son çocukluk döneminin denk geldiği yaş aralığıdır?

0-2 Yaş

2/3-5/6 Yaş

6-12 Yaş

12-15 Yaş

15-18 Yaş

Açıklama:

Doğum Öncesi Dönem: Döllenme-Doğum
Bebeklik Dönemi: 0-2 Yaş
İlk Çocukluk Dönemi: 2/3-5/6 Yaş
Son Çocukluk Dönemi: 6-12 Yaş
Ergenlik Dönemi: 12-18/21 Yaş
Genç Yetişkinlik Dönemi: 18/21-40 Yaş
Orta Yetişkinlik Dönemi: 40-60/65 Yaş
İleri Yetişkinlik Dönemi: 60/65-Ölüm

Doğru Cevap: C

Soru 135

Yetişkinliğe geçiş dönemi olarak da isimlendirilebilir
Vücut bölümleri orantısız büyür ve sakarlık görülür
Bu dönemin cinsiyet rolleri, karşı cinsle ilişkilerde cinsiyet rollerinin öğrenilmesi olarak ortaya çıkar
Değerler ve ahlak sistemi netleşir
Bu dönemin sonlarına doğru evlilik ve uygun eş konusunda görüşler belirmeye başlar

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ergenlik döneminin özelliklerindendir?

I ve IV

II ve V

I, III ve IV

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

12 yaşta başlayıp 18-21 yaşa kadar devam eden ergenlik dönemi yetişkinliğe geçiş dönemi olarak da isimlendirilir. Ergenlik döneminde vücut bölümleri hızla büyüdüğü ve bu bölümlerin birbirlerine oranları değiştiği için beceriksizlikler ve sakarlıklar görülür; ancak en kısa sürede bunların giderilmesi beklenir. Ergenler bu dönemde değişen bedenlerini kabul etmeye ve etkili biçimde kullanmaya başlarlar. Cinsiyet rolleri bu dönemde, karşı cinsle ilişkilerde cinsiyet rollerinin öğrenilmesi niteliğine bürünür. Sosyal ilişkiler kurma konusundaki becerilerde gelişmişlerdir ve arkadaşlık ilişkilerini ön planda tutarlar. Son çocukluk döneminde bağımsız hareket etmeye başlayan çocuklar bu dönemde artık bağımsızlık kazanırlar ve önce kendilerine sonra da çevrelerindekilere kendi başlarına yetebileceklerini kanıtlamaya çalışırlar. Kendi tercihleri doğrultusunda ilişkiler ve bu ilişkiler sonucunda da duygusal yakınlıklar kurarlar. Bu dönemde değerler ve ahlak sistemi netleşir, bununla ilişkili olarak da ergenler toplumsal yaşama katılırlar ve sorumluluk alırlar. Ergenlik döneminin ikinci yarısında kariyer planlaması yapılarak eğitim ve meslek seçimi konusunda adımlar atılır. Bu dönemin sonlarına doğru evlilik ve uygun eş konusunda görüşler belirmeye başlar, aile ve evlilik yaşamına hazırlanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi somut işlemler döneminin özelliklerinden değildir?

Somut ve mantıksal biliş

Ben merkezlikten kurtulma

Kurallara uyma

Monolog şeklinde kendi kendine konuşma

Somut yollarla problem çözme

Açıklama:

Somut İşlemler Dönemi 7-12 Yaş:

Biliş somut ve mantıksaldır.
Mantıksal düşünme yeteneğinde gelişme
Korunumu kazanma
Üst düzeyde sınıflama yapma
Ben merkezlikten uzaklaşma
Somut yollarla problem çözme
Kurallara uyma
Tersine çevirmeyi anlama

Doğru Cevap: D

Soru 137

Kohlberg’e göre ahlak gelişiminde saf çıkarcı bir eğilimin görüldüğü dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Ceza ve itaat eğilimi

Araçsal ilişkiler eğilimi

Kişiler arası uyum eğilimi

Kanun ve düzen eğilimi

Sosyal sözleşme eğilimi

Açıklama:

Araçsal İlişkiler Eğilimi:
Bu aşamada saf çıkarcı bir eğilim söz konusudur ve bu aşamadaki bireyler için kendi ihtiyaçlarının karşılanması önemlidir. Bireyler ahlaki yargılarda bulunacakları zaman başkalarının ihtiyaçlarını dikkate alırlar; ancak yine de öncelik kendi ihtiyaçları olur. Bu aşamada bireyler doğruya ait tek bir görüş olmadığını ve farklı bireylerin farklı bakış açıları olabileceğini görürler. Bireyler herkesin kişisel çıkarlarını gözetmekte özgür oldukları kararına varırlar ve faydacı bir alışveriş anlayışına (yardım edene yardım etmek gibi) sahiptirler. Bireylere göre, kişisel çıkarları karşılayan davranış, doğru davranıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisi soyut işlemler döneminin özelliklerinden değildir?

12 yaşta başlayıp yetişkinliğe değin devam eder

Çocuklar problemlerin çözümü için bilimsel yolları kullanırlar

Çocukların değer ve inanç sistemleri gelişir

Korunum tamamen kazanılmış olur ve üst düzey zihinsel işlemler gerçekleştirilir

Çocuklar bir problem çözümü için sadece tümdengelim yöntemini kullanırlar

Açıklama:

12 yaşta başlayıp yetişkinliğe değin devam eden soyut işlemler dönemi, soyut düşünmenin geliştiği dönemdir. Bu dönemin başından itibaren çocukların düşünme biçimleri yetişkinlerin düşünme biçimlerine oldukça benzerdir. Çocuklar problemlerin çözümü için bilimsel yolları kullanırlar. Bir problem karşısında olası çözüm yolları geliştirir ve bu çözüm yollarını sırayla deneyerek çözüme ulaşmaya çalışırlar. Bu dönemde çocukların değer ve inanç sistemleri gelişir ve çocuklar din, siyaset, ekonomi, özgürlük ve felsefe gibi konularda görüşlerini beyan ederler. Bu dönemde korunum tamamen kazanılmış olur ve üst düzey zihinsel işlemler gerçekleştirilir. Bu dönemin özelliklerinden birisi bir bütünü parçalara ayırma ve parçaları birleştirerek bir bütün oluşturmadır, yani çocukların bir problem çözümü için hem tümevarımı hem de tümdengelimi kullanmalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 139

Kohlberg’e göre ahlak gelişiminde bireylerin kendi ahlak ilkelerini oluşturdukları dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Evrensel Ahlak İlkeleri Eğilimi

Araçsal ilişkiler eğilimi

Kişiler arası uyum eğilimi

Kanun ve düzen eğilimi

Sosyal sözleşme eğilimi

Açıklama:

Bu aşama ahlak gelişiminin son aşamasıdır. Bireyler kendi ahlak ilkelerini kendileri oluştururlar ve bu ilkeler; adalet, özgürlük, eşitlik ve insan hakları gibi soyut kavramlara dayalıdır. Adalet kanunlardan üstündür ve bireyler bu ilkeleri ihlal eden kanunlara uymazlar. Bireylere göre, insan onuruna yakışan ve eşit haklar sağlayan ahlak ilkelerine uygun davranış, doğru davranıştır

Doğru Cevap: A

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi Kohlberg'in ahlak gelişim aşamalarından biri değildir?

Ceza ve İtaat Eğilimi

Somut işlemler dönemi

Kanun ve Düzen Eğilimi

Sosyal Sözleşme Eğilimi

Kişiler Arası Uyum Eğilimi

Açıklama:

Kohlberg’in ahlak gelişim aşamaları gösterilmektedir. Ahlak gelişim aşamaları; gelenek öncesi
düzey (ceza ve itaat eğilimi ve araçsal ilişkiler eğilimi) geleneksel düzey (kişilerarası uyum
eğilimi ve kanun ve düzen eğilimi) ve gelenek sonrası düzey (sosyal sözleşme eğilimi ve
evrensel ahlak ilkeleri eğilimi) şeklinde sınıflandırılır. Somutişlemler dönemi ise Piaget'nin bilişsel gelişim dönemlerinden biridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 141

Kohlberg'in ahlak gelişim kuramına göre otoriteyi ve toplumsal düzenini sürdürme eğiliminin olduğu aşama hangisidir?

Ceza ve İtaat Eğilimi

Araçsal İlişkiler Eğilimi

Sosyal Sözleşme Eğilimi

Kanun ve Düzen Eğilimi

Kişilerarası Uyum Eğilimi Aşaması

Açıklama:

Bu aşama iyi çocuk eğiliminin olduğu kişilerarası uyum eğilimi aşamasıdır. Bu aşamadaki bireyler için başkaları tarafından onay görmek ve iyi çocuk olmak önemlidir. Ahlaki yargılarda başkalarının hissettikleri de dikkate alınır. Toplumun ya da ailenin beklentilerine göre yaşanması gerektiği kabul edilir. Bireylere göre, başkalarının onayladığı ve başkalarını memnun eden davranış, iyi davranıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 142

bireylerin çevrelerine karşı göstermiş oldukları ve bireylere özgü davranış biçimleri
ya da duygusal tepkiler.
doğrulara ve yanlışlara ilişkin bireysel yargılardır.
bireylerin dünyayı öğrenmelerini ve anlamalarını içeren zihinsel faaliyetler.
algılanan bilginin bulunup getirilmesi ya da depo edilmesi.

Yukarıda verilen tanımların karşılığı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir sırayla verilmiştir?

biliş-ahlak-mizaç-bellek

ahlak-mizaç-biliş-bellek

mizaç-ahlak-biliş-bellek

ahlak-biliş-bellek-mizaç

biliş-bellek-ahlak-mizaç

Açıklama:

mizaç: bireylerin çevrelerine karşı göstermiş oldukları ve bireylere özgü davranış biçimleri
ya da duygusal tepkilerdir.
ahlak: doğrulara ve yanlışlara ilişkin bireysel yargılardır.
biliş: bireylerin dünyayı öğrenmelerini ve anlamalarını içeren zihinsel faaliyetler.
bellek: algılanan bilginin bulunup getirilmesi ya da depo edilmesi.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi temel hareketler döneminde kazanılan bir beceridir?

Ayakla vurma

Becerileri birleştirme

Ayakta durma

Oturma

Yürüme

Açıklama:

Temel hareketler döneminde kazanılan beceriler şunlardır:
Koşma
Atlama
Sekme
Tırmanma
Atma
Yakalama
Ayakla vurma
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi psikososyal gelişim alanında incelenen bir konudur?

Problem çözme

Öğrenme

Kişilik

Dikkat

Motor beceriler

Açıklama:

Psikososyal gelişim alanının incelediği konular şunlardır:
Benlik
Duygu
Mizaç
Sosyalleşme
Kültürleşme
Kişilik
Ahlak
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 145

I. Bebekler dört ay civarında el-göz koordinasyonu kurarak nesnelere uzanma girişiminde bulunurlar.
II. Sürünmedeki temel hareketler emeklemede kullanılan hareketlerden farklıdır.
III. Yer değiştirme becerilerinden ilki, emeklemedir.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

I ve III

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Yer değiştirme becerilerinden ilki, sürünmedir. Sürünmedeki temel hareketler emeklemede kullanılan hareketlerle
aynıdır. Bebekler dört ay civarında el-göz koordinasyonu kurarak nesnelere uzanma girişiminde bulunurlar. Bu bilgilere göre yalnızca I. madde doğrudur, II ve III yanlıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 146

Bireylerin yeni karşılaştıkları bilgileri mevcut bilişsel yapı içine almaları. Bireylerin yeni bilgileri anlamak için mevcut şemaları yeniden şekillendirmeleri. Yeni gelen bilginin yerleştirildiği bir çerçevedir. Yukarıda verilen tanımlamalar Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı'na göre, sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

özümle-düzenleme-dengeleme

şema-düzenleme-özümleme

düzenleme-şema-özümleme

özümleme-düzenleme-şema

dengeleme-özümleme-düzenleme

Açıklama:

Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı'na göre:
Şema, yeni gelen bilginin yerleştirildiği bir çerçevedir.
Bireylerin yeni karşılaştıkları bilgileri mevcut bilişsel yapı içine almaları özümlemedir.
Bireylerin yeni bilgileri anlamak için mevcut şemaları yeniden şekillendirmeleri ise düzenlemedir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 147

Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı'na göre, tersine çevirmeyi anlama hangi döneme ait bir özelliktir?

Duyusal Motor Dönem

İşlem Öncesi Dönem

Somut İşlemler Dönemi

Soyut İşlemler Dönemi

Geleneksel Düzey

Açıklama:

Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı'na göre Somut İşlemler Dönemi'nin özellikleri şöyledir:
Biliş somut ve mantıksaldır.
Mantıksal düşünme yeteneğinde gelişme
Korunumu kazanma
Üst düzeyde sınıflama yapma
Ben merkezlikten uzaklaşma
Somut yollarla problem çözme
Kurallara uyma
Tersine çevirmeyi anlama
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 148

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Genotip kalıtım yoluyla belirlenirken, fenotip çevre yoluyla belirlenir.

Mavi göz çekinik bir özelliktir.

Kıvırcık saç, baskın bir özelliktir.

Hormonlar, biyolojik değişkenlerden birisidir.

Cinsiyet, çevresel değişkenlerden birisidir.

Açıklama:

Gelişime etki eden biyolojik değişkenler; kalıtım, cinsiyet ve hormonlar olarak sayılabilir. Gelişime etki eden çevresel değişkenler ise doğum öncesi, doğum anı ve doğum sonrası değişkenler başlıkları altında ele alınabilir. Cinsiyet çevresel değil, biyolojik bir değişkendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 149

Vücuttaki metabolik faaliyetleri düzenler.
Vücut ısısını dengeler.
Solunum hızını artırır.
Büyüme ve gelişmeyi sağlar.
Fiziksel ve bilişsel gelişime katkıda bulunur.
Böbreklerin işlevini kolaylaştırır.
Cinsiyet organlarının çalışmasına etki eder.
Vücuttaki kalsiyum düzeyini dengeler.
Verilen özellikler hangi iç salgı bezine ait görevlerdir?

Tiroit

Epifiz

Hipofiz

Pankreas

Timüs

Açıklama:

Tiroit'in görevleri şunlardır:
Vücuttaki metabolik faaliyetleri düzenler.
Vücut ısısını dengeler.
Solunum hızını artırır.
Büyüme ve gelişmeyi sağlar.
Fiziksel ve bilişsel gelişime katkıda bulunur.
Böbreklerin işlevini kolaylaştırır.
Cinsiyet organlarının çalışmasına etki eder.
Vücuttaki kalsiyum düzeyini dengeler.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Her birey kendine özgü ve kendini tanımlayan özelliklere sahiptir. Bu özellikler onları birbirinden farklı kılmaktadır. Aynı olay karşısında farklı kişilerin farklı tepkiler göstermesinin temelinde yatan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Kişilik özellikleri

Düşünce şekilleri

Davranış biçimleri

Dış görünüşleri

Olayları algılama biçimleri

Açıklama:

Aynı çevrede yetişen, aynı eğitimi alan ve aynı kültürel ortamdan gelen insanlar arasında dahi bir takım yaklaşım farklılıklarının olduğu görülür. Bu bağlamda, kişilik insanların çevreyle ilişkilerini etkileyen, iç dünyasına ve davranışlarına yön veren önemli bir etkendir.
Bireylerin düşünce şekilleri, davranış biçimleri, duyguları, dış görünüşleri, yetenekleri, inançları, olayları algılama biçimleri ve bu olay ve olgulara karşı tepkileri, onları birbirinden farklı kılmaktadır. Bu farklılıklar ise genel olarak her bireyin kişiliğinin diğerlerinden farklı olmasından kaynaklanmaktadır. Aynı olay karşısında farklı kişilerin farklı tepkiler göstermesinin temelinde de kişilik özelliklerinin etkisi vardır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bireyleri birbirinden ayıran kişilik özelliklerinin oluşumuna etki etmektedir?

Kişilik ile ilgili olan sanat

Kişilik ile ilgili olan psikoloji

Kişilik ile ilgili olan felsefe

Politika ve din

Diğer seçenekler arasındaki karşılıklı etkileşimler

Açıklama:

İnsanın kişiliğini etkileyen çok sayıda etmenin bulunması ile insan kişiliğinin karmaşık ve farklılık gösteren yapısı, bu olgunun tek bir kuramsal çerçeve içerisinde tutarlı bir şekilde ortaya konulmasını olanaksızlaştırmıştır. Bu durum, kişilik olgusunu tanımlamaya, kişiliğin nasıl ortaya çıktığını, geliştiğini ve ne tür işlevlere sahip olduğunu anlamaya yardımcı olacak çok sayıda bakış açısının gelişmesine neden olmuştur.
İnsanların gelişim sürecinde etkisi bulunan sosyal, kültürel ve biyolojik etmenler ve bunlar arasındaki karşılıklı etkileşimler, bir yandan bireylerin birbirine benzer özelliklerini şekillendirirken diğer yandan bireyleri birbirinden ayıran kişilik özelliklerinin oluşumuna etki etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Kişilik kavramı ve kişilik kuramları bireyler arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri temele
almaktadır. Bu bağlamda, bir öğretmenin sınıf içindeki bireysel öğrenme ve gelişim ihtiyaçları ile grup süreçlerini düzenleyip yönlendirmesiyle ilgili çalışmalarında hangi konudaki bilgiye gereksinim duyar?

Öğrenci davranışlarını incelemek

Kişiliğe ilişkin bilgi sahibi olmak

İnsan davranışlarına yönelik araştırma yapmak

Psikoloji bilimi

İnsan davranışları

Açıklama:

Temel amacı, insan davranışlarını incelemek ve insan davranışlarına yönelik tutarlı, bilimsel açıklamalar getirmek olarak nitelendirilen psikoloji bilimi çerçevesinde kişiliğin incelenmesi ve kişilik gelişimine yönelik kuramların ortaya çıkması ile birlikte, insan davranışlarının, içinde bulunulan durumlar kadar insanın sahip olduğu kişilik özellikleri tarafından biçimlendirildiği belirlenmiştir.
Kişilik kavramı ve kişilik kuramları bireyler arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri temele
almaktadır. Bu bağlamda, bir öğretmenin sınıf içindeki bireysel öğrenme ve gelişim ihtiyaçları ile grup süreçlerini düzenleyip yönlendirmesinde kişiliğe ilişkin bilgi sahibi olmasının önemli yararları olacaktır. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bireylerin kişilik yapısını oluşturan özelliklerden değildir?

Karakter

Duygular

Çevre

Güdüler

Amaçlar

Açıklama:

Kişiliğin bu denli kapsayıcı bir kavram olması hem kişiliğin farklı şekillerde tanımlanmasına hem de kişiliğin doğasını anlamaya yönelik çok sayıda kuram ve teorinin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
Kişilik, kişinin çevresine olan eşsiz uyumunu ve bireyin davranış eğilimlerini içeren oldukça geniş ve kapsamlı bir kavramdır. Karakter, duygular, güdüler, değerler, amaçlar ve algılama şeklinin tamamı bireylerin kişilik yapısını oluşturmaktadır. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Kişiliği "bireyin deneyimleri ile şekillenen örgütlenmiş kendilik algısı" olarak tanımlayan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Allport

Skinner

Freud

Rogers

Engler

Açıklama:

Kişiliğe yönelik daha genel tanımlar da bulunmaktadır. Bunları kitabınızın 77. sayfasından öğrenebilirsiniz.
Allport’a göre kişilik, bireyin içsel yapısında yer alan, bireyin duygu ve düşüncelerini zyönlendiren bir gerçek iken, Rogers’a göre bireyin deneyimleri ile şekillenen örgütlenmiş kendilik algısıdır. Davranışçı yaklaşımın öncülerinden olan Skinner’a göre insanların davranışlarını anlamak için kişilik veya benlik kavramını kullanmaya gerek yoktur. Freud ise kişiliği, bilinçaltı, örtük ve bilinmeyen bir olgu olarak nitelendirmektedir. Sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

"Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici, tutarlı ve yapılaşmış bir ilişki biçimidir" şeklindeki tanımda öne çıkarılan husus aşağıdakilerden hangisidir?

Kültürel özellikler

Günlük davranış biçimleri

Bireyi, diğer bireylerden ayırt eden özellik

Komşuluk ilişkileri

Çevresel faktörler

Açıklama:

Ayrıca tutarlı ifadesi ile zaman boyutu içinde o kişinin benzer durumlarda davranışının pek değişmediği, yapılaşmış ifadesi ile kişiliğin çok sayıda birimlerden oluşan bir sistem olduğu ve sistemin her biriminin birbirleriyle bağlantılı olarak bir örüntü geliştirdiği ifade edilmektedir.
Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici, tutarlı ve yapılaşmış bir ilişki biçimidir. Bu tanımda kişiliğin öncelikle kültürel veya günlük davranış biçimlerinden farklı olarak bireyi, diğer bireylerden ayırt eden özellikler olduğu vurgulanmaktadır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Bir insanın duyuş, düşünüş, davranış tarzlarını etkileyen faktörlerin kendisine özgü bir bütününe ne ad verilir?

Karakter

Kişilik

Gelenek

Birey

Öteki

Açıklama:

Bu bütünün bir özelliği de devamlı olarak içten ve dış çevreden gelen uyarıcıların etkisi altında olmasıdır. Bu nedenle kişiliğin tutarlı davranışlardan oluştuğu kabul edilmekle birlikte, sürekli bir değişim süreci içinde olduğu da vurgulanmaktadır.
Kişilik, bir insanın duyuş, düşünüş, davranış tarzlarını etkileyen faktörlerin kendisine
özgü bir bütünüdür. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Kişiliğin ahlaki boyutuna ne denir?

Huy

Mizaç

Yetenek

Karakter

Ahlak

Açıklama:

Karakter, kalıtımdan çok sosyal çevrenin etkisi ile oluşur. Bu bağlamda benimsenen değerler karakterin bir yanını oluşturduğundan, kişilik karakteri de içine alan ve insanın kendine özgü fiziksel ve ruhsal bütün niteliklerini içeren daha kapsamlı bir terimdir.
Karakter, kişiliğin ahlaki boyutunu, mizaç ise duygusal ve devinimsel boyutunu ifade eder. Sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdaki ifadelerden hangisi kişiliğin özellikleri arasında yer almaz?

Doğuştan getirilen ve sonradan kazanılan özelliklerden oluşur.

Sosyal ortam içinde sergilenen davranışların toplamıdır.

Planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur.

Bedensel ve zihinsel özelliklerin toplamından oluşur

Sosyal dayanışmanın oluşturduğu bir bütündür.

Açıklama:

Kişiliğe ilişkin olarak araştırmacıların üzerinde uzlaştıkları üç genel ilke bulunmaktadır. İlk olarak, kişilik, psikolojik yapı ve süreçlerin karmaşık bir sistemidir. Kişilik gelişimi çok sayıda biyolojik ve psikolojik alt sistemin etkileşimi sonucu oluşur.
Kişiliğin özellikleri şu şekilde özetlenebilir:
• Kişilik, doğuştan getirilen ve sonradan kazanılan özelliklerden oluşur.
• Kişilik, sosyal ortam içinde sergilenen davranışların toplamıdır.
• Kişilik, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur.
• Kişilik, bedensel ve zihinsel özelliklerin toplamından oluşur.
• Davranışların toplamından oluşan kişilik, aynı zamanda davranışlara da yön verir
ve idare eder.
• Her kişilikte doğuştan getirilen bir mizaç vardır ve bu mizaç kişiliğin vazgeçilmez
bir özelliğini oluşturur.
• Kişilik, bireysel dengenin oluşturduğu bir bütündür.
Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdaki seçeneklerden biri dışında kişilik kuramlarını farklılaştıran felsefi varsayımlar verilmiştir. Hangi seçenek karşıtlık kuramına dahil edilemez?

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Kalıtıma karşı çevre

Tekilliğe karşı tümellik

Bireyin sosyal geçmişi

İyimserliğe karşı kötümserlik

Açıklama:

Kişilik kuramcılarından bazıları bilinç dışı süreçlere önem verirken, bazıları bireyin öğrenme geçmişine, deneyimlerine bazıları ise zihinsel süreçlerine odaklanmaktadır.
Kişilik kuramcılarının kişiliğe yönelik bakış açılarını şekillendiren birbirine karşıt görüşler içeren temel felsefi varsayımlar bulunmaktadır. Bu karşıt varsayımlar:
• Özgürlüğekarşıbelirlenimcilik
• Kalıtımakarşı çevre
• Tekilliğekarşı tümellik
• Proaktifliğekarşı tepkisellik
• İyimserliğe karşı kötümserliktir.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

...........kavramının kişilikten en önemli farkı, kişiliğin ahlaki yönünü oluşturması ve ahlaksal özellikleri anlatmak için kullanılmasıdır.
Boş bırakılan yere hangi ifade gelmelidir?

Mizaç

Yetenek

Karakter

Benlik

Benlik saygısı

Açıklama:

Mizaç kişiliğin duygusal boyutunu, yetenek, zihinsel ve bedensel boyutunu ilgilendirir. Benlik bireyin kendini algılamasına ve değerlendirmesine ilişkin geliştirdiği görüşlerdir. Benlik ise, bireyin benliğini beğenme derecesidir. B durumda doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

"Bazı kuramcılar bireylerin kendi davranışları üzerinde kontrol sahibi olduklarını ve davranışların altında yatan nedenleri anlayabileceklerini ileri sürmektedir. Diğerleri ise insan davranışlarının bir takım içsel ve dışsal güçler tarafından belirlendiğini ve bireylerin, davranışları üzerindeki kontrolünün sınırlı olduğunu düşünmektedir."
Kişiliğe ilişkin felsefi varsayımlar birbirine zıt iki kutup içermektedir. Yukarıda verilen bilgi hangi varsayımdır?

İyimserliiğe karşı kötümserlik

Kalıtıma karşı çevre

Tekilliğe karşı tümellik

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Proaktifliğe karşı tepkisellik

Açıklama:

Bazı kuramcılar, kişilik ve davranışın yeniden yapılandırılabileceği konusunda iyimser görüşlere sahipken, diğerleri bu konulara umutsuz bakmaktadır, bu durum A şıkkını,
İnsan davranışları üzerinde doğuştan getirilen özelliklerin mi yoksa çevresel etmenlerin mi daha belirleyici olduğu konusunda kuramcılar arasında görüş farklılıkları bulunmaktadır. Bu durum B şıkkını,
Kimi kuramcılar, her bireyin kendine özgü ve benzersiz olduğunu düşünürken diğerleri insanların temelde oldukça benzer özelliklere sahip olduklarına inanmaktadır. Bu ise C şıkkını,
Başka bir varsayım da, insan davranışlarının basit bir şekilde dışarıdan gelen uyarıcılara verilen tepkilerden ibaret olduğunu düşünürken diğerleri ise davranışın, bireylerin içsel yapısından kaynaklandığını düşünmektedir. Bu da E şıkkını açıklar.
Bu yüzden doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Bir kişi gereğinden fazla suçluluk duygusu hissederek davranışlarını baskılamaktadır. Bu kişi için hangisinden söz edilebilir?

Id'in etkisi altındadır.

Hazza göre davranmaktadır.

Dürtülerine göre davranıyordur

Ego'nun etkisindedir.

Süperegosu fazla gelişmiştir.

Açıklama:

Sigmund Freud'un psikanalitik kuramında insan davranışı haz ve dürtülerle şekil almaktadır. Bu durumu 3 başlıkta inceler. Id, insanın temel güdü ve arzularını temsil eder,Ego kişinin mantıksal yönünü arzuların gerçkeleşmesinin gerçekçiliğini ifade eder, Süperego ise kişiliğin çevreyle etkileşim ve toplumsal yaşama uyum sürecinde en son gelişen kısmını oluşturmaktadır. Suçluluk duygusu ise çevreyle olan iletişm sonucu kaynaklandığından doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 14

-Bu evre 3-6 yaş arasını kapsamaktadır.
-Haz ve çatışma kaynağı, genital organlardır.
-Cinsel kimliğin ve kişilik gelişiminin temelleri atılır.
-Bu dönemde kız çocuklar babaya, erkek çocuklar anneye ilgi duyarlar. Bu durum kızlarda ‘elektra karmaşası’na, erkeklerde ‘oedipus karmaşası’na neden olur.
Yukarıda verilen bilgiler hangi psikoseksüel evreyi tanımlamaktadır?

Oral evre

Anal evre

Fallik evre

Gizil evre

Genital evre

Açıklama:

Oral evre 1 yaşa kadar olan dönemi kapsar ve haz alma organı ağızdır, Anal evredeki temel haz kaynağı ve potansiyel çatışma kaynağı, anüs- tür. Bu evrede yerine getirilmesi gereken temel gelişim görevi, tuvalet eğitimidir. Gizil evre, genellikle 6 yaşından ergenliğe kadar devam eder bu evrede, çocuğun dış dünyayla ilişkilerin artması, okul yaşamı ve arkadaş edinme gibi görevler ön plana çıkmaktadır . Genital evre, ergenlik dönemini kapsar. Karşı cinse yönelim ile birLikte cinsel dürtülerin tekrar ortaya çıktığı görülmektedir. Bastırılan cinsel dürtüler, bu dönemde yaşanan çatışmanın kaynağını oluşturmaktadır. Yukarı verilen bilgiler ise Fallik evreyi tanımalaktadır. bu yüzden doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Erikson'un psikososyal gelişim kuramı ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Toplumsal gelişim, psikosoyal gelişim kuramını oluşturur.

Kişilik gelişimi yaşam boyu devam eden bir süreçtir.

Gelişimi 8 evrede inceler, bu evreler bireyin psikososyal gelişimini şekillendiren krizleri içermektedir

En kritik evre, başarıya karşı yetersizlik krizinin yaşandığı 6-12 yaş arasını kapsayan evre olarak değerlendirilmektedir.

Kültürel özelliklere, sosyal çevrenin kişilik gelişimi üzerindeki etkisine vurgu yapılır.

Açıklama:

Erikson’un psikososyal gelişim kuramında en kritik evre, kimlik edinmeye karşı kimlik krizinin yaşandığı ergenlik dönemini kapsayan evre olarak değerlendirilmektedir. Ergen- lik dönemini kapsayan süreçte, bireylerin yaşamının geri kalanını önemli derecede etkileyecek ve daha sonraki gelişim evrelerindeki krizlerin ne yönde çözümleneceğini belirleyecek olan sosyal ve mesleki kimlikleri edinmeleri gerekmektedir. Bu yüzden doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Bu evrede çocuklar, yetişkin gibi davranmak ve kendi kapasitelerinin ötesinde sorumluluklar almak isterler. Bazen ailelerinin veya çevrelerindeki diğer insanların amaçlarıyla çatışan amaçlar edinebilirler.
Yukarıda verilen sosyal gelişim evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Temel Güvene Karşı Güvensizlik

Özerkliğe Karşı Utanç ve Şüphe

Girişimciliğe Karşı Suçluluk

Başarıya Karşı Yetersizlik

Yakınlığa Karşı Yalıtılmışlık

Açıklama:

Yeni doğmuş bebekler, temel gereksinimlerinin karşılanması için diğer insanlara güvenmeyi öğrenmelidir. Bu evrede, anne veya bebeğin bakımıyla ilgilenen kişi, temel sosyal çevreyi oluşturur.
Bu evrede, çocuklar yemek yemek ve giyinmek gibi öz bakım gereklilikleri konusunda özerk olmayı öğrenmelidir.
Bu evrede başarılı olan çocuklar, kendilerine güvenlerini geliştirecek sosyal ve akademik becerileri edinirler. Bu becerileri edinmede başarısız olan çocuklarda ise yetersizlik duygusu gelişir.
Bu evrenin temel gelişim görevleri, güçlü arkadaşlıklar ve eş edinmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

"Bir çocuğun oynarken evin bahçesinin dışına çıkması yasaktır. Çocuk bir gün bahçenin dışına çıkar ve bu davranışı nedeniyle babası tarafından cezalandırılır. Bu durum çocuğun suçluluk ve anksiyete hissetmesine neden olur. Sonuç olarak çocuk bundan sonraki süreçte bir yasağı çiğnediğinde suçluluk veya kaygı hisleri yaşayabilir
Bu örnekte verilen durumu aşağıdaki verilerden hangisi açıklar?

Sigmund Freud'un dürtülerle davranış teorisi

Erik Erikson'un psikososyal gelişim evreleri

Burhus Skinner'ın klasik koşullanma teorisi

Albert Bandura'nın karşılıklı determinizim ilkesi

Maslow'un ihtiyaçla hiyerarşisi

Açıklama:

Skinner, kişilikle ilgili çalışmalarını tamamen dış çevreden gelen uyarıcılarla belirlenen bir yapı ile sınırlandırmıştır.Kişinin davranış örüntülerini ve böylece kişiliğini oluşturan öğrenme türlerinden biri de klasik koşullanma yoluyla öğrenmedir. Klasik koşullanma kişiliğin analizinde duygu- lanma durumlarını açıklamak için kullanılmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 18

Bir kişi bir kaç kez verdiği borç parayı ihtiyacı olduğunda alamaz. B kişisi kendisinden borç isteyince aynı yaşadığı olayı tekrar yaşayacağını tahmin eder ve borç vermemek üzerine bir plan geliştirir.
Bu örnek davranışçı kişilik kuramına göre aşağıdakilerden hangi kavramla ile açıklanır?

Gelişmiş dil becerisi

Gözlemsel öğrenme

Kendi kendini analiz etme

Klasik koşullanma

Amaçlı davranış

Açıklama:

Dil becerisi, kişilik gelişimini etkileyen bilgileri işlemek ve anlamak için önemli bir araç olan dile vurgu yapmaktadır. Gözlemsel öğrenme, başkalarının davranışlarını ve bunların sonuçlarını izlemeyi, taklit etmeyi ve böylece öğrenmenin gerçekleşmesini ifade etmektedir.Kendi kendini analiz, bireyin kendi düşünce ve hareketlerini takip etmesine yarayan içsel süreçleri ifade etmektedir. Klasik koşullanma kişiliğin analizinde duygulanma durumlarını açıklamak için kullanılmıştır.
Amaçlı davranış, bireyin yaptığı gözlemlere dayalı olarak olayları önceden tahmin etmesini, buna ilişkin hedefler belirlemesini ve plan yapmasını ifade etmektedir. Bu süreç, kişilik gelişimini ve değişimini etkilemektedir.
Burada kişinin artıkborç vermeyecek olması kişiliğn değişimine sebep bir durumdur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

- Danışan merkezli terapi anlayışını geliştirmiştir
- Geçmişten gelen bilinçdışı etkiler yerine bireyin şimdiki zamana ilişkin bilinçli anlayışına önem verir.
- Kuramındaki temel kavram benlik kavramıdır.
Yukarıdaki bilgiler hangi kuramcıya aittir

Abraham Maslow

Carl Roger

Albert Bandura

Sigmund Freud

Erik Erikson

Açıklama:

Carl Rogers’a göre insan davranışlarını yönlendiren en önemli ihtiyaç insanın kendini gerçekleştirme ihtiyacıdır. İnsanlar var olan potansiyellerini geliştirmek ve gerçekleştirmek için çeşitli seçimlerde ve davranışlarda bulunurlar. Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 20

I- Çocuğun maddi ve manevi ihtiyaçlarına karşı duyarsız, sevgi ve şefkati yetersizdir.
II-Çocukların hiçbir davranışı sınırlandırılmaz
III-Çocuğun istenmeyen davranışları cezalandırılır.
IV-Çocuğa kendi kararlarını alması için yeterli zemin hazırlanmaz.
V-Başarısızlıkları cezalandırmak yerine başarılar ödüllendirilir.
Hangisi veya hangileri ilgisiz anne - baba tutumu ile ilgilidir?

I ve II

I ve IV

Yalnız II

III ve V

IV ve V

Açıklama:

III, aşırı otoriter anne baba, IV koruyucu ve müdaheleci V eşitlikçi ve demokratik anne baba tutumu ile ilgilidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Kişiliği “bireyin deneyimleri ile şekillenen örgütlenmiş kendilik algısı” olarak nitelendiren araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Allport

Freud

Maslow

Rogers

Skinner

Açıklama:

Rogers’a göre kişilik bireyin deneyimleri ile şekillenen örgütlenmiş kendilik algısıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Bilim adamlarına göre kişiliği ortaya çıkaran etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Çevre ile etkileşim

Eğilimler

Psikolojik özellikler

Sosyal bir kurgu

Tutumlar

Açıklama:

Bilim adamlarına göre kişilik, kişinin çevresi ile etkileşimi ile ortaya çıkan ve böylece içsel işlevlere ve birey- çevre arasındaki faaliyetlere aracılık eden psikolojik bir sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Toplumun değer yargılarına uygun davranışlara sahip bir bireyi tanımlamak için kullanılabilecek en uygun kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kişilikli

Karakterli

Mizaçlı

Yetenekli

Huylu

Açıklama:

Davranışlarını toplumda değer verilen ahlak kurallarına uygun olarak yönetebilen, sosyal değerler sistemini benimsemiş̧ kişilere karakterli denmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Bireyin davranışları üzerinde doğrudan kontrolü olmadığı için yaptığı yanlışlıklar nedeniyle sorgulanamayacağını savunan varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Belirlenimcilik

Çevre

Kalıtım

Tümellik

Özgürlük

Açıklama:

Bazı kuramcılar bireylerin kendi davranışları üzerinde kontrol sahibi olduklarını ve davranışların altında yatan nedenleri anlayabileceklerini ileri sürmektedir. Belirlenimciliği savunan diğerleri ise insan davranışlarının bir takım içsel ve dışsal güçler tarafından belirlendiğini ve bireylerin, davranışları üzerindeki kontrolünün sınırlı olduğunu düşünmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Danışanlarına önce diledikleri gibi resimler çizdirerek ve serbest şiirler yazdırarak daha sonra bu resimler ve şiirler hakkında konuşmalarını isteyen bir danışmanın aşağıdakilerin hangisinden faydalandığı söylenebilir?

Hümanist Kuram

Danışan merkezli Terapi

Psikanalitik Gelişim Kuramı

Psikososyal Gelişim Kuramı

Davranışçı Kişilik Kuramı

Açıklama:

Psikanalitik kuramın öncüsü ve yaratıcısı 1856-1939 yılları arasında yaşamış bir nörolog olan Sigmound Freud’dur. Freud'a göre kişiliğin gelişiminde ve davranışların ortaya çıkışında bilinçdışı güçler ve dürtülerin önemli etkileri bulunmaktadır. Bu bilinçdışı güçleri ve dürtüleri ortaya çıkarmak için kullanılabilecek üç teknik bulunmaktadır. Bunlar; serbest çağrışım, rüya analizi ve dil sürçmeleridir. Serbest çağrışım tekniğinde, bireylerden akıllarından geçen düşünce veya imgeler hakkında konuşmaları istenerek onların bilinçdışı hakkında bilgi elde etmeye çalışılır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Freud’a göre erkek çocukların babalarını saf dışı ederek annelerine aşırı ilgi duymaları şeklinde ortaya çıkan sorun hangi psiko-sosyal gelişim evresinde ortaya çıkar?

Oral Evre

Anal Evre

Fallik Evre

Gizil Evre

Genital Evre

Açıklama:

Freud’a göre fallik dönem kişilik gelişimi açısından oldukça özel bir öneme sahiptir. Cinsel kimliğin ve kişilik gelişiminin temelleri bu dönemde atılmaktadır. Bu dönemde kız çocuklar babaya, erkek çocuklar anneye ilgi duyarlar. Bu durum kızlarda ‘elektra karmaşasına, erkeklerde ‘oedipus karmaşasına neden olur.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Kişilik gelişiminde sosyal çevrenin etkili olduğunu savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Bilişsel Kuram

Davranışçı Kişilik Kuramı

Hümanist Kuram

Psikanalitik Gelişim Kuramı

Psikososyal Gelişim Kuramı

Açıklama:

Psikososyal gelişim kuramında, sosyal çevrenin kişilik gelişimi üzerindeki etkilerine vurgu yapılmaktadır. Erikson ‘un kişilik gelişimi yaklaşımında, çocuğun annesi ve çevresinde yakın ilişki içinde olduğu diğer bireylerle arasındaki fiziksel değiş-tokuşun etkileri irdelenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Kişilik gelişimini yaşam boyu devam eden bir süreç olarak kabul eden kuramı geliştiren araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bandura

Erikson

Maslow

Rogers

Skinner

Açıklama:

Erikson’ un kuramında kişilik gelişimi yaşam boyu devam eden bir süreç olarak kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Psikososyal Gelişim Kuramına göre güçlü arkadaşlıklar ve eş edinmede yaşanan başarısızlıklar hangi krize yol açar?

Güvensizlik

Suçluluk

Şüphe

Yalıtılmışlık

Yetersizlik

Açıklama:

Arkadaş edinmede veya ilişki kurmada başarısız olan bireyler yalnızlık ve yalıtılmışlık duygusu yaşayabilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Maslow’un gereksinimler hiyerarşisini doğru sırayla vermektedir?

Saygı-sevgi-fizyolojik-kendini gerçekleştirme-güvenlik

Sevgi- saygı- kendini gerçekleştirme- güvenlik, fizyolojik

Güvenlik, fizyolojik- kendini gerçekleştirme-sevgi- saygı

Kendini gerçekleştirme-güvenlik- fizyolojik- sevgi- saygı

Fizyolojik- güvenlik, sevgi- saygı-kendini gerçekleştirme

Açıklama:

Maslow’un gereksinimler hiyerarşisine göre; insan gereksinimleri fizyolojik gereksinimlerden başlayarak, güvenlik gereksinimi, ait olma ve sevgi gereksinimi, saygı gereksinimi ve son olarak da kendini gerçekleştirme gereksinimi şeklinde sıralanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Hangisi Mussen'in kişilik yapısını oluşturan değerlerinden değildir ?

Duygular

Güdüler

Değerler

Amaçlar

Algılanma şekli

Açıklama:

Mussen'e göre bir karakteri değerler, güdüler, amaçlar,duygular ve algılama şekli oluşturur. Algılanma şekli çeldiricidir. Doğru yanıt 'E'

Doğru Cevap: E

Soru 32

Karakter ve mizaç arasındaki fark hangi şıkta doğru verilmiştir?

Karakter kişiliğin ahlaki bütündür, mizaç ise duygusal,çoğu kalıtımsal bir parçadır.

Karakter değişkendir, mizaç ise kalıcıdır.

Mizaç alaycı bir duruş iken karakter sert ve güçlü olmaktır.

Sıkılganlık karakterdir, mizaç ise açık sözlü olmaktır.

Karakter ve mizaç arasında net bir fark yoktur.

Açıklama:

Mizaç ve karakter hakkındaki en net fark ve tanım A şıkkında verilmiştir. Doğru yanıt 'A'

Doğru Cevap: A

Soru 33

Hangisi araştırmacıların kişilik üzerinde uzlaşıya vardıkları özelliklerden değildir ?

Bütünlüğü

Sürekliliği

Çevre ile etkileşimi

Psikolojik yapılardan oluş

Zamansal

Açıklama:

Zamansallık ilkesi kişilik için söz konusu değildir. Bu durum süreklilik ilkesine de terstir. Kişilik anlık olmaz ama uzun bir süreç sonucu oluşur. Cevap 'E'

Doğru Cevap: E

Soru 34

Kişilik sözcüğünün kökeni hangi dilden gelmektedir?

Arapça

Yunanca

Latince

Sümerce

Farsça

Açıklama:

Personum latincede kişilik demektir. Cevap 'C'

Doğru Cevap: C

Soru 35

Kişilik kuramcılarının kişiliği şekillendirdiği karşıt kavramlar hangi şıkta yanlış verilmiştir?

Kalıtım- Çevre

Özgürlük -Tutsaklık

Tekillik- Tümellik

Proaktiflik -Tepkisellik

iyimserlik- Kötümserlik

Açıklama:

Aranılan yanlış yanıt B seçeneğindedir. Çünkü özgürlüğün karşıtı belirlenimcilik olacaktı. Diğer karşıt kavramlar doğrudur. Yanıt 'B'

Doğru Cevap: B

Soru 36

'Psikanalitik gelişim kuramı temsilcisi Freud insan davranışlarının temelinde yatan etkenlerin ..................... olduğunu iddia eder.'
Hangi seçenekte boşluğa uygun kavramlar doğru verilmiştir?

Tutarlı ve planlı tepkiler

Bilinçli hesaplamalar

Kaotik hayaller

Çocuklukta yaşanan travmalar

Bilinçaltı dürtüler

Açıklama:

Freud'a göre insan davranışlarını bilinçaltında yatan dürtü ve çatışmalar şekillendirir. Yanıt 'E'

Doğru Cevap: E

Soru 37

Freud' a göre varlığın çekirdeği ve temel güdüleri ne oluşturur?

ego

süper ego

ego ve süper ego

süper ego ve çevre

Açıklama:

İd doğru yanıttır. Cevap 'A'

Doğru Cevap: A

Soru 38

Hangisi Freud'un psikoseksüel evre olarak açıkladığı evrelerden biri değildir ?

Oral evre

Anal evre

Fallik evre

Gizemli evre

Genital evre

Açıklama:

D şıkkında gizil evre olması gereken gelişim birimi yanlış verilmiştir. Diğer evreler doğrudur. Yanıt 'D'

Doğru Cevap: D

Soru 39

Eriksonun Psikososyal gelişim kuramında başarı hangi kritere bağlıdır?

Hiçbir kriz yaratmamasına

Krizlerin başarıyla atlatılmasına

Yaşantı ve gelişimin anlık ve bir kerelik oluşuna

Yaşantıların sürekli olmayışına

Ergenlikte kimlik bunalımı sorununa hiç girilmemesine

Açıklama:

Erikson'un tezine göre krizler vardır ve başarıyla atlatılmalıdır. Sekiz evreden oluşan bu dönemler süregendir ve hayatın tüm dönemlerini kapsar. Yanıt 'B'

Doğru Cevap: B

Soru 40

Albert Bandura ilkesi hangisidir?

Karşılıklı determinizm

Hipnotizma

Durağanlık

Doğallık

Psikoteknik analiz

Açıklama:

A seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi kişilik kuramları hakkında bilgi sahibi olmasının bir öğretmene sağlayacağı yararlardan biri değildir?

Bireysel farklılıkları anlamasını kolaylaştırması

Grup çalışmalarındaki çatışmaları yönetebilmesi

Öğrencileri arasında sağlıklı iletişim kurabilmesi

Sınıftaki en nitelikli öğrencileri seçebilmesi

Öğrencilerin sağlıklı kişilik gelişimine yardımcı olabilmesi

Açıklama:

Bir öğretmenin sınıf içindeki bireysel öğrenme ve gelişim ihtiyaçları ile grup süreçlerini düzenleyip yönlendirmesinde kişiliğe ilişkin bilgi sahibi olmasının önemli yararları olacaktır. Öğretmenler bu sayede öğrencilerin bireysel özelliklerini ve gelişimlerini anlamlandırmalarına kolaylaştıracak; öğrencilerin ilgi ve gereksinimleri çerçevesinde öğrenme-öğretme etkinlikleri düzenleyebilecek, öğrencilerin sağlıklı kişilik özelliklerine sahip olmasına ve onların kendilerini tanımasına yardımcı olabilecektir. Ancak öğretmenlerin kişiliğe ilişkin sahip olduğu bilgiyi öğrencileri etiketlemek, en iyi olanları seçmek amacıyla kullanması uygun değildir, tüm öğrencilerin sağlıklı gelişimine destek olmaları beklenmektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Kişilik kavramı ve gelişimine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kişilik ve karakter kavramları eş anlamlıdır.

Yetişkinlikte kişilik gelişimi tamamlanır.

Kişiliğin doğuştan gelen bir özelliği mizaçtır.

Kişilik gelişimi çevreden bağımsızdır.

Kişilik tamamen doğuştan getirilen bir özelliktir.

Açıklama:

Karakter, duygular, güdüler, değerler, amaçlar ve algılama şeklinin tamamı bireylerin kişilik yapısını oluşturmaktadır. Kişilik, doğuştan getirilen ve sonradan kazanılan özelliklerden oluşur. Kişilik hem bir araç hem de yapı olarak çevre ile etkileşim içinde devam eden bir süreçte gelişir ve işlev gösterir. Her kişilikte doğuştan getirilen bir mizaç vardır ve bu mizaç kişiliğin vazgeçilmez bir özelliğini oluşturur. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Kişilik kuramlarına etki eden felsefi varsayımlardan hangisi her bireyin kendine özgü ve benzersiz olduğu düşüncesine dayalıdır?

Belirlenimcilik

Tekillik

Proaktiflik

Tepkisellik

İyimserlik

Açıklama:

Kişilik kuramcılarının bazıları, her bireyin kendine özgü ve benzersiz olduğunu düşünürken diğerleri insanların temelde oldukça benzer özelliklere sahip olduklarına inanmaktadır. Bu durum tekilliğe karşı tümellik varsayımları ile ifade edilmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Bir okul öncesi öğretmeni, tuvalet eğitimine ilişkin anne-babalarla konuşurken çocuklara çok baskı yapmaları ya da tamamen esnek bırakmalarının kişilik gelişimi üzerinde neden olabileceği olumsuz durumları açıklamıştır. Öğretmen bu görüşünü psikoseksüel gelişim evrelerinden hangisini dayandırmaktadır?

Oral evre

Anal evre

Fallik evre

Gizil evre

Genital evre

Açıklama:

Anal evredeki temel haz kaynağı ve potansiyel çatışma kaynağı, anüstür. Bu evrede yerine getirilmesi gereken temel gelişim görevi, tuvalet eğitimidir. Tuvalet eğitiminin kazandırılması sürecinde fazla baskıcı veya esnek davranılması bireyin gelecekteki kişiliğinin şekillenmesinde önemli etkilere sahip olmaktadır. Baskıcı ve cezalandırıcı tutumlar çocuğun özgüven gelişimini engellemektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kişilik gelişimine ilişkin olarak psikoseksüel ve psikososyal gelişim kuramları arasındaki farklardan biri değildir?

Sosyal çevrenin kişilik gelişimine etkisi

Kişilik gelişiminin yaşam boyu sürmesi

Cinsel dürtülerin kişilik gelişimine etkisi

Kişilik gelişimin belirli evreler içinde gerçekleşmesi

Çocukların kendi kişilik gelişimi üzerindeki rolü

Açıklama:

Erikson, Freud’un psikoseksüel kişilik gelişimi kuramını cinsel öğelerin baskısından kurtarmış ve toplumsal gelişimin ön plana çıktığı psikososyal gelişim kuramını oluşturmuştur. Ayrıca psikososyal gelişim kuramında çocukların, çevrelerine uyum sağlamak konusunda daha etkin kabul edilirken; psikoseksüel kuramda çocukların, ebeveynlerinden aldıkları biyolojik itkilerin etkisi altında hareket ettikleri kabul edilmektedir. Ayrıca Erikson’un kuramında kişilik gelişimi yaşam boyu devam eden bir süreç olarak kabul edilmiştir. Psikososyal gelişim kuramında, sosyal çevrenin kişilik gelişimi üzerindeki etkilerine vurgu yapılmaktadır. Her iki kuramda da kişilik gelişimi belirli evreler üzerinden açıklanmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Psikanalitik kuramda kişilik yapısını oluşturan öğeler arasında yer alan; kişiliğin, çevreyle etkileşim ve toplumsal yaşama uyum sürecinde en son gelişen kısmı olarak tanımlanan öğesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinçaltı

Bilinçdışı

İd

Ego

Süperego

Açıklama:

Psikanalitik kuramda Freud kişiliğin; id, ego ve süperego olmak üzere birbirini etkileyen üç birimden oluşan bir yapı olduğunu öne sürmüştür. İd, insan varlığının çekirdeğini oluşturmakta ve insanın temel güdülerini, ihtiyaçlarını ve arzularını temsil etmektedir. Ego, kişiliğin mantıksal yönünü temsil etmektedir. İdin arzularının gerçekçi bir şekilde ifade edilmesine ve doyurulmasına aracılık eder. Süperego, kişiliğin, çevreyle etkileşim ve toplumsal yaşama uyum sürecinde en son gelişen kısmını oluşturmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Davranışçı kuramlar kişilik gelişimini açıklamada aşağıdakilerden hangisini temele almışlardır?

Bilinçdışı dürtüler

Kültürel özellikleri

Gözlenebilir davranışları

Ego'nun etkinliğini

Bilinçaltının etkisini

Açıklama:

Kişi çevresiyle sürekli etkileşim halindedir; çevreden gelen uyarıcılar ve bu uyarıcılara verdiği tepkiler yoluyla sürekli bir şeyler öğrenir ve bu öğrendiği yeni şeyler davranışını biçimlendirir. Davranışçı kuramlar kişilik gelişimini gözlenebilir davranışlar ile açıklamaktadır. Davranışçı kurama göre birey tarafından sergilenen bir davranışın ardından olumlu bir pekiştireç gelirse, davranışın ortaya çıkma sıklığı artarak bireyin kişiliğinin bir parçası haline gelmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Kişilik gelişiminde insanın öznel deneyimlerine değer veren, insanın kendi yaşamından sorumlu olduğunu vurgulayan ve içinde bulunduğu olumlu şartların insanın kendini gerçekleştirmesinde etkili olduğunu savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Psikanalitik kuram

Psikososyal kuram

Davranışçı kuram

Hümanist kuram

Bilişsel kuram

Açıklama:

Hümanist kuramlar, insanın öznel deneyimlerine değer vermekte ve insanın kendini geliştirme ve gerçekleştirme potansiyeline sahip olduğunu kabul etmektedir. Daha önceki kişilik kuramları, insan davranışları ve kişiliğin ne derecede önceki deneyimler, çevresel öğeler veya bilinçdışı güçler tarafından kontrol edildiğini açıklamaya çalışırken, hümanist kişilik kuramları bireyin kendi davranışları ve kişiliği üzerinde kontrolü olduğu anlayışını merkeze almışlardır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Kişilik gelişimini etkileyen genetik ve bedensel yapı faktörlerine yönelik aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kişiliğin belirlenmesinde genetik özellikler önemli rol oynar.

Aynı biyolojik yapıya sahip bireyler benzer kişilik özellikleri gösterir.

Sosyal çevrenin etkisi kalıtımsal özelliklerden daha fazladır.

Davranış eğilimleri genetik özelliklerden etkilenir.

Heyecanlılık, dayanıklılık gibi kişilik özellikleri genetik faktörlerden etkilenir.

Açıklama:

Kişiliğin belirlenmesinde genetik özellikler önemli bir rol oynamaktadır. Zihinsel özelliklerin ve davranış eğiliminin ortaya çıkmasında genetik özelliklerin her birey için önemli bir faktör olduğu göz ardı edilmemelidir. Ancak aynı biyolojik yapıya sahip bireyler farklı çevre koşullarında yetiştirildiğinde, farklı kişilik yapıları ortaya çıkabilmektedir. Dolayısıyla kişilik üzerinde sosyal çevrenin etkisi kalıtıma oranla daha fazladır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Üniversitede öğrenim gören bir gencin sorumluluklarını başkalarına yükleme isteği, yaşamıyla ilgili kararları almakta zorluk çekmesi, özgüven eksikliği gibi sorunlar yaşaması kişilik gelişimde hangi anne-baba tutumu ile karşılaştığı biçiminde yorumlanabilir?

Eşitlikçi anne-baba tutumu

Demokratik anne baba tutumu

Aşırı otoriter anne baba tutumu

Aşırı koruyucu anne baba tutumu

İlgisiz anne baba tutumu

Açıklama:

Aşırı koruyucu anne baba tutumu ile yetişen bireylerin yeterince girişimci olmadıkları, bağımsız davranamadıkları, sürekli bir himaye arayışında oldukları belirtilmektedir. Bu himaye arayışının bireyin yaşamı boyunca sürebildiği ve aynı koruma duygusunu ilerleyen yaşlarda başkalarından talep edebildiği de görülmektedir. Bu bağımlı kişilik yapısının sonucu olarak ise bireyler özgüvenleri zayıf, sorumluluk almaktan çekinen, kendi yapmaları gereken işleri başkalarının yapmasını bekleyen, zayıf silik kişilikler sergileyen bireyler olabilmektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Kişilik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Kişilik bireye özgüdür.

Belirgin ve değişmeyen duygu ve düşünce kalıplarını ifade eder.

Kişiliğin anlaşılması demek diğer insanların davranışlarını çözebilme imkanı sunar.

Kişiliğinin farkında olan insan başklarına önyargılı davranabilir.

Kendi yetilerini bilen insan kişiliğin farkındadır.

Açıklama:

Bireylerin birbirine benzer bir takım özellikleri olmakla birlikte, genel olarak her birey kendine özgü ve kendini tanımlayan özelliklere sahiptir. Bireylerin düşünce şekilleri, davranış biçimleri, duyguları, dış görünüşleri, yetenekleri, inançları, olayları algılama biçimleri ve bu olay ve olgulara karşı tepkileri, onları birbirinden farklı kılmaktadır. Bu farklılıklar ise genel olarak her bireyin kişiliğinin diğerlerinden farklı olmasından kay- naklanmaktadır. (Atkinson, Atkinson, Smith, Bem ve Hoeksema, 2010, s.423). Aynı olay karşısında farklı kişilerin farklı tepkiler göstermesinin temelinde de kişilik özelliklerinin etkisi vardır. Aynı çevrede yetişen, aynı eğitimi alan ve aynı kültürel ortamdan gelen in- sanlar arasında dahi bir takım yaklaşım farklılıklarının olduğu görülür. Bu bağlamda, ki- şilik insanların çevreyle ilişkilerini etkileyen, iç dünyasına ve davranışlarına yön veren önemli bir etkendir.İnsanları birbirinden ayıran en önemli etmen olarak nitelendirilebilecek kişilik kav- ramının, bireyin değişmeyen ve belirgin duygu, düşünce ve davranış kalıplarını ortaya çıkaran psikolojik özelliklerini ifade ettiği söylenebilir (Pervin ve Cervone, 2010, s.8). Bu- nunla birlikte kişilik kavramının alanyazında kabul gören tek bir tanımından söz etmek oldukça güçtür. Bu durumun temel nedenleri olarak; kişilik ile ilgili olan sanat, psikoloji, felsefe, politika veya din gibi birbirinden farklı alanların konuyu farklı bakış açıları ile ele alması ve kişilik kuramcılarının her birinin bu kavramı kendi anlayışları ile ifade etmiş olmalarıdır (Engler, 2009, s.2).
Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

I. Karakter
II. Duygular,
III. İnançlar,
IV. Biyolojik özellikler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kişilik kavramı ile ilişkilidir?

I, II ve III

II, III ve IV

III ve IV

II ve III

I ve IV

Açıklama:

Günlük konuşmada kişilik genellikle kişinin çevredeki imajını ifade etmek için kullanılır. Oysa ki kişilik, kişinin çevresine olan eşsiz uyumunu ve bireyin davranış eğilimlerini içeren oldukça geniş ve kapsamlı bir kavramdır. Karakter, duygular, güdüler, değerler, amaçlar ve algılama şeklinin tamamı bireylerin kişilik yapısını oluşturmaktadır (Mussen, 1963, s.57). Kişiliğin bu denli kapsayıcı bir kavram olması hem kişiliğin farklı şekillerde tanımlanmasına hem de kişiliğin doğasını anlamaya yönelik çok sayıda kuram ve teori- nin ortaya çıkmasına yol açmıştır (Baymur, 2012, s.273). Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Araştırmacıların kişiliğin üzerinde uzlaşıya vardıkları üç ilke aşağıdakilerden hangisi seçenekte doğru verilmiştir.

Gelişme ve sonlanma-karmaşık psikolojik sistem-çevre ile etkileşim

Karmaşık genetik sistem-gelişme ve sonlanma-çevre ile etkileşim

Çevre ile etkileşim-karmaşık genetik sistem-bütünlük ve süreklilik

Karmaşık psikolojik sistem-bireysel etkileşim tarzı-bütünlük ve süreklilik

Karmaşık psikolojik sistem-çevre ile etkileşim-bütünlük ve süreklilik

Açıklama:

Araştırmacıların kişiliğin üzerinde uzlaşıya vardıkları üç ilke, kişiliğin psikolojik yapı ve süreçlerden oluşan karmaşık bir sistem olduğu, çevre ile etkileşim içinde devam eden bir süreçte geliştiği, bütünlük ve süreklilik gösterdiği yönündedir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Erikson'un psikososyal kuramına göre aşağıdakilerden hangi yaş aralığı başarıya karşı yetersizlik psikososyal kriz dönemine denk gelir?

0-1 yaş

1-3 yaş

3-6 yaş

6-12 yaş

12-20 yaş

Açıklama:

6-12 Yaş

Başarıya Karşı Yetersizlik

Bu evrede başarılı olan çocuklar, kendilerine güvenlerini geliştirecek sosyal ve akademik becerileri edinirler. Bu becerileri edinmede başarısız olan çocuklarda ise yetersizlik duygusu gelişir. Öğretmenler ve yaşıtlar, sosyal çevrenin temel aracılarıdırlar. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

"Bu evrede çocuklar, yetişkin gibi davranmak ve kendi kapasitelerinin ötesinde sorumluluklar almak isterler. Bazen ailelerinin veya çevrelerindeki diğer insanların amaçlarıyla çatışan amaçlar edinebilirler. Gelişim krizinin başarıyla aşılması için bu çatışmaların dengelenmesi gerekir. Çocuklar bu evrede girişimci olmayı ve başkalarının haklarına ve önceliklerine saygı göstermeyi öğrenmelidir. Ebeveynler, bu evrede sosyal çevrenin temel aracılarıdırlar."
Söz edilen psikososyal kriz dönemi Erikson nasıl tanımlamıştır?

Üretkenliğe karşı durgunluk

Yatkınlığa karşı yalıtılmışlık

Temel güvene karşı güvensizlik

Özerkliğe karşı utanç ve şüphe

Girişimciliğe karşı suçluluk

Açıklama:

Söz edilen evre girişimciliğe karşı suçluluk evresidir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Merve, kendini sorgulamakta, etrafını eleştirmekte ve çeşitli fizyolojik değişimler yaşamaktadır.
Merve Erikson'a göre hangi psikososyal kriz dönemindedir?

Yakınlığa karşı yalıtılmışlık

Başarıya karşı yetersizlik

Kimlik kazanmaya karşı kimlik karmaşası

Üretkenliğe karşı durgunluk

Girişimciliğe karşı suçluluk

Açıklama:

Söz edilen dönem genellikle 12-20 yaş arasında yaşanan kimlik kazanmaya karşı kimlik karmaşası dönemidir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Kişilik gelişimi ve değişimini; gelişmiş dil becerisi, gözlemsel öğrenme, amaçlı davranış ve kendi kendini analiz olmak üzere dört süreçten oluştuğunu ifade eden kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Bandura

Skinner

Vygotsky

Erikson

Bloom

Açıklama:

Bandura’ya göre kişilik gelişimi ve değişimi; gelişmiş dil becerisi, gözlemsel öğrenme, amaçlı davranış ve kendi kendini analiz olmak üzere dört süreçten oluşur. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Bu kuramcıya göre kişilik; sürekli olarak pekiştirilen bir davranışın alışkanlık haline gelmesi durumudur. İnsanlar yaptıkları davranış sonucunda ödül ve ceza alma durumlarına bağlı olarak bir davranışı öğrenirler. Öğrenilen bu davranış pekiştirilmeye devam edildiğinde alışkanlık haline gelir ve kişiliğin bir parçasını oluşturur. Söz edilen kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Bandura

Skinner

Bloom

Maslow

Erikson

Açıklama:

Skinner’a göre kişilik; sürekli olarak pekiştirilen bir davranışın alışkanlık haline gelmesi durumudur. Kişiliği bu şekilde tanımlayan Skinner, daha çok kişiliğin gelişimi üzerin- de durmuştur. Skinner’a göre insan davranışlarının nedeni ve kişiliğin gelişimi bireyin öğrenme tarihçesinden anlaşılabilmektedir. İnsanlar yaptıkları davranış sonucunda ödül ve ceza alma durumlarına bağlı olarak bir davranışı öğrenirler. Öğrenilen bu davranış pekiştirilmeye devam edildiğinde alışkanlık haline gelir ve kişiliğin bir parçasını oluşturur (İnanç ve Yerlikaya, 2008, s.182). Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Bu kuramcı kişilik gelişiminde insanın kendi düşünce ve duygularını iyi yönde değiştirme sorumluluğunun kendisine ait olduğunu ve her bireyin kendini geliştirme yönünde bir eğilime sahip olduğunu savunmaktadır.
Söz edilen kişilik gelişim kuramcısı kimdir?

Skinner

Bandura

Carl Rogers

Abraham Maslow

Freud

Açıklama:

Carl Rogers’a göre insan davranışlarını yönlendiren en önemli ihtiyaç insanın kendini ger- çekleştirme ihtiyacıdır. İnsanlar var olan potansiyellerini geliştirmek ve gerçekleştirmek için çeşitli seçimlerde ve davranışlarda bulunurlar (Atkinson vd. 2010, s.476; İnanç ve Yerlikaya, 2009, s.296). Rogers’ın kişilik ile ilgili görüşleri özellikle deneysel çalışmaların sonucuna dayandığı için daha önceki psikoloji kuramlarından ayrılmaktadır (Cloninger, 2009, s.401). Rogers, çalışmaları sonucunda ortaya attığı danışan merkezli terapi anlayışının temeline, her bireyin, terapistin yönlendirmesine gereksinim duymaksızın, kendini değiştirme ve gerçekleştirme gücüne sahip olduğu düşüncesini koymuştur. Rogers, insa- nın kendi düşünce ve duygularını iyi yönde değiştirme sorumluluğunun kendisine ait olduğuna ve her bireyin kendini geliştirme yönünde bir eğilime sahip olduğuna inanmıştır (Cloninger, 2009, s.404; Atkinson vd. 2010, s.476-477; İnanç ve Yerlikaya, 2009, s.296). Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Bu kuramcı, insanların gereksinimlerini yeme, içme, uyuma gibi biyolojik gereksinimler ve özgüven, sevilme, ait olma gibi psikolojik gereksinimler olarak ikiye ayırmıştır. Ayrıca
bu biyolojik ve psikolojik gereksinimleri hiyerarşik olarak basamaklandırmıştır. Böylelikle bir yandan insanın kendini gerçekleştirme sürecini basamaklandırmaya çalışırken diğer yandan insan motivasyonuna ilişkin önemli bir kuram geliştirmiştir. Söz edilen kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Rogers

Maslow

Skinner

Bandura

Freud

Açıklama:

Maslow, insan kişiliğinin kendisinden bağımsız güçlerle belirlendiği anlayışına karşı çıkan ve insani değerlere odaklanan bir kişilik anlayışı benimsemiştir (Cloninger, 2009, s.449). İnsanların doğuştan iyi veya nötr olduklarını savunan Maslow, her bireyin gelişme ve kendi potansiyelini gerçekleştirme dürtüsüne sahip olduğunu düşünmektedir (Pervin ve Cervone, 2010, s.202). Maslow, kendini gerçekleştirmeyi, bireyin yeteneklerini, kapasitesini ve potansiyelini sonuna kadar kullanmasını ifade eden bir süreç olarak nitelendirmiştir (Maslow, 1970; Akt. Frager ve Fadiman, 1984, s.378). Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Bireyin değişmeyen ve belirgin duygu, düşünce ve davranış kalıplarını ortaya çıkaran psikolojik özellikleri aşağıdaki hangi kavrama denk düşmektedir?

Karakteri

Dış görünümü

İnançları

Çevresi

Yaşadığı bölge

Açıklama:

İnsanları birbirinden ayıran en önemli etmen olarak nitelendirilebilecek kişilik kav- ramının, bireyin değişmeyen ve belirgin duygu, düşünce ve davranış kalıplarını ortaya çıkaran psikolojik özelliklerini ifade ettiği söylenebilir

Doğru Cevap: A

Soru 62

Kişinin motive edici bireysel amaçlar oluşturması ve bireysel gelişim sürecinde hem kendine hem de topluma yararlı olacak sonuçlara ulaşması ne ile mümükün olmaktadır?

Eğitimi

Kendi kişiliğini anlamlandırması

Kendi çevresi

Ebeveynleri

Çocukluk çağı

Açıklama:

Bireyin kendi kişiliğini anlamlandırması, motive edici bireysel amaçlar oluşturmasına ve birey- sel gelişim sürecinde hem kendine hem de topluma yararlı olacak sonuçlara ulaşmasına yardımcı olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Günlük konuşmada kişilik kavranı nasıl tanımlanmaktadır?

Çevresine olan eşsiz uyumu

Kişinin davranış eğilimleri

Çevredeki imajı

Bireyin tutumları

Bireyin tercihleri

Açıklama:

Günlük konuşmada kişilik genellikle kişinin çevredeki imajını ifade etmek için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin özellikleri arasında yer almamaktadır?

Kişilik, doğuştan getirilen ve sonradan kazanılan özelliklerden oluşur

Kişilik, sosyal ortam içinde sergilenen davranışların toplamıdır

Kişilik, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur

Kişilik, bedensel ve zihinsel özelliklerin toplamından oluşur

Kişinin mizacı zaman içinde oluşmaktadır

Açıklama:

• Kişilik, doğuştan getirilen ve sonradan kazanılan özelliklerden oluşur.
• Kişilik, sosyal ortam içinde sergilenen davranışların toplamıdır.
• Kişilik, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur.
• Kişilik, bedensel ve zihinsel özelliklerin toplamından oluşur.
• Davranışların toplamından oluşan kişilik, aynı zamanda davranışlara da yön verir ve idare eder.
• Her kişilikte doğuştan getirilen bir mizaç vardır ve bu mizaç kişiliğin vazgeçilmez bir özelliğini oluşturur.
• Kişilik, bireysel dengenin oluşturduğu bir bütündür.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Kişilik kavramının Latince kökeni olan Persona sözcüğünün çıkıç
ş noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Tiyatro oyunlarında aktörlerin taktıkları maske

Tiyatro oyunlarında aktörlerin giydikleri pelerin

Eski Yunan'da yayınlanan gazete

Roma İmparatorluğu'nda duvar yazılarına verilen isim

Roma İmparatorluğu'nda kullanılan bir tür şal

Açıklama:

Kişilik sözcüğünün kökeni, Latince bir tiyatro oyununda aktörler tarafından kullanılan maskeleri ifade eden, persona sözcüğüne dayanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Bireylerin kendi davranışları üzerinde kontrol sahibi olduklarını ve davranışların altında yatan nedenleri anlayabileceklerini ileri süren felsefi yaklaşım aşağıdaki,lerden hangisidir?

Katılıma karşı çevre

Tekilliğe karşı tümellik

Proaktifliğe karşı tepkisellik

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

İyimserliğe karşı kötümserlik

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 67

İnsan davranışlarının basit bir şekilde dışarıdan gelen uyarıcılara verilen tepkilerden ibaret olduğunu düşünürken diğerleri ise davranışın, bireylerin içsel yapısından kaynaklandığını düşünen felsefi yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Kalıtıma karşı çevre

Tekilliğe karşı tümellik

İyimserliğe karşı kötümserlik

Proaktifliğe karşı tepkisellik

Açıklama:

Proaktifliğe karşı tepkisellik: Bazı kuramcılar, insan davranışlarının basit bir şekilde dışarıdan gelen uyarıcılara verilen tepkilerden ibaret olduğunu düşünürken diğerleri ise davranışın, bireylerin içsel yapısından kaynaklandığını düşünmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Genellikle 3-6 yaş arasını kapsayan psiko-seksüel evre aşağıdakilerden hangisidir?

Oral evre

Anal evre

Gizil evre

Fallik evre

Genital evre

Açıklama:

Fallik Evre: Bu evre genellikle 3-6 yaş arasını kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Freud’a göre, çocuğun cinsel gelişiminde durmanın meydana geldiği, dış dünyayla ilişkilerini arttırdığı, okul yaşamı ve arkadaş edinme gibi görevleri ön plana çıktığı evre aşağıdakilerden hangisidir?

Gizil evre

Oral evre

Anal evre

Fallik evre

Genital evre

Açıklama:

Gizil Evre: Bu evre, genellikle 6 yaşından ergenliğe kadar devam eden süreci kap- samaktadır. Freud’a göre bu evrede, çocuğun cinsel gelişiminde durma meydana gelir. Dış dünyayla ilişkilerin artması, okul yaşamı ve arkadaş edinme gibi görevler ön plana çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Öğrenme sürecinin, başkalarının davranışlarını gözlemleme ve bu davranışların sonuçlarına dikkat etme sürecinde gerçekleştiğine değinen kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Burhus F. Skinner

Sigmund Freud

Irvwing Yalom

Carl Gustav Jung

Albert Bandura

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 71

"Allport’a göre kişilik, bireyin içsel yapısında yer alan, bireyin duygu ve düşüncelerini yönlendiren bir gerçek iken; Rogers’a göre bireyin deneyimleri ile şekillenen örgütlenmiş kendilik algısıdır. Skinner’a göre insanların davranışlarını anlamak için kişilik veya benlik kavramını kullanmaya gerek yoktur. Freud ise kişiliği, bilinçaltı, örtük ve bilinmeyen bir olgu olarak nitelendirmektedir".
Yukarıda verilen metinde her kuramcının kişilik kavramını farklı yorumladığı görülmektedir. Alanyazında da araştırmacıların üzerinde uzlaşmış oldukları bir kişilik tanımı olmamasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Kuramların tarihsel süreçte değişkenlik göstermesi.

Kuramcıların farklı coğrafi bölgelerden olması.

Farklı terapötik yönelimler ile konunun ele alınması.

Kişiliğin çok sayıda özellikten meydana gelen karmaşık bir bütün olması.

Kişiliğin değiştirilebilir ve geliştirilebilir olması.

Açıklama:

Günlük konuşmada kişilik genellikle kişinin çevredeki imajını ifade etmek için kullanılır. Oysa ki kişilik, kişinin çevresine olan eşsiz uyumunu ve bireyin davranış eğilimlerini içeren oldukça geniş ve kapsamlı bir kavramdır. Karakter, duygular, güdüler, değerler, amaçlar ve algılama şeklinin tamamı bireylerin kişilik yapısını oluşturmaktadır. Kişiliğin bu denli kapsayıcı bir kavram olması hem kişiliğin farklı şekillerde tanımlanmasına hem de kişiliğin doğasını anlamaya yönelik çok sayıda kuram ve teorinin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Her bir kuram insan gelişiminin farklı bir odak noktasından yola çıkarak, kişilik gelişimini diğer alanlarla da ilişkilendirecek şekilde açıklamaya çalışmaktadır. Bu nedenle kişiliğe ilişkin tek bir tanım yapmak olanaklı görünmemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Günümüzde kişilik yerine; karakter ifadesi kullanılmakta ve bu iki kavram birbiri ile sıklıkla karıştırılmaktadır. İki kavramı birbirinden ayıran özellik aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Karakter, kişiliğin ahlaki yönünü oluşturan, ahlaksal özellikleri ifade eder.

Karakter, kişiliğin duygusal denge durumunu ifade eder.

Karakter, kişiliğin devinimsel denge durumunu ifade eder.

Karakter, kişiliğin fiziksel durumunu ifade eder.

Karakter, kişiliğin ruhsal durumunu ifade eder.

Açıklama:

Kişiliğin çok sayıda özellikten meydana gelen karmaşık bir bütün olması, kişiliğin zaman zaman bazı kavramlarla karıştırılmasına neden olmaktadır. Çoğu zaman kişilik yerine karakter, mizaç veya yetenek gibi kavramlar kullanılabilmektedir. Kişilik kavramını netleştirmek adına kişilik ile benzer kavramlar arasındaki ilişkileri incelemek gerekmektedir. Kişilik ile en fazla eş değer olarak görülen kavram karakterdir. Karakter kavramının kişilikten en önemli farkı, karakterin kişiliğin ahlaki yönünü oluşturması ve ahlaksal özellikleri anlatmak için kullanılmasıdır. Davranışlarını toplumda değer verilen ahlak kurallarına uygun olarak yönetebilen, sosyal değerler sistemini benimsemiş kişilere karakterli denmektedir.
Mizaç (huy), bir insanın duygusal ve devinimsel hayatının özelliklerinin tümü olarak kabul edilmektedir. Mizaç da karakter gibi kişiliğin bütününü değil, ancak bir kısmını oluşturur.
Hem bireyin kişiliğinin oluşmasında hem de kişiliğinin biçimlenmesinde önemli rol oynayan yetenek kavramı ise zihinsel ve bedensel olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

"Bazı kuramcılar, her bireyin kendine özgü ve benzersiz olduğunu düşünürken diğerleri insanların temelde oldukça benzer özelliklere sahip olduklarına inanmaktadır". Bu iki zıt görüş ve felsefi varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Kalıtıma karşı çevre

Tekilliğe karşı tümellik

Proaktifliğe karşı tepkisellik

İyimserliğe karşı kötümserlik

Açıklama:

Tekilliğe karşı tümellik: Bazı kuramcılar, her bireyin kendine özgü ve benzersiz olduğunu düşünürken diğerleri insanların temelde oldukça benzer özelliklere sahip olduklarına inanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Freud'un Psikanalitik Kuramına göre aşağıda verilen özelliklerden hangisi yanlıştır?

Zihinsel yapı; bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışı olmak üzere üç bölümden oluşur.

Bilinçdışı güçleri ve dürtüleri ortaya çıkarmak için kullanılabilecek üç teknik; serbest çağrışım, rüya analizi ve dil sürçmeleridir.

Kişilik; id, ego ve süperego olmak üzere birbirini etkileyen üç birimden oluşur.

İd, insan varlığının çekirdeğini oluşturmakta ve insanın temel güdülerini, ihtiyaçlarını ve arzularını temsil etmektedir.

Süperego, kişiliğin mantıksal yönünü temsil; id'in arzularının gerçekçi bir şekilde ifade edilmesine ve doyurulmasına aracılık eder.

Açıklama:

İd, insan varlığının çekirdeğini oluşturmakta ve insanın temel güdülerini, ihtiyaçlarını ve arzularını temsil etmektedir. İd, kişiliğin ilkel yönüne vurgu yapmaktadır ve tamamen bilinçdışı düzeyde işlev göstermektedir. İdin tek motivasyon kaynağı, içgüdüsel arzuların boşaltımı yoluyla gerilimden kurtularak haz elde etmektir. İd haz ilkesine göre hareket eder, doyurulmamış arzuların yarattığı psikolojik gerilimden kurtulmayı hedefler.
Ego, kişiliğin mantıksal yönünü temsil etmektedir. İdin arzularının gerçekçi bir şekilde ifade edilmesine ve doyurulmasına aracılık eder. Gerçekçi olma, hazları geciktirme, problem çözme ve kendini koruma şeklindeki zihinsel ve algısal becerileri, gerçekle hayal dünyası arasındaki farkın ayırt edilmesini sağlar. Ego geliştikçe bireyler, idin mantıksız isteklerini kontrol etmeyi öğrenirler.
Süperego, kişiliğin, çevreyle etkileşim ve toplumsal yaşama uyum sürecinde en son gelişen kısmını oluşturmaktadır. Süperegonun gelişmesinde ödül ve ceza sisteminin önemli etkileri bulunmaktadır. Toplumsal yaşam içerisinde bireyin davranışlarından dolayı kendini suçlu hissetmesinin altında süperegonun baskısı yer almaktadır. Süperego, sosyal değerlerin benimsenmesine aracılık eden kişilik yapısını temsil eder ancak süperegonun fazla gelişmesi, bireyin gereğinden fazla suçluluk duygusu hissetmesine ve davranışlarını baskılamasına neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Bir iş yerinde muhasebeci olarak çalışan ve inatçılığı ile tanınan Can Bey, evinde olduğu gibi iş yerinde de aşırı titiz davranmakta; başta trafik olmak üzere her türlü ortamda kurallara aşırı bağımlı halde yaşamaktadır. Can Bey, Freud'un Psikoseksüel Gelişim Kuramı evrelerinden hangisine takılı kaldığı söylenebilir?

Oral Evre

Anal Evre

Fallik Evre

Gizil Evre

Genital Evre

Açıklama:

Anal Evre: Anal evredeki temel haz kaynağı ve potansiyel çatışma kaynağı, anüstür. Bu evrede yerine getirilmesi gereken temel gelişim görevi, tuvalet eğitimidir. Tuvalet eğitiminin kazandırılması sürecinde fazla baskıcı veya esnek davranılması bireyin gelecekteki kişiliğinin şekillenmesinde önemli etkilere sahip olmaktadır. Baskıcı ve cezalandırıcı tutumlar çocuğun özgüven gelişimini engellemektedir. Tuvalet eğitimi, çocuk için çevrenin kendisinden neler beklediğini fark etmeye başladığı, ilk sosyalleşme süreci olarak görülmektedir. Bu döneme takılan bireyler; dar görüşlü, aşırı titiz, inatçı, bağnaz olabilmektedir. Anal karakterli kişiler ayrıca kurallara aşırı bağımlı ve edilgendir

Doğru Cevap: B

Soru 76

5 yaşında ana okuluna başlayan Berk; kıyafetlerini giyip çıkarma, tek başına yemek yeme, tuvalete gitme gibi ihtiyaçlarını öğretmenlerinin yardımı olmadan gerçekleştirememektedir. Berk, Erikson'un Psikososyal Gelişim Kuramına göre hangi evrede sıkıntı yaşamıştır?

Temel Güvene Karşı Güvensizlik

Özerkliğe Karşı Utanç ve Şüphe

Girişimciliğe Karşı Suçluluk

Başarıya Karşı Yetersizlik

Yakınlığa Karşı Yalıtılmışlık

Açıklama:

Özerkliğe Karşı Utanç ve Şüphe: Bu evrede, çocuklar yemek yemek ve giyinmek gibi öz bakım gereklilikleri konusunda özerk olmayı öğrenmelidir. Bu evrede başarısız olan çocuklar kendi yeterliklerinden şüphe duyar ve utangaç olurlar. Ebeveynler, bu evrede sosyal çevrenin temel aracılarıdırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Albert Bandura, sosyal-bilişsel kişilik kuramını hangi ilke üzerinden açıklamaya çalışmıştır?

Edimsel Koşullanma İlkesi

İpotekli Kimlik Statüsü İlkesi

Pekiştirilmiş Davranış İlkesi

Karşılıklı Determinizm İlkesi

Var Olan Potansiyelin Değerlendirilmesi İlkesi

Açıklama:

Bandura’nın kişilik kuramı, karşılıklı determinizm ilkesi üzerinde durmaktadır. Karşılıklı determinizm ilkesine göre; davranışın dışsal belirleyicileri (ödüllendirme ve cezalandırma gibi) ile içsel belirleyicileri (inançlar, düşünceler ve beklentiler gibi) davranışı ortaya çıkarma sürecinde birbirleriyle etkileşim halindedir. Bu durum kişiliğin oluşumunda bilişsel etkenlere vurgu yapmaktadır. Bandura, bireylerin kendi davranışları üzerinde belli ölçüde bir kontrol gücüne sahip olduğuna değinmektedir. Başlangıçta dışsal uyaranlara bağlı olarak gelişen davranışlar, bireylerin hayal kurma, farklı seçenekler üretme, benzer davranışların sonuçlarını tahmin etme ve hedefler belirleme gibi kendi bilişsel düzenlemeleri ile farklılaşabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi; kişilik kavramına bakış ve yorumlama açısından Erikson’un, Freud’un açıklamalarından farklılaştığı noktalardan biridir?

Çocukların ebeveynlerinden aldıkları biyolojik itkilerin etkisi altında olması

Çevreye uyumun pasif olması

Cinsel dürtülere ağırlık verilmesi

Ego'ya vurgu yapılması

İd'e vurgu yapılması

Açıklama:

Erikson’un kişilik gelişimi kuramını, Freud’un kuramından ayıran iki temel farklılık bulunmaktadır. Bu farklılıklardan ilki, Erikson’un kuramında çocukların, çevrelerine uyum sağlamak konusunda daha etkin kabul edilmeleri ile ilgilidir. Freud’un kuramında çocukların, ebeveynlerinden aldıkları biyolojik itkilerin etkisi altında hareket ettikleri kabul edilmektedir. Yaşamın her evresinde, bireyin, sosyal çevreye başarılı bir şekilde uyum sağlama ve normal gelişimini sürdürme çabasında olduğuna değinen Erikson, bu süreçte “ego”nun etkinliğine vurgu yapmıştır. Erikson ile Freud’un kuramları arasındaki ikinci önemli farklılık ise Erikson’un cinsel dürtülere daha az odaklanıp kültürel etkilere daha çok önem vermesiyle ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

I-Barınma ve Isınma
II-Sevdiği mesleğini yeni ülkede de icra edebilme
III-Yemek yeme, Temizlenme ve Uyuma
IV-Saygı gördüğünü hissetme
V-Sevilme ve değer gördüğünü hissetme
Suriye'deki iç savaştan kaçıp ülkemize sığınan bir aile için, Abraham Maslow'un gereksinimler hiyerarşisi piramiti düşünüldüğünde, bu ailenin biyolojik ve psikolojik gereksinimleri için doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

I-V-IV-II-III

II-III-V-IV-I

III-I-V-IV-II

IV-I-III-II-V

III-V-I-IV-II

Açıklama:

Abraham Maslow biyolojik ve psikolojik gereksinimleri hiyerarşik olarak basamaklandırmıştır. Maslow’un gereksinimler hiyerarşisine göre; insan gereksinimleri fizyolojik gereksinimlerden başlayarak, güvenlik gereksinimi, ait olma ve sevgi gereksinimi, saygı gereksinimi ve son olarak da kendini gerçekleştirme gereksinimi şeklinde sıralanmaktadır. Bir düzeydeki gereksinim bir üst düzeydeki gereksinimin öncülü olarak görülmektedir. En üst düzeyde yer alan kendini gerçekleştirme gereksinimi ancak daha alt düzey gereksinimler karşılandığında giderilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdaki seçeneklerde, kişiliği etkileyen faktörlerden aile ile ilgili başlıklar ve özellikleri verilmiştir. Hangi seçenek yanlış ya da eksik bilgi içermektedir?

Eşitlikçi ve Demokratik Anne-Baba Tutumunda; başarısızlıklar cezalandırılır; başarılar ödüllendirilir.

Aşırı Koruyucu ve Müdahaleci Anne-Baba Tutumunda; çocuğa kendi kararlarını alması için yeterli zemin hazırlanmaz.

Aşırı Otoriter ve Baskıcı Anne-Baba Tutumunda; ebeveynler çocuğun davranışlarını şekillendirmeye ve kontrol etmeye çalışır.

İlgisiz Anne-Baba Tutumunda; çocukları yönlendirme, kontrol ve disiplin söz konusu değildir.

Eşitlikçi ve Demokratik Anne-Baba Tutumunda; çocuğa karşılıksız sevgi gösterilir.

Açıklama:

Eşitlikçi ve Demokratik Anne-Baba Tutumunda;
• Çocuğun özgür şekilde gelişmesine, yeteneklerini en üst seviyeye çıkarmasına ve kendini gerçekleştirmesine izin verilir, bunun için yardımlarda bulunulur.
• Çocuğa karşılıksız bir sevgi gösterilir.
• Çocuğa aile içinde eşit haklar tanınır. Fikirlerini açıkça ifade etmesi desteklenir ve bu konuda cesaretlendirilir.
• Katı kurallar koyulmaz, gerektiğinde esnek davranılır.
• Anne ve baba çocuğa karşı davranışlarında ortak bir tutum sergiler.
• Çocuklar küçük yaştan itibaren sorumluluk almaya hazır hale getirilir.
• Başarısızlıkları cezalandırmak yerine başarılar ödüllendirilir.
• İstenen davranışın kazandırılması veya istenmeyen davranışların azaltılması için kanıt göstererek inandırma, mahrum bırakma gibi disiplin yöntemlerinden yararlanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi kişiliği bilinçaltı, örtük ve bilinmeyen bir olgu olarak nitelendirmektedir?

Skinner

Freud

Rogers

Bandura

Maslow

Açıklama:

Freud kişiliği, bilinçaltı, örtük ve bilinmeyen bir olgu olarak nitelendirmektedir (Engler, 2009, s.2).

Doğru Cevap: B

Soru 82

I. İnsanın kişiliğini etkileyen çok sayıda etmenin bulunması
II. İnsan kişiliğinin karmaşık ve farklılık gösteren yapısı
III. Kişilik ile ilgili farklı alanların konuyu farklı bakış açılarının olması
IV. Kişiliğin gelişim evrelerinin tanımlanmasının zor olması
Yukarıdakilerden hangileri kişilik kuramlarının çok sayıda ve çeşitli olmasının sebepleri arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Kişilik kavramının alanyazında kabul gören tek bir tanımından söz etmek oldukça güçtür. Bu durumun temel nedenleri olarak; kişilik ile ilgili olan sanat, psikoloji, felsefe, politika veya din gibi birbirinden farklı alanların konuyu farklı bakış açıları ile ele alması ve kişilik kuramcılarının her birinin bu kavramı kendi anlayışları ile ifade etmiş olmalarıdır. Bununla birlikte, insanların gelişim sürecinde etkisi bulunan sosyal, kültürel ve biyolojik etmenler ve bunlar arasındaki karşılıklı etkileşimler, bir yandan bireylerin birbirine benzer özelliklerini şekillendirirken diğer yandan bireyleri birbirinden ayıran kişilik özelliklerinin oluşumuna etki etmektedir. İnsanın kişiliğini etkileyen çok sayıda etmenin bulunması ile insan kişiliğinin karmaşık ve farklılık gösteren yapısı, bu olgunun tek bir kuramsal çerçeve içerisinde tutarlı bir şekilde ortaya konulmasını olanaksızlaştırmıştır. Bu durum, kişilik olgusunu tanımlamaya, kişiliğin nasıl ortaya çıktığını, geliştiğini ve ne tür işlevlere sahip olduğunu anlamaya yardımcı olacak çok sayıda bakış açısının gelişmesine neden olmuştur

Doğru Cevap: D

Soru 83

I. İlk yaşlardan itibaren yaşantılar yoluyla birtakım değer yargılarının benimsenmesi ile gelişir.
II. Kişiliğin ahlaki yönünü oluşturması ve ahlaksal özellikleri anlatmak için kullanılan bir kavramdır.
III. Karakter, sosyal çevrenin etkisinden daha çok kalıtım yolu ile oluşur.
Karakter ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kişilik ile en fazla eş değer olarak görülen kavram karakterdir. Karakter kavramının kişilikten en önemli farkı, karakterin kişiliğin ahlaki yönünü oluşturması ve ahlaksal özellikleri anlatmak için kullanılmasıdır. Davranışlarını toplumda değer verilen ahlak kurallarına uygun olarak yönetebilen, sosyal değerler sistemini benimsemiş kişilere karakterli denmektedir. Karakter, ilk yaşlardan itibaren sosyal yaşantılar yoluyla birtakım değer yargılarının benimsenmesi ile gelişir. Dolayısıyla karakter, kalıtımdan çok sosyal çevrenin etkisi ile oluşur.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Kişiliğin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Kişilik, bireysel dengenin oluşturduğu bir bütündür.

Kişilik, sosyal ortam içinde sergilenen davranışların toplamıdır.

Kişilik yalnızca sonradan kazanılan özelliklerden oluşur.

Kişilik, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur.

Kişilik, bedensel ve zihinsel özelliklerin toplamından oluşur.

Açıklama:

Kişiliğin oluşmasında yalnızca sonradan kazanılan özellikler değil doğuştan getirilen özelliklerde etkilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

İnsanın zihinsel yapısının bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışı olmak üzere üç bölümden oluştuğunu savunan kişilik kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilişsel kuram

Psikanalitik kuram

Psikososyal kuram

Hümanist kuram

Davranışçı kuram

Açıklama:

İnsanın zihinsel yapısının bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışı olmak üzere üç bölümden oluştuğunu savunan kişilik kuramı psikanalitik gelişim Kuramıdır

Doğru Cevap: B

Soru 86

I. Gerçekle hayal dünyası arasındaki farkın ayırt edilmesini sağlar.
II. İnsanın temel güdülerinin, ihtiyaçlarının ve arzularının temsil eder.
III. Problem çözme ve kendini koruma şeklindeki zihinsel ve algısal becerileri içerir.
Ego ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ego, kişiliğin mantıksal yönünü temsil etmektedir. İdin arzularının gerçekçi
bir şekilde ifade edilmesine ve doyurulmasına aracılık eder. Gerçekçi olma, hazları-geciktirme, problem çözme ve kendini koruma şeklindeki zihinsel ve algısal becerileri, gerçekle
hayal dünyası arasındaki farkın ayırt edilmesini sağlar

Doğru Cevap: D

Soru 87

Kişilik gelişiminin sekiz evreden oluşan ve yaşam boyu devam eden bir süreç olduğuna vurgu yapan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Hümanist kuram

Psikanalitik kuram

Psikososyal kuram

Davranışçı kuram

Bilişsel kuram

Açıklama:

Erikson’un psikososyal gelişim kuramında, kişilik gelişiminin sekiz evreden oluşan ve
yaşam boyu devam eden bir süreç olduğuna dikkat çekilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Davranışın ödüllendirme ve cezalandırma gibi dışsal belirleyicileri ile inançlar, düşünceler ve beklentiler gibi içsel belirleyicilerinin davranışı ortaya çıkarma sürecinde birbirleriyle etkileşim halinde olduğunu ifade eden kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Abraham Maslow

Carl Rogers

Sigmound Freud

Albert Bandura

Erik Erikson

Açıklama:

Bandura’nın kişilik kuramı, karşılıklı determinizm ilkesi üzerinde durmaktadr. Karşılıklı determinizm ilkesine göre; davranışın dışsal belirleyicileri (ödüllendirme ve cezalandırma gibi) ile içsel belirleyicileri (inançlar, düşünceler ve beklentiler gibi) davranışı ortaya çıkarma
sürecinde birbirleriyle etkileşim halindedir. Bu durum kişiliğin oluşumunda bilişsel etkenlere vurgu yapmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Humanist kuramlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Duygusal deneyimleri de içeren öznel deneyimlere değer verir

İnsanın kendi yaşamından elde ettiği çıktılardan sorumlu olduğunu vurgular

Bireyin kendi davranışları ve kişiliği üzerinde kendi kontrolünü merkeze alır

Bireyin bilinçdışı güçler ve geçmiş deneyimler ile şekillenen edilgen doğasına vurgu yapar

Bireyin içinde bulunduğu zamanda kendisini ve çevresini nasıl algıladığını önemser

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 90

Bir insanın duygusal ve devinimsel hayatının özelliklerinin tümü olarak kabul edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Karakter

Kişilik

Yetenek

Ahlak

Mizaç

Açıklama:

Mizaç (huy), bir insanın duygusal ve devinimsel hayatının özelliklerinin tümü olarak kabul edilmektedir. Mizaç da karakter gibi kişiliğin bütününü değil, ancak bir kısmını oluşturur. Mizaç, duygusal denge durumunun özellikleri olarak tanımlanabilir

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin özelliklerinden değildir?

Kişilik sonradan kazanılan özelliklerden oluşur.

Kişilik, sosyal ortam içinde sergilenen davranışların toplamıdır.

Kişilik, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur.

Kişilik, bedensel ve zihinsel özelliklerin toplamından oluşur.

Kişilik, bireysel dengenin oluşturduğu bir bütündür.

Açıklama:

Kişiliğin özellikleri şu şekilde özetlenebilir: Kişilik, doğuştan getirilen ve sonradan kazanılan özelliklerden oluşur. • Kişilik, sosyal ortam içinde sergilenen davranışların toplamıdır. • Kişilik, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur. • Kişilik, bedensel ve zihinsel özelliklerin toplamından oluşur. • Davranışların toplamından oluşan kişilik, aynı zamanda davranışlara da yön verir ve idare eder. • Her kişilikte doğuştan getirilen bir mizaç vardır ve bu mizaç kişiliğin vazgeçilmez bir özelliğini oluşturur. • Kişilik, bireysel dengenin oluşturduğu bir bütündür.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi egonun özelliklerindendir?

İnsan varlığının çekirdeğini oluşturmaktadır.

İnsanın temel güdülerini, ihtiyaçlarını ve arzularını temsil etmektedir.

Kişiliğin, çevreyle etkileşim ve toplumsal yaşama uyum sürecinde en son gelişen kısmını oluşturmaktadır.

Haz ilkesine göre hareket eder.

Kişiliğin mantıksal yönünü temsil etmektedir.

Açıklama:

İnsan varlığının çekirdeğini oluşturmakta ve insanın temel güdülerini, ihtiyaçlarını ve arzularını temsil etmektedir (Engler, 2009, s.46). İd, kişiliğin ilkel yönüne vurgu yapmaktadır ve tamamen bilinçdışı düzeyde işlev göstermektedir (Hurrellmann, 1988, s.13). İdin tek motivasyon kaynağı, içgüdüsel arzuların boşaltımı yoluyla gerilimden kurtularak haz elde etmektir. İd haz ilkesine göre hareket eder, doyurulmamış arzuların yarattığı psikolojik gerilimden kurtulmayı hedefler (İnanç ve Yerlikaya, 2009, s.21). Ego, kişiliğin mantıksal yönünü temsil etmektedir. İdin arzularının gerçekçi bir şekilde ifade edilmesine ve doyurulmasına aracılık eder. Gerçekçi olma, hazları-geciktirme, problem çözme ve kendini koruma şeklindeki zihinsel ve algısal becerileri, gerçekle hayal dünyası arasındaki farkın ayırt edilmesini sağlar (Engler, 2009, s.47; Ewen, 2003, s.19). Ego geliştikçe bireyler, idin mantıksız isteklerini kontrol etmeyi öğrenirler (Shaffer, 2009, s.39). Süperego, kişiliğin, çevreyle etkileşim ve toplumsal yaşama uyum sürecinde en son gelişen kısmını oluşturmaktadır (İnanç ve Yerlikaya, 2009, s.23). Süperegonun gelişmesinde ödül ve ceza sisteminin önemli etkileri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Freud’a göre cinsel kimlik ve kişilik gelişimi hangi dönemde atılmaktadır?

Oral Evre

Anal Evre

Fallik Evre

Gizil Evre

Genital Evre

Açıklama:

Fallik Evre: Bu evre genellikle 3-6 yaş arasını kapsamaktadır. Fallik evredeki haz ve çatışma kaynağı, genital organlardır. Freud’a göre bu dönem kişilik gelişimi açısından oldukça özel bir öneme sahiptir. Cinsel kimliğin ve kişilik gelişiminin temelleri bu dönemde atılmaktadır. Bu dönemde kız çocuklar babaya, erkek çocuklar anneye ilgi duyarlar. Bu durum kızlarda ‘elektra karmaşası’na, erkeklerde ‘oedipus karmaşası’na neden olur. Ayrıca hemcinsleri olan anne-babayı model alırlar, bu model alma durumu kişiliğin cinsellik dışındaki unsurlarına da çoğu zaman genellenmektedir. Fallik döneme takılan bireylerde; saldırganlık, yıkıcılık, hoşnutsuzluk, mutsuzluk gibi kişilik özellikleri görülür.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Erikson’un psikososyal gelişim kuramının evrelerinden olan “Özerkliğe Karşı Utanç ve Şüphe” evresinin yaş aralığı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

0-1 Yaş

1-3 Yaş

3-6 Yaş

6-12 Yaş

12-20 Yaş

Açıklama:

1-3 Yaş Özerkliğe Karşı Utanç ve Şüphe: Bu evrede, çocuklar yemek yemek ve giyinmek gibi öz bakım gereklilikleri konusunda özerk olmayı öğrenmelidir. Bu evrede başarısız olan çocuklar kendi yeterliklerinden şüphe duyar ve utangaç olurlar. Ebeveynler, bu evrede sosyal çevrenin temel aracılarıdırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Hümanist kuramların ayırt edici özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Hümanist kuramlar, insan deneyimlerinin ve gelişiminin daha yüksek, daha gelişmiş ve daha sağlıklı yönlerine odaklanmaktadır.

Hümanist kuramlar, duygusal deneyimleri de içeren öznel deneyimlere değer vermektedir.

Hümanist kuramlar, insanın, içinde bulunduğu şartların değiştirilerek, uygun hale getirilmesi sonucunda, arzu edildiği gibi kendini gerçekleştirme yönünde ilerleyeceğini savunurlar.

Hümanist kuramcılar, insanın kendi yaşamından elde ettiği çıktılardan sorumlu olmadığını vurgulamaktadır.

Hümanist kuramcılar, şimdi ve burada yaklaşımıyla kişinin içinde bulunduğu zamanda kendisini ve çevresini nasıl algıladığını önemsemektedir.

Açıklama:

İnsan gelişiminin değerine vurgu yapan hümanist kuramların ayırt edici özellikleri şu şekilde sıralanabilir (Cloninger, 2009, s.395-396): • Hümanist kuramlar, insan deneyimlerinin ve gelişiminin daha yüksek, daha gelişmiş ve daha sağlıklı yönlerine odaklanmaktadır. Bunlara yaratıcılık ve hoşgörü gibi örnekler verilebilir. • Hümanist kuramlar, duygusal deneyimleri de içeren öznel deneyimlere değer vermektedir. Bu aynı zamanda fenomonolojik bakış açısını da ifade etmektedir. • Hümanist kuramcılar, geçmiş ve gelecekten çok şimdi ve burada yaklaşımıyla kişinin içinde bulunduğu zamanda kendisini ve çevresini nasıl algıladığını önemsemektedir. Hümanist kuramcılar, insanın kendi yaşamından elde ettiği çıktılardan sorumlu olduğunu vurgulamaktadır. • Hümanist kuramlar, insanın, içinde bulunduğu şartların değiştirilerek, uygun hale getirilmesi sonucunda, arzu edildiği gibi kendini gerçekleştirme yönünde ilerleyeceğini savunurlar.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Kuramında, karşılıklı determinizm ilkesi üzerinde duran kuramcı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Erik Erikson

Sigmound Freud

Carl Rogers

Abraham Maslow

Albert Bandura

Açıklama:

Bandura’nın kişilik kuramı, karşılıklı determinizm ilkesi üzerinde durmaktadır. Karşılıklı determinizm ilkesine göre; davranışın dışsal belirleyicileri (ödüllendirme ve cezalandırma gibi) ile içsel belirleyicileri (inançlar, düşünceler ve beklentiler gibi) davranışı ortaya çıkarma sürecinde birbirleriyle etkileşim halindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 97

I. Anne ve baba çocuğa karşı davranışlarında ortak bir tutum sergiler. II. Çocuğa kendi kararlarını alması için yeterli zemin hazırlanmaz. III. Çocuklar küçük yaştan itibaren sorumluluk almaya hazır hale getirilir. IV. Başarısızlıkları cezalandırmak yerine başarılar ödüllendirilir. V. Çocuk anne ve babanın sözlerinin koşulsuz doğru olduğuna inandırılır. Yukarıdaki tutum ve davranışlardan hangileri eşitlikçi ve demokratik anne-baba tutumudur?

I, II, III

I, II, IV

II, IV, V

I, III, IV

III, IV, V

Açıklama:

Demokratik anne-baba tutumuna sahip anne babaların sergiledikleri tutum ve davranışlar şöyle özetlenebilir (Kulaksızoğlu, 2011, s.118): • Çocuğun özgür şekilde gelişmesine, yeteneklerini en üst seviyeye çıkarmasına ve kendini gerçekleştirmesine izin verilir, bunun için yardımlarda bulunulur. • Çocuğa karşılıksız bir sevgi gösterilir. • Çocuğa aile içinde eşit haklar tanınır. Fikirlerini açıkça ifade etmesi desteklenir ve bu konuda cesaretlendirilir. • Katı kurallar koyulmaz, gerektiğinde esnek davranılır. • Anne ve baba çocuğa karşı davranışlarında ortak bir tutum sergiler. • Çocuklar küçük yaştan itibaren sorumluluk almaya hazır hale getirilir. • Başarısızlıkları cezalandırmak yerine başarılar ödüllendirilir. • İstenen davranışın kazandırılması veya istenmeyen davranışların azaltılması için kanıt göstererek inandırma, mahrum bırakma gibi disiplin yöntemlerinden yararlanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 98

I. Çocuğa aile içinde sürekli himayeye muhtaç gibi davranılır.
II. Anne baba genellikle çocuk adına kararlar alır.
III. Çocuklar küçük yaştan itibaren sorumluluk almaya hazır hale getirilir.
IV. Çocuğa yaşına uygun kuralları öğrenmesi için uygun eğitim verilmez.
V. Çocuk anne ve babanın sözlerinin koşulsuz doğru olduğuna inandırılır.
Yukarıdaki tutum ve davranışlardan hangileri aşırı koruyucu ve müdahaleci anne-baba tutumudur?

I, II, IV

I, II, V

II, III, V

I, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Aşırı koruyucu ve müdahaleci olan anne-babaların sergiledikleri tutum ve davranışlar şöyle sıralanabilir (Kulaksızoğlu, 2011, s.120): • Çocuğa aile içinde sürekli himayeye muhtaç gibi davranılır. • Çocuğa kendi kararlarını alması için yeterli zemin hazırlanmaz. • Anne baba genellikle çocuk adına kararlar alır. • Çocuğa çok az sorumluluk verilir. • Çocuğa yaşına uygun kuralları öğrenmesi için uygun eğitim verilmez. • Çocuğun gençliğinde bağımsız bir birey olabilmesi için gerekli şartlar oluşmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 99

I. Çocuğa aile içinde sürekli himayeye muhtaç gibi davranılır.
II. Çocuğun maddi ve manevi ihtiyaçlarına karşı duyarsızdırlar.
III. Kontrol ve disiplin söz konusu değildir.
IV. Çocukların hiçbir davranışı sınırlandırılmaz.
V. Çocuk anne ve babanın sözlerinin koşulsuz doğru olduğuna inandırılır.
Yukarıdaki tutum ve davranışlardan hangileri ilgisiz anne-baba tutumudur?.

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

II, III, V

I, III, IV

Açıklama:

İlgisiz Anne-Baba Tutumu İlgisiz anne-baba tutumu, çocuğa karşı ilgisiz, çocuğun maddi ve manevi ihtiyaçlarına karşı duyarsız, sevgi ve şefkati yetersiz, kontrolü gevşek bir anne-baba tutumunu ifade etmektedir. İlgisiz ailelerde çocukları yönlendirme, kontrol ve disiplin söz konusu değildir. Çocukların tamamı ile kendi haline bırakıldığı ilgisiz tutumda, çocukların hiçbir davranışı sınırlandırılmaz.

Doğru Cevap: B

Soru 100

I. Çocuğun istenmeyen davranışları cezalandırılır.
II. Çocuğa yaşına uygun kuralları öğrenmesi için uygun eğitim verilmez.
III. Kontrol ve disiplin söz konusu değildir.
IV. Öfke ve kızgınlık duyguları açık biçimde ifade edilmez.
V. Çocuk anne ve babanın sözlerinin koşulsuz doğru olduğuna inandırılır.
Yukarıdaki tutum ve davranışlardan hangileri aşırıcı otoriter ve baskıcı anne- baba tutumudur?

II, III, IV

II, III, V

III, IV, V

I, II, III

I, IV, V

Açıklama:

Aşırı Otoriter ve Baskıcı Anne-Baba Tutumu
• Anne baba çocuğun davranışlarını şekillendirmeye ve kontrol etmeye çalışır. • Çocuk anne ve babanın sözlerinin koşulsuz doğru olduğuna inandırılır. • Çocuğun istenmeyen davranışları cezalandırılır. • Ailede iletişim tek yönlüdür. • Çocuğun doğal öğrenme güdüsünden kaynaklanan merak dürtüsü ve doğal hareketliliği bastırılır. • Çocuğun duygu ve düşünceleri daha çok bastırılır. • Öfke ve kızgınlık duyguları açık biçimde ifade edilmez. • Aile üyeleri arasında genellikle sevgi duyguları yok olur, ilişkilerde daha çok korku ve kızgınlık duyguları egemendir. • Çocuklar azarlanma, dışlanma ve reddedilmeye sıklıkla maruz kalırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Aşağıda eğitim psikolojindeki kavramlarla ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mizaç, duygusal denge durumunun özellikleri olarak tanımlanabilir.

Zihinsel yetenekler arasında hafıza yeteneği, sayısal ilgi, soyut düşünme, analiz ve sentez yapabilme, öğrenme ve kavrama gibi yetenekler sayılabilir.

Kişilik, karakterin bir alt kümesi olarak düşünülebilir.

Davranışlarını toplumda değer verilen ahlak kurallarına uygun olarak yönetebilen, sosyal değerler sistemini benimsemiş kişilere karakterli denmektedir.

Bedensel yetenek ise, kişilerin duyu organları aracılığıyla bazı olguları gerçekleştirebilmeleri şeklindeki bedensel özelliklerin tamamıdır.

Açıklama:

Tam tersine; karakter, kişiliğin bir alt kümesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Kişilik ile ilgili aşağıdaki tanımlardan hangisi yanlıştır?

Kişilik sözcüğünün kökeni, Latince bir tiyatro oyununda aktörler tarafından kullanılan maskeleri ifade eden, persona sözcüğüne dayanmaktadır.

Kişilik kavramı yalnızca bireyin dışarıdan gözlenen özelliklerini değil, o bireyin doğrudan gözlenemeyen veya diğer insanlardan saklamaya çalıştığı tüm sosyal ve duygusal özelliklerini de kapsamaktadır.

Kişilik, bir kişinin fiziksel ve sosyal ortamıyla etkileşme tarzını tanımlayan, duygu, düşünce ve davranışın ayırt edici ve karakteristik örüntüleridir.

Kişilik, tek bir tanımla açıklanabilir ve farklı kuramlardan, teorilerden veya farklı kuramlardan etkilenmez.

Kişilik gelişimi çok sayıda biyolojik ve psikolojik alt sistemin etkileşimi sonucu oluşur.

Açıklama:

Kişilik kavramının 75 kabul gören tek bir tanımından söz etmek oldukça güçtür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi kişilik kuramlarını farklılaştıran felsefî varsayımlardan değildir?

Tekilliğe karşı tümellik

Sentezcilik

Proaktifliğe karşı tepkisellik

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

İyimserliğe karşı kötümserlik

Açıklama:

Sentezcilik adında herhangi felsefi bir varsayım bulunmamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi, Freud’a göre ‘Ego’nun kişilik üzerinde temsil ettiği özelliklerden biridir?

Ego geliştikçe bireyler, idin mantıksız isteklerini kontrol etmeyi öğrenirler.

Toplumsal yaşam içerisinde bireyin davranışlarından dolayı kendini suçlu hissetmesinin altında egonun baskısı yer almaktadır.

Ego, insan varlığının çekirdeğini oluşturmakta ve insanın temel güdülerini, ihtiyaçlarını ve arzularını temsil etmektedir.

Her çocuğun geçirdiği beş evreden gelişimsel olarak en etkili olandır.

Tek motivasyon kaynağı, içgüdüsel arzuların boşaltımı yoluyla gerilimden kurtularak haz elde etmektir.

Açıklama:

Ego, kişiliğin mantıksal yönünü temsil etmektedir. İdin arzularının gerçekçi bir şekilde ifade edilmesine ve doyurulmasına aracılık eder. Gerçekçi olma, hazları-geciktirme, problem çözme ve kendini koruma şeklindeki zihinsel ve algısal becerileri, gerçekle hayal dünyası arasındaki farkın ayırt edilmesini sağlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Freud’a göre aşağıdakilerden hangisi psiko-seksüel gelişim evrelerinden biri değildir?

Oral Evre

Anal Evre

Dönemsel Evre

Genital Evre

Gizli Evre

Açıklama:

Freud’a göre dönemsel evre psiko-seksüel gelişim evrelerinden biri değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramının Evreleri’nden değildir?

Başarıya Karşı Yetersizlik

Üretkenliğe Karşı Durgunluk

Girişimciliğe Karşı Suçluluk

Özerkliğe Karşı Utanç ve Şüphe

Pasifliğe karşı aktiflik

Açıklama:

Pasifliğe karşı aktiflik, Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramının Evreleri’nden biri değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi kişiliği etkileyen faktörlerden biri değildir?

Genetik ve Bedensel Yapı Faktörleri

Aile Faktörü

Sosyal Sınıf Faktörü

Duyumsal Faktörler

Kültürel Faktörler

Açıklama:

Duyumsal Faktörler adında herhangi bir faktör bulunmamaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi çocuk yetiştirmede karşılaşılabilecek tutumlardan biri değildir?

İlgisiz Anne-Baba Tutumu

Zengin Anne-Baba Tutumu

Aşırı Otoriter ve Baskıcı Anne-Baba Tutumu

Aşırı Koruyucu ve Müdahaleci Anne-Baba Tutumu

Eşitlikçi ve Demokratik Anne-Baba Tutum

Açıklama:

Zengin Anne-Baba Tutumu yoktur. Bu durum Sosyal Sınıf Faktörleri arasında değerlendirilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Kişilik Kuramları’ndan biri değildir?

Sistematik Kuramlar

Davranışçı Gelişim Kuramı

Hümanist Kuramlar

Psikososyal Kuramlar

Psikanalitik Gelişim Kuramı

Açıklama:

Sistematik Kuramlar. kişilik psikologları ve kuramcıları, kişiliği tanımlama işini sistematik bir hale getirmeye ve kişilik özelliklerinin ölçülebilmesi için gerekli yöntemleri tasarlamaya çalışmışlardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Kişilik Kuramları’yla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Skinner’a göre kişilik; sürekli olarak pekiştirilen bir davranışın alışkanlık haline gelmesi durumudur.

Freud, kişiliğin gelişimini diğer davranış kuramcıları gibi öğrenme süreci ile açıklamaktadır.

Maslow, insan kişiliğinin kendisinden bağımsız güçlerle belirlendiği anlayışına karşı çıkan ve insani değerlere odaklanan bir kişilik anlayışı benimsemiştir

Carl Rogers’a göre insan davranışlarını yönlendiren en önemli ihtiyaç insanın kendini gerçekleştirme ihtiyacıdır.

Erikson, Freud’un kişilik gelişimi kuramını cinsel öğelerin baskısından kurtarmış ve toplumsal gelişimin ön plana çıktığı psikosoyal gelişim kuramını oluşturmuştur.

Açıklama:

Freud, kişiliğin gelişimini diğer davranış kuramcıları gibi öğrenme süreci ile açıklamaktadır.” Freud, İnsan davranışlarının altında çoğunlukla bilincinde olunmayan dürtü ve çatışmaların yer aldığını ve kişiliğin, yaşamın özellikle ilk altı yılında geçirilen önemli psikoseksüel aşamalarda yaşanan deneyimler ile bilinçdışı dürtülerle şekillendiğini öne sürmüştür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Aşağıda verilen kişiliğin özelliklerinden hangisi yanlıştır?

Kişilik, doğuştan getirilen ve sonradan kazanılan özelliklerden oluşur.

Kişilik, sosyal ortam içinde sergilenen davranışların toplamıdır.

Kişilik, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur.

Kişilik, bireyin davranışlarını etkileyen bir faktör değildir.

Kişilik, bedensel ve zihinsel özelliklerin toplamından oluşur.

Açıklama:

Kişilik, doğuştan getirilen ve sonradan kazanılan özelliklerden oluşur.
Kişilik, sosyal ortam içinde sergilenen davranışların toplamıdır.
Kişilik, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur.
Kişilik, bedensel ve zihinsel özelliklerin toplamından oluşur.
Davranışların toplamından oluşan kişilik, aynı zamanda davranışlara da yön verir ve idare eder.

Doğru Cevap: D

Soru 112

Kişilik kuranlarını farklılaştıran felsefi varsayımlardan hangisi İnsan davranışları üzerinde doğuştan getirilen özelliklerin mi yoksa çevresel etmenlerin mi daha belirleyici olduğu konusundaki görüş farklılıklarını yansıtır?

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Kalıtıma karşı çevre

Tekilliğe karşı tümellik

Proaktifliğe karşı tepkisellik

İyimserliğe karşı kötümserlik

Açıklama:

Kalıtıma karşı çevre: İnsan davranışları üzerinde doğuştan getirilen özelliklerin mi
yoksa çevresel etmenlerin mi daha belirleyici olduğu konusunda kuramcılar arasında görüş farklılıkları bulunmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 113

Psikanalitik kurama göre kişiliğin oluşmasında en önemli etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinçdışı güçler ve dürtüler

Süperego

İd

Ego

Serbest çağrışım

Açıklama:

Freud’a göre zihinsel yapı; bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışı olmak üzere üç öğeden oluşmaktadır.
Psikanalitik kurama göre kişiliğin oluşmasında en önemli etmen bilinçdışı güçler ve dürtülerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Psikoseksüel gelişim kuramına göre insan gelişimi evrelerinden hangisinde cinsel kimliğin ve kişilik gelişiminin temelleri atılmaktadır?

Gizil Evre

Genital evre

Anal Evre

Fallik Evre

Oral Evre

Açıklama:

Fallik Evre: Bu evre genellikle 3-6 yaş arasını kapsamaktadır. Fallik evredeki haz ve
çatışma kaynağı, genital organlardır. Freud’a göre bu dönem kişilik gelişimi açısından oldukça özel bir öneme sahiptir. Cinsel kimliğin ve kişilik gelişiminin temelleri bu dönemde atılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Bireyin çevresiyle arasındaki etkileşimde etkin bir rolü olduğuna değinen gelişim kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Psikoseksüel Gelişim Kuramına

Psikososyal Gelişim Kuramı

İnsancıl Kuram

Psikanalitik Gelişim Kuramı

Davranışçı Kuram

Açıklama:

Psikososyal gelişim kuramında, sosyal çevrenin kişilik gelişimi üzerindeki etkilerine vurgu yapılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 116

Psikososyal kurama göre çocukluk ile olgunluğun kesiştiği ve bireylerin kendilerine “Ben kimim?”sorusunu sormaya başladıkları evre aşağıdakilerden hangisidir?

Kimlik Kazanmaya Karşı Kimlik Karmaşası

Benlik Bütünlüğüne Karşı Umutsuzluk

Yakınlığa Karşı Yalıtılmışlık

Girişimciliğe Karşı Suçluluk

Temel Güvene Karşı Güvensizlik

Açıklama:

Kimlik Kazanmaya Karşı Kimlik Karmaşası; Bu evre, çocukluk ile olgunluğun kesiştiği evredir. Bireyler,
bu evrede kendilerine “Ben kimim?”sorusunu sormaya başlarlar. Temel sosyal ve mesleki kimlikler edinilmediği takdirde, yetişkinlik rollerinde karmaşa yaşanır. Arkadaş çevresi, sosyal çevrenin temel aracılarıdırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Maslow’un gereksinimler hiyerarşisine göre en üst sırada aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

Ait olma ve sevgi gereksinimleri

Kendini gerçekleştirme gereksinimi

Değer gereksinimleri

Güvenlik gereksinimleri

Fizyolojik gereksinimleri

Açıklama:

Maslow’un gereksinimler hiyerarşisine göre en üst düzeyde yer alan kendini gerçekleştirme gereksinimi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Kişiliği etkileyen faktörlerden hangisi sosyal çevresi ile olan ilişkileri ve etkileşimi ile ilgilidir?

Sosyal Sınıf Faktörü

Diğer faktörler

Genetik ve Bedensel Yapı Faktörleri

Aile Faktörü

Kültürel Faktörler

Açıklama:

Kültürel Faktörler; Kişiliğin belirlenmesinde diğer bir önemli etken çocuğun sosyal çevresi ile olan ilişkileri
ve etkileşimidir. Birey yaşadığı toplumdaki diğer insanlarla sürekli bir sosyal alışveriş ve etkileşim içerisinde bulunur.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi aşırı koruyucu ve müdahaleci olan anne-babaların sergiledikleri tutum ve davranışlarından birisidir?

Çocuğun istenmeyen davranışları cezalandırılır.

Anne baba çocuğun davranışlarını şekillendirmeye ve kontrol etmeye çalışır.

Anne baba genellikle çocuk adına kararlar alır.

Öfke ve kızgınlık duyguları açık biçimde ifade edilmez.

Çocuk anne ve babanın sözlerinin koşulsuz doğru olduğuna inandırılır.

Açıklama:

Aşırı koruyucu ve müdahaleci olan anne-babaların sergiledikleri tutum ve davranışlar
şöyle sıralanabilir;
• Çocuğa aile içinde sürekli himayeye muhtaç gibi davranılır.
• Çocuğa kendi kararlarını alması için yeterli zemin hazırlanmaz.
• Anne baba genellikle çocuk adına kararlar alır.
• Çocuğa çok az sorumluluk verilir.
• Çocuğa yaşına uygun kuralları öğrenmesi için uygun eğitim verilmez.
• Çocuğun gençliğinde bağımsız bir birey olabilmesi için gerekli şartlar oluşmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Hangisi demokratik anne-baba tutumuna sahip anne babaların sergiledikleri tutum ve davranışlardan birisi olamaz?

Çocuğun özgür şekilde gelişmesine, yeteneklerini en üst seviyeye çıkarmasına ve kendini gerçekleştirmesine izin verilir.

Çocuğa karşılıksız bir sevgi gösterilir

Çocuğa aile içinde eşit haklar tanınır. Fikirlerini açıkça ifade etmesi desteklenir ve bu konuda cesaretlendirilir.

Katı kurallar koyulmaz, gerektiğinde esnek davranılır.

Çocuklar tamamen kendi haline bırakılır.

Açıklama:

İlgisiz anne-baba tutumu, çocuğa karşı ilgisiz, çocuğun maddi ve manevi ihtiyaçlarına
karşı duyarsız, sevgi ve şefkati yetersiz, kontrolü gevşek bir anne-baba tutumunu ifade etmektedir. İlgisiz ailelerde çocukları yönlendirme, kontrol ve disiplin söz konusu değildir.
Çocukların tamamı ile kendi haline bırakıldığı ilgisiz tutumda, çocukların hiçbir davranışı sınırlandırılmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 121

“Bazı kuramcılar, her bireyin kendine özgü ve benzersiz olduğunu düşünürken diğerleri insanların temelde oldukça benzer özelliklere sahip olduklarına inanmaktadır.”
Yukarıda açıklaması verilen kişilik kuramlarını farklılaştıran felsefi varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Kalıtıma karşı çevre

Tekilliğe karşı tümellik

Proaktifliğe karşı tepkisellik

İyimserliğe karşı kötümserlik

Açıklama:

Tekilliğe karşı tümellik: Bazı kuramcılar, her bireyin kendine özgü ve benzersiz olduğunu düşünürken diğerleri insanların temelde oldukça benzer özelliklere sahip olduklarına inanmaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 122

Psikanalitik kuramın öncüsü ve yaratıcısı aşağıdakilerden hangisidir?

Sigmound Freud

Burhus F. Skinner

Erik Erikson

Carl Rogers

Abraham Maslow

Açıklama:

Psikanalitik kuramın öncüsü ve yaratıcısı 1856-1939 yılları arasında yaşamış bir nörolog olan Sigmound Freud’dur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Kişiliğin “id, ego ve süperego” olmak üzere birbirini etkileyen üç birimden oluşan bir yapı olduğunu öne süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Post-modern Gelişim Kuramı

Hümanist Kuramlar

Davranışçı Kişilik Kuramları

Psikanalitik Gelişim Kuramı

Psikososyal Gelişim Kuramı

Açıklama:

Freud kişiliğin; id, ego ve süperego olmak üzere birbirini etkileyen üç birimden oluşan bir yapı olduğunu öne sürmüştür. İd, insan varlığının çekirdeğini oluşturmakta ve insanın temel güdülerini, ihtiyaçlarını ve arzularını temsil etmektedir. İd, kişiliğin ilkel yönüne vurgu yapmaktadır ve tamamen bilinçdışı düzeyde işlev göstermektedir. İdin tek motivasyon kaynağı, içgüdüsel arzuların boşaltımı yoluyla gerilimden kurtularak haz elde etmektir. İd haz ilkesine göre hareket eder, doyurulmamış arzuların yarattığı psikolojik gerilimden kurtulmayı hedefler. Ego, kişiliğin mantıksal yönünü temsil etmektedir. İdin arzularının gerçekçi bir şekilde ifade edilmesine ve doyurulmasına aracılık eder. Gerçekçi olma, hazları-geciktirme, problem çözme ve kendini koruma şeklindeki zihinsel ve algısal becerileri, gerçekle hayal dünyası arasındaki farkın ayırt edilmesini sağlar. Ego geliştikçe bireyler, idin mantıksız isteklerini kontrol etmeyi öğrenirler. Süperego, kişiliğin, çevreyle etkileşim ve toplumsal yaşama uyum sürecinde en son gelişen kısmını oluşturmaktadır. Süperegonun gelişmesinde ödül ve ceza sisteminin önemli etkileri bulunmaktadır. Toplumsal yaşam içerisinde bireyin davranışlarından dolayı kendini suçlu hissetmesinin altında süperegonun baskısı yer almaktadır. Süperego, sosyal değerlerin benimsenmesine aracılık eden kişilik yapısını temsil eder ancak süperegonun fazla gelişmesi, bireyin gereğinden fazla suçluluk duygusu hissetmesine ve davranışlarını baskılamasına neden olabilmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 124

Genellikle 6 yaşından ergenliğe kadar devam eden süreci kapsayan ve çocuklarda başarma güdüsünün ön plana çıktığı psiko-seksüel gelişim evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Fallik evre

Oral evre

Genital evre

Anal evre

Gizil evre

Açıklama:

Gizil Evre: Bu evre, genellikle 6 yaşından ergenliğe kadar devam eden süreci kapsamaktadır. Freud’a göre bu evrede, çocuğun cinsel gelişiminde durma meydana gelir. Dış dünyayla ilişkilerin artması, okul yaşamı ve arkadaş edinme gibi görevler ön plana çıkmaktadır. Bu süreçte çocuklar toplumsal yaşamın bir parçası haline gelmekte ve toplumsal değerleri edinmeye başlamaktadır. Akademik konular ve sportif etkinliklere olan merakı artan çocuklarda, bu dönemde başarma güdüsü ön plana çıkmaktadır. Bu dönemde ilgi ve merakları uygun şekilde doyurulmayan çocuklar tedirgin, içedönük, güvensiz bir kişilik yapısı geliştirirler. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 125

Erikson’un psikososyal gelişim kuramında, çocukların yetişkin gibi davranmak ve kendi kapasitelerinin ötesinde sorumluluklar almak istedikleri “Girişimciliğe Karşı Suçluluk Evresi” yaklaşık olarak hangi yaş aralıklarına denk gelmektedir?

6-12 yaş

1-3 yaş

20-45 yaş

3-6 yaş

12-20 yaş

Açıklama:

3-6 Yaş Girişimciliğe Karşı Suçluluk: Bu evrede çocuklar, yetişkin gibi davranmak ve kendi kapasitelerinin ötesinde sorumluluklar almak isterler. Bazen ailelerinin veya çevrelerindeki diğer insanların amaçlarıyla çatışan amaçlar edinebilirler. Gelişim krizinin başarıyla aşılması için bu çatışmaların dengelenmesi gerekir. Çocuklar bu evrede girişimci olmayı ve başkalarının haklarına ve önceliklerine saygı göstermeyi öğrenmelidir. Ebeveynler, bu evrede sosyal çevrenin temel aracılarıdırlar. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 126

Kişilik gelişimi ve değişimini “gelişmiş dil becerisi, gözlemsel öğrenme, amaçlı davranış ve kendi kendini analiz” olmak üzere dört süreç ile açıklayan sosyal bilişsel teori aşağıdakilerden hangisine aittir?

Albert Bandura

Burhus F. Skinner

Erik Erikson

Sigmound Freud

Carl Rogers

Açıklama:

Bandura’nın sosyal bilişsel teorisinde kişilik gelişimi ve değişimi; gelişmiş dil becerisi, gözlemsel öğrenme, amaçlı davranış ve kendi kendini analiz olmak üzere dört süreçle açıklanmaktadır. Dil becerisi, kişilik gelişimini etkileyen bilgileri işlemek ve anlamak için önemli bir araç olan dile vurgu yapmaktadır. Gözlemsel öğrenme, başkalarının davranışlarını ve bunların sonuçlarını izlemeyi, taklit etmeyi ve böylece öğrenmenin gerçekleşmesini ifade etmektedir. Amaçlı davranış, bireyin yaptığı gözlemlere dayalı olarak olayları önceden tahmin etmesini, buna ilişkin hedefler belirlemesini ve plan yapmasını ifade etmektedir. Bu süreç, kişilik gelişimini ve değişimini etkilemektedir. Kendi kendini analiz, bireyin kendi düşünce ve hareketlerini takip etmesine yarayan içsel süreçleri ifade etmektedir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi hümanist kuramların özelliklerinden biri değildir?

Hümanist kuramlar, insan deneyimlerinin ve gelişiminin daha yüksek, daha gelişmiş ve daha sağlıklı yönlerine odaklanmaktadır.

Hümanist kuramcılar, kişinin geçmiş yaşantısına göre kendisini ve çevresini nasıl algıladığını önemsemektedir.

Hümanist kuramlar, duygusal deneyimleri de içeren öznel deneyimlere değer vermektedir.

Hümanist kuramcılar, insanın kendi yaşamından elde ettiği çıktılardan sorumlu olduğunu vurgulamaktadır.

Hümanist kuramlar, insanın, arzu edildiği gibi kendini gerçekleştirme yönünde ilerleyeceğini savunurlar.

Açıklama:

İnsan gelişiminin değerine vurgu yapan hümanist kuramların ayırt edici özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

Hümanist kuramlar, insan deneyimlerinin ve gelişiminin daha yüksek, daha gelişmiş ve daha sağlıklı yönlerine odaklanmaktadır. Bunlara yaratıcılık ve hoşgörü gibi örnekler verilebilir.

Hümanist kuramlar, duygusal deneyimleri de içeren öznel deneyimlere değer vermektedir. Bu aynı zamanda fenomonolojik bakış açısını da ifade etmektedir.

Hümanist kuramcılar, geçmiş ve gelecekten çok şimdi ve burada yaklaşımıyla kişinin içinde bulunduğu zamanda kendisini ve çevresini nasıl algıladığını önemsemektedir.

Hümanist kuramcılar, insanın kendi yaşamından elde ettiği çıktılardan sorumlu olduğunu vurgulamaktadır.

Hümanist kuramlar, insanın, içinde bulunduğu şartların değiştirilerek, uygun hale getirilmesi sonucunda, arzu edildiği gibi kendini gerçekleştirme yönünde ilerleyeceğini savunurlar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Ortaya attığı “danışan merkezli terapi” anlayışının temeline “her bireyin terapistin yönlendirmesine gereksinim duymaksızın kendini değiştirme ve gerçekleştirme gücüne sahip olduğu” düşüncesini koyan psikolog aşağıdakilerden hangisidir?

Albert Bandura

Burhus F. Skinner

Erik Erikson

Sigmound Freud

Carl Rogers

Açıklama:

Rogers, çalışmaları sonucunda ortaya attığı danışan merkezli terapi anlayışının temeline, her bireyin, terapistin yönlendirmesine gereksinim duymaksızın, kendini değiştirme ve gerçekleştirme gücüne sahip olduğu düşüncesini koymuştur. Rogers, insanın kendi düşünce ve duygularını iyi yönde değiştirme sorumluluğunun kendisine ait olduğuna ve her bireyin kendini geliştirme yönünde bir eğilime sahip olduğuna inanmıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 129

İnsanların gereksinimlerini biyolojik gereksinimler ve psikolojik gereksinimler olarak ikiye ayıran ve kendini gerçekleştirme dürtüsüne vurgu yapan “ihtiyaçlar hiyerarşisi” kuramının sahibi düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Albert Bandura

Burhus F. Skinner

Abraham Maslow

Erik Erikson

Carl Rogers

Açıklama:

Maslow’un ortaya koyduğu görüşler iki açıdan önemli katkılar sağlamıştır. Bunlardan ilki, insanların gereksinimlerini yeme, içme, uyuma gibi biyolojik gereksinimler ve özgüven, sevilme, ait olma gibi psikolojik gereksinimler olarak ikiye ayırmasıdır. Maslow biyolojik ve psikolojik gereksinimleri hiyerarşik olarak da basamaklandırmıştır. Maslow’un gereksinimler hiyerarşisine göre; insan gereksinimleri fizyolojik gereksinimlerden başlayarak, güvenlik gereksinimi, ait olma ve sevgi gereksinimi, saygı gereksinimi ve son olarak da kendini gerçekleştirme gereksinimi şeklinde sıralanmaktadır. Bir düzeydeki gereksinim bir üst düzeydeki gereksinimin öncülü olarak görülmektedir. En üst düzeyde yer alan kendini gerçekleştirme gereksinimi ancak daha alt düzey gereksinimler karşılandığında giderilebilir.
Maslow’un görüşlerinin ikinci önemli katkısı, sağlıklı ve kendini gerçekleştirmiş bireylere ilişkin çalışmalarıdır. Maslow’a göre kişilik hakkında bilgi edinmenin yolu, normal bireylerden farklı, kendini gerçekleştirmiş bireyleri incelemektir. Kendini gerçekleştirmiş bireylerin özelliklerinden bazıları şöyle ifade edilebilir: nesnel bir gerçeklik algısı, kendini ve başkalarını olduğu gibi kabul etme, içinden geldiği gibi davranma ve kendini tanıma, iyi bir mizah anlayışı, tüm insanlığa yönelik empati ve sevgi, derin ve anlamlı kişilerarası ilişkiler, yüksek bir amaca adanmışlık, yaşama nesnel bir bakış açısıyla bakabilme. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi demokratik anne-baba tutum ve davranışlardan biri değildir?

Çocuğun kendini gerçekleştirmesine izin verilir.

Çocuğa karşılıksız bir sevgi gösterilir.

Katı kurallar konulur.

Ailede çocuğa eşit haklar tanınır.

Başarılar ödüllendirilir.

Açıklama:

Demokratik anne-baba tutumuna sahip anne babaların sergiledikleri tutum ve davranışlar şöyle özetlenebilir:

Çocuğun özgür şekilde gelişmesine, yeteneklerini en üst seviyeye çıkarmasına ve kendini gerçekleştirmesine izin verilir, bunun için yardımlarda bulunulur.

Çocuğa karşılıksız bir sevgi gösterilir.

Çocuğa aile içinde eşit haklar tanınır. Fikirlerini açıkça ifade etmesi desteklenir ve bu konuda cesaretlendirilir.

Katı kurallar koyulmaz, gerektiğinde esnek davranılır.

Anne ve baba çocuğa karşı davranışlarında ortak bir tutum sergiler.

Çocuklar küçük yaştan itibaren sorumluluk almaya hazır hale getirilir.

Başarısızlıkları cezalandırmak yerine başarılar ödüllendirilir.

İstenen davranışın kazandırılması veya istenmeyen davranışların azaltılması için kanıt göstererek inandırma, mahrum bırakma gibi disiplin yöntemlerinden yararlanılır.

Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 131

Bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici, tutarlı ve yapılaşmış bir ilişki biçimine ne denir?

insan

duygu

kişilik

yapı

düşünce

Açıklama:

Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici, tutarlı ve yapılaşmış bir ilişki biçimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 132

Davranışlarını toplumda değer verilen ahlak kurallarına uygun olarak yönetebilen, sosyal değerler sistemini benimsemiş kişilere ne denir?

karakterli

zayıf

sıradan

kilolu

endişeli

Açıklama:

Davranışlarını toplumda değer verilen ahlak kurallarına uygun olarak yönetebilen, sosyal değerler sistemini benimsemiş kişilere karakterli denmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Kişiliğin ahlaki boyutunu, mizaç ise duygusal ve devinimsel boyutunu ifade eden yapıya ne denir?

duygu

karakter

düşünce

üzüntü

sevinç

Açıklama:

Karakter, kişiliğin ahlaki boyutunu, mizaç ise duygusal ve devinimsel boyutunu ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 134

"............, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur."
Cümlesinde boşluğa aşağıdaki kelimelerden hangisi gelecektir?

ahlak

terbiye

duygu

kişilik

karakter

Açıklama:

Kişilik, planlı bir biçimde oluşturulan bir çevrenin ortaya çıkardığı bir olgudur.

Doğru Cevap: D

Soru 135

"Bazı kuramcılar bireylerin kendi davranışları üzerinde kontrol sahibi olduklarını ve davranışların altında yatan nedenleri anlayabileceklerini ileri sürmektedir. Diğerleri ise insan davranışlarının bir takım içsel ve dışsal güçler tarafından belirlendiğini ve bireylerin, davranışları üzerindeki kontrolünün sınırlı olduğunu düşünmektedir."
Tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Tekilliğe karşı tümellik

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Kalıtıma karşı çevre

Proaktifliğe karşı tepkisellik

İyimserliğe karşı kötümserlik

Açıklama:

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik: Bazı kuramcılar bireylerin kendi davranışları üzerinde kontrol sahibi olduklarını ve davranışların altında yatan nedenleri anlayabileceklerini ileri sürmektedir. Diğerleri ise insan davranışlarının bir takım içsel ve dışsal güçler tarafından belirlendiğini ve bireylerin, davranışları üzerindeki kontrolünün sınırlı olduğunu düşünmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 136

"Psikanalitik kuramın öncüsü ve yaratıcısı 1856-1939 yılları arasında yaşamış bir .............. olan Sigmound Freud’dur."
Cümlesinde boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelecektir?

psikolog

ortopedist

nörolog

beyin cerrahı

kardiyolog

Açıklama:

Psikanalitik kuramın öncüsü ve yaratıcısı 1856-1939 yılları arasında yaşamış bir nörolog olan Sigmound Freud’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 137

Bireyin farkında olduğu yaşantıları, duygu ve düşünceleri temsil etmekte ve zihinsel yapının küçük bir bölümünü oluşturan yapıya ne denir?

bilinç

içgüdü

beyin

duygu

veri

Açıklama:

Bilinç, bireyin farkında olduğu yaşantıları, duygu ve düşünceleri temsil etmekte ve zihinsel yapının küçük bir bölümünü oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 138

Zihnin büyük bölümünü oluşturan ve ulaşılması oldukça güç yaşantı, duygu, dürtü ve arzuları ifade eden yapı hangisidir?

kaygı

bellek

beyin gücü

bilinç dışı

ahlak

Açıklama:

Zihnin büyük bölümünü oluşturan bilinçdışı ise ulaşılması oldukça güç yaşantı, duygu, dürtü ve arzuları ifade etmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 139

Doğumdan, yaklaşık olarak 1 yaşına kadar devam eden sürece ne denir?

genital evre

gizil evre

fallik evre

anal evre

oral evre

Açıklama:

Oral Evre: Doğumdan, yaklaşık olarak 1 yaşına kadar devam eden süreci kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 140

6 yaşından ergenliğe kadar devam eden süreci kapsayan evre aşağıdakilerden hangisidir?

anal evre

oral evre

gizil evre

genital evre

fallik evre

Açıklama:

Gizil Evre: Bu evre, genellikle 6 yaşından ergenliğe kadar devam eden süreci kapsamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 141

................., kişiliğin ahlaki boyutunu, ............... ise duygusal ve devinimsel boyutunu ifade eder. Zihinsel ve bedensel olarak ikiye ayrılan .................... ise bireylerin zihinsel özellikleri ile psikomotor becerilerinden oluşur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere hangi kavramların getirilmesi uygundur?

karakter-yetenek-mizaç

karakter-mizaç-yetenek

mizaç-yetenek-karakter

mizaç-karakter-yetenek

yetenek-mizaç-karakter

Açıklama:

Karakter, kişiliğin ahlaki boyutunu, mizaç ise duygusal ve devinimsel boyutunu ifade eder. Zihinsel ve bedensel olarak ikiye ayrılan yetenek ise bireylerin zihinsel özellikleri ile psikomotor becerilerinden oluşur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 142

Kalıtıma karşı çevre

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Proaktifliğe karşı tepkisellik

İyimserliğe karşı kötümserlik

Tekilliğe karşı tümellik

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 143

"Bazı kuramcılar, her bireyin kendine özgü ve benzersiz olduğunu düşünürken diğerleri insanların temelde oldukça benzer özelliklere sahip olduklarına inanmaktadır." şeklinde ifade edilen kişilik kuramcılarının kişiliğe yönelik temel varsayımı aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Kalıtıma karşı çevre

İyimserliğe karşı kötümserlik

Proaktifliğe karşı tepkisellik

Tekilliğe karşı tümellik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 144

"İnsan davranışları üzerinde doğuştan getirilen özelliklerin mi yoksa çevresel etmenlerin mi daha belirleyici olduğu konusunda kuramcılar arasında görüş farklılıkları bulunmaktadır." şeklinde ifade edilen kişilik kuramcılarının kişiliğe yönelik oluşturduğu temel varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlüğe karşı belirlenimcilik

Tekilliğe karşı tümellik

Kalıtıma karşı çevre

Proaktifliğe karşı tepkisellik

İyimserliğe karşı kötümserlik

Açıklama:

Kalıtıma karşı çevre: İnsan davranışları üzerinde doğuştan getirilen özelliklerin mi yoksa çevresel etmenlerin mi daha belirleyici olduğu konusunda kuramcılar arasında görüş farklılıkları bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 145

Freud’a göre zihinsel yapı; ..................., .............. ve ................ olmak üzere üç öğeden oluşmaktadır.
Yukarıda verilen cümledeki boşluklara sırasıyla hangi ifadelerin gelmesi uygundur?

bilinç-id-süperego

id-süpergo-ego

bilinç-id-bilinçaltı

bilinç-bilinçaltı-bilinçdışı

id-ego-süperego

Açıklama:

Freud’a göre zihinsel yapı; bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışı olmak üzere üç öğeden oluşmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 146

Freud'a göre,genellikle 6 yaşından ergenliğe kadar devam eden süreci kapsayan, çocuğun cinsel gelişiminde durma meydana gelen ve dış dünyayla ilişkilerin arttığı okul yaşamı ve arkadaş edinme gibi görevlerin ön plana çıktığı psiko-seksüel gelişim evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Oral evre

Anal evre

Fallik evre

Gizil evre

Genital evre

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 147

Erikson'un Psikososyal Gelişim Kuramı evrelerine göre, temel gelişim görevleri güçlü arkadaşlıklar ve eş
edinme olan evre aşağıdakilerden hangisidir?

Temel Güvene Karşı Güvensizlik

Girişimciliğe Karşı Suçluluk

Kimlik Kazanmaya Karşı Kimlik Karmaşası

Üretkenliğe Karşı Durgunluk

Yakınlığa Karşı Yalıtılmışlık

Açıklama:

Yakınlığa Karşı Yalıtılmışlık (20-40 yaş, genç yetişkinlik): Bu evrenin temel gelişim görevleri, güçlü arkadaşlıklar ve eş edinmektir. Arkadaş edinmede veya ilişki kurmada başarısız olan bireyler yalnızlık ve yalıtılmışlık duygusu yaşayabilirler. Yakın arkadaşlar, sevgililer ve eşler, bu evrede sosyal çevrenin temel aracılarıdırlar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 148

İnsanı, yaratıcı, anlık tepkileri olan ve etkin bir varlık olarak gören; yalnızca cinsellik ve saldırganlık gibi bilinçdışı güçler ve geçmiş deneyimler tarafından yönetilen bir doğası olduğu anlayışını kabul etmeyen kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Psikanalitik kuram

Hümanist kuram

Davranışçı kuram

Psikososyal kuram

Bilişsel kuram

Açıklama:

Hümanist kuramlar, insanın basit uyaran-tepki bağı ile tanımlanan veya yalnızca cinsellik ve saldırganlık gibi bilinçdışı güçler ve geçmiş deneyimler tarafından yönetilen veya şekillendirilen edilgen bir doğası olduğu anlayışını kabul etmemektedir. İnsanı, yaratıcı, anlık tepkileri olan ve etkin bir varlık olarak gören hümanist kuramlar bu bağlamda psikoloji akımları içinde, insanın sahip olduğu kendini kontrol etme gücüne ve insan olarak taşıdığı değere vurgu yapan bir “üçüncü güç” olarak ortaya çıkmışlardır. Dorğu cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 149

Carl Rogers
Abraham Maslow
Albert Bandura
Erik Erikson

İsimleri verilen kuramcılardan hangileri Hümanist Kuramın savunucularıdır?

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

III ve IV

Açıklama:

Carl Rogers ve Abraham Maslow, Hümanist Kuram savunucularıdır. Albert Bandura Davranışçı Kuram; Erik Erikson ise Psikososyal Gelişim Kuramı savunucularıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 150

Çocuğun aile içerisinde bağımsız bir kişilik geliştirmesi için çocuğun bir birey olarak görüldüğü ve davranışlarının
akılcı bir şekilde yönlendirildiği anne-baba tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

Tutarsız anne baba tutumu

Aşırı koruyucu anne baba tutumu

İlgisiz anne baba tutumu

Eşitlikçi ve demokratik anne baba tutumu

Aşırı otoriter anne baba tutumu

Açıklama:

Eşitlikçi ve demokratik anne-baba tutumu, çocuğun aile içerisinde bağımsız bir kişilik geliştirmesi için çocuğun bir birey olarak görüldüğü ve davranışlarının akılcı bir şekilde yönlendirildiği tutumdur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 151

Erikson'un psiko-sosyal gelişim kuramına göre; "çocukların yemek yemek ve giyinmek gibi öz bakım gereklilikleri konusunda özerk olmayı öğrendikleri evre aşağıdakilerden hangisidir?

Temel Güvene Karşı Güvensizlik

Özerkliğe Karşı Utanç ve Şüphe

Girişimciliğe Karşı Suçluluk

Başarıya Karşı Yetersizlik

Kimlik Kazanmaya Karşı Kimlik Karmaşası

Açıklama:

Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramının Evrelerine göre: 1-3: Yaş Özerkliğe Karşı
Utanç ve Şüphe: Bu evrede, çocuklar yemek yemek ve giyinmek gibi öz bakım gereklilikleri konusunda özerk olmayı öğrenmelidir. Bu evrede başarısız olan çocuklar kendi yeterliklerinden şüphe duyar ve utangaç olurlar. Ebeveynler, bu evrede sosyal çevrenin temel aracılarıdırlar

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Terman’a göre zekâ nedir?

Deneyimden öğrenebilme kapasitesidir

Soyut düşünme yeteneğidir

Çevreye adapte olabilmeyi öğrenme yeteneğidir

Bilgiyi öğrenebilme ve depolayabilme kapasitesidir

Duyusal ve algısal ayırt ediciliktir

Açıklama:

Terman’a göre, soyut düşünme yeteneği;
Colvin’e göre, çevreye adapte olabilmeyi öğrenme yeteneği;
Dearborn’a göre, deneyimden öğrenebilme kapasitesi;
Henmon’a göre, bilgiyi öğrenebilme ve depolayabilme kapasitesi;
Haggerty’e göre, duyu, hafıza, algı, çağrışım, hayal gücü, ayırt edebilme, muhakeme ve yargılama gücü;
Freeman’a göre, duyusal, algısal ayırt edicilik, algısal hız, çağrışımlar ve ilişkiler kurabilme, hayal gücü, dikkat süresi, tepkide hız ve teyakkuz kapasiteleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi 52 zekâ araştırmacısı tarafından kabul görmüş olan zekâ tanımının kapsamında yer alan özelliklerden biridir?

Çevreye uyum sağlama

Farklı biçimlerde muhakeme yapma

Zorluklar ile baş etme

Problem çözme

Çağrışım yapma

Açıklama:

52 zekâ araştırmacısı tarafından kabul görmüş ve 1994 yılında Wall Street Journal’da yayımlanmış tanıma göre zekâ: Akıl yürütme, planlama, problem çözme, soyut düşünme, karmaşık fikirleri kavrama, hızlı öğrenme ve deneyimden öğrenme işlevlerini kapsayan çok genel zihinsel bir kapasite olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi sanat profesörlerinin yaptığı zekâ tanımlarında vurgulanan ögelerden birisidir?

Analojileri görebilme

Bir problemin önemli kısımları üzerinde yoğunlaşma

Karmaşık argümanları takip edebilme

Kritik düşünebilme

Mantıksal düşünme

Açıklama:

Örneğin, sanat profesörlerinin zekâ tanımlarında, bilgi, alternatif olasılıkları değerlendirmede bilgiyi kullanma ve analojileri görebilme vurgulanırken işletme profesörleri zekâ tanımlarında, mantıksal düşünmenin, bir problemin önemli kısımları üzerinde yoğunlaşmanın ve diğer bireylerin argümanlarını kolayca anlayabilmenin altını çizmişlerdir. Felsefe profesörleri zekâ tanımlarında, kritik ve mantıksal düşünebilme yeteneğini vurgulayarak karmaşık argümanları takip edebilmenin, bu argümanlardaki yanlışları bulabilmenin ve bu yanlışlara karsı alternatifler üretebilmenin önemine değinmişlerdir. Fizik profesörleri ise, matematiksel düşünebilmenin, doğaya ilişkin durumları fizik kavramları ile ilişkilendirebilmenin ve doğa yasalarını hızlı bir şekilde kavrayabilmenin zekâ açısından önemini belirtmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Genel Zekâ Kuramı’nın buluşçusu aşağıdakilerden hangisidir?

Terman

David Wechsler

Spearman

Colvin

Dearborn

Açıklama:

Zekâ konusunu çalışan uzmanların zekâ tanımları arasındaki farklılıklar zekâ konusunda bilimsel araştırmaların başladığı ilk yıllara kadar uzanmaktadır. Genel Zekâ Kuramı’nın buluşçusu Spearman, zekâyı, bireyin bütün zihinsel fonksiyonlarını etkileyen zihinsel bir enerji olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

İnsan zekâsı konusundaki ilk bilimsel çalışmaları başlatan bilim adamı kimdir?

Terman

Thurstone

Sir Frances Galton

Alfred Binet

Spearman

Açıklama:

İnsan zekâsı konusunda bilimsel çalışmalar çok eskilere dayansa da gerçek anlamda 19. yüzyılın ikinci yarısında Sir Frances Galton’un araştırmaları ile başladığı söylenebilir.
Galton’un Kalıtımsal Deha adlı kitabı bu alanda mihenk taşı olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

"Bireylerin amaçlı bir biçimde davranabilmelerini, mantıksal düşünebilmelerini ve çevreyle etkili bir biçimde iletişim kurabilmelerini etkileyen genel bir kapasitedir." tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Henmon

David Wechsler

Haggerty

Freeman

Spearman

Açıklama:

Wechsler Zekâ Ölçeğinin buluşçusu olan David Wechsler, zekâyı, bireylerin amaçlı bir biçimde davranabilmelerini, mantıksal düşünebilmelerini ve çevreyle etkili bir biçimde iletişim kurabilmelerini etkileyen genel bir kapasite olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

A. Binet tarafından yazılan Binet-Simon Zeka Ölçeği kaç yılında yazılmıştır?

1905

1916

1904

1938

1963

Açıklama:

• 1869- Kalıtımsal Deha. F. Galton
• 1904 Genel Zeka Kuramı: C. Spearman
• 1905 Binet-Simon Zeka Ölçeği: A. Binet
• 1963 Akıcı ve Kristalize Zeka Kuramı: R. B. Cattell
• 1938 Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramı: L.L. Thurstone
• 1916 Stanford-Binet Zeka Ölçeği: L. M. Terman
• 1983 Çoklu Zeka Kuramı: H. Gardner
• 1993 Üç Katmanlı Zeka Kuramı: J. B. Carroll
• 1997 Başarılı Zeka Kuramı: R. J Sternberg

Doğru Cevap: A

Soru 8

Bütün çağdaş zekâ testlerinin babası olarak kabul edilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

William Stern

Charles Spearman

Francis Galton

Alfred Binet

Charles Darwin

Açıklama:

Fransız Eğitim Bakanlığının zihinsel olarak normalin altında olan ve okulda başarısız olabilecek öğrencilerin çocukluk dönemlerinde tanılanması konusunda Binet’ten yardım istemesi üzerine, öğrencisi olan Simon’la beraber 1905 yılında ilk zekâ testini geliştirmiştir. Binet’in geliştirmiş olduğu zekâ testi Binet-Simon Ölçeği olarak da bilinir. Bu anlamda Binet, bütün çağdaş zekâ testlerinin babası olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

"Sözel, sayısal ya da görsel uyaranları inceleyip bunlardan kavramlar, kurallar, benzerlikler, ilişkiler, ilkeler ya da genellemeler çıkarabilme yeteneğidir." tanımı Turstone'un Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramındaki hangi yeteneğin karşılığıdır?

Sözel kavrama

Sayısal yetenek

Tümdengelim

Bellek

Algısal hız

Açıklama:

Turstone birbirlerinden bağımsız yedi tür zihinsel yeteneğin olduğunu ileri sürmüş ve Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramını ortaya atmıştır. Bu yetenekleri şu şekilde açıklamıştır.
• Sözcük akıcılığı: Sözcük dağarcığı, sözcükleri bellekten çağırma ve çağrışım kurma, çok sayıda sözcük düşünebilme yeteneği olarak tanımlanabilir.
• Sözel kavrama: Sözcükleri anlama, sözel uyaranları kavrama yeteneği olarak tanımlanabilir.
• Sayısal yetenek: Sayısal sembolleri tanıma, anlama ve aritmetik işlemleri yapabilme yeteneği olarak düşünülebilir.
• Tümdengelim: Sözel, sayısal ya da görsel uyaranları inceleyip bunlardan kavramlar, kurallar, benzerlikler, ilişkiler, ilkeler ya da genellemeler çıkarabilme yeteneğidir.
• Bellek: Yeni uyaranları zihinde tutabilme ve bunları zihinden çağırabilme yeteneğidir.
• Görsel algı: Cisimleri farklı boyutlardan ayırt edebilme, üç boyutlu olarak zihinde döndürebilme ve farklı biçimlerini zihinde tasarlayabilme yeteneğidir.
• Algısal hız: Resim, sözcük ya da ses gibi uyaranları hızlı işleyebilme ve tanıyabilmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Çoklu Zekâ Kuramına 1999 yılında eklenen zeka türü aşağıdakilerden hangisidir?

Dilsel Zekâ

Uzamsal Zekâ

Kinestetik Zekâ

İçsel Zekâ

Doğacı Zekâ

Açıklama:

Doğacı Zekâ: Canlı ve cansız nesneleri tanıyabilme, kavrayabilme ve sınıflayabilme kapasitesidir. Bu zekâ türü, Çoklu Zekâ Kuramına 1999 yılında eklenmiştir. Biyologların, ekolojistlerin ve diğer doğa bilimcilerin doğacı zekâlarının yüksek olduğu düşünülebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Analitik zekâ
II. Sosyal zekâ
III. Yaratıcı zekâ
IV. Mantıksal zekâ
V. Pratik zekâ
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri Başarılı zekâ Kuramın'da bulunan zekâ türlerindendir?

I, III, V

II, III

IV, V

Açıklama:

Sternberg (1997)’e göre zekâ, çevreye uyum sağlayabilme, çevreyi değiştirebilme ve uygun çevreyi seçebilme davranışlarımızda kendini göstermektedir. Başarılı Zekâ Kuramına göre analitik zekâ, yaratıcı zekâ ve pratik zekâ olmak üzere üç tür zekâ vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi zekanın genetik temelleri ile ilgili söylenemez?

Zekânın kalıtsallık özelliği, aile üyelerinin zekâ düzeylerinin benzerliklerinin karşılaştırılması ile kısmen de olsa anlaşılabilmektedir.

İkizlerin genetik yapıları %100 aynı oldukları için paylaştıkları çevre farklı olsa da zekalarını etkilemez.

Akrabalar arasında genetik benzerlik ne kadar fazla ise zekâ düzeyi arasındaki benzerliğin de o kadar yüksek olmaktadır.

Zekânın kalıtımsal bir yapıya sahip olması, değişemeyeceği anlamına gelmemelidir.

Zekâyı şekillendiren bazı genler sadece çocukluk yıllarında değil, daha sonraki yıllarda da çevreyle etkileşime girdikten sonra etkin hale gelmektedir.

Açıklama:

Farklı ailelerde büyütülen ya da farklı ailelere evlatlık olarak verilen tek yumurta ikizlerinin zekâ düzeylerinin karşılaştırılması, zekânın kalıtılabilirliğini doğrudan hesaplamamıza yardımcı olmaktadır; çünkü bu ikizlerin genetik yapıları %100 aynı oldukları halde paylaştıkları çevre bebeklikten itibaren tamamen farklıdır. Bu konuda yapılan bütün araştırmalarda çocukken evlatlık verilen tek yumurta ikizi yetişkinlerin zekâ düzeyleri karşılaştırılarak zekânın kalıtılabilirlik katsayısı belirlenmiştir. Söz konusu araştırmalarda zekânın kalıtılabilirlik katsayısı 0.68 ile 0.78 arasında bulunmuştur (Eysenck, 1999). Bu bulgular, zekânın yaklaşık olarak %50’sinin kalıtım ile oluştuğuna işaret etmektedir. Bu değer, zekânın önemli bir kısmının kalıtsal olduğu ancak bir o kadar da çevrenin etkisiyle oluştuğu şeklinde yorumlanabilir. Ancak ölçümlerdeki hatalar göz önünde bulundurulursa, kalıtsallık katsayısının bir miktar daha artması veya azalması da beklenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Küresel Zekâ Yükselişinin Nedenlerinden biri değildir?

Başarı ve yetenek testlerinin kullanımlarının artışı

Seçici evlilikler

Tıp ve eczacılık gibi bilimlerdeki gelişim

Duyuşsal uyaranlardaki gelişim

Beslenme kalitesindeki yükseliş

Açıklama:

Zekâ düzeyindeki artışın, yaşam standartlarındaki gelişim ile paralellik göstermesi kuşkusuzdur. Bilişsel uyaranlardaki gelişim (Fylnn, 1999), beslenme kalitesindeki yükseliş (Lynn, 1990), başarı ve yetenek testlerinin kullanımlarının artışı (Brand, 1996), rastlantılar (Jensen, 1996), tıp ve eczacılık gibi bilimlerdeki gelişimin üretmiş olduğu yeni olanaklar (vitaminler, özürlü bebeklerin doğmadan önce belirlenmesi ve doğumlarının engellenmesi vb.) ve seçici evlilikler, küresel zekâ artışını önemli derecede tetiklemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Zekânın kalıtımla taşınan biyolojik bileşenini akıcı zekâ, yaşamla oluşan bileşenini ise kristalize zekâ olarak adlandıran kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Raymond Cattell

John Carroll

Howard Gardner

Sternberg

Turstone

Açıklama:

Raymond Cattell (1963), genel zekânın hem kalıtımsal boyutunun hem de yaşamla ortaya çıkan bir boyutunun olduğuna inanmıştır.Cattell, zekânın kalıtımla taşınan biyolojik bileşenini akıcı zekâ olarak, yaşamla oluşan bileşenini ise kristalize zekâ olarak adlandırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Thurstone tarafından ortaya atılan Birincil Yetenekler Kuramındaki zihinsel yeteneklerden biri değildir?

Kristalize zeka

Tümden gelim

Algısal hız

Tüme varım

Kinestetik Zekâ

Açıklama:

Thiurstone birbirlerinden bağımsız yedi tür zihinsel yeteneğin olduğunu ileri sürmüş ve Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramını ortaya atmıştır. Bu yetenekleri şu şekilde açıklamıştır.

Sözcük akıcılığı: Sözcük dağarcığı, sözcükleri bellekten çağırma ve çağrışım kurma, çok sayıda sözcük düşünebilme yeteneği olarak tanımlanabilir.

Sözel kavrama: Sözcükleri anlama, sözel uyaranları kavrama yeteneği olarak tanımlanabilir.

Sayısal yetenek: Sayısal sembolleri tanıma, anlama ve aritmetik işlemleri yapabilme yeteneği olarak düşünülebilir.

Tümdengelim: Sözel, sayısal ya da görsel uyaranları inceleyip bunlardan kavramlar, kurallar, benzerlikler, ilişkiler, ilkeler ya da genellemeler çıkarabilme yeteneğidir. Genel ilkelerden hareket ederek tek tek olaylar hakkında bir yargıya ulaşma yoludur. Kısaca, genelden özele ve genelden genele uzanan düşünme biçimi olduğu söylenebilir.

Bellek: Yeni uyaranları zihinde tutabilme ve bunları zihinden çagırabilme yeteneğidir.

Görsel algı: Cisimleri farklı boyutlardan ayırt edebilme, üç boyutlu olarak zihinde döndürebilme ve farklı biçimlerini zihinde tasarlayabilme yeteneğidir.

Algısal hız: Resim, sözcük ya da ses gibi uyaranları hızlı işleyebilme ve tanıyabilmektir.

Kristalize Zekâ: Yaşamla öğrendiklerimizi ifade etmektedir. Buna yasamla öğrendiğimiz bilgiler, deneyimler ve beceriler birikimi de diyebiliriz.

Tüme varım: Tek tek yargılardan genel yargıya ulaşmak şeklindeki akıl yürütmedir. Örnek: Demir metaldir, ısıyı iletir. Bakır metaldir, ısıyı iletir. Altın metaldir, ısıyı iletir. O halde tüm metaller ısıyı iletir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Cattell’e göre aşağıdakilerden hangisi zekânın kalıtımla taşınan biyolojik bileşenidir?

Kristalize zeka

Akıcı zeka

Soyut zeka

Genel bilşsel hız

Dilsel Zekâ

Açıklama:

CEVAP: Raymond Cattell (1963), genel zekânın hem kalıtımsal boyutunun hem de yasamla ortaya çıkan bir boyutunun olduğuna inanmıştır. Yapmış olduğu araştırmalar bu inancı destekler nitelikteydi. Cattell, zekânın kalıtımla taşınan biyolojik bileşenini akıcı zekâ olarak, yaşamla oluşan bileşenini ise kristalize zekâ olarak adlandırmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi John Carroll’un ortaya atmış olduğu zeka kuramının adıdır?

İki Katmanlı Zeka Kuramı

Başarılı Zekâ Kuramına

Çoklu Zekâ Kuramı

Üç Katmanlı Zekâ Kuramı

Genel Zekâ Kuramı

Açıklama:

Üç Katmanlı Zekâ Kuramını ileri süren John Carroll’un hem Genel Zekâ Kuramından hem de Akıcı ve Kristalize Zekâ Kuramından etkilendiği söylenebilir. Bu kuramları da temel alarak bilimsel araştırmalarına başlayan Carroll (1993), zekâ konusunda yapılan 461 bilimsel araştırmanın bulgularını faktör analizi yöntemi ile yeniden incelemiştir. Bu analizler sonucunda zekânın üç katmandan oluştuğunu ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Zekâ düzeyi ile akademik başarı arasındaki korelasyon değeri yaklaşık olarak kaçtır?

0.40

0.45

0.50

0.55

0.60

Açıklama:

Zekâ düzeyi ile akademik başarı arasında da anlamlı bir ilişki vardır. Zekâ düzeyi ile akademik başarı arasındaki korelasyon değeri 0.50 civarındadır. Bu düzeyde bir korelasyon değeri, zekâ düzeyinin akademik başarının %25’ini açıklayabildiğini göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi ilk yerli ve milli zeka testimiz olan Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği’nin alt testlerinden biri değildir?

Epistemolojik Bilgi

Sözel Analojik Muhakeme

Sözel Kısa Süreli Bellek

Görsel Bellek Genişliği

Algısal hız

Açıklama:

Epistemolojik Bilgi, Sözel Analojik Muhakeme, Sözel Kısa Süreli Bellek, Görsel Bellek Genişliği, Görsel-Uzamsal Eş Zamanlı İşleyen Bellek, Görsel Analojik Muhakeme, Görsel Zihinsel Esneklik.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi yanlış bir yargıdır?

Howard Gardner (1983)’e göre zekâ bilişsel alanlara göre çeşitlilik gösterir

Akıcı Zekâ: Akıl yürütebilme, ilişkileri görebilme, çıkarımlar yapabilme ve rasyonel olarak düşünebilme kapasesidir

Zekâ düzeyi ile iş performansı arasında yüksek pozitif ilişki vardır.

Türkiye’de ilk zekâ testi Anadolu Üniversitesinde geliştirilmiştir.

Kristalize zekâ yaşamla öğrendiklerimizi ifade etmektedir.

Açıklama:

Zekâ düzeyi ile is performansı arasında düşük de olsa pozitif bir ilişki vardır. Kimi araştırmacılarca IQ puanı, is performansının en iyi yordayıcısı olarak nitelendirilse de daha önce de değinildiği gibi IQ düzeyi, is performansı düzeyinin yarısından daha da azını açıklayabilmektedir. Sosyal beceriler, kişilik türleri ve ilgi gibi diğer bireysel özelliklerin iş performansını IQ düzeyinden çok daha fazla etkilediği söylenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Çoklu zeka kuramının kurucusu bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Gardner

Spearman

Binet

Carroll

Sternberg

Açıklama:

Çoklu Zekâ Kuramını ileri süren Howard Gardner (1983)’e göre bilişsel yetenekler birbirlerinden bağımsız olmaları nedeniyle zekâ da bilişsel alanlara göre çeşitlilik gösterir. Bir kişinin bir alandaki yetenek düzeyi başka alanlardaki yetenek düzeyleri ile pek örtüşmemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Çoklu zeka ya da çoklu yetenek kuramlarına ilham kaynağı olduğu düşünülen Birincil zihinsel yetenekler kuramının kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Gardner

Thurstone

Binet

Carroll

Sternberg

Açıklama:

Thurstone (1938)’nin zekâya bakış açısı ve zekâyı bilimsel olarak inceleme yöntemleri Genel Zekâ Kuramcısı Spearman’nın zekâ konusundaki görüşlerinden farklı idi. Bu farklılık, Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramında kendini bulmuştur. Zamanla Thurstone’nin genel bir zekânın varlığını ve Spearman’ın da zekânın çok yönlü olduğunu kabule geldikleri görülmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Eğer bir pilotsanız çoklu zeka kuramında adı geçen zeka alanlarından hangisinde güçlü bir zekaya sahip olduğunuz söylenebilir?

Mantıksal-matematiksel zeka

Bedensel-kinestetik zeka

Görsel-uzamsal zeka

İçsel zeka

Doğacı zeka

Açıklama:

Görsel-Uzamsal Zekâ: İmgelerle ve üç boyutta düşünebilme, nesneleri zihinde görebilme kapasitesi olarak tanımlanabilir. Genel olarak denizcilerin, pilotların, ressamların ve satranç oyuncularının bu alanda güçlü bir zekâya sahip oldukları söylenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Çoklu zeka kuramını en çok benimseyenler kimler olmuştur?

Avukatlar

Pilotlar

Akademisyenler

Eğitimciler

Doktorlar

Açıklama:

İnsanların farklı alanlarda zeki olabileceklerini iddia etmek hümanistçe ve zekice bir yaklaşımdır. Nitekim elitizme karşı tepkisi olan yirminci yüzyılın eşitlikçi bireyleri, Çoklu Zekâ Kuramına adeta sarılmışlardır. Kuram, özellikle medyada ve eğitimciler arasında popülarite kazanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

İki değişken arasındaki ortak ilişkiyi ifade eden korelasyon değerleri hangi aralıkta değişir?

-10 ile +10

-5 ile + 5

-5 ile +10

-1 ile + 5

-1 ile +1

Açıklama:

Korelâsyon, iki değişken arasındaki ortak ilişkiyi ifade eder. Korelâsyon değerleri -1.00 ile +1.00 arasında değişir. Eksi korelasyon değeri negatif bir ilişkiyi, artı korelasyon değeri ise pozitif bir ilişkiyi gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi üç katmanlı zeka kuramında adı geçen zeka türlerinden değildir?

Doğacı zeka

Akıcı zeka

Kristalize zeka

İşlem hızı

Geriye getirme hızı

Açıklama:

İkinci tabakada geniş kapsamlı diyebileceğimiz sekiz yetenek türü yer almaktadır: Akıcı zekâ, kristalize zekâ, genel bellek ve öğrenme, genel görsel algı, genel işitsel algı, genel geri çağrışım yeteneği, genel bilişsel hız ve işlem hızı.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Tümdengelim hangi zeka kuramı içerisinde yer almaktadır?

Genel Zeka kuramı

Birincil zihinsel yetenekler kuramı

Akıcı zeka ve kristalize zeka kuramı

Üç katmanlı zeka kuramı

Çoklu zeka kuramı

Açıklama:

Thurstone araştırmalarında çok farklı türde testler kullanarak zihinsel yetenekleri ölçmüştür. Yapmış olduğu analizlerde bireysel performansların farklı testlerde son derece değişkenlik gösterdiğini ve yedi faktörde toplandığını saptamıştır. Bu bulguları temel alan Thurstone birbirlerinden bağımsız yedi tür zihinsel yeteneğin olduğunu ileri sürmüş ve Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramını ortaya atmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

“Resim, sözcük ya da ses gibi uyaranları hızlı işleyebilme ve tanıyabilmektir.” Şeklinde tanımlanan ve birincil zihinsel yetenekler kuramında yer alan, zihinsel yetenek türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sözel kavrama

Sayısal yetenek

Algısal hız

Bellek

Görsel algı

Açıklama:

Algısal hız: Resim, sözcük ya da ses gibi uyaranları hızlı işleyebilme ve tanıyabilmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Sıradışılıkları yüzünden sınıftan dışlanan bir öğrencinin hangi zekaya sahip olduğu düşünülebilir?

Analitik zeka

Doğacı zeka

Pratik zeka

Yaratıcı zeka

Sosyal zeka

Açıklama:

Yeni, çok sayıda ve değeri olan fikir üretebilme, problemleri fark edebilme, problemleri tanılayabilme ve keşfedebilme, yeni ürün yaratabilme ya da varolan ürünleri detaylandırıp değiştirebilme kapasitesi olarak tanımlanabilir. Yaratıcı bireylerin bir kısmı rüyada yaşıyor gibidirler. Bazen çok uçuk diyebileceğimiz fikirleri olabilir. Yaratıcı öğrenciler öğretmenleri tarafından pek fark edilmezler. Hatta bu tip öğrenciler sıradışılıkları nedeniyle sınıf ortamında bastırılabilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi küresel zeka yükselişinin nedenleri arasında sayılamaz?

Yaşam standartlarındaki gelişim

Beslenme kalitesindeki artış

Seçici evlilikler

Eğitim düzeyi ve okullaşmanın artması

Kalıtımsal özellikler

Açıklama:

Zekâ düzeyindeki artışın, yaşam standartlarındaki gelişim ile paralellik göstermesi kuşkusuzdur. Bilişsel uyaranlardaki gelişim (Fylnn, 1999), beslenme kalitesindeki yükseliş (Lynn, 1990), başarı ve yetenek testlerinin kullanımlarının artışı (Brand, 1996), rastlantılar (Jensen, 1996), tıp ve eczacılık gibi bilimlerdeki gelişimin üretmiş olduğu yeni olanaklar (vitaminler, özürlü bebeklerin doğmadan once belirlenmesi ve doğumlarının engellenmesi vb.) ve seçici evlilikler, küresel zekâ artışını önemli derecede tetiklemektedir. Ancak en önemli etmen, eğitim düzeyindeki ve okullaşma oranındaki artış olsa gerektir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Güncel yaklaşımlarda zekanın aşağıda belirtilen hangi yönüne vurgu yapılmamaktadır?

Soyut düşünme becerisi

Problem çözme becerisi

Deneyimden öğrenme boyutu

Öğrenme hızı

Genel bir zihinsel enerji olması

Açıklama:

Güncel yaklaşımlarda zekanın genel bir zihinsel enerji olması yaklaşımı görülmez. Bu nedenle yanıt E seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 32

Zekayı görsel ve işitsel duyularda ayırt edicilik becerisi olarak ele alan ve zekanın kalıtım sonucu belirlendiğini savunan kuramcı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Spearman

Galton

Wechsler

Binet

Terman

Açıklama:

İçerisinde bulunduğu aristokratik yapıdan dolayı büyük ölçüde zekanın kalıtsal olduğunu ve duyusal ayırt ediciliğin zekada temel alınması gerektiğini savunan kuramcı Galton’dur. Bu nedenle yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Kristalize zekanın temel iki bileşeni aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Akıl yürütme ve ilişkileri yakalama

Bilgi ve deneyim

Kalıtım ve çevre

Çıkarımlar yapabilme ve ilkeler ortaya koyma

Tümden gelim ve tüme varım

Açıklama:

Akıcı ve kristalize zeka iç içe girmiş tanımlamalar olsa da kristalize zekanın temel iki bileşeni bilgi ve deneyimdir. Bu nedenle yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Çoklu zekanın boyutlarına diğer boyutlardan daha sonra 1999 yılında eklenen boyut aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Doğacı

Sosyal

İçsel

Uzamsal

Kinestetik

Açıklama:

Doğa konusunda kişinin becerilerini tanımlayan zeka boyutu çoklu zeka kuramına 1999 yılında eklenmiştir. Bu nedenle yanıt A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Tek yumurta ikizlerinde uygulanan bir zeka testinin sonuçlarına bakıldığında 50 olumlu yönde bir korelasyon görülmüştür. Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?

Zeka gelişiminde kalıtın belirleyicidir

Zeka gelişimi ile çevre / kalıtım yaklaşık ilişkilere sahiptir

Zeka gelişimi ile çevrenin bir ilgisi yoktur

Zeka büyük ölçüde nesiller boyu aktarılmaktadır

Armut dibine düşer sözü zeka gelişimini özetlemektedir

Açıklama:

İki değişkenin korelasyonu neden sonuç ilişkisi göstermez. Yalnızca birlikte değişim olduğuna vurgu yapar. Bu nedenle soru kökünde verilen değerden hareketle zeka kalıtım ve çevre yaklaşık ilişkilere sahiptir denilebilir. Yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Tek ya da çift yumurta ikizi olmak ile zeka arasında anlamlı bir korelasyon bulunamaması aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Zekanın büyük ölçüde çevre tarafından belirlenmesini

Genetik etkenlerin farklı çevresel koşullarda benzer etki yapmasını

Zeka gelişiminde çevre ya da kalıtımın dışında bireysel etkenlerin olmasını

Çocukluğun zeka gelişiminde kritik dönem olmasını

Zekanın farklı boyutlarının olabileceği yaklaşımını

Açıklama:

Zeka gelişiminde birbirinin genetik olarak kopyası olan tek yumurta ikizleri, ve yüzde elli farklılık bulunabilen çift yumurta ikizleri arasında bir farkın olmaması,, zeka gelişiminde çevrenin daha önemli olduğu yaklaşımını desteklemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Geleneksel tarımsal uğraşıların yaygın olduğu ve mevsimsel emek göçü görülen bölgeler ile diğer bölgeler arasında zekanın anlamlı derecede daha düşük puanlar göstermesinin nedeni aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Eğitim

Kalıtım

Sosyal ilişkiler

Politika

Din

Açıklama:

Geleneksel ve emek yoğun tarımsal bölgelerde çocuklar eğitim olanaklarından yeterince yararlanamamaktadırlar. Bu durumu mevsimlik emek göçü daha da artırmaktadır. Eğitimin zekanın önemli bir belirleyicisi olduğu düşünüldüğünde yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Bir ülkede 2018 yılında doğanların 1980 yılında doğanlara göre zeka puan ortalamalarının anlamlı derecede yüksek olması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Çevresel koşullar ve genetik altyapı birleştiğinde katlayan etkisi oluşmaktadır

Kalıtsal özellikler yıllara göre değişiklik göstermektedir

Sistematik düzenlemeler sonucunda çevresel faktörlerin etkisiyle zekada genel bir artış gözlenebilmektedir

Zeka ortalamalarında genel bir değişim olamayacağından bu bulgu rastlantısaldır

Genetik bil mi sonucunda bebekler doğmadan bir seçim uygulandığından nesiller giderek daha zeki olmaktadır

Açıklama:

Yirminci yüzyılda eğitim faaliyetlerinin yaygınlaşması gibi çevresel düzenlemeler sonucunda zeka puan ortalamaları günümüze kadar artış göstermiştir bu nedenle yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Zekanın ölçümünün kültürden bağımsız olarak düşünülememesinin sonucu aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Zekanın tanımının göreceli olması

Çoklu zeka yaklaşımının gelişmesi

Zeka tanımlarının toplumsal değerlerle örtüşme zorunluluğu

Zeka akıl ve yetenek olgularının farklı tanımlanması

Zekanın toplumsal kuralların üretilmesini etkilemesi

Açıklama:

Zekanın kültürel olgulardan etkilenebilmesi zekaya yönelik tanımlamaların göreceli olması sonucunu doğurmuştur. Bu nedenle yanıt A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Genel Zekâ Kuramı’nın buluşçusu olan ve zekâyı, bireyin bütün zihinsel fonksiyonlarını etkileyen zihinsel bir enerji olarak tanımlayan ünlü kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Spearman

Wechsler

Terman

Colvin

Dearborn

Açıklama:

Zekâ konusunu çalışan uzmanların zekâ tanımları arasındaki farklılıklar zekâ konusunda bilimsel araştırmaların başladığı ilk yıllara kadar uzanmaktadır. Örneğin Genel Zekâ Kuramı’nın buluşçusu Spearman, zekâyı, bireyin bütün zihinsel fonksiyonlarını etkileyen zihinsel bir enerji olarak tanımlarken, Wechsler Zekâ Ölçeğinin buluşçusu olan David Wechsler, zekâyı, bireylerin amaçlı bir biçimde davranabilmelerini, mantıksal düşünebilmelerini ve çevreyle etkili bir biçimde iletişim kurabilmelerini etkileyen genel bir kapasite olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Terman

Colvin

Dearborn

Henmon

Haggerty

Açıklama:

Zekâ tanımı konusundaki farklılıklar, zekâ konusundaki araştırmaların öncüleri kabul edilen uzmanların ve teorisyenlerin 1921 yılında Eğitim Psikolojisi Dergisi (Journal of Educational Psychology)’nde yapmış oldukları zekâ tanımlarında açıkça görülmektedir (Intelligence and its Measurement, 1921). Bu yayında zekâ;
• Terman’a göre, soyut düşünme yeteneği;
• Colvin’e göre, çevreye adapte olabilmeyi öğrenme yeteneği;
• Dearborn’a göre, deneyimden öğrenebilme kapasitesi;
• Henmon’a göre, bilgiyi öğrenebilme ve depolayabilme kapasitesi;
• Haggerty’e göre, duyu, hafıza, algı, çağrışım, hayal gücü, ayırt edebilme, muhakeme
ve yargılama gücü;
• Freeman’a göre, duyusal, algısal ayırt edicilik, algısal hız, çağrışımlar ve ilişkiler kurabilme,
hayal gücü, dikkat süresi, tepkide hız ve teyakkuz kapasiteleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Terman

Colvin

Dearborn

Henmon

Haggerty

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 43

Dehalar konusunda yapmış olduğu araştırmalarında, dâhiliğin aileden çocuklara geçtiğini, deha kişilerin akrabalarının içinde de bir ya da birkaç dehanın bulunduğunu saptayan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Homer

Aristo

Plato

Binet

Galton

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 44

Galton’un zekâyı ölçme yöntemine karşı çıkarak zekâyı karmaşık zihinsel işlevlerin çalışılması ile ortaya konabilen bir olgu olarak tanımlayan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Dearborn

Terman

Binet

Henmon

Haggerty

Açıklama:

Alfred Binet, Galton’un zekâyı ölçme yöntemine karşı çıkmıştır. O’na göre zekâ, çok daha karmaşıktı ve bu nedenle çok farklı zihinsel bileşenlerden oluşmaktaydı. Zekâ, yalnızca duyusal becerilerin ölçümü ile anlaşılamazdı. Aksine zekânın yapısı, karmaşık zihinsel işlevlerin çalışılması ile ortaya konabilirdi; çünkü bireysel farklılıklar, basit işlevlerden ziyade karmaşık işlevlerde daha fazla değişkenlik göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Thurstone birbirlerinden bağımsız yedi tür zihinsel yeteneğin olduğunu ileri sürmüş ve Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramını ortaya atmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu yeteneklerden biri değildir?

Sözcük akıcılığı

Sözel kavrama

Sayısal yetenek

Tümdengelim

İşitsel algı

Açıklama:

Thurstone birbirlerinden bağımsız yedi tür zihinsel yeteneğin olduğunu ileri sürmüş ve Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramını ortaya atmıştır. Bu yetenekleri şu şekilde açıklamıştır.
• Sözcük akıcılığı: Sözcük dağarcığı, sözcükleri bellekten çağırma ve çağrışım kurma, çok sayıda sözcük düşünebilme yeteneği olarak tanımlanabilir.
• Sözel kavrama: Sözcükleri anlama, sözel uyaranları kavrama yeteneği olarak tanımlanabilir.
• Sayısal yetenek: Sayısal sembolleri tanıma, anlama ve aritmetik işlemleri yapabilme yeteneği olarak düşünülebilir.
• Tümdengelim: Sözel, sayısal ya da görsel uyaranları inceleyip bunlardan kavramlar, kurallar, benzerlikler, ilişkiler, ilkeler ya da genellemeler çıkarabilme yeteneğidir.
• Bellek: Yeni uyaranları zihinde tutabilme ve bunları zihinden çağırabilme yeteneğidir.
• Görsel algı: Cisimleri farklı boyutlardan ayırt edebilme, üç boyutlu olarak zihinde döndürebilme ve farklı biçimlerini zihinde tasarlayabilme yeteneğidir.
• Algısal hız: Resim, sözcük ya da ses gibi uyaranları hızlı işleyebilme ve tanıyabilmektir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Yapmış olduğu araştırmalar neticesinde, zekânın kalıtımla taşınan biyolojik bileşenini akıcı zekâ olarak, yaşamla oluşan bileşenini ise kristalize zekâ olarak adlandıran araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Binet

Cattell

Galton

Terman

Colvin

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 47

Akıl yürütebilme, ilişkileri görebilme, çıkarımlar yapabilme ve rasyonel olarak düşünebilme kapasitesi olarak tanımlanan zeka türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kristalize Zekâ

Akıcı zeka

Üç Katmanlı Zekâ

Çoklu Zeka

Dilsel Zeka

Açıklama:

Akıcı Zekâ: Akıl yürütebilme, ilişkileri görebilme, çıkarımlar yapabilme ve rasyonel olarak düşünebilme kapasitesi olarak tanımlanabilir. Zekâ testlerinin çoğu, bu tür bir yeteneği ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ancak akıcı zekânın yaşamdan bağımsız olduğu söylenemez. Akıcı zekâ, genetik olarak aktarılır fakat yaşamla gelişir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

İmgelerle ve üç boyutta düşünebilme, nesneleri zihinde görebilme kapasitesi olarak tanımlanan ve genel olarak denizcilerin, pilotların, ressamların ve satranç oyuncularının bu alanda güçlü bir zekâya sahip oldukları söylenen zeka türü aşağıdakilerden hangisidir?

Müziksel Zekâ

Çoklu Zekâ

Mantıksal-Matematiksel Zekâ

Görsel-Uzamsal Zekâ

Dilsel Zekâ

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 49

Başka bireyleri tanıyabilme, onların duygularını, davranışlarını ve diğer özelliklerini anlayabilme, empati ve etkili iletişim kurabilme kapasitesi olarak tanımlanan zeka türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal Zekâ

Müziksel Zekâ

Bedensel-Kinestetik Zekâ

İçsel Zekâ

Doğacı Zekâ

Açıklama:

Sosyal Zekâ: Başka bireyleri tanıyabilme, onların duygularını, davranışlarını ve diğer özelliklerini anlayabilme, empati ve etkili iletişim kurabilme kapasitesi olarak tanımlanabilir. Nabza göre şerbet verebilmeyi bilenlerin bu alanda üstün yeteneğe sahip oldukları söylenebilir. Genel olarak liderlerin ve pazarlama elemanlarının üstün sosyal zekâya sahip olmaları beklenir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Zekâ tanımlamaları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Farklı disiplinler kendi düşünme becerilerini temele alarak zekâyı tanımlamıştır.

Zekâ tanımlamalarında belirleyici temel etken akademik başarıdır.

İnsanların kendi yaşamında değeri olan beceriler zekânın da bir parçasıdır.

Tek bir doğru zekâ tanımı yapmak olanaklı değildir.

Yaşanılan çevreyi kavrama ve çevreye uyum sağlama zekâ göstergeleri arasındadır.

Açıklama:

Zekânın tek doğru tanımı bulunmamakta, farklı disiplinlerde çalışan uzmanlar tarafından kendi alanlarının düşünme becerileri tanımlara yansıtılmaktadır. Genel kabul gören zekâ tanımlamalarından birinde zekâ; akıl yürütme, planlama, problem çözme, soyut düşünme, karmaşık fikirleri kavrama, hızlı öğrenme ve deneyimden öğrenme işlevlerini kapsayan çok genel zihinsel bir kapasite olarak tanımlanmıştır. Zekâ, sadece kitaptakileri öğrenebilme, testlerde başarılı olabilme ya da akademik beceri değildir. Aksine, çevremizdekileri kavrayabilmemizi sağlayan çok daha geniş ve derin bir kapasitedir. Dolaysıyla akademik başarı zekânın belirleyici etkeni olarak ele alınmamaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Zekâyı çevreye uyum sağlama, çevreyi değiştirebilme ve uygun çevreyi seçme olarak tanımlayan; analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç tür zekâ olduğunu ileri süren zekâ kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Genel Zekâ Kuramı

Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramı

Üç Katmanlı Zekâ Kuramı

Çoklu Zekâ Kuramı

Başarılı Zekâ Kuramı

Açıklama:

Başarılı Zekâ Kuramı zekâyı çevreye uyum sağlama, çevreyi değiştirebilme ve uygun çevreyi seçme olarak tanımlayan; analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç tür zekâ olduğunu ileri sürmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Zekânın oluşumunda kalıtımın yanında yaşamda öğrendiklerimizin de etkisini vurgulayan ve modern zekâ testlerinin çoğunun kuramsal temelini oluşturan zekâ kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Genel Zekâ Kuramı

Akıcı Zekâ ve Kristalize Zekâ Kuramı

Üç Katmanlı Zekâ Kuramı

Çoklu Zekâ Kuramı

Başarılı Zekâ Kuramı

Açıklama:

Akıcı Zekâ ve Kristalize Zekâ Kuramında zekânın kalıtımla taşınan biyolojik bileşeni akıcı zekâ olarak, yaşamla oluşan bileşeni ise kristalize zekâ olarak tanımlanmaktadır. Bu kuramda modern zekâ testlerinin çoğunun kuramsal temelini oluşturmaktadır. Kuramda iki zekâ türü birbirlerinden çok farklı ve bağımsızmış gibi ileri sürülmüş olsalar da gerçek yaşamda bunları ayırt etmek pek olanaklı değildir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Zekâ sınıflandırmaları dikkate alındığında zekâyı hiyerarşik yapıda ele alan zekâ kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Genel Zekâ Kuramı

Üç Katmanlı Zekâ Kuramı

Akıcı ve Kristalize Zekâ Kuramı

Çoklu Zekâ Kuramı

Başarılı Zekâ Kuramı

Açıklama:

Genel olarak zekâ kuramlarının sınıflandırılmasında üç gruptan söz etmek olanaklıdır. Bazı zekâ kuramlarına göre zekâ tekil bir yapıya sahiptir. Buna Genel Zekâ Kuramı iyi bir örnek oluşturmaktadır. Üç Katmanlı Zekâ Kuramı gibi bazı zekâ kuramlarına göre zekânın hiyerarşik bir yapısı vardır. Bazı zekâ kuramlarına göre ise zekâ birden fazladır. Buna ise Çoklu Zekâ Kuramı örnek olarak verilebilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Başarılı Zekâ Kuramında tanımlanan pratik zekânın işlevlerinden hangisidir?

Sorunların sağduyulu şekilde çözümünü kolaylaştırır.

Okul performansında düşüşe neden olur.

Yeni ve çok sayıda fikir üretebilme kapasitesidir.

Yaşam içinde ve deneyimle gelişen zihinsel kapasitedir.

Olayları analiz edip, yargılama kapasitesidir.

Açıklama:

Başarılı Zekâ Kuramına göre analitik zekâ, yaratıcı zekâ ve pratik zekâ olmak üzere üç tür zekâ vardır. Günlük yaşamımızda her üç zekâ türünü de kullanırız. Pratik Zekâ, gerçek yaşam problemlerini ekonomik, ergonomik ve akılcı yollarla çözebilme ve fikirlere uygulama alanı bulabilme kapasitesi olarak tanımlanabilir. Pratik zekâ, yaşadıkça ve deneyimle gelişen zihinsel bir kapasitedir. Analitik ve yaratıcı bireyler çok iyi fikir üretip bu fikirleri yargılayabilirlerken, pratik kişiler bu fikirlere uygulama alanları bulurlar. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Başarılı Zeka Kuramı ile Çoklu Zeka Kuramının ortak yönlerinden biridir?

Zekâ hiyerarşik yapıya sahiptir.

Zekâ alanları bilişsel işlevlere dayalı açıklanır.

Zekâ alanları bilgi alanlarına dayalı açıklanır.

Zekânın çoğul bir doğası vardır.

Sekiz zekâ alanı bulunmaktadır.

Açıklama:

Başarılı Zekâ ve Çoklu Zekâ Kuramına göre zekânın çoğul bir doğası vardır ve bundan dolayı zekâ çok farklı bileşenlerden oluşmaktadır. Ancak, Çoklu Zekâ Kuramında zekâ alanları olarak bilgi alanları (matematik, dil) temel alınırken Başarılı Zekâ Kuramında bilişsel işlevler (analitik, yaratıcı) temel alınmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Zekâ gelişimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Zekâ sadece genetik etkiye bağlı gelişim göstermektedir.

Zekâ düzeyi kişiden kişiye büyük değişkenlik gösterir.

Zekâ düzeyi kalıtımından çok eğitim ile ilişkilidir.

Zekâ gelişim göstermeyen bir özelliktir.

Çevresel faktörlerin zeka düzeyine etkisi çok düşüktür.

Açıklama:

Bireysel farklılıkların önemli bir kısmının orijini genetik kodlarda yatmaktadır. Çoğumuz, zihinsel kodlamalar da dâhil olmak üzere farklı genetik donanımlarla dünyaya geliriz. Bu nedenledir ki zekâ düzeyi kişiden kişiye büyük değişkenlikler gösterebilmektedir. Zekânın kalıtımsal bir yapıya sahip olması, değişemeyeceği anlamına gelmemelidir. Gerçekte zekâ, dinamik bir yapıya sahip olup çeşitli çevresel faktörlerden doğrudan etkilenir. Bu faktörlerin bir kısmı sosyal (eğitim gibi), bir kısmı ise biyolojiktir (besin gibi). Gerçekte insanların yaşam biçimleri ve sahip oldukları değerler zihinsel becerilerinin gelişimlerini de etkilerler. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Zekânın gelişimini etkileyen çevresel faktörlere yönelik aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çevresel faktörlerin bir kısmı sosyal, bir kısmı biyolojiktir.

Zekâ düzeyi yüksek olan bireylerin eğitim düzeyi de yükselmektedir.

Çevresel faktörler zekâ gelişiminin temelini oluşturmaktadır.

Zekâ düzeyi ile sosyal statü ve ekonomik gelir düzeyi arasında ilişki bulunmaktadır.

Çevresel faktörler zihinsel becerilerin gelişimini etkiler.

Açıklama:

Zekânın kalıtımsal bir yapıya sahip olması, değişemeyeceği anlamına gelmemelidir. Gerçekte zekâ, dinamik bir yapıya sahip olup çeşitli çevresel faktörlerden doğrudan etkilenir. Bu faktörlerin bir kısmı sosyal (eğitim gibi), bir kısmı ise biyolojiktir (besin gibi). Gerçekte insanların yaşam biçimleri ve sahip oldukları değerler zihinsel becerilerinin gelişimlerini de etkilerler. Zekâ düzeyi ile eğitim düzeyi arasında pozitif bir ilişki vardır. Zekâ düzeyi yüksek olan bireyler düşük olan bireylere göre eğitim kademesinde daha fazla ileriye giderler. Zekâ düzeyi artarken eğitim düzeyi artmakta, eğitim düzeyi artarken sosyal statü ve ekonomik gelir artmakta, sosyal statü ve ekonomik gelir artarken de zekâ düzeyi ve eğitim düzeyi artmaktadır. Çevresel faktörlerin zekâ gelişimindeki önemli etkisinin yanında bireysel farklılıkların önemli bir kısmının orijini genetik kodlarda yatmaktadır. Çoğumuz, zihinsel kodlamalar da dâhil olmak üzere farklı genetik donanımlarla dünyaya geliriz. Bu nedenledir ki zekâ düzeyi kişiden kişiye büyük değişkenlikler gösterebilmektedir. Bu değişkenliğin önemli bir kısmı bireylerarası genetik farklar ile ilişkilidir. Dolayısıyla çevresel faktörlerin zekâ gelişiminde önemli yeri olmakla birlikte temelini oluşturduğunu söylemek olanaklı değildir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Zeka gelişiminde genetik ve çevre etkileşimi altında ele alınan katlayıcı etki ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Genler yaşam biçimi üzerindeki etkisi ile zekâ gelişimini de etkiler.

Çevre-gen etkileşimi, tamamen genlerin kontrolü altındadır.

Genetik temelli beceriler ve çevre etkileşimi katlayıcı etkiyi yaratır.

Genetik olarak bir gelişim alanındaki avantaj daha iyi bir yaşam sağlayabilir.

Genlerin insan biyolojisi ve davranışları üzerindeki etkisi çevre tercihlerini de etkiler.

Açıklama:

Genler insanın biyolojik özelliklerini ve davranışlarını şekillendirdikleri gibi çevre tercihlerini de etkilerler. Öte yandan seçilen çevre de zamanla bireyin biyolojik gelişimini etkilemeye başlar. Bu etkileşim gen-çevre etkileşimi olarak bilinmektedir. Genlerin beynin fizyolojisi ve zekânın gelişimi üzerinde doğrudan etkisi vardır. Genlerin bu etkisi bireyin sosyal etkileşime girmesi ile daha da artar. Çünkü genler bireyin hayattaki tercihlerini yani yaşam biçimlerini de etkileyerek zekâ gelişimi üzerinde doğrudan olmayan bir etki daha yapmaktadır ki bu sosyal etkileşim sürecine “katlayıcı etki” adı verilmiştir. Ancak katlayıcı etki, çevre-gen etkileşiminin genlerin tam kontrolü altında olduğunu anlatmamaktadır. Yetenek düzeyindeki her artış daha iyi ve daha uygun çevrenin araştırılmasına, seçilmesine veya oluşturulmasına yol açmaktadır. Buna karşılık daha iyi çevre ise zekâyı daha ileri düzeye taşımaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Kuşaklar arasında zekâ düzeyleri arasında önemli farklılıklar oluştuğu araştırmalar tarafından ortaya konulmuş ve 2000 yılı kuşağının 1950 kuşağından daha zeki olduğu ileri sürülmüştür. Bu durumun etmenleri arasında en önemli olduğu ileri sürülen etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Beslenme kalitesinde yükseliş

Tıp bilimindeki ilerleme

Eğitim düzeyindeki artış

Başarı testlerinin kullanımdaki artış

Teknolojik gelişmeler

Açıklama:

Zekâ düzeyindeki artışın, yaşam standartlarındaki gelişim ile paralellik göstermesi kuşkusuzdur. Çeşitli araştırmacılar tarafından bilişsel uyaranlardaki gelişim, beslenme kalitesindeki yükseliş, başarı ve yetenek testlerinin kullanımlarının artışı, rastlantılar, tıp ve eczacılık gibi bilimlerdeki gelişimin üretmiş olduğu yeni olanaklar ve seçici evliliklerin yapılmasının küresel zekâ artışını önemli derecede tetiklediği ortaya konulmuştur. Ancak en önemli etmen, eğitim düzeyindeki ve okullaşma oranındaki artış olarak ifade edilebilir. 20.yüzyılda ülkelerin ortalama eğitim düzeyleri hızlı bir artış kat etmiştir. Bu durum, toplumların eğitim düzeyleri arttıkça zekâ düzeylerinin de arttığı anlamına gelmektedir; çünkü eğitim, zekâ gelişimini etkileyen en önemli bilişsel uyaranlardan biridir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Çoklu Zeka Kuramını ileri süren kişi kimdir?

Galton

Binet

Carroll

Gardner

Spearman

Açıklama:

Çoklu Zekâ Kuramını ileri süren Howard Gardner'dır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

"İnsanın kendi duygu, düşünce, yargı ve zihinsel dünyasını tanıyabilme ve kendi davranışlarını yönetebilme kapasitesi olarak tanımlanabilir. Psikologların, filozofların ve şairlerin bu alanda üstün zekâya sahip oldukları söylenebilir." Gardner'ın Çoklu Zeka Kuramı'na göre yukarıda açıklanan zeka türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal zeka

İçsel zeka

Dilsel zeka

Doğacı zeka

Görsel-uzamsal zeka

Açıklama:

İçsel Zekâ: İnsanın kendi duygu, düşünce, yargı ve zihinsel dünyasını tanıyabilme ve kendi davranışlarını yönetebilme kapasitesi olarak tanımlanabilir. Psikologların, filozofların ve şairlerin bu alanda üstün zekâya sahip oldukları söylenebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Zeka ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Zekanın tek bir tanımı yoktur.

Zekayı ölçen testler vardır.

Zeka çevresel koşullardan etkilenmez.

Zekâ düzeyi ile eğitim düzeyi arasında pozitif bir ilişki vardır.

Dengeli beslenme zeka gelişimini tetikler

Açıklama:

Gerçekte zekâ, dinamik bir yapıya sahip olup çeşitli çevresel faktörlerden doğrudan etkilenir. Bu faktörlerin bir kısmı sosyal (eğitim gibi), bir kısmı ise biyolojiktir (besin gibi). Gerçekte insanların yaşam biçimleri ve sahip oldukları değerler zihinsel becerilerinin gelişimlerini de etkilerler. Örneğin bütün işi tartmak ve satmak olan pazar satıcıları çok iyi düzeyde ağırlık duyarlılığına sahiptirler. Her tipten insanla ilgilenmek zorunda olan pazarlama şirketlerinin müşteri temsilcilerinin çok iyi ikna becerileri vardır. Hafta içini okulda hafta sonunu ise dershanede geçiren öğrenciler akademik testlerde çok iyidirler. Bu doğrultuda C şıkkındaki ifade yanlıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Cattell'ın kuramına göre "Akıl yürütebilme, ilişkileri görebilme, çıkarımlar yapabilme ve rasyonel olarak düşünebilme kapasitesi olarak tanımlanabilir." şeklinde ifade edilen zeka türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kristalize zeka

Akılcı zeka

Matematiksel zeka

İçsel zeka

Dışsal zeka

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 64

"......................Kuramına göre bireyler analitik zeka, yaratıcı zeka ve pratik zeka türlerinden en azından birinde iyi oldukları müddetçe ya da bu zeka türleri arasında iyi bir denge kurabildikleri sürece yaşamlarında başarılı olabilirler." Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangisi getirilmelidir?

Çoklu Zeka

Başarılı Zeka

Birincil Zihinsel Yetenekler

Kristalize Zeka

Çok Katmanlı Zeka

Açıklama:

Başarılı Zekâ Kuramına göre analitik zekâ, yaratıcı zekâ ve pratik zekâ olmak üzere üç tür zekâ vardır. Günlük yaşamımızda her üç zekâ türünü de kullanırız. Örneğin bir ürünün pazarlanması, öncelikle müşterilerin ihtiyaçlarının analiz edilmesini, daha sonra bir satış stratejisinin yaratılmasını ve son olarak da ürünün değeri konusunda müşteri lerin ikna edilmelerini gerektirir. Birinci durumda analitik düşünme becerilerini, ikinci durumda yaratıcı düşünme becerilerini, üçüncü durumda ise pratik düşünme becerilerini kullanırız. Başarılı Zekâ Kuramına göre bireyler analitik zekâ, yaratıcı zekâ ve pratik zekâ türlerinden en azından birinde iyi oldukları müddetçe ya da bu zekâ türleri arasında iyi bir denge kurabildikleri sürece yaşamlarında başarılı olabilirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

"Yaşamla öğrendiklerimizi ifade etmektedir. Buna yaşamla öğrendiğimiz bilgiler, deneyimler ve beceriler birikimi de diyebiliriz." şeklinde Raymond Cattell tarafından açıklanan zeka aşağıdakilerden hangisidir?

Akılcı zeka

Çoklu zeka

Doğacı zeka

Genel zeka

Kristalize zeka

Açıklama:

Kristalize Zekâ: Yaşamla öğrendiklerimizi ifade etmektedir. Buna yaşamla öğrendiğimiz bilgiler, deneyimler ve beceriler birikimi de diyebiliriz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Kuşaklararası zekâ farkları konusundaki araştırmaların öncüsü kimdir?

James Flynn

Howard Gardner

John Carroll

Raymond Cattell

Alfred Binet

Açıklama:

Kuşaklararası zekâ farkları konusundaki araştırmaların öncüsü olan James Flynn, farklı ülkelerde yapılmış olan araştırmaları karşılaştırarak zekânın 20. yüzyıl boyunca kuşaktan kuşağa ne denli arttığını saptamıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Yaşam standartlarındaki artış eğilimi devam ettiği sürece geleceğin nesilleri bugünün nesillerinden daha zeki olacaktır. Genlerin beynin fizyolojisi ve zekanın gelişimi üzerinde doğrudan etkisi vardır. Yaş ilerledikçe kalıtımın zeka üzerindeki etkisi azalırken paylaşılan ortak çevrenin etkisi artar. Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve III

II ve III

Yalnızca I

I ve II

Yalnızca II

Açıklama:

I. ve II. maddelerdeki ifadeler doğrudur. Ancak yaş ilerledikçe kalıtımın zekâ üzerindeki etkisi artarken paylaşılan ortak çevrenin etkisi azalır. Bu durum aynı aile ortamını paylaşan evlatlık çocukların zekâ düzeyi benzerliklerinde de kendini göstermektedir. Örneğin aynı ailede yaşayan fakat farklı anne-babadan olma evlatlık çocukların sekiz yaş civarında zekâ düzeyleri arasındaki korelasyon katsayısı ortalama 0.26 olarak bulunmuştur. Ancak bu değer 10 yıl sonra neredeyse sıfıra inmiştir. Bu bulgu, aynı sosyoekonomik ortamı paylaşan evlatlık çocukların çocukluk yıllarında aynı çevrenin paylaşılması sonucu kurulan zekâ düzeyi benzerliğinin yetişkinliğe adım atılmasıyla neredeyse yok olduğuna işaret etmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Zeka ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Zeka akademik başarı için bir ön koşuldur.

Zeka düzeyi ile iş performansı arasında bir ilişki yoktur.

Genler insanın biyolojik özelliklerini ve davranışlarını şekillendirdikleri gibi çevre tercihlerini de etkilerler.

Zeka dinamik bir yapıya sahiptir.

Zekânın kalıtımsal bir yapıya sahip olması, değişemeyeceği anlamına gelmemelidir.

Açıklama:

Zeka düzeyi ile iş performansı arasında düşük de olsa pozitif bir ilişki vardır. Örneğin zeka testlerinde yüksek performans gösteren bireyler, genel olarak iş yaşamlarında da başarılı olurlar. Dolayısıyla B şıkkında verilen ifade doğru değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Genel Zeka Kuramı'nın savunucusu kimdir?

Gardner

Cattell

Spearman

Binet

Thurstone

Açıklama:

Genel Zeka Kuramı'nın savunucusu Spearman'dır. Bu kurama göre bireyin bütün yeteneklerine etkide bulunan genel zeka en üstte, onun altında ise özel yetenekler yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdaki zeka tanımlarından hangisinin diğerlerinden daha fazla alanı içine alarak kapsamlı olduğu söylenebilir?

Bireyin bütün zihinsel fonksiyonlarını etkileyen zihinsel bir enerji

Bireylerin amaçlı bir biçimde davranabilmelerini, mantıksal düşünebilmelerini ve çevreyle etkili bir biçimde iletişim kurabilmelerini etkileyen genel bir kapasite

Soyut düşünme yeteneği

Çevreye adapte olabilmeyi öğrenme yeteneği

Bilgiyi öğrenebilme ve depolayabilme kapasitesi

Açıklama:

Diğer seçeneklerde bilişsel düzeylerde tanımlanırken B seçeneğinde hem bilişsel hem de davranışsal düzeyde tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi 1994 yılında Wall Street Journal'da yayınlanan zeka tanımı ile 1996'da Amerika Psikologlar Dergisi'nde yayınlanan zeka tanımının yakın bir şekilde ele aldığı ve birbiriyle örtüşen kavramlardandır?

Problem çözme-Farklı biçimlerde muhakeme yapabilme

Soyut düşünme-Çevreye uyum sağlama

Hızlı öğrenme-Zorluklar ile baş edebilme

Deneyimden öğrenme-Karmaşık fikirleri anlama

Derin ve geniş kapasite-Zihinsel performans

Açıklama:

1994 yılında Wall Street Journal’da yayımlanan tanım: "Akıl yürütme, planlama, problem çözme, soyut düşünme, karmaşık fikirleri kavrama, hızlı
öğrenme ve deneyimden öğrenme işlevlerini kapsayan çok genel zihinsel bir kapasite olarak
tanımlanmıştır. Zekâ, sadece kitaptakileri öğrenebilme, testlerde başarılı olabilme ya da akademik beceri değildir. Aksine, çevremizdekileri kavrayabilmemizi sağlayan çok daha geniş ve
derin bir kapasitedir."
İkinci tanım ise Amerikan Psikoloji Derneği’nin üyesi olan 11 seçkin psikolog tarafından kabul görerek Amerikan Psikoloğu Dergisi (Intelligence: Knowns and Unknowns,
1996)’nde yayımlanmıştır: "Bireyler, karmaşık fikirleri anlamada,çevreye uyum sağlamada, deneyimden öğrenmede, farklı biçimlerde muhakeme yapabilmede ve zorluklar ile baş edebilmede farklılıklar gösterirler.
Ancak bu tür bireysel farklılıklar çok büyük olsa da değişmez değillerdir. Bir birey, farklı zamanlarda ve farklı alanlarda farklı düzeylerde zihinsel performans ortaya koyabilir."
Kavram içeriklerine bakıldığında problem çözme ve farklı biçimlerde muhakeme yapabilme benzer kavramlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Tarihsel açıdan değerlendirildiğinde zeka tanımlarının farklılaşmasının aşağıdakilerden hangisinden etkilendiği söylenebilir?

İçinde bulunulan toplum ve dönemin özellikleri

Genetik aktarım

Ölçülebilirlik

Farklı alanlara sahip olması

Değişkenlik

Açıklama:

Galton’un iddiasını doğru yorumlayabilmek için 19. yüzyılın siyasi ve
kültürel yapısını bilmekte yarar vardır. Galton, İngiltere’de çalışmalarını yapmıştır. Onun çağında İngiltere aristokratik bir yapıya sahipti. Yani o dönemde zenginin çocuğu zengin âlimin çocuğu âlim olmaktaydı. Yeterince potansiyeli olsa bile yoksul tabakadan olağanüstü şahsiyetler çıkarmak neredeyse imkânsızdı. bu sebeple dönem özellikleri etkili olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Anadolu-Sak Zeka Ölçeğinin ölçtüğü alanlardan hangisi görsel uyaranlar arasında ilişki kurmayı hedefler?

Epistemolojik bilgi

Görsel bellek genişliği

Görsel-uzlamsal eş zamanlı işleyen bellek

Görsel-zihinsel esneklik

Görsel analojik muhakeme

Açıklama:

Görsel Analojik Muhakeme:
Görsel uyaranlar arasında ilişki kurma, ilişkileri kodlama ve haritalama, görsel uyaranlarla akıl yürütme, benzerlik kurma, analoji kurma

Doğru Cevap: E

Soru 74

Zeka kuramları ve zekaya dair açıklamaları ile ilgili yapılan eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Genel zeka kuramı- Zekanın hiyerarşik bir yapısı vardır

Çoklu zeka kuramı- Zeka tek bir alanda değildir, birden fazladır.

Üç katmanlı zeka kuramı- Genel zeka hem kalıtımsal hem çevre hem de kültür özellikleri ile oraya çıkar

Akıcı zeka ve kristalize zeka kuramı- Zekanın hiyerarşik bir yapısı vardır

Başarılı zeka kuramı- Bir kişinin bir alandaki yetenek düzeyi başka alanlardaki yetenek düzeyleri ile pek örtüşmemektedir

Açıklama:

Bazı zekâ kuramlarına göre ise zekâ birden fazladır. Buna ise Çoklu Zekâ Kuramı örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

I. Birincil zihinsel yetenekler kuramı - Çoklu zeka kuramı
II. Akıcı zeka ve kristalize zeka kuramı - Üç katmanlı zeka kuramı
III. Genel zeka kuramı - Üç katmanlı zeka kuramı
IV. Başarılı zeka kuramı- Çoklu zeka kuramı
Yukarıdaki eşleştirmelerden hangilerinde sonra yazılan kuramlar kendisinden önce yazılan kuramlardan etkilendiği söylenebilir?

I ve II

I ve III

I, II ve III

II, III ve IV

II ve III

Açıklama:

Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramının daha sonraki yıllarda ortaya çıkan çoklu zekâ ya da çoklu yetenek kuramlarına ilham kaynağı olduğu söylenebilir. Üç Katmanlı Zekâ Kuramını ileri süren John Carroll’un hem Genel Zekâ Kuramından
hem de Akıcı ve Kristalize Zekâ Kuramından etkilendiği söylenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Okul başarısı yüksek olan ve babası gibi matematik problemlerini çözme konusunda başarılı olan bir çocuğun bu durumu hangi zeka kuramı ile açıklanabilir?

Çoku zeka kuramı

Üç katmanlı zeka kuramı

Birincil zihinsel yetenekler kuramı

Akıcı zeka ve kristalize zeka kuramı

Genel zeka kuramı

Açıklama:

Raymond Cattell (1963), genel zekânın hem kalıtımsal boyutunun hem de yaşamla ortaya çıkan bir boyutunun olduğuna inanmıştır. Yapmış olduğu araştırmalar bu inancı destekler nitelikteydi. Cattell, zekânın kalıtımla taşınan biyolojik bileşenini akıcı zekâ olarak, yaşamla oluşan bileşenini ise kristalize zekâ olarak adlandırmıştır.
• Akıcı Zekâ: Akıl yürütebilme, ilişkileri görebilme, çıkarımlar yapabilme ve rasyonel
olarak düşünebilme kapasitesi olarak tanımlanabilir. Zekâ testlerinin çoğu, bu tür
bir yeteneği ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ancak akıcı zekânın yaşamdan bağımsız olduğu söylenemez. Akıcı zekâ, genetik olarak aktarılır fakat yaşamla gelişir.
• Kristalize Zekâ: Yaşamla öğrendiklerimizi ifade etmektedir. Buna yaşamla öğrendiğimiz bilgiler, deneyimler ve beceriler birikimi de diyebiliriz.
Akıcı Zekâ ve Kristalize Zekâ Kuramı, modern zekâ testlerinin çoğunun kuramsal temelini oluşturmaktadır. Kuramda iki zekâ türü birbirlerinden çok farklı ve bağımsızmış gibi ileri sürülmüş olsalar da gerçek yaşamda bunları ayırt etmek pek mümkün değildir. Örneğin bir insan, akıcı zekânın bir boyutu olarak düşünülen akıl yürütme yeteneğini, kristalize zekânın bir boyutu olan bilgi ve deneyim birikimi oluşturarak geliştirebilir. Öyleyse aralarında sıkı bir ilişkinin olduğunu ileri sürebiliriz.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Kalıtsal özellikler dikkate alındığında zeka açısından diğerlerine göre en düşük kalıtsal özellikler aşağıdaki gruplardan hangisinde görülmektedir?

Aynı aile ortamında büyüyen çift yumurta ikizleri

Evlatlık çocuklar, biyolojik ve evlat edinen ebeveynleri

Aynı aile ortamında büyüyen tek yumurta ikizleri

Evlatlık verilen tek yumurta ikizleri

Akrabaların zeka düzeyleri arasındaki ilişki

Açıklama:

Zekânın kalıtsallığı konusunda yakın ve uzak akrabalar üzerinde yapılan araştırma bulguları daha da şaşırtıcı görünmektedir. Eğer zekâ önemli ölçüde kalıtsal olarak aktarılıyorsa, aile üyelerinin ya da akrabaların genetik yakınlıkları zekâ düzeylerindeki benzerliğin derecesinde de görülmelidir. Yapılan araştırmalar bu tezi destekler niteliktedir. Örneğin araştırmalarda anne-baba ve çocukların zekâ düzeyleri arasındaki korelasyon katsayılarının ortalaması 0.42 olarak bulunurken kuzenlerin zekâ düzeyleri arasındaki korelasyon katsayılarının ortalaması 0.15 olarak saptanmıştır. Bu bulgular, akrabalar arasında genetik benzerlik ne kadar fazla ise zekâ düzeyi arasındaki benzerliğin de o kadar yüksek olduğu, genetik benzerlik azaldıkça zekâ düzeyi arasındaki benzerliğin de düştüğü şeklinde yorumlanabilir

Doğru Cevap: E

Soru 78

Bir pazarlama şirketinde temsilci olarak çalışan annenin akşam eve gittiğinde çocuğunu uyumaya kolay bir şekilde ikna edebilmesi çevresel etmenler değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Zeka ve eğitim düzeyi

Zeka ve iş performansı

Zeka ve akademik başarı

Zeka ve sosyal statü

Zeka ve ekonomik gelir

Açıklama:

İş performansının zekaya yansıması olarak değerlendirilebilir. pazarlama açısından gelişen birinin ikna etme başarısı da yüksek olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Küresel zeka yükselişlerinin nedenlerinden hangisinin diğerlerinden daha önemli bir sebep olduğu söylenebilir?

Beslenme kalitesindeki artış

Başarı ve yetenek testlerinin kullanımındaki artış

Eğitim düzeyindeki ve okullaşma oranındaki artış

Bilişsel uyaranlardaki gelişim

Tıp ve eczacılık bilimlerindeki artış

Açıklama:

Bilişsel uyaranlardaki gelişim (Fylnn, 1999), beslenme kalitesindeki yükseliş (Lynn, 1990), başarı ve yetenek testlerinin kullanımlarının artışı (Brand, 1996),
rastlantılar (Jensen, 1996), tıp ve eczacılık gibi bilimlerdeki gelişimin üretmiş olduğu yeni
olanaklar (vitaminler, özürlü bebeklerin doğmadan önce belirlenmesi ve doğumlarının engellenmesi vb.) ve seçici evlilikler, küresel zekâ artışını önemli derecede tetiklemektedir.
Ancak en önemli etmen, eğitim düzeyindeki ve okullaşma oranındaki artış olsa gerektir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi 1996'da Amerika Psikologlar Dergisi'nde yayınlanan zeka tasvirleri arasında yer almaktadır?

Karmaşık fikirleri anlama

Akıl Yürütme

Planlama

Soyut düşünme

Hızlı öğrenme

Açıklama:

Amerikan Psikoloji Derneği’nin üyesi olan 11 seçkin psikolog tarafından kabul görerek Amerikan Psikoloğu Dergisi (Intelligence: Knowns and Unknowns, 1996) ’nde yayımlanan makalede aşağıdaki zeka tasvirleri yer almaktadır.
Bireyler, karmaşık fikirleri anlamada, çevreye uyum sağlamada, deneyimden öğrenmede, farklı biçimlerde muhakeme yapabilmede ve zorluklar ile baş edebilmede farklılıklar gösterirler. Ancak bu tür bireysel farklılıklar çok büyük olsa da değişmez değillerdir. Bir birey, farklı zamanlarda ve farklı alanlarda farklı düzeylerde zihinsel performans ortaya koyabilir. Kavram içeriklerine bakıldığında problem çözme ve farklı biçimlerde muhakeme yapabilme benzer kavramlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Zekânın büyük bir oranla kalıtımın eseri olduğunu ve çevrenin ise zekâ üzerinde yok denecek kadar az etkisinin bulunduğunu aşağıdakilerden hangisi ileri sürmüştür?

Raymond Bernard Cattell

Louis L. Thurstone

Charles Spearman

Alfred Binet

Francis Galton

Açıklama:

Galton, dehalar konusunda yapmış olduğu araştırmalarında dâhiliğin aileden çocuklara geçtiğini, deha kişilerin akrabalarının içinde de bir ya da birkaç dehanın bulunduğunu saptamıştır. Bu araştırmalarına dayanan Galton, zekânın büyük bir oranla kalıtımın eseri olduğunu, çevrenin ise zekâ üzerinde yok denecek kadar az etkisinin bulunduğunu ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Thurstone'ın Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramının ortaya attığı yeteneklerden birisidir?

İşlem hızı

Bilişsel hız

Tümevarım

İşitsel algı

Görsel algı

Açıklama:

Thurstone birbirlerinden bağımsız yedi tür zihinsel yeteneğin olduğunu ileri sürmüş ve Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramını ortaya atmıştır. Bu yetenekleri şu şekilde açıklamıştır:
• Sözcük akıcılığı: Sözcük dağarcığı, sözcükleri bellekten çağırma ve çağrışım kurma,
çok sayıda sözcük düşünebilme yeteneği olarak tanımlanabilir.
• Sözel kavrama: Sözcükleri anlama, sözel uyaranları kavrama yeteneği olarak tanımlanabilir.
• Sayısal yetenek: Sayısal sembolleri tanıma, anlama ve aritmetik işlemleri yapabilme
yeteneği olarak düşünülebilir.
• Tümdengelim: Sözel, sayısal ya da görsel uyaranları inceleyip bunlardan kavramlar,
kurallar, benzerlikler, ilişkiler, ilkeler ya da genellemeler çıkarabilme yeteneğidir.
• Bellek: Yeni uyaranları zihinde tutabilme ve bunları zihinden çağırabilme yeteneğidir.
• Görsel algı: Cisimleri farklı boyutlardan ayırt edebilme, üç boyutlu olarak zihinde
döndürebilme ve farklı biçimlerini zihinde tasarlayabilme yeteneğidir.
• Algısal hız: Resim, sözcük ya da ses gibi uyaranları hızlı işleyebilme ve tanıyabilmektir

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi öğrenmeyi etkileyen kişisel faktörlerdendir?
I- Türe özgü hazır oluş
II- Olgunlaşma
III- Güdülenme
IV- Zekâ
V- Dikkat ve psikolojik durum

I, III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

II, IV, V

I, II, V

Açıklama:

Seçeneklerde yer alan bütün özellikler öğrenmeyi etkileyen faktörlerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

“Bu ilke öğretimin gerçek yaşamdakine olabildiğince uygun biçimde yapılmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda öğrenciye verilen bilgiler onun gerçek yaşamda kullanabileceği türden olmalıdır.”
Yukarıda açıklaması verilen eğitim-öğretim ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Yakından uzağa ilkesi

Bilinenden bilinmeyene ilkesi

Güncellik ilkesi

Hayatilik ilkesi

Yaparak yaşayarak öğretim ilkesi

Açıklama:

Doğru yanıt hayatilik ilkesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Zil ile ışığın aynı anda verilip ardından etin sunulması sonucunda, köpeğin sadece zile tepki vermesi klasik koşullanma ilkelerinden hangisidir?

Gölgeleme

Ayırt etme

Duyusal ön koşullanma

Bitişiklik

Dereceli şartlanma

Açıklama:

Gölgeleme: Klasiik koşullama süreciinde eğer iikii nötr uyarıcı aynı süreç iiçeriisiinde kullanılırsa, ancak iiçleriinden biiriisii daha fazla diikkat çekiiciiyse, diikkat çekiicii olan uyarıcı diğerini gölgede bırakarak ona karşı biir koşullu tepkii veriilmesiinii engeller.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi birincil olumlu pekiştireçlerden biridir?

Bir giyim mağazasında üç ürün alan müşteriye iki ürün ücretinin ödetilmesi

Ödevini tam yapan öğrenciye yemek ısmarlanması

Bir ay boyunca en yüksek performansı gösteren çalışana prim ödenmesi

Sınavdan en yüksek notu alan öğrencinin sınıf başkanı seçilmesi

Düzenli kredi kartı ödemesi yapan müşteriye bir alışverişinde % 5 indirim yapılması

Açıklama:

Pekiştirme bir davranışın olduğundan daha sık tekrarlanması için organizmaya uyarıcı verme işlemidir. Olumlu pekiştirme sergilenen davranışın sıklığını artırmak için ortama olumlu bir uyaranın getirilmesidir. Birinncil olumlu pekiştireçler su ve yiyecekler gibi biyolojik ihtiyaçlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Gestalt Öğrenme Kuramı’nın önde gelen isimlerinden biri değildir?

Wertheimer

Köhler

Koffka

Levin

Bandura

Açıklama:

Bandura sosyal öğrenme kuramını geliştiren bilim adamıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

“İnsanlar tamamlanmamış yaşantılarını tamamlanmış olanlardan daha önce ve daha net bir şekilde anımsama eğilimindedirler. Örneğin yarım kalmış bir iş bitirilmiş bir işe göre zihnimizi daha çok meşgul eder.”
Yukarıda verilen açıklama Geştalt Öğrenme Kuramı’ndaki Algı Yasaları’ndan hangisidir?

Benzerlik

Tamamlama

Pragnanz yasası

Zeigarnik etkisi

Algıda seçicilik

Açıklama:

Zeiigarniik etkisii: İnsanlar tamamlanmamış yaşantılarını tamamlanmış olanlardan daha önce ve daha net biir şekiilde anımsama eğiilimiindediirler. Örneğin yarım kalmış biir iiş bitirilmiş bir iişe göre ziihniimiizi daha çok mesgul eder.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bilgi İşleme Modeli ’ne göre bilginin değişmeden saklandığı bellek aşağıdakilerden hangisidir?

Kısa süreli bellek

Uzun süreli bellek

Duyusal bellek

Anlamsalbellek

İşlemsel bellek

Açıklama:

Duyusal bellek çevreden alınan bilginin işleme sistemine girmeden önce kısa bir süre tutulduğu bilgi deposudur. Bu alanda kapsanan bilgi dışarıdan alındığı gibidir. Değişmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Bilgi İşleme Modelinde Yer Alan Bilişsel Süreçler'den biri değildir?

Tekrar

Basitlik

Algılama

Kodlama

Dikkat

Açıklama:

'Basitlik' ilkesi Geştalt Öğrenme Kuramı'ndaki Algı Yasaları'ndan biridri. Bilgi işleme Modeli'ndeki Bilişsel Süreçler: Dikkat, algılama, tekrar, kodlama, hatırlama ve unutmadır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi edimsel koşullanmanın özelliklerindendir? I- Pekiştireç organizmanın sergilediği davranışı takip eder. II- Organizma pasiftir. III- Uyaran belirgindir. IV-Organizma aktiftir. V- Öğrenme bilinçlidir.

I, II, III

III, IV, V

I, III, IV, V

I, IV, V

Hepsi

Açıklama:

II, ve III üçüncü seçeneklerde yer alan özellikler Klasik Koşullanma için doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Öğrenme Kuramı’na göre model alma davranışını etkileyen faktörlerdendir ?
I- Yaş
II- Cinsiyet
III- Kişilik özellikleri
IV- Statü
V- Popülerlik

Hepsi

I, III, V

II, IV, V

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Modelden öğrenme, öğrenmeniin gerçekleşmesii iiçiin o davranışı sergiileyen biir başka kiişiiniin (modeliin) olmasını gerektiirmektediir. Diiğer biir deyiişle iinsanların biir davranışı öğrenebiilmelerii iiçiin, o davranışın başkaları tarafından nasıl yapıldığını görmeleri gerekiir. Model iile gözlemleyenini yaş, ciinsiiyet, kiişilik özelliiklerii, popülerliik ve statü giibii özelliiklerii sergilediğii davranışın öğreniilmesiinii etkiilemektediir. Özelliikle sözü edilen özelliikler bağlamında model iile öğrenen kiişii arasında benzerliikleriin olması modeliin sergiilediiği davranışların öğreniilme ihtimalini artırmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdaki davranışlardan hangisi bir öğrenme ürünüdür?

Yumurtanan çıkan kaz yavrularının gördükleri ilk hareketli nesnenin peşinden gitmeleri

Arıların bal yapması

Örümceklerin ağ örmesi

Bir insanın limon gördüğünde ağzının sulanması

Bir insanın gözüne cisim yaklaştığında gözlerini kırpması

Açıklama:

Seçeneklerden yalnızca D doğrudur. Çünkü bir insanın limon gördüğünde ağzının sulanabilmesi için limonun ekşi olmasına ilişkin bir öğrenme yaşantısı geçirmesi gerekmektedir. Diğer seçenekler ise türe özgü davranışlar ya da refleksler ile ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

"Ayşe Hanım dokuz aylık oğlu Mehmet'e tuvalet eğitimi vermek istemektedir. Ayşe Hanım bildiği bütün stratejileri denediği halde Mehmet bu konuda ilerleme kaydedememiştir." Bu durum aşağıdaki öğrenmeyi etkileyen faktörlerden hangisiyle daha çok ilgilidir?

Öğrenen ile ilgili faktörler

Öğrenme malzemesi ile ilgili faktörler

Öğrenme stratejileri ile ilgili faktörler

Öğretim ilkeleri ile ilgili faktörler

Zamansal faktörler

Açıklama:

Dokuz aylık bir bebeğin tuvalet eğitimini kazanması fizyolojik olarak çok mümkün değildir. Çünkü çocuk henüz tuvaletini tutabilmesine yarayacak bir kas oldunluğuna erişememiştir. Bu tür bir öğrenmenin gerçekleşmesi için öğrenen kişinin gerekli fizyolojik olgunluğa sahip olması şarttır. Dolayısıyla buradaki durum öğrenenle ilgili faktörlerle ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

"Kerem, Pavlov'un köpeklerle gerçekleştirdiği deneyi kendisi yapmaya çalışmıştır. Bunun için zil sesini verdikten iki dakika sonra köpeğinin önüne et tozunu koymuştur. Birçok kez tekrarladığı halde köpeğini zil sesine koşullayamamıştır." Kerem'in deneyinde aşağıdaki hangi koşullanma ilkesine uygun hareket edilmemiştir?

Pekiştirme

Genelleme

Bitişiklik

Habercilik

Ayırt etme

Açıklama:

Organizma için nötr bir uyarıcının koşullu bir uyarıcıya dönüşebilmesi için koşulsuz uyarıcı ile arasında 5-30 saniye zaman farkı olması gerekmektedir. Bu bitişiklik ilkesidir. İki dakikalık bir zaman farkı bitişiklik ilkesine ters bir uygulamadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Öğrencinin biyolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel tüm özelliklerinin dikkate alınarak öğretimin yapılması gerektiği aşağıdaki genel eğitim-öğretim ilkelerinden hangisi ile ilgilidir?

Hayatilik

Bütünlük

Ekonomiklik

Açıklık

Somuttan soyuta

Açıklama:

Öğrencinin biyolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel tüm özelliklerinin dikkate alınarak öğretimin yapılması gerektiği genel eğitim-öğretim ilkelerinden bütünlük ilkesi ile ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Melisa, karnı ağrıdığı bir gün sıcak su içmiş ve sonrasında karın ağırısının geçtiğini hissetmiştir. Bu olaydan sonra ne zaman karnı ağrısa hemen sıcak su içmeye başlamıştır. Melisa'nın sıcak su içme davranışının devam etmesini sağlayan aşağıdakilerden hangisidir?

Olumlu pekiştirme

Olumsuz pekiştirme

I. tip ceza

II. tip ceza

Simgesel pekiştirme

Açıklama:

Olumsuz pekiştirmede bir davranışın ardından ortamdan hoşa gitmeyen bir uyarıcının çekilmesi söz konusudur. Örnekte de sıcak suyun içilmesi ile hoşa gitmeyen bir uyarıcı olan karın ağrısı çekilmiştir. Dolayısıyla sıcak su içme davranışını devam ettiren olumsuz pekiştirmedir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Sosyal Öğrenme Kuramı'nda öğrenme; birey, çevre ve davranış şeklindeki üç bileşenle birlikte ele alınır. Kurama göre bu üç bileşen birbirlerini etkilemektedir. Bu durum Sosyal Öğrenme Kuramı'na göre aşağıdaki ilkelerden hangisi ile ilgilidir?

Sembolleştirme kapasitesi

Öngörü kapasitesi

Karşılıklı belirleyicilik

Özyeterlik

Dolaylı öğrenme kapasitesi

Açıklama:

Sosyal Öğrenme Kuramına göre birey, çevre ve davranış şeklindeki üç bileşen birbirlerini etkilemektedir. Bu karşılıklı belirleyicilik ilkesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Sosyal Öğrenme Kuramı'nın Davranışçı Öğrenme Kuramı'ndan farklılaşmasını sağlayan temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrenmede uyaran tepki bağının önemli olmaması

Olumlu pekiştirmenin davranış üzerinde daha etkili olması

Öğrenme yaşantısı olmadan da öğrenmenin gerçekleşebilmesi

Cezanın davranışın sıklığını azaltmada etkili olması

Davranışı, arkasından gelen tepkinin belirlemesi

Açıklama:

Sosyal Öğrenme Kuramı'nın en temel farkı öğrenme yaşantısı olmadan da öğrenmenin gerçekleşebilmesi üzerinde durmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

İnsanların tamamlanmamış yaşantılarını tamamlanmış olanlardan daha önce ve net bir şekilde anımsamaları aşağıdaki hangi Geştalt algı yasaları ile ilgilidir?

Tamamlama

Yakınlık

Şekil-zemin ilişkisi

Benzerlik

Zeigarnik etkisi

Açıklama:

İnsanların tamamlanmamış yaşantılarını tamamlanmış olanlardan daha önce ve net bir şekilde anımsamaları Geştalt yaklaşımında Zeigarnik etkisi olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Çevreden alınan bilginin işleme sistemine girmeden önce kısa bir süre tutulduğu bilgi deposu aşağıdakilerden hangisidir?

Duyusal bellek

Kısa süreli bellek

Uzun süreli bellek

Açıklayıcı bellek

İşlemsel bellek

Açıklama:

Çevreden alınan bilginin işleme sistemine girmeden önce kısa bir süre tutulduğu bilgi deposu duyusal bellektir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Pavlov, yaptığı deneylerde köpeğin zil sesine salya tepkisi vermesini sağlamaya çalışmıştır. Bu amaçla köpeğe zil sesi ile birlikte et tozu vererek salya miktarını ölçmüştür. Deney, köpeğin et tozu olmadan yalnızca zil sesini duyduğunda salya tepkisi vermesiyle başarıya ulaşmıştır. Bu deneylerde koşullanma gerçekleştikten sonra zil sesi aşağıdaki hangi kavramla ifade edilmektedir?

Koşullu uyarıcı

Koşulsuz uyarıcı

Koşullu tepki

Koşulsuz tepki

Nötr uyarıcı

Açıklama:

Pavlov'un deneylerinde başlangıçta köpekte herhangi bir salya tepkisine neden olmayan nötr bir uyarıcının yani zil sesinin deneyin sonucunda koşullanma gerçekleştiğinde koşullu uyarıcıya dönüşmesi söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi öğrenmenin özelliklerinden değildir?

Sergilenen davranışın daha önce bireyin repertuarında olmaması,

Bir yaşantı sonucunda kazanılmış olması,

Sergilenen davranışın belli bir süreliğine de olsa kalıcı olması,

Bireyin sürekli olarak göstermediği, refleks ve içgüdüsel davranışlar olması,

Zihinsel simge ve bağlantılarda meydana gelen uzun süreli değişiklikler olması

Açıklama:

Öğrenmenin özellikleri: Sergilenen davranışın daha önce bireyin repertuarında olmaması, Bir yaşantı sonucunda kazanılmış olması, Sergilenen davranışın belli bir süreliğine de olsa kalıcı olması, Zihinsel simge ve bağlantılarda meydana gelen uzun süreli değişiklikler.
Bireyin sürekli olarak göstermediği, refleks ve içgüdüsel davranışlar olması Öğrenmenin özelliklerinden değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Öğrenenle İlgili Faktörlerden değildir?

Türe özgü hazır oluş olgunlaşma, güdülenme

Zeka düzeylerinde farklılıklar

Öğrenme için dikkatin ona yöneltilmesi

Öğrenme için ayrılan zaman

Öğrenme için istekli olmak

Açıklama:

Öğrenme ile ilgili olarak Öğrenenle İlgili Faktörler
Türe özgü hazır oluş olgunlaşma,güdülenme
Zeka düzeylerinde farklılıklar
Öğrenme için dikkatin ona yöneltilmesi
Çok mutsuz ve depresif olmamak
Öğrenme için istekli olmak sayılabilir.
Öğrenme için ayrılan zaman şıkkı öğrenme stratejileri ile ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Öğrenme Stratejileri ile İlgili Faktörlerden değildir?

Öğrenmeye ayrılan zaman

öğrenme malzemesinin uygun olmaması

Öğrenme ile ilgili yapılan aktiviteler

Öğrenene geri bildirim verme

Programlı öğretim verme

Açıklama:

Öğrenme Stratejileri ile İlgili Faktörler: Öğrenmeye ayrılan zaman, Öğrenme ile ilgili yapılan aktiviteler, Öğrenene geri bildirim verme, Programlı öğretim verme
Öğrenme malzemesinin uygun olmaması Öğrenme Malzemesi ile İlgili Faktörlerdendir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yaparak yaşayarak öğrenme ilkesi için doğrudur?

Öğrenci eğitiminde ekonomik olmalı

Öğrenci eğitime bizzat katılmalı

Öğrenci eğitiminde somuttan soyuta olmalı

Öğrenci eğitiminde bilinenden bilinmeyene gidilmeli

Öğrenci eğitiminde güncel olmalı

Açıklama:

yaparak yaşayarak öğrenme ilkesi için Öğrenci eğitime bizzat katılmalı doğrudur. Diğer seçenekler genel Eğitim -Öğretim ilkeleridir. Bunlardan bazıları şunlardır: Öğrenci eğitiminde ekonomik olmalı, Öğrenci eğitiminde somuttan soyuta olmalı, Öğrenci eğitiminde bilinenden bilinmeyene gidilmeli, Öğrenci eğitiminde güncel olmalı

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Klasik Koşullanmanın özelliklerinden değildir?

Bitişiklik

Habercilik

Eş zamanlı Koşullanma

Açıklık

Pekiştirme

Açıklama:

Klasik Koşullanmanın özelliklerinden bazıları şunlardır: Bitişiklik, Habercilik, Eş zamanlı Koşullanma, Pekiştirme
Açıklık ilkesi genel eğitim öğretim ilkesinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi boş bırakılan yere gelmelidir.
------------------------------öğrenmeyi; bir uyarıcının olması, bu uyarıcıya bir tepkinin verilmesi ve verilen tepkinin pekiştirilmesi olarak özetlenebilecek bir formülle ele almaktadır.

Davranışçı öğrenme kuramı

Edimsel koşullanma

Klasik koşullanma

Pekiştirme

Ceza

Açıklama:

Davranışçı öğrenme kuramı öğrenmeyi; bir uyarıcının olması, bu uyarıcıya bir tepkinin verilmesi ve verilen tepkinin pekiştirilmesi olarak özetlenebilecek bir formülle ele almaktadır.
Edimsel koşullanma organizmanın belli bir davranışı gerçekleştirdikten sonra ortaya çıkan uyarıcıların söz konusu davranışı pekiştirmesi üzerine kuruludur.
Klasik koşullanma başlangıçta nötr (ilişkisiz) olan bir uyaranın, geçirilen yaşantılar sonucu koşullu uyaran haline gelmesi durumudur. Belli bir uyaranın varlığında belli bir tepkinin ortaya çıkması olarak tanımlanmaktadır.
Pekiştirme bir davranışın olduğundan daha sık tekrarlanması için organizmaya uyarıcı verme işlemidir.
Ceza bir davranışın yapılma sıklığını azaltmayı hedefleyen uygulamalardır. Dikkat edilirse pekiştirme işleminin aksine burada davranışın arttırılması değil azaltılması hedeflenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Sosyal öğrenme kuramında kaç çeşit öğrenme bulunmaktadır?

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramında temel olarak modelden öğrenme, taklit yoluyla öğrenme ve gözlem yaparak öğrenme olmak üzere üç öğrenme yolundan söz edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisinde Gözlem Yaparak Öğrenme tanımlanmıştır. I. Gözlenen davranışın olduğu haliyle yapılması. II. Öğrenmede bireyin düşünmesi, değerlendirme yapması da sürece karışmaktadır. III. Sadece bir kişinin diğer kişilerin davranışlarını basit bir şekilde tekrarlaması değil, çevredeki olayları bilişsel olarak işlemesiyle kazanılan bilgi sonucunda bir davranış IV. Davranışı hiç değiştirmeden olduğu haliyle sergilemektir.

I.II.III

I.II.IV

I.IV

II.III

Açıklama:

Gözlem Yaparak Öğrenme: Sadece bir kişinin diğer kişilerin davranışlarını basit bir şekilde tekrarlaması değil, çevredeki olayları bilişsel olarak işlemesiyle kazanılan bilgi sonucunda bir davranış sergilemesidir. Öğrenmede bireyin düşünmesi, değerlendirme yapması da sürece karışmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Geştalt Öğrenme Kuramında Algı Yasalarından biridir?

Farklılık

Dönüştürülebilirlik

Zihinde ayrıştırma

Şekil-zemin ilişkisi

Zeirarnik etkisi

Açıklama:

Zeirarnik etkisi yazım yanlışı bulunmaktadır. Doğru cevap
Şekil-zemin ilişkisi: Bu ilkeye göre öğrenme bir şekil zemin ilişkisi içinde gerçekleşir. Organizmanın ihtiyacına bağlı olarak algı alanına giren uyaran şekil, arka planda kalan uyaran ise zemindir.
Zeigarnik etkisi: İnsanlar tamamlanmamış yaşantılarını tamamlanmış olanlardan daha önce ve daha net bir şekilde anımsama eğilimindedirler. Örneğin yarım kalmış bir iş bitirilmiş bir işe göre zihnimiz daha çok meşgul eder.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıda boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?
---------------------------------Gestalt kuramcıları algısal örgütlemeye yardımcı olan yasaların hepsini kapsayan genel bir yasa oluşturmuşlardır. Her psikolojik olayda anlamlı, tam ve basit olma eğilimi vardır.

Yakınlık

Benzerlik

Tamamlama

Pragnanz yasası

Algıda seçicilik

Açıklama:

Pragnanz yasası: Gestalt kuramcıları algısal örgütlemeye yardımcı olan yasaların hepsini kapsayan genel bir yasa oluşturmuşlardır. Her psikolojik olayda anlamlı, tam ve basit olma eğilimi vardır. Koffka’ya göre, kontrol edici koşullar izin verdiği ölçüde organizmanın daha iyi bir bütüne, daha iyi bir şekle, daha iyi bir biçime yönelme eğilimi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Öğrenmeyi etkileyen faktörlerden olan “türe özgü hazır bulunuşluk” kavramı, aşağıdakilerden hangisinde doğru örneklenmektedir?

Bilgisayarda F klavye ile yazı yazmayı öğrenen bir kişinin Q klavyeyi kullanarak aynı hızda yazı yazmakta zorlanması.

Kaygı düzeyinin yüksek olması durumunda öğrenmenin bozulması.

Uçmanın insanlara öğretilemeyecek türden bir davranış olması.

İşitme engelli bireylerin okuma yazma becerisini yaşıtlarına göre geç kazanmaları.

Sınıfın fiziksel şartlarının öğrencilerin öğrenme becerilerini etkilemesi

Açıklama:

Türe özgü hazır bulunuşluk öğrenmeyi etkileyen en önemli bireysel faktörlerden biridir. Organizmanın herhangi bir davranışı öğrenebilmesi için gerekli olan biyolojik donanıma sahip oluşuna türe özgü hazır-bulunuşluk denmektedir. Örneğin sekiz aylık bir çocuğa konuşma öğretilemez. Konuşma becerisi için belli bir olgunluk düzeyini gelmek gerekmektedir. Bu Bilgiler ışığında, soruda verilen seçeneklerde C seçeneği tür özgü hazır bulunuşluk kavramını örneklemektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi öğrenme sürecini etkileyen öğrenme stratejileri ile ilgili bir faktöre uygun bir örnektir?

Öğretmenlerin öğrencilere ne yaptıkları hakkında geri bildirim vermesi.

Sekiz aylık bir çocuğun hazır bulunuşluğunun tam olarak gelişmemiş olması nedeniyle konuşma becerisi sergileyememesi.

Öğrenme malzemesinin öğrencilerin düzeyine uygun olmaması, karmaşık ve zor olması.

Bireyin öğrenmeye yeterince motivasyonu olmaması.

Zeka bakımından farklı düzeylerde olan iki kişinin öğrenme kapasiteleri birbirinden farklı olacaktır.

Açıklama:

Öğrenme üç temel faktörden etkilenir: öğrenenle ilgili faktörler, öğrenme malzemesi ile ilgili faktörler, öğrenme stratejileri ile ilgili faktörler. Bu faktörleri önem sırasına koymak mümkün değildir. Hangi faktör olumsuz olursa olsun sonuç başarısızlık olacaktır.Öğrenme stratejisiyle ilgili faktörler, öğrenmeye ayrılan zaman, ögrenmeyle ilgili yapılan aktiviteler, ögrenene geri bildirim verme ve programlı ögretim yapma gibi durumlarla ilişkilidir. Bu bilgiler ışığında doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Öğrenmenin, doğrudan gözlenemeyen algı, bellek, akıl yürütme gibi içsel süreçlerin davranışları etkilemesi sonucunda meydana geldiğini savunan öğrenme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışçı Yaklaşım

Bilgi İşleme Modeli

Varoluşçu Yaklaşım

Gestalt Yaklaşımı

İşlevselci Yaklaşım

Açıklama:

Soruda temel çalışma alanı verilen öğrenme yaklaşımı bilgi işleme modelidir. Bu yaklaşımı benimseyen araştırmacılar bilginin duyu organları tarafından alınmasıyla, bir performans olarak ortaya konulması arasındaki içsel süreçleri incelemişlerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Albert Bandura’nın insan davranışının ortaya çıkışını ve öğrenmeyi açıklamak üzere ileri sürdüğü ilke aşağıdaki seçeneklerden hangisinde özetlenmektedir?

Savunma mekanizması

Varolan potansiyelin değerlendirilmesi

Edimsel koşullanma

Karşılıklı belirleyicilik

Biçimlendirme

Açıklama:

Albert Bandura sosyal ögrenme kuramını geliştiren bir bilim insanıdır. Bu kurama göre öğrenme sürecinde temel faktör, sosyal ortam ve başkalarını gözlemektir. Bu kuram öğrenme sürecinde karşılıklı belirleyicilik ilkesinin geçerli olduğunu ileri sürmektedir. Karşılıklı belirleyicilik, öğrenmenin birey, çevre ve davranış olmak üzere üç bileşenin etkileşimiyle oluştuğunu ifade eden bir genel ilkedir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Annesi 11 aylık Ceren’i uyuması için yatağına yatırdığında, her seferinde çiçekli battaniyesini üstüne örtmektedir. Ceren uyku saati olmasa da çiçekli battaniyesini gördüğü zaman uyumak istemektedir.
Ceren’de görülen bu durum davranışçı öğrenme yaklaşımın temel kavramlarından hangisiyle açıklanır?

Genelleme

Zincirleme

Koşullanma

Şekillendirme

Kendiliğinden geri gelme

Açıklama:

Soruda örneklenen durum bir koşullanma örneğidir. Davranışçı yaklaşıma göre öğrenilen her davranış sonradan kazanılan ve çevre tarafından edimsel ve klasik koşullama yoluyla çevre tarafından pekiştirilerek biçimlendirilir. Örnekte verilen durum bir klasik koşullanma örneğidir. Buna göre başlangıçta nötr (ilişkisiz) olan bir uyaranın, geçirilen yaşantılar sonucu kosullu uyaran haline gelmesi durumudur. Belli bir uyaranın varlıgında belli bir tepkinin ortaya çıkması olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Çocukların çizgi film kahramanları gibi davranmaları durumunu hangi öğrenme yaklaşımı ile daha iyi açıklayabiliriz?

Klasik koşullanma

Edimsel koşullanma

Gizil öğrenme

Kavrama yoluyla öğrenme

Model alarak öğrenme

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramına göre öğrenmede temel faktör sosyal ortamdır. Sosyal öğrenme veya model alarak öğrenme denilen bu süreçte temel faktör, bireyin baskalarını gözlemleyerek ögrenmesidir. Soruda verilen örnek model alarak öğrenme sürecine örnektir. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

İnsan doğasının bir özelliği olarak öğrenme ve öğrenmeyle ilişkili kavramlar üzerinde çalışan psikoloji alt alanıdır. tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Öğrenme psikolojisi

Eğitim fizyolojisi

İletişim stratejileri

Eğitimde bilişsellik

Yerel eğitim ilkeleri

Açıklama:

Öğrenme psikolojisi isminden de anlaşıldığı üzere, insan doğasının bir özelliği olarak öğrenme ve öğrenmeyle ilişkili kavramlar üzerinde çalışan psikoloji alt alanıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi bilgiyi işleme kuramının temel sayıltılarından biri değildir?

Bireyi maruz kaldığı uyarıcılara kendisi anlam verir ve yorumlar.

Öğrenme sürecine aktif olarak katılım zorunludur, öğrenme kendiliğinden ortaya çıkmaz.

Ön bilgiler ve bilişsel beceriler öğrenmeyi etkiler.

Öğrenmenin ortaya çıkması için pekiştireç gereklidir.

Anlamlandırma ve yorumlama süreci öğrenmeyi etkiler.

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir. Diğer seçeneklerdeki önermeler bilgi işleme modelinin temel önermeleri arasında yer almaktadır. Ancak D şıkkı davranışçılık yaklaşımının temel sayıltılarından biridir. Bilgi işleme modeli davranışçı yaklaşımın aksine, öğrenmenin mutlaka açık davranış değismelerinde gözlenmesi gerekmediğini, bu süreçte zihinsel süreçlerin rol oynadığını öne sürmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

................. bireylerin belli bir yurttaşlık bilinci kazanmaları, iyi birer vatandaş olmanın yanında dünya kültürünü de tanıyan ve buna uygun davranabilen insanlar yetiştirmek için belli bir program dâhilinde yürütülen sistematik bir öğretme-öğrenme sürecini kapsar, tanımında noktalı yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Sistem

Eğitim

Yöntem

İşlem

Çözüm

Açıklama:

Eğitim, bireylerin belli bir yurttaşlık bilinci kazanmaları, iyi birer vatandaş olmanın yanında dünya kültürünü de tanıyan ve buna uygun davranabilen insanlar yetiştirmek için belli bir program dâhilinde yürütülen sistematik bir öğretme-öğrenme sürecini kapsar.

Doğru Cevap: B

Soru 40

"Bu ilke öğretimin gerçek yasamdakine olabildiğince uygun biçimde
yapılmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda öğrenciye verilen bilgiler onun gerçek yaşamda kullanabileceği türden olmalıdır."
Yukarıda tanımı verilen ve gelişim ve öğrenme psikolojisinin bilimsel verilerini ölçü alarak düzenlenen eğitim öğretim ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Çocuğa/öğrenciye görelik ilkesi

Yaparak/yaşayarak öğrenme ilkesi

Hayatilik ilkesi

Ekonomiklik ilkesi

Somuttan soyuta ilkesi

Açıklama:

Eğitim öğretim ilkelerinden "hayatilik ilkesi", eğitim süreçlerinin mümkün olduğunda öğrencilerin gerçek hayatta kullanabileceği yönde bir içerikten oluşmasını kapsamaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Davranışçılık yaklaşımı öğrenme ve davranış kazandırmanın çeşitli yöntem ve düzenlemeler aracılığıyla gerçekleştirilebileceğini öne sürmektedir. Bu süreçlerden ....(1) yönteminde istenen davranışın artması için ortama ya olumlu bir uyarıcı girmekte ya da ortamda olan olumsuz bir uyarıcının kalkması saglanmaktadır. .... (2) yönteminde ise istenmeyen bir davranışın ortadan kalkması ya da azalması için ortama olumsuz bir uyarıcı girmektedir.
Yukarda tanımlanan yöntemler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Kendini doğrulayan kehanet (1) - Geri bildirim verme (2)

Pekiştirme (1) - Ceza (2)

Ceza (1) - Pekiştirme (2)

Geri bildirim verme (1) - Ceza (2)

Pekiştirme (1) - Sönme (2)

Açıklama:

Pekiştirme: Öğrenilen tepkinin organizmaya yerleşmesi ve aynı şekilde devam etmesi
için koşullama işleminin belli sayı ve yoğunlukta tekrarlanmasıdır. Oysa ceza işleminde ortada istenen değil istenmeyen bir davranış bulunmaktadır. Öte yandan pekiştirme işlemin istenen davranış belliyken ceza işleminde istenen değil istenmeyen davranış bellidir. Bu tanımlamalar ışığında doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıda öğrenme ile ilgili verilen genel bilgilerden hangisi doğrudur?

Refleksler (belli bir uyarıcıya karşı oluşan istem dışı tepki) birer öğrenme ürünüdür.

İçgüdüsel davranışlar (doğuştan gelen, bir türün tüm üyelerine özgü davranış örüntüsü) birer öğrenme ürünüdür.

Öğrenme sadece yeni bir beceride ya da akademik bir konuda uzmanlaşmayı kapsar.

Öğrenmenin gerçekleşmesi için sadece tekrar döngüsü olması yeterlidir.

Öğrenme süreci yaşam boyu süren bir etkinliktir.

Açıklama:

Bir davranışın öğrenme olarak kabul edilebilmesi için bazı özelliklerinin olması gerekmektedir. Örneğin İçgüdüsel davranışlar ve refleksler öğrenme değildir çünkü öğrenmenin bir yaşantı sonucunda gelişmesi esastır. Ek olarak öğrenme sadece akademik becerileri kapsayan ve tekrarın yeterli olduğu bir mekanizma da değildir. Öğrenme yaşantıları bireyin yaşamının her yönüyle ilgili bir faaliyettir ve yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Bu doğrultuda doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, öğrenmeyi etkileyen faktörler düşünüldüğü zaman öğrenenin kendisinden kaynaklanan faktörler arasında sıralanmamalıdır?

Türe özgü hazır oluş,

Olgunlaşma,

Eğitim verenin tutumu

Güdülenme,

Dikkat ve psikolojik durum

Açıklama:

Öğrenmeyi etkileyen önemli faktörler; türe özgü hazır oluş, olgunlaşma, güdülenme, zekâ, dikkat ve psikolojik durum gibi öğrenenin kendisinden kaynaklanan faktörlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

'Öğrenenle ilgili tüm koşullar uygun olduğu halde öğrenme süreci beklendik düzeyde gerçekleşmiyorsa bunun bir nedeni de öğrenme malzemesinin uygun olmaması ile ilgili olabilir.' açıklamasına göre, aşağıdakilerden hangisi öğrenme malzemesinin öğrenmeyi güçleştiren yönlerinden biri olamaz?

Karmaşıklığı

Sistemsiz oluşu

Gruplanabilir oluşu

Gerekli olmayan detaylar içermesi

Anlaşılmaz ifade dili kullanılması

Açıklama:

Belli bir düzeni olmayan, karmaşık, kişi için anlamlı ve gerekli olmayan malzemelerin öğrenilmesi zordur. Anlamsal çağrışımı olan, benzer ya da gruplandırılabilme özelliği olan öğrenme malzemelerinin öğrenilmesi belli bir düzen dâhilinde sunulmayan öğrenme malzemelerine göre daha kolay öğrenilir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Genel eğitim-öğretim ilkeleri gelişim ve öğrenme psikolojisinin bilimsel verilerini ölçü alarak düzenlendiğine göre, aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerden birisi değildir?

Öğrenciye görelik ilkesi

Hayatilik ilkesi

Kapalılık ilkesi

Yaparak-yaşayarak öğretim ilkesi

Güncellik ilkesi

Açıklama:

*Öğrenciye görelik ilkesi
*Hayatilik ilkesi
*Güncellik ilkesi
*Yaparak-yaşayarak öğretim ilkesi
*Açıklık ilkesi
*Ekonomiklik ilkesi
*Somuttan soyuta ilkesi
*Yakından uzağa,bilinenden bilinmeyene ilkesi
*Bütünlük ilkesi

Doğru Cevap: C

Soru 46

Eğitim öğretim ilkelerinden bütünlük ilkesi aşağıdaki ifadelerin hangisi ile örtüşmez?

Öğrenecek bireyin psikolojik özellikleri

Öğretecek bireyin finansal özellikleri

Öğrenecek bireyin duygusal yönleri

Öğrenecek bireyin düşünsel yönleri

Öğrenecek bireyin sosyal Yönleri

Açıklama:

Bütünlük ilkesi: Bütünlük öğrencinin biyolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel tüm özelliklerinin dikkate alınarak öğretimin yapılmasını gerektirir. Bu bağlamda eğitim ve öğretim planlanırken bireyin bedensel, düşünsel, duygusal ve sosyal tüm yönleri dikkate alınmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

'Davranışçı öğrenme kuramı öğrenmeyi; dışarıdan bir uyarıcının olması, bu uyarıcıya bir tepkinin verilmesi ve verilen tepkinin pekiştirilmesi olarak özetlenebilecek bir formülle ele almaktadır.' ifadesine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu kuramda öğrenme yaşantılarımız tümüyle duygusal uyarıcılarla açıklanmaktadır.

Bu kuramda öğrenme yaşantılarımız tümüyle uyarıcılar dikkate alınmadan açıklanmaktadır.

Bu kuramda öğrenme yaşantılarımız tümüyle içsel uyarıcılarla açıklanmaktadır.

Bu kuramda öğrenme yaşantılarımız tümüyle dışsal uyarıcılarla açıklanmaktadır.

Bu kuramda öğrenme yaşantılarımız tümüyle gözlenemeyen uyarıcılarla açıklanmaktadır.

Açıklama:

Öğrenme yaşantılarımız tümüyle dışsal uyarıcılarla açıklanmaktadır. Davranışçılar bilimsel yöntemlerle ölçülemeyeceğini ileri sürerek içsel yaşantıları inceleme konusu yapmazlar. Onlara göre yalnızca gözlenebilen davranışlar inceleme konusu olduğundan kişinin düşünceleri, duyguları, tasarımları gibi gözlenemeyen süreçleri bilimsel olarak ele alınamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Kalıtımın etkisine davranışçıların bakışları aşağıdakilerden hangisi ile uyumludur?

Kalıtım sadece bir potansiyeldir. Hemen her davranışımız sonradan kazanılır ve çevre tarafından biçimlendirilir.

Çevrenin de kalıtımın da etkisi yoktur.

Kalıtımla kazanılan yatkınlık olmasa birey başarıya ulaşamaz.

Kalıtım konusunda çalışmamışlardır.Görüş bildirmezler.

Kişi kalıtım tarafından biçimlendirilir.

Açıklama:

Onlara göre kalıtım sadece bir potansiyeldir. Hemen her davranışımız sonradan
kazanılır ve çevre tarafından biçimlendirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Klasik koşullanma başlangıçta ........................ olan bir uyaranın, geçirilen yaşantılar sonucu ...................... haline gelmesi durumudur.

nötr (ilişkisiz) / koşullu uyaran

Koşullu uyaran / (nötr) ilişkisiz

İlişkisiz (nötr) / Koşulsuz uyaran

İlişkisiz (nötr) / İlişkisiz (nötr)

Koşullu / Koşullu

Açıklama:

Klasik koşullanma başlangıçta nötr (ilişkisiz) olan bir uyaranın, geçirilen yaşantılar sonucu koşullu uyaran haline gelmesi durumudur. Belli bir uyaranın varlığında belli bir tepkinin ortaya çıkması olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi koşullu uyarıcı ile koşulsuz uyarıcı arasındaki bağın kopması olarak tanımlanan durumdur?

Duygusal ön koşullanma

Pekiştirme

Genelleme

Ayırt etme

Sönme

Açıklama:

Sönme koşullu uyarıcı ile koşulsuz uyarıcı arasındaki bağın kopması olarak değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdaki davranışlardan hangisi öğrenme olarak kabul edilebilir?

Çok ışık geldiğinde bebeğin gözlerini kısması

Kendinden büyük birini gören çocuğun kalkıp yerini vermesi

Çocuğun uçak yapmak için öğretmenini izleyerek kağıt katlaması

Ani ses duyan bir çocuğun irkilmesi

Bebeğin yürümeye başlaması

Açıklama:

Öğrenme tekrar ya da yaşantı yoluyla organizmanın davranışlarında meydana gelen oldukça kalıcı davranış değişiklikleri olarak tanımlanmaktadır. Bir davranışın öğrenme olarak kabul edilebilmesi için yaşantı sonucu kazanılmış olması, belirli bir süre kalıcı şekilde gösterilmesi, ilaç ve hastalığa dayalı geçici davranışlar olmaması gereklidir. Ayrıca büyüme ve olgunlaşma sonucu ortaya konan davranışlar da öğrenme olarak kabul edilmemektedir. Dolayısıyla bir çocuğun kendinden büyük birini gördüğünde yer vermesi gerektiğini bilmesinin yanında, bu davranışı uygulayarak da kalıcılığını göstermesi öğrenmenin oluştuğu şeklinde yorumlanabilir. Çocuğun öğretmenini izleyerek uçak yapmaya çalışması ise henüz öğrenme sürecinde olduğunu göstermektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Altı aylık bir bebeğe konuşmayı öğretemeyeceğinizi savunan bir kişi öğrenenle ilgili hangi faktörü dikkate almaktadır?

Güdülenme

Zeka

Dikkat

Türe özgü hazır oluş

Olgunlaşma

Açıklama:

Öğrenmeyi etkileyen en önemli faktörlerden birisi; türe özgü hazır oluş, olgunlaşma, güdülenme, zekâ, dikkat ve psikolojik durum gibi öğrenenin kendisinden kaynaklanan faktörlerdir. Altı aylık bir bebeğin konuşamıyor olması ise henüz yeterli olgunlaşmaya ulaşmamış olmasından kaynaklanmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Hayat bilgisi dersinde ilk konuların çocuğun kendisi ve ailesi ile ilgili olması genel öğretim ilkelerinden hangisi ile ilgilidir?

Somuttan soyuta

Yaparak yaşayarak öğretim

Yakından Uzağa

Ekonomiklik

Güncellik

Açıklama:

Yakın çevre çocuğun duygu ve düşünce hayatının kaynağını oluşturmaktadır. Bu nedenle önce öğrencinin yakınındaki yaşantıları örneklemek öğrencinin öğrenmesini kolaylaştıracaktır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Öğrenme uyarıcı-tepki ilişkisine dayalıdır.
Öğrenmede dışsal uyarıcılar önemlidir.
Gözlenebilen davranışlar temele alınır.

Yukarıda özellikleri sıralanan öğrenme kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışçı Kuram

Bilişsel Kuram

Yapılandırmacı Kuram

Sosyal Öğrenme Kuramı

Gestalt Öğrenme Kuramı

Açıklama:

Davranışçı öğrenme kuramı öğrenmeyi; bir uyarıcının olması, bu uyarıcıya bir tepkinin verilmesi ve verilen tepkinin pekiştirilmesi olarak açıklamaktadır. Bu kuramda öğrenme yaşantılarımız tümüyle dışsal uyarıcılarla açıklanmaktadır. Davranışçılar bilimsel yöntemlerle ölçülemeyeceğini ileri sürerek içsel yaşantıları inceleme konusu yapmazlar. Onlara göre yalnızca gözlenebilen davranışlar inceleme konusu olduğundan kişinin düşünceleri, duyguları, tasarımları gibi gözlenemeyen süreçleri bilimsel olarak ele alınamaz. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Davranışçı kuramda öğrenme sürecini açıklayan klasik ve edimsel koşullanma arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrenmede uyarıcı ve tepki ilişkisinin önemi

Davranışların sönme ilkesine dayalı değişebilmesi

Pekiştireçlerin verilme zamanı

Davranışların genellenebilmesi

Davranışların sönme gösterebilmesi

Açıklama:

Davranışçılar öğrenmenin klasik koşullama ve edimsel koşullama gibi temel öğrenme süreciyle kazanıldığını öne sürerler. Klasik koşullanma başlangıçta nötr (ilişkisiz) olan bir uyaranın, geçirilen yaşantılar sonucu koşullu uyaran haline gelmesi durumudur. Klasik koşullanmada doğal uyarıcı ya da pekiştireç koşullu uyarıcı ile birlikte ya da öncesinde verilmektedir. Edimsel koşullanmada ise pekiştireç organizmanın sergilediği davranışı takip etmektedir. Edimsel koşullama tıpkı klasik koşullanmada olduğu gibi pekiştirme, sönme, genelleme ve ayırt etme gibi bazı ilkeler çerçevesinde gerçekleşir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Sosyal öğrenme kuramına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Bandura tarafından geliştirilmiştir.

Gözlem yoluyla öğrenmeye dayalıdır.

Öğrenmede temel faktör sosyal ortamdır.

Öğrenme ancak deneyim yoluyla kazanılabilir.

Taklit edebilme becerisi öğrenme sürecinde önemlidir.

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramı Bandura tarafından geliştirilmiştir. Kurama göre öğrenmede temel faktör sosyal ortamdır ve birey başkalarını gözlemleyerek öğrenir. Gözleyerek öğrenme bireyin bir şeyi öğrenmesi için mutlaka onu deneyimlemesi gerekmediği anlamına gelmektedir. İnsanlar sadece kendi yaşantılarından değil diğerlerinin yaşantılarından da öğrenirler. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Türkiye’nin somut olmayan kültürel mirasları arasında bulunan ıslık (kuş) dili özellikle Doğu Karadeniz’de dağlık bölgelerde haberleşme amacıyla kullanılmaktadır. Giresun’da kırsal bölgede büyüyen bir çocuğun ıslık dilini bilmesi ve iletişim amaçlı kullanması için desteklenmesi sosyal öğrenme kuramının hangi ilkesi ile açıklanabilir?

Karşılıklı belirleyicilik

Öngörü kapasitesi

Öz düzenleme

Özyeterlik

Sembolleştirme

Açıklama:

Sosyal öğrenme kuramında öğrenme birey, çevre ve davranış olmak üzere üç bileşenle ele alınmaktadır. Bu üç bileşen birbirini etkilemektedir. Örneğin bireyin içinde bulunduğu çevre davranışlarını da değiştirmekte aynı zamanda bireyin sergilemiş olduğu davranış; içinde bulunduğu çevreyi de etkilemekte ve çevrenin tepkisine bağlı olarak sergilenen davranışın bir kez daha yapılıp yapılmaması da etkilenmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Öğrencinin bir konuyu öğrenmek için gerekli becerilere sahip olduğuna inanması sosyal öğrenme modelinin hangi ilkesi ile açıklanmaktadır?

Dolaylı öğrenme kapasitesi

Öngörü kapasitesi

Öz düzenleme

Özyeterlik

Sembolleştirme

Açıklama:

Özyeterlik kişinin kendi yeterlikleri, becerilerine ilişkin algısı olarak tanımlanmaktadır. Kişilerin gerçekten olan yetenek ve becerilerinden değil yetenek ve becerilerine ilişkin algısından söz edilmektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Öğrenme sürecinde bütünü ele alan, insan öğrenmesi üzerindeki algıların etkisine dikkat çeken öğrenme kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışçı Kuram

Bilişsel Kuram

Yapılandırmacı Kuram

Sosyal Öğrenme Kuramı

Gestalt Öğrenme Kuramı

Açıklama:

Gestalt öğrenme kuramı psikolojik olayların bütününe ve örgütüne dikkat çekmişlerdir. Onlara göre insanlar nesneleri ve çevrelerini bir düzen içinde görür ve bazı örgütleyici eğilimlere göre algılarlar. Bu nedenle de öğrenme süreci bütünle ilgilidir. Başka bir deyişle insanlar gördüklerini parça parça olarak değil bir bütün olarak algılama eğilimindedirler. Bir nesnenin algılanışı onun diğer parçalarla olan ilişkisine bağlıdır. Bütünü oluşturan parçaların aralarındaki ilişkiler algılamada önem taşır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini kontrol edebilmelerini sağlamaya yönelik çeşitli etkinlikler yaptıran bir öğretmenin amacı bilgiyi işleme modeline göre aşağıdakilerden hangisidir?

Duyusal belleğin kapasitesini güçlendirmek

Kısa süreli bellekte saklanan bilgi miktarını artırmak

Algılamayı artırarak dikkati sağlamak

Geriye ket vurma davranışını ortadan kaldırmak

Üstbilişsel süreçlerini geliştirmek

Açıklama:

Üstbilişsel süreçler üstbilişsel bilgi ve üstbilişsel kontrol yeteneklerini içermektedir. Üstbilişsel bilgi bireyin kendi bilişsel yetenekleri, bilişsel stratejileri ve hangi durumlarda ne yapacağını bilme gibi bilgilere sahip olmasıdır. Dolaysıyla öğrencinin kendi öğrenme süreçlerini geliştirmek için yapılabilecek etkinlikler onun üstbilişsel süreçlerini geliştirecektir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

"Ortaokul düzeyinde hukuk kavramını öğretmeyi amaçlayan bir öğretmen bu kavramı adalet sarayı, adalet, hak ve özgürlük gibi kavramlarla bir arada verdiğinde çok daha başarılı olacaktır. Ancak hukuk kelimesini sıradan bir kelime olarak diğer bir kelime yığınının içinde vermesi öğrenmeyi zorlaştıracaktır." şeklinde verilen örnekte öğrenmeyi etkileyen hangi faktörden söz edilmektedir?

Öğrenenle ilgili faktörler

Öğrenme malzemesi ile ilgili faktörler

Öğrenme stratejileri ile ilgili faktörler

Zeka türü

Çevresel faktörler

Açıklama:

Anlamsal çağrışımı olan, benzer ya da gruplandırılabilme özelliği olan öğrenme malzemelerinin öğrenilmesi belli bir düzen dâhilinde sunulmayan öğrenme malzemelerine göre daha kolay öğrenilir. Örneğin ortaokul düzeyinde hukuk kavramını öğretmeyi amaçlayan bir öğretmen bu kavramı adalet sarayı, adalet, hak ve özgürlük gibi kavramlarla bir arada verdiğinde çok daha başarılı olacaktır. Ancak hukuk kelimesini sıradan bir kelime olarak diğer bir kelime yığınının içinde vermesi öğrenmeyi zorlaştıracaktır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Öğretimin gerçek yaşamdakine olabildiğince uygun biçimde yapılması, bu bağlamda öğrenciye verilen bilgiler onun gerçek yaşamda kullanabileceği türden olması gerektiğini ifade eden genel eğitim-öğretim ilkesi hangisidir?

Çocuğa/öğrenciye görelik ilkesi

Hayatilik ilkesi

Yaparak yaşayarak öğretim ilkesi

Ekonomiklik ilkesi

Açıklık ilkesi

Açıklama:

Hayatilik ilkesi: Bu ilke öğretimin gerçek yaşamdakine olabildiğince uygun biçimde yapılmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda öğrenciye verilen bilgiler onun gerçek yaşamda kullanabileceği türden olmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Klasik koşullanmaya göre, koşullu uyarıcı ile koşulsuz uyarıcı arasındaki bağın kopması olarak değerlendirilebilir. Koşulsuz uyarıcı (et) olmadan koşullu uyarıcı (zil) çok kere tek başına verildiğinde, bir süre sonra koşullu tepkinin (salya) azaldığı ya da yok olduğu görülür. Bu duruma ne ad verilir?

Pekiştirme

Ayırt etme

Sönme

Genelleme

Öğrenilmiş çaresizlik

Açıklama:

Sönme: Sönme koşullu uyarıcı ile koşulsuz uyarıcı arasındaki bağın kopması olarak değerlendirilebilir. Koşulsuz uyarıcı (et) olmadan koşullu uyarıcı (zil) çok kere tek başına verildiğinde, bir süre sonra koşullu tepkinin (salya) azaldığı ya da yok olduğu görülür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Sergilenen davranışın yapılma sıklığını arttırmak için ortama olumlu bir uyaranın getirilmesine ne ad verilir?

Olumlu pekiştirme

Olumsuz pekiştirme

Ayırt etme

Genelleme

Sönme

Açıklama:

Olumlu pekiştirme: Sergilenen davranışın yapılma sıklığını arttırmak için ortama olumlu bir uyaranın getirilmesidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi birincil olumlu pekiştirece bir örnektir?

Marka vermek

Parka gitmek

"Aferin" demek

Yiyecek

Yıldız vermek

Açıklama:

Birincil olumlu pekiştireçler su ve yiyecekler gibi biyolojik ihtiyaçlar, ikincil olumlu pekiştireçler ise başlangıçta nötr olan ancak koşullanılmış uyarıcılardır. Bu uyarıcılar sosyal pekiştireçler (aferin demek), etkinlik pekiştireçleri (parka gitmek), sembol pekiştireçler (ödev kağıdına yıldız koymak) ve nesnel pekiştireçler (her olumlu davranışta bir marka vermek) olarak sınıflandırmak mümkündür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Organizmanın ihtiyacına bağlı olarak algı alanına giren uyaran şekil, arka planda kalan uyaran ise zemindir şeklinde açıklanan şekil-zemin ilişkisi aşağıdaki kuramlardan hangisine ilişkin bir ilkedir?

Sosyal Öğrenme Kuramı

Davranışçı Öğrenme Kuramı

Birincil Zihinsel Yetenekler Kuramı

Gestalt Öğrenme Kuramı

Bilgi İşleme Modeli

Açıklama:

Gestalt Öğrenme Kuramı'na göre, şekil-zemin ilişkisi: Bu ilkeye göre öğrenme bir şekil zemin ilişkisi içinde gerçekleşir. Organizmanın ihtiyacına bağlı olarak algı alanına giren uyaran şekil, arka planda kalan uyaran
ise zemindir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

"Kalabalık bir insan topluluğu içinde arkadaşımızı ararken herkesin yüzüne ayrıntılı olarak bakmayız. Arkadaşımızı hemen görürüz."
Yukarıda verilen örnek Gestalt Öğrenme Kuramı'na göre aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Algısal değişmezlik

Algıda seçicilik

Davranışın belirleyicileri

Zeigarnik etkisi

Basitlik

Açıklama:

Algıda seçicilik: Duyu organlarına aynı anda birçok uyarıcı da gelse organizmanın beklentileri doğrultusunda ancak bazılarını algılamasıdır. Örneğin kalabalık bir insan topluluğu için de arkadaşımızı ararken herkesin yüzüne ayrıntılı olarak bakmayız. Arkadaşımızı hemen görürüz. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Bilgi İşleme Modeli'nin temsilcilerinden biridir?

Bandura

Köhler

Koffka

Levin

Gagne

Açıklama:

Bilgi işleme modeli insanın öğrenme sürecini insan beynini tıpkı bir bilgisayara benzeterek açıklamaktadırlar. Temsilcileri Gagne, Neisser, Miller, Siegler, Bruner gibi bilim insanlarıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

......................... üç temel faktörden etkilenir. Bu faktörleri önem sırasına koymak mümkün değildir. Hangi faktör olumsuz olursa olsun sonuç başarısızlık olacaktır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangisinin getirilmesi uygun olur?

Eğitim

Öğretim

Öğrenme

Motivasyon

Davranış

Açıklama:

Öğrenme üç temel faktörden etkilenir. Bu faktörleri önem sırasına koymak mümkün değildir. Hangi faktör olumsuz olursa olsun sonuç başarısızlık olacaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Bu ilkeye uyan bir öğretmen öğrencinin eşyalarla, varlıklarla bire bir karşılaşmasının önünü açar, anlaşılır bir dil kullanır ve öğrenme konusu olan konu, nesne, olay ve olguları öğrencinin etkileşimine sunar.
Yukarıda açıklanan genel eğitim-öğretim ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklık ilkesi

Öğrenciye görelik ilkesi

Yakından uzağa ilkesi

Bütünlük ilkesi

Yaparak yaşayarak öğretim ilkesi

Açıklama:

Açıklık ilkesi: Açıklık hem öğretilen malzemenin hem de öğrenen kişilerin her türlü yeniliğe açık halde olması anlamına gelmektedir. Açıklık ilkesine uyan bir öğretmen öğrencinin eşyalarla, varlıklarla bire bir karşılaşmasının önünü açar, anlaşılır bir dil kullanır ve öğrenme konusu olan konu, nesne, olay ve olguları öğrencinin etkileşimine sunar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Bilginin doğasına ilişkin yeni görüşleri öğrenme ve öğretme sürecine yansıyan, bilginin keşfedilmediğini yorumlandığını, ortaya çıkarılmadığını oluşturulduğunu savunan görüş aşağıdaki kavramlardan hangisi ile anlatılmaz?

İnşaatçılık

İnşaacılık

Yapılandırmacılık

Yapısalcılık

Oluşturmacılık

Açıklama:

Yapılandırmacılık bilginin doğasına ilişkin yeni görüşleri öğrenme ve öğretme sürecine yansıtmıştır. Yapılandırılmacılık, bilginin keşfedilmediğini yorumlandığını, ortaya çıkarılmadığını oluşturulduğunu yani yapılandırıldığını savunmaktadır.
İngilizce’de “constructivism” adı verilen ve Türkçe’de, “oluşturmacılık”, “yapısalcılık”, “bütünleştirici”, “inşacılık” ya da “yapılandırmacılık” gibi farklı biçimlerde karşılık bulan kavramın, alanyazın incelendiğinde sıklıkla kullanıldığı biçimiyle “yapılandırmacılık” olarak kullanılması uygun bulunmaktadır. Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir. İnşaatçılık alanyazınla ilgili bir kavram değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Bilgi bireyin dış dünyadaki olayları algılama, işleme, değerlendirme sonucunda zihninde ürettiği anlamdır. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi, bilginin özelliklerinden biri değildir?

İnsanların kendisi tarafından yapılandırılır

Tahmin etme, yaratma ve analiz önemli yer tutar.

Bilenden bağımsız olarak var olamaz.

Varsayımlara dayanır

Dinamik bir yapıdadır

Açıklama:

Bilgi bireyin dış dünyadaki olayları algılama, işleme, değerlendirme sonucunda zihninde ürettiği anlamdır.
Tahmin etme, yaratma ve analiz yapılandırmacılığın temelinde yer alan özelliklerden biri olup, diğer seçenekler bilginin özellikleridir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Yapılandırmacı yaklaşımı benimseyen kuramcıların birleştikleri ortak görüşler olmakla birlikte, bilgi, gerçek ve öğrenme ile ilgili olarak ağırlık verdikleri, vurguladıkları bazı noktalar farklılaşabilmektedir. Piaget’nin zihinsel gelişim kuramı üzerine kurulu olan yapılandırmacı yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Radikal Yapılandırmacılık

Sosyal Yapılandırmacılık

Bilişsel Yapılandırmacılık

Sosyolojik Yapılandırmacılık

Psikomotor yapılandırmacılık

Açıklama:

Bu kurama göre, bilgi; özümseme, uyum ve denge kavramlarıyla açıklanmaktadır.
Yapılandırmacı yaklaşım üç başlıkta toplanabilir:
1. Bilişsel Yapılandırmacılık
2. Sosyal Yapılandırmacılık
3. Radikal Yapılandırmacılık
Buna göre, Bilişsel yapılandırmacılık, Piaget’nin zihinsel gelişim kuramı üzerine kuruludur. Piaget’nin görüşlerine dayalı olan bilişsel yapılandırmacılık, öğrenenin dünyaya ilişkin bilgisini özümseme ve uyum yolu ile oluşturduğu düşüncesini temel alır. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Önceki bilgilerinin temelinde anlam yapılandırabilsin diye, çocuğun bilgiyi dönüştürmesiyle ilgili kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Uyum

Bilgi

Tahmin

Yanılgı

Yanılsama

Açıklama:

Bu yaklaşım kişilerin dünyalarını anlamlandırmaya çalışmalarını bireylerin yapılandırmacı etkinliklerine dayandırmaktadır.
Uyum, önceki bilgilerinin temelinde anlam yapılandırabilsin diye, çocuğun bilgiyi dönüştürmesiyle ilgilidir. Çocuk yeni bilgiyi önceki bilgileri içinde anlamayı dener. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Öğrencinin bilgiyi keşfedeceği, yeni bilgi ile önceki bilgilerin ilişkilendirilebileceği öğrenme ortamını oluşturmak kimin görevidir?

Okul müdürü

Rehber öğretmen

Veli derneği

Öğretmen

Yardımcı personel

Açıklama:

Bilişsel yapılandırmacı yaklaşımda başlangıç noktası bireyin sahip olduğu varolan bilgiler ve bu bilgilerin oluşturduğu bilişsel yapıdır.
Öğretmen öğrencinin bilgiyi keşfedeceği, yeni bilgi ile önceki bilgilerin ilişkilendirilebileceği öğrenme ortamını oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Sosyal yapılandırmacılığın temelinde Vygotsky’nin görüşleri bulunmaktadır. Vygotsky ise çalışmalarında kimin görüşlerinden etkilenmiştir?

Kelly’in

John Dewey’in

Giambattista Vico’nun

Piaget’nin

Bruner’in

Açıklama:

Vygotsky öğrenmenin bireyin sadece kendi başına gerçekleştirdiği bir süreç olmadığını, öğrenmede sosyal etkileşimin ve dilin de önemli bir yere sahip olduğunu vurgulamaktadır.
Sosyal yapılandırmacılığın temelinde Vygotsky’nin görüşleri bulunmaktadır. Vygotsky ise çalışmalarında Piaget’nin görüşlerinden etkilenmiştir. Fakat Piaget’ye alternatif güçlü bir kuram geliştirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bireyin bilgili bir yetişkin veya daha büyük bir çocuktan yardım aldığında ulaştığı zihinsel kapasiteye ne denir?

Anlamlandırma

Bilişsel gelişim araçları

Yakınsak bakış açısı

Yakınsal gelişim alanı

Yaklaşık öğrenme eşiği

Açıklama:

Bu yardım etme süreci devam ederken birey, daha yetenekli bir akran veya bir yetişkin tarafından “dışarıdan yönlendirilen” biri durumundadır. Birey bu yardım sayesinde, sonunda “kendi kendini yönlendirme” yeteneğine ve zihinsel gelişime ulaşacağı kimi aşamaları geçebilmektedir.
Yaklaşık öğrenme eşiğinde bireyin bilgili bir yetişkin veya daha büyük bir çocuktan yardım aldığında ulaştığı zihinsel kapasite olarak tanımlamaktadır. Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Birey, yaşamının büyük bölümünü sosyal bir topluluk içinde geçirmekte ve yaşamı süresince bu toplulukla etkileşimde bulunarak bilgi alışverişi yapmaktadır. Buna bağlı olarak; yaşamında sahip olduğu birçok deneyim ve fikir, neye bağlı olarak şekillenmektedir?

Arkadaş ilişkilerine

Sosyal yapılandırmacılığa

Sosyalleşmelerine

Sosyal topluluk içerisindeki etkileşimlerine

Bireysel gelişimine

Açıklama:

Sosyal yapılandırmacılık, sosyalleşme sürecinde eğitimin önemini vurgular ve bireysel gelişimin sosyal gelişim ile elde edileceğine inanır.
Birey, yaşamının büyük bölümünü sosyal bir topluluk içinde geçirmekte ve yaşamı süresince bu toplulukla etkileşimde bulunarak bilgi alışverişi yapmaktadır. Buna bağlı olarak; yaşamında sahip olduğu birçok deneyim ve fikir, sosyal topluluk içerisindeki etkileşimlerine bağlı olarak şekillenmektedir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdaki görüşlerden hangisi radikal yapılandırmacılığa uygun bir yaklaşım değildir?

Bilgi bireyin zihninde bizzat kendisi tarafından oluşturulur.

Her birey edindiği bilgileri kendi deneyim ve düşünceleri doğrultusunda yapılandırır

Bilgi pasif değil etkin bir biçimde birey tarafından yapılandırılmaktadır

Bilginin yapılandırılması için bireyin bilgiye inanması gerekmektedir

Bilginin referansı, dış dünya değil bireyin yaşantılarıdır

Açıklama:

Buna zgöre, radikal bireysel bir etkinlik olduğu söylenebilir. zBireyler geçirdikleri yaşantılardan, kendi özgeçmişlerine dayalı olarak bazı anlamlar çıkarırlar.
Von Glasersfeld'e göre, bilgi pasif değil etkin bir biçimde birey tarafından yapılandırılmaktadır ve bilginin yapılandırılması için bireyin bilgiye inanması değil; bilgiyi algılaması gerekmektedir. Buna göre, sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı kuramın etkililiğine arttırmaya yönelik yol gösterici niteliğinde olan öğrenme ilkeleri arasında görülmez?

Öğrenme edilgin bir alma süreci değildir

Öğrenme dışarıda varolan bilginin pasif bir biçimde kabullenişi değildir.

Öğretmenin öğrenci ve okul aile birliği ile sürekli meşgul olmasını gerektirir.

Öğrenme sosyaldir

Öğrenme özneldir

Açıklama:

Öğrenme edilgin bir alma süreci değildir. Öğrenme dışarıda var olan bilginin pasif bir biçimde kabulleniş değildir. Öğrenci sürekli bir şeyler yapma gereksinimindedir ve öğrenme, öğrencinin çevresi ile sürekli meşgul olmasını gerektirir.
Öğrenme edilgin bir alma süreci değildir. Öğrenme dışarıda varolan bilginin pasif bir biçimde kabullenişi değildir. Öğrenci sürekli birşeyler yapma gereksinimindedir ve öğrenme, öğrencinin çevresi ile sürekli meşgul olmasını gerektirir. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Yapılandırmacı yaklaşımı benimseyen ilk eğitimci aşağıdakilerden hangisidir?

Vico

Piaget

Bruner

Vygotsky

Dewey

Açıklama:

Yapılandırmacılığın temelleri konusunda alanyazında farklı düşünceler olmakla birlikte, bu yaklaşımı benimseyen ilk eğitimcinin 18. yüzyılda İtalya’da yaşayan Giambattista Vico olduğu ileri sürülmektedir. Vico, insanların kendi kendilerine ne yapılandırırlarsa onu anlayabildiklerini ifade ederek “bir şeyi bilen onu açıklayabilendir” diyerek yapılandırmacılığın tanımlanmasına temel oluşturacak açıklamaları ortaya koymuştur

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacılığın temelinde yer alan özelliklerden birisi değildir?

Öğretme değil, öğrenme ön plandadır.

Öğrenci kendisine verileni alır ve olduğu gibi kullanır.

Öğrencide öğrenme istek ve amacı yaratmak önemlidir.

Öğrenci bilgiyi sorgulamalıdır.

Öğrenmede yaşantı önemlidir.

Açıklama:

Öğretme değil, öğrenme ön plandadır. Öğrencinin özerkliği ve girişimciliği cesaretlendirilir. Öğrencide öğrenme istek ve amacı yaratmak önemlidir. Öğrenci bilgiyi sorgulamalıdır. Öğrenmede yaşantı önemlidir. Öğrencinin doğal merakı desteklenmelidir. Öğrenme öğrencinin zihinsel modeli üzerine kurulur. Öğretmen öğrencinin sadece ne öğrendiği ile değil, nasıl öğrendiği ile ilgilenmelidir Öğrenmenin içinde oluştuğu bağlam önemlidir. Öğrencilere kendi deneyimlerinden öğrenme fırsatı sunulmalıdır. Öğrenmede tahmin etme, yaratma ve analiz önemli yer tutar. Öğrencinin inanç ve tutumları onun öğrenmesini etkiler.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Sosyal yapılandırmacılık kuramının temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Bruner

Piaget

Vygotsky

Kant

Dewey

Açıklama:

Sosyal yapılandırmacılığın temelinde Vygotsky’nin görüşleri bulunmaktadır. Vygotsky ise çalışmalarında Piaget’nin görüşlerinden etkilenmiştir. Fakat Piaget’ye alternatif güçlü bir kuram geliştirmiştir. Vygotsky öğrenmenin bireyin sadece kendi başına gerçekleştirdiği bir süreç olmadığını, öğrenmede sosyal etkileşimin ve dilin de önemli bir yere sahip olduğunu vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

“Öğrenme, bireylerin öğrendiği şeyleri çeşitli semboller, imgeler, grafikler ve modeller yoluyla içselleştirmesidir.” Şeklinde tanımlanabilecek olan yapılandırmacı kuram ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrenme sosyaldir

Öğrenme duygusaldır

Öğrenme gelişimseldir

Öğrenme özneldir

Öğrenme süreklidir.

Açıklama:

Öğrenme özneldir. Öğrenme, bireylerin öğrendiği şeyleri çeşitli semboller, imgeler, grafikler ve modeller yoluyla içselleştirmesidir

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel öğretim yapan bir öğretmenin davranışıdır?

Önceki bilgileri harekete geçiren

Yeni bilgiyi tüm yönleri ile sunan

Otantik ve ilginç ders malzemeleri sunan

Günlük yaşantıdan ve çevreden örnekler sunan

Sınıfında bir otorite olarak ders anlatan

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bir öğrenme- öğretme süreci şu özellikleri taşımalıdır: • Öncelikle öğrencilerin konuya ilişkin sahip oldukları temel kavramlar açıklığa kavuşturulmalıdır. • Bilgiyi yapılandırma sürecinde öğrencilere deneme ortamı sağlanmalıdır. • Ele alınacak örnekler öğrenciler için anlamlı olmalıdır. • Örneklerin günlük yaşantıdan ve bulunulan çevreden seçilmesine özen gösterilmelidir. • Öğrencilerin kendi bakış açılarını oluşturmalarına, ifade etmelerine ve savunmalarına olanak sağlanmalıdır. • Eğitim ortamında öğrencinin etkin olmasını sağlayacak “sınıflandır”, “çözümle”, “tahmin et”, “oluştur” vb. eylem ifadeleri egemen olmalıdır. • Öğrencilerin gerek birbirleriyle gerekse öğretmenle rahatça iletişim kurmalarına olanak sağlayacak ortamlar yaratılmalıdır. • Bilginin tekrar edilmesi yerine, bilginin zihinde yeniden yapılandırılmasına özen gösterilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi 3-5 kişilik küçük gruplar halinde öğrencilerin toplandığı ve etkileşimde bulunduğu yapılandırmacı öğrenme uygulamasıdır?

İşbirliğine dayalı öğrenme

Problem dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

Örnekolaya dayalı öğrenme

Bireysel öğrenme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bir konunun alt bölümlere ayrıldığı, grup üyelerinin her birinin bu alt bölümlerden birinden sorumlu olduğu ve her bir alt bölümde görevli öğrencilerin bir araya gelip alt bölümü inceledikten sonra tekrar ana gruplarına dönüp grup üyelerine sorumlu oldukları bölümleri aktardığı işbirliğine dayalı öğrenme tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrenci takımları-başarı tekniği

Jigsaw tekniği

Karşılıklı sorgulama tekniği

Grup araştırması tekniği

Bireysel Soru tekniği

Açıklama:

Bu teknikte de takımlar 2 - 6 kişiden oluşmaktadır. Takımların karma olmasına ve birbirleri ile yakın özellikleri taşımasına dikkat edilmelidir. Öncelikle, ısınma etkinlikleri kapsamında, gruba ad verme, grubun sloganını belirleme ve düşün-tartış-yaz-paylaş çalışmalarına yer verilir. Daha sonra takımda konu ve görev dağılımı gerçekleştirilir. Konu alt bölümlere ayrılır ve öğrencilere bu alt konular verilir. Takım içerisinde görevler lider, kaynak sağlayıcı, denetçi, özetleyici, araştırmacı, kayıtçı, destekleyici, gözlemci-sorun giderici olarak belirlenir. Her oturumda bu görevlerin değişmesi önem taşır. Bu etkinliğin devamında aynı alt bölümden sorumlu olan, farklı takımlardaki öğrencilerin birleşerek etkileşim grupları oluştururlar. Elde ettikleri kazanımları birbirlerine özetlerler. Daha sonra öğrenciler yeniden gruplarına dönerler. Etkileşim gruplarında elde ettikleri kazanımları diğer arkadaşlarına aktararak, tartışırlar. Son olarak, takım içerisindeki etkinlikler öğrenciler tarafından değerlendirilir. Öğrenciler bireysel değerlendirme yaparlar. Elde edilen puanlar takımın puanına yazılır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Probleme dayalı öğrenme modeli özellikle hangi eğitimin geliştirilmesi amacıyla ilk olarak geliştirilmiştir?

Matematik eğitimi

Sosyal bilimler eğitimi

Tıp eğitimi

Eczacılık eğitimi

Dil eğitimi

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımın en önemli uygulamalarından biri olan problem dayalı öğrenme ilk defa 1950 yılında ABD’de Case Western Reserve Üniversitesinde başlayarak 1960’lı yıllarda Kanada’da McMaster Üniversitesi Tıp Fakültesinin programlarında uygulanmaya başlanmıştır. Probleme dayalı öğrenme, anlatıma dayalı programlardan, gerçek yaşam problemlerine dayalı programlara geçiş yaparak tıp eğitiminin niteliğini yükseltmek amacıyla geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Proje tabanlı öğrenme uygulamasının hangi aşamasında beyin fırtınası tekniğinden yararlanılır?

Soru-sorun aşaması

Yönlendirme aşaması

Programlama aşaması

Planlama aşaması

Sonuçlandırma aşaması

Açıklama:

Planlama aşaması: Bu basamakta, öğrencilerin soruyu yanıtlarken hangi hedeflere ulaşacağı önceden belirlenmelidir. Bu noktada öğrencilerin konuyu belirleme, planlama ve projeyi yapılandırma sürecine katılımları sağlanmalıdır. Süreçte ayrıca beyin fırtınası etkinliklerinden yararlanılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Gerçek yaşamda karşılaşılan sorunlar için, öğretim sürecinde çözüm yolları üreterek öğrenmenin sağlanmasını hedefleyen öğretim modeli hangisidir?

Proje tabanlı öğrenme

Problem dayalı öğrenme

İşbirliğine dayalı öğrenme

Bireysel öğrenme

Örnek olaya dayalı öğrenme

Açıklama:

Örnekolaya dayalı öğrenme gerçek yaşamda karşılaşılan sorunlar için, öğretim sürecinde çözüm yolları üretilerek öğrenmenin sağlanmasıdır. Örnekolaya dayalı öğrenmenin amacı bir olayı inceleyerek; olayın oluşum biçimini belirlemek, olayın nedenlerini belirlemek, olayın sonuçlarını ortaya koymak ve olayla ilgili çözüm yolları önermek, öğrenilenlerin uygulamada kullanılabilmesini sağlamak ve eleştirel düşünme, problem çözme ve karar verme becerilerini geliştirmek biçiminde sıralanabilir. Örnek olaylar genelde yazılıdır, görsel olan olaylara da yer verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

“Bir şeyi bilen onu açıklayabilendir” görüşü ile yapılandırmacılığın tanımlanmasına öncülük eden düşünür kimdir?

Bruner

Dewey

Piaget

Vico

Vygotsky

Açıklama:

Yapılandırmacılığın temelleri konusunda alanyazında farklı düşünceler olmakla birlikte, bu yaklaşımı benimseyen ilk eğitimcinin 18. yüzyılda İtalya’da yaşayan Giambattista Vico olduğu ileri sürülmektedir. Vico, insanların kendi kendilerine ne yapılandırırlarsa onu anlayabildiklerini ifade ederek “bir şeyi bilen onu açıklayabilendir” diyerek yapılandırmacılığın tanımlanmasına temel oluşturacak açıklamaları ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Yapılandırmacılık ile alakalı aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Yapılandırmacılık bir öğretim stratejisidir.

Yapılandırmacılıkta vurgulanan şey öğretimdir.

Bilgi zihinde bireysel özelliklere göre anlamlandırılır.

Bilgi dışsal gerçekliğe karşılık gelen sunumla yapılandırılır.

Birey dış uyarıcıların edilgen bir alıcısıdır.

Açıklama:

Yapılandırmacılık bir öğretim yöntemi ya da öğretim stratejisi değildir. Yapılandırmacılıkta öğretimden çok öğrenme üzerinde durulduğu görülmektedir. Bu kuramın özü; bilginin, bireyin zihninde ve bireysel özelliklerine göre anlamlandırıldığı, yapılandırıldığıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

“Bilgi, insanların kendisi tarafından yapılandırılır. Bilgi bilenden bağımsız olarak varolamaz” yargısı ile aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?

Öğretmen

Bireysel farklılıklar

Eğitim materyalleri

Kalıplaşmış bilgi

Diğer öğrencilerle etkileşim

Açıklama:

Her öğrenci okula kendi deneyimlerini, alışkanlıklarını ve beğenilerini beraberinde getirirler. Bundan dolayı, ortaya çıkacak öğrenme her öğrencide farklıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşıma uygun bir etkinlik olarak tanımlanabilir?

İngilizce dersinde öğrencinin her yeni kelimeyi deftere 10 kez yazması

Öğrencinin kelimeleri doğru telaffuz etmek için öğretmeni taklit etmesi

Öğrencinin cümlelerde boş bırakılan yerlerde uygun yapıları kullanması

Öğrencinin yeni yapıları yaşantısına uygun örneklerle kullanması

Öğrencinin kitaptaki metni akıcı şekilde okuyana kadar tekrarlaması

Açıklama:

Yapılandırmacılığın temelinde öğrencilere kendi deneyimlerinden öğrenme fırsatı sunulmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Yapılandırmacılık ile alakalı aşağıdaki görüşlerden hangisi Piaget’e aittir?

Bireyin bilişsel yapısı, yeni bir bilgi ile karşılaşınca dengesi bozulur.

Öğrenme bireyin sadece kendi başına gerçekleştirdiği bir süreç değildir.

Öğrenmede sosyal etkileşim ve dil de önemli bir yere sahiptir.

Öğrenme bilginin yalnızca bireyin zihninde bireysel olarak yapılandırmasıyla gerçekleşmez.

Her birey edindiği bilgileri kendi deneyim ve düşünceleri doğrultusunda yapılandırır.

Açıklama:

Piaget’ye göre bireyin bilişsel yapısı, yeni bir bilgi ile karşılaşıncaya kadar denge durumundadır. Ancak yeni bir bilgi var olan dengeyi bozmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Piaget’e göre öğrenme ……………..ve …………….. ile ilerler.

deneyim-tekrar

özümseme-tekrar

etkileşim- deneyim

etkileşim-uyum

özümseme-uyum

Açıklama:

Piaget’e göre öğrenme özümseme ve uyum ile ilerler.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Vygotsky’ ye göre “birey ve diğerleri arasında devam eden karşılıklı etkileşim ………………………olarak tanımlanır.

Anlamlandırma

Bilişsel gelişim aracı

Kendini yönlendirme

Yakınsal gelişim alanı

Yaklaşık öğrenme eşiği

Açıklama:

Vygotsky’e göre bir bireyin dünyasındaki öğrenme, en iyi başkalarının yardımlarıyla anlaşılabilir. Birey ve diğerleri arasında devam eden karşılıklı etkileşim Vygotsky tarafından Yaklaşık Öğrenme Eşiği olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Öğrencilerin yeni deneyim için yeni bir bilgi yapısının gerekli olup olmadığını anlamalarına yardım eden temel öğe hangisidir?

Ön bilgilerin harekete geçirilmesi

Yeni bilginin kazanılması

Bilginin anlaşılması

Bilginin uygulanması

Bilginin farkında olunması

Açıklama:

Öğrenilen yeni şeyler, bireylerin daha önce öğrendikleriyle ilgili zihinlerinde var olan bilgi yapısıyla doğrudan ilgili olduğundan bu bilginin ne olduğunun tanımlanması önemlidir. Ön bilgilerin harekete geçirilmesi öğrencilere, yeni deneyim için yeni bir bilgi yapısının gerekli olup olmadığını anlamalarına yardım eder.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Bir öğretmen dersin konusunu alt konulara ayırarak öğrencilerin kendi aralarında iş bölümü yapmasını ve bu sayede öğrencilerin iletişim kurmasını hedeflemektedir. Öğretmenin kullandığı teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği

Takım-Oyun-Turnuva Tekniği

Grup Araştırması Tekniği

Ayrılıp Birleştirme Tekniği

Karşılıklı Sorgulama Tekniği

Açıklama:

Grup araştırması tekniğinde konu alt konulara ayrılarak gruplara dağıtılır. Grup üyeleri aralarında bu alt konuyu bölümlere ayırır ve iş bölümü yaparlar. Her bir grup üyesi diğer grup üyelerinin çalışmasına bağımlıdır. Bununla ilgili olarak öğrenciler arasında iletişim sağlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Proje tabanlı öğrenme sürecindeki beyin fırtınası etkinliklerinin kullanıldığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama

Programlama

Yönlendirme

Değerlendirme

Sonuçlandırma

Açıklama:

Planlama aşamasında, öğrencilerin soruyu yanıtlarken hangi hedeflere ulaşacağı önceden belirlenmelidir. Bu noktada öğrencilerin konuyu belirleme, planlama ve projeyi yapılandırma sürecine katılımları sağlanmalıdır. Süreçte ayrıca beyin fırtınası etkinliklerinden yararlanılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel yapılandırmacılığın kuramcısı olan Piaget’in kavramlarından birisi değildir?

Yakın gelişim alanları

Uyum kurma

Bilişsel dengesizlik

Özümseme

Şema

Açıklama:

Belirtilen kavramlarda yakın gelişim alanı sosyal yapılandırmacılıkla ilgili bir kavramdır. Bu nedenle yanıt A seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisinde bilişsel yapılandırmacılıkta ele alınan özümsemeye bir örnek verilmiştir?

Hacimce daha büyük olduğu için bir kamyonu çalmanın bir para kasasını çalmaktan daha büyük suç olması

Yeşil zeytinin eriğe benzetilmesi ancak tadına bakıldıktan sonra zeytin olduğunun anlaşılması

Bir televizyon programına göre bir dans hareketlerinin öğrenilmesi

Notalarına bakılmaksızın bir şarkının kemanla çalınması

Kargaların cevizleri otobana atarak kırılmalarını sağlamaları

Açıklama:

Özümseme iki bilgi arasındaki uyuşmazlığın fark edilerek yeni bir bilgi kümesi örgütlemektir. Bu nedenle yanıt B seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 33

Vigotski’ye göre gelişimde ve bilginin yaşantılarla içselleştirilmesinde dil ve kültür anahtar roldedir. Buna göre Vigotski’ye göre aşağıdakilerden hangisi daha önemlidir?

Bilişsel dengesizlik

Anlamlandırma

Bireysel farklılıklar

Sosyal etkileşim

Genetik altyapı

Açıklama:

Dil ve kültürün öğrenmede ve yeni bilgileri yapılandırmada anahtar kavram olmaları sosyal etkileşime verilen önemin artması sonucunu doğurmuştur. Bu nedenle yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisinde radikal yapılandırmacılığın temel önermelerinden birisi verilmiştir?

Bilgi önemli ölçüde dil ve sosyal etkileşim yoluyla oluşturulur

Yeni bilgi kümeleri oluşturulması için çok uyarıcıya maruz kalınırsa özümseme o kadar hızlı olur

Dışsal bir gerçeklik ancak bir hayal olabileceğinden, bilgiyi kişiler yaşantılarıyla öznel olarak oluştururlar

Kişi sorgulamalar sonucunda evrensel bilgilere ulaşabilir

Her ne kadar öğrenme süreçleri bireysel olsa da bilginin yapılandırılması deneyimli bir öğreticinin modelliğinde gerçekleşir

Açıklama:

Radikal yapılandırmacılığa göre dışsal bir gerçeklik diye bir olgu olamaz. Kişinin yaşantıları ile oluşturduğu öznel bir bilgi dünyası olabilir. Bu nedenle yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Yapılandırmacı kuramlarda bilgi kişilerin var olan yaşantı ve ön bilgileri ile öznel olarak oluşturulmaktadır. Bu nedenle öğrencilerin ön bilgileri kritiktir. Bu bilgilerden hareketle öğretmenler dersin başında aşağıdakilerden hangisine dikkat etmelidirler?

Öğrencilerin hazır bulunuşluklarına

Öğrencilerin zeka düzeylerine

Öğrencilerin olgunlaşma düzeylerine

Öğrencilerle kurulan sosyal etkileşimin niteliğine

Kullanılan öğretim yöntem ve tekniklerine

Açıklama:

Ön bilgilerin yapılandırmacı yaklaşımlar için önemli olması öğrencilerin derste hazır bulunuşluklarının kontrol edilmesini gerektirmektedir. Bu nedenle yanıt A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Yapılandırmacı yaklaşımda öğrenme sorumluluğunun öğrencide olması aşağıdakilerden hangisini ortaya çıkarmıştır?

Öğretim yöntem ve tekniklerinde esneklik

Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde ortaklık

Eğitsel çıktılarda benzerlik

Öğrenci başarı ortalamasında artış

Öğretmen niteliğinde düşüş

Açıklama:

Öğrenme sorumluluğunun öğrencide olması öğretim yöntemlerinin süreç içerisinde esnek kullanımı ihtiyacını doğurmuştur. Bu nedenle yanıt A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

İşbirliğine dayalı öğrenme yönteminde grupların oluşturulmasında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Grupların farklı becerilerdeki öğrencilerden oluşması

Grubun liderinin öğretmen tarafından belirlenmesi

Grubun performans çıktılarının yalnızca diğer gruplar tarafından değerlendirilmesi

Grubun performansının ötesinde bireysel becerilerin değerlendirilmesi

Öğretmenin grup üyesi gibi davranması

Açıklama:

İşbirliğine dayalı öğrenmeye yönelik grupların belirlenmesinde; bilgi ve beceri bakımından farklı öğrenciler bir araya gelirler. Bu nedenle yanıt A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Bir tıp fakültesinde öğrencilere daha önce görülmemiş bir hastalığa yönelik hastanın güncel durumuna yönelik veriler paylaşılmıştır. Sınıf gruplara bölünmüş ve sürecin sonunda grupların tedavi stratejileri üzerinde tartışılmıştır. Bu örnekte aşağıdaki yapılandırmacı öğretim stratejilerinden hangisi kullanılmıştır?

Proje tabanlı öğrenme

Sunuş yoluyla öğrenme

İşbirliğine dayalı öğrenme

Örnek olaya dayalı öğrenme

Sosyal etkileşime dayalı öğrenme

Açıklama:

Belirtilen durumda gerçek yaşamdan bir durum alınmış ve öğrencilerin buna çözümler üretmesi beklenmiştir. durum öğrencilerin meslek yaşantısıyla da ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi proje tabanlı öğrenme sürecinin çıktılarından birisi değildir?

Kişiler arası iletişim becerilerinin gelişmesi

Takım çalışmasına yatkınlığın artması

Demokratik tutumun gelişmesi

Başarısızlık sorumluluğunun gruba yüklenmesinden dolayı olumsuzlukların daha az yıkıcı olarak algılanması

Kişinin bireysel performansları nesnel olarak değerlendirme becerisi kazanması

Açıklama:

Proje tabanlı öğrenme yaklaşımında bireysel sorumluluktan kaçma gibi bir çıktı bulunmamaktadır. Bu nedenle yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Bir konu öncelikle alt birimlere bölünür. Her bir birimden bir öğrenci sorumlu olur. Sonra farklı gruplarda aynı birimlerden sorumlu öğrenciler bir araya gelerek konuyu ele alırlar. En son aşamada ise öğrenciler tekrar eski gruplarına dönerek konuyu tekrar tartışırlar. Yukarıda işbirlikçi öğrenim tekniklerinden hangisi tanımlanmıştır ?

Probleme dayalı öğrenme

Örnek olay

Birleştirme

Karşılıklı sorgulama

Takım destekli bireyselleştirilmiş öğrenme

Açıklama:

Yukarıda ifade edilen teknik birleşmedir. Bu nedenle yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Yapılandırmacı kuramın temelleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Öğrenme, insanın kendisi tarafından gerçekleştirilir.

İnsanın nasıl öğrendiğine odaklanmaktadır.

Öğrencinin deneyimleri öğrenme sürecini etkiler.

Öğretimin nasıl yapılması gerektiğini açıklar.

Ön bilgiler bilginin yapılandırılmasında rol oynar.

Açıklama:

Yapılandırmacılık bir öğretim yöntemi ya da öğretim stratejisi değildir. Yapılandırmacılıkta öğretimden çok öğrenme üzerinde durulduğu görülmektedir. Bu kuramın özü; bilginin, bireyin zihninde ve bireysel özelliklerine göre anlamlandırıldığı, yapılandırıldığıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Yapılandırmacı kuramda bilgi ve öğrenme kavramlarının anlamı dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Öğrencilerin doğru bilgiyi klasik eserlerden edinmeleri sağlanmalıdır.

Sınıf ortamında öğretmen bilgi aktarıcı olarak görev yapar.

Öğrencinin öğretim sürecinde yapması gerekenler önceden planlanmalıdır.

Bilgi, bireylerin deneyimlerine göre farklılaşmaktadır.

Öğrencilere evrensel olarak doğru kabul edilen bilgi öğretilmelidir.

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşıma göre öğrenme; bireyin bilişsel özellikleri, içinde bulunduğu kültür, öğrenmenin gerçekleştiği ortam ve öğrencinin öğrenmede üstlendiği rollere göre biçimlenir. Geleneksel eğitim anlayışında öğrenciler, içleri bilgiyle doldurulabilecek boş kaplar görülmektedir. Oysa öğrenciler, okula çok farklı deneyimlerle ve düşüncelerle gelirler. Her öğrenci okula kendi deneyimlerini, alışkanlıklarını ve beğenilerini beraberinde getirirler. Bundan dolayı, ortaya çıkacak öğrenme her öğrencide farklıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Bir öğretmen derste sorduğu sorularla öğrencilere bilmedikleri konular hakkında ipucu vermekte ve onları araştırmaya sevk etmektedir. Bu durumda öğrenciler araştırma sonucu yeni bilgileri özümsemekte ve bilişsel yapılarında düzenleme yapmaktadırlar. Bilişsel yapılandırmacılık yaklaşımına göre öğrencilerin bilişsel olarak ulaştığı bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?

Bilgiyi özümseme

Bilişsel düzenleme

Bilişsel çelişki

Bilişsel denge

Şema

Açıklama:

Bireyin bilişsel yapısı, yeni bir bilgi ile karşılaşıncaya kadar denge durumundadır. Ancak yeni bir bilgi var olan dengeyi bozmaktadır. Edinilen bu yeni bilgi, bireyin bilişsel yapısıyla çelişmeden ilişkilendirilebiliyorsa birey bu bilgiyi özümsemektedir. Bilginin özümsenmesi ile birey yeniden denge durumuna ulaşmaktadır. Bilginin, bireyin bilişsel yapısıyla uyuşmaması durumunda, özümseme gerçekleşememekte ve bilişsel dengesizlik durumu oluşmaktadır. Birey bu durumda, bilgiyi özümsemek için bilişsel yapısında yeni bir düzenleme yapmaktadır. Bu aşamada birey yeniden bilişsel dengeye ulaşmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yapılandırmacılığın, bilişsel yapılandırmacılıktan farklı olan yönüdür?

Öğrenci öğrenme sorumluluğunu taşır.

Öğrenmede sosyal etkileşim önemlidir.

Öğrenci bilgiyi yapılandırır.

Bilişsel denge durumu öğrenmeyi sağlar.

Öğrencinin bilgiyi keşfetmesi önemlidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 45

Yapılandırmacı yaklaşıma göre öğrenme-öğretme sürecinde işlenen konuyu bütün olarak alıp, bütünün parçaları arasında ilişki kurmasını sağlama aşağıdaki aşamalardan hangisine gerçekleştirilmektedir?

Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi

Yeni bilginin kazanılması

Bilginin anlaşılması

Bilginin uygulanması

Bilginin farkında olunması

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda öğrenme-öğretme sürecinde önceki bilgilerin harekete geçirilmesi, yeni bilginin kazanılması, bilginin anlaşılması, bilginin uygulanması ve bilginin farkında olunması olmak üzere beş aşamadan söz edilebilir. Yeni bilginin kazanılması aşamasında bilgi öğrencilerin kendi zihinlerinde varolan bilgi yapılarına uyup uymadığına karar vermelerine yardımcı olacak biçimde sunulmalıdır. Bu nedenle öğretmen bilgiyi bir bütün olarak ele almalı, öğrencilerin öğrenmesine yardım etmelidir. Öğrencilerin konuyu ezberlemeleri yerine onların anlamaları için “bütünü”, “ilgili parçalarını” ve bu parçalar ile bütün arasındaki ilişkiyi görmeleri gerekir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bir öğrenme-öğretme sürecinin özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Temel kavramlar düz anlatım yoluyla öğrenciye aktarılmalıdır.

Yeni öğrenilen bilgilerin öğretiminde öğretmen aktif rol almalıdır.

Sık tekrarlar ile bilginin kalıcılığı artırılmalıdır.

Örneklerin günlük yaşantıdan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Öğrencilerin birbirlerinin çalışmasını eleştirmesi engellenmelidir.

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bir öğrenme- öğretme sürecinde öğrencilerin konuya ilişkin sahip oldukları temel kavramlar açıklığa kavuşturulmalı, örneklerin günlük yaşantıdan ve bulunulan çevreden seçilmesine özen gösterilmeli, öğrencilerin kendi bakış açılarını oluşturmalarına, ifade etmelerine ve savunmalarına olanak sağlanmalı, eğitim ortamında öğrencinin etkin olmasını sağlanmalı ve öğrencilerin gerek birbirleriyle gerekse öğretmenle rahatça iletişim kurmalarına olanak sağlayacak ortamlar yaratılmalıdır. Bilginin tekrar edilmesi yerine, bilginin zihinde yeniden yapılandırılmasına özen gösterilmelidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşımda öğrencinin sahip olması beklenen özellikler arasında gösterilemez?

Sınıfta düşünmeyi sağlayacak sorular ile katılım göstermelidir.

Öğrenme sorumluluğunu taşımalıdır.

Kendini ve grup arkadaşlarını değerlendirebilmelidir

Öğretmenin belirlediği içeriği sık sık tekrar etmelidir.

Öğrendiklerini yeni durumlarda kullanmalıdır.

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda bir öğrencinin, öğrenme ortamında pasif bir biçimde öğretmeni dinleyerek, izleyerek ya da yalnızca ders kitabını izleyerek öğrenmeyi gerçekleştirmesi beklenemez. Bu yaklaşımda öğrenci öğrenmeyi öğrenmek durumundadır. Öğrenenler öğrenmeyi kendilerine sunulan biçimiyle değil, zihinlerinde yapılandırdıkları biçimiyle oluştururlar. Öğrenciler kendilerine sunulan bilgilerin kesin doğru olduğunu düşünmek yerine bilgileri karşılaştırma, değerlendirme ve yorumlama olanaklarına ulaşırlar. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdaki rollerden hangisi yapılandırmacı yaklaşıma göre öğretmenin sahip olması beklenen roller arasında gösterilemez?

Öğrenmeyi kolaylaştırıcı

Rehber

Bilgi dağıtıcı

Araştırmacı

Danışman

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda öğrenciler, bilgileri anlamlandırıcılar, öğretmenler de onlara rehber, danışman olarak görülürler. Yapılandırmacı eğitim ortamında öğretmen geleneksel öğretimde alışageldiği ve yıllardır sürdürdüğü sınıfta disiplin sağlayıcı, bilgi dağıtıcı gibi rollerinden sıyrılarak öğrenmeyi kolaylaştırıcı ve herhangi bir gereksinme anında yardımcı olabilecek bir rehber rolü üstlenmiştir. Sınıfta işbirliği ve etkileşimi kolaylaştırıcı tutum ve davranışlar sergiler. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı öğrenme süreçlerinde yararlanılan işbirliğine dayalı öğrenme uygulamasında öğretmenin işlediği konuya yönelik iki ya da üç kişilik gruplarla konu üzerinde düşünme, soru sorma ve yanıtlama etkinliklerini içeren teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Takım destekli bireyselleştirme tekniği

Ayrılıp birleştirme tekniği

Karşılıklı sorgulama tekniği

Grup araştırması tekniği

Birleştirme tekniği

Açıklama:

Karşılıklı sorgulama tekniğinde öğretmen konuyu sunduktan sonra, öğrenciler ikili ya da üçlü gruplara ayrılırlar. Birbirlerine konu ile ilgili sorular sorarlar ve yanıtlar verirler. Öğretmen öğrencilere soruların nasıl sorulması gerektiği konusunda bilgi verir. Sorular genellikle öğrenciyi düşünmeye yöneltecek biçimde düzenlenir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşıma dayalı öğrenme süreçlerinde yararlanılan örnekolay uygulamasının özeliklerinden biridir?

Bilimsel araştırma basamaklarına dayalı problem çözme sürecidir.

Öğrencilerin, bilgilerini yapılandırarak bir ürün ortaya çıkarması beklenir.

Sorunların tek bir çözüm yolu olması gereklidir.

Gerçek yaşam sorunlarına çözüm üretirken öğrenme sağlanması beklenir.

Öğrencinin bilgi ve deneyim sahibi olamadığı konularda etkilidir.

Açıklama:

Örnekolaya dayalı öğrenme gerçek yaşamda karşılaşılan sorunlar için, öğretim sürecinde çözüm yolları üretilerek öğrenmenin sağlanmasıdır. Örnekolaya dayalı öğrenmenin amacı bir olayı inceleyerek; olayın oluşum biçimini belirlemek, olayın nedenlerini belirlemek, olayın sonuçlarını ortaya koymak ve olayla ilgili çözüm yolları önermek, öğrenilenlerin uygulamada kullanılabilmesini sağlamak ve eleştirel düşünme, problem çözme ve karar verme becerilerini geliştirmek biçiminde sıralanabilir. Sorunlar neden-sonuç ilişkisi kurmaya uygun olmalı, alternatif çözüm yolları ya da çelişkiler içermelidir. Bununla birlikte bu yaklaşım, öğrencilerin bilgisi ve deneyimi olmayan konularda kullanılmamalıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Öğrenenin bilgiyi bireysel ve sosyal olarak kendisinin oluşturduğunu kabul eden bilgiyi araştırma, yorumlama ve analiz etme, bilgiyi ve düşünme gücünü geliştirme, düşünce ve kavramların oluşturulması ile anlam geliştirme, geçmişteki yaşantılarla yeni yaşantıları bütünleştirme süreçlerini temel alan öğrenme kuramı hangisidir?

Bağlaşımcılık

Tepkisel koşullanma

Edimsel koşullanma

Yapılandırmacılık

Sistematik davranış

Açıklama:

Öğrenenin bilgiyi bireysel ve sosyal olarak kendisinin oluşturduğunu kabul eden yapılandırmacılık, bilgiyi araştırma, yorumlama ve analiz etme, bilgiyi ve düşünme gücünü geliştirme, düşünce ve kavramların oluşturulması ile anlam geliştirme, geçmişteki yaşantılarla yeni yaşantıları bütünleştirme süreçlerini temel almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacılığın temelinde yer alan özelliklerden biri değildir?

Öğrencide öğrenme istek ve amacı yaratmak önemlidir.

Ezber ve konu anlatımına sık yer verilir.

Öğrencinin doğal merakı desteklenmelidir.

Öğrenme öğrencinin zihinsel modeli üzerine kurulur.

Öğrenmede tahmin etme, yaratma ve analiz önemli yer tutar.

Açıklama:

Yapılandırmacılığın temelinde yer alan özellikler şöyle sıralanabilir:

Öğretme değil, öğrenme ön plandadır.
Öğrencinin özerkliği ve girişimciliği cesaretlendirilir.
Öğrencide öğrenme istek ve amacı yaratmak önemlidir.
Öğrenci bilgiyi sorgulamalıdır.
Öğrenmede yaşantı önemlidir.
Öğrencinin doğal merakı desteklenmelidir.
Öğrenme öğrencinin zihinsel modeli üzerine kurulur.
Öğretmen öğrencinin sadece ne öğrendiği ile değil, nasıl öğrendiği ile ilgilenmelidir.
Öğrenmenin içinde oluştuğu bağlam önemlidir.
Öğrencilere kendi deneyimlerinden öğrenme fırsatı sunulmalıdır.
Öğrenmede tahmin etme, yaratma ve analiz önemli yer tutar.
Öğrencinin inanç ve tutumları onun öğrenmesini etkiler.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Radikal yapılandırmacı yaklaşıma öncülük eden bilim insanı kimdir?

Dewey

Bruner

Piaget

Vygotsky

Ernst von Glasersfeld

Açıklama:

Radikal yapılandırmacı yaklaşım, Ernst von Glasersfeld’in öncülüğünde ortaya çıkmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Hangi kurama göre bilgi; özümseme, uyum ve denge kavramlarıyla açıklanmaktadır?

Bilişsel yapılandırmacılık

Sosyal yapılandırmacılık

Radikal yapılandırmacılık

Tepkisel koşullanma

Edimsel koşullanma

Açıklama:

Bilişsel yapılandırmacılık, Piaget’nin zihinsel gelişim kuramı üzerine kuruludur. Piaget’nin görüşlerine dayalı olan bilişsel yapılandırmacılık, öğrenenin dünyaya ilişkin bilgisini özümseme ve uyum yolu ile oluşturduğu düşüncesini temel alır. Bu kurama göre, bilgi; özümseme, uyum ve denge kavramlarıyla açıklanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşımda öğretimin beş temel öğesinden biri değildir?

Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi

Yeni bilginin ezberlenmesi

Yeni bilginin kazanılması

Bilginin uygulanması

Bilginin farkında olunması

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda öğretimin beş temel öğesi şunlardır:

Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi
Yeni bilginin kazanılması
Bilginin anlaşılması
Bilginin uygulanması
Bilginin farkında olunması

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı eğitim ortamlarında kullanılabilecek eğitim uygulamalarından biri değildir?

İşbirliğine dayalı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

Koşullanmaya dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

Örnek olaya dayalı öğrenme

Açıklama:

İşbirliğine dayalı öğrenme
Probleme dayalı öğrenme
Proje tabanlı öğrenme
Örnek olaya dayalı öğrenme

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi işbirliğine dayalı öğrenmenin beş temel öğesinden biri değildir?

Olumlu Bağlılık

Yüzyüze Etkileşim

Bireysel Sorumluluk

Küme Sürecinin Değerlendirilmesi

İşbirliği

Açıklama:

Johnson ve Johnson, işbirliğine dayalı öğrenmenin beş temel öğesi olduğundan söz etmektedirler. Bu öğeler şu biçimde sıralanabilirler:

Olumlu Bağlılık
Yüzyüze Etkileşim
Bireysel Sorumluluk
Sosyal Beceriler
Küme Sürecinin Değerlendirilmesi

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Proje tabanlı öğrenme sürecinin hangi aşamasında öğretmen ve öğrenciler proje ile ilgili zaman çizelgesi yapar ve ölçütler belirler?

Programlama aşaması

Yönlendirme aşaması

Planlama aşaması

Değerlendirme aşaması

Soru-sorun aşaması

Açıklama:

Programlama aşaması: Bu aşamada ise, öğretmen ve öğrenciler proje ile ilgili zaman çizelgesi yapmalı ve ölçütler belirlemelidir. Projenin öğrencilerin özelliklerine uygun olmasına dikkat edilmelidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi işbirliğine dayalı öğrenme tekniklerinden biri değildir?

Karşılıklı sorgulama tekniği

Ayrılıp birleştirme tekniği

Takım destekli bireyselleştirme tekniği

Balık kılçığı tekniği

Birleştirme

Açıklama:

İşbirliğine dayalı öğrenme teknikleri şu biçimde sıralanabilir:

Öğrenci Takımları - Başarı Bölümleri Tekniği
Takım - Oyun -Turnuva Tekniği
Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği
Ayrılıp Birleştirme (Jigsaw) Tekniği
Karşılıklı Sorgulama Tekniği
Grup Araştırması Tekniği
Birleştirme

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşımda bir öğretmenin taşıması gereken özelliklerden biri değildir?

Öğrencilerin ne düşündüklerini anlamaya çalışır.

Mümkün olduğunca dersi kendi anlatır.

Öğrenmeyi okulun dışına taşır.

Öğrencilere olabildiğince açık uçlu sorular yöneltir.

Birincil kaynakların kullanımını teşvik eder.

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda bir öğretmenin taşıması gereken özellikler şunlardır:

Birincil kaynakların kullanımını teşvik eder.
Öğrencilerin ne düşündüklerini anlamaya çalışır.
Grup çalışmasına ve iş bölümüne önem verir.
Öğrenmeyi okulun dışına taşır.
Öğrenmeyi öğrencilerin ilgi ve gereksinimleri doğrultusunda gerçekleştirmeye özen gösterir.
Öğrenme sürecinde öğrencileri etkin kılar.
Öğrencilerin birbirleriyle ve kendisiyle etkileşimde bulunmalarına olanak sağlar.
Öğrencilere olabildiğince açık uçlu sorular yöneltir.
Öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmeye özen gösterir.
Öğrencilerin düzeylerine uygun karmaşık durumlar yaratarak tartışma ortamı oluşturmaya çaba gösterir.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Yapılandırmacı yaklaşımla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yapılandırmacılık bir öğretim yöntemidir.

Yapılandırmacılık bir öğretim stratejisidir.

Yapılandırmacılık öğretmen merkezli bir yaklaşımdır.

Yapılandırmacılıkta öğretimden çok öğrenme üzerinde durulur.

Yapılandırmacılık yalnızca eğitim bilimlerine özel bir yaklaşımdır.

Açıklama:

Yapılandırmacılık bir öğretim yöntemi ya da öğretim stratejisi değildir. Yapılandırmacılıkta öğretimden çok öğrenme üzerinde durulduğu görülmektedir. Bu kuramın özü; bilginin, bireyin zihninde ve bireysel özelliklerine göre anlamlandırıldığı, yapılandırıldığıdır. Bilgi dışsal gerçekliğe karşılık gelen sunumdan daha çok varolan koşullarla ve toplulukla ilişkili olandır ve birey tarafından gerçekleştirilen bir yapılandırmadır.
Yapılandırmacılık, bir öğrenme kuramı gibi tanımlansa da bilimsel bilgi, biliş, etik, eğitim ve dünya görüşü olarak (Matthews, 2002), felsefeden matematiğe, sosyolojiden mimarlığa, yönetim ve organizasyona kadar birçok uygulamaya yönelik kapsamlı bir çerçeve çizmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşımın kuramcılarından biri değildir?

Skinner

Piaget

Bruner

Vygotsky

Dewey

Açıklama:

Bu yaklaşımın önde gelen kuramcılarının Piaget, Bruner, Vygotsky ve Dewey olduğu bilinmektedir. Bu kavramın kökenleri Piaget’in genetik epistemolojisine; Kelly’in yapılandırmacılığına; yaparak öğrenme ve durumlu öğrenmenin önemli savunucularından John Dewey’in pragmatizmine, Vygotsky’nin bilginin sosyal olarak dil kullanarak yapılandırıldığı görüşüne; Bruner’in keşfedici öğrenmesine ve hatta Socrates’in kendisini bir öğretmen olarak değil de fikirlerini sunan, öğrenmeyi kolaylaştıran bir arabulucu olduğuna, öğrenmenin bireyin bilişselliğinde olduğunu iddia eden görüşlerine dayandırılmaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Yapılandırmacı yaklaşıma göre öğrenme neyin sonucunda ortaya çıkmaktadır?

Bir buluşun veya keşfin sonucudur.

Sistematik tekrarın sonucudur.

Gözlemlerin sonucudur.

Öğretim etkinliğinin sonucudur.

Bireyin dış uyarıcıları edilgen olarak özümsemesinin sonucudur.

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşıma göre öğrenme, bireyin zihninde oluşan bir iç süreçtir ve bir buluşun veya keşfin sonucudur. Birey dış uyarıcıların edilgen bir alıcısı olmayıp, onların özümseyicisi ve davranışların etkin oluşturucusudur. Yapılandırmacılık, öğrenme sürecinde öğrenenlerin kendi deneyimlerini kullanarak, yapılandırdıklarını ön plana çıkarmaktadır. Öğrencinin ön bilgileri, öğrenmenin önemli bir kısmını oluşturur. Kendisine sunulan bilgi, zihninde var olan bilgilerle çatışmıyorsa onu yeniden formüle ederek, zihninde kalıcı olmasını sağlar ve anlamlı etkin öğrenmeyi oluşturur.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı olarak, aşağıdakilerden hangisi "bilginin" özelliğini doğru biçimde ifade etmektedir?

Bilgi bilenden bağımsız var olabilir.

Bilgi kesindir.

Bilgi bireylerin deneyimleri ile tamamlanmıştır.

Bilgi insanların kendisi tarafından yapılandırılır.

Bilgi varsayımlara dayanmaz.

Açıklama:

Bilginin özellikleri şunlardır:
Bilgi, insanların kendisi tarafından yapılandırılır.
Bilgi bilenden bağımsız olarak varolamaz.
Bilgi kesin değildir, değişken bir yapıya sahiptir.
Bilgi varsayımlara dayanır. Bilgi dinamik bir yapıda olup, bireylerin deneyimleri ile sürekli tamamlanmamış bir yapıya sahip olur.
Bilgi birikimler sonucu oluşur. Her öğrenilen yeni bilgi bir sonrakine temel oluşturur.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yapılandırmacılıktaki temel kavramlardan biridir?

biliş

denge

bilişsel gelişim araçları

özümseme

uyum

Açıklama:

Bilişsel yapılandırmacılık, öğrenenin dünyaya ilişkin bilgisini özümseme ve uyum yolu ile oluşturduğu düşüncesini temel alır. Bu kurama göre, bilgi; özümseme, uyum ve denge kavramlarıyla açıklanmaktadır.
Radikal yapılandırmacılıkta biliş ve birey önemlidir.
Vygotsky’e göre, (Sosyal Yapılandırmacılık) öğretmen ve öğrencilerle sosyal etkileşim öğrenme sürecinin bir parçasıdır.Temel olan öğrenmenin öğrenci merkezli ve yaşantısal olmasıdır. Vygotsky’in buna yönelik açıklamaları üç başlıkta toplanabilir.
1- Anlamlandırma 2- Bilişsel gelişim araçları 3- Yakınsal gelişim alanı
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Yapılandırmacı yaklaşımla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Önceki bilgilerin unutulması

yeni bilginin kazanılması

bilginin anlaşılması

bilginin uygulanması

bilginin farkında olunması

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda öğretimin beş temel öğesi şu biçimde açıklanabilir:

Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi
Yeni bilginin kazanılması
Bilginin anlaşılması
Bilginin uygulanması
Bilginin farkında olunması

Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bir öğrenci özelliğidir?

Öğrendiklerini yeni ortamlarda kullanmak ve uygulamak için sınırlı olanağı değerlendirir.

Öğrenciler bireysel etkinliklerle öğrenme sürecine katılır.

Öğrenciler beraber çalıştıkları grup üyelerini ve kendilerini öznel olarak değerlendirir.

Sınıfta etkili bir öğretmen-öğrenci etkileşiminin kurulmasına yönelik çaba gösterir.

Öğrenciler birbirlerini düşünmelerini sağlayacak açık uçlu sorular sorar.

Açıklama:

Yapılandırmacı bir sınıfta etkili bir öğrenme-öğretme ortamının gerçekleşmesinde öğrencinin de görev ve sorumlulukları olduğu belirtilmektedir. Bu görev ve sorumluluklar şu biçimde sıralanabilir (Demirel, 2002):
1- Öğrenciler birbirlerini düşünmelerini sağlayacak açık uçlu sorular sorar.
2- Öğrenciler grup içinde kendi görev ve sorumluluklarını yerine getirmeye özen gösterir.
3- Öğrenciler beraber çalıştıkları grup üyelerini ve kendilerini nesnel olarak değerlendirir.
4- Sınıfta etkili bir öğrenci-öğrenci etkileşiminin kurulmasına yönelik çaba gösterir.
5- Öğrendiklerini yeni ortamlarda kullanmak ve uygulamak için her türlü olanağı değerlendirir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı bir öğretmen özelliğidir?

bilgi dağıtıcı

disiplin sağlayıcı

mutlak bilgi kaynağı

öğrenmeyi kolaylaştırıcı

öğrenme-öğretme sürecinde etkin rol

Açıklama:

Yapılandırmacı eğitim ortamında öğretmen geleneksel öğretimde alışageldiği ve yıllardır sürdürdüğü sınıfta disiplin sağlayıcı, bilgi dağıtıcı gibi rollerinden sıyrılarak öğrenmeyi kolaylaştırıcı ve herhangi bir gereksinme anında yardımcı olabilecek bir rehber rolü üstlenmiştir. Sınıfta işbirliği ve etkileşimi kolaylaştırıcı tutum ve davranışlar sergiler. Öğrenilecek öğeleri, öğrenciler bakımından anlamlı ve ilginç kılacak olanaklar ve ortamlar oluşturur (Yaşar, 1998). Yapılandırmacı öğrenme kuramı öğrencilerin öğrenme süreçlerinde etkin bir rol alması gerektiğini ve öğretmenin tek bilgi kaynağı ve dağıtıcısı olduğu öğretmen merkezli öğrenme ortamlarında olduğu gibi pasif bir alıcı konumunda olmaması gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılandırmacı öğrenme ortamlarında öğrenme süreci öğrenci merkezlidir ve öğrenci öğrenmeyi öğrenirken sürecin sonunda hangi bilgi ve beceriyi kazanacağını kendisi belirler.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bir öğrenme uygulaması değildir?

İşbirliğine dayalı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

Örnek olaya dayalı öğrenme

Bilgisayar destekli öğrenme

Açıklama:

Yapılandırmacı eğitim ortamlarında öğrencilerin sorumluluk almalarına, daha fazla etkin olmalarına, etkileşimde bulunmalarına ve kendilerini ifade etmelerine olanak sağlayacak uygulamalara yer verilmektedir. Bu uygulamalardan kimileri şunlardır:
• İşbirliğine dayalı öğrenme
• Probleme dayalı öğrenme
• Proje tabanlı öğrenme
• Örnekolaya dayalı öğrenme
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

"Gruba ad verme, grubun sloganını belirleme ile düşün-tartış-yaz-paylaş çalışmalarına yer verilen ve daha sonra takımda konu ve görev dağılımının gerçekleştirildiği" işbirliğine dayalı öğrenme tekniği hangisidir?

Öğrenci Takımları - Başarı Bölümleri Tekniği

Takım - Oyun -Turnuva Tekniği

Ayrılıp Birleştirme (Jigsaw) Tekniği

Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği

Grup Araştırması Tekniği

Açıklama:

Ayrılıp Birleştirme (Jigsaw) Tekniği: Bu teknikte de takımlar 2 - 6 kişiden oluşmaktadır. Takımların karma olmasına ve birbirleri ile yakın özellikleri taşımasına dikkat edilmelidir. Öncelikle, ısınma etkinlikleri kapsamında, gruba ad verme, grubun sloganını belirleme ve düşün-tartış-yaz-paylaş çalışmalarına yer verilir. Daha sonra takımda konu ve görev dağılımı gerçekleştirilir. Konu alt bölümlere ayrılır ve öğrencilere bu alt konular verilir. Takım içerisinde görevler lider, kaynak sağlayıcı, denetçi, özetleyici, araştırmacı, kayıtçı, destekleyici, gözlemci-sorun giderici olarak belirlenir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Yapılandırmacılık yaklaşımını benimseyen ilk eğitimci aşağıdakilerden hangisidir ?

René Descartes

Giambattista Vico

Thomas Aquinas

Aristoteles

Platon

Açıklama:

-
Yapılandırmacılığın temelleri konusunda alanyazında farklı düşünceler olmakla birlikte, bu yaklaşımı benimseyen ilk eğitimcinin 18. yüzyılda İtalya’da yaşayan Giambattista Vico olduğu ileri sürülmektedir. Vico, insanların kendi kendilerine ne yapılandırırlarsa onu anlayabildiklerini ifade ederek “bir şeyi bilen onu açıklayabilendir” diyerek yapılandırmacılığın tanımlanmasına temel oluşturacak açıklamaları ortaya koymuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi yapısalcılığın kuramcıları arasında yer almaz ?

Piaget

Bruner

Vygotsky

Aquinas

Dewey

Açıklama:

-
Vico ile birlikte, bu yaklaşımın önde gelen kuramcılarının Piaget, Bruner, Vygotsky ve Dewey olduğu bilinmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Öğretme değil, öğrenme ön plandadır.
Öğrencinin özerkliği ve girişimciliği cesaretlendirilir.
Öğrencide öğrenme istek ve amacı yaratmak önemlidir.
Öğrenci bilgiyi sorgulamalıdır.
Öğrenmede yaşantı önemlidir.
Öğrencinin doğal merakı desteklenmelidir.
Öğrenme öğrencinin zihinsel modeli üzerine kurulur.
Öğretmen öğrencinin sadece ne öğrendiği ile değil, nasıl öğrendiği ile ilgilenmelidir. Öğrenmenin içinde oluştuğu bağlam önemlidir.
Öğrencilere kendi deneyimlerinden öğrenme fırsatı sunulmalıdır.
Öğrenmede tahmin etme, yaratma ve analiz önemli yer tutar.

Yukarıdakilerden hangileri yapılandırmacılığın temelinde yer alır ?

I,II,III,IV,V ve VI

I,II,III,IV,V,VII,VIII,XI,X

I,III,IV,V,VI,VII,VIII,IX,X

III,IV,V,VII,VIII,IX,X

I,II,III,IV,V,VI,VII,VIII,IX ve X

Açıklama:

-
Yapılandırmacılığın temelinde yer alan özellikler şöyle sıralanabilir (Özden, 2003).
• Öğretme değil, öğrenme ön plandadır. • Öğrencinin özerkliği ve girişimciliği cesaretlendirilir.
• Öğrencide öğrenme istek ve amacı yaratmak önemlidir.
• Öğrenci bilgiyi sorgulamalıdır.
• Öğrenmede yaşantı önemlidir.
• Öğrencinin doğal merakı desteklenmelidir.
• Öğrenme öğrencinin zihinsel modeli üzerine kurulur.
• Öğretmen öğrencinin sadece ne öğrendiği ile değil, nasıl öğrendiği ile ilgilenmelidir.
• Öğrenmenin içinde oluştuğu bağlam önemlidir.
• Öğrencilere kendi deneyimlerinden öğrenme fırsatı sunulmalıdır.
• Öğrenmede tahmin etme, yaratma ve analiz önemli yer tutar. Öğrencinin inanç ve tutumları onun öğrenmesini etkiler.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Epistemolojiksel ve ontolojiksel konulara önem veren kişi aşağıdakilerden hangisidir ?

Johnson

Glasersfeld

Vygotsky

Dewey

Hughes

Açıklama:

-
Radikal yapılandırmacı yaklaşım, Ernst von Glasersfeld’in öncülüğünde ortaya çıkmıştır. Von Glasersfeld çalışmalarında epistemolojiksel ve ontolojiksel tartışmalara önem vermiştir. Radikal yapılandırmacılıkta biliş ve birey önemlidir. Von Glasersfeld yapılandırmacılığın neden radikal olduğunu şu biçimde açıklamıştır: “Radikal yapılandırmacılık, bilgi teorisini geliştirdiği ve gelenekselliği bıraktığı için radikaldir, ama yalnız kendi deneyimlerimizle tercih edilen ve organize bir dünya oluşur. Radikal yapılandırma, kesinlikle metafiziksel gerçekçilikten vazgeçer. Radikal yapılandırmacılık, gerçekliğin paylaşımının olmadığı, bilginin deneyimlerimize ve çevremize dayalı olarak gerçekleştiği, herhangi birimizin tam olarak aynı ortam ve deneyimlere sahip olamayacağımızı ve aynı düzeyde kavrayamayacağımızı desteklemektedir” Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Birincil kaynakların kullanımını teşvik eder.
Öğrencilerin ne düşündüklerini anlamaya çalışır.
Grup çalışmasına ve iş bölümüne önem verir.
Öğrenmeyi okulun dışına taşır.
Öğrenmeyi öğrencilerin ilgi ve gereksinimleri doğrultusunda gerçekleştirmeye özen gösterir.
Öğrenme sürecinde öğrencileri etkin kılar.
Öğrencilerin birbirleriyle ve kendisiyle etkileşimde bulunmalarına olanak sağlar. Öğrencilere olabildiğince açık uçlu sorular yöneltir.
Öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmeye özen gösterir. •
Öğrencilerin düzeylerine uygun karmaşık durumlar yaratarak tartışma ortamı oluşturmaya çaba gösterir.

Yukarıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşımda bir öğretmenin taşıması gereken özellikler arasında yer alır ?

I,II,III ve IV

III,IV,V,VI ve VII

I,II,III,IV,V,VII,VIII ve IX

III,IV,V,VI,V,VI,VII,VIII ve IX

I,II,III,IV,V,VI,VII,VIII ve IX

Açıklama:

-
Yapılandırmacı yaklaşımda bir öğretmenin taşıması gereken özellikler şunlardır (Yager, 1991): • Birincil kaynakların kullanımını teşvik eder. • Öğrencilerin ne düşündüklerini anlamaya çalışır. • Grup çalışmasına ve iş bölümüne önem verir. • Öğrenmeyi okulun dışına taşır. • Öğrenmeyi öğrencilerin ilgi ve gereksinimleri doğrultusunda gerçekleştirmeye özen gösterir. • Öğrenme sürecinde öğrencileri etkin kılar. • Öğrencilerin birbirleriyle ve kendisiyle etkileşimde bulunmalarına olanak sağlar. • Öğrencilere olabildiğince açık uçlu sorular yöneltir. • Öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmeye özen gösterir. • Öğrencilerin düzeylerine uygun karmaşık durumlar yaratarak tartışma ortamı oluşturmaya çaba gösterir.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşıma dayalı öğrenme uygulamalarına örnek olarak verilebilir ?

Uygulamaya dayalı öğrenme

Sonuca dayalı öğrenme

Çözüme dayalı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

İzlenen yola dayalı öğrenme

Açıklama:

-
Yapılandırmacı Yaklaşıma Dayalı Öğrenme Uygulamaları Yapılandırmacı eğitim ortamlarında öğrencilerin sorumluluk almalarına, daha fazla etkin olmalarına, etkileşimde bulunmalarına ve kendilerini ifade etmelerine olanak sağlayacak uygulamalara yer verilmektedir. Bu uygulamalardan kimileri şunlardır:
• İşbirliğine dayalı öğrenme
• Probleme dayalı öğrenme
• Proje tabanlı öğrenme
• Örnekolaya dayalı öğrenme
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Olumlu Bağlılık
Yüzyüze Etkileşim
Bireysel Sorumluluk
Sosyal Beceriler
Küme Sürecinin Değerlendirilmesi

Yukarıdakilerden hangisi Johnson ve Johnson'ın , işbirliğine dayalı öğrenmenin temel öğeleri arasındadır ?

I ve II

II ve III

II,III ve IV

I,II,IV ve V

I,II,III,IV ve V

Açıklama:

-
Johnson ve Johnson, işbirliğine dayalı öğrenmenin beş temel öğesi olduğundan sözetmektedirler. Bu öğeler şu biçimde sıralanabilirler (Woolfolk, 1998):
1. Olumlu Bağlılık
2 Yüzyüze Etkileşim
3 Bireysel Sorumluluk
4. Sosyal Beceriler
5. Küme Sürecinin Değerlendirilmesi
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

''Kümedeki herbir öğrencinin kendisine verilen sorumluluğu yerine getirmesi işbirliğine dayalı öğrenme açısından oldukça önem taşımaktadır. Çünkü öğrencilerin tek tek sağladıkları katkı kümenin başarılı olmasına yardımcı olmaktadır.''
Yukarıda özellikleri belirtilen işbirlilikçi yaklaşımın hangi temel özelliğine aittir?

Olumlu bağlılık

Yüzyüze etkileşim

Bireysel sorumluluk

Sosyal beceriler

Küme sürecinin değerlendirilmesi

Açıklama:

-
Bireysel Sorumluluk: Kümedeki herbir öğrencinin kendisine verilen sorumluluğu yerine getirmesi işbirliğine dayalı öğrenme açısından oldukça önem taşımaktadır. Çünkü öğrencilerin tek tek sağladıkları katkı kümenin başarılı olmasına yardımcı olmaktadır.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdaki işbirliğine dayalı öğrenme tekniklerinden hangisi matematik öğretiminde kullanılmak üzere geliştirilmiştir ?

Ayrılıp birleştirme tekniği

Takım destekli bireyselleştirilme tekniği

Karşılıklı sorgulama tekniği

Grup araştırması tekniği

Birleştirme

Açıklama:

-
Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği: Matematik öğretiminde kullanılmak üzere geliştirilen bu teknikte, öğrencilerden dörder ya da altışar kişilik karma gruplar oluşturulur. Her öğrenci kendi seçeceği bir başka öğrenci ile materyal üzerinde çalışır. Takımın puanları her üyenin her hafta testlerden elde ettiği puanların toplamından elde edilmektedir. Bu teknikte, yarışma yerine takımın belli bir standardı yakalaması önem taşır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

.''.................. dayalı öğrenme gerçek yaşamda karşılaşılan sorunlar için, öğretim sürecinde çözüm yolları üretilerek öğrenmenin sağlanmasıdır''
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Örnek olaya dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

İşbirliğine dayalı öğrenme

Yapılandırmacı öğrenme

Açıklama:

-
Örnek olaya dayalı öğrenme gerçek yaşamda karşılaşılan sorunlar için, öğretim sürecinde çözüm yolları üretilerek öğrenmenin sağlanmasıdır.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı öğrenme ortamında Öğrenenin öğrenmeyi etkin bir biçimde gerçekleştirebilmesi için bulunması gereken etkinliklerden biri değildir?

Pasif Öğrenme

Örnekleri İnceleme

Öneriler Getirme

Fikirleri Sınama

Problem Çözme

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı öğrenme ortamında bilgi, bireyler ya da gruplar tarafından etkin bir biçimde oluşturulmaktadır. Öğrenme ise, bilginin pasif bir biçimde alınması değil, öğrenenin kavramlarını sürekli olarak yapılandırdığı ve tekrar yapılandırdığı etkin bir süreçtir. Bu süreç bireyin, daha çok şeyler keşfetmesini değil, kendi deneyimlerini farklı bir yapı ile yorumlanmasını gerektirmektedir. Öğrenenin öğrenmeyi etkin bir biçimde gerçekleştirebilmesi için; örnekleri inceleme, öneriler getirme, fikirleri sınama, problem çözme, fikirleri başka biçimlere (örneğin resim, grafik vb.) dönüştürme gibi etkinliklerde bulunması gerekmektedir. Yapılandırmacı eğitim ortamları, bireylerin çevreleriyle daha fazla etkileşimde bulunmalarına, zengin öğrenme yaşantıları geçirmelerine olanak sağlayacak bir biçimde düzenlenmelidir.
Bu tür eğitsel ortamlar sayesinde bireyler, daha önce yapılandırdıkları bilgilerin doğruluğunu sınama, yanlışlarını düzeltme ve hatta önceki bilgilerinden vazgeçerek yerine yenilerini koyma fırsatı elde ederler.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Yapılandırmacı yaklaşımında, Öğrenciler bir konu hakkında yeni bilgiler ve beceriler ile karşıya kaldıklarında, onlar için onlar için öğrenmenin hangi temel süreci başlamış olur?

Yeni bilginin kazanılması

Anlama ve Kavrama

Bilginin uygulanması

Bilginin farkında olunması

Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda öğretimin beş temel öğesi şu biçimde açıklanabilir:
• Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi: Öğrenilen yeni şeyler, bireylerin daha önce öğrendikleriyle ilgili zihinlerinde varolan bilgi yapısıyla doğrudan ilgili olduğundan bu bilginin ne olduğunun tanımlanması önemlidir. Ön bilgilerin harekete geçirilmesi öğrencilere, yeni deneyim için yeni bir bilgi yapısının gerekli olup olmadığını anlamalarına yardım eder. Öğretmenler ise bu ön bilgiler sayesinde öğrenme yaşantılarını daha iyi planlayabilirler.
• Yeni bilginin kazanılması: Bilgi öğrencilerin kendi zihinlerinde varolan bilgi yapılarına uyup uymadığına karar vermelerine yardımcı olacak biçimde sunulmalıdır. Bu nedenle öğretmen bilgiyi bir bütün olarak ele almalı, öğrencilerin öğrenmesine yardım etmelidir. Öğrencilerin konuyu ezberlemeleri yerine onların anlamaları
için “bütünü”, “ilgili parçalarını” ve bu parçalar ile bütün arasındaki ilişkiyi görmeleri gerekir. Öğretimde bütüne odaklanmak, konu ile ilgili birkaç önemli kavram veya fikir seçip, onları öğretim sürecinin merkezi yapmak demektir.
• Bilginin anlaşılması: Öğrenciler bir konu hakkında yeni bilgiler ve beceriler ile karşı karşıya kaldıklarında, onlar için anlama ve kavrama süreci başlamış olur. Öğrenciler önce, belli bir konuya ilişkin olarak kazanılan yeni bilgiyi, yine o konu hakkında bildikleri ile karşılaştırırlar. Eğer yeni bilgi, daha önceden elde edilenlerle çelişmiyorsa, o konudaki zihinsel yapı güçlendirilir, çelişiyorsa bu durumda varolan zihinsel yapı değiştirilir.
• Bilginin uygulanması: Öğretmenler öğrencilerin yeni konu ile ilgili bilgi yapılarına uygun öğrenme etkinliklerini sağlayarak onlara yardım edebilir. Bilgi için en etkili ve verimli öğrenme etkinlikleri arasında otantik, sosyal, ilginç ve bütüncül kavramlar sayılabilir. Çünkü öğrenciler, problemleri çözerken bildiklerini uygulamaya koymak zorundadırlar.
• Bilginin farkında olunması: Bireyin belli bir bilgiyi kullanarak bir problemi çözmesi ile kendisini o problemin çözümüne ulaştıran stratejinin ne olduğunu fark etmesi iki ayrı şeydir. Dolayısıyla öğrencilerin sahip oldukları bilginin farkında olmalarını sağlayacak etkinlikler, onların geriye dönüp ne yaptıklarını gözden geçirmelerine olanak verecek etkinliklerdir. Örneğin, proje, örnekolay, rol oynama gibi etkinlikler bu farkındalığın sağlanmasına yardımcı olur.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bir öğrenme- öğretme sürecinin özelliklerinden biri değildir?

Öğrencilerin kendi bakış açılarını oluşturmalarına, ifade etmelerine ve savunmalarına olanak sağlanmalıdır.

Öğrencilerin konuya ilişkin sahip oldukları temel kavramlar açıklığa kavuşturulmalıdır.

Öğrenci, öğrenme sürecinde bilginin tekrar edilmesine katkı sağlar

Bilginin tekrar edilmesi yerine, bilginin zihinde yeniden yapılandırılmasına özen gösterilmelidir.

Bilgiyi yapılandırma sürecinde öğrencilere deneme ortamı sağlanmalıdır.

Açıklama:

Tüm bunlara dayalı olarak yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bir öğrenme- öğretme süreci şu özellikleri taşımalıdır:
• Öncelikle öğrencilerin konuya ilişkin sahip oldukları temel kavramlar açıklığa kavuşturulmalıdır.
• Bilgiyi yapılandırma sürecinde öğrencilere deneme ortamı sağlanmalıdır.
• Ele alınacak örnekler öğrenciler için anlamlı olmalıdır.
• Örneklerin günlük yaşantıdan ve bulunulan çevreden seçilmesine özen gösterilmelidir.
• Öğrencilerin kendi bakış açılarını oluşturmalarına, ifade etmelerine ve savunmalarına olanak sağlanmalıdır.
• Eğitim ortamında öğrencinin etkin olmasını sağlayacak “sınıflandır”, “çözümle”, “tahmin et”, “oluştur” vb. eylem ifadeleri egemen olmalıdır.
• Öğrencilerin gerek birbirleriyle gerekse öğretmenle rahatça iletişim kurmalarına olanak sağlayacak ortamlar yaratılmalıdır.
• Bilginin tekrar edilmesi yerine, bilginin zihinde yeniden yapılandırılmasına özen gösterilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi bütün derslerde ve sınıf içinde gerçekleştirilen tüm etkinliklerde rahatlıkla kullanılabilen öğrenme yaklaşımıdır?

Örnekolaya dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

İşbirliğine dayalı öğrenme

Geri Bildirime Dayalı Öğrenme

Açıklama:

İşbirliğine dayalı öğrenme, öğrencilerin küçük kümeler oluşturarak, ortak bir amaç doğrultusunda birlikte çalışıp öğrenmelerine dayalı bir yaklaşımdır. İşbirlikli sınıflarda, öğrenciler küçük gruplar halinde toplanarak etkileşimde bulunmaktadırlar
İşbirliğine dayalı öğrenme, bütün derslerde ve sınıf içinde gerçekleştirilen tüm etkinliklerde rahatlıkla kullanılabilen bir öğrenme yaklaşımıdır. işbirlikli öğrenmeye dayalı programların başarısını üç temel öğeye bağlı olarak açıklamaktadır. Buna göre, bu öğeler grup amaçlarına sahip olma, bireysel sorumluluk ve başarı için eşit fırsattır. Grup amacı, öğrencilerin öğrenme sürecinin sonunda birlikte ulaşmak istedikleri noktadır. Bu amaç öğrencilerin birbirlerine yardımcı olmasına yönlendirmektedir. Bireysel sorumluluk, grubun başarılı olması için gruptaki her öğrencinin en iyi düzeyde öğrenmesi gereklidir.
Bu her öğrencinin bireysel sorumluğuna dayalı olarak yüksek yeteneğe sahip birkaç öğrencinin görevi yalnız başına yerine getirmesini engellemektedir. Başarı için eşit fırsat ise, gruptaki her üyenin kendisini geliştirerek grubun başarısına katkıda bulunmalarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi İşbirliğine dayalı öğrenme tekniklerinden biri değildir?

Birleştirme

Takım - Oyun -Turnuva Tekniği

Grup Araştırması Tekniği

Karşılıklı Sorgulama Tekniği

Olası Çözümlerin Oluşturulması

Açıklama:

İşbirliğine dayalı öğrenmenin çok yönlü yararları vardır. Öğrencilerin güdülenmeleri ve dikkatlerini sürdürmelerine yardım etme, düşük yetenekli öğrencilere sorun çözme ve üst düzey beceriler kazandırma, dünyayı başka insanların bakış açısından görme yetisi kazandırma, başkalarının düşüncelerine saygılı olma, hoşgörülü olma, öğrenme sırasında öğrencilerin akranları ile iletişimde bulunmalarını sağlama, öğrencilerin ait olma, öz saygı ve yeterlik duygularını geliştirme bunlardan bazılarıdır.
Sınıf içinde işbirliğine dayalı öğrenme uygulamalarına yer verebilmek için, işbirliğine dayalı öğrenmenin sınıf içi uygulamalarına bir başka deyişle işbirliğine dayalı öğrenme tekniklerine yer vermek gereklidir. İşbirliğine dayalı öğrenme teknikleri şu biçimde sıralanabilir:
• Öğrenci Takımları - Başarı Bölümleri Tekniği
• Takım - Oyun -Turnuva Tekniği
• Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği
• Ayrılıp Birleştirme (Jigsaw) Tekniği
• Karşılıklı Sorgulama Tekniği
• Grup Araştırması Tekniği
• Birleştirme
Öğrenci Takımları - Başarı Bölümleri Tekniği: Bu teknikte öğrenciler başarı düzeylerine, cinsiyetlerine vb. özelliklerine göre 4 -5 kişilik takımlara ayrılır. Takımlar kendi içlerinde çalıştıktan sonra bir test uygulanır. Öğrenciler testten aldıkları puana göre başarı sırasına dizilir. Her öğrenci becerisi ve başarısı oranında takımına katkı getirir. Öğrenci kendisini kendi başarı grubundakilerle karşılaştırır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Yapılandırmacı anlayışın temel vurgularının neredeyse tümünün yansımasını oluşturan, öğrencilerin bilgiyi almak yerine bilgiyi yapılandırdıkları, bilgiyi kullandıkları ve bilgiyi ürüne dönüştürdükleri bir yaklaşım olarak geleneksel öğretimin sınırlılıklarını ortadan kaldıran öğrenme şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Proje tabanlı öğrenme

İşbirliğine dayalı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

Örnekolaya dayalı öğrenme

Sorgulamaya dayalı öğrenme

Açıklama:

Proje tabanlı öğrenme genel olarak bir konunun ayrıntılı öğrenilmesi söz konusu olduğunda kullanılmaktadır. Proje tabanlı öğrenme, belirli bir zaman süresince davam eden, bir ürün, gösterim ya da bir performans ile sonuçlanan bireysel ya da grup etkinliği olarak ta değerlendirilebilir. Proje tabanlı öğrenme genellikle sorun içeren bir senaryo ile oluşturulmaktadır. Öğrenci gerçek sorunların çözümüne yönelik olarak eleştirel düşünme,
sorun çözme, bilgiye erişim, sorgulama gibi etkinlikler yapar. Kimi araştırmacılar proje tabanlı öğrenmeyi basamaklandırarak açıklamışlardır. Bunlardan Anonymous proje tabanlı öğrenme sürecini altı aşamada toplamıştır. Bunlar sırasıyla şu biçimde açıklanabilir:
• Soru-Sorun aşaması: Bu aşamaya, gerçek yaşamla ilgili bir konu seçilerek çalışmaya, önemli ve dikkat çekici bir soruyla başlanmalı ve bunun öğrenciler için anlamlı olduğuna emin olunmalıdır.
• Planlama aşaması: Bu basamakta, öğrencilerin soruyu yanıtlarken hangi hedeflere ulaşacağı önceden belirlenmelidir. Bu noktada öğrencilerin konuyu belirleme, planlama ve projeyi yapılandırma sürecine katılımları sağlanmalıdır. Süreçte ayrıca beyin fırtınası etkinliklerinden yararlanılabilir.
• Programlama aşaması: Bu aşamada ise, öğretmen ve öğrenciler proje ile ilgili zaman çizelgesi yapmalı ve ölçütler belirlemelidir. Projenin öğrencilerin özelliklerine uygun olmasına dikkat edilmelidir.
• Yönlendirme aşaması: Bu basamakta öğretmen, proje sürecini kolaylaştırmalı, sürece rehberlik etmelidir.
• Değerlendirme aşaması: Bu aşamada ise değerlendirme özgün olarak kullanılan araçlar ile çeşitlendirilmeli bireylerin kendilerini değerlendirmelerine olanak sağlanmalıdır.
• Sonuçlandırma aşaması: Bu basamakta bireysel ve grup olarak neler yaşandığı paylaşılmalı, duygular ve deneyimler paylaşılmalı, iyi işleyen noktalar ve yapılması gereken değişiklikler tartışılmalıdır. Yeni araştırmalar ve projeler için fikirler alınmalıdır.
Bu aşamalardan da anlaşılacağı gibi, öğrenme - öğretme süreci içinde proje tabanlı öğrenmenin başarılı bir biçimde uygulanması için projenin seçilmesi, planlanması, gerçekleştirilmesi ve iyi bir değerlendirme yapılması gerekir. Bu aşamalarda öğretmen ve öğrenci kendisine düşen sorumluluğu iyi kavramalı ve görevlerini içtenlikle yerine getirmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıda verilen hangi öğrenme yaklaşımında öğrencilerin öğrenme düzeyleri yüksek olduğu için öğrencilerin anlama, kavrama, analiz, sentez ve değerlendirme gibi birçok yeteneklerinin gelişmesine yardımcı olur?

Sorgulamaya dayalı öğrenme

Örnekolaya dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

İşbirliğine dayalı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

Açıklama:

Örnekolaya dayalı öğrenme yaklaşımında öğrencilerin öğrenme düzeyleri yüksektir. Bu yaklaşım öğrencilerin anlama, kavrama, analiz, sentez ve değerlendirme gibi birçok yeteneklerinin gelişmesine neden olur. Sınıftaki tüm öğrencilerin katılımı sağlandığından dinamik bir öğretme- öğrenme ortamı sağlar. Ayrıca, öğrencilerin birlikte çalışmasına uygun bir öğrenme yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Proje tabanlı öğrenmenin sağladığı yararlardan biri değildir?

Birlikte Çalışma Becerileri

Amaçlar Belirleme

Çözüme Kavuşturma

Görevleri Düzenleme

Zaman Yönetimi

Açıklama:

Proje tabanlı öğrenmenin, öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmek, üst düzey düşünme becerileri edinmelerini sağlamak, güdülenme düzeylerini ve özgüvenlerini artırmak için okul öncesi eğitimden yükseköğretime kadar her kademede kullanılabilecek etkili bir yöntem olduğuna ilişkin araştırma bulguları oldukça fazladır. Bununla birlikte, proje tabanlı öğrenme bireylere birlikte çalışma becerileri, toplantı yapma ya da plan yapma gibi yaşamsal beceriler, amaçlar belirleme, görevleri düzenleme ve zaman yönetimi ve aynı öğrenme isteği gibi yararlar sağlayabilmektedir.
Örnekolaya dayalı öğrenme Saban’ın (2000) Savoie ve Hughes’dan aktardığına göre beş aşamada gerçekleştirilir:
1. Derse örnek olay ila başlamak ve dersin konusunu seçilen örnek olay etrafında düzenlemek: Bu aşamada dersin amacına uygun bir örnek olay seçilmelidir. Örnek olay yazılı olarak ya da okunarak öğrencilere sunulmalıdır.
2. Seçilen örnek olay öğrencilerin dünyası ile ilişkilendirilmelidir: Oldukça önemli olan bu maddeye göre, öğrencilerin öğrenme sürecine etkin olarak katılabilmeleri için öğrenme etkinlikleri, onların yaşantılar ve deneyimleri ile ilişkilendirilmelidir.
3. Öğrencilere kendi öğrenmelerini yönlendirmeleri için sorumluluk vermek: Örnek olayın çözümü öğrenciler tarafından gerçekleştirilmelidir. Bu noktada öğrenciler, örnek olaya ilişkin ellerindeki veriler etrafında tartışırlar.
4. Sınıfta küçük gruplar oluşturmak: Öğrenciler örnek olayın çözüme kavuşturulması için birlikte çalışırlar.
5. Öğrenciler öğrendiklerini bir ürün ya da performans biçiminde sunarlar: Öğrenciler örnek olaylara ilişkin çözümlerini mektup yazarak ya da rol oynama biçiminde sınıfta canlandırarak ortaya koyabilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi işbirliğine dayalı öğrenmenin yararlarından biridir?

Öğrencilerin Problem Çözme Becerilerini Geliştirmek

Üst Düzey Düşünme Becerileri Edinmelerini Sağlamak

Bireylere Birlikte Çalışma Becerileri Kazandırma

Dünyayı Başka İnsanların Bakış Açısından Görme Yetisi Kazandırma

Toplantı Yapma ya da Plan Yapma gibi Yaşamsal Beceriler kazandırma

Açıklama:

İşbirliğine dayalı öğrenmenin çok yönlü yararları vardır. Öğrencilerin güdülenmeleri ve dikkatlerini sürdürmelerine yardım etme, düşük yetenekli öğrencilere sorun çözme ve üst düzey beceriler kazandırma, dünyayı başka insanların bakış açısından görme yetisi kazandırma, başkalarının düşüncelerine saygılı olma, hoşgörülü olma, öğrenme sırasında öğrencilerin akranları ile iletişimde bulunmalarını sağlama, öğrencilerin ait olma, öz saygı ve yeterlik duygularını geliştirme bunlardan bazılarıdır.
Sınıf içinde işbirliğine dayalı öğrenme uygulamalarına yer verebilmek için, işbirliğine dayalı öğrenmenin sınıf içi uygulamalarına bir başka deyişle işbirliğine dayalı öğrenme tekniklerine yer vermek gereklidir.
Proje tabanlı öğrenmenin, öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmek, üst düzey düşünme becerileri edinmelerini sağlamak, güdülenme düzeylerini ve özgüvenlerini artırmak için okul öncesi eğitimden yükseköğretime kadar her kademede kullanılabilecek etkili bir yöntem olduğuna ilişkin araştırma bulguları oldukça fazladır. Bununla birlikte, proje tabanlı öğrenme bireylere birlikte çalışma becerileri, toplantı yapma ya da plan yapma gibi yaşamsal beceriler, amaçlar belirleme, görevleri düzenleme ve zaman yönetimi ve aynı öğrenme isteği gibi yararlar sağlayabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

proje tabanlı öğrenme sürecinde öğretmenin, proje sürecini kolaylaştırması, sürece rehberlik etmesi gereken aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Soru-Sorun aşaması

Planlama aşaması

Programlama aşaması

Değerlendirme aşaması

Yönlendirme aşaması

Açıklama:

Anonymous proje tabanlı öğrenme sürecini altı aşamada toplamıştır. Bunlar sırasıyla şu biçimde açıklanabilir:
• Soru-Sorun aşaması: Bu aşamaya, gerçek yaşamla ilgili bir konu seçilerek çalışmaya, önemli ve dikkat çekici bir soruyla başlanmalı ve bunun öğrenciler için anlamlı olduğuna emin olunmalıdır.
• Planlama aşaması: Bu basamakta, öğrencilerin soruyu yanıtlarken hangi hedeflere ulaşacağı önceden belirlenmelidir. Bu noktada öğrencilerin konuyu belirleme, planlama ve projeyi yapılandırma sürecine katılımları sağlanmalıdır. Süreçte ayrıca beyin fırtınası etkinliklerinden yararlanılabilir.
• Programlama aşaması: Bu aşamada ise, öğretmen ve öğrenciler proje ile ilgili zaman çizelgesi yapmalı ve ölçütler belirlemelidir. Projenin öğrencilerin özelliklerine uygun olmasına dikkat edilmelidir.
• Yönlendirme aşaması: Bu basamakta öğretmen, proje sürecini kolaylaştırmalı, sürece rehberlik etmelidir.
• Değerlendirme aşaması: Bu aşamada ise değerlendirme özgün olarak kullanılan araçlar ile çeşitlendirilmeli bireylerin kendilerini değerlendirmelerine olanak sağlanmalıdır.
• Sonuçlandırma aşaması: Bu basamakta bireysel ve grup olarak neler yaşandığı paylaşılmalı, duygular ve deneyimler paylaşılmalı, iyi işleyen noktalar ve yapılması gereken değişiklikler tartışılmalıdır. Yeni araştırmalar ve projeler için fikirler alınmalıdır.
Bu aşamalardan da anlaşılacağı gibi, öğrenme - öğretme süreci içinde proje tabanlı öğrenmenin başarılı bir biçimde uygulanması için projenin seçilmesi, planlanması, gerçekleştirilmesi ve iyi bir değerlendirme yapılması gerekir. Bu aşamalarda öğretmen ve öğrenci kendisine düşen sorumluluğu iyi kavramalı ve görevlerini içtenlikle yerine getirmelidir. Proje yürütülürken konunun kavranabilmesi, yapılan çalışma ile öğrenilmesi istenen kavramların ilişkilendirilebilmesi için öğrencilere sorulacak kritik soruların titizlikle hazırlanması gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Bilginin keşfedilmediğini yorumlandığını, ortaya çıkarılmadığını oluşturulduğunu savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışçı yaklaşım

Sosyal öğrenme yaklaşımı

Gestalt yaklaşımı

Yapılandırmacı yaklaşım

Bilgi işleme kuramı

Açıklama:

Yapılandırmacılık bilginin doğasına ilişkin yeni görüşleri öğrenme ve öğretme sürecine yansıtmıştır. Yapılandırılmacılık, bilginin keşfedilmediğini yorumlandığını, ortaya çıkarılmadığını oluşturulduğunu yani yapılandırıldığını savunmaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacılığın temelinde yer alan özelliklerden biri değildir?

Öğrenme değil, bir öğretme sürecidir.

Öğrenci bilgiyi sorgulamalıdır.

Öğrenmede yaşantı önemlidir.

Öğrencinin doğal merakı desteklenmelidir.

Öğrenme öğrencinin zihinsel modeli üzerine kurulur.

Açıklama:

Yapılandırmacılığın temelinde yer alan özellikler şöyle sıralanabilir:
• Öğretme değil, öğrenme ön plandadır.
• Öğrencinin özerkliği ve girişimciliği cesaretlendirilir.
• Öğrencide öğrenme istek ve amacı yaratmak önemlidir.
• Öğrenci bilgiyi sorgulamalıdır.
• Öğrenmede yaşantı önemlidir.
• Öğrencinin doğal merakı desteklenmelidir.
• Öğrenme öğrencinin zihinsel modeli üzerine kurulur.
• Öğretmen öğrencinin sadece ne öğrendiği ile değil, nasıl öğrendiği ile ilgilenmelidir. • Öğrenmenin içinde oluştuğu bağlam önemlidir.
• Öğrencilere kendi deneyimlerinden öğrenme fırsatı sunulmalıdır.
• Öğrenmede tahmin etme, yaratma ve analiz önemli yer tutar.
Öğrencinin inanç ve tutumları onun öğrenmesini etkiler.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Öğrenenin dünyaya ilişkin bilgisini özümseme ve uyum yolu ile oluşturduğu düşüncesini temel alan yapılandırmacı yaklaşım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışçı yapılandırmacılık

Sosyal yapılandırmacılık

Bilişsel yapılandırmacılık

Radikal yapılandırmacılık

Fizyolojik yapılandırmacılık

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşım üç başlıkta toplanabilir:
1. Bilişsel Yapılandırmacılık 2. Sosyal Yapılandırmacılık 3. Radikal Yapılandırmacılık
Bilişsel yapılandırmacılık, Piaget’nin zihinsel gelişim kuramı üzerine kuruludur. Piaget’nin görüşlerine dayalı olan bilişsel yapılandırmacılık, öğrenenin dünyaya ilişkin bilgisini özümseme ve uyum yolu ile oluşturduğu düşüncesini temel alır. Bu kurama göre, bilgi; özümseme, uyum ve denge kavramlarıyla açıklanmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

"Vygotsky’ye göre, kişinin gelişimi sonu olmayan bir silindire benzer. Bu silindir üzerinde kişinin problem çözme becerileri geliştikçe yukarı doğru bir ilerleme görülmektedir." Bu görüş aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanmaktadır?

Anlamlandırma

Bilişsel gelişim araçları

Yakından uzağa gelişim

Özelden genele gelişim

Yakınsal gelişim alanı

Açıklama:

Sosyal yapılandırmacılık kapsamında Vygotsky’in buna yönelik açıklamaları üç başlıkta toplanabilir:
1. Anlamlandırma: Kişinin içinde yaşadığı toplum ve kültür bilgiyi yapılandırmasında etkilidir. Çevremizdeki insanlar ve kültür, olayları algılamamızı ve anlamlandırmamızı etkiler. Bilgilerimiz bunlar aracılığıyla oluşur.
2. Bilişsel gelişim araçları: Bireyin bilişsel gelişimini sağlayan araçlar kültür, dil ve bireyin çevresinde birey için önemli olan kişilerdir. Bu araçların biçimi ve niteliği bilişsel gelişimi biçimlendirir ve hızlandırır.
3. Yakınsal gelişim alanı: Vygotsky’ye göre, kişinin gelişimi sonu olmayan bir silindire benzer. Bu silindir üzerinde kişinin problem çözme becerileri geliştikçe yukarı doğru bir ilerleme görülmektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

I. Öğrenme ve gelişim, sosyal bir etkinliktir.
II. Öğretmen, öğrencinin öğrenme sürecinde kolaylaştırıcı görevindedir
III. Öğrencilerin birbirleriyle çalışmaları ve etkileşimleri sağlanmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Vygotsky’in kuramına dayanarak sosyal yapılandırmacılığın savunduğu temel görüşler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Vygotsky’in kuramına dayanarak sosyal yapılandırmacılığın savunduğu temel görüşler şu biçimde sıralanabilir:
• Öğrenme ve gelişim, sosyal bir etkinliktir.
• Öğretmen, öğrencinin öğrenme sürecinde kolaylaştırıcı görevindedir.
• Öğrencilerin birbirleriyle çalışmaları ve etkileşimleri sağlanmalıdır. Öğrenciler, edindikleri yeni bilgileri arkadaşları ve öğretmenleriyle paylaşarak tartışarak benimserler.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Yapılandırmacı yaklaşımdaki öğretme-öğrenme süreci ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Öğrenme özneldir

Öğrenme durağandır

Öğrenme sosyaldir

Öğrenme gelişimseldir

Öğrenme duygusaldır

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda:

Öğrenme özneldir. Öğrenme, bireylerin öğrendiği şeyleri çeşitli semboller, imgeler, grafikler ve modeller yoluyla içselleştirmesidir.
Öğrenme durumsal olup çevresel olanaklara göre biçimlenir. Öğrenciler öğrendiklerini uygulamak yerine, gerçek hayat problemlerine benzer nitelikteki problemleri çözmeyi öğrenirler.
Öğrenme sosyaldir. Öğrenme bireylerin bakış açılarını paylaşma, bilgi alışverişinde bulunma ve işbirliği içinde başkalarıyla olan etkileşimleri sayesinde gelişir.
Öğrenme duygusaldır. Zihin ve duygu birbiriyle ilişkilidir. Bireyin kendi becerileri hakkında sahip olduğu görüşler ve farkındalıklar, öğrenme amaçlarının belirginliği, kişisel beklentiler ve öğrenmeye karşı olan güdülenme öğrenmeyi etkiler.
Öğrenme gelişimseldir. Bireylerin sosyal, bilişsel, fiziksel ve duygusal gelişimleri öğrenmeyi etkiler.
Öğrenme süreklidir. Öğrenme belli bir yer ve zamanda başlayıp belli bir yer ve zamanda durmaz, aksine sürekli devam eder.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşımda öğretimin temel öğelerinden biri değildir?

Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi

Yeni bilginin kazanılması

Bilginin taklit edilmesi

Bilginin uygulanması

Bilginin farkında olunması

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda öğretimin beş temel öğesi şu biçimde açıklanabilir:

Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi
Yeni bilginin kazanılması
Bilginin anlaşılması
Bilginin uygulanması
Bilginin farkında olunması

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

"Bu yaklaşıma göre bilgi bireyin zihninde bizzat kendisi tarafından oluşturulur ve her birey edindiği bilgileri kendi deneyim ve düşünceleri doğrultusunda yapılandırır."
Yukarıdaki açıklamalar aşağıdaki yaklaşımlardan hangisini ifade etmektedir?

Davranışçı yapılandırmacılık

Bilişsel yapılandırmacılık

Sosyal yapılandırmacılık

Öznel yapılandırmacılık

Radikal yapılandırmacılık

Açıklama:

Radikal yapılandırmacılığa göre, bilgi bireyin zihninde bizzat kendisi tarafından oluşturulur. Bu yaklaşım uyarınca, her birey edindiği bilgileri kendi deneyim ve düşünceleri doğrultusunda yapılandırır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

I. Öğrenciler birbirlerini düşünmelerini sağlayacak açık uçlu sorular sorar
II. Öğrenciler grup içinde kendi görev ve sorumluluklarını yerine getirmeye özen gösterir
III. Öğrenciler beraber çalıştıkları grup üyelerini ve kendilerini öznel olarak değerlendirir
Yapılandırmacıı bir sınıfta etkili bir öğrenme-öğretme ortamının gerçekleşmesinde öğrencinin de görev ve sorumlulukları olduğu belirtilmektedir
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu görev ve sorumluluklar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II. ve III

Açıklama:

Yapılandırmacı bir sınıfta etkili bir öğrenme-öğretme ortamının gerçekleşmesinde öğrencinin de görev ve sorumlulukları olduğu belirtilmektedir. Bu görev ve sorumluluklar şu biçimde sıralanabilir:

Öğrenciler birbirlerini düşünmelerini sağlayacak açık uçlu sorular sorar.
Öğrenciler grup içinde kendi görev ve sorumluluklarını yerine getirmeye özen gösterir
Öğrenciler beraber çalıştıkları grup üyelerini ve kendilerini nesnel olarak değerlendirir
Sınıfta etkili bir öğrenci-öğrenci etkileşiminin kurulmasına yönelik çaba gösterir
Öğrendiklerini yeni ortamlarda kullanmak ve uygulamak için her türlü olanağı değerlendirir.

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Öğrencilerin küçük kümeler oluşturarak, ortak bir amaç doğrultusunda birlikte çalışıp öğrenmelerine dayalı olan ve öğrencilerin genellikle 3-5 kişilik küçük gruplar halinde toplanarak etkileşimde bulunmalarına olanak sağlayan öğrenme uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

İşbirliğine dayalı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

Yaparak yaşayarak öğrenme

Örnek olaya dayalı öğrenme

Açıklama:

İşbirliğine dayalı öğrenme, öğrencilerin küçük kümeler oluşturarak, ortak bir amaç doğrultusunda birlikte çalışıp öğrenmelerine dayalı bir yaklaşımdır. Gruplardaki öğrencilerin sayısı 3 ile 5 öğrenci arasında değişmektedir. Öğrencilerin herbiri farklı özellikler taşımaktadırlar. Bu öğrenciler görev paylaşımına göre sorumluluklarını yerine getirirler ve birbirlerinin öğrenmelerine katkıda bulunurlar.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacılığın önde gelen kuramcılarından birisi değildir?

Bruner

Piaget

Vygotsky

Dewey

Freud

Açıklama:

Vico ile birlikte, Yapılandırmacılığın önde gelen kuramcılarının Piaget, Bruner, Vygotsky ve Dewey olduğu bilinmektedir. Freud ise Psikanalizin kurucusudur. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi bilginin özelliklerinden değildir?

Bilgi insanların kendisi tarafından yapılandırılır.

Bilgi bilenden bağımsız olarak var olur.

Bilgi varsayımlara dayanır.

Bilgi değişken bir yapıya sahiptir.

Bilgi birikimler sonucu oluşur.

Açıklama:

Bilginin özellikleri şunlardır: Bilgi, insanların kendisi tarafından yapılandırılır. Bilgi bilenden bağımsız olarak var olamaz. Bilgi kesin değildir, değişken bir yapıya sahiptir. Bilgi varsayımlara dayanır. Bilgi dinamik bir yapıda olup, bireylerin deneyimleri ile sürekli tamamlanmamış bir yapıya sahip olur. Bilgi birikimler sonucu oluşur. Her öğrenilen yeni bilgi bir sonrakine temel oluşturur. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacılığın temelinde yer alan özelliklerden biri değildir?

Öğrencinin doğal merakı desteklenmelidir.

Öğrenmede yaşantı önemlidir.

Öğretme ön plandadır.

Öğrenci bilgiyi sorgulamalıdır.

Öğrenmenin içinde oluştuğu bağlam önemlidir.

Açıklama:

Yapılandırmacılığın temelinde yer alan özellikler şöyle sıralanabilir:

Öğretme değil, öğrenme ön plandadır.

Öğrencinin özerkliği ve girişimciliği cesaretlendirilir.

Öğrencide öğrenme istek ve amacı yaratmak önemlidir.

Öğrenci bilgiyi sorgulamalıdır.

Öğrenmede yaşantı önemlidir.

Öğrencinin doğal merakı desteklenmelidir.

Öğrenme öğrencinin zihinsel modeli üzerine kurulur.

Öğretmen öğrencinin sadece ne öğrendiği ile değil, nasıl öğrendiği ile ilgilenmelidir.

Öğrenmenin içinde oluştuğu bağlam önemlidir.

Öğrencilere kendi deneyimlerinden öğrenme fırsatı sunulmalıdır.

Öğrenmede tahmin etme, yaratma ve analiz önemli yer tutar. Öğrencinin inanç ve tutumları onun öğrenmesini etkiler. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Sosyal yapılandırmacılığın temelinde aşağıdakilerden hangisinin görüşleri bulunmaktadır?

Vygotsky

Piaget

Kelly

Dewey

Bruner

Açıklama:

Sosyal yapılandırmacılığın temelinde Vygotsky’nin görüşleri bulunmaktadır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırmacı yaklaşımda bir öğretmenin taşıması gereken özelliklerden biri değildir?

Öğrencilerin ne düşündüklerini anlamaya çalışır.

Öğrenme sürecinde öğrencileri etkin kılar.

Grup çalışmasına ve iş bölümüne önem verir.

Öğrenmeyi okul ile sınırlı tutar.

Öğrencilere olabildiğince açık uçlu sorular yöneltir.

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda bir öğretmenin taşıması gereken özellikler şunlardır:

Birincil kaynakların kullanımını teşvik eder.

Öğrencilerin ne düşündüklerini anlamaya çalışır.

Grup çalışmasına ve iş bölümüne önem verir.

Öğrenmeyi okulun dışına taşır.

Öğrenmeyi öğrencilerin ilgi ve gereksinimleri doğrultusunda gerçekleştirmeye özen gösterir.

Öğrenme sürecinde öğrencileri etkin kılar.

Öğrencilerin birbirleriyle ve kendisiyle etkileşimde bulunmalarına olanak sağlar.

Öğrencilere olabildiğince açık uçlu sorular yöneltir.

Öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmeye özen gösterir.

Öğrencilerin düzeylerine uygun karmaşık durumlar yaratarak tartışma ortamı oluşturmaya çaba gösterir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi iş birliğine dayalı öğrenmenin beş temel öğesinden biri değildir?

Yüzyüze Etkileşim

Sosyal Beceriler

Bireysel Sorumluluk

Olumlu Bağımsızlık

Küme Sürecinin Değerlendirilmesi

Açıklama:

Johnson ve Johnson, iş birliğine dayalı öğrenmenin beş temel öğesi olduğundan sözetmektedirler. Bu öğeler şu biçimde sıralanabilirler:

Olumlu Bağlılık

Yüzyüze Etkileşim

Bireysel Sorumluluk

Sosyal Beceriler

Küme Sürecinin Değerlendirilmesi Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi “küme üyelerinin birlikte belirledikleri amaçlara ulaşıp ulaşmadıklarını ve bir sonraki çalışmalarını nasıl daha iyi gerçekleştirebileceklerini gözden geçirdiği” iş birliğine dayalı öğrenme öğesi aşağıdakilerden hangisidir?

Olumlu Bağlılık

Yüzyüze Etkileşim

Küme Sürecinin Değerlendirilmesi

Bireysel Sorumluluk

Sosyal Beceriler

Açıklama:

Küme Sürecinin Değerlendirilmesi: Her etkinlikte olduğu gibi işbirliğine dayalı öğrenmede de değerlendirme önem taşımaktadır. Küme üyeleri birlikte belirledikleri amaçlara ulaşıp ulaşmadıklarını ve bir sonra ki çalışmalarını nasıl daha iyi gerçekleştirebileceklerini gözden geçirmelidirler. Küme, üyelerin hangi etkinliğinin yararlı ve hangilerinin yararsız olduğuna, hangi etkinliklere devam edilmesi, hangilerinin değiştirilmesi gerektiğine tartışarak karar vermelidir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

“Matematik öğretiminde kullanılmak üzere geliştirilen bu teknikte, öğrencilerden dörder ya da altışar kişilik karma gruplar oluşturulur. Her öğrenci kendi seçeceği bir başka öğrenci ile materyal üzerinde çalışır. Takımın puanları her üyenin her hafta testlerden elde ettiği puanların toplamından elde edilmektedir. Bu teknikte, yarışma yerine takımın belli bir standardı yakalaması önem taşır.”
Yukarıda betimlenen işbirliğine dayalı öğrenme tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrenci Takımları - Başarı Bölümleri Tekniği

Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği

Grup Araştırması Tekniği

Takım - Oyun - Turnuva Tekniği

Ayrılıp Birleştirme Tekniği

Açıklama:

Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği: Matematik öğretiminde kullanılmak üzere geliştirilen bu teknikte, öğrencilerden dörder ya da altışar kişilik karma gruplar oluşturulur. Her öğrenci kendi seçeceği bir başka öğrenci ile materyal üzerinde çalışır. Takımın puanları her üyenin her hafta testlerden elde ettiği puanların toplamından elde edilmektedir. Bu teknikte, yarışma yerine takımın belli bir standardı yakalaması önem taşır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Proje tabanlı öğrenmede, öğretmenin sürece rehberlik ettiği basamak aşağıdakilerden hangisidir?

Değerlendirme aşaması

Soru-Sorun aşaması

Programlama aşaması

Planlama aşaması

Yönlendirme aşaması

Açıklama:

Kimi araştırmacılar proje tabanlı öğrenmeyi basamaklandırarak açıklamışlardır. Bunlardan Anonymous proje tabanlı öğrenme sürecini altı aşamada toplamıştır. Bunlar sırasıyla şu biçimde açıklanabilir:

Soru-Sorun aşaması: Bu aşamaya, gerçek yaşamla ilgili bir konu seçilerek çalışmaya, önemli ve dikkat çekici bir soruyla başlanmalı ve bunun öğrenciler için anlamlı olduğuna emin olunmalıdır.
Planlama aşaması: Bu basamakta, öğrencilerin soruyu yanıtlarken hangi hedeflere ulaşacağı önceden belirlenmelidir. Bu noktada öğrencilerin konuyu belirleme, planlama ve projeyi yapılandırma sürecine katılımları sağlanmalıdır. Süreçte ayrıca beyin fırtınası etkinliklerinden yararlanılabilir.
Programlama aşaması: Bu aşamada ise, öğretmen ve öğrenciler proje ile ilgili zaman çizelgesi yapmalı ve ölçütler belirlemelidir. Projenin öğrencilerin özelliklerine uygun olmasına dikkat edilmelidir.
Yönlendirme aşaması: Bu basamakta öğretmen, proje sürecini kolaylaştırmalı, sürece rehberlik etmelidir.
Değerlendirme aşaması: Bu aşamada ise değerlendirme özgün olarak kullanılan araçlar ile çeşitlendirilmeli bireylerin kendilerini değerlendirmelerine olanak sağlanmalıdır.
Sonuçlandırma aşaması: Bu basamakta bireysel ve grup olarak neler yaşandığı paylaşılmalı, duygular ve deneyimler paylaşılmalı, iyi işleyen noktalar ve yapılması gereken değişiklikler tartışılmalıdır. Yeni araştırmalar ve projeler için fikirler alınmalıdır.

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Örnek olaya dayalı öğrenmenin son aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrencilerin öğrendiklerini bir ürün ya da performans biçiminde sunmaları

Seçilen örnek olayın öğrencilerin dünyası ile ilişkilendirilmesi

Sınıfta küçük gruplar oluşturmak

Öğrencilere kendi öğrenmelerini yönlendirmeleri için sorumluluk vermek

Dersin konusunu seçilen örnek olay etrafında düzenlemek

Açıklama:

Örnek olaya dayalı öğrenme Saban’ın Savoie ve Hughes’dan aktardığına göre beş aşamada gerçekleştirilir:

Derse örnek olay ila başlamak ve dersin konusunu seçilen örnek olay etrafında düzenlemek: Bu aşamada dersin amacına uygun bir örnek olay seçilmelidir. Örnek olay yazılı olarak ya da okunarak öğrencilere sunulmalıdır.
Seçilen örnek olay öğrencilerin dünyası ile ilişkilendirilmelidir: Oldukça önemli olan bu maddeye göre, öğrencilerin öğrenme sürecine etkin olarak katılabilmeleri için öğrenme etkinlikleri, onların yaşantılar ve deneyimleri ile ilişkilendirilmelidir.
Öğrencilere kendi öğrenmelerini yönlendirmeleri için sorumluluk vermek: Örnek olayın çözümü öğrenciler tarafından gerçekleştirilmelidir. Bu noktada öğrenciler, örnek olaya ilişkin ellerindeki veriler etrafında tartışırlar.
Sınıfta küçük gruplar oluşturmak: Öğrenciler örnek olayın çözüme kavuşturulması için birlikte çalışırlar.
Öğrenciler öğrendiklerini bir ürün ya da performans biçiminde sunarlar: Öğrenciler örnek olaylara ilişkin çözümlerini mektup yazarak ya da rol oynama biçiminde sınıfta canlandırarak ortaya koyabilirler.

Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Yapılandırmacılık yaklaşımını benimseyen ilk eğitimci aşağıdakilerden hangisidir?

Immanual Kant

Giambattista Vico

George A. Kelly

John Dewey

Jean Piaget

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 112

Yapılandırmacı kuramın kuramsal temelleri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Yapılandırmacılık, Piaget’nin bilişsel gelişim ve bilginin oluşumu ilgili çalışmalarına dayalı olarak geliştirilmiş bir öğrenme kuramıdır.

Yapılandırmacılığın özü; bilginin, bireyin zihninde ve bireysel özelliklerine göre anlamlandırıldığı, yapılandırıldığıdır.

Yapılandırmacılıkta doğası gereği öğrenmeden çok öğretim üzerinde durulduğu görülmektedir.

Yapılandırmacılık insanın nasıl öğrendiği üzerine odaklanan bir öğrenme kuramıdır.

Yapılandırmacılığa göre birey dış uyarıcıların edilgen bir alıcısı olmayıp, onların özümseyicisidir.

Açıklama:

Yapılandırmacılık bir öğretim yöntemi ya da öğretim stratejisi değildir. Yapılandırmacılıkta öğretimden çok öğrenme üzerinde durulduğu görülmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 113

Öğrenenin dünyaya ilişkin bilgisinin özümseme ve uyum yolu ile oluşturduğu düşüncesini temel alan ve Piaget’nin zihinsel gelişim kuramı üzerine kurulan yapılandırmacılık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bilişsel yapılandırmacılık

Davranışçı yapılandırmacılık

Çoklu yapılandırmacılık

Sosyal yapılandırmacılık

Radikal yapılandırmacılık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 114

Bir öğrencinin öğretmenden yardım alarak çözebileceği problemler ve yardım alsa da çözemeyeceği problemler bulunmaktadır. Ayrıca, yardım almadan tek başına çözeceği problemler de bulunmaktadır. Vygotsky bu durumu aşağıdaki hangi kavramla açıklamaktadır?

Anlamlandırma

Kendi kendini yönlendirme

Dengeleme

Bilişsel gelişim araçları

Yakınsal gelişim alanı

Açıklama:

Yakınsal gelişim alanı; Vygotsky’ye göre, kişinin gelişimi sonu olmayan bir silindire benzer. Bu silindir üzerinde kişinin problem çözme becerileri geliştikçe yukarı doğru bir ilerleme görülmektedir. Bu gelişim alanının en altında yardım almadan çözülen problemler en üstünde ise yardım alınsa da çözülemeyecek problem yer alır. Bunların arasında ise bireyin çözebileceği problem yer alır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 115

Bilişsel gelişimin gerçekleşebilmesi için sosyal etkileşimin zorunlu olduğunu ve bireylerin bilgiyi başkalarının yardımıyla kendi öğreneceklerinden daha iyi öğreneceklerini savunan yapılandırmacılık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal yapılandırmacılık

Eleştirel yapılandırmacılık

Bilişsel yapılandırmacılık

Çoklu yapılandırmacılık

Radikal yapılandırmacılık

Açıklama:

Sosyal yapılandırmacılığın temelinde Vygotsky’nin görüşleri bulunmaktadır. Vygotsky’e göre bireyin bilişsel gelişiminin tam olarak yerine gelebilmesi için sosyal etkileşim bir zorunluluktur ve bireyler bilgiyi yetişkinlerin veya diğer öğrenci arkadaşlarının yardımıyla tek başlarına öğrenebileceklerinden daha iyi öğrenirler. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Yapılandırmacı yaklaşımda öğretimin beş temel öğesinden biri olan "bilginin uygulanması" ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi öğretmenin yapabileceği uygulamalardan biridir?

Ders öncesinde öğretmenlerin öğrencilerin önceki bilgilerini harekete geçirmesi

Öğretmenin bilgiyi bir bütün olarak ele alması, öğrencilerin öğrenmesine yardım etmesi

Öğretmenlerin öğrencilerin yeni konu ile ilgili bilgi yapılarına uygun öğrenme etkinliklerini sağlayarak onlara yardım etmesi

Öğretmenin öğrencilerin sahip oldukları bilgiyle çelişecek bilgiler sunması

Öğretmenin öğrencilerine daha önceden elde edilen bilgilerle çelişmiyen bilgi ve beceriler sunması

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşımda öğretimin beş temel öğesinden biri olan bilginin uygulanması öğretmenlerin öğrencilerin yeni konu ile ilgili bilgi yapılarına uygun öğrenme etkinliklerini sağlayarak onlara yardım etmesiyle en iyi şekilde gerçekleşmektedir. Bilgi için en etkili ve verimli öğrenme etkinlikleri arasında otantik, sosyal, ilginç ve bütüncül kavramlar sayılabilir. Çünkü öğrenciler, problemleri çözerken bildiklerini uygulamaya koymak zorundadırlar. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı öğrenme-öğretme süreci ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Bilgiyi yapılandırma sürecinde öğrencilere deneme ortamı sağlanmalıdır.

Bilginin tekrar edilmesine önem verilmelidir.

Ele alınacak örnekler öğrenciler için anlamlı olmalıdır.

Öğrencilerin rahatça iletişim kurmalarına olanak sağlayacak ortamlar yaratılmalıdır.

Öğrencilerin kendi bakış açılarını oluşturmalarına olanak sağlanmalıdır.

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bir öğrenme- öğretme sürecinde bilginin tekrar edilmesi yerine, bilginin zihinde yeniden yapılandırılmasına özen gösterilmelidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Hayat bilgisi dersinde Ayşe öğretmen sınıfı 5 kişiden oluşan 5 gruba ayırmıştır. İletişim araçları konusu ile ilgili olarak gruplardaki öğrenciler ünitenin belli bir bölümünü öğrenmek üzere seçmiştir. Her öğrenci kendi konusu ile ilgili hazırlığını tamamladıktan sonra farklı gruplarda aynı konuyu alan öğrenciler ile bir araya gelmiş, kendi aralarında konuyu tartışarak, derinlemesine öğrendikten sonra kendi gruplarına dönmüşlerdir. Öğrenciler, konularını grup arkadaşlarına öğretmeye çalışmışlardır. Ayşe öğretmen dersinde aşağıdaki hangi işbirliğine dayalı öğrenme tekniğini kullanmıştır?

Öğrenci Takımları - Başarı Bölümleri Tekniği

Takım - Oyun -Turnuva Tekniği

Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği

Ayrılıp Birleştirme (Jigsaw) Tekniği

Birleştirme

Açıklama:

Birleştirme tekniğinde, öğrenciler 5 - 6 kişiden oluşan gruplara ayrılırlar. Tüm gruplar aynı üniteyi öğrenirler. Gruplardaki üyeler ünitenin belli bir bölümünü öğrenmek üzere seçerler. Her üye kendi konusu ile ilgili hazırlığını tamamladıktan sonra farklı gruplarda aynı konuyu alan öğrenciler ile bir araya gelirler. Uzmanlık grubu olarak adlandırılan bu öğrenciler kendi aralarında konuyu tartışarak, derinlemesine öğrendikten sonra kendi gruplarına dönerler. Öğrenciler, konularını grup arkadaşlarına öğretmeye çalışırlar. Bu biçimde tüm ünite tamamlandıktan sonra, izleme testi ile değerlendirme gerçekleştirilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Arda öğretmen öğrencilerinden çevrelerindeki evsizleri ve açlık çeken insanları doyurmak için bir bahçe tasarlamalarını ve bahçeye meyve-sebze ekmelerini içerecek bir ödev vermiştir. Bu ödevi yaparken önce sorunun ne olduğunu düşünmelerini, planlama yapmalarını, zamanlama çizelgelerini ve ölçütlerini oluşturmalarını istemiş, süreç içinde kendisinin öğrencilere rehberlik edeceğini ve son aşamada değerlendirme yapıp sonuçlandırma aşamasına geçileceğini belirtmiştir. Yukarıda verilen örnek aşağıdaki yapılandırmacı yaklaşıma dayalı öğrenme uygulamalarından hangisine örnektir?

İşbirliğine dayalı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

Örnekolaya dayalı öğrenme

Çoklu zekâ kuramına dayalı öğrenme

Açıklama:

Proje tabanlı öğrenme genellikle sorun içeren bir senaryo ile oluşturulmaktadır. Öğrenci gerçek sorunların çözümüne yönelik olarak eleştirel düşünme, sorun çözme, bilgiye erişim, sorgulama gibi etkinlikler yapar (Yurtluk, 2005). Kimi araştırmacılar proje tabanlı öğrenmeyi basamaklandırarak açıklamışlardır. Bunlardan Anonymous (2003) proje tabanlı öğrenme sürecini altı aşamada toplamıştır. Bunlar sırasıyla şu biçimde açıklanabilir: Soru-Sorun aşaması: Bu aşamaya, gerçek yaşamla ilgili bir konu seçilerek çalışmaya, önemli ve dikkat çekici bir soruyla başlanmalı ve bunun öğrenciler için anlamlı olduğuna emin olunmalıdır. Planlama aşaması: Bu basamakta, öğrencilerin soruyu yanıtlarken hangi hedeflere ulaşacağı önceden belirlenmelidir. Bu noktada öğrencilerin konuyu belirleme, planlama ve projeyi yapılandırma sürecine katılımları sağlanmalıdır. Süreçte ayrıca beyin fırtınası etkinliklerinden yararlanılabilir. Programlama aşaması: Bu aşamada ise, öğretmen ve öğrenciler proje ile ilgili zaman çizelgesi yapmalı ve ölçütler belirlemelidir. Projenin öğrencilerin özelliklerine uygun olmasına dikkat edilmelidir. Yönlendirme aşaması: Bu basamakta öğretmen, proje sürecini kolaylaştırmalı, sürece rehberlik etmelidir. Değerlendirme aşaması: Bu aşamada ise değerlendirme özgün olarak kullanılan araçlar ile çeşitlendirilmeli bireylerin kendilerini değerlendirmelerine olanak sağlanmalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Gonca öğretmen, fen bilimleri dersinde önceki akşam elektrik kesintisiyle ilgili yaşadığı bir sorunu öğrencileriyle paylaşmış; dersin konusunu seçilen örnek olay etrafında düzenlemiştir. Bu sorunu öğrencilerin dünyası ile ilişkilendirdikten sonra öğrencilerden bu sorunu nasıl çözeceklerini düşünmelerini ve tartışmalarını istemiştir. Daha sonra sınıfı küçük gruplara ayırmış ve sorunun çözümü için birlikte çalışmalarını söylemiş, sonunda buldukları çözümü sınıfta bir ürün veya performans olarak sunmalarını istemiştir. Gonca öğretmen aşağıdaki yapılandırmacı yaklaşıma dayalı öğrenme uygulamalarından hangisini kullanmıştır?

Probleme dayalı öğrenme

Sosyal bilişsel öğrenme

Beyin temelli öğrenme

Örnekolaya dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

Açıklama:

Örnekolaya dayalı öğrenme gerçek yaşamda karşılaşılan sorunlar için, öğretim sürecinde çözüm yolları üretilerek öğrenmenin sağlanmasıdır. Örnekolaya dayalı öğrenme beş aşamada gerçekleştirilir. Önce derse örnek olay ile başlanır ve dersin konusunu seçilen örnek olay etrafında düzenler. Bu aşamada dersin amacına uygun bir örnek olay seçilmelidir. Seçilen örnek olay öğrencilerin dünyası ile ilişkilendirildikten sonra öğrencilere kendi öğrenmelerini yönlendirmeleri için sorumluluk verilir. Örnek olayın çözümü öğrenciler tarafından gerçekleştirilir. Bu noktada öğrenciler, örnek olaya ilişkin ellerindeki veriler etrafında tartışırlar. Sonra sınıfta küçük gruplar oluşturulur ve öğrenciler örnek olayın çözüme kavuşturulması için birlikte çalışırlar. En sonunda öğrenciler öğrendiklerini bir ürün ya da performans biçiminde sunarlar. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 121

"Kişinin gelişimi sonu olmayan bir silindire benzer. Bu silindir üzerinde kişinin problem çözme becerileri geliştikçe yukarı doğru bir ilerleme görülmektedir. Bu gelişim alanının en altında yardım almada çözülen problemler en üstünde ise yardım alınsa da çözülemeyecek problem yer alır. Bunların arasında ise bireyin çözebileceği problem yer alır." şeklinde açıklanan yakınsal gelişim alanı hangi bilim insanı tarafından açıklanmıştır?

Piaget

Vygotsky

Vico

Dewey

Bruner

Açıklama:

Yakınsal gelişim alanı: Vygotsky’ye göre, kişinin gelişimi sonu olmayan bir silindire benzer. Bu silindir üzerinde kişinin problem çözme becerileri geliştikçe yukarı doğru bir ilerleme görülmektedir. Bu gelişim alanının en altında yardım almadan çözülen problemler en üstünde ise yardım alınsa da çözülemeyecek problem yer alır. Bunların arasında ise bireyin çözebileceği problem yer alır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 122

Öğretmen, öğrencinin öğrenme sürecinde kolaylaştırıcı görevindedir. Öğrenme ve gelişim, sosyal bir etkinliktir. Öğrencilerin birbirleriyle çalışmaları ve etkileşimleri sağlanmalıdır. Yukarıdaki belirtilen görüşler hangi görüşe ilişkindir?

Proje Tabanlı Öğrenme

Bilişsel Yapılandırmacılık

Sosyal yapılandırmacılık

Radikal Yapılandırmacılık

İşbirliğine Dayalı Öğrenme

Açıklama:

Vygotsky’in kuramına dayanarak sosyal yapılandırmacılığın savunduğu temel görüşler şu biçimde sıralanabilir :
• Öğrenme ve gelişim, sosyal bir etkinliktir.
• Öğretmen, öğrencinin öğrenme sürecinde kolaylaştırıcı görevindedir.
• Öğrencilerin birbirleriyle çalışmaları ve etkileşimleri sağlanmalıdır. Öğrenciler, edindikleri yeni bilgileri arkadaşları ve öğretmenleriyle paylaşarak tartışarak benimserler.

Doğru Cevap: C

Soru 123

Her birey edindiği bilgileri kendi deneyim ve düşünceleri doğrultusunda yapılandırır. Bilginin referansı, dış dünya değil bireyin yaşantılarıdır. Bireyin kendi gerçeği dış dünyadaki gerçeğe benzemeyebilir. Yukarıda belirtilen görüşler hangisine ilişkindir?

Örnekolaya Dayalı Öğrenme

Probleme Dayalı Öğrenme

Bilişsel Yapılandırmacılık

Sosyal Yapılandırmacılık

Radikal Yapılandırmacılık

Açıklama:

Radikal yapılandırmacılığa göre, bilgi bireyin zihninde bizzat kendisi tarafından oluşturulur. Bu yaklaşım uyarınca, her birey edindiği bilgileri kendi deneyim ve düşünceleri doğrultusunda yapılandırır. Radikal yapılandırmacı yaklaşım, bilginin keşfedilmediğine, bireyler tarafından oluşturulduğuna inanır. Dolayısıyla bilginin referansı, dış dünya değil bireyin yaşantılarıdır. Bireyin kendi gerçeği dış dünyadaki gerçeğe benzemeyebilir. Buna göre bilgi bilenin kendi bilgisidir ve öğrenme bireysel çabanın ürünüdür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi işbirliğine dayalı öğrenmenin beş temel öğesinden biri değildir?

Olumlu Bağlılık

Yüzyüze Etkileşim

Bireysel Sorumluluk

Sosyal Beceriler

Olası çözümlerin oluşturulması

Açıklama:

Johnson ve Johnson, işbirliğine dayalı öğrenmenin beş temel öğesini şöyle sıralamıştır:
1. Olumlu Bağlılık
2 Yüzyüze Etkileşim
3 Bireysel Sorumluluk
4. Sosyal Beceriler
5. Küme Sürecinin Değerlendirilmesi
E şıkkındaki "Olası çözümlerin oluşturulması" ise probleme dayalı öğrenme sürecindeki aşamalardan biridir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 125

Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği

Takım - Oyun -Turnuva Tekniği

Karşılıklı Sorgulama Tekniği

Ayrılıp Birleştirme (Jigsaw) Tekniği

Grup Araştırması Tekniği

Açıklama:

Ayrılıp Birleştirme (Jigsaw) Tekniği: Bu teknikte de takımlar 2 - 6 kişiden oluşmaktadır. Takımların karma olmasına ve birbirleri ile yakın özellikleri taşımasına dikkat edilmelidir. Öncelikle, ısınma etkinlikleri kapsamında, gruba ad verme, grubun sloganını belirleme ve düşün-tartış-yaz-paylaş çalışmalarına yer verilir. Daha sonra takımda konu ve görev dağılımı gerçekleştirilir. Konu alt bölümlere ayrılır ve öğrencilere bu alt konular verilir. Takım içerisinde görevler lider, kaynak sağlayıcı, denetçi, özetleyici, araştırmacı, kayıtçı, destekleyici, gözlemci-sorun giderici olarak belirlenir. Her oturumda bu görevlerin değişmesi önem taşır. Bu etkinliğin devamında aynı alt bölümden sorumlu olan, farklı takımlardaki öğrencilerin birleşerek etkileşim grupları oluştururlar. Elde ettikleri
kazanımları birbirlerine özetlerler. Daha sonra öğrenciler yeniden gruplarına dönerler. Etkileşim gruplarında elde ettikleri kazanımları diğer arkadaşlarına aktararak, tartışırlar. Son olarak, takım içerisindeki etkinlikler öğrenciler tarafından değerlendirilir. Öğrenciler bireysel değerlendirme yaparlar. Elde edilen puanlar takımın puanına yazılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 126

Öğretilmek istenen içerik üzerinde öğrenmenin derinliğini, gerçeklerin öğrenilmesinden çok kavram ve ilkelerin
kavranmasını, birbirinden ayrı beceriler kazandırmak yerine karmaşık problem çözme becerilerinin kazandırılmasını vurgulayan bir anlayışı içeren yapılandırmacılığa dayalı öğrenme uygulaması hangisidir?

İşbirliğine dayalı öğrenme

Probleme dayalı öğrenme

Proje tabanlı öğrenme

Örnekolaya dayalı öğrenme

Sorgulamaya dayalı öğrenme

Açıklama:

Proje tabanlı öğrenme, öğretilmek istenen içerik üzerinde öğrenmenin derinliğini, gerçeklerin öğrenilmesinden çok kavram ve ilkelerin kavranmasını, birbirinden ayrı beceriler kazandırmak yerine karmaşık problem çözme becerilerinin kazandırılmasını vurgulayan bir anlayışı içermektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 127

Bireyin belli bir bilgiyi kullanarak bir problemi çözmesi ile kendisini o problemin çözümüne ulaştıran stratejinin ne olduğunu fark etmesi iki ayrı şeydir. Dolayısıyla öğrencilerin sahip oldukları bilginin farkında olmalarını sağlayacak etkinlikler, onların geriye dönüp ne yaptıklarını gözden geçirmelerine olanak verecek etkinliklerdir. Yukarıda bahsedilen durum yapılandırmacı öğretim yaklaşımın hangi öğesini açıklamaktadır?

Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi

Bilginin farkında olunması

Bilginin anlaşılması

Bilginin uygulanması

Yeni bilginin kazanılması

Açıklama:

Bilginin farkında olunması: Bireyin belli bir bilgiyi kullanarak bir problemi çözmesi ile kendisini o problemin çözümüne ulaştıran stratejinin ne olduğunu fark etmesi iki ayrı şeydir. Dolayısıyla öğrencilerin sahip oldukları bilginin farkında olmalarını sağlayacak etkinlikler, onların geriye dönüp ne yaptıklarını gözden geçirmelerine olanak verecek etkinliklerdir. Örneğin, proje, örnekolay, rol oynama gibi etkinlikler bu farkındalığın sağlanmasına yardımcı olur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 128

"Öğrenme, bireylerin öğrendiği şeyleri çeşitli semboller, imgeler, grafikler ve modeller yoluyla içselleştirmesidir." şeklinde açıklanan ilke, Yapılandırmacı kuram ilkelerinden hangisini ifade etmektedir?

Öğrenme özneldir.

Öğrenme sosyaldir.

Öğrenme duygusaldır.

Öğrenme gelişimseldir.

Öğrenme süreklidir.

Açıklama:

Öğrenme özneldir. Öğrenme, bireylerin öğrendiği şeyleri çeşitli semboller, imgeler, grafikler ve modeller yoluyla içselleştirmesidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 129

Bu teknikte, öğrenciler 5 - 6 kişiden oluşan gruplara ayrılırlar. Tüm gruplar aynı üniteyi öğrenirler. Gruplardaki üyeler ünitenin belli bir bölümünü öğrenmek üzere seçerler. Her üye kendi konusu ile ilgili hazırlığını tamamladıktan sonra farklı gruplarda aynı konuyu alan öğrenciler ile bir araya gelirler. Uzmanlık grubu olarak adlandırılan bu öğrenciler kendi aralarında konuyu tartışarak, derinlemesine öğrendikten sonra kendi
gruplarına dönerler. Öğrenciler, konularını grup arkadaşlarına öğretmeye çalışırlar. Bu biçimde tüm ünite tamamlandıktan sonra, izleme testi ile değerlendirme gerçekleştirilir.
Yukarıda açıklanan işbirliğine dayalı öğrenme tekniği hangisidir?

Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği

Ayrılıp Birleştirme (Jigsaw) Tekniği

Grup Araştırması Tekniği

Takım - Oyun - Turnuva Tekniği

Birleştirme

Açıklama:

Birleştirme: Bu teknikte, öğrenciler 5 - 6 kişiden oluşan gruplara ayrılırlar. Tüm gruplar aynı üniteyi öğrenirler. Gruplardaki üyeler ünitenin belli bir bölümünü öğrenmek üzere seçerler. Her üye kendi konusu ile ilgili hazırlığını tamamladıktan sonra farklı gruplarda aynı konuyu alan öğrenciler ile bir araya gelirler. Uzmanlık grubu olarak adlandırılan bu öğrenciler kendi aralarında konuyu tartışarak, derinlemesine öğrendikten sonra kendi gruplarına dönerler. Öğrenciler, konularını grup arkadaşlarına öğretmeye çalışırlar. Bu biçimde tüm ünite tamamlandıktan sonra, izleme testi ile değerlendirme gerçekleştirilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 130

"Öğrenme bireylerin bakış açılarını paylaşma, bilgi alışverişinde bulunma ve işbirliği içinde başkalarıyla olan etkileşimleri sayesinde gelişir." şeklinde açıklanan ilke, Yapılandırmacı kuram ilkelerinden hangisini ifade etmektedir?

Öğrenme özneldir.

Öğrenme duygusaldır.

Öğrenme süreklidir.

Öğrenme sosyaldir.

Öğrenme gelişimseldir.

Açıklama:

Öğrenme sosyaldir. Öğrenme bireylerin bakış açılarını paylaşma, bilgi alışverişinde bulunma ve işbirliği içinde başkalarıyla olan etkileşimleri sayesinde gelişir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Ünite 7

Soru 1

Davranışa enerji verip bireyi bir amaç için harekete geçiren güce ne ad verilir?

Güdü

Dürtü

İçgüdü

İstek

Motivasyon

Açıklama:

Motivasyon, davranışa enerji verip bireyi bir amaç için harekete geçiren güçtür.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Bireyi bilinçli bir davranışa iten güce ne ad verilir?

Güdü

İlgi

İçgüdü

İstek

Gereksinim

Açıklama:

Motive kelimesinin Türkçe karşılığı güdü, motivasyonun kelimesinin ise güdülenmedir. Güdü, bireyi bilinçli bir davranışa iten güç olarak tanımlanabilir. Güdüler doğrudan gözlenememekle birlikte, davranıştan çıkarılabilir. Bireyi harekete geçiren güdü gizlidir. Çünkü güdüyü değil, sadece kişinin yaptıklarını görür ve bazen de bunun bir amaçla nasıl bağlantılı olduğunu anlamaya çalışırız. Güdülenmiş birey bir etkinliği, güdülenmemiş bir bireye oranla daha istekli ve etkili biçimde gerçekleştirir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Giderildiğinde insanın yaşamını veya varlığını sürdürmesini sağlayan; giderilmediğinde ise onu yok olma tehlikesi içine iten olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Motivasyon

Gereksinim

İstek

Güdü

Dürtü

Açıklama:

Gereksinim ise bireyin içinde fizyolojik, biyolojik ya da sonradan edinilmiş herhangi bir eksiklik ya da yetmezlik olarak tanımlanabilir. Giderildiğinde insanın yaşamını veya varlığını sürdürmesini sağlayan; giderilmediğinde ise onu yok olma tehlikesi içine iten olgu olarak da düşünmek mümkündür. İnsanlar, belirli amaçlar çerçevesinde çeşitli eylemler sergilerken, çoğunlukla gereksinimlerinden hareket ederler.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Murray’nin geliştirdiği ihtiyaçlar listesindeki fizyolojik ihtiyaçlardan biridir?

Takdir edilme

Saygı duyulma

Aşık olma

Açlık

Emniyette hissetme

Açıklama:

Maslow’ un “İhtiyaçlar Hiyerarşisi” teorisinin temelini Murray’nin geliştirdiği ihtiyaçlar listesinin oluşturduğunu belirtmek gerekir. Belirli bir ihtiyaç açığa çıkıp, bireyin davranışına neden olması için bu hiyerarşideki daha temel ihtiyaçların öncelikle karşılanması gerekmektedir. En temel ihtiyaçlar açlık, susuzluk, cinsellik ve uyku gibi insanın hayatta kalıp-kalmamasına neden olabilecek fizyolojik ihtiyaçlardır. Bir sonraki basamaktaki ihtiyacın ortaya çıkması için bir kişinin bu fizyolojik gereksinimleri karşılaması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Maslow’ un “İhtiyaçlar Hiyerarşisi” teorisini model olarak piramit şeklinde düşünürsek piramitte yer almaz?

Kendini Gerçekleştirme

Güvenlik

Başarma

Saygınlık

Fizyolojik

Açıklama:

Maslow’un modeli bir piramit seklinde düşünülebilir. Bu piramitleri basamak olarak sıralarsak;

Kendini Gerçekleştirme
Saygınlık
Ait Olma
Güvenlik
Fizyolojik olarak belirtmek gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Motivasyonu varlık, ilişki ve gelişme ihtiyaçları çerçevesinde açıklamaya çalışan teori aşağıdakilerden hangisidir?

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

ERG Teorisi

İki Faktör Teorisi

Beklenti Teorisi

Başarma İhtiyacı Teorisi

Açıklama:

Maslow’un teorisine dayanılarak Clayton Alderfer tarafından yapılan araştırmalar sonucunda ihtiyaçların üç büyük kümede toplanma eğilimi gösterdiği anlaşılmıştır. Elde edilen bu araştırma sonuçlara dayanılarak benzer bir teori olan ERG Teorisi geliştirilmiştir. Alderfer’in işaret ettiği insan ihtiyaçları varlık ihtiyaçları, ilişki ihtiyaçları ve gelişme ihtiyaçları kümelerinde toplanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Drafke ve Kossen’e göre motive edici faktörler arasındadır?

Ücret

Üstlerle İlişkiler

Teknik Gözetim

Sorumluluk

Çalışma Koşulları

Açıklama:

Draie ve Kossen’e göre motive edici faktörler, çalışana sorumluluk, işi ilerletme, kendini geliştirme, başarı ve tanınma imkanları gibi faktörleri kapsarken, hijyen faktörleri ise işi kabul edilebilir olması için iş ortamında bulunması gereken faktörleri kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi TAT testine göre insanların başarılarını etkileyen ihtiyaçlardan biridir?

Başarma

Tanınma

İlerleme

İşin Doğası

Sorumluluk

Açıklama:

“Tematik Algılama Testi (TAT)” ile gerçekleştirilmiş olup, çalışmalardan elde edilen bulgulara göre insanların başarılarını etkileyen dört çeşit ihtiyaç söyle sıralanmıştır:

Başarma ihtiyacı
İlişki Kurma (Kabul Görme) ihtiyacı
Güç Elde Etme ihtiyacı
Uzmanlık ihtiyacıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi motivasyonun öğrenmede bireye sağladığı yararlardan biridir?

Bireylerin gelişimlerini durağanlaştırmasını sağlama

Bireylerin ilgi düzeyini azaltma

Bireylerin dikkatini arttırma

Bireysel hedeflere ulaşmada zorluk yaşatması

Bireylerin daha çok çalışarak ödüllere ulaşmasını sağlama

Açıklama:

Motivasyonun öğrenmede bireye sağladığı yararları ise söyle sıralamak mümkündür. Motivasyon:

Bireysel enerjiyi artırarak, etkinliklerdeki bireysel ilgi düzeyini yükseltir,
Bireysel hedeflere yönelik olduğundan, onlara ulaşma etkinliklerini yönetir,
Bireylerin etkinliklerinde sorumluluk alıp, karşılaştıkları güçlükleri yenerek, kararlılıkla gelişimlerini sürdürmelerini sağlar ve
Bireylerin kişisel öğrenme strateji ve süreçlerini etkileyerek, çalışma ve uygulamalara yönelik gösterdikleri dikkati artırır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi fizyolojik ihtiyaçlarda rahat olmayı etkileyen faktörlerden biridir?

Sınıfın temiz olması

Sınıfın aşırı sıcak olması

Öğrenci sayısının çokluğu

Çalışma alanının dar olması

Sınıfın aydınlatmasının yetersiz olması

Açıklama:

Rahat olma da fiziksel olarak göz önünde bulundurulması gereken diğer bir önemli ihtiyaçtır. Sınıfın temizliği, sıcaklığı, aydınlanması, öğrenci sayısı, sıraların ve çalışma alanının durumu vb. değişkenler, rahat olmayı belirleyen belli baslı sınıf içi faktörlerdendir. Bunların hepsi öğrencinin bir amacı veya isi yerine getirmesini az veya ileri düzeyde etkiler. Rahat olmayan insan, doğası gereği rahatlamak ister. Bu karşılanmadığı zamansa rahatlama çabası, sınıf ortamında olumsuz davranışlara dönüştürecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi motivasyonun gerçekleştiği beş döngüden biri olup, sürecin üçüncü aşamasında gerçekleşir?

Davranış

Gereksinim

Doyum

Amaç

Uyaran

Açıklama:

Motivasyon beş aşamada gerçekleşen bir eylem olup, her birinin diğeri üzerinde etkisi vardır. Her biri_ bir döngünün bir aşaması olarak düşünülebilir. İlki kişiden kaynaklanan gereksinim veya başka bir deyişle uyaran, ikincisi güdü, üçüncüsü davranış, dördüncüsü amaç ve beşincisi ise doyumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi ikincil güdülerden birisidir?

Cinsellik

Dinlenmek

Açlık

Merak

Hareket etmek

Açıklama:

İkincil güdüler, tüm canlı türlerinde, birincil güdülere kıyasla dış uyarıcılara daha fazla bağlıdırlar ve çevre hakkında bilgi edinmeyle bağlantılıdır. Etkinlik, merak, araştırma, kurcalama ve temas etme gibi güdüler çerçevesinde yer alan ikincil güdüler, bizi çevremizi araştırmaya ve çoğu kez de değiştirmeye sevk eder.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisinin içsel motivasyondan kaynaklanan bir davranış olma olasılığı daha düşüktür?

Fotoğraf çekmek,

Suya dalmak

Bulmaca çözmek

Pul koleksiyonu yapmak

Ders çalışmak

Açıklama:

İçsel motivasyonda, eyleme yönelik inanış ya da beklentilerimizin bir kısmını karşılayıp doyum sağladığımız için, eylemin bizzat kendisi ödüllendirici bir özellik taşımaktadır.
Bu sayede belli bazı davranışlar ya da eylemler gerçekleştiririz. Örneğin fotoğraf çekmek, suya dalmak, bulmaca çözmek, pul koleksiyonu yapmak gibi. Bu eylemleri çoğu zaman kendimiz istediğimiz için yerine getirir, bunları yapmaktan memnuniyet duyarız.

Doğru Cevap: E

Soru 14

İhtiyaçları hiyerarşisi teorisini geliştiren aşağıdakilerden hangisidir?

Frederick Herzberg

David McClelland

Abraham Maslow

Clayton Alderfer

Victor Vroom

Açıklama:

Kapsam teorileri, bireyin belirli yönlerde ve şiddette davranmasına neden olan faktörlerin neler olduğunu açıklamaya çalışan teorilerdir. Kapsam teorilerinden en çok bilinenleri
Abraham Maslow tarafından geliştirilen İhtiyaçları Hiyerarsisi Teorisi; Clayton Alderfer tarafından geliştirilen ERG Teorisi; Frederick Herzberg tarafından geliştirilen İki Faktör
Teorisi; David McClelland tarafından geliştirilen Başarma İhtiyacı Teorisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

İnsan ihtiyaçlarını varlık ihtiyaçları, gelişme ihtiyaçları ve ilgi ihtiyaçları olmak üzere üç küme altında inceleyen motivasyon kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Erg Teorisi

Başarma İhtiyacı Teorisi

Beklenti Teorisi

İki Faktör Teorisi

İhtiyaçları Hiyerarşisi Teorisi

Açıklama:

Maslow’un teorisine dayanılarak Clayton Alderfer (1972) tarafından yapılan araştırmalar sonucunda ihtiyaçların üç büyük kümede toplanma eğilimi gösterdiği anlaşılmıştır. Elde edilen bu araştırma sonuçlara dayanılarak benzer bir teori olan ERG Teorisi geliştirilmiştir. Alderfer’in işaret ettiği insan ihtiyaçları varlık ihtiyaçları, ilişki ihtiyaçları ve gelişme ihtiyaçları kümelerinde toplanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Mc Clelland ve arkadaşları tarafından Harward Üniversitesi’nde yapılan araştırmalara göre insanların başarılarını etkileyen 4 ihtiyaç olduğu ileri sürülmüştür. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Başarma ihtiyacı

İlişki Kurma (Kabul Görme) ihtiyacı

Ait olma ihtiyacı

Güç Elde Etme ihtiyacı

Uzmanlık ihtiyacı

Açıklama:

McClelland ve arkadaşları 1950’li yıllarda, Maslow’un sözünü ettiği üst düzey ihtiyaçlara benzeyen faktörlerden hareketle gerçekleştirdikleri çalışmalarda, kişinin psikososyal yapısına ait özellikleri ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Bu araştırmalar, “Tematik Algılama
Testi (TAT)” ile gerçekleştirilmiş olup, çalışmalardan elde edilen bulgulara göre insanların başarılarını etkileyen dört çeşit ihtiyaç şöyle sıralanmıştır: Başarma ihtiyacı, İlişki Kurma (Kabul Görme) ihtiyacı, Güç Elde Etme ihtiyacı, Uzmanlık ihtiyacı.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi bireyin davranışlarını motivasyon öncesi, birbiriyle ilişkili ve çevresel faktörler üzerinden açıklamaya çalışan kuramlardan biri değildir?

Davranış Şartlandırma Teorisi

Eşitlik Teorisi

Amaç Teorisi

İki Faktör Teorisi

Beklenti Teorisi

Açıklama:

Süreç teorileri bireyin davranışlarını motivasyon öncesi birbiri ile ilişkili bilişsel ve çevresel faktörler üzerinden açıklamaya çalışırlar. Süreç teorileri kapsamında öne çıkan teoriler Davranıs Şartlandırma Teorisi, Beklenti Teorisi, Eşitlik Teorisi ile Amaç Teorisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi, dürtü, gereksinim, tutum gibi bireylerin “içsel” durumlarını anlatan kavramları davranışın nedeni olarak kabul etmemiştir?

Alderfer

Maslow

McClelland,

Pavlov

Skinner

Açıklama:

Davranış Şartlandırma: Harvard Üniversitesi psikoloji profesörlerinden tam bir davranışçı olan Skinner (1953) dürtü, gereksinim, tutum gibi bireylerin “içsel” durumlarını anlatan kavramları davranışın nedeni olarak kabul etmemektedir. Çünkü bunlar gözlemlenemeyen durumlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağılardan hangisi Adams’a göre eşitsizliği azaltarak eşitlik durumuna çevirecek olan yöntemlerden biri değildir?

Diğerlerini etkileme:

Okulu terk etme

Düşünceleri değiştirme

Girdileri değiştirme

Çıktıları değiştirme

Açıklama:

Adams, eşitsizliğe verilen tepkilerin kişiden kişiye değişmesine karşılık, eşitsizliği azaltmak diğer bir ifadeyle algılanan eşitsizliği, algılanan eşitlik durumuna çevirmek için genel olarak davranışsal ya da psikolojik yönelimli altı yöntem tanımlamıştır Bunları da Girdileri değiştirme, Çıktıları değiştirme, Diğerlerini etkileme, Karşılaştırma amaçlarını ya da karşılaştırmanın dayandığı temel etmenleri değiştirme, Girdi ve çıktı tanımlarını akılcı biçimde değiştirme ve Okulu terk etme şeklinde sıralamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Genel olarak bireyin bir işi başarmaya yönelik davranış şeklini önceden seçmiş olduğu zihinsel duruma ne denir?

Motivasyon

Tutum

Karar

Planlama

Niyet

Açıklama:

Tutum, genel olarak bir kişinin bir isi başarmaya yönelik davranış şeklini önceden seçtiği zihinsel durumdur. Sınıf ortamında tutum ise öğrencinin konuya, öğretmene, öğrenme ortamına ve kendisine bakış biçimi olarak görülebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I-Gereksinim (Uyaran)
II-Amaç
III-Davranış
IV-Güdü
V-Doyum
Yukarıda karışık bir şekilde verilmiş maddeler Motivasyon Döngüsünün aşamalarıdır. Döngünün doğru sıralama ile gerçekleşmesi için hangi iki maddenin yer değiştirmesi gerekmektedir?

I ve II

III ve V

II ve IV

I ve IV

II ve III

Açıklama:

Motivasyon bir gereksinim veya daha genel bir ifadeyle uyaran çerçevesinde ortaya çıkan güdü ile başlar. Bu aşamada davranışı gerçekleştirme çabası söz konusudur. Güdü davranışa, davranış başarılı ise belli bir amaca öncülük eder; amaç elde edildiğinde güdü, hiç değilse geçici olarak giderilir ve durum belli bir rahatlamaya yani doyuma neden olur.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Güdüler ve Dürtüler ile ilgili aşağıda verilen seçeneklerden hangisi yanlıştır?

Birincil güdüler, dürtü kaynaklı fizyolojik temelli olup, öğrenilmemiş güdülerdir.

Cinsellik gibi fizyolojik dürtüler olgunlaşmaya bağlı ortaya çıkar.

İkincil güdülerin açığa çıkması için, başka insanların varlığına da ihtiyaç duyulur.

Birincil güdüler insanlar ve hayvanlar için ortak; ikincil güdüler sadece insana özgüdür.

Sosyal (ikincil) güdüler değişikliğe uğramamak üzere doğuştan getirilen güdülerdir.

Açıklama:

Birincil güdüler, dürtü kaynaklı fizyolojik temelli öğrenilmemiş güdülerdir; insanlar da dahil olmak üzere her hayvan türü için ortaktır. Çoğu doğuştan gelen fakat cinsellikte olduğu gibi bazıları olgunlaşmayla da ortaya çıkan birincil güdüler, genellikle fizyolojik dürtüler olarak adlandırılırlar. İkincil güdülerin açığa çıkması için, başka insanların varlığına da ihtiyaç duyulur. İnsan sosyal bir varlıktır. Bireyin başka insanlarla yaşama zorunluluğu ve onlarla karşılıklı ilişkiye girmesi gereği, sosyal güdüleri ortaya çıkarmıştır. Görüldüğü gibi, insanı diğer canlılardan ayıran önemli bir özellik de ikincil güdülerdir. Doğduğumuzda bütün güdülerimizin eksiksiz olduğunu söylemek mümkün değildir. Yaptıklarımız hayatımızın ilk yıllarında içgüdü, dürtü ve zamanla bilişsel etkilerin yanı sıra sosyal etkilerle de motive edilir. İşte bu sebepten sosyal güdüler olarak da adlandırılan ikincil güdüler, herhangi bir şekilde diğer insanlarla ilişkili olan öğrenilmiş veya öğrenilmemiş güdüler olup, öğrenme yoluyla değişikliğe uğrayabilirler.

Doğru Cevap: E

Soru 23

İçsel motivasyonun dışsal motivasyona göre üstün yönleri düşünüldüğünde, hangi seçenek dışarıda kalır?

İçsel motivasyonda eylemin bizzat kendisi ödüllendirici özellik taşımaktadır.

İçsel motivasyonun kaynakları; ilgi, merak, öğrenme ihtiyacı ve gelişme duygusudur.

İçsel motivasyon sahibi bireyler yaptıkları işi gönüllü olarak yaparlar.

Bireyin kendine haz veren bir davranışını ödüllendirmek, onun iç motivasyonunu arttırır.

İç motivasyon sahibi bireyler inanış, beklenti ve hedefler doğrultusunda çalışırlar.

Açıklama:

İçsel motivasyonda, eyleme yönelik inanış ya da beklentilerimizin bir kısmını karşılayıp doyum sağladığımız için, eylemin bizzat kendisi ödüllendirici bir özellik taşımaktadır. Fotoğraf çekmek, suya dalmak, bulmaca çözmek, pul koleksiyonu yapmak gibi eylemleri çoğu zaman kendimiz istediğimiz için yerine getirir, bunları yapmaktan memnuniyet duyarız. İçsel motivasyonun kaynağını bireyin ilgileri, merak etmesi sonucu açığa çıkan öğrenme ihtiyacı, belli bir alanda yeterlik ve gelişme duygusu kazanma oluşturabilir. İçsel motivasyon insanların gönüllü olmasını, ilgilerine ve hobilerine saatler ayırmasını ya da kişisel projeler üzerinde saatlerce hatta kimi zaman günlerce çalışmasını açıklar. Çünkü bu eylemler kişisel olarak kimi zaman ödüllendirici ve tatmin edici olmakla birlikte kimi zaman ise zorlayıcıdırlar. Bireyin kendine haz veren bir davranışına ayrıca bir dış ödül verilince, o davranışın kendisinden zevk almak zamanla yeterli gelmeyip, dış kaynaklı ödül, iç kaynaklı ödülün değerini ortadan kaldırabilmekte olduğu unutulmamalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Günlük yevmiye ile çalışan bir inşaat işçisi, yetersiz ve dengesiz beslenmekte, barınma ve güvenlik ihtiyacını yine çalıştığı inşaatın derme çatma kulübesinde kalarak karşılamaktadır. Bu şartlar altında bile aylık gelirinin 10 katı olan lüks cep telefonu kullanan inşaat işçisinin durumu, Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisindeki hangi önermesini doğrulamaktadır?

Üst düzeydeki bir ihtiyacın açığa çıkması için, alt düzeydeki bütün ihtiyaçların doyurulması gerekliliği söz konusu değildir.

Açlık, susuzluk ve uyku gibi fizyolojik ihtiyaçlarını gidermemiş birey için diğer ihtiyaçların bir önemi yoktur.

Birey bir ihtiyacını giderdikten sonra, yeni (farklı) bir ihtiyacı ortaya çıkar.

Çevre tarafından kabul görme gibi sosyal ihtiyaçlar ve saygınlık, ait olma basamağından daha önemlidir.

Bireyin içinde büyüdüğü aile ortamı ve yetiştiği kültürün değerleri, hangi düzeydeki ihtiyaçların daha belirgin ve baskın bir rol oynayacağını saptar.

Açıklama:

En temel ihtiyaçlar açlık, susuzluk, cinsellik ve uyku gibi insanın hayatta kalıp kalmamasına neden olabilecek fizyolojik ihtiyaçlardır. Bir sonraki basamaktaki ihtiyacın ortaya çıkması için bir kişinin bu fizyolojik gereksinimleri karşılaması gerekir. Güvenlik ihtiyaçları hiyerarşide bir sonraki basamaktır. Maslow insanların güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak için emniyetli bir çevre oluşturmada oldukça aktif ve etkin eylemler sergileyeceklerini ifade etmektedir. Fizyolojik ve güvenlik ihtiyaçları “alt düzey ihtiyaçları” oluşturmaktadır. Ancak unutulmamalıdır ki, üst düzeydeki bir ihtiyacın açığa çıkması için alt düzeydeki bütün ihtiyaçların doyurulması gerekliliği söz konusu değildir. İhtiyacın belirli bir derecede doyurulması bireyi bir üst düzeye hazır hale getirebilir. İnsanların içinde büyüdüğü aile ortamı ile yetiştiği kültürün değerleri; hangi düzeydeki ihtiyaçların daha belirgin ve baskın bir rol oynayacağını saptar.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Clayton Alderfer, ERG Teorisi ile Maslow'un piramit teorisini 3 basamağa indirgemiş ve farklı başlıklar altında aşağı yukarı aynı ihtiyaçları açıklamaya çalışmıştır. Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi ile Alderfer'in ERG Teorisi arasındaki en belirgin fark nedir?

Varlık ihtiyaçları en alt düzeyde ihtiyaçlar olup; bireylerin hayatta kalmasını, yaşamlarını fiziksel olarak devam ettirmelerini sağlayan ihtiyaçları kapsar.

ERG Teorisine göre ihtiyaçlar belirli bir sıra izleyerek ortaya çıkmazlar.

İlişki ihtiyaçları saygı, tanınma ve ait olma gibi sosyal gereksinimleri giderecek ihtiyaçlardır.

ERG teorisinde de varlık ihtiyaçları piramit tabanının en alt kısımda bulunur.

Alferder, kendini gerçekleştirme basamağını gelişim ile açıklamaya çalışmıştır.

Açıklama:

Alferder, yaptığı araştırmalar sonucunda ihtiyaçların üç büyük kümede toplanma eğilimi gösterdiğini fark etmiştir. Varlık ihtiyaçları; yemek yeme, su içme, nefes alma, korunma ve fiziksel güvenlik gibi insanların hayatta kalmasını sağlayan ihtiyaçları kapsar. İlişki ihtiyaçları; Bu ihtiyaçlar sosyal etkileşimden kaynaklanmakta olup, diğer insanlarla ilişkileri, duygusal destek, saygı, tanınma ve ait olma gibi sosyal gereksinimleri giderecek ihtiyaçları kapsar. Gelişme ihtiyaçları; Bu ihtiyaçlar kişinin çevresiyle etkileşime girerek yenilik ve yaratıcılıklarını ortaya çıkarıp geliştirecek biçimde karşılıklı ilişkiler oluşturmasını içermektedir. Alderfer, kişinin herhangi bir zamanda bu üç basamaktan herhangi birinin etkisiyle davranışlarını sergileyebileceğini ifade etmektedir. Alderfer’e göre ihtiyaçlar, Maslowdaki gibi, belirli bir sıra izleyerek ortaya çıkmazlar. Ayrıca ilişki ihtiyaçları ne kadar giderilirse, varlık ihtiyaçları o kadar ön plana çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 26

‘Bireyi bir harekette bulunmaya ya da bir hareket yolunu diğerine tercih etmeye neden olan kuvvetlere genel olarak ‘______________________’ denir. Verilen boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Direnme

Mücadele

Hırs

Motivasyon

Dürtü

Açıklama:

Söz gelişi, sahada bir futbolcuyu mücadele etmeye iten nedenin ün sahibi olmak, daha çok kazanmak gibi nedenler olduğunu kestirebiliriz. Devamlı dış görünüşüyle uğraşan birisinin, kendisini beğendirmek isteğiyle hareket ettiği sonucunu çıkarabiliriz. Böylece bireyin davranışlarını etkileyen çeşitli faktörler ve teşvik ediciler olduğunu anlarız. İşte bu örneklerde olduğu gibi, bireyi bir harekette bulunmaya ya da bir hareket yolunu diğerine tercih etmeye neden olan kuvvetlere genel olarak motivasyon denir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Kişinin bir eylemi harekete geçirebilmesi için ihtiyaç duyduğu motivasyon kavramı hangi durumda süreklilik göstermektedir?

Beklentilerin artması durumunda

Gereksinimin karşılandığında

Yapılan eylemin çetrefilli ve uzun sürmesi durumunda

Kişi yaptığı eylemi hırsa dönüştürdüğünde

Kişi aşırıya kaçmadığı sürece

Açıklama:

Gereksinmeleri, ilgileri, korkuları ve istekleri kapsayan genel bir kavram olan motivasyon, davranışa enerji verip bireyi bir amaç için harekete geçiren güç anlamına gelmektedir. Bir başka deyişle, bireyin bir şey yapma isteği olup, yapılan eylem bireyin gereksi- nimlerini karşıladığı sürece söz konusudur

Doğru Cevap: B

Soru 28

Motivasyon kavramının doğasının en önemli iki bileşeni aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Gereksinim-Güdü

Gereksinim-Doyum

Davranış-Amaç

Amaç-Doyum

Gereksinim-Davranış

Açıklama:

Motivasyonun günlük hayatımızdaki yerine bakıp onun doğasını açıklamaya kalktığımızda, en az iki bileşene sahip olduğunu görürüz. İlk bileşen olan gereksinim (uyaran), organizmayı uyarıp faaliyete geçirirken, ikinci bileşen olarak güdü, organizmanın davranışını belirli bir amaca doğru yöneltir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Motivasyon konusunda geliştirilen Kapsam teorileri, bireyin belirli yönlerde ve şiddette davranmasına neden olan faktörlerin neler olduğunu açıklamaya çalışmaktadır. Aşağıda verilen kapsam teorilerinden hangisinin adı ve kimin tarafından ortaya atıldığı yanlış olarak verilmiştir?

Johnson Walter - Güdülenme Teorisi

Abraham Maslow - İhtiyaçları Hiyerarşisi

Frederick Herzberg - İki Faktör Teorisi

David McClelland - Başarma İhtiyaç Teorisi

Clayton Alderfer - ERG Teorisi

Açıklama:

Kapsam teorileri, bireyin belirli yönlerde ve şiddette davranmasına neden olan faktörlerin neler olduğunu açıklamaya çalışan teorilerdir. Kapsam teorilerinden en çok bilinenleri Abraham Maslow tarafından geliştirilen İhtiyaçları Hiyerarşisi Teorisi; Clayton Alderfer tarafından geliştirilen ERG Teorisi; Frederick Herzberg tarafından geliştirilen İki Faktör Teorisi; David McClelland tarafından geliştirilen Başarma İhtiyacı Teorisidir. Bu teoriler aşağıda ele alınarak irdelenmiş ve açıklanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Motivasyon denilince akla gelenlerden ilki Abraham Maslow ve onun ‘İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi’dir. Maslow’un bu teori modeli piramit şeklinde düşünüldüğünde ‘aşık olmak, sevmek, sevilmek’ eylemleri hangi ihtiyaç düzeyine ve grubuna dahil olmaktadır?

Alt düzey-Fizyolojik

Alt düzey-Güvenlik

Üst düzey-Ait olma

Üst düzey-Saygınlık

Üst düzey-Kendini gerçekleştirme

Açıklama:

Alt düzey ihtiyaçları karşılanan bir insan, onun ardından yalnızca aşık olmak, ait olmak, saygı duyulmak ve kendini gerçekleştirmek gibi üst düzey ihtiyaçları gerçekleştirmeye yönelecektir. Aşık ve ait olma gereksinimleri elde etme ve özen gösterme gerek- sinimlerini kapsayıp, bir gruba veya topluluğa ait olmaya katkı sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Abraham Maslow’un İhtiyaçları Teorisinden esinlenerek ERG teorisini ortaya koyan Clayton Alderfer’a göre insanın fiziksel gereksinimlerini devam ettirmesiyle ilgili ihtiyaçlar kümesi hangi başlık altında toplanmıştır?

Saygınlık ihtiyaçları

Ait olma ihtiyaçları

Varlık ihtiyaçları

İlişki ihtiyaçları

Gelişme ihtiyaçları

Açıklama:

Varlık ihtiyaçları: Bunlar en alt düzeyde ihtiyaçlar olup, insanların fiziksel olarak yaşamı devam ettirmeyle ilgili ihtiyaçlarıdır. Varlık ihtiyaçları yemek yeme, su içme, nefes alma, korunma ve fiziksel güvenlik gibi insanların hayatta kalmasını sağlayan ihtiyaçları kapsar.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Özsoy’a göre bir Öğretmenin derslerde göstermiş olduğu özen, tutum ve davranışlar öğrencinin öğrenmedeki motivasyonunu direk etkilemektedir. Bu bağlamda aşağıda verilen davranışlardan hangisinin öğrenci üzerinde pozitif etki göstermesi söz konusu olamaz?

Güleryüzlü

Sabırlı

Anlayışlı

Sevecen

Vurdumduymaz

Açıklama:

Öğrencilerin öğrenme ile ilgi davranışlarının çoğu iyi bir motivasyonun sonucu açığa çıktığından, öğrencinin okulu ile sınıfı benimseyip, zorluklara karşı direnç göstermesinde ve başarılı bir kişilik sergilemesinde motivasyonun çok önemli bir yeri vardır. Bu bağlam da öğretmen, eğitime verdiği önemi, eğitim etkinliklerine gösterdiği özeni, tutum ve davranışları ile yansıtırsa; güler yüzlü, sabırlı, tutarlı, sevecen, samimi ve anlayışla öğrenciye yaklaşırsa, öğrencinin derse motivasyonu giderek artacaktır

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdaki seçeneklerde motivasyonun öğrenmede sağladığı yararlardan hangisi doğru olarak verilmiştir?

Öğrenci çevresince çok sevilir

Öğrenci fazla sorumluluklarından uzaklaştırır

Öğrenci kendisini daha özgür hissettirir

Öğrenciye her şeyi yapabileceği hissiyatı verir

Öğrenciyi karşılaşılan güçlüklerle mücadele ettirir

Açıklama:

Bireylerin etkinliklerinde sorumluluk alıp, karşılaştıkları güçlükleri yenerek, kararlılıkla gelişimlerini sürdürmelerini sağlar ve Bireylerin kişisel öğrenme strateji ve süreçlerini etkileyerek, çalışma ve uygulamalara yönelik gösterdikleri dikkati artırır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Savage’a göre insanın kabul edilmek, sayılmak ve güvende olmak gibi çeşitli duygusal ihtiyaçları vardır. Bu sıraladığımız eylemler hangi ihtiyaç sınıfına girmektedir?

Maddi ihtiyaçlar

Fizyolojik ihtiyaçlar

Psikolojik ihtiyaçlar

Sosyal ihtiyaçlar

Manevi ihtiyaçlar

Açıklama:

Psikolojik ihtiyaçlar bağlamında ise, her insanın kabul edilmek, sayılmak ve güvende olmak gibi çeşitli duygusal ve psikolojik ihtiyaçları vardır. İşte bu sebeple öğrenciler, sınıfta psikolojik ve fiziksel olarak kendilerini güvende hissetmelidirler

Doğru Cevap: C

Soru 35

Öğrencileri motive etmede yararlı olduğu kanıtlanmış bazı temel ilkler bulunmaktadır. Bu bağlamda aşağıda verilen seçeneklerden hangisinde bu temel ilklerden herhangi biri yanlış verilmiştir?

Öğrencilerin ilgi alanlarından ve fikirlerinden yararlanın

Pekiştirme yöntemini kullanın

Öğrencilerinizden en iyisini bekleyin

Öğrencilerle gereğinden fazla samimi olun

Stresten uzak, olumlu bir ortam tesis edin

Açıklama:

Aslında öğrencilerle samimi diyalog kurmak öğrenci üzerinde olumlu etki yaratsa da öğrencilerle samimiyet seviyesini artırmak çeşitli sorunların önünü açacaktır. Bu yüzden ‘öğrencilerle gereğinden fazla samimi’ olun ibaresini motivasyon artıcı bir ilke olarak düşünemeyiz.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Annnelik, yuva kurma, cinsellik, kendi bölgesini koruma hangi kavramın örnekleridir?

Motivasyon

Gereksinim

Dürtü

İçgüdü

Amaç

Açıklama:

Motivasyon, davranışa enerji verip bireyi bir amaç için harekete geçiren güç anlamına gelmektedir.
Gereksinim ise bireyin içinde fizyolojik, biyolojik ya da sonradan edinilmiş herhangi bir eksiklik ya da yetmezlik olarak tanımlanabilir
Dürtü genellikle açlık, su- suzluk gibi biyolojik kökenli gereksinimlerin giderilmesi için organizmanın hazır hale gelmesidir
Denge ,“iç çevrenin değişmezliği” sözü ile ifade ettiği bu olgu “bedenin sabit bir dahili ortamı koruma eğilimi” olarark açıklanabilir.
Türe özgü davranışlara ise içgüdü denilmektedir. İçgüdü, organizmaya uygun olmayan koşullar altında belirli bir yönde davranış sergilemesi için ön yatkınlık sağlayan biyolojik güçtür.
Bu örnekte verilen kavram İçgüdüyü açıklamaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Motivasyonun 5 aşamasının sıralaması hangi şıkta doğru verilmiştir?

Gereksinim-güdü-davranış-amaç-doyum

Güdü-gereksinim-amaç-davranış-doyum

Amaç-güdü-gereksinim-doyum-davranış

Gereksinim-amaç-güdü- doyum-davranış

Güdü-davranış-gereksinim-amaç-doyum

Açıklama:

Motivasyon bir gereksinim veya daha genel bir ifadeyle uyaran çerçevesinde ortaya çıkan güdü ile başlar. Bu aşamada davranışı gerçekleştirme çabası söz konusudur. Güdü davranışa, davranış başarılı ise belli bir amaca öncülük eder; amaç elde edildiğinde güdü, hiç değilse geçici olarak giderilir ve durum belli bir rahatlamaya yani doyuma neden olur. Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 38

Bir ebeveyn, ünivesriteyi kazanması karşılığında çocuğuna araba alacağını söyler ve çocuk iyi bir bölümü kazanır. Bu örnekte çocuğun eylemi gerçekleştirmesi hangisi ile açıklanır?

Birincil güdü

Durumluk güdü

İçsel motivasyon

Sürekli güdü

Dışsal motivasyon

Açıklama:

Dışsal motivasyon, teşvik veya dışsal ödüller almamıza yardımcı olan ya da biyolojik gereksinimleri azaltan belli bazı davranış ve faaliyetlere katılmayı kapsar. Bir işin, görevin ya da etkinliğin gerçekleştirilmesi için bireye başkaları tarafından sağlanan ödüllerle oluşturulan bir motivasyon şeklidir.
İçsel motivasyon birçok davranışı, dışsal teşvikler yerine kişisel inanışlarımız, beklentilerimiz veya hedeflerimiz nedeniyle yaptığımızı göstermektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

- İnsanın gereksinimlerini bir hiyerarşi sıralaması yapmıştır.
- İnsan gereksinimlerinin karmaşıklığını vurgular.
- Motivasyonun insanın ihtiyaçlarından doğduğunu savunur.
Yukarıdaki maddeler hangi kuramcıya aittir?

Clayton Alderfer

Frederik Herzberg

Abraham Maslow

David C. McClelland

Ivan Pavlov

Açıklama:

Bu sorudaki kavramlar İhtiyaçlar Hiyerarşisini kuran Abraham Maslow'a aittir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Frederick Herzberg'in iş tatmini üzerine kurduğu motivasyon teorisinin, eleştirilen ve sınırlı olduğu düşünülen özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

1959 yılında Herzberg’in hazırlamış olduğu "İş Motivasyonu" adlı eseri oldukça ses getirmiştir.

İhtiyaçların bir önem sıralamasına bağlı olarak değil de bir araştırmadan çıkarılan bulgulara göre yapılması camiada memnuniyetsizlikle karşılanmıştır.

Araştırmanın sadece mühendisler ve muhasebeciler üzerinde yapılmış olması, teorinin genel iş gücünü temsil etmediği intibasını bırakmıştır.

Herzberg'in ihtiyaçları sınıflandırmak yerine, insanların çalışma yaşamında elde etmek istedikleri amaçlarla, kaçınmaya çalıştıkları etmenleri sınıflandırması tepki toplamıştır.

Araştırmada çalışılan deneklerin, işlerini kaybetme korkusu ile anketlere doğru cevap vermedikleri, olumsuz durumları yansıtmadıkları düşünülmüştür.

Açıklama:

İşyerindeki insanların etkin ve verimli bir biçimde çalışmalarına neden olabilecek koşullarının neler olduğunu araştıran Herzberg ve arkadaşları yaptıkları araştırma ve çalışmalar sonucunda “İki Faktör Teorisi”ni daha çok tanınan adıyla “Hijyen Teorisi” ni geliştirmişlerdir. Öncelikle Herzberg’in çalışmasında denekleri sadece mühendisler ve muhasebeciler oluşturmaktadır. Çalışma bundan dolayı genel olarak işgücünü temsil etmediğini akla getirmektedir. İkinci olarak, Herzberg’in çalışmasını odağa alan diğer araştırmacılar farklı sonuçlara ulaşmışlardır. Bazı durumlarda, hijyen faktörleri arasında yer alan ücret, işgüvenliği gibi mavi yakalı işgörenler arasında motive edici faktörler olarak bulunmuştur. Ayrıca bir personel onu güdüleyici olarak adlandırılırken bir diğeri aynı bölümde onu hijyenik faktörler olarak adlandırılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Başarma İhtiyacı Teorisine göre, aşağıda verilen örneklerden hangisi "yüksek başarı gereksinimi olan" insanların özelliklerinden biri değildir?

Başarılı insanlar orta zorlukta, gerçekleştirilme potansiyeli yüksek olan amaçlar belirler.

Başarılı insanlar meydan okumayı severler, sonuç üzerinde etkileri olmasını isterler.

Başarılı insanlar amaçladıklarını gerçekleştirmek için saldırgan fakat gerçekçi olurlar.

Ödüller ile motive olmak yerine, o işi başarmaktan dolayı motive olurlar.

Takım çalışmasına yatkın ve işbirlikçidirler.

Açıklama:

McClelland, yaptığı araştırmalarda başarılı insanların ne fazla ne de az risk alan bireyler olduklarını bulmuştur. Bu insanlar kendileri için daha ziyade orta zorlukta fakat gerçekleştirilme potansiyeli yüksek olan amaçlar belirlemektedirler. Meydan okumayı sevmekle birlikte, sonuç üzerinde etkileri olmasını isterler. Amaçladıklarını gerçekleştirmek için saldırgan, fakat gerçekçi olabilmektedirler. Buna ilaveten, belirli bir amaçla bağlantılı olan ödüllerden motive olmak yerine, onu başarmaktan motive olmaktadırlar. Başarı gereksinimi yüksek bireyler, takım durumlarında daha az etkili olabilirler ve bir takım olarak diğerleriyle çalışmak ya da onlara yetki vermek yerine kendi başlarına hedeflerini gerçekleştirmeyi deneme eğilimine sahiptirler.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Davranışa enerji verip bireyi bir amaç için harekete geçiren güç olarak yapılan tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Gereksinim

Motivasyon

İçgüdü

Amaç

Dürtü

Açıklama:

Gereksinim; bireyin içinde fizyolojik, biyolojik ya da sonradan edinilmiş herhangi bir eksiklik ya da yetmezliktir. Motivasyon, bireyin davranışına enerji vererek bir amaç için harekete geçiren güçtür. İçgüdü, türe özgü davranışların ortak adıdır. Dürtü, açlık, susuzluk gibi biyolojik kökenli gereksinimlerin giderilmesi için organizmanın hazır hale gelme durumudur. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Amaç Zeka Motive Doyum Davranış Gereksinim Hangisi/hangileri motivasyonun doğası incelendiğinde motivasyon döngüsü içinde yer alır?

I, II ve VI

II, III, IV ve V

I, II, III ve IV

II, III, IV, V ve VI

I, III, IV, V ve VI

Açıklama:

Motivasyon beş aşamada gerçekleşen bir eylemdir. Bu döngü bireyin gereksinimiyle başlar, güdü, davranış, amaç ve doyum olarak devam eder. Güdü davranışa, davranış başarılı ise amaç gerçekleşmiş olur. Amaca ulaşıldığında ise bireyde rahatlamaya, doyuma erişilmiş olur. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre ait olma ihtiyaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Kendini emniyette hissetmek

Başkaları tarafından sevilmek

Saygıdeğer bulunmak

Susuzluk hissetmek

Takdir edilmek

Açıklama:

Maslow insan davranışlarını yönlendiren en önemli etkenin ihtiyaçlar olduğunu savunmuştur. Bu ihtiyaçlar temel ihtiyaçlardan başlayarak karmaşık ihtiyaçlara doğru piramit şeklinde sıralanmaktadır. Piramidin tabanında açlık, susuzluk, uyku gibi fizyolojik ihtiyaçlar bulunmaktadır. Onun hemen üstünde güvenlik ihtiyacı yer alır. Kendini ve yakınlarını emniyette hissetme ihtiyacından sonra ait olma yani sevmek, sevilmek gibi ihtiyaçlar yer alır. Piramidin üst kısımlarına doğru saygınlık ve kendini gerçekleştirme görülmektedir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Bireysel olma

Şakadan anlama

Yaratıcılık

Demokratik bir kişilik

Kültürlemeye açık olma

Hangisi/hangileri Maslow’a göre bir bireyin kendini gerçekleştirdiğini gösteren özelliklerindendir?

II, III, IV ve V

I, III, IV ve V

III ve V

Yalnız II

Açıklama:

Maslow kendini gerçekleştiren bireyde on beş özellik belirlemiştir. Bunlar; gerçekle daha rahat ilişki kurabilme, kendini ve başkalarını olduğu gibi kabul etme, kendiliğindenlik, sorunlara yönelme, çevreden uzak durma, özerklik, yaşamın tadını çıkarmada sürekli tazelik, gizemsel deney, toplumsal ilgi, kişilerarası ilişkiler, demokratik bir kişilik, araçlarla amaçları ayırabilme yeteneği, şakadan anlama, yaratıcılık ve kültürlemeye karşı direnmedir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Klasik şartlandırmada davranışın ortaya çıkma sırası aşağıdaki sıralamaların hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Organizma-uyaran-tepki

Tepki-organizma-uyaran

Uyaran-tepki-organizma

Organizma-tepki-uyaran

Uyaran-organizma-tepki

Açıklama:

Klasik şartlandırmada Rus fizyolog I. Pavlov (1902), köpeğine yemek verirken her defasında zil çalmış, yiyeceği gören köpeğin ağzından salya geldiğini görmüştür. Sonraki zamanlarda yiyeceği göstermeden zil çaldığında ise yine köpeğin ağzından salya geldiğini saptamıştır. İçgüdüsel reflekslere dayanan bu davranışa Pavlov “şartlı refleks veya öğrenme” adını vermiştir. Deneyler sonucunda bir köpeğin geçirdiği yaşantılar sonucu belirli bir uyarıcıya şartlanabileceğini kanıtlamıştır. Bu uyaran-organizma-tepki (davranış) olarak ortaya çıkmaktadır. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi öğrencinin motivasyonunu etkileyen faktörlerden DEĞİLDİR?

Özgüven duygusu

Başarılı olmaya yönelik inanç

Öğretmeni beğenme

Konu ile ilgili yeterliliğini sorgulama

Öğrenilecek konunun kapsamı

Açıklama:

Öğreneceğimiz konunun gereksinimlerimizi doyurarak, sorunlarımızı çözebileceğini anladığımızda; hele bir de öğretmeni beğeniyorsak, konuyu büyük bir merak ve ilgi ile dinleyerek öğrenmeye çalışırız. Bunun yanı sıra, öğrenilecek konunun çekiciliği, zorluğu veya kolaylığı, başarılı olunacağına inanç, öğrenme ortamının elverişliliği, öğretmeni beğenme, öğretmenin sevgisini yitirmeme, özgüven duygusu, konu ile ilgili yeterli olup-olunmadığına yönelik düşünme, öğretmenin kılavuzluğu ve cesaretlendirmesi, ödüllendirilme veya cezalandırılma olasılığı gibi tüm durumlar motivasyonumuzu etkileyen faktörlerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Öğretmen ders süresince öğrencilerin motivasyonunu sürdürebilmelerini sağlayabilmesi için aşağıdakilerden hangisini göz önünde bulundurmalıdır?

Tutum

Uyarım

İhtiyaç

Anlam

Pekiştireç

Açıklama:

Öğretmen konuya yönelik olumlu tutum oluşturmak için, öncelikle konuya kendi ilgi ve istekliliğini göstererek, konu başlangıcını olabildiğince ilgi çekici hale getirmelidir. Öğretmen dersin başında çocukların fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını düşünmelidir. Öğretmen dersin sonunda öğrencilerinin ne öğrendiklerinin farkına varmasını yani ne kadar anladıklarını kontrol eder. Öğrencilerin davranışları ders sonunda çeşitli pekiştireçler ile kalıcı hale getirilir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aktif katılım sağlamak
Örnek ve model olmak
İyi davranışları görmezden gelmek
Öğrencilerin fikirlerinden yararlanmak
Olumlu bir ortam oluşturmak

Hangisi/hangileri öğretmenlerin kullandıkları sınıf içi motivasyon ilkelerindendir?

Yalnız I

I, II ve III

II, III, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, IV ve V

Açıklama:

İyi bir iş yapan herkes bunun fark edilmesini takdir edilmesini bekler. Ödüllendirilen davranış tekrar edilir. Oysa uygulamada, iyi davranış karşılık görmezken, istenmeyen davranış öğretmen ilgisi ve arkadaş grubu içinde prestij gibi nedenlerle ödüllendirilmektedir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi öğretmenlerin kullandığı sınıf içi motivasyon stratejilerinden biri değildir?

Bilgiyi oyunlaştırmak

Kendine saygı duymak

Öğrencilerden en iyisini beklemek

Öğrencilerin ilgi alanlarından yararlanmak

Bireyselleştirilmiş öğretim tekniklerini kullanmak

Açıklama:

- Öğrencilerin kendine saygı duymasını sağlamak,
- Onlardan her zaman en iyisini beklemek,
- Öğrencilerin ilgi alanlarından ve fikirlerinden yararlanmak,
- Dersin öğrenilmeye değer olduğunu göstererek bireyselleştirilmiş öğretim tekniklerini kullanmak
sınıf içi motivasyon ilkelerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Öğrenciler okuyup anlattıkları hikayeleri yazarlar. Öğretmen kurallara uygun en güzel yazıyı okulun panosuna yerleştirir. Öğretmenin bu davranışı sınıf içi motivasyon stratejilerinden hangisine örnek olarak verilebilir?

İşbirliğinden yararlanma

Gerçek durumlarla bağ kurma

Öğrencilere seçim yapabilme fırsatı verme

Öğrencilerin kendi gelişimlerini izlemelerini sağlama

Öğrencilerin sorumluluk almalarını teşvik etme

Açıklama:

Öğretmenin bu davranışı öğrencilerinin kendi gelişmelerini izlemelerini sağlamaktadır. İyi bir öğrenmenin gerçekleşmesi için öğrencilerin ne kadar öğrendikleri konusunda bilgilendirilmeleri gerekir. Öğrencilere kendi ilerlemelerini ya da tamamladıkları çalışmaları kaydetmeye teşvik ediniz. Örneğin, tamamladıkları ev ödevlerini ya da çeşitli derslerin testlerinden aldıkları sonuçları gösteren grafikler çizebilirler. Öğrenci tarafından sergilenen performansla ödüllendirme politikalarınızı ilişkilendirebilirsiniz. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

I- ERG teorisi
II- Beklenti teorsi
III- İki faktör teorisi
IV- Eşitlik terosi
V- Başarma ihtiyacı teorisi
Hangisi veya hangileri Süreç teorilerindendir?

I-V

II IV

Yalnız II

I-IIII-V

IV-V

Açıklama:

I-III-V maddeleri kapsam teorilerinde olduğu için doğru cevap Beklenti ve Eşitlik teroisinin olduğu B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşaağıda verilen motivasyonlardan hangisi Başarma ihtiyacı Teorisindeki kişinin özelliklerinden değildir?

Orta karar riskli işlerin sorumluluğunu almak isterler.

Yüksek oranda kişisel sorumluluk almak isterler.

Amaçlarına erişmek için geniş kapsamlı planlar düzenlerler.

Davranışlarının sonuçlarıyla ilgili somut, ölçülebilir geriye bildirim isterler.

Çoğu insanın yapamayacağı oranda araçlarla amaçları ayırt edebilirler.

Açıklama:

E şııkında verilen madde Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisindeki kendini gerçekleştirme ihtiyacını karşılayan kişilerin özelliklerindendir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Konuyu öğrenmenin öğrenciye ne gibi yararlar sağlayacağını anlatır
Öğrencilere güven verip onlara dersin ötesinde de zaman ayırır
Öğrenci başarısının onun kendi çabasının bir ürünü olduğunu vurgular
Bu öğretmen öğrencilere motivasyon oluşturmada hangi aşamayı gerçekleşirmektedir?

Öğrencinin duygu ve düşüncelerine, duyarlı ve uygun bir duygusal ortam oluşturur.

Uyarım ile dikkat çekerek öğrenmenin sürekliliğinin sağlanmasını amaçlar

Öğrencilerin konuya,öğretmene ve kendilerine olumlu bir tutum geliştirmelerini sağlar

Sınıftaki öğrencilerinin ders süresince ne öğrendiklerinin farkına varmasını sağlar

Pekiştirme, bir davranışın tekrar edilme yoluyla sürekliliğini sağlayan bir durum oluşturur.

Açıklama:

A ve B şıkları dersin işlenişine dair, D ve E şıkları dersin bitimine dair motivasyonların içindedir. C şıkkında verilen bilgi dersin başlangıcındaki oluşturulan motivasyon olan olumlu tutum yaratmakla ilgilidir. Doğru cevap C şııkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Hangisi sınıf içi motivasyonun önemlerinden biri değildir?

Bireysel enerjiyi artırarak, etkinliklerdeki bireysel ilgi düzeyini yükseltir,

Bireysel hedeflere yönelik olduğundan, onlara ulaşma etkinliklerini yönetir

Bireylerin etkinliklerinde sorumluluk alıp, gelişimlerini sürdürmelerini sağlar

Bireylerin en iyi eğitimi alacaklarını garanti eder.

Bireylerin, çalışma ve uygulamalara yönelik gösterdikleri dikkati artırır.

Açıklama:

D şıkkındaki madde " en iyi eğitimn alınacağını garanti eder" cümlesi kesinlik bildirdiği ve kesinlik ölçütü ve başarının sadece sınıf içi motivasyona bağlı olmadığı için doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

I-Geri bildirim yapılması
II-Dersin Özetini yapma
III-Öğrenciye takdir belgesi verilmesi
IV- Öğrencinin övülmesi
Hangi maddeler pekiştirme öğesi ile ilgilidir

I II

II III

I IV

III IV

I III

Açıklama:

I ve II deki maddeler ders sonunda konuyu toparlayıp anlama işlevini tamamlamak için kullanılır. Öğrencinin övülmesi ve öğrenciye takdir belgesi verilmesi olumlu pekiştireçlendir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Bir yabancı dil öğretmeni, öğrencilerinden dönem ödevi olarak derste işlediği şehirleri tanıma konusunu öğrendikleri dilin şehirlerini araştırarak sunum yapmalarını istemektdir.
Bu öğretmen hangi motivasyon stratejisini uygulamaktadır

Öğrenmeyi eğlenceli hale getirme

Gerçek dünyadaki durumlarla bağlar kurma

Öğrencilerin kendi gelişmelerini izlemelerini sağlama

Öğrencilere seçim yapabilme fırsatı verme

İşbirliğinden yararlanma

Açıklama:

Sınıf içindeki ve evdeki çalışmalarda güncel konularla ilgili özgün ödevler belirlenir. Bu tip öğrenme etkinlikleri öğrencileri, gerçek yaşam problemlerinin çözüldüğü ya da öğrenmelerinin ürünlerini öğretmenden başka kişilerle paylaşmalarına da olanak sağlayan etkinliklere yöneltir. Teknoloji bugünün sınıflarında özgün öğrenme etkinliklerinden yararlanmayı olanaklı ve kullanışlı hale getirmiştir.Öğretmen sunum ödevi ile tekonoloji kullanımını, konusu ile gerçek hayata dair bilgiler edinimini sağlar. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Süreç Teorileri ile ilgili aşağıda verilen seçeneklerden hangisi yanlıştır?

Süreç teorileri, davranışa etki eden içsel faktörleri açıklamaya çalışır.

Klasik Şartlandırmada davranışın ortaya çıkması organizmanın uyarana karşı verdiği tepki ile ifade edilir.

Davranış Şartlandırmada, kişi davranışının karşılaştığı olumlu ya da olumsuz sonuçlara göre davranışını tekrarlar ya da o davranıştan vazgeçer.

Eşitlik Teorisine göre bireyin başarısı, bulunduğu ortamla ilgili olarak algıladığı eşitlik ya da eşitsizlik durumuna bağlıdır.

Beklenti Teorisi, ödüllerin davranışı nasıl yönlendirdiğini açıklamaya çalışır. Kişi davranışının kendisine ödül olarak döneceğine inanması durumunda motive olur.

Açıklama:

Kapsam teorileri, davranışa etki eden içsel faktörleri açıklamaya çalışırken; süreç teorileri bireyin davranışlarını motivasyon öncesi birbiri ile ilişkili bilişsel ve çevresel faktörler üzerinden açıklamaya çalışır. İşte bu sebepten, süreç teorilerine bilişsel ve pekiştirme teorileri adı da verilmektedir. Süreç teorileri, kapsam teorilerine karşı çıkmayıp, motivasyona düşünme süreci ile çevre etkileşimi üzerinden bakarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde, öğrenme konusunda motivasyonumuzu olumlu etkileyen faktörlere örnek verilmiştir?

Öğrenilecek konunun günlük hayatta bir işe yaramayacak olması.

Öğrenilecek konunun sıkıcı olması.

Konu ile ilgili öğretmeni yeterli görmeme.

Ödül ve Ceza

Öğrencilerin öğrenme eylemlerine ilişkin dönütlerin anında ve etkili verilmemesi.

Açıklama:

Motivasyon, hemen hemen her işte olduğu gibi, öğrenmenin de temel öğesidir. İstediğimiz zaman daha kolay, istemediğimizde ise daha zor öğreniriz. Öğreneceğimiz konunun gereksinimlerimizi doyurarak, sorunlarımızı çözebileceğini anladığımızda; hele bir de öğretmeni beğeniyorsak, konuyu büyük bir merak ve ilgi ile dinleyerek öğrenmeye çalışırız. Bunun yanı sıra, öğrenilecek konunun çekiciliği, zorluğu veya kolaylığı, başarılı olunacağına inanç, öğrenme ortamının elverişliliği, öğretmeni beğenme, öğretmenin sevgisini yitirmeme, özgüven duygusu, konu ile ilgili yeterli olup olunmadığına yönelik düşünme, öğretmenin kılavuzluğu ve cesaretlendirmesi, ödüllendirilme veya cezalandırılma olasılığı gibi tüm durumlar motivasyonumuzu etkileyen faktörlerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Sınıfta öğrenci motivasyonunun planlanmasına yönelik aşağıdaki seçeneklerden hangisi fizyolojik ihtiyaçlar kategorisinde yer alır?

Kabul edilme ve saygı ihtiyacı

Hareket etme ihtiyacı

Güvende olma ihtiyacı

Ait olma ihtiyacı

Başarılı olma ihtiyacı

Açıklama:

Öğrencilerin derse motivasyonlarının sağlanması bakımından özellikle öğretmenlerin kontrolünde öğrencilerin hareket ihtiyaçlarının karşılanması gerekir. Sınıfın temizliği, sıcaklığı, aydınlanması, öğrenci sayısı, sıraların ve çalışma alanının durumu vb. değişkenler, rahat olmayı belirleyen belli başlı sınıf içi faktörlerdendir. Rahat olmayan insan, doğası gereği rahatlamak ister. Bu karşılanmadığı zamansa rahatlama çabası, sınıf ortamında olumsuz davranışlara dönüştürecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

İnsan davranışlarına enerji vererek bir amaç doğrultusunda harekete geçilmesini sağlayan güce ne ad verilir?

Gereksinim

Motivasyon

Dürtü

Merak

Pekiştireç

Açıklama:

Motivasyon, davranışa enerji verip bireyi bir amaç için harekete geçiren güç anlamına gelmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Organizmayı uyararak faaliyete geçmesini sağlayan ve ardından organizmanın davranışını belirli bir amaca doğru yönlendiren motivasyonun iki bileşeni hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Motivasyon - Amaç

Amaç - Davranış

Gereksinim - Amaç

Gereksinim - Güdü

Güdü - Doyum

Açıklama:

Motivasyonun en az iki bileşene sahiptir. İlk bileşen olan gereksinim, organizmayı uyarıp faaliyete geçirirken, ikinci bileşen olarak güdü, organizmanın davranışını belirli bir amaca doğru yöneltir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Ayşe ödevlerini yapmayı geciktirmekte ve çoğunlukla annesi tarafından bir ödül teklif edildiğinde yapmaktadır. Diğer taraftan bitki koleksiyonu için farklı yapraklar aramak, bulduklarını araştırmak için kendi isteğiyle çalışmaktadır. Ayşe’nin bitki koleksiyonu için gösterdiği davranışlar hangi kavramla açıklanabilir?

Birincil güdü

Durumluk güdü

Denge

İçsel motivasyon

Dışsal motivasyon

Açıklama:

İçsel motivasyonun kaynağını bireyin ilgileri, merak etmesi sonucu açığa çıkan öğrenme ihtiyacı, belli bir alanda yeterlik ve gelişme duygusu kazanma oluşturabilir. İçsel motivasyon insanların gönüllü olmasını, ilgilerine ve hobilerine saatler ayırmasını ya da kişisel projeler üzerinde saatlerce hatta kimi zaman günlerce çalışmasını açıklar. Dışsal motivasyon, teşvik veya dışsal ödüller almamıza yardımcı olan ya da biyolojik gereksinimleri azaltan belli bazı davranış ve faaliyetlere katılmayı kapsar. Bir işin, görevin ya da etkinliğin gerçekleştirilmesi için bireye başkaları tarafından sağlanan ödüllerle oluşturulan bir motivasyon şeklidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi motivasyonla ilgili süreç teorilerinden biridir?

İhtiyaçlar Hiyerarşisi

ERG Teorisi

İki Faktör Teorisi

Davranış şartlandırma Teorisi

Başarma İhtiyacı Teorisi

Açıklama:

Kapsam teorilerinin başlıcaları İhtiyaçlar Hiyerarşisi, ERG, İki Faktör ve Başarma İhtiyacı Teorileridir. Süreç Teorilerinin başlıcaları ise Davranış Şartlandırma, Beklenti, Eşitlik ile Amaç Teorileridir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Öğrenme sürecinin başında kazanımların açıkça tanımlanması, öğrencinin performansının nasıl ödüllendirileceğinin önceden belirlenmesi ve performansa dayalı amaçların öğrenciler için ulaşılabilir olması hangi motivasyon teorisine dayalı olarak geliştirilen önerilerdir?

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

ERG Teorisi

Beklenti Teorisi

İki Faktör Teorisi

Başarma İhtiyacı Teorisi

Açıklama:

Beklenti teorisine göre, kişi davranışının kendisine ödül ya da arzu ettiği bir çıktı olarak döneceğine inanması durumunda motive olmaktadır. Bir bireyin motivasyonu, bazı amaçların başarılması üzerine gerçek veya algılanabilen mevcut ödüllerin bir sonucudur. Soruda ifade edilen öneriler beklenti teorisine dayalıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Kemal okulda yaşadığı sorunu ailesine anlatırken, bir arkadaşının ona göre çok az çalıştığı halde yüksek not aldığını ileri sürmüştür. Bunun üzerine anne ve babası bir sonraki sınava kadar bir program yapmasını, çalışma saatlerini kaydetmesini ve gerçekte ne kadar çalıştığını görmesini önermişlerdir. Bu durumda ailenin önerisi motivasyona yönelik eşitlik teorisinde algılanan eşitsizliği, algılanan eşitlik durumuna çevirmek için kullanılan yöntemlerden hangisi ile uyumludur?

Girdileri değiştirme

Çıktıları değiştirme

Diğerlerini etkileme

Karşılaştırma amaçlarını değiştirme

Girdi ve çıktı tanımlarını akılcı biçimde değiştirme

Açıklama:

Girdi ve çıktı tanımlarını akılcı biçimde değiştirmede kişi, savunma mekanizmaları geliştirebilir. Örneğin, eşitsizliğin geçici olduğuna ya da çok fazla çalışmadığına kendini inandırıp, durumu çok daha akılcı hale getirmeye çalışabilir. Soruda verilen örnekte ailesi Kemal’in gerçekte ne kadar çalıştığını belirleyerek, düşük not aldığında arkadaşına karşı geliştirdiği eşitsizlik algısını akılcı biçimde değiştirmeyi amaçlamaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi motivasyonun öğrenme sürecinde sağladığı yararlar arasında gösterilemez?

Etkinliklere karşı ilgiyi yükseltir.

Öğrencilerin öğrenme amaçlarına ulaşmasını kolaylaştırır.

Öğrencilerin sınıf içi etkinliklerde sorumluluk almasını kolaylaştırır.

Öğrencilerin çalışmalarda dikkatini artırır.

Öğrencinin zeka düzeyini yükseltir.

Açıklama:

Motivasyon süreci öğrenilenleri eyleme geçirmeyi sağlayan bir süreç olduğundan, özellikle okul öğrenmelerinde en önemli öğelerin başında gelmektedir. Motivasyon öğrenmede öğrencinin etkinliklere karşı ilgisini ve dikkatini artırmakta, sorumluluk alma ve gelişimini sürdürme gibi ders içi olumlu davranışlarına ve başarı düzeyinin yükselmesine yarar sağlamaktadır. Ancak motivasyonun yüksek olması zeka düzeyini yükseltmeye etki etmemektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Öğretmenin dersin işlenişi sırasında motivasyonu artırmak amacıyla öğrencinin dikkatini çekerek sürekliliği sağlaması ve öğrencinin katılımı ilgili kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tutum

İlgi

Motivasyon

Uyarım

Etki

Açıklama:

Uyarım, dikkat çekerek sürekliliğinin sağlanması ve öğrencinin katılımıyla ilgilidir. Uyarımla canlılığın sağlanması için sesler, hareketler, mimikler ve jestler kullanılmalıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Öğretmenin öğrencinin motivasyonunu artırmak amacıyla öğrencinin duygu, değer, ilgi ve arzularını dikkate alması aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanmaktadır?

Uyarım

Etki

Anlama

Pekiştirme

Geribildirim

Açıklama:

Etki öğrencinin duygu, değer, ilgi ve arzularını dikkate alma ile ilgilidir. Dersin işlenişinde öğrencinin duygu ve düşüncelerine, öğretmen duyarlı ve uygun bir duygusal ortam oluşturmalıdır. Derste ele alınan içerikle öğrencinin ne hissettiği bütünleştirilmeli, içerik ile öğrencinin yaşamı arasında bir bağ oluşturulmalıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi dersin işlenişinde öğrencinin motivasyonunu yükseltmek için öğretmen tarafından alınabilecek önlemler arasında gösterilemez?

Öğrencinin ders içi etkinliklere katılımının sağlanması

Konu anlatımında ses tonu, jest ve mimiklerden yararlanarak dikkat çekilmesi

Yöntem ve teknik kullanımında çeşitliliğe gidilmesi

Konuların günlük yaşamla ilişkisi kurulmalı

İstenmeyen davranış gösteren öğrencileri görmezden gelme

Açıklama:

Öğrencinin ders içi etkinliklere katılımının sağlanması, konu anlatımında ses tonu, jest ve mimiklerden yararlanarak dikkat çekilmesi, yöntem ve teknik kullanımında çeşitliliğe gidilmesi, konuların günlük yaşamla ilişkisi kurulmalı dersin işlenişinde öğretmen tarafından motivasyonu artırmak için alınabilecek önlemler arasındadır. Ancak istenmeyen davranış gösteren öğrencinin bu durumu ait olma ihtiyacından kaynaklanması olasıdır. Öğrenciyi görmezden gelmek istenmeyen davranışı daha da artırabilir ve öğrencinin motivasyonunu tamamen düşürebilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Gereksinmeleri, ilgileri, korkuları ve istekleri kapsayan ve davranışa enerji verip bireyi bir amaç için harekete geçiren güç ile ne kastedilmektedir?

Güdü

Motivasyon

İlgi

Davranış

Doyum

Açıklama:

Gereksinmeleri, ilgileri, korkuları ve istekleri kapsayan genel bir kavram olan motivasyon, davranışa enerji verip bireyi bir amaç için harekete geçiren güç anlamına gelmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Bir öğrencinin bir dersi anne-babasının zoruyla çalışmak için ortaya koyduğu davranışlar Bir öğrencinini dersi sevdiği ve ilgi duyduğu için derse çalışması Bir kişinin susadığını farkedip su içmeye gitmesi Yukarıda verilen durumları güdüler açısından ele aldığımızda sırasıyla hangi karşılıklar gelmelidir?

durumluk-sürekli-birincil

durumluk-sürekli-ikincil

sürekli-durumluk-birincil

sürekli-durumluk-ikincil

birincil-durumluk-sürekli

Açıklama:

Bir öğrencinin bir dersi anne-babasının zoruyla çalışmak için ortaya koyduğu davranışlar durumluk güdüye; dersi sevdiği ve ilgi duyduğu için derse çalışması ise sürekli güdüye örnek olarak verilebilir. Gerçekleştirdiğimiz çoğu eylemi, temel gereksinimlerimiz motive eder: Mutfağa gidip bir bardak su alırız; bunu susadığımız için yaparız. Vücudumuzdaki sıvı seviyesi normalin altına düşmüş, bu da vücudumuzda bir dizi fizyolojik mekanizmayı harekete geçirmiştir. Görüldüğü gibi birincil güdüler, dürtü kaynaklı fizyolojik temelli öğrenilmemiş güdülerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Dışsal motivasyonun zamanla içsel motivasyonu arka plana itip yok edebildiği bilinmektedir. Bu duruma ne ad verilmektedir?

Kendiliğindenlik

Aşırıya gitme

Dürtü

Doyum

Denge

Açıklama:

Hem insanlar hem de hayvanlar üzerinde yapılmış araştırmalar, dışsal motivasyonun zamanla içsel motivasyonu arka plana itip yok edebildiğini göstermiştir. Bu duruma aşırıya gitme (overjustification) adı verilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi içsel faktörleri odağa alan Kapsam Teorilerinden biri değildir?

Davranış Şartlandırma Teorisi

Başarma İhtiyacı Teorisi

ERG Teorisi

İhtiyaçları Hiyerarşisi Teorisi

İki Faktör Teorisi

Açıklama:

Davranış Şartlandırma Teorisi, Süreç Teorilerinden birisidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Eşitlik Teorisine göre, düşük not alanların daha iyi sınıf koşulları, daha iyi kitaplar ya da daha iyi öğretmenler istemesi hangi davranışsal yönelimi göstermektedir?

Girdi ve çıktı tanımlarını akılcı biçimde değiştirme

Diğerlerini etkileme

Çıktıları değiştirme

Girdileri değiştirme

Okulu terk etme

Açıklama:

Adams, eşitsizliğe verilen tepkilerin kişiden kişiye değişmesine karşılık, eşitsizliği azaltmak diğer bir ifadeyle algılanan eşitsizliği, algılanan eşitlik durumuna çevirmek için genel olarak davranışsal ya da psikolojik yönelimli altı yöntem tanımlamıştır. Bunlardan biri olan çıktıları değiştirme: Kişi girdilerini değiştirmeksizin çıktılarını değiştirebilir. Örneğin; düşük not alanlar daha iyi sınıf koşulları, daha iyi kitaplar ya da daha iyi öğretmenler isteyebilirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

İnsanların kendileri için saptadıkları amaçlar ve bu amaçları başarmanın kendileri için ödül olacağından, eyleme bu amaçlar için motive oldukları görüşünü savunan motivasyon teorisi hangisidir?

Başarma İhtiyacı Teorisi

Davranış Şartlandırma Teorisi

Eşitlik Teorisi

Amaç Teorisi

İki Faktör Teorisi

Açıklama:

Edwin A. Locke ve Gary P. Latham tarafından 1960-2002 yılları arasında gerçekleştirilen yüzlerce araştırma sonucunda geliştirilen Amaç Teorisinde, insanların kendileri için saptadıkları amaçlar ve bu amaçları başarmanın kendileri için ödül olacağından, eyleme bu amaçlar için motive oldukları görüşü savunulmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Amaç Teorisi'ne göre aşağıdakilerden hangisi amaç belirlemenin öğelerinden biri değildir?

Amaçların belirginliği

Amaçların zorluğu

Amaçların karmaşıklığı

Amaç belirlenmesine katılım

Amaçların kabul edilebilirliği

Açıklama:

Amaç Teorisi'ne göre, amaç belirlemenin dört temel öğesi, amaçların “belirginliği, zorluğu, kabul edilebilirliği ve amaç belirlenmesine katılımdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Sınıfta öğrenci hata yaptığında buna gülünmesi veya kızılması söz konusu oluyorsa, öğrenci daha sonra risk almak istemeyecektir. Bu durum sadece o öğrenci ile sınırlı kalmayıp, diğer öğrenciler de bundan az veya çok etkilenecektir.
Yukarıdaki örnekte verilen durum sınıfta motivasyon konusunda hangi durum ile ilgilidir?

Tutum

Fiziksel ihtiyaçlar

Psikolojik ihtiyaçlar

Uyarım

Sosyal ihtiyaçlar

Açıklama:

Psikolojik ihtiyaçlar bağlamında ise, her insanın kabul edilmek, sayılmak ve güvende olmak gibi çeşitli duygusal ve psikolojik ihtiyaçları vardır. İşte bu sebeple öğrenciler, sınıfta psikolojik ve fiziksel olarak kendilerini güvende hissetmelidirler. Aksi takdirde öğrencide öğrenme eylemi engellenir. Öğrenci hata yaptığında buna gülünmesi veya kızılması söz konusu oluyorsa, öğrenci daha sonra risk almak istemeyecektir. Bu durum sadece o öğrenci ile sınırlı kalmayıp, diğer öğrenciler de bundan az veya çok etkilenecektir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Öğrencileri kendi ilerlemelerini ya da tamamladıkları çalışmaları kaydetmeye teşvik etmek hangi strateji ile ilgilidir?

Sorumluluğu vurgulayın.

Öğrencilerinizin kendi gelişmelerini izlemelerini sağlayın.

Öğrenmeyi eğlenceli hale getirin.

İşbirliğinden yararlanın.

Hem bireysel hem de işbirlikli çalışmayı teşvik edin.

Açıklama:

Öğrencilerinizin kendi gelişmelerini izlemelerini sağlayın. İyi bir öğrenmenin gerçekleşmesi için öğrencilerin ne kadar öğrendikleri konusunda bilgilendirilmeleri gerekir. Öğrencilere kendi ilerlemelerini ya da tamamladıkları çalışmaları kaydetmeye teşvik ediniz. Örneğin, tamamladıkları ev ödevlerini ya da çeşitli derslerin testlerinden aldıkları sonuçları gösteren grafikler çizebilirler. Öğrenci tarafından sergilenen performansla ödüllendirme
politikalarınızı ilişkilendirin. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

İnsan ihtiyaçlarını varlık ihtiyaçları, ilişki ihtiyaçları ve gelişme ihtiyaçları kümelerinde toplayan motivasyon teorisi hangisidir?

İki Faktör Teorisi

Başarma İhtiyacı Teorisi

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

ERG Teorisi

Eşitlik Teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi öğrencinin motivasyonunu etkileyen faktörlerden DEĞİLDİR?

Özgüven duygusu

Başarılı olmaya yönelik inanç

Öğretmeni beğenme

Konu ile ilgili yeterliliğini sorgulama

Öğrenilecek konunun kapsamı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

- Amaçlara ulaştıracak öğretimsel etkinliklerin belirlenmesi,
- Önem sırasına göre önceliklendirme,
- Sınıfta görev ve sorumlulukların,
- Kuralların, süreçlerin belirlenmesi
Yukarıda verilen bilgiler sınıf yönetimi le ilgili hangi unsurdan sözetmektedir?

Karar verme

Planlama

Örgütleme

Eşgüdümleme

Değerlendirme

Açıklama:

Karar verme,öğretmenin hangi amaçlara, hangi uygulamalar yoluyla, bir seçim yapma ve harekete geçme sürecini tanımlar
Planlama, varılmış olan kararın nasıl uygulanacağına, sınıfın amaçlarına nasıl ulaşacağına dair bir düzenlemeyi içerir
Eşgüdümleme boyutu, sınıfın amaçlarına ulaşmasında işe koşulan öğretim yöntem ve teknikler, öğrenme ortamı, öğrenci ve öğretmen arasında uyum ve de ahenkin sağlanması ile ilişki- lidir.
Değerlendirme, sınıfta belirlenen amaçlara ve alınan kararlara ne ölçüde ulaşıldığına ilişkin hem süreç içinde hem de sonunda gerçekleştirilen döngüsel bir dönüt sağlayıcı araç olarak işlev görmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Bir öğretmen etkinler arası geçişlerde sınıfın dikkatini yeniden toplamakta güçlük çekip öğrencilerin istenmeyen davranışlarını düzeltmeyle uğraşıp ders sonunda günün planını tamamlayamadığını fark eder.
Bu durum hangi sınıf yönetimi etkinliğinin uygulanamamasından kaynaklanır?

Sınıfın fiziksel düzenini ayarlayamamıştır.

Plan program çalışmalarının dışına çıkmıştır.

Sınıf içi ilşkileri düzenlemekte güçlük çekmiştir

Davranış düzenlemesinde eksiklikleri olmuştur.

Zamanı iyi yönetemeyerek dersin verimliliğini azaltmıştır.

Açıklama:

Bir etkinlikten diğer etkinliğe geçerken kaybedilen zamanın azaltılması, öğrenme zamanının artırılması ve istenmeyen davranışların azaltılması açısından önem taşımaktadır. Çünkü araştırmalar özellikle yapılandırılmamış etkinlikler arası geçişlerin sınıftaki zamanın akıcılığını böldüğünü, öğrencilerin istenmeyen davranışlarını da büyük ölçüde artırdığını göstermektedir.
Sınıfta zamanın etkili olarak yönetilebilmesi öğretmenin plan-program etkinliklerini tam olarak yerine getirmesi, etkinlikleri önceden planlaması, öğretim dışı gerçekleşen sınıf için olayları öngörüp önlemler almasıyla yakından ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Bir yabancı dil öğretmeni bir dinleme aktvitesi hazırlar ve tüm dersi dinleteceği şarkı etrafında düzenler fakat dinlemenin ortasında elektrik kesilebileceğini de hesaplayarak şarkıyı telefonuna kaydeder ve müzik dışında da konuya sadık kalarak farklı bir beceri için de aktivite hazırlar.
Bu örnekte verilen öğretmen hangi sınıf yönetim modeline önem vermektedir?

Tepkisel Sınıf Yönetimi

Önlemsel Sınıf Yönetimi

Gelişimsel sınıf yönetimi

Bütünsel Sınıf Yönetimi

Öğrenci merkezli sınıf yönetimi

Açıklama:

Önlemsel model, planlama düşüncesine bağlı, geleceği kestirme, istenmeyen davranış ve sonucu olmadan önleme yönelimlidir. Amacı, sınıf sorunlarının ortaya çıkmasına olanak vermeyen bir öğrenme ortamı oluşturmak, Bu model sınıf etkinliklerini bir «sosyalleşme süreci» olarak ele alır,Öğretmenlerin olayların sonucundan çok nedenleri üzerinde durduğu bu modelde, etkinlikler bireyden çok gruba ve olaya yönelik olarak düzenlenir.
Burada öğretmenin ders planı, herşeye hazırlıklı hazırlaması sınıfta istenmeyen davranışlara imkan vermemek ve zaman kaybına uğramayarak ana konuyu aktaribilme üzerine kurulmuştur.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi öğretmenden beklenen en önemli rollerden değidir?

Liderlik yapma

Öğrenmeyi kolaylaştırma

Sınıf dışı etkinlikler düzenleme

İstenmeyen davranışları yönetme

Öğrencilere rol model olma

Açıklama:

Sınıf dışı akitvite bir öğretmenin insiyatifinde olan fakat rol olamayacak bir özelliktir. Öğrencilerle yakınlaşmak, öğrenciler arası sosyalleşmeyi perçinleyecek bir araçtır. Bu yüzden doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Hangisi öğretimin uygulamasına ilişkin becerilerdendir?

Bireysel ve Grupla öğrenme aktivitelerinin hazırlanması

Öğretimin Değerlendirilmesi

Ünite sonu sürekli izleme testi verilmesi

Amaç ve kazanımların belirlenmesi

Etkileşim sürecinin düzenlenmesi

Açıklama:

B ve C şıkkı öğretim yönetiminde değerlendirme , C ve D şıkkı ise öğretim yönetiminde planlama ile ilgilidir. A şıkkı öğreyimin uygulanmasının bir parçasıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

I- Saldırganlık
II- Öğretmenler arasında olumsuz iletişim
III- Doğru davranışın ödüllendirilmemesi
IV- Dikkat Güçlüğü
V- Ailede geçimsizlik
Yukarıda sınıfta istenmeyen davranışlar verilmiştir. Hangisi veya hangileri çevreden kaynaklı nedenlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

II, IV ve V

I, IV ve V

Açıklama:

Öğretmenler arasında olumsuz iletişim, doğru davranışın ödüllendirilmemesi öğretmenden, ailede geçimsizlik aileden, dikkat güçlüğü öğrencinin kendisinden kaynaklanmaktadır.
Çevreden kaynaklanan nedenler;
• Derslere devam etmeme veya geç gelme,
• Derse hazırlıksız gelme,
• Ders sırasında konuşma, dersi engelleme,
• Arkadaşlarına, kendisine ve eşyalara zarar verme,
• Derste ders dışı etkinlikte bulunma
• Zararlı alışkanlıklar edinme,
• Saldırganlık,
• Kurallara uymama,
• Yalan söyleme,
• Aşırı hareketlilik şeklinde sıralanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

"Sınıfta cep telefonuyla oynayan öğrencisini farkeden bir öğretmen bu davranışı engellemek için önce göz teması kurar, davranış değişmeyince öğrenciye yaklaşır ve konuyu anlatırken öğrencinin ömzuna dokunur"
Yukarıdaki örnekte veirlen öğretmen hangi davranışa sorununa yönelik strateji ve eylemi gerçekleştirmektedir?

Sorunu Anlama

Uyarma

Görmezden Gelme

Sorumluluk verme

Fiziksel Müdahele

Açıklama:

Bu örnekte öğretmen sırasıyla göz teması kurma, öğrenciye yakınlaşma ve öğrenciye dokunma yöntemlerini tercih etmiştir. Vücut diliyle diğer öğrencilerin dikkatini dağıtmadan uyarma yöntemini tercih ettiğini gösteren şık B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Wolfgang ve Glickman öğretmenlerin sınıflarında benimseyebilecekleri sınıf yönetimi modeline öncülük eden felsefi anlayışlarını müdahaleci, müdahaleci olmayan ve etkileşimci yaklaşım olarak üçe ayırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi müdahaleci modele örnektir?

Skinner'ın Davranış Değiştirme Modeli

Wiliam Glasserin Gerçeklik Terapisi Modeli

Kouin'in Grup Dinamiği Modeli

Rogers'ın Öğrenci Merkezi Modeli

Ginnot'un Uygun İletişim modeli

Açıklama:

B ve C şıkkı etkileşimci , D ve E seçeneği müdahaleci olmayan modellere örnektir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sınıf yönetiminin inceleme alanına girmez?

Öğrenci gereksinimlerini karşılama

Olumlu sınıf iklimini geliştirme

Öğrenmeyi kolaylaştıracak öğretim yöntemleri kullanma

Öğrenciyi özgür kılma

İstenmeyen davranışları düzeltme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıda sunulan seçeneklerin hangisi sınıf yönetiminin, sınıfın amaçlarını gerçekleştirmede gerekli olan işlevlerden birini bulundurmaktadır?

Empati kurma

Çağrıştırma

Eşgüdümleme

Sezinleme

Kurgulama

Açıklama:

Sınıf yönetimi, sınıfın amaçlarının gerçekleştirilmesi için karar verme, planlama, örgütleme, eşgüdümleme ve değerlendirme işlevlerine ilişkin süreçsel bir özellik taşıyan bilimsel ve de sanatsal yönü bulunan bir disiplindir

Doğru Cevap: C

Soru 11

Weinstein’a göre''Sınıfta aynı anda pek çok farklı yaşantı ortaya çıkmaktadır. Bazı öğrenciler dersi dinlerken, bazıları not alır, bazıları kendi aralarında konuşabilirler.'' Araştırmacı aşağıdaki hangi sınıf özelliğinden bahsetmektedir?

Yakınlık-anındalık

Çok boyutluluk

Öngörememe

Ortak tarih

Açıklık

Açıklama:

Çok boyutluluk: Sınıfta aynı anda pek çok farklı yaşantı ortaya çıkmaktadır. Bazı öğrenciler dersi dinlerken, bazıları not alır, bazıları kendi aralarında konuşabilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdaki şıklardan hangisi sınıf yönetimi etkinlik boyutlarından biri değildir?

Sınıfın fiziksel düzeni

Plan-program

Sınıf içi ilişkiler

Davranışları

Organizasyon ayarlama

Açıklama:

Sınıf yönetimi etkinlik boyutları şunlardır: sınıfın fiziksel düzenine ilişkin etkinlikler, plan-program etkinlikleri, sınıf içi ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin etkinlikler, davranış düzenlenmesine ilişkin etkinliler, sınıfta zamanın yönetilmesine ilişkin etkinlikler

Doğru Cevap: E

Soru 13

Klasik yöntem ve otokratik öğretmen davranışlarına dayalı sınıf yönetimi modeli aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?

Önlemsel

Gelişimsel

Tepkisel

Bütünsel

Varsayımsal

Açıklama:

Öğretmen merkezli eğitimi ve klasik yönetim felsefesini yansıtan sınıf yönetimi modelidir. Tepkisel modelde sınıftaki ilişki düzeninin öğretmen tarafından tam olarak kontrol edilmeye çalışılması, öğretmenin olayların nedenlerin- den çok sonuçları üzerinde durması ve tepkile- rini ağırlıklı olarak bireye yöneltmesi, istenmeyen davranışlara karşı daha çok cezalandırma yöntemine başvurması, kuralları amaç haline getirmesi ve tartışmasız uygulamaya çalışması söz konusudur

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdaki seçeneklerde verilen gelişimsel sınıf yönetimi modelini oluşturan basamaklarla ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

2. basamak 10-12 yaş arası dönemidir

1. basamak 4-9 yaş arası dönemidir

4. basamak lise yıllarını kapsamaktadır

3. basamak 12-15 yaş arasını dönemidir

1. Basamakta öğretmene çok iş düşmektedir.

Açıklama:

I. Basamak: Onuncu yaşa kadar süren nasıl öğrenci olunacağının öğrenildiği zamandır, öğretmene çok iş düşer. II. Basamak: On-oniki yaş arası dönemdir. Sınıf yönetimine verilen ağırlık azalır, öğrenciler olgunlaşma yolunda, sınıf düzenine uymaya öğretmeni hoşnut etmeye is- teklidir. III. Basamak: Oniki-onbeş yaşları arasıdır. Öğrenciler, zevk ve destek almak için bir- birlerine bakarlar, yetke görüntüsü verirler, öğretmeni sıkıntıya sokmayı seçebilir, bunun sonunda arkadaşlarının beğenisini de kazanabilirler, sınıf yönetimi kurallarının nedenlerini ararlar. IV. Basamak: Lise yıllarını kapsamaktadır. Öğrenciler kim olduklarını, nasıl davranmaları gerektiğini anlamaya başlarlar, sosyalleşir, akıllanırlar, yönetim sorunu azalır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisinde sınıf yönetiminde öğretmenden beklenen en önemli rollerden birine yer verilmemiştir?

Öğrenmeyi kolaylaştırma

Liderlik yapma

Öğrencilere rol model olma

İstenmeyen davranışları yönetme

Objektif davranma

Açıklama:

Sınıf yönetiminde öğretmenden beklenen en önemli roller arasında liderlik yapma, öğrenmeyi kolaylaştırma, öğrencilere rol model olma, istenmeyen davranışları yönetme yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi davranış yönetiminin metotlarından biridir?

Yedekleme

Öngörme

Analiz etme

Bastırma

Geri çekilme

Açıklama:

Davranış yönetmenin kestirim, yön değiştirme, yedekleme ve sınırlandırma olmak üzere dört yöntemi olduğu belirtilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Dikkatli öğretmenlerin öğrencilerin ilgi ve gereksinimlerini önceden anlama, sorunlu davranışların ortaya çıkmasına engel olmasını içeren davranış yönetimi yöntemi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir.

Sınırlandırma

Kestirim

Yön değiştirme

Yedekleme

Sezinleme

Açıklama:

Kestirim, dikkatli öğretmenlerin öğrencilerin ilgi ve gereksinimlerini önceden kestirerek, sorunlu davranışların ortaya çıkmasına engel olmasını içermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

''Davranışçı akımın ilkelerine dayalı, ödül ceza kavramlarını ile karakterize edilmiş, gücün büyük ölçüde öğretmen elinde bulunduğu bir anlayışı içeren disiplin modeline ‘_____’ denir.'' Verilen boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Davranış değiştirme disiplin modeli

Gerçeklik terapisi disiplin modeli

Grup dinamiği disiplin modeli

Zorlayıcı disiplin modeli

Ussal disiplin sonuçları modeli

Açıklama:

Zorlayıcı Disiplin Modeli, davranışçı akımın ilkelerine dayalı, ödül ceza kavramları ile karakterize edilmiş, gücün büyük ölçüde öğretmen elinde bulunduğu bir anlayışa sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

- Öğrencilerin bilinçli seçimler yapmasını destekler.
-İstenmeyen davranışlar karşılanmayan gereksinimlerden doğduğunu savunur.
- Kaliteli okul kavramı bağlamında, okulların öğrenciler tarafından ‘iyi bir yer’ olarak algılanması gerekliliği üzerinde durmuştur.
Yukarıdaki bilgiler hangi kuramcıya aittir?

Wiliam Glasser

Carl Rogers

Lee Canter

Dreikurs

Thomas Gordon

Açıklama:

Amerika’da kalite okulları adıyla anılan okulların kurulmasına öncülük eden Glasser’in kurucusu olmamakla birlikte önemli ölçüde geliştirdiği diğer kuram Kontrol Kuramıdır. İnsanlar yaptıkları seçimlerin sonuçlarının sorumluluğunu üstlenebilen kendi kararlarını veren bireyler olarak kabul edilmelidirler.Glasser okulların kendilerini kaliteli okul olarak yapılandırmaları gerektiği üzerinde durur.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

‘Ben dersi işlerken yüksek sesle konuştuğunda gerçekleştirmekte olduğum etkinliği tamamlayamıyorum. Dersi planlandığım gibi sürdürmemi zorlaştırdığı için bu durum beni çok üzüyor’ cümlesini kulanan bir öğretmen hangi disiplin modelini kullanmıştır?

Davranış değiştirme Modeli

Gerçeklik Terapisi Modeli

Grup Dinamiği Modeli

Ussal Sonuçlar Modeli

Öğretmen Etkiliği Eğitimi Modlei

Açıklama:

Thomas Gordon'un Öğretmen Etkiliği Eğitimi Modelinde sınıftaki problemli davranışlar gösteren öğrencilerle konuşurken öğretmenin ben dili kullanmalları ve davranışla karşılaştığında neler hissettiğini öğrenciye ifade etmeleri önemli yer tutar. Sorudaki örnek cümleyi kullanan bir öğretmen Öğretmen Etkiliği Eğitimi Modelini seçmiştir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi sınıf yönetiminin kapsamı dışında kalmaktadır?

Öğrenci ihtiyaçlarının karşılanması

Olumlu sınıf ikliminin geliştirilmesi

Öğrenmeyi kolaylaştıracak öğretim yöntemlerinin kullanılması

İstenmeyen davranışların düzeltilmesi

Akademik başarının arttırılması

Açıklama:

Genel olarak sınıf yönetimi öğrencilerin sosyal ve psikolojik gereksinimlerinin belir lenmesi ve bu gereksinimlerin karşılanacağı öğrenci, öğretmen ve akranlar arasında iliş kilerin desteklendiği olumlu öğrenme ortamlarının oluşturulması, öğrencilerin akademik gereksinimlerinin karşılanmasına yönelik öğretim strateji ve uygulamalarının işe koşulması, sınıfın bir sistem, örgüt ve grup olarak ele alınarak örgütlenmesi ve davranış yöneti mine ilişkin yaklaşımları içermektedir. Bu doğrultuda sınıf yönetimi, başarılı ve etkili bir öğretimi sağlayan bir öğrenme çevresini oluşturma ve bu çevrenin öğrenmeyi destekleye cek biçimde korunmasını sağlayacak eylemlere (fiziksel çevrenin düzenlenmesi, kural ve süreçlerin oluşturulması, öğrencilerin derse dikkatlerinin sağlanması ve öğretim etkinlikleri ile öğrencileri meşgul etme) atıfta bulunmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 22

Sınıf bir yaşam alanıdır, küçük bir toplumdur. Sınıfta öğretim yılı boyunca ortaya çıkan yaşantılar o sınıfın ortak tarihini oluşturmaktadır. Bu ortak tarihin bilinmesi öğretmenin gelecek hakkında öngörülerde bulunmasına katkı sağlayabilir
Yukarıdaki ifade sınıfın yapısal özelliklerinden hangisini yansıtmaktadır?

Çok boyutluluk

Yakınlık

Ortak tarih

Öngörememe

Açıklık

Açıklama:

Ortak tarih: Sınıf bir yaşam alanıdır, küçük bir toplumdur. Sınıfta öğretim yılı boyunca ortaya çıkan yaşantılar o sınıfın ortak tarihini oluşturmaktadır. Bu ortak tarihin bilinmesi öğretmenin gelecek hakkında öngörülerde bulunmasına katkı sağlayabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Sınıf kuralları ve süreçleri sınıfta kimin, neyi, nasıl yapacağına ilişkin somut düzenlemeler oluştururken, öğrencilere kendilerini güvende hissetmelerine ve öngörülebilir bir öğrenme ortamında olduklarına ilişkin mesajlar iletir.
Yukarıda verilen ifade hangi sınıf yönetimi etkinlik boyutuna ilişkin bir ifadedir?

Sınıfın fiziksel düzenine ilişkin

Plan-program ilişkin

Davranış düzenlenmesine ilişkin

Sınıf içi ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin

Sınıfta zamanın yönetilmesine ilişkin

Açıklama:

Sınıf yönetimi boyutlarından dördüncüsü davranış düzenlenmesine ilişkin etkinlikler- dir. Davranış düzenlenmesine ilişkin etkinlikler, sınıfta istenen davranışların gelişmesine olanak sağlayan ve bu davranışların pekiştirildiği bir ortamın oluşturulması, sorun davranışların ortaya çıkmadan öngörülerek önemler alınması, sınıf kuralları ve standartlarının oluşturulması, davranış değiştirme süreçlerinin işe koşulmasını içermektedir. Etkili sınıf yönetiminin en belirgin yönü sınıf kuralları ve süreçleri olduğu söylenebilir. Sınıf kuralları ve süreçleri sınıfta kimin, neyi, nasıl yapacağına ilişkin somut düzenlemeler oluştururken, öğrencilere kendilerini güvende hissetmelerine ve öngörülebilir bir öğrenme ortamında olduklarına ilişkin mesajlar iletir. Kuralların türü ve sayısı eğitim kademesi ve sınıfa göre değişmekle birlikte, kuralsız bir sınıf ortamı düşünülemez.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Öğretmen merkezli eğitimi ve klasik yönetim felsefesini yansıtan sınıf yönetimi modelidir. Sınıftaki ilişki düzeninin öğretmen tarafından tam olarak kontrol edilmeye çalışılması, öğretmenin olayların nedenlerinden çok sonuçları üzerinde durması ve tepkilerini ağırlıklı olarak bireye yöneltmesi, istenmeyen davranışlara karşı daha çok cezalandırma yöntemine başvurması, kuralları amaç haline getirmesi ve tartışmasız uygulamaya çalışması söz konusudur.
Yukarıda ifade edilen sınıf modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Tepkisel Sınıf Yönetim Modeli

Önlemsel Sınıf Yönetim Modeli

Gelişimsel Sınıf Yönetim Modeli

Bütünsel Sınıf Yönetimi Modeli

Geleneksel Sınıf Yönetimi Modeli

Açıklama:

Tepkisel sınıf yönetimi modeli öğretmen merkezli eğitimi ve klasik yönetim felsefesini yansıtan sınıf yönetimi modelidir. Tepkisel modelde sınıftaki ilişki düzeninin öğretmen tarafından tam olarak kontrol edilmeye çalışılması, öğretmenin olayların nedenlerinden çok sonuçları üzerinde durması ve tepkilerini ağırlıklı olarak bireye yöneltmesi, istenmeyen davranışlara karşı daha çok cezalandırma yöntemine başvurması, kuralları amaç haline getirmesi ve tartışmasız uygulamaya çalışması söz konusudur

Doğru Cevap: A

Soru 25

Sınıf yönetimi uygulamalarını ve öğretim etkinliklerini öğrencilerin fiziksel, psikolojik, sosyal ve duygusal geli- şimlerini dikkate alarak gerçekleştirilmesini içermektedir. Dersleri öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyine uygun olarak planlama ve uygulama, sınıftaki kuralları belirlerken ve öğrencilere sorumluluklar verilirken onların gelişim özelliklerini ön planda tutma, öğrencilerden gelişim düzeylerine uygun davranışlar bekleme, çeşitli etkinliklerde öğrencilerin bireysel gelişim özelliklerini de dikkate alma bu modele uygun öğretmen davranışlarıdır.
Yukarı özellikleri ifade edilen sınıf yönetimi modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Tepkisel Sınıf Yönetimi Modeli

Önlemsel Sınıf Yönetimi Modeli

Gelişimsel Sınıf Yönetimi Modeli

Bütünsel Sınıf Yönetimi Modeli

Geleneksel Sınıf Yönetimi Modeli

Açıklama:

Gelişimsel Sınıf Yönetimi Modeli sınıf yönetimi uygulamalarını ve öğretim etkinliklerini öğrencilerin fiziksel, psikolojik, sosyal ve duygusal gelişimlerini dikkate alarak gerçekleştirilmesini içermektedir. Dersleri öğrencilerin hazır bu- lunuşluk düzeyine uygun olarak planlama ve uygulama, sınıftaki kuralları belirlerken ve öğrencilere sorumluluklar verilirken onların gelişim özelliklerini ön planda tutma, öğrencilerden gelişim düzeylerine uygun davranışlar bekleme, çeşitli etkinliklerde öğrencilerin bireysel gelişim özelliklerini de dikkate alma bu modele uygun öğretmen davranışlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi sınıf yönetiminde öğretmenden beklenen roller arasında yer almaz?

Liderlik yapma

Öğrenmeyi kolaylaştırma

Öğrencilere rol model olma

İstenmeyen davranışları yönetme

Rekabet ortamı oluşturma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 27

Öğretmen okul ve sınıf ortamında uygulamada olan kuralların takipçisi olarak rol üstlenir.
Yukarıdaki ifade öğretmenin sınıf yönetiminde öne çıkan rollerinin hangisine ilişkindir?

Arabuluculuk

Bilgi Kaynaklığı

Hakemlik

Yargıçlık

Disiplincilik

Açıklama:

Öğretmenin yöneticilik ve buna bağlı olarak liderlik rollerinin yanı sıra sınıf yöneti- minde öne çıkan rolleri kısaca şunlardır :
Arabuluculuk: Öğretmen, bireyler ve gruplar arası çatışmalarda zaman zaman arabu- luculuk rolü sergilemek durumundadır.
Bilgi kaynaklığı: Öğretmen, uzmanlık alanıyla ilgili bilgileri yayan kişidir.
Hakemlik: Öğretmen okul ve sınıf ortamında uygulamada olan kuralların takipçisi olarak rol üstlenir.
Yargıçlık: Öğretmen gerek sınıf ortamında gerek sınıf dışında haklıyı haksızı ve iyiyi kötüyü ayrt eden bir rol sergilemelidir.
Eğiticilik/Disiplincilik: Öğretmen, eğitimin ve okulun amaçlarında öngörülen davra- nışları öğrencilere kazandırmakla yükümlüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Öğrencilerinin derste sıkıldığı zaman istenmeyen davranışlar sergileyebileceğini düşünen Yusuf Öğretmen derslerinde konuyla ilgili ilginç haberler ve fıkralardan yararlanmaktadır.
Yukarıdaki örnek olayla ilişkili olan davranış yönetimi aşağıdakilerden hangisidir?

Ceza verme

Yedekleme

Sınırlandırma

Kestirim

Sonlandırma

Açıklama:

Davranış yönetmenin kestirim, yön değiştirme, yedekleme ve sınırlandırma olmak üzere dört yöntemi olduğu belirtilmektedir. Kestirim, dikkatli öğretmenlerin öğrencilerin ilgi ve gereksinimlerini önceden kestirerek, sorunlu davranışların ortaya çıkmasına engel olmasını içermektedir. Yön değiştirme, uygun olmayan davranıştan önce, öğrencinin dikkatini başka bir konuya yönlendirme sürecidir. Yedekleme, istenmeyen davranışı sergileyen öğrencinin dikkatini istendik davranışı sergilemesine yönlendirme etkinliğidir. Sınırlandırma ise, öğrencinin kendine veya çevresine yönelik olumsuz davranışlarına sınırlar yerleştirme süreci olarak tanımlanmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 29

Sınıfta istenmeyen davranışlara ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi öğretmenden kaynaklanan nedenlerden dolayı ortaya çıkan davranışa örnek gösterilebilir?

Ceza alan öğrencinin arkadaşlarını rahatsız etmesi.

Tahtayı göremeyen öğrencinin telefonla ilgilenmesi.

Üşüyen öğrencinin uyuması.

Ödevini yapmayan öğrencinin materyal getirmemesi.

Ailesinden şiddet gören öğrencinin arkadaşlarına küfretmesi.

Açıklama:

Öğretmenin derse hazırlıksız gelmesi de davranış sorunlarının temel nedenleri arasın- da gösterilebilir. Öğretmenin derste hangi amaçları gerçekleştireceğini, hangi yöntemler ve araçları kullanacağını, etkinliklere ne kadar süre ayıracağını belirlemesi sınıfta öğrenme sürecinin akışını bozmayacağından, öğrencilerin davranış sorunlarının ortaya çıkmasına engel olabilecektir. İstenmeyen davranışların öğretmen kökenli nedenleri şunlardır;
Öğretmenin;
• Öğrencisinin davranışlarına uygun tepki vermemesi,
• Doğru davranışı ödüllendirmemesi
• Beklentilerinin öğrenci potansiyelinin çok üzerinde olması,
• Öğrencilerin bireysel özelliklerini yeterince dikkate almaması,
• Öğrencilere uygun rol model olamaması,
• Sınıfta istenmeyen davranışlara yoğunlukla ceza uygulaması.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Lee Canter tarafından geliştirilen bu model davranışçı akımın te- mel ilkelerine dayanmaktadır. Daha sonra davranış sorunlu çocuklarla çalışan Marlene Canter’ın görüşleri ile genişletilmiştir. Sınıf yönetimini ve sınıf disiplinini aynı anlamda ele alan bu model, sınıfta düzenin disiplin sağlanarak gerçekleştiğini vurgulamaktadır.
Yukarıda ifade edilen sınıf yönetimi modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Zorlayıcı Disiplin Modeli

Davranış Değiştirme Modeli

Gerçeklik Terapisi Modeli

Grup Dinamiği Modeli

Ussal Sonuçlar Modeli

Açıklama:

Zorlayıcı (Güvengen) Disiplin Model 1970’lerde öncelikle Lee Canter tarafından geliştirilen bu model davranışçı akımın temel ilkelerine dayanmaktadır. Daha sonra davranış sorunlu çocuklarla çalışan Marlene Canter’ın görüşleri ile genişletilmiştir. Sınıf yönetimini ve sınıf disiplinini aynı anlamda ele alan bu model, sınıfta düzenin disiplin sağlanarak gerçekleştiğini vurgulamaktadır. Canter ve Canter’ın iddiacı disiplin diye adlandırdıkları bu modelde öğretmenin net beklentiler, sınırlamalar ve sonuçlar oluşturmaya, öğrencilerin kabul edilebilir bir biçimde davranmalarına ısrar etmeye ve gerekli olduğunda uygun sonuçlarla sürdürmeye hakkı olduğunu ileri sürmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Bir sınıfın amaçlarına ulaşmak için kullanılan yöntem ve teknikler, öğrenme ortamı, öğrenci ve öğretmen arasında uyum sağlanması ile ilişkilendirilen sınıf yönetimi işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Değerlendirme

Karar verme

Eşgüdümleme

Örgütleme

Planlama

Açıklama:

Sınıf yönetimi, sınıfın amaçlarının gerçekleştirilmesi için karar verme, planlama, örgütleme, eşgüdümleme ve değerlendirme işlevlerine ilişkin süreçsel bir özellik taşıyan bir disiplindir. Sınıf yönetiminin ilk eylemi karar verme etkinliğidir. Bu aşamada öğretmen hangi amaçlara, hangi uygulamalar yoluyla, hangi yöntem ve tekniklerle ulaşılacağına ilişkin bir seçim yaparak harekete geçer. Planlama, varılmış olan kararın nasıl uygulanacağına, sınıfın amaçlarına nasıl ulaşacağına dair bir düzenlemedir. Sınıf yönetiminde örgütleme, amaçlara ulaştıracak öğretimsel etkinliklerin belirlenmesi, önem sırasına koyulması, sınıfta görev ve sorumlulukların, kuralların, süreçlerin belirlenmesi ve olumlu bir öğrenme ortamının oluşturulmasını içermektedir. Değerlendirme ise sınıfta belirlenen amaçlara ve alınan kararlara ne ölçüde ulaşıldığına ilişkin hem süreç içinde hem de sonunda gerçekleştirilen döngüsel bir dönüt sağlayıcı araç olarak işlev görmektedir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Örgütleme
Yansıtma
Denetleme
Yönetme
Düzenleme

Hangisi/hangileri öğretmenin, sınıf yönetimi başarısında yaşamsal ögeler arasında yer alır?

I,II, III, IV ve V

II, III, IV ve V

I, II, III ve IV

I, III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Sınıf yönetimi; sınıftaki fiziksel, davranışsal ve örgütsel öğrenme engellerinin ortadan kaldırılarak, öğretim zamanının etkili kullanılması, davranış düzenlemelerinin gerçekleştirilmesi, demokratik ve öğrencinin etkin olduğu bir öğrenme düzeninin sağlanmasıdır. Bu tanıma göre sınıf yönetiminde öğrenme çevresinin düzenlenmesi önemli bir boyut olarak ortaya çıkmaktadır. Aynı zamanda öğretmenin öğretimi örgütleme, denetleme ve yönetme yeterlikleri sınıf yönetimi başarısında yaşamsal ögeler arasında yer almaktadır. Öğretmenlerin yönetim süreçlerini uygularken kendine özgü bakış açılarını, yeteneklerini ve de kişisel özelliklerini bu sürece yansıtmaları, sınıf yönetiminin sanat yönünü de ön plana çıkarmaktadır. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Öğretmenin sınıfta olan olayları fark ederek gerekli müdahaleleri hemen gerçekleştirmesi sınıf yönetiminin hangi yapısal özelliği için söylenebilir?

Açıklık

Öngörememe

Yakınlık-anındalık

Çok boyutluluk

Ortak tarih

Açıklama:

Sınıfta olup biten olaylar herkesin gözü önünde gerçekleştiği için bu olayların gizliliği bulunmamaktadır. Dolayısıyla her şey açıktır. Ancak olup biten olayların altındaki gerçek nedenlerin her zaman görülenden farklı olabileceği de göz ardı edilmemelidir. Sınıf yönetiminin en önemli unsurlarından biri derse bir planla girmektir. Ancak ne kadar planlanırsa planlansın sınıfta olabilecek her şeyi önceden öngörmek olanaklı değildir. Bu durum öğretmenlerin sınıf yönetim becerilerini olabildiğince geliştirmelerini zorunlu kılmaktadır. Sınıfta aynı anda pek çok farklı yaşantının ortaya çıkması çok boyutlu göstermektedir. Sınıftaki toplumun öğretim yılı sürecinde yaşadıkları o sınıfın ortak tarihini oluşturmaktadır. Öğretmenin bu ortak tarihi bilmesi gelecek için öngörüde bulunmasına olanak verecektir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Plan-program çalışmalarını sınıf yönetiminin en önemli boyutu olmasını sağlayan neden aşağıdakilerden hangisidir?

Öğretim sürecinin başarısını etkilemesi

Öğretmen-öğrenci ilişkisini etkilemesi

Öğrenci-öğrenci ilişkisini etkilemesi

Sınıfın fiziksel düzenini etkilemesi

Sınıf iklimini rekabetçi yönde etkilemesi

Açıklama:

Sınıf çok yönlü ilişkilerin yaşandığı sosyal bir yapıdır. Bu yapı içinde öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci ilişkileri ön plana çıkmaktadır. Sınıfta gerçekleşen bu ilişkiler sınıf iklimi kavramını vurgulamaktadır. Sınıf ortamının daha çok psikolojik yanını ifade eden sınıf iklimi, sınıf içi etkileşimlerin oluştuğu bir atmosferdir. Sınıfın fiziksel düzenine ilişkin etkinlikler; sınıfta bulunan öğrenci sayısı, sınıfın aydınlatılması, ses düzeni, ısınması, temizliği, öğrenme ve ilgi merkezlerinin düzenlenmesi, bireysel çalışma alanlarının oluşturulması, sınıftaki hareket alanlarının genişliği, sınıfta kullanılan renkler, panoların düzeni, öğretim araç gereçlerinin yerleşimi, sıra düzeni olarak sıralanabilir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Öğrencilerin akademik gereksinimlerini karşılamak
Öğretim ortamını hazırlamak
Sınıf kurallarını ve süreçlerini oluşturmak
Öğretim planlarını yapmak
Öğretim etkinliklerini geliştirmek

Hangisi/hangileri öğretmenin öğretim yılı içerisinde zamanı etkili kullandığının göstergelerinden sayılmaktadır?

Yalnız III

III ve IV

I, III, IV ve V

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Zaman yönetimi, insanın zamana karşı denetim yeterliliğini kullanarak iş veya günlük yaşamını etkili ve verimli bir şekilde düzenleyebilmesi biçiminde tanımlanabilir. Sınıf yönetimi açısından zaman yönetimi eğitim programının öngördüğü biçimde eğitim-öğretim etkinliklerinin düzenlenmesi, sınıfta öğretime ayrılan zamanı etkili ve verimli bir şekilde değerlendirmek olarak açıklanabilir. Öğretmenler öğretim yılı içerisinde zamanı; öğretim planlarını yaparak öğretim ortamını hazırlayarak, öğrenci devamını izleyerek, öğretim etkinliklerini gerçekleştirerek, öğrenci kazanımlarını izleyip değerlendirerek ve kendilerini geliştirerek kullanırlar. Okulun ilk günlerinde sınıftaki kuralların ve süreçlerin oluşturulmaması, daha sonra yıl boyunca ortaya çıkacak istenmeyen davranışların tetikleyebilecektir. Öğretmen, öğrenme zamanının çoğunu bu davranışlara harcamak durumunda kalacaktır. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, öğretmenin öğretimi sınıf ortamında tutarak öğrencilerin sıkılması, gerçek yaşama uyumunun zorlaşması gibi olumsuzluklara neden olabilen sınıf yönetimi modellerinden biridir?

Gelişimsel

Önlemsel

Bütünsel

Tepkisel

Dönemsel

Açıklama:

Önlemsel sınıf yönetimi modeli istenmeyen davranışın ortaya çıkmaması için gerekli önlemlerin önceden alınması anlayışını içerir. Önlemsel modeli çok sıkı uygulayan öğretmenler aşırı derecede önlemlere başvurarak öğrencilerin sıkılmasına yol açarlar. Ayrıca sınıf ortamının dışına çıkmayarak öğrencileri gerçek yaşamdan uzaklaştırırlar. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Düzenli aile görüşmeleri yapmak
En etkili öğretim stratejilerini seçmek
En etkili öğretim stratejilerini uygulamak
Öğrenmeyi kolaylaştıran planlar tasarlamak
Öğrenmeyi kolaylaştıran programlar hazırlamak

Hangisi/hangileri sınıfta öğrenci başarısına etkileyen en önemli öğretmen rolleri arasında yer alır?

I ve II

II ve III

I, II, III ve IV

I, III, IV ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Sınıfın amaçlarına ulaşmasında en büyük sorumluluk sınıf öğretmeninde bulunmaktadır. Sınıf öğretmeninin öğrenci başarısında etkili olan rolleri şu şekilde sıralanabilir: En etkili öğretim stratejilerini seçip uygulamaya koymak, öğrencilerin öğrenmesini kolaylaştırıcı plan ve programları tasarlamak, sınıf yönetim tekniklerini etkili bir şekilde kullanmaktır. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Yön değiştirme
Yedekleme
Söndürme
Sınırlandırma
Kestirim

Hangisi/hangileri davranış yönetmenin yöntemleri arasında yer alır?

I, II, III ve V

I, II, IV ve V

II, III, IV ve V

Yalnız III

Yalnız IV

Açıklama:

İstenmeyen davranış, eğitim süreci işleyişini olumsuz yönde etkileyen toplumsal ve eğitimsel normlarla çatışan davranışlar olarak tanımlanabilir. Davranışı zayıflatan sonuçlar söndürme ve cezalandırmadır. Davranışı güçlendiren sonuçlar ise olumlu ve olumsuz pekiştireçlerdir. Davranış yönetmenin yöntemleri; kestirim, yön değiştirme, yedekleme ve sınırlandırmadır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi öğrencilerin davranışlarını, istenmeyen davranış olarak nitelendirebilmek için kullanılan ölçütlerden biridir?

Öğretmenin öğrencilere uygun model olmamasından etkilenmesi

Öğrenci beklentilerinin üst düzey olmasından etkilenmesi

Baskı ve tehditlere dayalı otokratik yönetimden etkilenmesi

Diğer öğrencilerin sosyalleşmelerini olumsuz etkilemesi

Sınıfta istenmeyen davranışlara verilen cezalardan etkilenmesi

Açıklama:

Sınıfta öğretmenin öğrencilerine uygun model olmaması, beklentilerin öğrenci düzeyinin çok üzerinde olması, istenmeyen davranışlara çoğunlukla ceza verilmesi istenmeyen davranışların öğretmen kökenli nedenleri arasında yer alır. Öğretmenin sınıf yönetiminde baskı ve tehditlere dayalı otokratik yönetim anlayışı benimsemesi de istenmeyen davranışların öğretmen kaynaklı nedenlerindendir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi öğrencilerin sınıfta sergiledikleri çevreden etkilenen istenmeyen davranışlar arasında yer almaktadır?

Derse hazırlıksız gelme

Okul-aile ilişkileri yetersizliği

Öğrencinin utangaç biri olması

Öğrencinin öğretmene olan bağımlılığı

Öğretmenler arasında olumsuz etkileşim

Açıklama:

Okul-aile ilişkileri yetersizliği ile öğretmenler arasında olumsuz etkileşim nedeniyle öğrencide istenmeyen davranış gözlenebilir. Bunlar okuldan kaynaklı nedenlerdendir. Öğrencinin utangaç biri olması, öğretmene bağımlı olması, öğrenci kaynaklı nedenler arasındadır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Sınıf yönetiminin inceleme alanlarını sıralarsak aşağıdakilerden hangisi listede yer almamalıdır?

Olumlu öğretmen-öğrenci ilişkisi

Öğrenmeleri kolaylaştıracak öğretim yöntemleri

Öğrencilerin kişisel ve psikolojik gerekesinimleri

Öğrencilerin uygun olmayan davranışlarını sert disiplin teknikleri ile çözümleme

Sınıf süreçlerinin, davranış stadartlarının katılımcı bir anlayışla oluşturulması yani planlama

Açıklama:

Sınıf yönetimi, öncelikle öğrencilerin kişisel ve psikolojik gerekesinimlerine dayanmaktadır ve olumlu öğretmen-öğrenci ilişkisi ve sınıf ortamında destekleyici koşulların varlığı ile ilişkilidir. Sınıf yönetimi, öğrencilerin bireysel ve sınıf grubunun akademik gereksinimleri karşılayan, öğrenmelerini kolaylaştıracak öğretim yöntemlerini kullanmayı ve sınıfın bir örgüt olarak ele alınmasıyla, sınıf süreçlerinin, davranış stadartlarının katılımcı bir anlayışla oluşturulması planlama, örgütleme gibi yönetsel becerilerle öğretim yeterliklerinin işe koşulmasını içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Öğrenci ve öğretmenlerin bir araya geldiği, yaşamın kendisi olacak özel öğrenme
düzenlerinin oluşturulduğu, sosyal ve psikolojik temelli etkileşimlerin ön planda olduğu öğrenme ortamı aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf

Aile

Mahalle

Park

Klüp

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 43

Hangisi 'sınıf'ın özelliklerinden biridir?

25 kişiden kalabalık olması

Özel ışıklandırma sistemleri ile aydınlatılmış olması

Sadece akıllı tahta kullanılabilirlik

Tam bir Sessizlik

Çok boyutluluk

Açıklama:

Çok boyutluluk: Sınıfa aynı anda pek çok farklı yaşantı ortaya çıkmaktadır. Bazı öğrencilerdersi dinlerken, bazıları not alır, bazıları kendi aralarında konuşabilirler

Doğru Cevap: E

Soru 44

Sınıfın yapısal özellikleri düşünüldüğü zaman aşağıdakilerden hangisi akla gelmemelidir?

Ortak tarih.

Tek boyutluluk

Öngörememe,

Anındalık,

Çok boyutluluk,

Açıklama:

Sınıfın yapısal özellikleri şunlardır:Çok boyutluluk, yakınlık, anındalık, öngörememe, açıklık ve ortak tarih.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Öğrencilerin kendilerini güvende ve değerli hissedecekleri, adalet, saygı ve sevginin egemen olduğu olumlu bir sınıf iklimi oluşturması bu boyuttaki en önemli rol, aşağıdakilerden hangisine düşmektedir?

Okul müdürü

Müdür yardımcısı

Okul güvenliği

Öğretmen

Okul aile birliği

Açıklama:

Sınıfın yöneticisi olarak öğretmenin öğrenmeyi destekleyecek ortamlar oluşturduğu, öğrencilerin kendilerini güvende ve değerli hissedecekleri, adalet, saygı ve sevginin egemen olduğu olumlu bir sınıf iklimi oluşturması bu boyuttaki en önemli rolüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi sınıf yönetimi etkinlik boyutlarından biri değildir?

Sınıfta zamanın yönetilmesine ilişkin etkinlikler

Davranış düzenlenmesine ilişkin etkinliler

Denetleme

Sınıf içi ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin etkinlikler

Sınıfın fiziksel düzenine ilişkin etkinlikler

Açıklama:

Sınıf yönetimi etkinlik boyutları:
• Sınıfın fiziksel düzenine ilişkin etkinlikler
• Plan-program etkinlikleri
• Sınıf içi ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin etkinlikler
• Davranış düzenlenmesine ilişkin etkinliler
• Sınıfta zamanın yönetilmesine ilişkin etkinlikler

Doğru Cevap: C

Soru 47

Sınıf yönetimi modelleri hangisinde doğru sıralanmıştır?

Tepkisel /Önlemsel,

Gelişimsel / Biçimsel

Bütünsel / İmgesel

Tepkisel / Verimsel

Edinimsel / Biçimsel

Açıklama:

Sınıf yönetimi modelleri, tepkisel, önlemsel, gelişimsel ve bütünsel olmak üzere dört başlık altında ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Öğretmenin olayların nedenlerinden çok sonuçları üzerinde durması ve tepkilerini
ağırlıklı olarak bireye yöneltmesi, istenmeyen davranışlara karşı daha çok cezalandırma yöntemine başvurması ne tür sınıf yönetim modelidir?

Liberal Sınıf Yönetimi

Bütünsel Sınıf Yönetimi

Gelişimsel Sınıf Yönetimi

Tepkisel Sınıf Yönetimi

Önlemsel Sınıf Yönetimi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 49

İstenmeyen bir davranış oluşmadan önce önlem almaya çalışan bir öğretmen aşağıdakilerden hangisini uyguluyor kabul edilecektir?

Önlemsel Sınıf Yönetimi

Tepkisel Sınıf Yönetimi

Başarı Odaklı Yönetim

Gelişimsel Sınıf Yönetimi

Bütünsel Sınıf Yönetimi

Açıklama:

Önlemsel sınıf yönetimi uygulamıştır. Önlemsel model, planlama düşüncesine bağlı, geleceği kestirme, istenmeyen davranış ve sonucu olmadan önleme yönelimine dayanır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Gelişimsel sınıf yönetimi modeline göre, öğrencilerin kim olduklarını, nasıl davranmaları gerektiğini anlamaya başladıkları, sosyalleşip, akıllandıkları yönetim sorununun azaldığı dönem basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

1. basamak

2. basamak

3. basamak

4. basamak

5. basamak

Açıklama:

I. Basamak: Onuncu yaşa kadar süren nasıl öğrenci olunacağının öğrenildiği zamandır, öğretmene çok iş düşer. II. Basamak: On-oniki yaş arası dönemdir. Sınıf yönetimine verilen ağırlık azalır, öğrenciler olgunlaşma yolunda, sınıf düzenine uymaya öğretmeni hoşnut etmeye isteklidir. III. Basamak: Oniki-onbeş yaşları arasıdır. Öğrenciler, zevk ve destek almak için birbirlerine bakarlar, yetke görüntüsü verirler, öğretmeni sıkıntıya sokmayı seçebilir, bunun sonunda arkadaşlarının beğenisini de kazanabilirler, sınıf yönetimi kurallarının nedenlerini ararlar. IV. Basamak: Lise yıllarını kapsamaktadır. Öğrenciler kim olduklarını, nasıl davranmaları gerektiğini anlamaya başlarlar, sosyalleşir, akıllanırlar, yönetim sorunu azalır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi sınıf yönetiminin işlevleri arasında değildir?

Planlama

Karar verme

Eşgüdümleme

Değerlendirme

İzleme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 52

Sınıf yönetiminin işlevlerinden sınıfın amaçlarına ulaşmasında işe koşulan öğretim yöntem ve teknikleri, öğrenme ortamı, öğrenci ve öğretmen arasında uyumun sağlanması ile ilişkili olanı aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama

Karar verme

Örgütleme

Eşgüdümleme

Değerlendirme

Açıklama:

Eşgüdümleme boyutu, sınıfın amaçlarına ulaşmasında işe koşulan öğretim yöntem ve teknikler, öğrenme ortamı, öğrenci ve öğretmen arasında uyum ve sağlanması ile ilişkilidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Sınıfta ders işlendiği sınıfta öğrencilerin bir kısmı kendi arasında konuşmakta, bazıları dersi dinlerken, bazıları ise not almaktadır. Bu durum sınıfın yapısal özeliklerinden hangisini örneklendirmektedir?

Çok boyutluluk

Yakınlık-anındalık

Açıklık

Öngörememe

Ortak tarih

Açıklama:

Sınıfta aynı anda pek çok farklı yaşantı ortaya çıkmaktadır. Bazı öğrenciler dersi dinlerken, bazıları not alır, bazıları kendi aralarında konuşabilirler. Bu durum sınıfın yapısal özelliklerinden çok boyutluluğu örneklendirmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Merve öğretmen ilk derse girdiğinde sınıftaki öğrencilerle tanışmış, onların istekleri ve gereksinimleri hakkında sorular sormuştur. Tanışmanın ardından sınıfla derse ilişkin planlarını paylaşmış ve birlikte sınıf kurallarını oluşturmaları için ortam yaratmıştır. Sınıf yönetiminin boyutları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi öğretmenin derste yaptığı etkinler arasında değildir?

Plan-program çalışmalarına ilişkin etkinlikler

Sınıf içi ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin etkinlikler

Davranış düzenlenmesine ilişkin etkinlikler

Sınıfta zaman yönetilmesine ilişkin etkinlikler

Sınıfın fiziksel düzenine ilişkin etkinlikler

Açıklama:

Sınıfın fiziksel düzenine ilişkin etkinlikler sınıfta bulunan öğrenci sayısı, sınıfın aydınlatılması, ses düzeni, ısınması, temizliği, öğrenme ve ilgi merkezlerinin düzenlenmesi, bireysel çalışma alanlarının oluşturulması, sınıftaki hareket alanlarının genişliği, sınıfta kullanılan renkler, panoların düzeni, öğretim araç gereçlerinin yerleşimi, sıra düzeni vb. değişkenlerin öğrenmeyi kolaylaştıracak ve öğrenciler üzerinde olumlu etki yaratacak biçimde düzenlenmesini içermektedir. Soruda verilen örnekte fiziksel düzenlemeye ilişkin etkinlik yapılmamıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Tepkisel sınıf yönetimi modeli kullanılan bir durum için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Öğretmen sınıf yönetimine çok hakimdir.

Öğrencilerin gereksinimleri ön plandadır.

Sınıf içi iletişimi zorlaştırmaktadır.

Olayların nedenleri üzerinde durulur.

Kurallar öğrencilerle birlikte belirlenir.

Açıklama:

Tepkisel modelde sınıftaki ilişki düzeninin öğretmen tarafından tam olarak kontrol edilmeye çalışılması, öğretmenin olayların nedenlerinden çok sonuçları üzerinde durması ve tepkilerini ağırlıklı olarak bireye yöneltmesi, istenmeyen davranışlara karşı daha çok cezalandırma yöntemine başvurması, kuralları amaç haline getirmesi ve tartışmasız uygulamaya çalışması söz konusudur. Bu modele sıkça başvuran öğretmenin sınıf yönetimi becerilerinin düşük olabileceği ileri sürülebilir. Dolayısıyla sınıf yönetimine hakim olduğu söylenemez. Öğretmenin istenmeyen davranışa gösterdiği tepkiler öğrencilerde de olumsuz tepkiler oluşmasına yol açabilir ve sınıf içi iletişimi zorlaştırır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Sınıfta öğrencilerin gereksinimlerini dikkate almak, sınıf kuralları için söz sahibi olmalarını sağlamak, bir taraftan da öğrencilerin gelişim dönemlerine uygun olacak şekilde sınıfın yönetiminde söz sahibi olmak isteyen bir öğretmenin aşağıdakilerden hangisini tercih etmesi daha uygun olacaktır?

Gelişimsel süreçleri dikkate alması

Sınıftaki sorunlar için önceden önlem alması

Bütünsel sınıf yönetiminden yararlanması

Kuralları kendisi belirledikten sonra öğrencilere de bildirmesi

Sınıftaki her etkinlik için kural belirlenmesi

Açıklama:

Bütünsel modelde diğer üç modelin bir sentezi olarak gruba olduğu kadar bireye de yönelme, davranışların hem nedenleri hem sonuçları üzerinde durma, öğrenci özelliklerini dikkate alırken, kuralları sınıfta egemen kılma, kural ihlallerine karşı tepkisel uygulamalara yer verme ve önlemsel bakış açısını egemen kılma gibi uygulamalar yer almaktadır. Sınıf yönetiminde bir denge bulmak isteyen öğretmenin bütünsel modelden yararlanması daha uygun olacaktır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Sınıf yönetimi kapsamında öğretmenin öğrenciler arasında gruplaşma ve çatışmaları önleme çabası aşağıdaki rollerden hangisini içermektedir?

Arabuluculuk

Hakemlik

Danışmanlık

Eğiticilik

Öğrenen

Açıklama:

Öğretmen, sınıf içi gruplaşmalarda ya da bireyler/gruplar arası çatışmalarda önleme çabasına girmekte ve zaman zaman arabuluculuk rolü sergilemektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Öğretim ortamında davranış sorunlarını önlemek için öğretimin iyi bir şekilde planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi süreci aşağıdaki kavramlardan hangisi tanımlamaktadır?

Sınıf yönetimi

Öğretimin yönetimi

Eşgüdümleme

Çok boyutluluk

Açıklık

Açıklama:

Öğretimin yönetimi, öğretim ortamında davranış sorunlarını önlemek için öğretimin iyi bir şekilde planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi sürecidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Murat öğretmen sınıfta istenmeyen davranışlarla başa çıkmakta ve öğrencilerin öğrenme sürecine etkili bir şekilde katılmasını sağlamakta zorlanmaktadır. Okuldaki diğer öğretmenlerle konuşurken okul yönetimine bilgi vereceğini ve bazı öğrenciler cezalandırıldığında sorunun çözüleceğini düşündüğünü söyler. Öğretmenlerden biri ilk başvurması gereken yolun bu olmadığını belirterek, öğrencilerle iyi bir iletişim kurmak istiyorsa öncelikle farklı yolları denemesi gerektiğini söyler. Aşağıdakilerden hangisi öğretmenin ilk başvurması gereken önlemdir?

Görmezden gelmek

Sorunu anlamak

Derste değişiklik yapmak

Fiziksel müdahalede bulunmak

Doğru davranışı göstermek

Açıklama:

Öğretmenlerin istenmeyen davranışları önlemek için başvurabileceği çeşitli yollar bulunmaktadır. Bu yollar arasında davranış problemlerinin önlenmesinde sorunu anlamak, görmezden gelmek, uyarmak, derste değişiklik yapmak, sorumluluk vermek, öğrenciyle konuşmak, doğru davranışı göstermek, fiziksel müdahale, okul yönetimi ve aileyle iletişim kurmak ve yasal yollara başvurmak eylemleri bulunmaktadır. İstenmeyen davranışın önlenmesinde en önemli uygulama sorunun tam anlamıyla ne oluğunu anlamaktır. Öğretmen istenmeyen davranışı ortadan kaldırmada zor durumda kalıp aile ve okul yönetiminin desteğine gereksinim duyduğunda, sorun okul veya aileden kaynakladığında veya çözüm onların katkısını gerektirdiğinde bu yolu kullanmalıdır. İstenmeyen davranışı önlemeye yönelik en son başvurulacak eylem cezadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Sınıf yönetiminde sorumluluğun öğrenciye aktarılması, öğrencinin kendi davranışlarını düzenleme ve yönetme sürecinde öğretmenin doğru yönlendirmesinin önemli olduğu vurgulanan disiplin modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Ussal Sonuçlar Modeli

Grup Dinamiği Modeli

Öğretmen Etkililiği Eğitimi Modeli

Uygun İletişim Modeli

Davranış Değiştirme Modeli

Açıklama:

Öğretmen Etkililiği Eğitimi Modelinde sınıfın etkili yönetimi, yönetim sorumluluklarını öğretmenden öğrenciye doğru aktarmak olarak kavramsallaştırılmaktadır. Model, sınıfta öğrencilere kendi davranışlarını düzenleme ve yönetme sürecinde öğretmenin önemini vurgulamaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 61

Amaçlara ulaştıracak öğretimsel etkinliklerin belirlenmesi, önem sırasına göre önceliklendirme, sınıfta görev ve sorumlulukların, kuralların, süreçlerin belirlenmesi ve olumlu bir öğrenme ortamının oluşturulmasını içeren sınıf yönetimi işlevi hangisidir?

Karar verme

Planlama

Örgütleme

Eşgüdümleme

Değerlendirme

Açıklama:

Sınıf yönetiminde örgütleme, amaçlara ulaştıracak öğretimsel etkinliklerin belirlenmesi, önem sırasına göre önceliklendirme, sınıfta görev ve sorumlulukların, kuralların, süreçlerin belirlenmesi ve olumlu bir öğrenme ortamının oluşturulmasını içermektedir. İyi bir şekilde örgütlenmiş öğretim, öğrencilerin öğrenme süreci ile meşgul olmalarına öncülük edecektir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

"Sınıfta olup biten olayların herkesin gözü önünde gerçekleşmesi nedeniyle, bu olayların gizliliği bulunmamaktadır. Ancak olup biten olayların altında yatan gerçek nedenlerin her zaman görülenden farklı olabileceği de göz ardı edilmemelidir." Yapılan açıklama, sınıfın yapısal özelliklerinden hangisini ifade etmektedir?

Çok boyutluluk

Yakınlık-anındalık

Öngörememe

Açıklık

Ortak tarih

Açıklama:

Açıklık: Sınıfta olup biten olayların herkesin gözü önünde gerçekleşmesi nedeniyle, bu olayların gizliliği bulunmamaktadır. Ancak olup biten olayların altında yatan gerçek nedenlerin her zaman görülenden farklı olabileceği de göz ardı edilmemelidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi okullarda olumlu ilişkileri engelleyen alışkanlıklardan biridir?

Destekleme

Onaylama

Cezalandırma

Farklılıkları uyumlaştırma

Ödüllendirme

Açıklama:

Okullarda Olumlu İlişkileri Engelleyen Alışkanlıklar

Eleştirme

Suçlama

Şikayet etme

Kusur bulma

Tehdit etme

Cezalandırma

Rüşvet ya da ödüllendirmeye dayalı kontrol

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Davranışçı yaklaşıma göre, bireyin bir davranışının sonucu nötr ise o davranış giderek söner. Buna göre, bir öğretmen sınıftaki küçük olumsuz davranışlara yönelik nasıl bir yol izlerse davranışın sönmesini sağlayabilir?

Pekiştirme

Ceza

Uyarı

Konuşma

Görmezden gelme

Açıklama:

Davranışçı yaklaşıma göre, bireyin bir davranışının sonucu nötr ise o davranış giderek söner. Bu ilkeye dayalı olarak öğretmen sınıftaki küçük olumsuz davranışları görmezden gelerek sönmesini sağlayabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Gücün büyük ölçüde öğretmen elinde bulunduğu, ödül ceza kavramları ile karakterize edilmiş sınıf disiplin modeli hangisidir?

Zorlayıcı Disiplin Modeli

Davranış Değiştirme Modeli

Gerçeklik Terapisi Modeli

Grup Dinamiği Modeli

Ussal Sonuçlar Modeli

Açıklama:

Zorlayıcı Disiplin Modeli, davranışçı akımın ilkelerine dayalı, ödül ceza kavramları ile karakterize edilmiş, gücün büyük ölçüde öğretmen elinde bulunduğu bir anlayışa sahiptir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

İstenmeyen davranışı önlemeye yönelik en son başvurulacak eylem nedir?

Pekiştirme

Uyarma

Ceza

Görmezden gelme

Konuşma

Açıklama:

İstenmeyen davranışı önlemeye yönelik en son başvurulacak eylem cezadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

"Çocuklar istenmeyen bir davranış gösterdiğinde, bunun mutlaka karşılanmayan bir gereksinime dayandığını öne sürmektedir. Aile veya okul bu gereksinimleri karşılayacak ortamlar geliştirmelidir. Okul ve öğretmenler, çocukların öğrenme çabalarına ve onların kendilerine değer vermeyi başarmalarına yardımcı olmalıdır."
Yukarıda belirtilen yaklaşımı savunan ve Glasser tarafından geliştirilen sınıf disipllin modeli hangisidir?

Ussal Sonuçlar Modeli

Gerçeklik Terapisi Modeli

Davranış Değiştirme Modeli

Grup Dinamiği Modeli

Öğrenci Merkezli Sınıf Yönetimi

Açıklama:

William Glasser tarafından geliştirilen Gerçeklik Terapisi Modeli, Kontrol Kuramına dayanmaktadır. Glasser çocuklar istenmeyen bir davranış gösterdiğinde, bunun mutlaka karşılanmayan bir gereksinime dayandığını öne sürmektedir. Aile veya okul bu gereksinimleri karşılayacak ortamlar geliştirmelidir. Okul ve öğretmenler, çocukların öğrenme çabalarına ve onların kendilerine değer vermeyi başarmalarına yardımcı olmalıdır. Çocuklar, uyum sağlamıyor ve üretken bir davranış sergilemiyorlarsa, o zaman öğretmenler, kendi davranışlarını ve sınıf yapısını değiştirecek yolları bulmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Dalga etkisi kavramına bağlı olarak grup yönetiminin ön plana çıkarıldığı sınıf disiplin modeli hangisidir?

Grup Dinamiği Modeli

Uygun İletişim Modeli

Ussal Sonuçlar Modeli

Thomas Gordon Öğretmen Etkiliği Eğitimi Modeli

Öğrenci Merkezli Sınıf Yönetimi

Açıklama:

Dalga etkisi kavramına bağlı olarak grup yönetiminin ön plana çıkarıldığı Grup dinamiği Modelinde, davranışın ortaya çıkmadan önce önlenmesi üzerine odaklanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Varsayımlarını etkili iletişim ve öğretmenin model olması üzerine şekillendirmiş, cezanın işe yaramayacağı, öğrencilerin özerk olma gereksinimi içinde olduğu ve benlik saygılarına yönelmenin gerekliliği üzerinde duran sınıf disiplin modeli hangisidir?

Grup Dinamiği Modeli

Ussal Sonuçlar Modeli

Öğrenci Merkezli Sınıf Yönetimi

Uygun İletişim Modeli

Thomas Gordon Öğretmen Etkiliği Eğitimi Modeli

Açıklama:

Uygun İletişim Modeli varsayımlarını etkili iletişim ve öğretmenin model olması üzerine şekillendirmiş, cezanın işe yaramayacağı, öğrencilerin özerk olma gereksinimi içinde olduğu ve benlik saygılarına yönelmenin gerekliliği üzerinde durmuştur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

"Sınıfın bir parçası olarak hareket eden öğretmen, öğrenci merkezli, rehberliğe dayalı bir eğitim anlayışını benimser. Demokratik yönetim anlayışında, sınıfla ilgili kararların verilmesinde öğrenci katılımını sağlama ve otoriteyi paylaşma en önemli unsurdur."
Yukarıda bahsedilen sınıf yönetimi anlayışı hangisidir?

Otokratik

Demokratik

İlgisiz

Koruyucu

Destekçi

Açıklama:

Demokratik yönetim anlayışında, sınıfla ilgili kararların verilmesinde öğrenci katılımını sağlama ve otoriteyi paylaşma en önemli unsurdur. Sınıfın bir parçası olarak hareket eden öğretmen, öğrenci merkezli, rehberliğe dayalı bir eğitim anlayışını benimser. Sınıfta övgü ve ceza, nesnel, duygudan arınmış biçimde, konuya veya davranışa yönelik olarak verilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi sınıf yönetiminde çevreden kaynaklanan nedenlerden birisidir?

Kaynakların yetersizliği

Öğretmenler arasında olumsuz iletişim

Derse hazırlıksız gelme

Baskıcı bir yönetim

Suçu başkalarında gören işgörenler

Açıklama:

Seçeneklerde okuldan kaynaklanan nedenler sıralanmış olup, doğru cevap çevreden kaynaklanan nedenler arasında derse hazırlıksız gelme, derslere devam etmeme veya geç gelme, ders sırasında konuşma, ders dışı etkinliklerde bulunma ve diğerleri yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Eğitim Psikolojisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler