Yaşlılıkta Nörolojik Temelli Durumların Bakım ve Rehabilitasyonu - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısıma ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Otonom sinir sistemi
B
Santral sinir sistemi
C
Periferik sinir sistemi
D
Beyincik
E
Omurilik
Açıklama:
İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısım, otonom sinir sistemi olarak adlandırılır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 2
Gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan, bazı nöronlarda sayıları onbinlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Miyelin
B
Dendrit
C
Akson
D
Ranvier boğumları
E
Sinaps
Açıklama:
Dendritler (Dendrite), gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan, bazı nöronlarda sayıları onbinlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılardır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 3
Akson boyunca iletilen elektriksel sinyallerin, başka bir hücreye (nöron veya kas) nörokimyasal moleküller aracılığı ile aktarıldığı bağlantı noktasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sinaps
B
Miyelin
C
Nöron
D
Akson
E
Dendrit
Açıklama:
Akson boyunca iletilen elektriksel sinyallerin, başka bir hücreye (nöron veya kas) nörokimyasal moleküller aracılığı ile aktarıldığı bağlantı noktası ‘sinaps’ olarak tanımlanır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 4
İnsan beyni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Beyin, sol ve sağ olmak üzere iki hemisferden (iki yarım küreden) oluşur.
B
Hemisferler karşı beden yarısının duysal-motor işlevleri yanında, bilinç, dil, dikkat, öğrenme ve diğer birçok bilişsel süreçle ilgili çeşitli bölgeler içerir.
C
Duyuların analizi, bellek oluşturma, yeni bilgileri öğrenme, düşünce üretme ve karar verme gibi işlevlerde her iki hemisfer de rol alır.
D
Her bir hemisferde çıplak gözle de ayırt edilebilen üçer lob bulunur.
E
Beyindeki işlemci alanlar hangi beyin bölümünde yer alırsa alsın, mutlaka diğer işlemcilerle bağlantı içinde ve birlikte çalışırlar.
Açıklama:
Her bir hemisferde çıplak gözle de ayırt edilebilen dörder lob bulunur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi frontal lobun fonksiyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Görme algısı
B
Beden farkındalığı
C
Duygudurum yönetimi
D
Göz takip hareketleri
E
Yutma refleksi
Açıklama:
Frontal lobun fonksiyonlarından biri duygudurum yönetimidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi parietal lobun fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Duyuların ayrımı ve algılanması
B
Beden farkındalığı
C
Dokunsal algı
D
Yüz tanıma
E
Göz-el koordinasyonu
Açıklama:
Yüz tanıma temporal lobun fonksiyonlarından biridir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 7
Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkması durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Komorbidite
B
Nörodejenerasyon
C
Atrofi
D
Parezi
E
Hemipleji
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkabilir. Bu durma komorbidite denir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 8
Aşağıdaki kelimelerden hangisi kas kuvvetinin tam kaybı anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Paraparezi
B
Pleji
C
Hipotoni
D
Hemipleji
E
Dizartri
Açıklama:
Tıbbi iletişimlerde nörolojik belirti ve bozuklardan söz edilirken sıklıkla karşımıza çıkan parezi terimi vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalması, pleji ise kas kuvvetinin tam kaybı anlamına gelir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 9
Aşağıdakiler hangisi Parkinson hastalığının belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hareket yavaşlaması
B
Titreme
C
Katılaşma
D
Solunum fonksiyonlarında bozulma
E
Bellek kaybında artış
Açıklama:
Bellek kaybında artış Alzheimer hastalığının belirtilerinden biridir. (Tablo 1.1) Doğru yanıt E'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalığının tıbbı boyutları ile ilgili temel hedeflerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastalığın ilerleme hızını azaltmak, fiziksel ve mental fonksiyonları korumak
B
Yaşlıda mevcut olan diğer sistemik hastalıklarının uygun şekilde tedavisi
C
Hastalık ve hastalık seyri hakkında hastanın kaygı oluşturmayacak ölçüde bilgilendirilmesi
D
Yaşlının tıbbi, ekonomik ve kişisel özelliklerine uygun beslenmenin sağlanması
E
Santral sinir sistemini olumsuz etkileyen ilaçlardan kaçınılması
Açıklama:
Hastalık ve hastalık seyri hakkında hastanın kaygı oluşturmayacak ölçüde bilgilendirilmesi hususu fonksiyonel bakım ve değerlendirme hedeflerinden biridir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 11
Dünya nüfusunun yüzde kaçı yaşlı nüfus tarafından oluşturulmaktadır?
Seçenekler
A
%8,7
B
%10,2
C
%15,5
D
%21,8
E
%31,3
Açıklama:
Dünya nüfusunun %8,7’sini yaşlı nüfus oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi en yüksek yaşlı nüfusa sahip üç ülkeden biridir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Türkiye
C
Monako
D
Portekiz
E
İtalya
Açıklama:
En yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ilk üç ülke %31,3 ile Monako, %27,3 ile Japonya ve %21,8 ile Almanya olarak sıralanmakta, Türkiye 167 ülke arasındaki bu sıralamada 66. sırada yer almaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 13
Elektriksel uyarı sinyallerini iletmeye yarayan akson üzerinde 1 mikron kadar küçük ve miyelinsiz bulunan kısımlara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Çevresel sistem
B
Miyelin
C
Dendritler
D
Otonom sistem
E
Ranvier boğumları
Açıklama:
Elektriksel uyarı sinyallerini iletmeye yarayan akson üzerinde 1 mikron kadar küçük ve miyelinsiz bulunan kısımlara ranvier boğumları adı verilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi koordinasyon içinde çalışan sağ ve sol beyin yarım küreleri arasındaki ilişkiyi sağlayan bağlantı elemanlarının adıdır?
Seçenekler
A
Hemisfer
B
Korpus kallosum
C
Periferik
D
Akson terminal
E
Sinaps
Açıklama:
Birbirleriyle iletişim ve koordinasyon içinde çalışan sağ ve sol beyin yarım küreleri arasındaki bu ilişkiyi yoğun bağlantı elemanlarından oluşan "korpus kallosum" sağlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi "frontal lob"un fonksiyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Görsel dikkat
B
Refleks göz hareketleri
C
Uyku-uyanıklık döngüleri
D
Duygudurum yönetimi
E
Beden farkındalığı
Açıklama:
Frontal lob; Motor hareketler, dil-konuşma işlevleri, dikkat yönetimi, duygudurum yönetimi, kişilik, öz-farkındalık gibi bilişsel süreçler, karar verme ve seçim yapma, sosyal ve cinsel davranış kontrolü, analiz ve problem çözme ve motivasyon işlemleridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi "beyin sapı"nın fonksiyonlarından bir tanesidir?
Seçenekler
A
Motivasyon işlemleri
B
Sağ-sol ayrımı
C
Refleks göz hareketleri
D
Dil-konuşma
E
Müzik farkındalığı
Açıklama:
Beyin Sapı; Kalp hızı, solunum, beden ısısı gibi yaşamsal işlevlerin düzenlenmesi, denge, refleks göz hareketleri, yutma refleksi, uyku-uyanıklık döngüleri ve bilinç, bilinç düzeyi, omurilikten gelen duyusal sinyallerin loblara iletilmesi, beyin loblarından gönderilen sinyallerin omuriliğe iletilmesi. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkması durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Komorbidite
B
Nörodejenerasyon
C
Atrofi
D
Hemisfer
E
Sinaps
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkabilir. Bu durma komorbidite denilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 18
Vücudun kas kuvvetini tam kaybı için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hemipleji
B
Paraparezi
C
Parapleji
D
Parezi
E
Pleji
Açıklama:
Tıbbi iletişimlerde nörolojik belirti ve bozuklardan söz edilirken sıklıkla karşımıza çıkan parezi terimi vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalması, pleji ise kas kuvvetinin tam kaybı anlamına gelir. Doğru cevap E'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi büyük tansiyona verilen diğer bir isimdir?
Seçenekler
A
Diyastolik
B
Sistolik
C
Ataksi
D
Tremor
E
Hemorajik
Açıklama:
Hiper-tansiyondan söz edebilmek için sistolik kan basıncının (büyük tansiyon) 140 ve/ veya diyastolik kan basıncının ise (küçük tansiyon) 90 mmHg ve üzerinde seyretmesi gerekir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 20
Beyin, omurilik ve periferik sinirlerden oluşan, kendine özgü dinamik bir ağ organizasyonu içinde çalışan ve esas olarak canlı organizmanın tüm işlevleri ile ilgili yönetim ve iletişim işlemlerini yürüten sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sindirim sistemi
B
Bağışıklık sistemi
C
Sinir sistemi
D
Hareket sistemi
E
Bğırsak sistemi
Açıklama:
Sinir sistemi, eyin, omurilik ve periferik sinirlerden oluşan, kendine özgü dinamik bir ağ organizasyonu içinde çalışan ve esas olarak canlı organizmanın tüm işlevleri ile ilgili yönetim ve iletişim işlemlerini yürüten sistemdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi organizmanın yönetim, denetim ve koordinasyonu ile ilgili bilgileri alan, birleştiren, üreten ve işleyen sistemdir?
Seçenekler
A
Santral (merkezi) sinir sistemi
B
Periferik (çevresel) sinir sistemi
C
Beyincik
D
Bağışıklık sistemi
E
Sindirim sistemi
Açıklama:
Beyin ve omurilikten oluşan santral sinir sistemi organizmanın yönetim, denetim ve koordinasyonu ile ilgili bilgileri alan, birleştiren, üreten ve işleyen sistemdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkezi sinir sistemi
B
Preferik sinir sistemi
C
Ranvier boğumlar
D
Otonom sinir sistemi
E
Sinaps
Açıklama:
İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısım, otonom sinir sistemi olarak adlandırılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 23
Akson boyunca iletilen elektriksel sinyallerin, başka bir hücreye (nöron veya kas) nörokimyasal moleküller aracılığı ile aktarıldığı bağlantı noktasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nöron
B
Sinaps
C
Hücre
D
Beyincik
E
Miyelin
Açıklama:
Akson boyunca iletilen elektriksel sinyallerin, başka bir hücreye (nöron veya kas) nörokimyasal moleküller aracılığı ile aktarıldığı bağlantı noktası ‘sinaps’ olarak tanımlanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 24
Yaşlanma sürecinde bireyde sinir sisteminde görülen değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Nöronların yapısının veya fonksiyonunun ilerleyici olarak bozulma oluşur
B
Nörokimyasal moleküllerin yapımında azalma olur
C
Nöronlar arasındaki sinyal iletiminde bozulma oluşur
D
Hücre ve molekül düzeyindeki değişiklikler görülür
E
Nöronlar, hücreler ve nörokimyasal moleküllerin yapımında herhangi bir değişiklik görülmez
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde bireyde sinir sisteminde nöronlar, hücreler ve nörokimyasal moleküllerin yapımında farklı türlerde değişiklik görülür. Doğru cevap E'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı popülasyonda sık görülen kalp ve damar hastalıklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kalp yetmezliği
B
Epilepsi
C
Koroner arter hastalığı
D
Şeker hastalığı
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Yaşlı popülasyonda sık görülen kalp ve damar hastalıkları (Hipertansiyon, kalp yetmezliği, şeker hastalığı gibi kronik durumlar), yaşlanmanın beyinde oluşturduğu nörodejeneratif değişikliklerle bir araya geldiğinde, damarsal yapı ve dolaşım daha çok bozulmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 26
Vücudun yarısının tutmadığı, kişinin kolunu ve bacağını oynatamadığı durum hafif olduğu duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Quadriparezi
B
Hipotoni
C
Hemipleji
D
Hemiparezi
E
Paraparezi
Açıklama:
Vücudun yarısının tutmadığı, kişinin kolunu ve bacağını oynatamadığı durum hafif olduğu duruma "Hemiparezi" adı verilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi erişkinlerde en sık görülen özürlülük nedenidir?
Seçenekler
A
İskemik inme
B
Bayılma
C
Epilepsi
D
Hemorajik inme
E
Yüksek tansiyon
Açıklama:
İskemik İnme denilen damar tıkanmasına bağlı inme, erişkinlerde en sık görülen özürlülük nedenidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 28
Nörolojik hastalıklara karşı koruyucu bir yaşlı bakımı yaklaşımı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yaşlının sigara içmememesi ile inme riski arasında doğrudan bir ilişki yoktur
B
Yüksek kolesterol damar tıkanıklığı riskini azaltır
C
Yüksek alyuvar (eritrosit) sayısı ve pıhtı oluşumu ile inme ve felç riskini arasında bir ilişki yoktur
D
Yaşlının tansiyonunu bilmeli ve her yıl kalp fonksiyonları ile birlikte kontrol ettirilmelidir
E
Fiziksel hareketsizlik ile damarlar doğrudan bağlantılı değildir
Açıklama:
Yüksek tansiyon (hipertansiyon), inme için en önemli risk faktörüdür. Yaşlının tansiyonunu bilmeli ve her yıl kalp fonksiyonları ile birlikte kontrol ettirilmelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalığına yönelik toplumsal hedeflerden biridir?
Seçenekler
A
Hastanın stres oluşturan ve kafa karıştırıcı durumlardan uzak tutulması
B
Santral sinir sistemini olumsuz etkileyen ilaçlardan kaçınılması
C
Hastaların dışarı çıkmaktan korkmamalarına yardımcı olacak toplumsal bir bilinçlenme ve farkındalık çalışmalarının yapılması
D
Hastalık ve hastalık seyri hakkında hastanın kaygı oluşturmayacak ölçüde bilgilendirilmesi
E
Düzenli egzersiz ve yürüyüş gibi fiziksel aktivitelerin ihmal edilmemesi
Açıklama:
Alzheimer hastalığının toplumsal hedeflerinden biri hastaların kendini rahat hissetmesine ve dışarı çıkmaktan korkmamalarına yardımcı olacak toplumsal bir bilinçlenme ve farkındalık çalışmalarının yapılmasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
I. Beyin
II. Sinaps
III. Omurilik
IV. Ranvier boğumları
Hangileri santral (merkezi) sinir sistemini oluşturur?
II. Sinaps
III. Omurilik
IV. Ranvier boğumları
Hangileri santral (merkezi) sinir sistemini oluşturur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sinir sistemi, santral (merkezi) sinir sistemi ve periferik (çevresel) sinir sistemi olmak üzere iki alt sistemi kapsar. Beyin ve omurilikten oluşan santral sinir sistemi organizmanın yönetim, denetim ve koordinasyonu ile ilgili bilgileri alan, birleştiren, üreten ve işleyen sistemdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 31
Kısa süreli bellek oluşturma ve bellekten bilgi çağırma, hangisinin fonksiyonları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Frontal lob
B
Parietal lob
C
Temporal lob
D
Beyincik
E
Oksipital lob
Açıklama:
Temporal lobun fonksiyonları şunlardır:
• İşitme
• Dil-konuşma (Konuşma seslerini ayırt etme)
• Müzik farkındalığı
• Bazı davranışsal yanıtların dışa vurumu (saldırganlık)
• Yüz tanıma
• Sosyal farkındalık
• Kısa-süreli bellek oluşturma
• Bellekten bilgi çağırma
• Seçici dikkat •Nesnelerin kategorizasyonu, nesne yerleştirme
Doğru cevap C'dir.
• İşitme
• Dil-konuşma (Konuşma seslerini ayırt etme)
• Müzik farkındalığı
• Bazı davranışsal yanıtların dışa vurumu (saldırganlık)
• Yüz tanıma
• Sosyal farkındalık
• Kısa-süreli bellek oluşturma
• Bellekten bilgi çağırma
• Seçici dikkat •Nesnelerin kategorizasyonu, nesne yerleştirme
Doğru cevap C'dir.
Soru 32
Nöronların yapısının veya fonksiyonunun ilerleyici olarak bozulmasına ve nöron kaybına yol açan bu sürece _____ denir. Boşluğu doğru olarak tamamlayan ifade hangisidir?
Seçenekler
A
Nörodejenerasyon
B
Komorbidite
C
Emosyon
D
Homeostaz
E
Akson
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde, sinir sistemini ilgilendiren hastalıklar için zemin hazırlayan en önemli faktör, beyin dokusunda biriken
zararlı maddelerdir. Hücre içinde ve hücreler arasında biriken zararlı maddeler, nöronların ve bağlantılarının kaybına neden olan bir süreç başlatmaktadır. Nöronların yapısının veya fonksiyonunun ilerleyici olarak bozulmasına ve nöron kaybına yol açan bu sürece “Nörodejenerasyon” denir. Doğru cevap A'dır.
zararlı maddelerdir. Hücre içinde ve hücreler arasında biriken zararlı maddeler, nöronların ve bağlantılarının kaybına neden olan bir süreç başlatmaktadır. Nöronların yapısının veya fonksiyonunun ilerleyici olarak bozulmasına ve nöron kaybına yol açan bu sürece “Nörodejenerasyon” denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
Hangisi yaşlanma ile birlikte sinir sisteminde gerçekleşen değişiklikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Beynin hacminin azalması
B
Sinir iletim hızının azalması
C
Beyin damar sisteminde kan akımının azalması
D
Beyin ağırlığının %50 oranında azalması
E
Nöronlar için gerekli oksijen ve enerjinin azalması
Açıklama:
Sinir sistemini oluşturan temel hücreler olan nöronlarda, yenilenmeyi sağlayan çoğalma yeteneği -bazı özel beyin alanları dışında- yoktur. Bu nedenle de nörodejenerasyona bağlı kayıplar yerine konulamaz. Yaşlanma sürecinde devam eden nöron kayıpları nedeniyle özellikle beyinde hacimce
ve ağırlıkça bir küçülme gerçekleşir. Atrofi olarak tanımlanan bu duruma paralel olarak beyin ağırlığı %10-15, sinir iletim hızı %10 kadar azalır ve bunun sonucunda fonksiyonlar da gittikçe yavaşlar. Yaşlanmayla birlikte, beyin damar sisteminde de kan akımının azalmasına neden olan değişiklikler görülür. Kan akımının azalması, nöronların yaşaması ve çalışması için şart olan oksijen ve enerjinin de azalmasına yol açar. Doğru cevap D'dir.
ve ağırlıkça bir küçülme gerçekleşir. Atrofi olarak tanımlanan bu duruma paralel olarak beyin ağırlığı %10-15, sinir iletim hızı %10 kadar azalır ve bunun sonucunda fonksiyonlar da gittikçe yavaşlar. Yaşlanmayla birlikte, beyin damar sisteminde de kan akımının azalmasına neden olan değişiklikler görülür. Kan akımının azalması, nöronların yaşaması ve çalışması için şart olan oksijen ve enerjinin de azalmasına yol açar. Doğru cevap D'dir.
Soru 34
Hangisi yaşlı bireylerde gerçekleşen sensorimotor değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kas koordinasyonunda azalma
B
Eklemlerde bozulma
C
Hareketlerin amaç ve hedeflerinde değişme
D
Duyusal geri bildirimde bozulma
E
Görsel geri bildirimde hızlanma
Açıklama:
Yaşlı bireylerde kas-iskelet fonksiyonları ve hareket performansında azalmaya neden olan sensorimotor değişiklikler şöyle sıralanabilir:
• Kas gücünde (Kavrama gücünde) azalma
• Kas koordinasyonunda azalma,
• Kemik yoğunluğunda azalma
• Eklemlerde bozulma
• Duyusal geri bildirimde bozulma,
• Hareketlerin amaç ve hedeflerinde değişme,
• İşitme azalması ve konuşulanı anlamada zorluk,
• Görme azalması, görsel geri bildirimin yavaşlaması.
Doğru cevap E'dir.
• Kas gücünde (Kavrama gücünde) azalma
• Kas koordinasyonunda azalma,
• Kemik yoğunluğunda azalma
• Eklemlerde bozulma
• Duyusal geri bildirimde bozulma,
• Hareketlerin amaç ve hedeflerinde değişme,
• İşitme azalması ve konuşulanı anlamada zorluk,
• Görme azalması, görsel geri bildirimin yavaşlaması.
Doğru cevap E'dir.
Soru 35
I. Alışveriş yapma
II. Diğer eşyalar arasında bulunan bir nesneyi bulma
III. Kalabalık arasındaki tanıdıklarını ayırt etme
Hangisi yaşlanma ile birlikte bireylerin sıkıntı yaşadığı görsel algı becerilerindendir?
II. Diğer eşyalar arasında bulunan bir nesneyi bulma
III. Kalabalık arasındaki tanıdıklarını ayırt etme
Hangisi yaşlanma ile birlikte bireylerin sıkıntı yaşadığı görsel algı becerilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Görsel algı becerileri, özellikle nesnelerin mekânsal ilişkilerini anlama ve navigasyon yeteneği, ileri yaşlarda belirgin düşüş göstermektedir. Bu
yetersizlik, yürüme sırasında bir engelin ne kadar uzakta olduğunu tahmin etmeyi, diğer eşyalar arasında bulunan bir nesneyi bulmayı, kalabalık arasındaki tanıdıklarını ayırt etmeyi zorlaştırabilir. Alışveriş yapma, yürütücü/yönetici işlevler arasında yer alır. Doğru cevap D'dir.
yetersizlik, yürüme sırasında bir engelin ne kadar uzakta olduğunu tahmin etmeyi, diğer eşyalar arasında bulunan bir nesneyi bulmayı, kalabalık arasındaki tanıdıklarını ayırt etmeyi zorlaştırabilir. Alışveriş yapma, yürütücü/yönetici işlevler arasında yer alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 36
Kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğinin azalması, kas gevşekliği anlamına gelen sorun hangisidir?
Seçenekler
A
Parezi
B
Pleji
C
Hemiparezi
D
Paraparezi
E
Hipotoni
Açıklama:
Hipotoni, kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğin azalması, kas gevşekliği demektir. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Yaşlılarda inme riskini artıran en önemli faktör hangisidir?
Seçenekler
A
Aşırı alkol alma
B
Sigara içme
C
Hipertansiyon
D
Diyabet
E
Yüksek kolesterol
Açıklama:
İnme riskini artıran faktörler arasında en önemlisi hipertansiyon yani yüksek tansiyondur. Yaşlı bireyler tansiyonunu bilmeli ve her yıl kalp fonksiyonları ile birlikte kontrol ettirmelidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 38
Hangisi Alzheimer hastalığının orta evresinde karşılaşılan durumlardandır?
Seçenekler
A
Sözcük bulma zorluğu
B
Davranış ve kişilik değişikliklerinde artış
C
Yatağa bağımlılık
D
Cevaplandığı halde kısa aralıklarla benzer soruları tekrarlama
E
İdrar kaçırma
Açıklama:
Alzheimer hastalığı klinik gidiş ve belirtiler çerçevesinde 3 evreye ayrılır:
1. Erken evre: Sözcük bulma zorluğu, unutkanlık, kişilik ve davranışlarda hafif değişikler, hesaplama zorlukları, eşyalarının yerini hatırlayamama, cevaplandığı hâlde kısa aralıklarla benzer soruları tekrarlama, hafif oryantasyon bozukluğu.
2. Orta evre: Bellek kaybında artış, ifade etmek istediği anlama uygun olmayan sözcükler kullanma, temizlik, giyinme gibi basit öz bakım becerilerinde bozulma, davranış ve kişilik değişikliklerinde artış, günün saatlerini, gece ve gündüzü karıştırma, geceleri artan huzursuzluk ve uykusuzluk, uzak akraba ve arkadaşları tanıma güçlüğü, iletişim zorluğu, amaçsız gezinmeler, halüsinasyon, ajitasyon.
3. İleri evre: Temizlik, beslenme gibi öz bakım alanlarında bağımlılık, yatağa bağımlılık, idrar kaçırma (inkontinans), anlama ve konuşmanın kaybı.
Doğru cevap B'dir.
1. Erken evre: Sözcük bulma zorluğu, unutkanlık, kişilik ve davranışlarda hafif değişikler, hesaplama zorlukları, eşyalarının yerini hatırlayamama, cevaplandığı hâlde kısa aralıklarla benzer soruları tekrarlama, hafif oryantasyon bozukluğu.
2. Orta evre: Bellek kaybında artış, ifade etmek istediği anlama uygun olmayan sözcükler kullanma, temizlik, giyinme gibi basit öz bakım becerilerinde bozulma, davranış ve kişilik değişikliklerinde artış, günün saatlerini, gece ve gündüzü karıştırma, geceleri artan huzursuzluk ve uykusuzluk, uzak akraba ve arkadaşları tanıma güçlüğü, iletişim zorluğu, amaçsız gezinmeler, halüsinasyon, ajitasyon.
3. İleri evre: Temizlik, beslenme gibi öz bakım alanlarında bağımlılık, yatağa bağımlılık, idrar kaçırma (inkontinans), anlama ve konuşmanın kaybı.
Doğru cevap B'dir.
Soru 39
Hangisi Parkinson hastalığında görülen belirtiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Titreme
B
On-off fenomeni
C
Yavaş ve büyük adımlarla yürüme
D
Katılaşma
E
Hareket yavaşlaması
Açıklama:
Parkinson hastalığı belirtileri arasında yürüme bozukluğu (öne eğik bir biçimde, aceleci ve küçük adımlarla yürüme) bulunur. Doğru cevap C'dir.
Soru 40
Dünyada en yaşlı nüfus oranına sahip ilk üç ülkeden Japonya'daki yaşlı nüfus oranı kaçtır?
Seçenekler
A
%31
B
%31.3
C
%27.3
D
%21.8
E
%17
Açıklama:
Bu bağlamda, dünya nüfusunun %8,7’sini yaşlı nüfus oluşturmakta; en yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ilk üç ülke %31,3 ile Monako, %27,3 ile Japonya ve %21,8 ile Almanya olarak sıralanmakta, Türkiye 167 ülke arasındaki bu sıralamada 66. sırada yer almaktadır. Yaşlı nüfustaki bu global artış doğrultusunda Türkiye’de 65 ve yukarı yaştaki nüfus 2013 yılında 5 milyon 891 bin 694 kişi iken son beş yılda %17 artarak 2017 yılında 6 milyon 895 bin 385 kişiye ulaşmıştır.
Bu orana göre cevap C seçeneğidir.
Bu orana göre cevap C seçeneğidir.
Soru 41
Sinir sistemi kaç alt sistemden oluşur?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Sinir sistemi, santral (merkezi) sinir sistemi ve periferik (çevresel) sinir sistemi olmak üzere
iki alt sistemi kapsar. Beyin ve omurilikten oluşan santral sinir sistemi organizmanın yönetim,
denetim ve koordinasyonu ile ilgili bilgileri alan, birleştiren, üreten ve işleyen sistemdir. Santral sinir
sisteminin beyin ve omurilik dışında kalan tüm kısımları periferik sinir sistemini oluşturur. Periferik
sinir sistemi, tüm bedene kablo gibi dağılan ve esas olarak santral sinir sisteminin iç organlarla, kaslarla ve dış çevre ile bağlantısını sağlayan sistemdir. İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısım, otonom sinir sistemi olarak adlandırılır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
iki alt sistemi kapsar. Beyin ve omurilikten oluşan santral sinir sistemi organizmanın yönetim,
denetim ve koordinasyonu ile ilgili bilgileri alan, birleştiren, üreten ve işleyen sistemdir. Santral sinir
sisteminin beyin ve omurilik dışında kalan tüm kısımları periferik sinir sistemini oluşturur. Periferik
sinir sistemi, tüm bedene kablo gibi dağılan ve esas olarak santral sinir sisteminin iç organlarla, kaslarla ve dış çevre ile bağlantısını sağlayan sistemdir. İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısım, otonom sinir sistemi olarak adlandırılır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 42
Gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan, bazı nöronlarda sayıları onbinlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nöron
B
Akson
C
Dendrit
D
Ranvier boğumları
E
Miyelin
Açıklama:
Sinir sisteminin fonksiyonları beyin yönetiminde çalışan büyük bir organizasyon çerçevesinde
gerçekleştirilir. Bu organizasyonun temel yapısal ve işlevsel hücresi ‘nöron’dur. Nöron gövdesi (Soma, cell body), tüm canlı hücrelerde bulunan çekirdek (Nucleus) ve işlevsel
elemanları içerir. Dendritler (Dendrite), gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan, bazı nöronlarda sayıları onbinlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılardır.
Her nöronun bir adet aksonu bulunur. Akson (Axon), aksiyon potansiyeli denilen elektriksel uyarı sinyallerini hücre gövdesinden çevreye doğru, diğer nöronlara, salgı bezlerine ya da kaslara ileten ve dendritlerden daha uzun olan hücre uzantısıdır. Miyelin adlı yağlı bir kılıfla
sarmalanmış olan akson üzerinde, belli aralıklarla Ranvier boğumları adı verilen, 1 mikron kadar
küçük ve miyelinsiz kısımlar bulunur. Tanıma göre cevap C seçeneğidir.
gerçekleştirilir. Bu organizasyonun temel yapısal ve işlevsel hücresi ‘nöron’dur. Nöron gövdesi (Soma, cell body), tüm canlı hücrelerde bulunan çekirdek (Nucleus) ve işlevsel
elemanları içerir. Dendritler (Dendrite), gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan, bazı nöronlarda sayıları onbinlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılardır.
Her nöronun bir adet aksonu bulunur. Akson (Axon), aksiyon potansiyeli denilen elektriksel uyarı sinyallerini hücre gövdesinden çevreye doğru, diğer nöronlara, salgı bezlerine ya da kaslara ileten ve dendritlerden daha uzun olan hücre uzantısıdır. Miyelin adlı yağlı bir kılıfla
sarmalanmış olan akson üzerinde, belli aralıklarla Ranvier boğumları adı verilen, 1 mikron kadar
küçük ve miyelinsiz kısımlar bulunur. Tanıma göre cevap C seçeneğidir.
Soru 43
Omurilikten gelen duyusal sinyallerin loblara iletilmesi aşağıdakilerden hangisinin görevidir?
Seçenekler
A
Frontal lob
B
Parietal lob
C
Temporal lob
D
Beyincik
E
Beyin sapı
Açıklama:
Frontal lob
• Motor hareketler
• Dil-konuşma işlevleri
• Dikkat yönetimi
• Duygudurum yönetimi
• Kişilik, öz-farkındalık gibi bilişsel süreçler gibi
Parietal lob:
• Duyuların ayrımı ve algılanması
• Beden farkındalığı
• Dokunsal algı
• Mekânsal-uzamsal algı ve uyum gibi
Temporal lob:
• İşitme
• Dil-konuşma (Konuşma seslerini ayırt etme)
• Müzik farkındalığı
• Bazı davranışsal yanıtların dışa vurumu
(saldırganlık)
• Yüz tanıma
Oksipital lob:
• Görme algısı
• Yazılı sözcüklerin algılanması/tanınması (okuma)
• Görsel algı ve görsel yorumlamaya yönelik işlemlerin uzaklık, büyüklük, renk vb. özelliklerine göre değerlendirilmesi
Beyincik:
• Motor hareketlerin düzenlenmesi ve
koordinasyonu
• Denge ve koordinasyonun sürdürülmesi
• Göz takip hareketleri
• Kas gerginlik düzeyinin ayarlanması gibi
Beyin Sapı:
• Kalp hızı, solunum, beden ısısı gibi yaşamsal işlevlerin düzenlenmesi
• Denge
• Refleks göz hareketleri
• Yutma refleksi
• Uyku-uyanıklık döngüleri ve bilinç
• Omurilikten gelen duyusal sinyallerin loblara iletilmesi
• Beyin loblarından gönderilen sinyallerin omuriliğe iletilmesi fonksiyonlarından sorumludur. Cevap E seçeneğidir.
• Motor hareketler
• Dil-konuşma işlevleri
• Dikkat yönetimi
• Duygudurum yönetimi
• Kişilik, öz-farkındalık gibi bilişsel süreçler gibi
Parietal lob:
• Duyuların ayrımı ve algılanması
• Beden farkındalığı
• Dokunsal algı
• Mekânsal-uzamsal algı ve uyum gibi
Temporal lob:
• İşitme
• Dil-konuşma (Konuşma seslerini ayırt etme)
• Müzik farkındalığı
• Bazı davranışsal yanıtların dışa vurumu
(saldırganlık)
• Yüz tanıma
Oksipital lob:
• Görme algısı
• Yazılı sözcüklerin algılanması/tanınması (okuma)
• Görsel algı ve görsel yorumlamaya yönelik işlemlerin uzaklık, büyüklük, renk vb. özelliklerine göre değerlendirilmesi
Beyincik:
• Motor hareketlerin düzenlenmesi ve
koordinasyonu
• Denge ve koordinasyonun sürdürülmesi
• Göz takip hareketleri
• Kas gerginlik düzeyinin ayarlanması gibi
Beyin Sapı:
• Kalp hızı, solunum, beden ısısı gibi yaşamsal işlevlerin düzenlenmesi
• Denge
• Refleks göz hareketleri
• Yutma refleksi
• Uyku-uyanıklık döngüleri ve bilinç
• Omurilikten gelen duyusal sinyallerin loblara iletilmesi
• Beyin loblarından gönderilen sinyallerin omuriliğe iletilmesi fonksiyonlarından sorumludur. Cevap E seçeneğidir.
Soru 44
Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkma durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bilişsel yavaşlama
B
Komorbidite
C
Nörodejenerasyon
D
Fizyolojik yaşlanma
E
Sinaps
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkabilir. Bu durma komorbidite denir.Nöronların yapısının veya fonksiyonunun ilerleyici olarak bozulmasına ve nöron kaybına yol
açan bu sürece “Nörodejenerasyon” denir.Her bir nöronun diğer nöronlarla onbinlerce bağlantı (sinaps ) yapma yeteneği vardır.Yaşlanma sürecinde devam eden nöron kayıpları nedeniyle özellikle beyinde hacimce ve ağırlıkça bir küçülme gerçekleşmesine atrofi adı verilir. Yaşlanmayla birlikte hatırlama ve dikkat gerektiren görevlerde yavaşlama bilişsel yavaşlamadır.
açan bu sürece “Nörodejenerasyon” denir.Her bir nöronun diğer nöronlarla onbinlerce bağlantı (sinaps ) yapma yeteneği vardır.Yaşlanma sürecinde devam eden nöron kayıpları nedeniyle özellikle beyinde hacimce ve ağırlıkça bir küçülme gerçekleşmesine atrofi adı verilir. Yaşlanmayla birlikte hatırlama ve dikkat gerektiren görevlerde yavaşlama bilişsel yavaşlamadır.
Soru 45
Bir problemin kavramsallaştırılması, uygun kararların alınması ve etkili eylemlerin planlanması ve uygun şekilde yürütülmesi gibi daha üst düzey bilişsel becerileri kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görsel algı becerileri
B
İşitsel algı becerileri
C
Bellek
D
Yürütücü/yönetici işlevler
E
Duyusal fonksiyonlar
Açıklama:
Bellek birçok insanda zamanla zayıflamaktadır. Zayıflamanın niteliği, belirli bellek türlerine göre
değişebilmektedir. Bellek fonksiyonunun sağlıklı olarak yerine getirilebilmesi ve bir olayı, durumu
veya yeni bir bilgiyi anımsayabilmek için, beyin öncelikle bilgiyi kaydettirmeli, saklamalı ve gerektiğinde geri çağırabilmelidir. Yürütücü/yönetici işlevler; bir problemin kavramsallaştırılması, uygun kararların alınması ve etkili eylemlerin planlanması ve uygun şekilde yürütülmesi gibi daha üst düzey bilişsel becerileri kapsar. Görsel algı becerileri, özellikle nesnelerin mekânsal ilişkilerini anlama ve navigasyon yeteneği, ileri yaşlarda belirgin düşüş göstermektedir. Bu yetersizlik, yürüme sırasında bir engelin ne kadar uzakta olduğunu tahmin etmeyi, diğer eşyalar arasında bulunan bir nesneyi bulmayı, kalabalık arasındaki tanıdıklarını ayırt etmeyi zorlaştırabilir. Duyusal fonksiyonlardaki gerileme, yaşlının bilişsel fonksiyonlarındaki yetersizliklerle birlikte bakım ve rehabilitasyon gereksinimini arttırabilir.
Tanıma göre cevap D seçeneğidir.
değişebilmektedir. Bellek fonksiyonunun sağlıklı olarak yerine getirilebilmesi ve bir olayı, durumu
veya yeni bir bilgiyi anımsayabilmek için, beyin öncelikle bilgiyi kaydettirmeli, saklamalı ve gerektiğinde geri çağırabilmelidir. Yürütücü/yönetici işlevler; bir problemin kavramsallaştırılması, uygun kararların alınması ve etkili eylemlerin planlanması ve uygun şekilde yürütülmesi gibi daha üst düzey bilişsel becerileri kapsar. Görsel algı becerileri, özellikle nesnelerin mekânsal ilişkilerini anlama ve navigasyon yeteneği, ileri yaşlarda belirgin düşüş göstermektedir. Bu yetersizlik, yürüme sırasında bir engelin ne kadar uzakta olduğunu tahmin etmeyi, diğer eşyalar arasında bulunan bir nesneyi bulmayı, kalabalık arasındaki tanıdıklarını ayırt etmeyi zorlaştırabilir. Duyusal fonksiyonlardaki gerileme, yaşlının bilişsel fonksiyonlarındaki yetersizliklerle birlikte bakım ve rehabilitasyon gereksinimini arttırabilir.
Tanıma göre cevap D seçeneğidir.
Soru 46
Kas kuvvetinin tam kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hemiparezi
B
Hemipleji
C
Hipotoni
D
Parezi
E
Pleji
Açıklama:
Tıbbi iletişimlerde nörolojik belirti ve bozuklardan söz edilirken sıklıkla karşımıza çıkan parezi terimi
vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalması, pleji ise kas kuvvetinin tam kaybı anlamına gelir.
Sinir sistemi hastalıklarında en sık görülen belirtidir.Vücudun yarısının tutmadığı, kişinin kolunu
ve bacağını oynatamadığı durum hafifse hemiparezi, şiddetli ise hemipleji olarak adlandırılır.
Paraparezi ve parapleji, her iki bacağın -sırasıyla hafif ve belirgin- kaybını tanımlar. Dört ekstremitenin (kollar ve bacaklar) birden tutulduğu kuvvet kayıplarına ise şiddetine göre quadriparezi veya quadripleji denir. Hipotoni, kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğin azalması, kas gevşekliği demektir.
Tanıma göre cevap E seçeneğidir.
vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalması, pleji ise kas kuvvetinin tam kaybı anlamına gelir.
Sinir sistemi hastalıklarında en sık görülen belirtidir.Vücudun yarısının tutmadığı, kişinin kolunu
ve bacağını oynatamadığı durum hafifse hemiparezi, şiddetli ise hemipleji olarak adlandırılır.
Paraparezi ve parapleji, her iki bacağın -sırasıyla hafif ve belirgin- kaybını tanımlar. Dört ekstremitenin (kollar ve bacaklar) birden tutulduğu kuvvet kayıplarına ise şiddetine göre quadriparezi veya quadripleji denir. Hipotoni, kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğin azalması, kas gevşekliği demektir.
Tanıma göre cevap E seçeneğidir.
Soru 47
Genellikle eller, parmaklar, baş, çene gibi beden bölümlerinde istemsiz olarak ortaya çıkan titreme durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tremor
B
Ataksi
C
Serebellar
D
Sistolik
E
İskemik İnme
Açıklama:
Tremor, genellikle eller, parmaklar, baş, çene gibi beden bölümlerinde istemsiz olarak ortaya çıkan titreme durumu demektir. Hareket bozukluğuna yol açan hastalıklarda sıklıkla görülür. Yürümedeki dengesiz, savruk ve sağa sola yalpalama hâli olan ataksi, genellikle beyincikle ilgili (serebellar) bir bozukluktur.Hipertansiyondan söz edebilmek için sistolik kan basıncının (büyük tansiyon) 140 ve/ veya diyastolik kan basıncının ise (küçük tansiyon) 90 mmHg ve üzerinde seyretmesi gerekir. Beyin damar hastalığı anlamına gelen ‘serebrovasküler hastalık’
olarak da adlandırılır. İskemik İnme denilen damar tıkanmasına bağlı inme, erişkinlerde en sık
görülen özürlülük nedenidir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
olarak da adlandırılır. İskemik İnme denilen damar tıkanmasına bağlı inme, erişkinlerde en sık
görülen özürlülük nedenidir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 48
Alzheimer hastalığı klinik gidiş ve belirtiler çerçevesinde kaç evreye ayrılır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Alzheimer hastalığı klinik gidiş ve belirtiler çerçevesinde 3 evreye ayrılır:
1. Erken evre
2.Orta evre
3. İleri evre
Cevap B seçeneğidir.
1. Erken evre
2.Orta evre
3. İleri evre
Cevap B seçeneğidir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalığında tıbbi tedavinin hedefleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Hastalığın ilerleme hızını azaltmak, fiziksel ve mental fonksiyonları korumak
B
Yaşlının tıbbi, ekonomik ve kişisel özelliklerine uygun beslenmenin sağlanması
C
Hastanın stres oluşturan ve kafa karıştırıcı durumlardan uzak tutulması
D
Santral sinir sistemini olumsuz etkileyen ilaçlardan kaçınılması
E
Ortaya çıkan yeni belirtilere yönelik semptomatik tedavilerin düzenlenmesi
Açıklama:
Alzheimer hastalığında tedavi, bakım ve rehabilitasyon yaklaşımlarının tıbbi (medikal), fonksiyonel, eğitsel ve toplumsal boyutları ile ilgili temel
hedefler aşağıda sıralanmıştır.
Tıbbi tedavinin hedefleri:
• Hastalığın ilerleme hızını azaltmak, fiziksel
ve mental fonksiyonları korumak,
• Yaşlıda mevcut olan diğer sistemik hastalıklarının uygun şekilde tedavisi,
• Yaşlının tıbbi, ekonomik ve kişisel özelliklerine uygun beslenmenin sağlanması,
• Santral sinir sistemini olumsuz etkileyen ilaçlardan kaçınılması
• Enfeksiyon, kalp-damar rahatsızlığı, ağrı, uyku bozukluğu gibi araya giren sorunların
zamanında ve hekim kontrolünde giderilmesi,
• Tedavideki sınırlılıkların hasta yakınlarına anlatılması, tedavi hedeflerinin gerçekçi bir
çerçevede saptanması,
• Ortaya çıkan yeni belirtilere yönelik semptomatik tedavilerin düzenlenmesi.
Hastanın stres oluşturan ve kafa karıştırıcı durumlardan uzak tutulması ise Tıbbi değil fonksiyonel bakım ve değerlendirme hedefleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle cevap C seçeneğidir.
hedefler aşağıda sıralanmıştır.
Tıbbi tedavinin hedefleri:
• Hastalığın ilerleme hızını azaltmak, fiziksel
ve mental fonksiyonları korumak,
• Yaşlıda mevcut olan diğer sistemik hastalıklarının uygun şekilde tedavisi,
• Yaşlının tıbbi, ekonomik ve kişisel özelliklerine uygun beslenmenin sağlanması,
• Santral sinir sistemini olumsuz etkileyen ilaçlardan kaçınılması
• Enfeksiyon, kalp-damar rahatsızlığı, ağrı, uyku bozukluğu gibi araya giren sorunların
zamanında ve hekim kontrolünde giderilmesi,
• Tedavideki sınırlılıkların hasta yakınlarına anlatılması, tedavi hedeflerinin gerçekçi bir
çerçevede saptanması,
• Ortaya çıkan yeni belirtilere yönelik semptomatik tedavilerin düzenlenmesi.
Hastanın stres oluşturan ve kafa karıştırıcı durumlardan uzak tutulması ise Tıbbi değil fonksiyonel bakım ve değerlendirme hedefleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle cevap C seçeneğidir.
Soru 50
Aşağıda yer alan nörolojik hastalıklardan hangisi yaşlılarda daha sık ve kolay ortaya çıkmaktadı?
Seçenekler
A
Migren
B
Epilepsi
C
Demans
D
Multipl skleroz
E
Tümör
Açıklama:
Yaşlanmanın getirdiği doğal fizyolojik değişiklikler zemininde inme ve demans gibi yaşlılarda daha sık ve kolay ortaya çıkan birçok nörolojik hastalık ve bozukluklar görülmektedir. Diğer seçeneklerde yer alan nörolojik bozuklukların her yaşta görülme sıklığı olabilirken demans yaşlılarda sık görülmektedir.
Soru 51
I. Beyin, omurilik ve periferik sinirlerden oluşur.
II. Canlı organizmanın tüm işlevleri ile ilgili yönetim ve iletişim işlemlerini yürüten sistemidir.
III.Tüm duyu organlarından gelen bilgiler burada işlem görür.
Yukarıda özellikleri verilen sistem aşağıdakilerden hangisidir?
II. Canlı organizmanın tüm işlevleri ile ilgili yönetim ve iletişim işlemlerini yürüten sistemidir.
III.Tüm duyu organlarından gelen bilgiler burada işlem görür.
Yukarıda özellikleri verilen sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dolaşım sistemi
B
Sindirim sistemi
C
Boşaltım sistemi
D
Hareket sistemi
E
Sinir Sistemi
Açıklama:
Sinir sistemi beyin, omurilik ve periferik sinirlerden oluşan, kendine özgü dinamik bir ağ organizasyonu içinde çalışan ve esas olarak canlı organizmanın tüm işlevleri ile ilgili yönetim ve iletişim işlemlerini yürüten sistemidir. Göz, kulak, burun, dil, gibi tüm duyu organlarından gelen bilgiler, sinir sisteminde işlem görür. Doğru yanıt E'dir.
Soru 52
Sağ ve sol beyin yarım küreleri arasındaki iletişim ve organizasyonu sağlayan yapı hangisidir?
Seçenekler
A
Omurilik
B
Akson
C
Hemisfer
D
Korpus kallosum
E
Beyincik
Açıklama:
Duyuların analizi, bellek oluşturma, yeni bilgileri öğrenme, düşünce üretme ve karar verme gibi işlevlerde her iki hemisfer de rol alır. Birbirleriyle iletişim ve koordinasyon içinde çalışan sağ ve sol beyin yarım küreleri arasındaki bu ilişkiyi yoğun bağlantı elemanlarından oluşan korpus kallosum sağlar. Doğru yanıt D'dir.
Soru 53
Esin, konuşma seslerini ayırt etmede, işitme ve öğrendiği bilgileri bellekten çağırmada güçlükler yaşamaktadır. Esin'in yaşadığı bu güçlükler beynin hangi lobunun görev aldığı fonksiyonlardır?
Seçenekler
A
Parietal lob
B
Temporal lob
C
Oksipital lob
D
Frontal lob
E
Beyin sapı
Açıklama:
Temporal lob: • İşitme • Dil-konuşma (Konuşma seslerini ayırt etme) • Müzik farkındalığı • Bazı davranışsal yanıtların dışa vurumu (saldırganlık) • Yüz tanıma • Sosyal farkındalık • Kısa-süreli bellek oluşturma • Bellekten bilgi çağırma • Seçici dikkat, Nesnelerin kategorizasyonu, nesne yerleştirme gibi fonksiyonlarda görev almaktadır. Dolayısıyla Esin'in güçlük yaşadığı alanlar Temporal lobun organizasyonu içinde yer alır.
Soru 54
Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Komorbidite
B
Nörodejenerasyon
C
Atrofi
D
Sağlıklı yaşlanma
E
Trombofili
Açıklama:
Hayatın doğal bir parçası olan fizyolojik yaşlanma değişiklikleri 65 yaşından sonra belirginleşmeye başlar. Cilt, saç, kas, kemik, eklem gibi görünür beden bölümlerindeki yaşlanma belirtilerinin altında, hücresel ve moleküler değişiklikler yatar. Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkabilir. Bu durma komorbidite denir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma sürecinde bilişsel fonksiyonlarda oluşan değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bellek zayıflığı
B
Sözcükleri hatırlayamama
C
Bir problemin kavramsallaştırılmasında zayıflık
D
Görsel algı güçlükleri
E
Takıntılı davranışlar
Açıklama:
Bellek, dil becerileri, görsel algı, yürütücü/yönetici işlevler yaşla birlikte etkilenen bilişsel gelişim alanlarıdır. Ancak takıntılı davranışlar bilişsel beceriler içerisinde yer almamaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 56
Yaşılarda görülen, genellikle eller, parmaklar, baş, çene gibi beden bölümlerinde istemsiz olarak ortaya çıkan titreme durumu hangisidir?
Seçenekler
A
Dizartri
B
Ataksi
C
Tremor
D
Hipotoni
E
Hemipleji
Açıklama:
Tremor, genellikle eller, parmaklar, baş, çene gibi beden bölümlerinde istemsiz olarak ortaya çıkan titreme durumu demektir. Hareket bozukluğuna yol açan hastalıklarda sıklıkla görülür. Doğru yanıt C'dir.
Soru 57
I. Hipertansiyon
II. Sigara içmek
III. Yüksek kolesterol
IV. Diyet ve egzersiz
Yukarıda verilen maddelerden hangileri inme riskini arttıran değiştirilebilir faktörler arasındadır?
II. Sigara içmek
III. Yüksek kolesterol
IV. Diyet ve egzersiz
Yukarıda verilen maddelerden hangileri inme riskini arttıran değiştirilebilir faktörler arasındadır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Hipertansiyon, sigara içmek ve yüksek kolesterol inme riskini arttıran değiştirilebilir faktörler arasında yer alırken diyet ve egzersiz programları inme riskini azaltıcı faktörler arasındadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 58
Yaşlılıkta görülen nörolojik ve psikiyatrik hastalıkların bakım ve rehabilitasyonunda en temel ilke hangisi olmalıdır?
Seçenekler
A
Kişinin bağımsızlık ve yetkinliğini destekleyici yardımlarda bulunmak.
B
Kişinin yerine yapmak.
C
Yemek ve beslenmeyi kolaylaştırmak.
D
Düzenli egzersiz yaptırmak.
E
Uygun giysi seçimine dikkat etmek.
Açıklama:
Yaşlılıkta, sadece Parkinson hastalığının değil, diğer nörolojik ve psikiyatrik hastalıkların bakım ve rehabilitasyonunda en temel ilke, “kişinin yerine yapmak” yerine “kişinin bağımsızlık ve yetkinliğini destekleyici yardımlarda bulunmak”tır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 59
Ahmet bey temizlik, beslenme gibi öz bakım becerilerini karşılayamamakta, anlama ve konuşmada güçlükler yaşamakta ve yatağa bağımlı bir yaşam sürmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda Ahmet bey Alzheimer hastalığının kaçıncı evresindedir?
Seçenekler
A
Erken Evre
B
Orta Evre
C
Yavaş Evre
D
Ön Evre
E
İleri Evre
Açıklama:
Alzheimer hastalığı klinik gidiş ve belirtiler çerçevesinde erken evre, orta evre ve ileri evre olmak üzere 3 evreye ayrılır. Soruda belirtilen hastanın durumu üçüncü evre olan ileri evrede olduğunu göstermektedir. İleri evre: Temizlik, beslenme gibi öz bakım alanlarında bağımlılık, yatağa bağımlılık, idrar kaçırma (inkontinans), anlama ve konuşmanın kaybı özelliklerine sahiptir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 60
Gelen sinyalleri nöron gövdesine taşıyan sinir sistemi yapısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dendrit
B
Sinaps
C
Akson
D
Miyelin
E
Ranvier boğumları
Açıklama:
Dendritler (Dendrite), gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan, bazı nöronlarda sayıları onbinlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılardır.
Soru 61
Bir kişinin yutma refleksinde problem olduğunda beynin hangi bölümünde hasar oluşmuş olabileceği düşünülebilir?
Seçenekler
A
Frontal lob
B
Parietal lob
C
Temporal lob
D
Beyin Sapı
E
Beyincik
Açıklama:
Beyin Sapı:
• Kalp hızı, solunum, beden ısısı gibi yaşamsal işlevlerin düzenlenmesi
• Denge
• Refleks göz hareketleri
• Yutma refleksi
• Kalp hızı, solunum, beden ısısı gibi yaşamsal işlevlerin düzenlenmesi
• Denge
• Refleks göz hareketleri
• Yutma refleksi
Soru 62
Nörodejenerasyon nedir?
Seçenekler
A
Aynı bireyde birden fazla kronik hastalığın ortaya çıkması
B
Beyinde hacimce ve ağırlıkça bir küçülme
C
Nöronların yapısının veya fonksiyonunun bozulması
D
Beyin damar sisteminde kan akımının azalması
E
Beyinde hacimce ve ağırlıkça bir büyüme meydana gelmesi
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde, sinir sistemini ilgilendiren hastalıklar için zemin hazırlayan en önemli faktör, beyin dokusunda biriken zararlı maddelerdir. Hücre içinde ve hücreler arasında biriken zararlı maddeler, nöronların ve bağlantılarının kaybına neden olan bir süreç başlatmaktadır. Nöronların yapısının veya fonksiyonunun ilerleyici olarak bozulmasına ve nöron kaybına yol açan bu sürece “Nörodejenerasyon” denir.
Soru 63
Kalabalıklar arasında tanıdıklarını ayırt etmede zorlanan bir kişi için hangi fonksiyonunda düşüş olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Bilişsel
B
Bellek
C
Görsel algı
D
Dil becerisi
E
Yürütücü/yönetici işlevler
Açıklama:
Görsel algı becerileri, özellikle nesnelerin mekânsal ilişkilerini anlama ve navigasyon yeteneği, ileri yaşlarda belirgin düşüş göstermektedir. Bu yetersizlik, yürüme sırasında bir engelin ne kadar uzakta olduğunu tahmin etmeyi, diğer eşyalar arasında bulunan bir nesneyi bulmayı, kalabalık arasındaki tanıdıklarını ayırt etmeyi zorlaştırabilir.
Soru 64
Eller, parmaklar, baş, çenesinde istemsiz titreme şikayeti ile gelen bir kişi için hangi hastalık teşhisi konulabilir?
Seçenekler
A
Hipotoni
B
Parezi
C
Pleji
D
Tremor
E
Ataksi
Açıklama:
Tremor, genellikle eller, parmaklar, baş, çene gibi beden bölümlerinde istemsiz olarak ortaya çıkan
titreme durumu demektir.
titreme durumu demektir.
Soru 65
Yürümedeki dengesiz, savruk ve sağa sola yalpalama hâli olan ataksi sinir sisteminin hangi bölümü ile ilgili bozukluktur?
Seçenekler
A
Beyin sapı
B
Beyincik
C
Omurilik
D
Temporal lob
E
Frontal lob
Açıklama:
Hareket bozukluğuna yol açan hastalıklarda sıklıkla görülür. Yürümedeki dengesiz, savruk ve sağa sola yalpalama hâli olan ataksi, genellikle beyincikle ilgili (serebellar) bir bozukluktur.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi normal kan basıncı değerleridir?
Seçenekler
A
120/80 mmHg
B
130/80 mmHg
C
120/60 mmHg
D
130/90 mmHg
E
140/90 mmHg
Açıklama:
Normal kan basıncı 120/80 mmHg (milimetre civa basıncı) civarındadır.
Soru 67
Hipertansiyondan söz edebilmek için sistolik kan basıncının hangi değerin üstünde olması gerekir?
Seçenekler
A
130 mmHg
B
140 mmHg
C
110 mmHg
D
100 mmHg
E
90 mmHg
Açıklama:
Hipertansiyondan söz edebilmek için sistolik kan basıncının (büyük tansiyon) 140 ve/ veya diyastolik kan basıncının ise (küçük tansiyon) 90 mmHg ve üzerinde seyretmesi gerekir.
Soru 68
Aşağıdakilrden hangisi Alzheimer hastalığının erken evresinde görülen belirtilerdendir?
Seçenekler
A
Temizlik, beslenme gibi öz bakım alanlarında bağımlılık
B
Yatağa bağımlılık
C
İdrar kaçırma
D
Konuşma ve anlamada bozukluk
E
Eşyalarının yerini hatırlayamama
Açıklama:
Erken evre: Sözcük bulma zorluğu, unutkanlık, kişilik ve davranışlarda hafif değişikler, hesaplama zorlukları, eşyalarının yerini hatırlayamama, cevaplandığı hâlde kısa aralıklarla benzer soruları tekrarlama, hafif
oryantasyon bozukluğu. Diğer şıklarda yer alan belirtiler hastalığın ileri evresinde görülmektedir.
oryantasyon bozukluğu. Diğer şıklarda yer alan belirtiler hastalığın ileri evresinde görülmektedir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi parkinson hastalığında gerçekleştirilen bakım ve rehabilitasyon çalışmalarının önemli noktalarından değildir?
Seçenekler
A
Klinik belirtilerdeki dalgalanmaların izlenmesi
B
Egzersizlerle hastayı yormamak
C
Yürüyüş ve diğer hareketler sırasında rahatlığın ve güvenliğin desteklenmesi
D
Uygun giysi seçimi
E
Yemek ve beslenmenin kolaylaştırılması
Açıklama:
Yaşlılıkta, sadece Parkinson hastalığının değil, diğer nörolojik ve psikiyatrik hastalıkların bakım ve rehabilitasyonunda en temel ilke, “kişinin yerine yapmak” yerine “kişinin bağımsızlık ve yetkinliğini
destekleyici yardımlarda bulunmak”tır. Bu anlayışla gerçekleştirilecek bakım ve rehabilitasyon çalışmalarını yönlendiren önemli noktalar şöyle açıklanabilir:
• Klinik belirtilerdeki dalgalanmaların izlenmesi: Parkinson hastalığının özellikle ileri aşamalarında günlük, saatlik, hatta anlık değişiklikler gözlenebilir. Rahat hareket edebilen bir hasta birden adım
atmakta zorlanan, yürürken donakalan birine dönüşebilir. Hastanın klinik durumundaki dalgalanmaların hangi durumlarda ne zaman oluştuğuna, ne kadar sürdüğüne ve ilaç alım saatleri ile ilgisine
ilişkin gözlemler, günlük bakım planını oluşturmada yol gösterici olduğu gibi, tedaviyi düzenleyen hekime de önemli yardımlar sağlar.
• Yemek ve beslenmenin kolaylaştırılması: Titreme ve hareker güçlüğü nedeniyle zorlaşan yemek eylemini kolaylaştırmak üzere, kaymayı önleyen tabak altlığı, kolay kavranabilir çatal, kaşık, fincan gibi mutfak gereçlerinin kullanımı konusunda fizyoterapistlere danışılabilir.
• Uygun giysi seçimi: Büyük düğmeli ya da düğmesiz giyeceklerin seçilmesi, giyinipi soyunmayı kolaylaştırır. İnme ve Alzheimer hastalıklarında da benzer durum geçerlidir.
• Yürüyüş ve diğer hareketler sırasında rahatlığın ve güvenliğin desteklenmesi: Ev içinde veya rehabilitasyon alanlarında eşyalarının hareketler için engel oluşturmayacak şekilde düzenlenmesi ve
gerektiğinde hastanın tutunabileceği tutamaklar yerleştirilmesi, aktif ve güvenli hareket etmeye yardımcı olmada ve düşmeleri önlemede çok önemli noktalardır.
• Düzenli egzersiz yapılması: Parkinson hastalığında günlük egzersizlerin ve yürüyüşlerin düzenli olarak sürdürülmesi çok önemlidir. Müzik eşliğinde yapılan ritmik hareketler, yürüme bozukluğunun azaltılmasına ve hastanın
motivasyonuna önemli katkılar sağlayabilir.
destekleyici yardımlarda bulunmak”tır. Bu anlayışla gerçekleştirilecek bakım ve rehabilitasyon çalışmalarını yönlendiren önemli noktalar şöyle açıklanabilir:
• Klinik belirtilerdeki dalgalanmaların izlenmesi: Parkinson hastalığının özellikle ileri aşamalarında günlük, saatlik, hatta anlık değişiklikler gözlenebilir. Rahat hareket edebilen bir hasta birden adım
atmakta zorlanan, yürürken donakalan birine dönüşebilir. Hastanın klinik durumundaki dalgalanmaların hangi durumlarda ne zaman oluştuğuna, ne kadar sürdüğüne ve ilaç alım saatleri ile ilgisine
ilişkin gözlemler, günlük bakım planını oluşturmada yol gösterici olduğu gibi, tedaviyi düzenleyen hekime de önemli yardımlar sağlar.
• Yemek ve beslenmenin kolaylaştırılması: Titreme ve hareker güçlüğü nedeniyle zorlaşan yemek eylemini kolaylaştırmak üzere, kaymayı önleyen tabak altlığı, kolay kavranabilir çatal, kaşık, fincan gibi mutfak gereçlerinin kullanımı konusunda fizyoterapistlere danışılabilir.
• Uygun giysi seçimi: Büyük düğmeli ya da düğmesiz giyeceklerin seçilmesi, giyinipi soyunmayı kolaylaştırır. İnme ve Alzheimer hastalıklarında da benzer durum geçerlidir.
• Yürüyüş ve diğer hareketler sırasında rahatlığın ve güvenliğin desteklenmesi: Ev içinde veya rehabilitasyon alanlarında eşyalarının hareketler için engel oluşturmayacak şekilde düzenlenmesi ve
gerektiğinde hastanın tutunabileceği tutamaklar yerleştirilmesi, aktif ve güvenli hareket etmeye yardımcı olmada ve düşmeleri önlemede çok önemli noktalardır.
• Düzenli egzersiz yapılması: Parkinson hastalığında günlük egzersizlerin ve yürüyüşlerin düzenli olarak sürdürülmesi çok önemlidir. Müzik eşliğinde yapılan ritmik hareketler, yürüme bozukluğunun azaltılmasına ve hastanın
motivasyonuna önemli katkılar sağlayabilir.
Soru 70
Dünya yaşlı nüfus oranı % kaçtır?
Seçenekler
A
%7,2
B
%8,7
C
%9,5
D
%10
E
%11,3
Açıklama:
dünya nüfusunun %8,7’sini yaşlı nüfus oluşturmakta
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi nörolojik hastalıklar için önemli risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Fizyolojik değişimler
C
Yaş
D
Sinir sistemi
E
Stres
Açıklama:
Yaş, nörolojik hastalıklar için önemli risk faktörlerinden biridir. Örneğin, inme geçirenlerin %70’i 65 yaşın üzerindedir.
İnme görülme sıklığı 55 yaşından sonraki her on yıl için 2 kat artmaktadır.
İnme görülme sıklığı 55 yaşından sonraki her on yıl için 2 kat artmaktadır.
Soru 72
Akson boyunca iletilen elektriksel sinyallerin, başka bir hücreye (nöron veya kas) nörokimyasal moleküller aracılığı ile aktarıldığı
bağlantı noktasına ne ad verilir?
bağlantı noktasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dendrit
B
Akson
C
Miyelin
D
Ranvier boğumları
E
Sinaps
Açıklama:
Akson boyunca iletilen elektriksel sinyallerin, başka bir hücreye (nöron veya kas) nörokimyasal moleküller aracılığı ile aktarıldığı
bağlantı noktası ‘sinaps’ olarak tanımlanır.
bağlantı noktası ‘sinaps’ olarak tanımlanır.
Soru 73
İnsan beyninde yaklaşık olarak ne kadar nöron bulunur?
Seçenekler
A
10 milyon
B
100 milyon
C
1 milyar
D
10 milyar
E
100 milyar
Açıklama:
İnsan beyninde yaklaşık olarak 100 milyar civarında nöron bulunur.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi beyin sapının işlevlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Görsel dikkat
B
Göz-el koordinasyonu
C
Refleks göz hareketleri
D
Görme algısı
E
Göz takip hareketleri
Açıklama:
Beyin Sapı:
• Kalp hızı, solunum, beden ısısı gibi yaşamsal işlevlerin düzenlenmesi
• Denge
• Refleks göz hareketleri
• Yutma refleksi
• Uyku-uyanıklık döngüleri ve bilinç
• Bilinç düzeyi Omurilikten gelen duyusal sinyallerin loblara iletilmesi
• Beyin loblarından gönderilen sinyallerin omuriliğe iletilmesi
• Kalp hızı, solunum, beden ısısı gibi yaşamsal işlevlerin düzenlenmesi
• Denge
• Refleks göz hareketleri
• Yutma refleksi
• Uyku-uyanıklık döngüleri ve bilinç
• Bilinç düzeyi Omurilikten gelen duyusal sinyallerin loblara iletilmesi
• Beyin loblarından gönderilen sinyallerin omuriliğe iletilmesi
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Yaşlı bireylerde görülebilen sensorimotor değişikliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kas koordinasyonunda azalma
B
Kemik yoğunluğunda azalma
C
Eklemlerde bozulma
D
İşitme azalması
E
Görme kaybı
Açıklama:
sensorimotor değişiklikler şöyle sıralanabilir:
• Kas gücünde (Kavrama gücünde) azalma
• Kas koordinasyonunda azalma,
• Kemik yoğunluğunda azalma
• Eklemlerde bozulma
• Duyusal geri bildirimde bozulma,
• Hareketlerin amaç ve hedeflerinde değişme,
• İşitme azalması ve konuşulanı anlamada zorluk,
• Görme azalması, görsel geri bildirimin yavaşlaması.
• Kas gücünde (Kavrama gücünde) azalma
• Kas koordinasyonunda azalma,
• Kemik yoğunluğunda azalma
• Eklemlerde bozulma
• Duyusal geri bildirimde bozulma,
• Hareketlerin amaç ve hedeflerinde değişme,
• İşitme azalması ve konuşulanı anlamada zorluk,
• Görme azalması, görsel geri bildirimin yavaşlaması.
Soru 76
Vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalması hangi terim ile açıklanır?
Seçenekler
A
hemiparezi
B
hemipleji
C
pleji
D
parezi
E
Hipotoni
Açıklama:
Tıbbi iletişimlerde nörolojik belirti ve bozuklardan söz edilirken sıklıkla karşımıza çıkan parezi terimi
vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalması, pleji ise kas kuvvetinin tam kaybı anlamına gelir.
vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalması, pleji ise kas kuvvetinin tam kaybı anlamına gelir.
Soru 77
Alzheimer hastalığı klinik gidiş ve belirtiler çerçevesinde kaç evreden oluşur?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Alzheimer hastalığı klinik gidiş ve belirtiler çerçevesinde 3 evreye ayrılır:
- Erken evre
- Orta evre
- İleri evre
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson Hastalığında Görülen Belirtilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hareket yavaşlaması
B
Titreme
C
Yürüme bozukluğu
D
Görme işlevinde azalma
E
Otonomik bozukluklar
Açıklama:
Tablo 1.1 Parkinson Hastalığında Görülen Belirtiler
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Bradikinezi'nin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Hareket yavaşlaması, hareket hızında azalma
B
sıklıkla ellerde, ilk üç parmakta belirgin titreme
C
hareket serbestliğini bozan kas sertliği
D
monoton, zayıf ve anlaşılması güç konuşma
E
Solunum fonksiyonlarında bozulma
Açıklama:
Tablo 1.1 Parkinson Hastalığında Görülen Belirtiler
Soru 80
Kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden sinir sistemi kısmı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Santral sinir sistemi
B
Beyin
C
Otonom sinir sistemi
D
Omurilik
E
Periferik sinir sistemi
Açıklama:
İç organlarla ilgili olan ve mide bağırsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısım, otonom sinir sistemi olarak adlandırılır.
Soru 81
Görme algısı beyin loblarından hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Frontal lob
B
Parietal lob
C
Temporal lob
D
Oksipital lob
E
Beyincik
Açıklama:
• Görme algısı
• Yazılı sözcüklerin algılanması/tanınması (okuma)
• Görsel algı ve görsel yorumlamaya yönelik işlemlerin uzaklık, büyüklük, renk vb. özelliklerine göre değerlendirilmesi işlevleri oksipital lob ile ilişkilidir.
• Yazılı sözcüklerin algılanması/tanınması (okuma)
• Görsel algı ve görsel yorumlamaya yönelik işlemlerin uzaklık, büyüklük, renk vb. özelliklerine göre değerlendirilmesi işlevleri oksipital lob ile ilişkilidir.
Soru 82
Kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğin azalması, kas gevşekliği olarak bilinen nörolojik rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parezi
B
Pleji
C
Hemiparezi
D
Quadripleji
E
Hipotoni
Açıklama:
Hipotoni, kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğin azalması, kas gevşekliği demektir.
Soru 83
Konuşma işlevini sağlayan kaslar arasındaki sinerjinin bozulması ile ortaya çıkan bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tremor
B
Dizartri
C
Ataksi
D
Hemorajik inme
E
Sistolik
Açıklama:
Dizartri, konuşma işlevini sağlayan kaslar arasındaki sinerjinin bozulması ile ortaya çıkan bir konuşma bozukluğudur. Yaşlıda sözcükleri ve sözcüğü oluşturan sesleri tam ve doğru olarak ifade edeme durumunun ortaya çıkması, konuşmanın anlaşılabilir olma özelliğini kaybetmesi, nörolojik bir hastalık belirtisi olabilir.
Soru 84
Aşağıdaki durumlardan hangisi inme riskini arttıran faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Aşırı kilolu olmak
B
Yüksek tansiyon
C
Sigara içmek
D
Yüksek kolesterol
E
Düşük alyuvar sayısı
Açıklama:
Kan tablosu bozuklukları arasında yüksek alyuvar (eritrosit) sayısı, pıhtı oluşumunu, inme ve felç riskini arttırır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi alzheimer rahatsızlığında erken evre göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Amaçsız gezinmeler
B
Hesaplama zorlukları
C
Geceleri artan huzursuzluk ve uykusuzluk
D
Halüsinasyon
E
Gece ve gündüzü karıştırma
Açıklama:
Alzheimer hastalığı klinik gidiş ve belirtiler çerçevesinde 3 evreye ayrılır:
Erken evrede sözcük bulma zorluğu, unutkanlık, kişilik ve davranışlarda hafif değişikler, hesaplama zorlukları, eşyalarının yerini hatırlayamama, cevaplandığı halde kısa aralıklarla benzer soruları tekrarlama, hafif oryantasyon bozukluğu görülür. Diğer şıklarda yer alan durumlar orta evreye aittir.
Erken evrede sözcük bulma zorluğu, unutkanlık, kişilik ve davranışlarda hafif değişikler, hesaplama zorlukları, eşyalarının yerini hatırlayamama, cevaplandığı halde kısa aralıklarla benzer soruları tekrarlama, hafif oryantasyon bozukluğu görülür. Diğer şıklarda yer alan durumlar orta evreye aittir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalarında görülen otonomik bozukluklardan biridir?
Seçenekler
A
Tansiyon düzensizlikleri
B
Depresyon
C
Koordinasyon yetersizlikleri
D
Yutma güçlüğü
E
Solunumda bozulma
Açıklama:
Otonomik bozukluklar; tansiyon düzensizlikleri, sindirim ve boşaltım kanallarında işlevsel bozukluklar ve cinsel fonksiyon bozukluklarıdır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Çin
C
Endonezya
D
Japonya
E
Singapur
Açıklama:
Japonya %27,3'lük oran ile dünyada ilk üç ülke arasında yer almaktadır.
Soru 88
Elektriksel uyarı sinyallerini hücre gövdesinden çevreye ileten uzantıya ne isim verilir?
Seçenekler
A
Nöron
B
Dendrit
C
Akson
D
Miyelin
E
Sinaps
Açıklama:
Akson (Axon), aksiyon potansiyeli denilen elektriksel uyarı sinyallerini hücre gövdesinden çevreye doğru, diğer nöronlara, salgı bezlerine ya da kaslara ileten ve dendritlerden daha uzun olan hücre uzantısıdır.
Soru 89
Beyin yarım kürelerinin iletişim ve koordinasyon içinde çalışmasını sağlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hemisfer
B
Temporal lob
C
Beyin sapı
D
Korpus kallosum
E
Beyincik
Açıklama:
Birbirleriyle iletişim ve koordinasyon içinde çalışan sağ ve sol beyin yarım küreleri arasındaki bu ilişkiyi yoğun bağlantı elemanlarından oluşan korpus kallosum sağlar.
Soru 90
İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Otonom sinir sistemi
B
Santral sinir sistemi
C
Periferik sinir sistemi
D
Dendritler
E
Sinaps
Açıklama:
İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısım, otonom sinir sistemi olarak adlandırılır.
Soru 91
Gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan, bazı nöronlarda sayıları onbinlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Akson
B
Dendrit
C
Miyelin
D
Sinaps
E
Ranvier boğumu
Açıklama:
Dendritler, gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan,
bazı nöronlarda sayıları onbinlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılardır.
bazı nöronlarda sayıları onbinlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılardır.
Soru 92
Olgunlaşmanın tamamlanmasından başlayarak zamanın ilerlemesi ile fizyolojik yedek
kapasitelerdeki azalmanın ve yıpranmanın eşlik ettiği doğal yapısal ve işlevsel değişikliklerin tümünü kapsayan evrensel bir süreç olarak adlandırılan kavram hangisidir?
kapasitelerdeki azalmanın ve yıpranmanın eşlik ettiği doğal yapısal ve işlevsel değişikliklerin tümünü kapsayan evrensel bir süreç olarak adlandırılan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlanma
B
Bunama
C
Demans
D
Alzheimer
E
İhtiyarlık
Açıklama:
Yaşlanma olgunlaşmanın tamamlanmasından başlayarak zamanın ilerlemesi ile fizyolojik yedek kapasitelerdeki azalmanın ve yıpranmanın eşlik ettiği doğal yapısal ve işlevsel değişikliklerin tümünü kapsayan evrensel bir süreçtir.
Soru 93
İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Santral sinir sistemi
B
Periferik sinir sistemi
C
Beyin
D
Omurilik
E
Otonom sinir sistemi
Açıklama:
İç organlarla ilgili olan ve mide-barsak gibi iç organ düz kaslarını, kalp kasını ve salgı bezlerini kontrol eden kısım otonom sinir sistemidir
Soru 94
Gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan, bazı nöronlarda sayıları on binlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soma
B
Nucleus
C
Dendrit
D
Nöron
E
Miyelin
Açıklama:
Dendritler gelen sinyalleri nöron gövdesine doğru taşıma görevi yapan, bazı nöronlarda sayıları on binlere ulaşabilen, kısa uzantı/çıkıntılardır
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisinde Frontol lobun fonksiyonlarından birisi verilmiştir?
Seçenekler
A
Duyuların ayrımı ve algılanması
B
Beden farkındalığı
C
Dokunsal algı
D
Mekânsal-uzamsal algı ve uyum
E
Dikkat yönetimi
Açıklama:
Dikkat yönetimi frontal lobun fonksiyonlarındandır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi temporal lobun fonksiyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Görsel dikkat
B
Göz-el koordinasyonu
C
Sağ-sol ayrımı
D
Nesne isimlendirme
E
Yüz tanıma
Açıklama:
Yüz tanıma temporal lobun işlevlerindendir. diğer şıklarda verilenler ise perietal lobun işlevlerindendir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Beyinciğin işlevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Motor hareketlerin düzenlenmesi ve koordinasyonu
B
Denge ve koordinasyonun sürdürülmesi
C
Göz takip hareketleri
D
Kas gerginlik düzeyinin ayarlanması
E
Denge
Açıklama:
Denge, beyin sapının işlevleri arasındadır.
Soru 98
Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkmasına ne denir?
Seçenekler
A
Çoklu engel
B
Genel hastalıklar
C
Atrofi
D
Nörolojik semptomlar
E
Komorbitide
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde aynı bireyde birden fazla kronik hastalık ortaya çıkabilir. Bu durma komorbidite denir. Komorbidite, oldukça sık görülen bir durumdur.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi kas kuvvetinin tam kaybı anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Pleji
B
Parezi
C
Hemiparezi
D
Hemipleji
E
Parapleji
Açıklama:
Pleji, kas kuvvetinin tam kaybı anlamına gelmektedir.
Soru 100
Kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğin azalması, kas gevşekliği anlamına gelen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Hipotoni
B
Pleji
C
Hemipleji
D
Parapleji
E
Quadriparezi
Açıklama:
Hipotoni, kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğin azalması, kas gevşekliği demektir
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi alzheimer hastalığında tedavi, bakım ve rehabilitasyon yaklaşımlarının eğitsel hedeflerinden biridir?
Seçenekler
A
Yaşlının tıbbi, ekonomik ve kişisel özelliklerine uygun beslenmenin sağlanması
B
Sağlık profesyonelleri ile hasta yakınları arasındaki işbirliği bilincinin geliştirilmesi
C
Santral sinir sistemini olumsuz etkileyen ilaçlardan kaçınılması
D
Araya giren diğer sağlık sorunların zamanında ve hekim kontrolünde giderilmesi
E
Tedavi hedeflerinin gerçekçi bir çerçevede saptanması
Açıklama:
Sağlık profesyonelleri ile hasta yakınları arasındaki işbirliği bilincinin geliştirilmesi eğitsel hedeflerdendir.
Soru 102
Sinyallerin bir nörondan diğer bir nörona veya bir kas hücresine aktarılması işleminin gerçekleştiği bağlantı noktalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Miyelin
B
Dendrit
C
Sinaps
D
Nöron
E
Akson
Açıklama:
Sinyallerin bir nörondan diğer bir nörona veya bir kas hücresine aktarılması işlemi sinaps denilen bağlantı noktalarında gerçekleşir.
Soru 103
İnsan beyninde yaklaşık olarak kaç milyar nöron bulunur?
Seçenekler
A
50 milyar
B
100 milyar
C
150 milyar
D
200 milyar
E
300 milyar
Açıklama:
İnsan beyninde yaklaşık olarak 100 milyar civarında nöron bulunur.
Soru 104
Birbirleriyle iletişim ve koordinasyon içinde çalışan sağ ve sol beyin yarım küreleri arasındaki ilişkiyi sağlayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Korpus kallosum
B
Beyincik
C
Frontal lob
D
Parietal lob
E
Temporal lob
Açıklama:
Birbirleriyle iletişim ve koordinasyon içinde çalışan sağ ve sol beyin yarım küreleri arasındaki bu ilişkiyi yoğun bağlantı elemanlarından oluşan korpus kallosum sağlar.
Soru 105
Tıbbi iletişimlerde nörolojik belirti ve bozuklardan söz edilirken sıklıkla karşımıza çıkan ve vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalması anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pleji
B
Hemipleji
C
Parezi
D
Hipotoni
E
Sinerji
Açıklama:
Tıbbi iletişimlerde nörolojik belirti ve bozuklardan söz edilirken sıklıkla karşımıza çıkan parezi terimi vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalması anlamına gelir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi inme için en önemli risk faktörüdür?
Seçenekler
A
Kan tablosu bozuklukları
B
Aşırı alkol alımı
C
Fiziksel hareketsizlik ve aşırı kilolu olma
D
Yüksek kolesterol
E
Yüksek tansiyon
Açıklama:
Yüksek tansiyon (hipertansiyon), inme için en önemli risk faktörüdür. Yaşlının tansiyonunu bilmeli ve her yıl kalp fonksiyonları ile birlikte kontrol ettirilmelidir.
Soru 107
Genellikle eller, parmaklar, baş, çene gibi beden bölümlerinde istemsiz olarak ortaya çıkan titreme durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ataksi
B
Dizartri
C
Dissinerji
D
Tremor
E
Sinerji
Açıklama:
Tremor genellikle eller, parmaklar, baş, çene gibi beden bölümlerinde istemsiz olarak ortaya çıkan titreme durumu demektir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğin azalması, kas gevşekliği anlamına gelir?
Seçenekler
A
Hipotoni
B
Hemiparezi
C
Parapleji
D
Quadripleji
E
Dizartri
Açıklama:
Hipotoni, kol, bacak veya gövde kaslarında normal düzeydeki gerginliğin azalması, kas gevşekliği demektir.
Soru 109
Sağlıklı bireylerin hemen hemen hepsinde ileri yaşlarda hafif de olsa en sık gözlenen değişim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dil becerilerinde bozulma
B
Belleğin zayıflaması
C
Bilişsel yavaşlama
D
Görsel algı becerilerinde yavaşlama
E
Yürütücü/yönetici işlevlerde yavaşlama
Açıklama:
Sağlıklı bireylerin hemen hemen hepsinde ileri yaşlarda hafif de olsa en sık gözlenen değişim bilişsel yavaşlamadır.
Ünite 2
Soru 1
İnmeli bireylerin yaklaşık kaçta kaçı 65 yaş ve üzerindedir ?
Seçenekler
A
Dörtte bir
B
Dörtte iki
C
Dörtte üç
D
Beşte bir
E
Beşte üç
Açıklama:
Her yıl dünyada yaklaşık olarak 15 milyon insan inme geçirmektedir. Neredeyse 6 milyon inme
vakası ölüm ile sonuçlanmakta ve 5 milyon kişi de
kalıcı olarak çeşitli derecelerdeki bozukluklarla birlikte hayatlarına devam etmektedir .İnme, dünya çapında demanstan sonra bozukluk sebebi olarak ikinci sıradadır.İnmeli bireylerin yaklaşık dörtte üçü 65 yaş ve üzerindedir. Buna göre cevap C seçeneğidir.
vakası ölüm ile sonuçlanmakta ve 5 milyon kişi de
kalıcı olarak çeşitli derecelerdeki bozukluklarla birlikte hayatlarına devam etmektedir .İnme, dünya çapında demanstan sonra bozukluk sebebi olarak ikinci sıradadır.İnmeli bireylerin yaklaşık dörtte üçü 65 yaş ve üzerindedir. Buna göre cevap C seçeneğidir.
Soru 2
Hücrenin fonksiyonlarını devam ettirmesine yetecek kadar kan akımının olmaması, yani
kan akımının azalmasına ne ad verilir?
kan akımının azalmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İskemi
B
Parezi
C
Hemiparezi
D
Hemipleji
E
Serebral korteks
Açıklama:
İskemi; hücrenin fonksiyonlarını devam ettirmesine yetecek kadar kan akımının olmaması, yani kan akımının azalması demektir. Hemiparezi: “Parezi” de felç gibi görünse de aslında “güçsüzlük veya kısmi hareket kaybı” anlamına gelir. Hemipleji: “Hemi”; “yarım” ve “plegia”, “paralize veya felç” anlamına gelir. İnsan beyninin dış tabakasında ve bilgi işleme merkezi olarak eşsiz bir yeteneğe sahip olan ‘serebral korteks’ bulunmaktadır. İnme sonrasında buradaki beyin dokularının kalıcı olarak lezyona uğraması (zarar görmesi); çok çeşitli duyusal, algısal ve motor bozukluklara sebep olmaktadır. Tanımı verilen cevap A seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 3
Kasların çalışmasını uyarmak için kullanılan sinir ve kasları uyaran yönteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Splint
B
Atel
C
Bandajlama
D
Elektriksel stimülasyon
E
Konraktür
Açıklama:
Bandajlama - Ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilecek doğru pozisyonu korumak için omuza ek destek vermek için kullanılır.Elektriksel stimülasyon - Kasların çalışmasını uyarmak için bazen fonksiyonel elektrik stimülasyon yöntemi kullanılır. Sinir ve kasları uyaran bu yöntem, cilt t üzerine küçük pedler aracılığı ile uygulanır.Splint (atel) - El ve kolun doğru bir pozisyonda kalması, ağrının azaltılması ve el bakımında yardımcı olması için kullanılır. Konraktür ise eklem hareket
açıklığının kaybı anlamına gelir.
Tanıma göre cevap D seçeneğidir.
açıklığının kaybı anlamına gelir.
Tanıma göre cevap D seçeneğidir.
Soru 4
Kas kasılmasını uyarmak ve yürümeye yardımcı olmak için ılımlı bir elektriksel uyarı veren cihaza ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel Elektrik Stimülasyonu
B
Aspirasyon
C
Disfaji
D
Subluksasyon
E
Splintler
Açıklama:
Fonksiyonel Elektrik Stimülasyonu - Bazı insanlar Fonksiyonel Elektrik Stimülasyonu (FES)’ndan yararlanabilir. Bu cihaz, kas kasılmasını uyarmak ve yürümeye yardımcı olmak için ılımlı bir elektriksel uyarı verir. Disfaji: Yutma Bozuklukları anlamına gelir. Aspirasyon yiyecek veya içecek inhalasyonu demektir. Ateller/splintler (bazen ortez olarak adlandırılır) yürümeye yardımcı olmak amacıyla kullanılır.Omuz Subluksasyonu (Eklemin Doğru Pozisyonundan Kayması) anlamına gelir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi idrar kontrolündeki zorluklar arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Sıklık
B
Aciliyet
C
Fonksiyonel inkontinans
D
Stres inkontinansı
E
Fekal inkontinans
Açıklama:
İdrar Kontrolündeki Zorluklar
• Sıklık -
• Aciliyet -
gerçekleşir.
• Gece idrar kaçırma -
• Fonksiyonel inkontinans -
• Stres inkontinansı
• Refleks inkontinans - K
• Overflow (taşma) şeklinde sıralanabilir.
Fekal inkontinans - Dışkılamayı kontrol eden beyin bölümünün lezyona uğrması, zamanında tuvalete gidememe, diyare (ishal) veya konsitapsyondan kaynaklanabilir ve bağırsak kontrolündeki zorluklar arsında yer aldığından cevap E seçeneğidir.
• Sıklık -
• Aciliyet -
gerçekleşir.
• Gece idrar kaçırma -
• Fonksiyonel inkontinans -
• Stres inkontinansı
• Refleks inkontinans - K
• Overflow (taşma) şeklinde sıralanabilir.
Fekal inkontinans - Dışkılamayı kontrol eden beyin bölümünün lezyona uğrması, zamanında tuvalete gidememe, diyare (ishal) veya konsitapsyondan kaynaklanabilir ve bağırsak kontrolündeki zorluklar arsında yer aldığından cevap E seçeneğidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi inme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duyu-algı problemlerden değildir?
Seçenekler
A
Görme bozuklukları
B
Afazi
C
Kompresyon
D
Neglekt
E
Apraksi
Açıklama:
İnme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duyu-algı problemleri
şu şekilde sınıflandırılabilir:
1. Görme bozuklukları
2. Afazi (Söz yitimi): Dil-konuşma bozuklukluğu
3. Naglekt: Tek taraflı ihmal
4. Apraksi: Hareketleri planlama bozukluğunun yol açtığı beceriksizlik
5. Duyu bozuklukları
6. Depresyon, davranış ve duygulanım bozuklukları
Kompresyon (sıkıştırma) çorapları veya elastik sargılar, sıvıların dokularda birikmesini önlemek amacıyla kapiller (kılcal) yataklara basınç uygulanmasını sağlar. Bu seçenek diğerleri ile ilgili olmadığından cevap C seçeneğidir.
şu şekilde sınıflandırılabilir:
1. Görme bozuklukları
2. Afazi (Söz yitimi): Dil-konuşma bozuklukluğu
3. Naglekt: Tek taraflı ihmal
4. Apraksi: Hareketleri planlama bozukluğunun yol açtığı beceriksizlik
5. Duyu bozuklukları
6. Depresyon, davranış ve duygulanım bozuklukları
Kompresyon (sıkıştırma) çorapları veya elastik sargılar, sıvıların dokularda birikmesini önlemek amacıyla kapiller (kılcal) yataklara basınç uygulanmasını sağlar. Bu seçenek diğerleri ile ilgili olmadığından cevap C seçeneğidir.
Soru 7
İnme sonrası görme sorunları kaç genel kategoride incelenebilir?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
İnme, bir dizi görme problemine neden olabilmektedir. Etkilenimin şiddeti, beyindeki hasarlanmanın
yeri ve genişliği ile yakından ilişkilidir. İnme sonrası görme sorunları, ‘görme kaybı’ veya ‘görsel algı problemleri’ olarak iki genel kategoride incelenebilir. Görme Kaybı ' Görme alanı kaybı’ olarak da bilinen görme kaybı, inmeden sonra yaygın bir şekilde görülmektedir. Görsel Algı Problemleri
Beyin sapının ve/veya beyinciğin (serebellumun) zarar görmesi, görme algısını, başka bir deyişle, gözle görülen bilgilerin işlenmesini bozabilir. Buna göre cevap A seçeneğidir.
‘
yeri ve genişliği ile yakından ilişkilidir. İnme sonrası görme sorunları, ‘görme kaybı’ veya ‘görsel algı problemleri’ olarak iki genel kategoride incelenebilir. Görme Kaybı ' Görme alanı kaybı’ olarak da bilinen görme kaybı, inmeden sonra yaygın bir şekilde görülmektedir. Görsel Algı Problemleri
Beyin sapının ve/veya beyinciğin (serebellumun) zarar görmesi, görme algısını, başka bir deyişle, gözle görülen bilgilerin işlenmesini bozabilir. Buna göre cevap A seçeneğidir.
‘
Soru 8
Serebral korteksin lezyona uğraması sonucu ortaya çıkan bir uzaysal/uzamsal algı
ve dikkat bozukluğuna ne ad verilir?
ve dikkat bozukluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Global Afazi
B
Tek taraflı ihmal
C
Wernicke Afazisi
D
Apraksi
E
Parestezi
Açıklama:
Tek taraflı ihmal, serebral korteksin lezyona uğraması sonucu ortaya çıkan bir uzaysal/uzamsal algı ve dikkat bozukluğudur. Tek taraflı ihmalde, hastalar etkilenen tarafa sunulan anlamlı uyaranlara geri bildirimde bulunamamakta ya da yönlenememektedir. İnme, sol yarımkürenin ön ve arka bölgelerinin geniş bir kısmını etkilediğinde, sonuç ‘global afazi’olabilir. Wernicke afazisine sahip bireyler, kendilerine söylenilenleri ve ne söylediklerini anlama da ve izlemede güçlük yaşarlar. Apraksi esas olarak bir motor planlama bozukluğudur. Parestezi (değişik his); karıncalanma, uyuşukluk, ağrı, yanma veya iğnelenmegibi değişik hisler mevcuttur
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi İnmede görülen duyu problemlerinden değildir?
Seçenekler
A
Dokunma duyusu kaybı
B
Isı duyusu kaybı
C
Propriosepsiyon yetersizliği
D
Desensitizasyon
E
Parestezi
Açıklama:
İnmede görülen duyu problemleri şu şekildedir:
• Dokunma duyusu kaybı;
• Isı duyusu kaybı;
• Duyusal uyaranlara karşı hipersensivite(aşırı duyarlılık)
• Mesane veya bağırsaktan gerilme duyusunun kaybı
• Parestezi (değişik his)
• Propriosepsiyon yetersizliği (uzaysal alan içerisinde vücudunnerede olduğunu bilme ve
algılama hissi)
• Merkezi ağrı
Desensitizasyon (hassasiyeti azaltma) ise duyu bozukluklarına ilişkin bakım verenlere
öneriler arasında yer aldığı için cevap D seçeneğidir.
• Dokunma duyusu kaybı;
• Isı duyusu kaybı;
• Duyusal uyaranlara karşı hipersensivite(aşırı duyarlılık)
• Mesane veya bağırsaktan gerilme duyusunun kaybı
• Parestezi (değişik his)
• Propriosepsiyon yetersizliği (uzaysal alan içerisinde vücudunnerede olduğunu bilme ve
algılama hissi)
• Merkezi ağrı
Desensitizasyon (hassasiyeti azaltma) ise duyu bozukluklarına ilişkin bakım verenlere
öneriler arasında yer aldığı için cevap D seçeneğidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi birisine yardım ederken kullanılan vücut mekaniklerinden sayılamaz?
Seçenekler
A
Bacaklarınızı sırt bölgenizden daha az kullanın
B
Kendinize geniş bir destek yüzeyi sağlamak için bacaklarınızı açın
C
Vücudunuzu bükmek veya döndürmek yerine tüm vücudunuzla hareket edin
D
Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun
E
Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının
Açıklama:
Birisine yardım ederken iyi vücut mekaniklerini kullanın:
• Bacaklarınızı sırt bölgenizden daha çok kullanın
• Kendinize geniş bir destek yüzeyi sağlamak için bacaklarınızı açın.
• Vücudunuzu bükmek veya döndürmek yerine tüm vücudunuzla hareket edin.
• Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun.
• Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının. Bunun yerine; kişiyi hareket ettirmek için yuvarlama, döndürme veya kaydırmalar kullanın
A seçeneğinde bacaklarınızı sırt bölgenizden daha az kullanın dendiği için cevap A dır.
• Bacaklarınızı sırt bölgenizden daha çok kullanın
• Kendinize geniş bir destek yüzeyi sağlamak için bacaklarınızı açın.
• Vücudunuzu bükmek veya döndürmek yerine tüm vücudunuzla hareket edin.
• Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun.
• Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının. Bunun yerine; kişiyi hareket ettirmek için yuvarlama, döndürme veya kaydırmalar kullanın
A seçeneğinde bacaklarınızı sırt bölgenizden daha az kullanın dendiği için cevap A dır.
Soru 11
Aşağıda verilen tanımlardan hangisi inmeye aittir?
Seçenekler
A
Beyindeki elektriksel aktivitedeki anormallikten kaynaklanan vücutta kasılma, şuur kaybı ve çırpınma gibi belirtileri veren olan dışı bir sağlık sorunudur.
B
Beyni ve omuriliği saran meninks adı verilen zarın iltihaplı hastalığıdır.
C
Korener arterin aniden tıkanıp, kalbin o bölgeye kan akımının tamamen kesilmesidir.
D
İskemi veya kanama sebebiyle meydana geldiği kabul edilen ve 24 saatten uzun veya ölüme kadar devam eden nörolojik disfonksiyonlar-bozukluklar ile sonuçlanan damarsal olaydır.
E
Medulla spinalis hasarı sonucu oluşan sol ayaktaki kas güçsüzlüğü
Açıklama:
Amerikan Kalp Derneği/Amerikan İnme Derneği tarafından 2013’te yapılan son güncel tanıma göre inme, ‘İskemi veya kanama sebebiyle meydana geldiği kabul edilen ve 24 saatten uzun veya ölüme kadar devam eden nörolojik disfonksiyonlar-bozukluklar ile sonuçlanan damarsal olayıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 12
Enerji için kan hücreleri tarafından taşınan glikoz ve oksijeni kullanamayan beyin hücreleri yaklaşık kaç dakika sonra ölürler?
Seçenekler
A
2
B
4
C
8
D
10
E
15
Açıklama:
Enerji için kan hücreleri tarafından taşınan glikoz ve oksijeni kullanamayan beyin hücreleri yaklaşık dört dakika sonra ölmeye başlar. Doğru cevap B’dir.
Soru 13
Hangisi hemiparezi sonucunda ortaya çıkan problemden birisi değildir?
Seçenekler
A
Denge kaybı
B
Yürümede zorluk
C
Koordinasyon eksikliği
D
Yorgunluk
E
Kalp krizi
Açıklama:
Hemiparezi sonuncuda denge kaybı, yürümede zorluk, nesneleri kavrama yeteneğinde bozulma, yorgunluk, koordinasyon eksikliği gibi problemler de ortaya çıkar. Doğru cevap E’dir.
Soru 14
Disfaji olarak tanımlanan yutma bozukluğu inme sonrasında hastaların yüzde kaçında ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
25
B
40
C
55
D
65
E
85
Açıklama:
Disfaji olarak tanımlanan yutma bozukluğu inme sonrasında hastaların %65’inde ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 15
Her türlü idrar ya da gaita kaçırması anlamına gelen kelime nedir?
Seçenekler
A
Disfaji
B
Emezis
C
İnkontinans
D
Aeorofaji
E
Halitosis
Açıklama:
İnkontinans; ‘her türlü idrar ya da gaita kaçırması’ anlamına gelmektedir. Doğru cevap C’dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi inme sonrası inkontinans görülmesinin sebeplerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Beynin mesane ya da bağırsağı kontrol eden bölümlerinin lezyona uğraması
B
Yürümede ve hareket etmede zorluk yaşayan inmeli hastanın tuvalete zamanında ulaşamaması.
C
Hastanın bilincinin yerinde olmaması
D
İnme sonucu bireyin, yutma zorlukları yaşayaması yetersiz beslenmiş veya susuz kalmış olması
E
Hastanın gün içerisinde yeteri kadar hareket etmemesi
Açıklama:
Hastanın gün içerisinde yeteri kadar hareket etmemesi inme sonrası inkontinans görülmesinin sebeplerinden birisi değildir. Doğru cevap E’dir.
Soru 17
Mobiliteyi geliştirmek için eğitim ve egzersiz sağlayan. Yataktan veya koltuktan bir lazımlık iskemlesine veya tuvalete nasıl en iyi şekilde hareket edeceğinizi gösteren ve pelvik taban kaslarının güçlendirilmesi ve mesane veya bağırsak işlevini geliştirmek için yararlanılacak egzersizleri öğreten sağlık personeli hangisidir?
Seçenekler
A
İş ve uğraşı terapistleri
B
Fizyoterapistler
C
Sosyal hizmet uzmanları
D
Diyetisyenler
E
Hasta bakıcılar
Açıklama:
Fizyoterapistler, mobiliteyi geliştirmek için eğitim ve egzersiz sağlar. Yataktan veya koltuktan bir lazımlık iskemlesine veya tuvalete nasıl en iyi şekilde hareket edeceğinizi gösterebilir ve pelvik taban kaslarının güçlendirilmesi ve mesane veya bağırsak işlevini geliştirmek için yararlanılacak egzersizleri öğretir.
Soru 18
İnme sonrası fonksiyonel iyileşmeyi destekleyecek aktiviteler aracılığıyla bağımsızlığın yeniden kazanılmalarına yardımcı olan. Ayrıca, yürüme yardımcıları ya da tekerlekli sandalye gibi herhangi bir hareket ekipmanı gerektiğinde de yardımcı olan meslek grubu hangisidir?
Seçenekler
A
İş ve uğraşı terapistleri
B
Fizyoterapistler
C
Sosyal hizmet uzmanları
D
Diyetisyenler
E
Hasta bakıcılar
Açıklama:
İş ve uğraşı terapistleri, inme sonrası fonksiyonel iyileşmeyi destekleyecek aktiviteler aracılığıyla bağımsızlığın yeniden kazanılmasına yardımcı olur. Ayrıca, yürüme yardımcıları ya da tekerlekli sandalye gibi herhangi bir hareket ekipmanı gerektiğinde de yardımcı olabilirler. Doğru cevap A’dır.
Soru 19
Hangisi inme sonrası istenmeyen durumlar olarak ortaya çıkan komplikasyonlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Dolaşım Problemleri
B
Nöbetler
C
Ağrı
D
Ödem
E
Sarı leke
Açıklama:
İstenmeyen durumlar olarak ortaya çıkan komplikasyonların çeşitliliği hastanın inme sonrası iyileşme sürecini etkileyebilmektedir. Bu çeşitlilik; dolaşım problemleri, nöbetler, ağrı, kırıklar, deri ülserleri (sıklıkla yatak yaraları olarak adlandırılır). Doğru cevap E’dir.
Soru 20
Hangisi inme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duyu-algı problemlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Görme bozuklukları
B
Afazi
C
Naglekt
D
Apraksi
E
Halitosis
Açıklama:
İnme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duyu-algı problemleri şu şekilde sınıflandırılabilir: 1. Görme bozuklukları 2. Afazi (Söz yitimi): Dil-konuşma bozuklukluğu 3. Naglekt: Tek taraflı ihmal 4. Apraksi: Hareketleri planlama bozukluğunun yol açtığı beceriksizlik 5. Duyu bozuklukları 6. Depresyon, davranış ve duygulanım bozuklukları. Doğru cevap E’dir.
Soru 21
İnmenin en sık görülme nedeni ne olarak bilinmektedir ?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Felç
C
Kalp rahatsızlığı
D
Kas rahatsızlığı
E
Eklem rahatsızlığı
Açıklama:
İnmenin en sık görülme nedeninin hipertansiyon olduğu bilinmektedir. Hipertansiyon, dünya çapında 12.7 milyondan faza inme vakasına sebep olmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
İnme sonrasında insan beyninde neresi kalıcı olarak lezyona uğramıştır ?
Seçenekler
A
Dış tabakası- Serebral Korteks
B
İç tabakası- Frontol Lob
C
Orta tabakası- Hipotalamus
D
İç tabakası- Hipokampus
E
İç tabakası- Temporol lob
Açıklama:
İnsan beyninin dış tabakasında ve bilgi işleme merkezi olarak eşsiz bir yeteneğe sahip olan ‘serebral korteks’ bulunmaktadır. İnme sonrasında bura- daki beyin dokularının kalıcı olarak lezyona uğra- ması (zarar görmesi); çok çeşitli duyusal, algısal ve motor bozukluklara sebep olmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 23
Sert ve bükülmüş bir koldan kaynaklanan problemler nelerdir ?
Seçenekler
A
Pozisyonlama- Germe
B
Hareket kaybı-Sıkıca kapanmış el
C
Askı kullanımı-Splint
D
Stimülasyon-bandajlama
E
Şişmiş el- pozisyonlama
Açıklama:
Sert ve bükülmüş bir koldan kaynaklanan prob- lemler şunlardır:
- Hareket kaybı: Kasların sertliği kasların düzgün çalışmasını engeller ve bu nedenle hastalar kolu hareket ettiremezler. Eklem düzenli olarak hareket etmediğinde sertleşme artabilir. Sertleşmiş kol hareket ettirildiğinde rahatsızlık ve ağrıya neden olabilir. Ağrı nedeniyle kasların düzenli olarak hareket ettirilmemesi durumunda kalıcı olarak kısalır ya da konraktür (eklem hareket açıklığının kaybı) oluşur. Sonuçta, hareket kaybı, eklem sertliği ve ağrı, kişinin giyin- me, koltuk altı temizliği gibi kol hareketi gerektiren günlük görevleri yerine getirme- sini zorlaştırabilir.
- Sıkıca kapanmış el ve kıvrılmış parmaklar: Elin kaslarındaki tonus arttığında, el bilekten bükülmeye ve parmaklar avuç içine doğru kıvırmaya eğilimlidir. Parmaklar hareket ettirildiğinde yine ağrı hissedilebilir.
Soru 24
El- kol bakım ve rehabilitasyonda önemli noktalardan hangisi el ve kolun doğru pozisyonda kalması ve ağrının azaltılması ve el bakımında yardımcı olarak kullanılmaktadır ?
Seçenekler
A
Pozisyonlama
B
Masaj
C
Askı kullanımı
D
Splint
E
Elektriksel Stimülasyon
Açıklama:
Splint (atel) - El ve kolun doğru bir pozisyonda kalması, ağrının azaltılması ve el bakımında yardımcı olması için kullanılır. Splintler fonksiyonu iyileştiremez ancak eli ve kolu doğru pozisyonda tutarak, daha sonra oluşabilecek kas kontraktürlerini veya artmış tonun neden olduğu kas kısalmalarını önlemeye yardımcı olabilirler.
Soru 25
Oturma pozisyonun doğru olması inmeli bir hasta için sağladığı faydalar arasında değildir ?
Seçenekler
A
Nefes alma
B
Dolaşımın artması
C
Yatak yaralarının önlenmesi
D
Günlük yaşam aktivitelerinde daha bağımlı hale gelme
E
Ruh halinin iyileşmesi
Açıklama:
Oturma pozisyonunun inmeli bir hasta için doğru şekilde nefes alma, dolaşımın artması, yatak yaralarının önlenmesi, iletişimin artması ve sosyalleşme günlük yaşam aktivite çeşitliliğinin artması, daha güvenli beslenme, ruh hâlinin iyileşmesi, kendine olan güvenin artması, günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlığın artması gibi birçok faydaları mevcuttur.Doğru cevap D'dir.
Soru 26
I. Zayıf ses
II. Salya azalışı
III. Yetersiz dil kontrolü
IV. Öğürme refleks kaybı
Yukarıda belirtilenlerden hangileri disfaji (yutma bozuklukları) belirtileri olarak görülebilir ?
II. Salya azalışı
III. Yetersiz dil kontrolü
IV. Öğürme refleks kaybı
Yukarıda belirtilenlerden hangileri disfaji (yutma bozuklukları) belirtileri olarak görülebilir ?
Seçenekler
A
I, II
B
II,III
C
I,III, IV
D
II,III, IV
E
III, IV
Açıklama:
Disfaji olan bireylerde, yutmaya baş- lamada zorluk, yiyecek sıkıştığına dair boğulma davranışı, yutarken öksürme veya öğürme, yutmaya çalıştıktan sonra burnun içinden çıkan sıvı, akciğerlerde tespit edilen yiyecekler, zayıf ses, salya artışı, yetersiz dil kontrolü, öğürme refleksinin kaybı gibi belirtiler görülür. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
İnme sonrası iyileşme sürecini etkileyen problemler arasında değildir ?
Seçenekler
A
Dolaşım problemleri
B
Uyku problemleri
C
Nöbetler
D
Ağrı
E
Kırıklar
Açıklama:
İstenmeyen durumlar olarak ortaya çıkan komplikasyonların çeşitliliği hastanın inme sonrası iyileşme sürecini etkileyebilmektedir. Bu çeşitlilik; dolaşım problemleri, nöbetler, ağrı, kırıklar, deri ülserleri (sıklıkla yatak yaraları olarak adlandırılır) ve vücutta sıvı birikmesi olan ödem gibi durumları içerir. Doğru cevap B'dir.
Soru 28
İnme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duygu- algı problemleri arasında değildir ?
Seçenekler
A
Görme bozuklukları
B
Afazi
C
Naglekt
D
Apraksi
E
Ödem
Açıklama:
İnme sonucu meydana gelen kognisyon ve duyu bozuklukları sonucu iletişim problemleri yaşanmaktadır. İnme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duyu-algı problemleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
- Görme bozuklukları
- Afazi (Söz yitimi): Dil-konuşma bozuklukluğu
- Naglekt: Tek taraflı ihmal
- Apraksi: Hareketleri planlama bozukluğunun yol açtığı beceriksizlik
- Duyu bozuklukları
- Depresyon, davranış ve duygulanım bozuklukları. Doğru cevap E'dir.
Soru 29
Afazi türlerinden hangisinde hastaların söylemek istediklerini bilirler ve söylemeye çalışırlar, ancak doğru kelimeyi bulup akıcı bir şekilde sıralamada zorluk çektikleri görülmüştür ?
Seçenekler
A
Broca Afazisi
B
Global Afazi
C
Wernicke Afazisi
D
Tek taraflı İhmal
E
Apraksi
Açıklama:
Broca Afazisi; İnme, beynin sol yarımküresinin frontal (ön) bölgelerine zarar verdiğinde, çoğu hastada Broca afazisi denilen tablo ortya çıkar. Bu hastalar ne söylemek istediklerini bilirler ve söylemeye çalışırlar, ancak doğru kelimeleri bulup akıcı bir şekilde sıralayamazlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 30
İnme sonrasında bakım ve rehabilitasyon elemanlarının depresyon konusunda dikkat etmesi gerekenler arasında değildir ?
Seçenekler
A
İnme sonrası depresyonun tedavi edilmesi şarttır.
B
İletişim kurarken sabırlı, destekçi ve anlayışlı olmalıdır.
C
Konuşurken psikolojik olarak daha az etkinlenmesi için göz temasını az kullanmalıyız.
D
Depresyon ilaç yada bireysel psikoterapiler sağlanması gerekmektedir.
E
İnme sonrası kişinin tembel veya isteksiz olması anlamına gelmez.
Açıklama:
İnme Sonrası Bakım ve Rehabilitasyon Elemanlarının Depresyon Konusunda Dikkat Etmesi Gereken Noktalar:
- İnme sonrası depresyon gerçektir. Yaşam savaşı veren kişinin tembel ya da isteksiz olması anlamına gelmez.
- İnme sonrası ortaya çıkan depresyonun tedavi edilmesi şarttır. İlaç ve bireysel ya da grup psikoterapisinin bir kombinasyonu şeklinde bu tedavinin sağlanması gereklidir.
- İnme sonrası ortaya çıkan depresyon tedavi edilmediği takdirde, hayatta kalan kişi uzun süreli hastane yatışları ya da hastaneye sık ve tekrarlı yatışlarla karşı karşıya kalabilir. Depresyon ayrıca, fonksiyonel iyileşmenin seviyesini de sınırlayabilmekte ve yaşam mücadelesi veren bireyin sosyal entegrasyonunu tehlikeye atmaktadır.
- İnme sonrası depresyonu olan bir bireyle iletişim kurarken sabırlı, saygılı, destekçi ve anlayışlı davranmalı, konuşurken göz teması korunmalı ve cümleleri kesilmemelidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 31
Aşağıdaki kelimelerden hangisi felç anlamındadır?
Seçenekler
A
Hemipleji
B
Hemiparezi
C
Hematoloji
D
Hematokrit
E
Hemitoraks
Açıklama:
Hemipleji: “Hemi”; “yarım” ve “plegia”, “paralize veya felç” anlamına gelir.
Soru 32
Hemiparezi sonucunda aşağıdaki problemlerden hangisi ortaya çıkmaz?
Seçenekler
A
Yürümede zorluk
B
İştahsızlık
C
Yorgunluk
D
Nesneleri kavrama yeteneğinde bozulma
E
Denge kaybı
Açıklama:
Hemiparezi sonucuda denge kaybı, yürümede zorluk, nesneleri kavrama yeteneğinde bozulma, yorgunluk, koordinasyon eksikliği gibi problemler de ortaya çıkar.
Soru 33
Disfaji aşağıdaki bozukluklardan hangisidir?
Seçenekler
A
Kaygı bozukluğu
B
İşitme bozukluğu
C
Yutma bozukluğu
D
Yürüme bozukluğu
E
Denge bozukluğu
Açıklama:
Disfaji olarak tanımlanan yutma bozukluğu inme sonrasında hastaların %65’inde ortaya çıkmaktadır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi öksürme, hapşırma veya gülme gibi durumlarda küçük miktarlarda idrar kaçırmayla gerçekleşen idrar kontrolündeki zorluklardan biridir?
Seçenekler
A
Gece idrar kaçırma inkontinansı
B
Overflow (taşma) inkontinans
C
Refleks inkontinans
D
Stres inkontinansı
E
Fonksiyonel inkontinans
Açıklama:
Stres inkontinansı - öksürme, hapşırma veya gülme gibi durumlarda küçük miktarlarda idrar kaçırma gerçekleşir.
Soru 35
Antikoagülanlarla tedavi edilen hastalara genellikle ne önerilir?
Seçenekler
A
Bol hareket
B
Spor
C
Sağlıklı beslenme
D
Az su içmek
E
Yatak istirahati
Açıklama:
Antikoagülanlarla tedavi edilen hastalara genellikle yatak istirahati önerilir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi inme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duyu-algı problemlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Depresyon, davranış ve duygulanım bozuklukları
B
Duyu bozuklukları
C
Sindirim bozukluğu
D
Görme bozuklukları
E
Dil-konuşma bozuklukluğu
Açıklama:
İnme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duyu-algı problemleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
1. Görme bozuklukları
2. Afazi (Söz yitimi): Dil-konuşma bozuklukluğu
3. Naglekt: Tek taraflı ihmal
4. Apraksi: Hareketleri planlama bozukluğunun yol açtığı beceriksizlik
5. Duyu bozuklukları
6. Depresyon, davranış ve duygulanım bozuklukları
1. Görme bozuklukları
2. Afazi (Söz yitimi): Dil-konuşma bozuklukluğu
3. Naglekt: Tek taraflı ihmal
4. Apraksi: Hareketleri planlama bozukluğunun yol açtığı beceriksizlik
5. Duyu bozuklukları
6. Depresyon, davranış ve duygulanım bozuklukları
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi tek taraflı ihmal için bakım önerilerinden biridir?
Seçenekler
A
Sözlü ve fiziksel yönergeler
B
Bir gözü kapatma uygulaması
C
Mesane eğitimi
D
Kilo kontrolü
E
Spor
Açıklama:
Tek taraflı ihmal için bakım önerileri şunlardır:
• Sözlü ve fiziksel yönergeler
• Pozisyonlama
• İşaretler
• Sözlü ve fiziksel yönergeler
• Pozisyonlama
• İşaretler
Soru 38
Uzaysal alan içerisinde vücudun nerede olduğunu bilme ve algılama hissine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Neglekt
B
Apraksi
C
Parestezi
D
Desensitizasyon
E
Propriosepsiyon yetersizliği
Açıklama:
Propriosepsiyon yetersizliği:uzaysal alan içerisinde vücudun nerede olduğunu bilme ve algılama hissidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi inme hastalarında görülebilecek depresyon belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uyku bozuklukları (uykusuzluk veya aşırı uyku)
B
Kilo değişiklikleri
C
Yeme düzeninde değişiklikler (çok fazla ya da yetersiz yemek)
D
Enerji fazlalığı
E
Görünür olmayan bir sebepten dolayı ağlama ya da sinirlilik
Açıklama:
İnme hastalarında görülebilecek bazı depresyon belirtileri şunlardır;
• enerji eksikliği,
• bir zamanlar keyifli bulduğu insanlara ya da
aktivitelere olan ilgisini kaybetme,
• görünür olmayan bir sebepten dolayı ağlama
ya da sinirlilik
• kendisini dünyadan soyutlamış şekilde hissetme,
hareketlerinde azalma
• suçluluk duygusu (başkalarına yük olmak
hissi olabilir) ya da ölme arzusu
• uyku bozuklukları (uykusuzluk veya aşırı
uyku)
• yeme düzeninde değişiklikler (çok fazla ya
da yetersiz yemek)
• kilo değişiklikleri
• mevcut bir tıbbi açıklaması olmayan, kaynağı
belirsiz vücut ağrılarına dair şikayetler
• enerji eksikliği,
• bir zamanlar keyifli bulduğu insanlara ya da
aktivitelere olan ilgisini kaybetme,
• görünür olmayan bir sebepten dolayı ağlama
ya da sinirlilik
• kendisini dünyadan soyutlamış şekilde hissetme,
hareketlerinde azalma
• suçluluk duygusu (başkalarına yük olmak
hissi olabilir) ya da ölme arzusu
• uyku bozuklukları (uykusuzluk veya aşırı
uyku)
• yeme düzeninde değişiklikler (çok fazla ya
da yetersiz yemek)
• kilo değişiklikleri
• mevcut bir tıbbi açıklaması olmayan, kaynağı
belirsiz vücut ağrılarına dair şikayetler
Soru 40
Edinilmiş dil bozuklukluğuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Apraksi
B
Neglekt
C
Afazi
D
Disfaji
E
Hemiplejili
Açıklama:
Afazi (Edinilmiş Dil Bozuklukları)
Soru 41
İskemi veya kanama sebebiyle meydana geldiği kabul edilen ve 24 saatten uzun veya ölüme kadar devam eden nörolojik disfonksiyonlar-bozukluklar ile sonuçlanan damarsal olay nedir?
Seçenekler
A
Epilepsi
B
İnme
C
Migren
D
Parkinson
E
Alzheimer
Açıklama:
İnme, iskemi veya kanama sebebiyle meydana geldiği kabul edilen, 24 saatten uzun veya ölüme kadar devam eden nörolojik disfonksiyonlar-bozukluklar ile sonuçlanan damarsal olaydır.
Soru 42
I. Ev egzersizleri
II. Yardımcı cihazlar
III. Rehabilitasyon sürecindeki terapiler
Hemipleji/Hemiparezi durumlarında yukarıda yer alan maddelerden hangisi/leri hareketliliğin geri kazanımına veya iyileşmeye yardımcı olur?
II. Yardımcı cihazlar
III. Rehabilitasyon sürecindeki terapiler
Hemipleji/Hemiparezi durumlarında yukarıda yer alan maddelerden hangisi/leri hareketliliğin geri kazanımına veya iyileşmeye yardımcı olur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız I
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
‘Hemipleji’ veya ‘Hemiparezi’, inme geçiren 10 bireyden 8’ini etkilemektedir. Tek taraflı güçsüzlük kolları, elleri, bacakları ve yüz kaslarını etkileyebilir; yeme, giyinme ve banyoyu kullanma gibi günlük yaşam aktivitelerinde zorluk yaşamaya sebep olur. Rehabilitasyon sürecindeki terapiler, ev egzersizleri ve yardımcı cihazlar hareketliliğin geri kazanımında ve iyileşmede yardımcı olmaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi inme sonrası bireyin el ve parmaklarında çok fazla şişme görülmesine neden olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnme sonrası kas tonusunun dengesinin bozulması.
B
Baş ağrılarının sık bir şekilde ortaya çıkması.
C
Kolun aşağı doğru sarkmış olması.
D
Kol hareketinin azalmış olması.
E
Kolun desteklenmemiş olması.
Açıklama:
İnme sonrası, kas tonusu olarak bilinen kasların gerginliğinin normal dengesi artar ya da azalır. Etkilenmiş kol zayıf/ağır (düşük tonuslı veya flaskgevşek) veya sertleşmiş (yüksek tonuslu veya spastistik) olabilir. Zayıf bir koldan dolayı şu problemler yaşanabilir: Kol aşağı doğru sarkmış, desteklenmemiş ve hareketi azalmışsa el ve parmaklarda çok fazla şişme olabilir. Baş ağrılarının sık bir şekilde ortaya çıkması bu duruma neden olan faktörler arasında yer almaz.
Soru 44
İnme sonrası hastalarda ortaya çıkabilen yutma bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hemipleji
B
Apraksi
C
Dizartri
D
Disfaji
E
Demans
Açıklama:
Disfaji olarak tanımlanan yutma bozukluğu inme sonrasında hastaların %65’inde ortaya çıkmaktadır. Belirlenmez ve yönetilmezse yetersiz beslenme, pnömni ve engelliliğin artmasına neden olur
Soru 45
Birşey yerken boğulma tehlikesine neden olan disfajili kişilerde yaygın olarak görülen inhalasyon sorunu nedir?
Seçenekler
A
Aspirasyon
B
Pnömonü
C
Dehidrasyon
D
Manevra
E
Demans
Açıklama:
Aspirasyon (yiyecek veya içecek inhalasyonu) disfaji olan kişiler için yaygın bir sorundur. Yutulan materyalin, hava yolu ve akciğere girmesiyle ortaya çıkar. Aspirasyon sonucunda pnömoni gelişebilir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 46
Bağırsak kontrolü ve fekal (dışkı) inkontinans tedavisine yönelik bakım ve rehabilitasyon yaklaşımlarına göre aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Tuvalete düzenli olarak yapılan ziyaretler yoluyla bağırsak eğitimi yapılır.
B
Bağırsakta hareketi azaltmaya yardımcı olmak için hekimler tarafından bazı ilaçlar önerilebilir.
C
Diyare durumunda yaşlının lifli yiyeceklerden uzak durması sağlanabilir..
D
Geçici bir süre laksatif (yumuşatıcı) kullanarak konstipasyon tedavisi yapılabilir.
E
Uzamış konstipasyon durumunda bağırsaklar lavman (rektuma enjekte edilen sıvı) aracalığıyla kontrollü bir şekilde temizlenebilir.
Açıklama:
Bağırsak kontrolü ve fekal (dışkı) inkontinans tedavisine yönelik bakım ve rehabilitasyon yaklaşımları şunları içerebilir: • Tuvalete düzenli olarak yapılan ziyaretler yoluyla bağırsak eğitimi (genellikle yemeklerden sonra, bağırsaklar doğal bir refleksle hareket etmeye başladığında) yapılır. Ayrıca, aynı zamanda “dışkı tutma” yeteneğini geliştirmek için dışkılama hareketlerini tuvalette bir kez ertelemek de öğretilebilir. • Bağırsakta hareketi azaltmaya yardımcı olmak veya sfinkter kasını “sızıntı” yı önlemek üzere daha sıkı hâle getirmek için hekimler tarafından bazı ilaçlar önerilebilir. • Geçici bir süre laksatif (yumuşatıcı) kullanarak konstipasyon tedavisi yapılabilir. • Uzamış konstipasyon durumunda bağırsaklar lavman (rektuma enjekte edilen sıvı) aracalığıyla kontrollü bir şekilde temizlenebilir. • C seçeneğinin aksine diyare durumunda yaşlının lifli yiyecekleri daha fazla tüketmesi sağlanabilir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 47
"Beyin, hücrelerdeki elektriksel yükü, canlı doku ile inmenin yol açtığı ölü doku arasındaki sınır bölgesi içinden iletmeye çalıştığında ............ meydana gelebilir." Cümlesindeki boş bırakılan yere hangi tıbbi komplikasyon gelmelidir?
Seçenekler
A
Deri ülseri
B
Dolaşım problemi
C
Ağrı
D
Kırık
E
Nöbet
Açıklama:
Beyin, hücrelerdeki elektriksel yükü, canlı doku ile inmenin yol açtığı ölü doku arasındaki sınır bölgesi içinden iletmeye çalıştığında nöbet meydana gelebilir.
Soru 48
İnme sonucu meydana gelen kognisyon ve duyu bozuklukları sonucu iletişim problemleri yaşanmaktadır. Afazi bu duyu-algı problemlerinden biridir. Aşağıdakilerden hangisi bir afazi örneğidir?
Seçenekler
A
Orhan Bey inme sonrasında kendisi ile konuşan insanların ne söylediğini anlamakta ancak onları yanıtlarken sözcükleri çağırmada ve adlandırmada güçlükler yaşamaktadır.
B
Orhan Bey inme sonrasında oküler hareketlilik bozuklukları yaşamakta ve etrafındaki objeleri ve insanları çift görmektedir.
C
Orhan Bey inme sonrasında askeri selam vermesi veya saçını taraması istendiğinde bu hareketleri düzgün bir şekilde yapamamaktadır.
D
Orhan Bey inme sonrasında sıcak ya da soğuk hissinin algılanmasında güçlük yaşamaktadır.
E
Orhan Bey inme sonrasında uyku bozuklukları yaşamaktadır.
Açıklama:
Orhan Bey'in A seçeneğinde yer alan iletişim güçlükleri afazi ile ilişkilidir. Diğer seçeneklerde sırasıyla görsel algı problemleri, apraksi, duyusal problemler ve duygusal problemlerle ilişkili örneklere yer verilmiştir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 49
İdeomotor ve ideasyonel olmak üzere iki tipi olan motor planlama bozukluğu nedir?
Seçenekler
A
Dizartri
B
Apraksi
C
Afazi
D
Disfaji
E
Aspirasyon
Açıklama:
İdeomotor ve ideasyonel apraksi olmak üzere iki tip apraksi vardır. Apraksi esas olarak bir motor planlama bozukluğudur.
Soru 50
I.Bacaklarınızı sırt bölgenizden daha çok kullanın
II.Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun
III. Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının
Yukarıda yer alan maddelerden hangisi/leri bakım verenin hastaya yardım ederken iyi vücut mekaniklerini kullanması için verilen öneriler arasındadır?
II.Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun
III. Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının
Yukarıda yer alan maddelerden hangisi/leri bakım verenin hastaya yardım ederken iyi vücut mekaniklerini kullanması için verilen öneriler arasındadır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
I-II-III
E
Yalnız I
Açıklama:
Birisine yardım ederken iyi vücut mekaniklerini kullanın: • Bacaklarınızı sırt bölgenizden daha çok kullanın • Kendinize geniş bir destek yüzeyi sağlamak için bacaklarınızı açın. • Vücudunuzu bükmek veya döndürmek yerine tüm vücudunuzla hareket edin. • Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun. • Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının. Bunun yerine; kişiyi hareket ettirmek için yuvarlama, döndürme veya kaydırmalar kullanın.
Soru 51
Vücudun yarısının güçsüzleşmesi veya kısmi hareket kaybına uğraması ile ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Hemipleji
B
Hemiparezi
C
İskemi
D
Disfaji
E
Kontinans
Açıklama:
Hemiparezi: “Parezi” de felç gibi görünse de aslında “güçsüzlük veya kısmi hareket kaybı” anlamına gelir. Yani hemiparezi, vücudun yarısı güçsüzleştiğinde veya kısmi hareket kaybına uğradığında ortaya çıkar. Hemiparezi, hemiplejinin daha az şiddetli formudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi el-kol bakım ve rehabilitasyonunda omuz eklemindeki kolun çekme gücünü azaltıp desteklemek amacıyla kullanılacak yöntemdir?
Seçenekler
A
Askı kullanımı
B
Masaj
C
Egzersizler
D
Splint
E
Elektrik stimülasyon
Açıklama:
Omuz eklemindeki kolun çekme gücünü azaltıp desteklemek ve ağrıyı azaltmak amacıyla askı kullanılabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 53
I. Yutmaya başlamada zorluk
II. Propriyosepsiyon kaybı
III. Konraktür oluşumu
IV. Öğürme refleksi
V. Salya artışı
Yukarıdaki unsurlardan hangileri disfalji olan bireylerde görülen belirtilerdendir?
II. Propriyosepsiyon kaybı
III. Konraktür oluşumu
IV. Öğürme refleksi
V. Salya artışı
Yukarıdaki unsurlardan hangileri disfalji olan bireylerde görülen belirtilerdendir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III-V
C
I-IV-V
D
II-III-IV
E
I-III-V
Açıklama:
Disfaji olan bireylerde, yutmaya başlamada
zorluk, yiyecek sıkıştığına dair boğulma davranışı, yutarken öksürme veya öğürme, yutmaya çalıştıktan sonra burnun içinden çıkan sıvı, akciğerlerde tespit edilen yiyecekler, zayıf ses, salya artışı, yetersiz dil kontrolü, öğürme refleksinin kaybı gibi belirtiler görülür. Doğru cevap C'dir.
zorluk, yiyecek sıkıştığına dair boğulma davranışı, yutarken öksürme veya öğürme, yutmaya çalıştıktan sonra burnun içinden çıkan sıvı, akciğerlerde tespit edilen yiyecekler, zayıf ses, salya artışı, yetersiz dil kontrolü, öğürme refleksinin kaybı gibi belirtiler görülür. Doğru cevap C'dir.
Soru 54
Öksürme, hapşırma veya gülme gibi durumlarda küçük miktarlarda idrar kaçırma anlamına gelen inkontinans problemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Refleks inkontinans
B
Oveflow inkontinans
C
Fekal inkontinans
D
Fonksiyonel inkontinans
E
Stres inkontinansı
Açıklama:
Öksürme, hapşırma veya gülme gibi durumlarda küçük miktarlarda idrar kaçırma gerçekleşir. Bu durum stres inkontinansı olarak adlandırılır. Genellikle karın içi basıncın artışının zayıflamış
pelvik taban veya üretral sfinkterdeki kaslar
(idrarı tutmaya yardımcı kaslar) tarafından
karşılanamaması nedeniyle gerçekleşir. Doğru cevap E'dir.
pelvik taban veya üretral sfinkterdeki kaslar
(idrarı tutmaya yardımcı kaslar) tarafından
karşılanamaması nedeniyle gerçekleşir. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi inkontinanslı yaşlılara yardımcı olan bakım elemanın dikkat etmesi gereken uygulamalardan birisidir?
Seçenekler
A
Hastaya gündüz saatlerinde fazla sıvı verilmemelidir.
B
Hastaya bol miktarda meyve ve sebze verilmelidir.
C
Hastaya günde en fazla 6 bardak su verilmelidir.
D
Yaşlının aktif olması engellenmelidir.
E
Yaşlıya bol miktarda kafeinli içecekler verilmelidir.
Açıklama:
İnkontinanslı yaşlılara yardımcı olan bakım elemanın dikkat etmesi gereken uygulamalardan başlıcaları;
- Hastaya daha çok gündüz saatlerinde bol
miktarda sıvı içilmelidir. - Egzersizler etkilerinin ortaya çıkmasına
kadar düzenli olarak uygulanmalıdır. - Mesaneyi irrite eden çay, kahve, kola gibi
kafein içeren içecekler ve alkollü içecekler
azaltılmalıdır. - Bol miktarda meyve ve sebze ile dengeli bir
diyet, bağırsak hareketlerine yardımcı olan
değerli lifleri içermeleri sebebiyle oldukça
faydalıdır. - Yaşlıyı mümkün olduğu kadar aktif tutmak,
bağırsağın düzenli olarak hareket etmesine
yardımcı olmaktadır. - Cilde yumuşak sabun veya özel ürünler kullanarak özen gösterilmeli ve iyice temizlenip kurulanmalıdır.
Soru 56
Nöbet geçiren yaşlı bireye yapılacak müdahaleler kapsamında aşağıdakilerden hangisinin uygulanması sakıncalıdır?
Seçenekler
A
Kişinin başını yastıkla desteklemek.
B
Kişinin hava yolunu açık tutmak
C
Kişinin ağzına ilaç veya su vermek
D
Kişinin çarpabileceği nesneleri uzaklaştırmak
E
Nöbet bitene kadar kişinin yanında kalmak
Açıklama:
Nöbet geçiren kişiye yapılacak müdahaleler aşağıda sıralanmıştır:
- Boğulmayı veya kusmayı önlemek için kişiyi
yan tarafına doğru döndürün. - Kişinin başını yastıkla destekleyin.
- Boyun çevresindeki sıkı giysileri gevşetin.
- Kişinin hava yolunu açık tutun. Gerekirse
kişinin çenesini yavaşça açın ve ve başını geriye doğru eğin. - Kişinin tehlikede olmadığı sürece hareket
etmesini kısıtlamayın. - Kişinin ağzına ilaç, su veya sıvı vermeyin.
- Kişinin nöbet sırasında çarpabileceği keskin
veya katı nesneleri çevresinden uzaklaştırın. - Nöbetin ne kadar sürdüğünü izleyin ve gerektiğinde bir doktora veya acil personele
bilgi vermek için hangi belirtilerin oluştuğunu
not edin. - Nöbet bitene kadar hastanın yanında kalın.
Soru 57
Sağ hemisfer etkilenimli inme geçirmiş bir bireyin, bir tepsinin sol tarafına yerleştirilmiş bir fincanı görememesi durumu aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Diplopi
B
Oküler hareketlilik bozukluğu
C
Görsel ihmal
D
Hemianopsi
E
Görsel agnozi
Açıklama:
Hemianopsi, görme alanının yarısını görememe
anlamına gelir. Beynin sol hemisferinde (yarım
küresinde) hasar oluşturan bir inme, her bir gözün
sağ görme alanını görmeyi engelleyebilir, sağ hemisferde meydana gelen inme ise karşı tarafı, yani sol görme alanını bozabilir. Doğru cevap D'dir.
anlamına gelir. Beynin sol hemisferinde (yarım
küresinde) hasar oluşturan bir inme, her bir gözün
sağ görme alanını görmeyi engelleyebilir, sağ hemisferde meydana gelen inme ise karşı tarafı, yani sol görme alanını bozabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Broca Afazili hastalarla ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Konuşmaları dilbilgisi hataları ile doludur.
B
İletişim karmaşık soru-cevaplardan oluşur.
C
Konuşulan veya yazılan çok az kelimeyi anlayabilirler.
D
Ne söylemek istediklerini bilirler ve söylemeye çalışırlar.
E
Doğru kelimeleri akıcı bir şekilde sıralayabilirler.
Açıklama:
Broca afazili hastalar ne söylemek istediklerini bilirler ve söylemeye çalışırlar, ancak doğru kelimeleri bulup akıcı bir şekilde sıralayamazlar. Böyle hastalarda iletişim, “evet” veya “hayır” ile yanıtlanabilecek sorular çerçevesinde daha kolay gerçekleştirilebilir.
Konuşulan veya yazılan çok az kelimeyi anlayabilen ve ifadeleri de çoğu zaman tek tük sözcüklerle sınırlı olanlar ise Global afazili hastalardır.
Wernicke afzisinde ise konuşmaları çok akıcı olabilir, ancak dil bilgisi hataları nedeniyle genellikle anlamlı değildir. Bazı hastalar sadece kendileri için anlamı olan anlamsız yeni sözcükler oluşturabilirler.
Doğru cevap D'dir.
Konuşulan veya yazılan çok az kelimeyi anlayabilen ve ifadeleri de çoğu zaman tek tük sözcüklerle sınırlı olanlar ise Global afazili hastalardır.
Wernicke afzisinde ise konuşmaları çok akıcı olabilir, ancak dil bilgisi hataları nedeniyle genellikle anlamlı değildir. Bazı hastalar sadece kendileri için anlamı olan anlamsız yeni sözcükler oluşturabilirler.
Doğru cevap D'dir.
Soru 59
İnme geçirmiş bireyin bir nesneyi kavradığı halde elinde olup olmadığını fark edememesi hangi tür duyu bozukluğunun bir göstergesidir?
Seçenekler
A
Parestezi
B
Propriosepsiyon yetersizliği
C
Dokunma duyusu kaybı
D
Isı duyusu kaybı
E
Hipersensitivite
Açıklama:
Propriosepsiyon yetersizliği (uzaysal alan içerisinde
vücudunnerede olduğunu bilme ve algılama hissi); örneğin kişi ayaklarının zeminde düz pozisyonda olduğunu veya ayak bileği ekleminde dönme olduğunu bilemeyebilir ve farkedemeyebilir. Bu durum, kaslar normal fonksiyonlarında olsa bile yürümeyi zorlaştırır. Bir nesneyi kavradığı hâlde elinde olup olmadığını fark etmeyebilir. Doğru cevap B'dir.
vücudunnerede olduğunu bilme ve algılama hissi); örneğin kişi ayaklarının zeminde düz pozisyonda olduğunu veya ayak bileği ekleminde dönme olduğunu bilemeyebilir ve farkedemeyebilir. Bu durum, kaslar normal fonksiyonlarında olsa bile yürümeyi zorlaştırır. Bir nesneyi kavradığı hâlde elinde olup olmadığını fark etmeyebilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanının iyi vücut mekaniği kullanımı ile ilgili yanlış bir uygulamadır?
Seçenekler
A
Sırt bölgesini bacaklarından daha fazla kullanması
B
Tüm vücuduyla hareket etmesi
C
Geniş bir destek yüzeyi için bacaklarını açması
D
Bakım verilen kişinin yakın tutulması
E
Yuvarlama, döndürme veya kaydırma hareketlerine başvurması.
Açıklama:
Bakım elemanı birisine yardım ederken iyi vücut mekaniklerini kullanmalıdır. Doğru uygulama için; • Bacaklarınızı sırt bölgenizden daha çok kullanın
• Kendinize geniş bir destek yüzeyi sağlamak için bacaklarınızı açın.
• Vücudunuzu bükmek veya döndürmek yerine tüm vücudunuzla hareket edin.
• Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun.
• Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının. Bunun yerine; kişiyi hareket ettirmek için yuvarlama, döndürme veya kaydırmalar kullanın.
Doğru cevap A'dır.
• Kendinize geniş bir destek yüzeyi sağlamak için bacaklarınızı açın.
• Vücudunuzu bükmek veya döndürmek yerine tüm vücudunuzla hareket edin.
• Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun.
• Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının. Bunun yerine; kişiyi hareket ettirmek için yuvarlama, döndürme veya kaydırmalar kullanın.
Doğru cevap A'dır.
Soru 61
Vücudun fonksiyonlarını devam ettirecek kadar kan akışının olmaması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnme
B
İskemi
C
Hemipleji
D
Hemiparezi
E
Lezyon
Açıklama:
İnmenin tanımı ve inme sonrasında görülebilecek bozukluklar
Bu tanım kan akımının azalması demek olan iskeminin tanımıdır.
Bu tanım kan akımının azalması demek olan iskeminin tanımıdır.
Soru 62
Sıkıca kapanmış el ve parmaklar aşağıdakilerden hangisi sonucu meydana gelir?
Seçenekler
A
Şişmiş el
B
Etkilenmiş kol
C
Sertleşmiş kol
D
Omuz subluksasyonu
E
Hareket kaybı
Açıklama:
İnmenin tanımı ve inme sonrasında görülebilecek bozuklukla
Hareket kaybı, sertleşmiş kol sonucu, şişmiş el ve sertleşmiş kol, omuz subluksasyonu, etkilenmiş kol, inme sonucu oluşan problemlerdir. Sıkıca kapanmış el ve parmaklar sertleşmiş kol sonucu ortaya çıkan sorunlardır.
Hareket kaybı, sertleşmiş kol sonucu, şişmiş el ve sertleşmiş kol, omuz subluksasyonu, etkilenmiş kol, inme sonucu oluşan problemlerdir. Sıkıca kapanmış el ve parmaklar sertleşmiş kol sonucu ortaya çıkan sorunlardır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi disfaji ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Diz atelleri
B
Fonksiyonel elektrik stimülasyonu
C
İnkontinans
D
Aspirasyon
E
İdrar retansiyonu
Açıklama:
İnmenin tanımı ve inme sonrasında görülebilecek bozukluklar
Aspirasyon, yani yiyecek içecek inhalasyonu, yutma bozukluğu olan kişilerde yaygın bir sorundur.
Aspirasyon, yani yiyecek içecek inhalasyonu, yutma bozukluğu olan kişilerde yaygın bir sorundur.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi, inme sonrası inkontinans görülmesinin sebeplerinden değildir?
Seçenekler
A
Normalden daha az hareket etmek
B
Algılama ve iletişim problemleri
C
Reçete edilen bazı ilaçlar
D
İdrar retansiyonu
E
Stres inkontinans
Açıklama:
İnmenin tanımı ve inme sonrasında görülebilecek bozukluklar
E şıkkı, inkontinansın sebeplerinden değil, idrar kontrolündeki zorluklardandır.
E şıkkı, inkontinansın sebeplerinden değil, idrar kontrolündeki zorluklardandır.
Soru 65
Hastaya, tekerlekli sandalye gibi bir hareket ekipmanı gerektiğinde yardımcı olacak uzman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş ve uğraşı terapistler
B
Diyetisyenler
C
Fizyoterapistler
D
Sosyal hizmet uzmanları
E
Geriatri uzmanları
Açıklama:
İnmenin tanımı ve inme sonrasında görülebilecek bozukluklar
İş ve uğraşı terapistleri, inme sonrası fonksiyonel iyileşmeyi destekleyecek aktiviteler aracılığıyla bağımsızlığın yeniden kazanılmasına yardımcı olur. Ayrıca, yürüme yardımcıları ya da tekerlekli sandalye gibi herhangi bir hareket ekipmanı gerektiğinde de yardımcı olabilirler.
İş ve uğraşı terapistleri, inme sonrası fonksiyonel iyileşmeyi destekleyecek aktiviteler aracılığıyla bağımsızlığın yeniden kazanılmasına yardımcı olur. Ayrıca, yürüme yardımcıları ya da tekerlekli sandalye gibi herhangi bir hareket ekipmanı gerektiğinde de yardımcı olabilirler.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi, inme sonrası yaşanabilen tıbbi komplikasyonlardan değildir?
Seçenekler
A
Dolaşım problemleri
B
Nöbetler
C
Ağrı
D
İmmobilite
E
Ödem
Açıklama:
İnmenin tanımı ve inme sonrasında görülebilecek bozukluklar
D şıkkında verilen immobilite hareketsizlik, anormal şişlik ve sıvı birikimine neden olan inme sonrası zorunlu olarak yaşanabilen hareketsizliktir.
D şıkkında verilen immobilite hareketsizlik, anormal şişlik ve sıvı birikimine neden olan inme sonrası zorunlu olarak yaşanabilen hareketsizliktir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisinde, nöbet geçiren kişinin yanında bulunanların dikkat etmesi gerekenler doğru bir şekilde verilmiştir?
I.Hava yolunu açık tutmakI
II. Ağzına sıvı vermemek
III. Kolu yüksekte pozisyonlamak
IV. Nöbet sürecini gözlemlemek
V. Kompresyon çorapları
I.Hava yolunu açık tutmakI
II. Ağzına sıvı vermemek
III. Kolu yüksekte pozisyonlamak
IV. Nöbet sürecini gözlemlemek
V. Kompresyon çorapları
Seçenekler
A
III, IV
B
I, II, III
C
I, II, IV
D
II, IV, V
E
I, V
Açıklama:
İnmenin tanımı ve inme sonrasında görülebilecek bozukluklar
III. ve V. İfadeler, ödemin tedavisiyle ilgilidir.
III. ve V. İfadeler, ödemin tedavisiyle ilgilidir.
Soru 68
Görme alanının yarısını görememe anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diplopi
B
Görsel ihmal
C
Görsel agnozi
D
Kör nokta
E
Hemionapsi
Açıklama:
İnme sonrası iletişim problemlerine neden olabilecek duyu-algı bozuklukları
Hemianopsi, görme alanının yarısını görememe anlamına gelir. Beynin sol hemisferinde (yarımküresinde) hasar oluşturan bir inme, her bir gözün sağ görme alanını görmeyi engelleyebilir, sağ hemisferde meydana gelen inme ise karşı tarafı, yani sol görme alanını bozabilir.
Hemianopsi, görme alanının yarısını görememe anlamına gelir. Beynin sol hemisferinde (yarımküresinde) hasar oluşturan bir inme, her bir gözün sağ görme alanını görmeyi engelleyebilir, sağ hemisferde meydana gelen inme ise karşı tarafı, yani sol görme alanını bozabilir.
Soru 69
Aşağıdaki şıklardan hangisinde, afazi ile ilgili bilgiler doğru bir şekilde verilmiştir? I. Global afazide, iyileşme olasılığı kısıtlıdır.
II. Afazideki dil bozukluğu zeka ile ilgilidir.
III. Wernicke afazisi çoğu zaman psikolojik bozukluklarla karıştırılır.
IV. Bir yerden bir yere gidemezler.
V. Tanıdık yüzleri hatırlayabilirler.
II. Afazideki dil bozukluğu zeka ile ilgilidir.
III. Wernicke afazisi çoğu zaman psikolojik bozukluklarla karıştırılır.
IV. Bir yerden bir yere gidemezler.
V. Tanıdık yüzleri hatırlayabilirler.
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV, V
C
III, V
D
I, II
E
II, III, IV
Açıklama:
İnme sonrası iletişim problemlerine neden olabilecek duyu-algı bozuklukları
Afazideki dil bozukluğu zeka ile ilgili değildir. Yön ve yönelim korunmuştur. Bir yerden bir yere gidebilirler.
Afazideki dil bozukluğu zeka ile ilgili değildir. Yön ve yönelim korunmuştur. Bir yerden bir yere gidebilirler.
Soru 70
Beceri gerektiren sıralı aktivitelerin performansındaki bozukluğa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Desensitizasyon
B
İdeasyonel apraksi
C
Neglekt
D
Parestezi
E
Propriosepsiyon yetersizliği
Açıklama:
İnme sonrası iletişim problemlerine neden olabilecek duyu-algı bozuklukları
İdeasyonel aprakside, nesneye ilişkin kullanım kavramı bozulmuştur. Aktivitelerin kavramsal organizasyonunda bir bozukluk vardır.
İdeasyonel aprakside, nesneye ilişkin kullanım kavramı bozulmuştur. Aktivitelerin kavramsal organizasyonunda bir bozukluk vardır.
Soru 71
Aspirasyon riskini azaltma ve yutma fonksiyonuna yardımcı müdaheleler açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İnceltilmiş sıvılar ile beslenmek aspirasyon riskini azaltır.
B
İnme sonrasında, aspirasyon şiddetli öksürüğe neden olarak kendini gösterir.
C
Küçük lokmalarla sıvıları yutmak hava yoluna kaçma riskini artırır.
D
Birey, yemek yedirilirken veya bir şey içirilirken mutlaka dik pozisyonda
oturtulmalıdır.
oturtulmalıdır.
E
Yutarken başı etkilenmemiş tarafa çevirme tekniği faydalı olmaktadır.
Açıklama:
Aspirasyon riskini azaltma ve yutma fonksiyonuna yardımcı müdaheleler:
• Daha iyi bir hava yolu koruması sağlamak için yutarken başı etkilenmiş tarafa çevirme tekniği faydalı olmaktadır.
• Küçük lokmalarla sıvıları yutmak bir başka teknik olarak kullanılmaktadır.
• Yutma terapisi yetkilisi de olan dil-konuşma terapistleri, bireylerin yedikleri ve içtikleri yiyecekleri ve sıvıları değiştirmelerini tavsiye
edebilir.
• Bazı yiyecekleri çiğnemek çok zor olabilir. Yiyecek seçiminde bu açıdan da dikkatli olunmalıdır.
• İnme sonrası ince sıvıların güvenle yutulması zordur, çünkü ağız ve boğazda hızla hareket ederler. Aspirasyon ortaya çıkabilir. Bireylere bazen kalınlaştırılmış, daha yoğun sıvılar verilir. Böylece sıvı daha yavaş hareket
eder ve aspirasyon riski azalabilir.
• Birey, yemek yedirirken veya bir şey
içirirken mutlaka dik pozisyonda
oturtulmalıdır.
• Daha iyi bir hava yolu koruması sağlamak için yutarken başı etkilenmiş tarafa çevirme tekniği faydalı olmaktadır.
• Küçük lokmalarla sıvıları yutmak bir başka teknik olarak kullanılmaktadır.
• Yutma terapisi yetkilisi de olan dil-konuşma terapistleri, bireylerin yedikleri ve içtikleri yiyecekleri ve sıvıları değiştirmelerini tavsiye
edebilir.
• Bazı yiyecekleri çiğnemek çok zor olabilir. Yiyecek seçiminde bu açıdan da dikkatli olunmalıdır.
• İnme sonrası ince sıvıların güvenle yutulması zordur, çünkü ağız ve boğazda hızla hareket ederler. Aspirasyon ortaya çıkabilir. Bireylere bazen kalınlaştırılmış, daha yoğun sıvılar verilir. Böylece sıvı daha yavaş hareket
eder ve aspirasyon riski azalabilir.
• Birey, yemek yedirirken veya bir şey
içirirken mutlaka dik pozisyonda
oturtulmalıdır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi inme sonrası hemiparezi bulgularından biri değildir?
Seçenekler
A
Asabiyet
B
Denge kaybı
C
Koordinasyon eksikliği
D
Nesneleri kavramada zorluk
E
Yorgunluk
Açıklama:
Hemiparezi sonucunda denge kaybı,yürümede zorluk, nesneleri kavrama
yeteneğinde bozulma, yorgunluk, koordinasyon eksikliği gibi problemler ortaya çıkar.
yeteneğinde bozulma, yorgunluk, koordinasyon eksikliği gibi problemler ortaya çıkar.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi inme sonrası disfaji(yutma bozukluğu) sorunu yaşayan hastalara verilmesi sakıncalı olan gıdalar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Fıstık ezmesi gibi yiyecekler
B
Puding kıvamında çorba
C
Püre haline getirilmiş elma
D
Köfte gibi kıyılmış gıdalar
E
Yoğurt ve patates püresi
Açıklama:
Disfajide yumuşak veya kolay çiğnemek için önerilen yiyecekler;
• Püre haline getirilmiş gıda (ör., elma püresi,
yoğurt ve patates püresi);
• Kıyılmış veya öğütülmüş yiyecekler (örneğin,
köfte ve süzme peynir);
• Puding benzeri kıvamda kalınlaştırılmış
çorba ve içeceklerdir.
Disfajide kaçınılması gereken yiyecekler ise;
• Kuru tanecikler veya kuru ve küçük parçalar
hâlindeki (örneğin mısır, bezelye, kuru
pirinç, erişte, kuru kurabiyeler, kuru yemişler,
kuru üzüm, sert şekerler, vb.) yiyeceklerin
çiğnenmesi zordur ve aspirasyon riski
vardır.
• Fıstık ezmesi gibi yiyecekler boğaza yapışabilir.
• Reflüyü arttıran baharatlı ve asitli gıdalar
(örneğin, kızarmış yiyecekler, kahve, çay,
kola ve çikolata) sakıncalı olabilir.
• Püre haline getirilmiş gıda (ör., elma püresi,
yoğurt ve patates püresi);
• Kıyılmış veya öğütülmüş yiyecekler (örneğin,
köfte ve süzme peynir);
• Puding benzeri kıvamda kalınlaştırılmış
çorba ve içeceklerdir.
Disfajide kaçınılması gereken yiyecekler ise;
• Kuru tanecikler veya kuru ve küçük parçalar
hâlindeki (örneğin mısır, bezelye, kuru
pirinç, erişte, kuru kurabiyeler, kuru yemişler,
kuru üzüm, sert şekerler, vb.) yiyeceklerin
çiğnenmesi zordur ve aspirasyon riski
vardır.
• Fıstık ezmesi gibi yiyecekler boğaza yapışabilir.
• Reflüyü arttıran baharatlı ve asitli gıdalar
(örneğin, kızarmış yiyecekler, kahve, çay,
kola ve çikolata) sakıncalı olabilir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi mesane inkontinansının yol açabileceği problemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Baş ağrısı
B
Gece idrar kaçırma
C
Fekal inkontinans
D
Fekal İmpaksiyon
E
Uzun süreli immobilizasyon
Açıklama:
İnme sonucu inkontinansa bağlı olarak ortaya çıkan (bazen kombinasyon halinde) birçok farklı problem vardır. Bunlar:
İdrar Kontrolündeki Zorluklar
• Sıklık - daha sık idrara çıkma ihtiyacı
• Aciliyet - ani, acil ve kontrol edilemeyen
idrara çıkma ihtiyacı
• Gece idrar kaçırma
• Fonksiyonel inkontinans
• Stres inkontinansı
• Refleks inkontinans
• Overflow (taşma) inkontinansa bağlı (idrar retansiyonu)
İdrar Kontrolündeki Zorluklar
• Sıklık - daha sık idrara çıkma ihtiyacı
• Aciliyet - ani, acil ve kontrol edilemeyen
idrara çıkma ihtiyacı
• Gece idrar kaçırma
• Fonksiyonel inkontinans
• Stres inkontinansı
• Refleks inkontinans
• Overflow (taşma) inkontinansa bağlı (idrar retansiyonu)
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi hastanın inme sonrası iyileşme sürecini etkileyebilen komplikasyonlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ağrı
B
Deri ülserleri
C
Dolaşım problemleri
D
İştah artışı
E
Ödem
Açıklama:
İstenmeyen durumlar olarak ortaya çıkankomplikasyonların çeşitliliği hastanın inme sonrası iyileşme sürecini etkileyebilmektedir. Bu çeşitlilik;dolaşım problemleri, nöbetler, ağrı, kırıklar, deri ülserleri (sıklıkla yatak yaraları olarak adlandırılır)ve vücutta sıvı birikmesi olan ödem gibi durumları içerir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi inme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duyu-algı problemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Afazi
B
Aspirasyon
C
Disfaji
D
Hemipleji
E
Hemiparezi
Açıklama:
İnme sonrası meydana gelen ve çevreyle olan iletişim zorluklarına sebep olan duyu-algı problemleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
1. Görme bozuklukları
2. Afazi (Söz yitimi): Dil-konuşma bozuklukluğu
3. Naglekt: Tek taraflı ihmal
4. Apraksi: Hareketleri planlama bozukluğunun yol açtığı beceriksizlik
5. Duyu bozuklukları
6. Depresyon, davranış ve duygulanım bozuklukları
1. Görme bozuklukları
2. Afazi (Söz yitimi): Dil-konuşma bozuklukluğu
3. Naglekt: Tek taraflı ihmal
4. Apraksi: Hareketleri planlama bozukluğunun yol açtığı beceriksizlik
5. Duyu bozuklukları
6. Depresyon, davranış ve duygulanım bozuklukları
Soru 77
Aşağıdaki inme sonrası ortaya çıkan görme sorunlarına yönelik önerilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çift görme mevcutsa okurken veya televizyonu izlerken bir gözü kapatma uygulamaları yapılabilir.
B
Tek taraflı görüş kayması mevcutsa örneğin bir odaya girerken gözler ve baş hareket ettirilip daha zayıf tarafa yönlendirilebilir.
C
Aydınlatmanın yeterli ve uygun yönde olduğundan emin olunmalıdır.
D
Hasta dışarı çıkma konusunda kendini güvensiz hissediyorsa bir görsel rehabilitasyon görevlisi eşliğinde güvenli ulaşım stratejileri öğretilebilir.
E
Özellikle mutfakta olmak üzere, evde bulunan araç gereçlerin ve nesnelerin sayısı arttırılmalıdır.
Açıklama:
Özellikle mutfakta olmak üzere, evde bulunan nesnelerin sayısı azaltılmalıdır. Çok fazla dağınıklık varsa ögeleri tek tek seçmenin zor olacağı akılda tutulmalıdır.
Soru 78
Afazi türleri ve afazili hastalara dair aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Global afazide, inme sol yarımkürenin ön ve arka bölgelerinin geniş bir kısmını etkiler.
B
İnme, beynin sol yarımküresinin frontal (ön) bölgelerine zarar verdiğinde çoğunlukla Broca afazisi ortaya çıkar.
C
Broca afazili hastalarda, iletişim “evet” veya“hayır” ile yanıtlanabilecek sorular çerçevesinde daha kolay gerçekleştirilebilir.
D
Global afazili hastalar diğer afazili hastalara nazaran çok daha hızlı bir rehabilitasyon evresi geçirirler.
E
Wernicke afazili hastaların konuşmaları çok akıcı olabilse de dil bilgisi hataları nedeniyle genellikleanlamlı değildir.
Açıklama:
İnme, sol yarımkürenin ön ve arka bölgelerinin geniş bir kısmını etkilediğinde, sonuç ‘global afazi’ olabilir. Dili anlama ve üretme bozukluğunu birlikte
içeren en şiddetli etkilenime sahip global afazili hastalar, konuşulan veya yazılan çok az kelimeyi anlayabilmekte ve ifadeleri de çoğu zaman
tek tük sözcüklerle sınırlı olmaktadır. Global afazide başarılı bir rehabilitasyon ve iyileşme olasılığı genellikle kısıtlıdır. Global afazili hastalar aileye ve bakım verenlere önemli ölçüde bağımlı bir yaşam sürecekleri için sabır ve anlayışa en çok ihtiyaç duyan hasta gruplarındandır.
içeren en şiddetli etkilenime sahip global afazili hastalar, konuşulan veya yazılan çok az kelimeyi anlayabilmekte ve ifadeleri de çoğu zaman
tek tük sözcüklerle sınırlı olmaktadır. Global afazide başarılı bir rehabilitasyon ve iyileşme olasılığı genellikle kısıtlıdır. Global afazili hastalar aileye ve bakım verenlere önemli ölçüde bağımlı bir yaşam sürecekleri için sabır ve anlayışa en çok ihtiyaç duyan hasta gruplarındandır.
Soru 79
Tek taraflı ihmali olan inmeli bireylere bakım önerileri için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tek taraflı ihmali olan İnmeli kişi, bir sandalyede ya da yatakta otururken başı eğik vaziyette kalmalıdır.
B
Tek taraflı ihmali olan kişiyi, ilerleyen aşamalarda doğru pozisyonlamak tedavide yardımcı olabilir.
C
Tek taraflı ihmali olan kişinin etkilenen tarafa aktif olarak bakmasını sağlamak için sözlü ve fiziksel bir yönerge verilebilir.
D
Tek taraflı ihmali olan kişi çarpraz bantlanarak işaretlenmiş bir çizginin
bulunduğu bir masada oturtulabilir.
bulunduğu bir masada oturtulabilir.
E
Tek taraflı ihmali olan kişi, etkilenmiş eli tutularak önündeki
çatala doğru yumuşakça yönlendirilebilir.
çatala doğru yumuşakça yönlendirilebilir.
Açıklama:
Tek taraflı ihmal için bakım önerileri şunlardır:
• Sözlü ve fiziksel yönergeler
Kişinin etkilenen tarafa aktif olarak bakmasını sağlamak için sözlü ve fiziksel bir yönergeye ihtiyaç duyulabilir. Örneğin, “Tabağın sol tarafındaki çatalına bak” diye seslenmek veya etkilenmemiş elini tutup diğer yandaki çatala doğru yumuşakça yönlendirmede bulunmak.
• Pozisyonlama
Erken aşamalarda kişiyi doğru pozisyonlamak yardımcı olabilir. Buna göre, bir
sandalyede ya da yatakta otururken baş vücudun orta hattında tutulmaya çalışılmalıdır ve bu pozisyonu sürdürmesi konusunda kişi cesaretlendirilmelidir. Baş ileriye bakmalı,böylece yaklaşan kişileri ve nesneler dahageniş açıdan görmek kolaylaştırılmalıdır.
• İşaretler
Ortadan bantlanarak işaretlenmiş bir çizginin bulunduğu bir masada oturmak faydalı olabilir. Böylece çizgiye ve ötesine doğru bakmaya çalışmak kolaylaşabilir. Nesneler veya kişisel eşyalar için dikkati etkilenen tarafa
çeken hatırlatıcılar kullanılabilir.
• Sözlü ve fiziksel yönergeler
Kişinin etkilenen tarafa aktif olarak bakmasını sağlamak için sözlü ve fiziksel bir yönergeye ihtiyaç duyulabilir. Örneğin, “Tabağın sol tarafındaki çatalına bak” diye seslenmek veya etkilenmemiş elini tutup diğer yandaki çatala doğru yumuşakça yönlendirmede bulunmak.
• Pozisyonlama
Erken aşamalarda kişiyi doğru pozisyonlamak yardımcı olabilir. Buna göre, bir
sandalyede ya da yatakta otururken baş vücudun orta hattında tutulmaya çalışılmalıdır ve bu pozisyonu sürdürmesi konusunda kişi cesaretlendirilmelidir. Baş ileriye bakmalı,böylece yaklaşan kişileri ve nesneler dahageniş açıdan görmek kolaylaştırılmalıdır.
• İşaretler
Ortadan bantlanarak işaretlenmiş bir çizginin bulunduğu bir masada oturmak faydalı olabilir. Böylece çizgiye ve ötesine doğru bakmaya çalışmak kolaylaşabilir. Nesneler veya kişisel eşyalar için dikkati etkilenen tarafa
çeken hatırlatıcılar kullanılabilir.
Soru 80
İnmeli bir bireye bakım verme sırasında kullanılan iyi vücut mekanikleri açısından ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize uzak tutun.
B
Hastayı etkilenmiş tarafından taşıyın veya destekleyin.
C
Kendinize geniş bir destek yüzeyi sağlamak için bacaklarınızı açın.
D
Sırt bölgenizi bacaklarınızdan daha çok kullanın.
E
Tüm vücudunuzla hareket etmek yerine vücudunuzu bükmeyi veya döndürmeyi tercih edin.
Açıklama:
Birisine yardım ederken iyi vücut mekaniklerini kullanın:
• Bacaklarınızı sırt bölgenizden daha çok kullanın.
• Kendinize geniş bir destek yüzeyi sağlamak için bacaklarınızı açın.
• Vücudunuzu bükmek veya döndürmek yerine tüm vücudunuzla hareket edin.
• Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun.
• Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının. Bunun yerine; kişiyi hareket ettirmek için yuvarlama, döndürme veya kaydırmalar kullanın.
• Bacaklarınızı sırt bölgenizden daha çok kullanın.
• Kendinize geniş bir destek yüzeyi sağlamak için bacaklarınızı açın.
• Vücudunuzu bükmek veya döndürmek yerine tüm vücudunuzla hareket edin.
• Bakım verdiğiniz kişiyi kendinize yakın tutun.
• Olabildiğince sarsıntılı hareketlerden ve kaldırmalardan sakının. Bunun yerine; kişiyi hareket ettirmek için yuvarlama, döndürme veya kaydırmalar kullanın.
Soru 81
İnmenin en sık görülme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalp krizi
B
hipertansiyon
C
beyin kanaması
D
diyabet
E
yüksek kolesterol
Açıklama:
İnmenin en sık görülme nedeninin hipertansiyon olduğu bilinmektedir. Hipertansiyon, dünya çapında 12.7 milyondan faza inme vakasına sebep olmaktadır.
Soru 82
İnme sonrası hastaların yüzde kaçında kalıcı bozukluklar gelişmektedir?
Seçenekler
A
%15-%30
B
%20-%40
C
%5-%10
D
%10-%15
E
%50-%60
Açıklama:
İnme, fonksiyonel bozukluğun başlıca nedenidir; hayatta kalanların % 20’si 3 ay sonra kurumsal bakım gerektirmekte ve % 15-% 30’unda da kalıcı bozukluklar gelişmektedir.
Soru 83
"Hücrenin fonksiyonlarını devam ettirmesine yetecek kadar kan akımının olmaması, yani kan akımının azalması" aşağıdaki seçeneklerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Hemipleji
B
Hemiparezi
C
İskemi
D
Disfaji
E
Kontinans
Açıklama:
İskemi; hücrenin fonksiyonlarını devam ettirmesine yetecek kadar kan akımının olmaması, yani kan akımının azalması demektir.
Soru 84
I. Pozisyonlama
II.Egzersiz ve germeler
III.Masaj
IV.Elektriksel stimülasyon
V.Radyoterapi
Yukarıdaki seçeneklerden hangisi veya hangileri El-Kol Bakım ve Rehabilitasyonunda önemli noktalar arasında yer alır?
II.Egzersiz ve germeler
III.Masaj
IV.Elektriksel stimülasyon
V.Radyoterapi
Yukarıdaki seçeneklerden hangisi veya hangileri El-Kol Bakım ve Rehabilitasyonunda önemli noktalar arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-II-V
B
IV-V
C
II-III-V
D
I-II-III-IV
E
III-V
Açıklama:
El-Kol Bakım ve Rehabilitasyonunda önemli noktalar şunlardır;
Pozisyonlama,egzersiz ve germe,bandaj,atel, masaj, askı kullanımı,elektriksel stimülasyon
Pozisyonlama,egzersiz ve germe,bandaj,atel, masaj, askı kullanımı,elektriksel stimülasyon
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi inme geçirmiş bir hastanın yürüme yardımcıları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ateller/splintler
B
Bandaj
C
Ayakkabı tabanlıkları
D
Ayak bileği artezleri
E
Diz atelleri
Açıklama:
İnme geçirmiş bir hastanın yürümesine yardımcıları arasında Ateller,diz atelleri, ayak bileği ortezleri, ayakkabı tabanlıkları, fonksiyonel elektrik sitümülasyonu yer alır.
Soru 86
İnme sonrasında hastaların %65'inde gerçekleşen yutma bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Disfaji
B
Aspirasyon
C
Kontinans
D
Fekal inkontinans
E
Hemipleji
Açıklama:
Disfaji olarak tanımlanan yutma bozukluğu inme sonrasında hastaların %65’inde ortaya çıkmaktadır. Belirlenmez ve yönetilmezse yetersiz beslenme, pnömni ve engelliliğin artmasına neden olur.
Soru 87
Disfalji olan hastalarda aşağıdakilerden hangisi görülmez?
Seçenekler
A
Yutarken öksürme
B
Zayıf ses
C
Salya artışı
D
Dişleri sıkma
E
Öğürme refleksi kaybı
Açıklama:
Disfaji olan bireylerde, yutmaya başlamada zorluk, yiyecek sıkıştığına dair boğulma davranışı, yutarken öksürme veya öğürme, yutmaya çalıştıktan sonra burnun içinden çıkan sıvı, akciğerlerde tespit edilen yiyecekler, zayıf ses, salya artışı, yetersiz dil kontrolü, öğürme refleksinin kaybı gibi belirtiler görülür.
Soru 88
İnmenin fiziksel etkilerinin mobiliteyi engellediği veya tuvaleti kullanmak için zamanında kıyafetlerini hızlı bir şekilde çıkarmakta zorlandığı durumlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gece idrar kaçırma
B
Stres inkontinansı
C
Fonksiyonel inkontinans
D
Refleks inkontinans
E
Overflow (taşma) inkontinans
Açıklama:
Fonksiyonel inkontinans - inmenin fiziksel etkilerinin mobiliteyi engellediği veya tuvaleti kullanmak için zamanında kıyafetlerini hızlı bir şekilde çıkarmakta zorlandığı durumlarda gerçekleşir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi nöbet geçiren kişinin yanında bulunanlar için dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kişinin başını yastıkla destekleyin.
B
Kişinin hava yolunu açık tutun.
C
Gerekirse kişinin çenesini yavaşça açın ve ve başını geriye doğru eğin.
D
Kişinin ağzına ilaç, su veya sıvı vermeyin.
E
Kişinin hareket etmesini kısıtlayın.
Açıklama:
Kişinin tehlikede olmadığı sürece hareket etmesini kısıtlanmaması gerekmektedir.
Soru 90
Afazi'nin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kelimeleri oluşturmada zorluk, duraksama ve dili anlamada zorluk çekme
B
Görüş hattının merkez hattının, gerçekte olması gereken yerin sağına ya da soluna, yukarısına ya da aşağısına kayması
C
Görme alanının yarısını görememe
D
Serebral korteksin lezyona uğraması sonucu ortaya çıkan bir uzaysal/uzamsal algı ve dikkat bozukluğu
E
Dokunma duyusu kaybı
Açıklama:
İnme beynin sol yarımküresinde hasara yol açtığı zaman, neredeyse her zaman kelimeleri oluşturmada zorluk, duraksama ve dili anlamada zorluk çekme anlamına gelen ‘afazi’ meydana gelir. Afazi; konuşma, anlama ve mimik gibi iletişim kurma yeteneklerinin her yönünü etkileyebilir.
Soru 91
- Konuşulan çok az kelimeyi anlarlar.
- İyileşme olasılığı genellikle kısıtlıdır.
- İfadeleri çoğu zaman tek sözcükle sınırlıdır.
Seçenekler
A
Global Afazi
B
Broca Afazisi
C
Wernicke Afazisi
D
Apraksi
E
Depresyon
Açıklama:
İnme, sol yarımkürenin ön ve arka bölgelerinin geniş bir kısmını etkilediğinde, sonuç ‘global afazi’
olabilir. Dili anlama ve üretme bozukluğunu birlikte içeren en şiddetli etkilenime sahip gösterenglobal
afazili hastalar, konuşulan veya yazılan çok az kelimeyi anlayabilmekte ve ifadeleri de çoğu zaman
tek tük sözcüklerle sınırlı olmaktadır. Global afazide başarılı bir rehabilitasyon ve iyileşme olasılığı genellikle kısıtlıdır. Global afazili hastalar aileye ve bakım verenlere önemli ölçüde bağımlı bir yaşam sürecekleri için sabır ve anlayışa en çok ihtiyaç duyan hasta gruplarındandır. Doğru cevap A'dır.
olabilir. Dili anlama ve üretme bozukluğunu birlikte içeren en şiddetli etkilenime sahip gösterenglobal
afazili hastalar, konuşulan veya yazılan çok az kelimeyi anlayabilmekte ve ifadeleri de çoğu zaman
tek tük sözcüklerle sınırlı olmaktadır. Global afazide başarılı bir rehabilitasyon ve iyileşme olasılığı genellikle kısıtlıdır. Global afazili hastalar aileye ve bakım verenlere önemli ölçüde bağımlı bir yaşam sürecekleri için sabır ve anlayışa en çok ihtiyaç duyan hasta gruplarındandır. Doğru cevap A'dır.
Soru 92
Hangisi disfajinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Salya artışı
B
Yutarken öksürme
C
Akciğerlerde yiyecek tespiti
D
Sertleşmiş kol
E
Öğürme refleksinin kaybı
Açıklama:
A, B, C ve E şıklarında verilen özellikler disfajiye özgüdür. Ancak, D şıkkında verilen sertleşmiş kol özelliği Hemipleji'ye örnektir. Doğru cevap D'dir.
Soru 93
"Tabağın sadece bir yarısından yemek veya yüzün yarısını tıraş etmek gibi ilginç davranışlara neden olabilir." şeklinde açıklanan problem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diplopi
B
Oküler hareketlilik bozuklukları
C
Hemianopsi
D
Görsel ihmal
E
Tek taraflı ihmal
Açıklama:
Görsel ihmal, belirli bir alandaki nesnelerin görmezden gelinmesidir. Tabağın sadece bir yarısından yemek veya yüzün yarısını tıraş etmek gibi ilginç davranışlara neden olabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi inme sonrası duyu algı bozukluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Görme kaybı
B
Apraksi
C
Depresyon
D
Afazi
E
İnkontinans
Açıklama:
A, B, C ve D şıklarında verilen bozukluklar duyu ve algı bozukluklarıdır. Ancak E seçeneğinde verilen inkontinans inme sonrası görülen bir bozukluktur. Duyu ve algı bozuklukları arasında yer almaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 95
I. Yatakların yan kollarını kilitlemek
II. Tekerlekli sandalyeler için fren kullanmak
III. Hastayı etkilenmiş kolundan tutmak
IV. Hastanın bağımsız hareket etmesine izin vermemek
Yukarıda verilen tekniklerden hangileri bakım verenler için önerilebilir?
II. Tekerlekli sandalyeler için fren kullanmak
III. Hastayı etkilenmiş kolundan tutmak
IV. Hastanın bağımsız hareket etmesine izin vermemek
Yukarıda verilen tekniklerden hangileri bakım verenler için önerilebilir?
Seçenekler
A
I, ve II
B
I, II ve III
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
I ve II numaralı maddeler, bakım verenler için önerilen tekniklerdir. III. maddede söylenenin aksine hastanın etkilenmemiş kolundan tutulmalı ve IV. maddenin aksine hastanın bağımsız hareket etmesi teşvik edilmeli ve desteklenmelidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 96
Aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İnme sonrası depresyonda olan birey tembel ve isteksizdir.
B
İnme sonrası ortaya çıkan depresyon tedavi edilemez.
C
Depresyon kişinin fonksiyonel iyileşme seviyesini etkilemez.
D
Depresyon tedavisi, ilaç ve psikoterapinin bir kombinasyonu olabilir.
E
İnme sonrası depresyonun tedavisi isteğe bağlıdır.
Açıklama:
İnme Sonrası Bakım ve Rehabilitasyon Elemanlarının Depresyon Konusunda Dikkat Etmesi Gereken Noktalar:
• İnme sonrası depresyon gerçektir. Yaşam savaşı veren kişinin tembel ya da isteksiz olması anlamına gelmez.
•İnme sonrası ortaya çıkan depresyonun tedavi edilmesi şarttır. İlaç ve bireysel ya da grup psikoterapisinin bir kombinasyonu şeklinde bu tedavinin sağlanması gereklidir.
• İnme sonrası ortaya çıkan depresyon tedavi edilmediği takdirde, hayatta kalan kişi uzun süreli hastane yatışları ya da hastaneye sık ve tekrarlı yatışlarla karşı karşıya kalabilir. Depresyon ayrıca, fonksiyonel iyileşmenin seviyesini de sınırlayabilmekte ve yaşam mücadelesi veren bireyin sosyal entegrasyonunu tehlikeye atmaktadır.
• İnme sonrası depresyonu olan bir bireyle iletişim kurarken sabırlı, saygılı, destekçi ve anlayışlı davranmalı, konuşurken göz teması
korunmalı ve cümleleri kesilmemelidir.
Doğru cevap D'dir.
• İnme sonrası depresyon gerçektir. Yaşam savaşı veren kişinin tembel ya da isteksiz olması anlamına gelmez.
•İnme sonrası ortaya çıkan depresyonun tedavi edilmesi şarttır. İlaç ve bireysel ya da grup psikoterapisinin bir kombinasyonu şeklinde bu tedavinin sağlanması gereklidir.
• İnme sonrası ortaya çıkan depresyon tedavi edilmediği takdirde, hayatta kalan kişi uzun süreli hastane yatışları ya da hastaneye sık ve tekrarlı yatışlarla karşı karşıya kalabilir. Depresyon ayrıca, fonksiyonel iyileşmenin seviyesini de sınırlayabilmekte ve yaşam mücadelesi veren bireyin sosyal entegrasyonunu tehlikeye atmaktadır.
• İnme sonrası depresyonu olan bir bireyle iletişim kurarken sabırlı, saygılı, destekçi ve anlayışlı davranmalı, konuşurken göz teması
korunmalı ve cümleleri kesilmemelidir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 97
"Tabağın sol tarafındaki çatalına bak" diye seslenmek veya etkilenmemiş elini tutup diğer yandaki
çatala doğru yumuşakça yönlendirmede bulunmak hangi duyu-algı bozukluğu için bakım önerisi olabilir?
çatala doğru yumuşakça yönlendirmede bulunmak hangi duyu-algı bozukluğu için bakım önerisi olabilir?
Seçenekler
A
Afazi
B
Görsel ihmal
C
Tek taraflı ihmal
D
İdeasyonel apraksi
E
İdeomotor apraksi
Açıklama:
Sözlü ve fiziksel yönergeler; Kişinin etkilenen tarafa aktif olarak bakmasını
sağlamak için sözlü ve fiziksel bir yönergeye ihtiyaç duyulabilir. Örneğin, “Tabağın sol tarafındaki çatalına bak” diye seslenmek veya etkilenmemiş elini tutup diğer yandaki çatala doğru yumuşakça yönlendirmede
bulunmak tek taraflı ihmal için bakım önerileri arasında yer alır. Doğru cevap C'dir.
sağlamak için sözlü ve fiziksel bir yönergeye ihtiyaç duyulabilir. Örneğin, “Tabağın sol tarafındaki çatalına bak” diye seslenmek veya etkilenmemiş elini tutup diğer yandaki çatala doğru yumuşakça yönlendirmede
bulunmak tek taraflı ihmal için bakım önerileri arasında yer alır. Doğru cevap C'dir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi değişik his adı verilen paresteziye örnektir?
Seçenekler
A
Sıcak ya da soğuk hissinin algılanmasında azalma
B
Bir nesnenin elinde olduğunu fark edememe
C
Yanma ve iğnelenme
D
Çok fazla yemek
E
Enerji eksikliği
Açıklama:
Parestezi (değişik his); karıncalanma, uyuşukluk, ağrı, yanma veya iğnelenmegibi değişik hisler mevcuttur. Parestezi, inme sonrası yaşanılan duyu bozukluklarından biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 99
Aşğıdakilerden hangisi görme sorunları ile başa çıkmada önerilmez?
Seçenekler
A
Evde bulunan nesnelerin sayısı azaltılmalı
B
Hastanın dışarı çıkması engellenmeli
C
Çift görme var ise okuma yaparken bir göz kapatılmalı
D
Okuma sırasında cümlelerin başını ve sonunu vurgulamalı
E
Yazıların büyük olduğu telefonlar kullanılmalı
Açıklama:
A, C, D ve E seçeneklerinde verilen öneriler doğrudur. Ancak, B seçeneğinde "hastanın dışarı çıkması engellenmeli" ifadesi yanlıştır. Hasta dışarı çıkma konusunda kendini güvensiz hissediyorsa bir görsel rehabilitasyon görevlisi eşliğinde yürüyerek ve toplu taşıma araçlarını kullanarak güvenli ulaşım stratejilerini öğrenmesine yardımcı olunabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 100
Nöbet geçiren bir kişiye hangisinin yapılması sakıncalıdır?
Seçenekler
A
Kişinin başını yastıkla desteklemek.
B
Boyun çevresindeki sıkı giysileri gevşetmek.
C
Nöbet bitene kadar hastanın yanında kalmak.
D
Kişinin hava yolunu açık tutmak.
E
Kişinin ağzına su vermek.
Açıklama:
Nöbet geçiren kişinin yanında bulunanlar için dikkat edilmesi gerekenler:
Doğru cevap E'dir.
- Boğulmayı veya kusmayı önlemek için kişiyi yan tarafına doğru döndürün.
- Kişinin başını yastıkla destekleyin.
- Boyun çevresindeki sıkı giysileri gevşetin.
- Kişinin hava yolunu açık tutun
- Kişinin tehlikede olmadığı sürece hareket etmesini kısıtlamayın.
- Kişinin ağzına ilaç, su veya sıvı vermeyin.
- Kişinin nöbet sırasında çarpabileceği keskin veya katı nesneleri çevresinden uzaklaştırın.
- Nöbetin ne kadar sürdüğünü izleyin ve gerektiğinde bir doktora veya acil personele bilgi vermek için hangi belirtilerin oluştuğunu not edin.
- Nöbet bitene kadar hastanın yanında kalın.
Doğru cevap E'dir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi demans tiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Frontotemporal demans
B
Vasküler demans
C
Mikst demans
D
Gastrointestinal demans
E
Lewy cisimli demans
Açıklama:
Demans; kronik, ilerleyici, bireyi bakıma ihtiyaç duyar hâle getiren nörodejeneratif bir sendromdur. En yaygın olarak görülen Alzheimer hastalığının yanı sıra; Frontotemporal demans, Vasküler demans, Mikst demans ve Lewy cisimli demans olarak adlandırılan çeşitli demans tipleri vardır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığın psikolojik yönlerinden biridir?
Seçenekler
A
Saçların beyazlaması
B
Cildin kırışması
C
Kaslardaki zayıflama
D
Görme yetisinin azalması
E
Algısal problemler
Açıklama:
Yaşlanmanın biyolojik ya da fizyolojik yönü, bireyin takvim yaşıyla birlikte gelen saçların beyazlaması, cildin kırışması, kaslardaki zayıflama gibi değişimleri akla getirmektedir. Psikolojik yönü ile yaşlılık; bireyin ilerleyen yaşla birlikte algı, öğrenme ya da kişilik özellikleri gibi psikolojik faktörlerin değişmesidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi demansın erken dönem belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Unutkanlıklar görülür
B
Zaman kavramı bozulabilir
C
Kişi, daha önceden bildiği yerlerde zaman zaman kaybolmaya başlayabilir
D
İletişimde problemler görülebilir
E
Yürümede güçlük yaşanabilir
Açıklama:
Yürümede güçlük yaşanması demansın geç dönem belirtilerinden biridir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi demansın kognitif semptomlarından biridir?
Seçenekler
A
Bellek kaybı
B
Kişilikte değişmeler
C
Depresyon
D
Uygunsuz davranışlar
E
Ajitasyon
Açıklama:
Bellek kaybı demansın kognitif semptomlarından biridir. Diğer seçenekler ise psikolojik semptomlardır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 5
Alzheimer hastalığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
En yaygın görülen demans tipi olan Alzheimer hastalığıdır.
B
Genellikle 55 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır.
C
Alzheimer hastalığının unutkanlık ve hafif kafa karışıklığı şeklinde başlayan belirtiler zaman ilerledikçe şiddetlenir.
D
Hastalığın seyri boyunca, beyin hücreleri dejenere olarak ölür.
E
Alzheimer hastalığında bireyin düşünme ve muhakeme becerileri olumsuz etkilenir.
Açıklama:
Alzheimer hastalığı genellikle 65 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Frontotemporal demans hastalığında görülen motor fonksiyon bozukluklarından biridir?
Seçenekler
A
Yazılı dili ve konuşma dilini anlamada ve kullanmada güçlük
B
Doğru sözcüğü bulmada problemler
C
İstemsiz kas kasılmaları, spazmlar
D
Konuşma akıcılığında bozulma, tutuk konuşma
E
Yemek için uygun olmayan nesneleri ağza sokma
Açıklama:
İstemsiz kas kasılmaları, spazmlar Frontotemporal demans hastalığında görülen motor fonksiyon bozukluklarından biridir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 7
Karışık tip demans olarak da adlandırılan demans tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikst tip demans
B
Alzheimer
C
Vasküler demans
D
Lewy Cisimli demans
E
Frontotemporal demans
Açıklama:
Karışık tip demans olarak da adlandırılan demans tipi Mikst tip demanstır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi demanslı bireylerin beslenmesinin düzenlenmesinde dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon, depresyon, devam eden ağrı gibi iştah kaybına sebep olacak başka bir sağlık sorunu varsa bunun tedavisi sağlanmalı
B
Kişiye ara öğünler önerilmeli, günlük beslenme gereksinimi mümkünse 5-6 küçük öğüne bölünerek sağlanmalı
C
Yemek zamanları alarm ya da telefon gibi çeşitli araçlarla hatırlatılmalı
D
Öğünlerde aşina oldukları ve sevdikleri yemekler bulundurmaya çalışılmalı
E
Düz renk tabak kullanımından mümkün olduğunca kaçınılmalı
Açıklama:
Demanslı bireylerin beslenmesinin düzenlenmesinde dikkat edilmesi gereken noktalardan biri karışık desenli tabak kullanımından kaçınmaktır. Doğru yanıt E'dir
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Azaltılmış Stres Eşiği Modeli'ne göre, fonksiyon bozukluğu ve ani işlevsel düşüşünü tetikleyen yaygın stres kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bitkinlik
B
Rutin faaliyetlerin, çevrenin ya da bakım verenin değişmesi
C
Unutkanlık
D
Bireyin fonksiyonel kapasitesini aşan içsel ya da dışsal istekler
E
Yanıltıcı uyaranlar ya da uygun olmayan uyaran düzeyi
Açıklama:
Azaltılmış Stres Eşiği Modeli'ne göre, "unutkanlık" fonksiyon bozukluğu ve ani işlevsel düşüşünü tetikleyen yaygın stres kaynaklarından biri değildir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 10
Aşağıdakierden hangisi "İhtiyacının dışarıdan anlaşılamaması sonucunda bireyin sözel, sesli ya da motor bir aktiviteyle uygunsuz bir davranışta bulunması" anlamına gelen kavramdır?
Seçenekler
A
Halüsinasyon
B
Ajitasyon
C
Dejenerasyon
D
Paranoya
E
Depresyon
Açıklama:
Ajitasyon, ihtiyacının dışarıdan anlaşılamaması sonucunda bireyin sözel, sesli ya da motor bir aktiviteyle uygunsuz bir davranışta bulunması olarak tanımlanabilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 11
I-Öğrenme bozukluğu
II- Dil Bozukluğu
III-Karmaşık dikkat
IV- Yavaş yürüme
Hangi seçenekte demans tanısı konulmak için gereken aktivite eksiklikleri doğru olarak verilmiştir?
II- Dil Bozukluğu
III-Karmaşık dikkat
IV- Yavaş yürüme
Hangi seçenekte demans tanısı konulmak için gereken aktivite eksiklikleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
II-III ve IV
D
I-II- ve III
E
I-II-III ve IV
Açıklama:
Demans, temel nörobilişsel bozukluklardan biri olarak tanımlanmakta ve demans tanısı konulabilmesi için kişinin önceki zihinsel durumuna göre fonksiyonel kaybının olmasını, günlük yaşam aktivitelerinin etkilenmesi ve öğrenme, bellek, dil, karmaşık dikkat ve algısal-motor işlevler ve davranış gibi bilişsel alanlardan en az birinde belirgin bozulma bulunması gerekmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 12
Çoğu batı ülkesi için yaşlılığın kabul edildiği yaş sınırı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
60
B
65
C
66
D
79
E
80
Açıklama:
Birçok batı ülkesinde 65 yaş, yaşlılığın yaş sınırı olarak kabul edilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü, bireyleri 18-65 yaş arasında genç, 66-79 arasında yaş orta yaş ve 80-99 yaş arasında yaşlı olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi demans hastalığının erken dönem belirtileri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İletişim kurmada artan güçlük
B
Yakın dönemdeki olayları ve kişi isimlerini unutma
C
Karmaşık ev işlerini yapmada zorluk
D
Öz bakımda yardıma ihtiyaç
E
Mevsim ve yer olayları anlamada güçlük
Açıklama:
A-B-D ve E seçeneğinde orta dönem belirtileri verilmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi demans hastalığının psikolojik semptomları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Ajitasyon
B
Paranoya
C
Kaygı
D
Uygunsuz davranışlar
E
Bellek kaybı
Açıklama:
Bellek kaybı kognitif semptomlar arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi demans hastalığının en yaygın görülen türüdür?
Seçenekler
A
Alzheimer hastalığı
B
Frontotemporal demans
C
Vasküler demans
D
Mikst demans
E
Lewy cisimcikli demans
Açıklama:
En yaygın görülen demans tipi olan Alzheimer hasatlığı genellikle 65 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır. Hastalığın seyri boyunca, beyin hücreleri dejenere olarak ölür. Buna bağlı olarak bireyin belleği ve kognitif fonksiyonlarında gittikçe belirginleşen bir düşüş gözlenir. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
En belirgin özelliği semptomların ağırlıklı olarak kişilik, davranış ve dil ile ilgili alanları etkilediği demans tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer hastalığı
B
Frontotemporal demans
C
Vasküler demans
D
Mikst demans
E
Lewy cisimcikli demans
Açıklama:
Frontotemporal demans, iki lobdaki sinir hücrelerinin kaybına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu demans türü genellikle daha genç yaşlarda, 40-45 yaş arasında görülmektedir. Diğer demans tipleri gibi frontotemporal demansın da nedeni tam olarak bilinmemektedir. En belirgin özelliği semptomların ağırlıklı olarak kişilik, davranış ve dil ile ilgili olmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 17
Mikst demans türü sıklıkla hangi yaş hastalarda görülmektedir?
Seçenekler
A
45
B
65
C
70
D
85
E
90
Açıklama:
Mikst demansın en sık görüldüğü yaş grubu 85 yaş üstü yaşlılardır. Mikst demansın semptomları çeşitlilik göstermekte, hangi beyin alanının nasıl ve ne kadar etkilendiğine bağlı olarak farklı semptomlar görülebilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 18
I- Bakım verene ve ya kendisine zarar verebilecek tehlikeli nesneler ortadan kaldırılmalı
II- Zorunlu olmadığı sürece yaşadıkları çevrede değişiklik yapılmamalı
III-Agresyonu neyin tetiklediği gözlenmeli ve tetikleyici faktörler azaltılmaya çalışılmalı
Hangi seçenekte demanslı yaşlıda davranışsal sorunlara yaklaşım önerileri doğru olarak verilmektedir?
II- Zorunlu olmadığı sürece yaşadıkları çevrede değişiklik yapılmamalı
III-Agresyonu neyin tetiklediği gözlenmeli ve tetikleyici faktörler azaltılmaya çalışılmalı
Hangi seçenekte demanslı yaşlıda davranışsal sorunlara yaklaşım önerileri doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Demanslının zorunlu olmadığı sürece yaşadıkları çevrede değişiklik yapılmaması bellek kaybına yaklaşım önerileri arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi fonksiyon bozukluğu ve ani işlevsel düşüşü tetikleyen stres kaynaklarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Bitkinlik
B
Bakım verenin değişmesi
C
İlaçların düzensiz verilmesi
D
Kayıplara verilen duygusal tepkiler
E
Kişiyi aşan içsel ya da dışsal istekler
Açıklama:
İlaçların düzenli ve eksiksiz alınması tıbbi gerekliliktir. Stres ile ilgili değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
Spesifik ve genel hedeflerin belirlendiği rehabilitasyon tipine ............... adı verilmektedir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Fiziksel rehabilitasyon
B
Bilişsel rehabilitasyon
C
Psikolojik rehabilitasyon
D
Duygusal rehabilitasyon
E
Sanatsal rehabilitasyon
Açıklama:
Bilişsel rehabilitasyonda spesifik ve genel hedefler belirlenebilir. Örneğin sosyalleşmek bir genel hedef olurken bireyin aile üyelerinin isimlerini aklında tutması, spesifik bir hedeftir. Doğru cevap B'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığın sosyal boyutu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İlerleyen yaşla birlikte bireyde algı değişmesi
B
Kaslardaki zayıflama
C
Saçların beyazlaması
D
Cildin kırışması
E
Bireyin yaşadığı toplum içerisindeki davranışları
Açıklama:
Bireyin yaşadığı toplum içerisindeki davranışları
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi demansın orta dönem belirtilerinden biridir?
Seçenekler
A
Kişi, daha önceden bildiği yerlerde zaman zaman kaybolmaya başlayabilir.
B
Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk yaşayabilir.
C
Zaman, gün, mevsim, yer ve olayları anlamada güçlük yaşar.
D
Ev içinde bile yönünü bulmada zorluk yaşar, evin bölümlerini karıştırır.
E
Daha karmaşık ev işlerini yapmada zorluk yaşayabilir.
Açıklama:
Zaman, gün, mevsim, yer ve olayları anlamada güçlük yaşar.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalarının gösterdiği özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sohbetlerde konuşulanları, randevuları, olayları unutabilir.
B
Eşyalarını yanlış yerlere koyabilir. Nereye koyduğunu hatırlamayabilir.
C
Nesneleri adlandırırken isimlerini hatırlamada zorlanır.
D
Sohbete katılmada, düşüncelerini ifade etmede zorlanabilir.
E
Konuşma akıcılığında bozulma, tutuk konuşma olabilir.
Açıklama:
Konuşma akıcılığında bozulma, tutuk konuşma olabilir.
Soru 24
Uzun süre boşluğa bakma, uyku sersemliği, gün boyunca ara ara uykuya dalma, düzensiz konuşma gözlenebilir.
Aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Hareket bozuklukları
B
Görsel halüsinasyonlar
C
Bilişsel problemler
D
Uyku bozuklukları
E
Dikkat dağınıklığı
Açıklama:
Dikkat dağınıklığı
Soru 25
Demanslı yaşlıların günlük bakımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Beslenmenin Düzenlenmesi
B
Psikolojisinin Desteklenmesi
C
Boşaltım İhtiyacının Giderilmesi
D
Kişisel Hijyenin Sağlanması
E
Uyku Düzenini Sağlama
Açıklama:
Psikolojisinin Desteklenmesi
Soru 26
- Gerektiğinde yardım istemek
- Psikolojik destek almak
- Sosyal destek bulmak
- Kendi sağlık durumunu göz ardı etmemek
- Bu alanda destek sağlayan birimlerle iletişim hâlinde olmak
Seçenekler
A
Bakım Veren Sorunları
B
Desteğin Sürekliliğinin Sağlanması
C
Güvenli İşlevselliğin Artırılması
D
Bakım Veren Sorunlarıyla Baş Etme Yolları
E
Demanslı Yaşlıda Görülen Diğer Durumlar
Açıklama:
Bakım Veren Sorunlarıyla Baş Etme Yolları
Soru 27
Demanslı yaşlılarda ........... ; bireyin işlevselliğini artırmaya, engelliliği yetersizliği önlemeye, kısıtlanmalara rağmen bireyi aktif halde tutmaya yardımcı olur.
Boş alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boş alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
iyi bir bakım
B
Olumsuz etkilerin azaltılması
C
Davranışsal sorunlara yaklaşım
D
İletişimi sürdürme
E
Rehabilitasyon
Açıklama:
Rehabilitasyon
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel rehabilitasyonun demanslı hastalara sağladığı faydalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal etkileşim fırsatı yakalar, izolasyon duygusu azalır.
B
Başarı duygusu hisseder, fiziksel görüntüsüyle barışır.
C
Uyku uyuma ve iştah gibi konularda daha olumlu bir tablo çizer.
D
Kafa karışıklığı, dikkat eksikliği, görsel-uzamsal problemler azalır.
E
Fiziksel bağımsızlığını korur ve bakım verene daha az bağımlı kalır.
Açıklama:
Kafa karışıklığı, dikkat eksikliği, görsel-uzamsal problemler azalır.
Soru 29
............ , anksiyeteyi azaltmada, iletişim ve kendini ifade etme becerilerini korumada, ajitasyonu azaltarak bakım uyumunu
arttırmada yararlı bulunmaktadır.
Boş alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
arttırmada yararlı bulunmaktadır.
Boş alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kognitif rehabilitasyon
B
Anımsatıcı ipuçları vermek
C
Fiziksel rehabilitasyon
D
Müzik terapi uygulamaları
E
Sosyal etkileşimi arttıran etkinlikler
Açıklama:
Müzik terapi uygulamaları
Soru 30
- Diyabet
- Obezite
- Yüksek tansiyon
- Kolesterol
Seçenekler
A
Düzenli fiziksel aktivitede bulunmak
B
Çevresel etkenler
C
Kardiyovasküler risk faktörleri
D
Beslenme biçimi
E
Değiştirilebilir risk faktörleri
Açıklama:
Kardiyovasküler risk faktörleri
Soru 31
Kronik, ilerleyici, bireyi bakıma ihtiyaç duyar hale getiren nörodejeneratif sendroma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Parkinson
C
Diabet
D
Demans
E
Epilepsi
Açıklama:
Kronik, ilerleyici, bireyi bakıma ihtiyaç duyar hale getiren nörodejeneratif sendroma “Demans” adı verilir. Doğru cevap D’dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Demans tiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Alzheimer
C
Frontotemporal demans
D
Mikst demans
E
Vasküler demans
Açıklama:
En yaygın olarak görülen Alzheimer hastalığının yanı sıra; Frontotemporal demans, Vasküler demans, Mikst demans ve Lewy cisimli demans olarak adlandırılan çeşitli demans tipleri vardır. Doğru cevap A’dır.
Soru 33
Dünya Sağlık Örgütüne göre yaşlı olarak değerlendirilen bireylerin yaş aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
18-65 yaş
B
66-79 yaş
C
80-99
D
18-50 yaş
E
50-65 yaş
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü, bireyleri 18-65 yaş arasında genç, 66-79 arasında yaş orta yaş ve 80-99 yaş arasında yaşlı olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi ikincil demansın nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kafa travmaları
B
Beyin hücresi kaybı
C
İnme ya da beyin tümörü
D
Prion hastalığı
E
AIDS
Açıklama:
İkincil demansların saptanabilen nedenleri arasında; kafa travmaları, inme ya da beyin tümörü bulun¬maktadır. Buna ek olarak; prion hastalığı, AIDS gibi bazı enfeksiyonlar da ikincil bir demansa yol açabilmektedir. Doğru cevap B’dir.
Soru 35
Unutkanlıklar, zaman kavramının bozulması, kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk ve kişinin daha önceden bildiği yerlerde zaman zaman kaybolmaya başlaması demansın hangi evresinde görülen belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Erken evre
B
Orta evre
C
Son evre
D
Tüm evrelerde aynı belirtiler vardır
E
İlk evre
Açıklama:
Unutkanlıklar, zaman kavramının bozulması, kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk ve kişinin daha önceden bildiği yerlerde zaman zaman kaybolmaya başlaması demansın erken evresinde görülmektedir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi demansın orta döneminde görülen belirtilerden biridir?
Seçenekler
A
Yardımsız yemek yiyememe ve yutmada güçlük yaşama
B
Unutkanlık başlaması
C
İletişimde problemler
D
Zaman kavramında bozukluk
E
Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk
Açıklama:
• Öz bakımda daha fazla yardıma ihtiyaç duyar.
• Yardımsız yemek yiyemez.
• Yutmada güçlük yaşayabilir.
• Yürümede güçlük yaşar.
• İdrarını ve dışkısını tutmada güçlük yaşa¬yabilir.
• Hareketliliği azalır, yürümede güçlük yaşar.
• Tekerlekli sandalye ya da yatağa bağlı kalabilir. Doğru cevap A’dır.
• Yardımsız yemek yiyemez.
• Yutmada güçlük yaşayabilir.
• Yürümede güçlük yaşar.
• İdrarını ve dışkısını tutmada güçlük yaşa¬yabilir.
• Hareketliliği azalır, yürümede güçlük yaşar.
• Tekerlekli sandalye ya da yatağa bağlı kalabilir. Doğru cevap A’dır.
Soru 37
Genellikle 65 yaş sonrası ortaya çıkan, hastalığın seyri boyunca, beyin hücrelerinin dejenere olarak öldüğü ve buna bağlı olarak bireyin belleği ve kognitif fonksiyonlarında gittikçe belirginleşen bir düşüşün gözlendiği demans tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Frontotemporal demans
B
Vasküler demans
C
Alzheimer
D
Mikst demans
E
Lewy cisimcikli demans
Açıklama:
En yaygın görülen demans tipi olan Alzheimer hasatlığı genellikle 65 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır. Hastalığın seyri boyunca, beyin hücreleri dejenere olarak ölür. Buna bağlı olarak bireyin belleği ve kognitif fonksiyonlarında gittikçe belirginleşen bir düşüş gözlenir. Doğru cevap C’dir.
Soru 38
Genellikle daha genç yaşlarda, 40-45 yaş arasında görülen, nedeni tam olarak bilinemeyen ve en belirgin özelliği semptomların ağırlıklı olarak kişilik, davranış ve dil ile ilgili olan demans tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Frontotemporal demans
C
Mikst demans
D
Lewy cisimcikli demans
E
Vasküler demans
Açıklama:
Frontotemporal demans türü genellikle daha genç yaşlarda, 40-45 yaş arasında görülmektedir. Diğer demans tipleri gibi frontotemporal demansın da nedeni tam olarak bilinmemektedir. En belirgin özelliği semptomların ağırlıklı olarak kişilik, davranış ve dil ile ilgili olmasıdır. Doğru cevap B’dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi ajite davranışlarla ilgili faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Ekonomik bozukluk
B
Fiziksel ve sosyal çevrenin uyumsuzluğu
C
Geçmişteki olumlu deneyimler
D
Olumlu sağlık durumu
E
Olumlu sosyal davranışlar
Açıklama:
Ajite davranışlarla ilişkili olan faktörler bilişsel bozukluk, fiziksel ve sosyal çevrenin uyumsuzluğu, geçmiş olumsuz deneyimler, olumsuz sağlık durumu, depresyon ve sosyal izolasyondur.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi bakım verenlerin yaşayabileceği sosyal yüke ilişkin sorunlardandır?
Seçenekler
A
Demanslı hastayı hastanede ya da bakım evinde yatırma
B
Kaygı ve depresyon
C
Tükenmişlik
D
Engellenmişlik duygusu
E
İlaçlar, medikal ihtiyaçlar ve tıbbi kontroller
Açıklama:
Aile bireylerinin (eş, çocuk) bakım verdiği durumlarda; demanslı yaşlının bakımı için profesyonel bir hizmete (hastanede ya da bakım evinde yatırma gibi) başvurma konusunda karar vermek, çevre tarafından yadırganma olasılığı nede¬niyle sosyal bir yük oluşturabilir. Doğru cevap A’dır.
Soru 41
1. Demansın günümüzde modern ilaçlar ve uygun rehabilitasyonla kesin tedavisi mümkündür.
2. Bireyin özelliklerine uygun bir bakım modeli çerçevesinde sunulacak çok yönlü desteklerle gündelik hayata daha aktif bir katılım sağlamak ve bağımlılık düzeyini azaltmak mümkündür.
3. Korunmuş becerileri geliştirerek yürütülen rehabilitasyon çalışmaları sayesinde, demanslı olguların işlevselliği arttırılabilmektedir.
Yukarıda demans ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Bireyin özelliklerine uygun bir bakım modeli çerçevesinde sunulacak çok yönlü desteklerle gündelik hayata daha aktif bir katılım sağlamak ve bağımlılık düzeyini azaltmak mümkündür.
3. Korunmuş becerileri geliştirerek yürütülen rehabilitasyon çalışmaları sayesinde, demanslı olguların işlevselliği arttırılabilmektedir.
Yukarıda demans ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Demansın bilinen kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Günümüz yaklaşımında; hastalığın ilerleme hızını yavaşlatmaya yönelik modern ilaçların ve çeşitli rehabilitasyon uygulamalarının yardımı ile demanslı bireyin hastalıktan etkilenme oranını azaltmak ve yaşam kalitesini arttırmak hedeflenmektedir. Bu bağlamda, bireyin özelliklerine uygun bir bakım modeli çerçevesinde sunulacak çok yönlü desteklerle gündelik hayata daha aktif bir katılım sağlamak ve bağımlılık düzeyini azaltmak mümkündür. Korunmuş becerileri geliştirerek yürütülen rehabilitasyon çalışmaları sayesinde, demanslı olguların işlevselliği arttırılabilmektedir. Hastalığın ortadan kaldırılması mümkün olmadığı için fiziksel, bilişsel ve psikolojik rehabilitasyon çalışmaları ile demanslı bireyin gündelik aktivitelerinde daha bağımsız olması, hastalığın ilerleyici ve yıkıcı seyrinden daha az ve daha yavaş etkilenmesi büyük önem taşımaktadır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi demansın erken dönem belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Unutkanlıklar görülür.
B
Zaman kavramı bozulabilir.
C
Öz bakımda yardıma ihtiyaç duyar.
D
Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk yaşayabilir.
E
İletişimde problemler görülebilir, konuşurken sözcük bulmada zorlanma gibi.
Açıklama:
Erken Dönem Belirtiler
Hastalığın ilk 1-2 yılında ortaya çıkan erken dönemde belirtiler çok belirgin değildir. Belirtilerin başlaması aşamalı olarak gerçekleştiği için belirtileri gözden kaçırmak mümkündür.
• Unutkanlıklar görülür
• Zaman kavramı bozulabilir.
• Kişi, daha önceden bildiği yerlerde zaman zaman kaybolmaya başlayabilir.
• İletişimde problemler görülebilir. Örneğin konuşurken sözcük bulmada zorlanabilir.
• Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk yaşayabilir.
• Daha karmaşık ev işlerini yapmada zorluk yaşayabilir.
Öz bakımda yardıma ihtiyaç duyma orta dönem belirtilerindendir.
Hastalığın ilk 1-2 yılında ortaya çıkan erken dönemde belirtiler çok belirgin değildir. Belirtilerin başlaması aşamalı olarak gerçekleştiği için belirtileri gözden kaçırmak mümkündür.
• Unutkanlıklar görülür
• Zaman kavramı bozulabilir.
• Kişi, daha önceden bildiği yerlerde zaman zaman kaybolmaya başlayabilir.
• İletişimde problemler görülebilir. Örneğin konuşurken sözcük bulmada zorlanabilir.
• Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk yaşayabilir.
• Daha karmaşık ev işlerini yapmada zorluk yaşayabilir.
Öz bakımda yardıma ihtiyaç duyma orta dönem belirtilerindendir.
Soru 43
1. Bellek kaybı
2. Halüsinasyonlar
3. Muhakeme yapmada güçlük
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri demansın kognitif semptomlarındandır?
2. Halüsinasyonlar
3. Muhakeme yapmada güçlük
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri demansın kognitif semptomlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Demans belirtileri etkilenen işlev alanına göre, kognitif ve psikolojik semptomlar olarak ifade edilmektedir:
Kognitif Semptomlar
• Bellek kaybı
• İletişim kurmada güçlük, sözcükleri hatırlayama
• Muhakeme yapmada ve problem çözmede güçlük
• Karmaşık görevleri yerine getirmede güçlük
• Planlama ve organizasyon yapmada güçlük
• Koordinasyon sağlamada ve motor işlevlerde güçlük
• Kafa karışıklığı ve yer-zaman-kişi oryantasyonunda bozulmalar
Psikolojik Semptomlar
• Kişilikte değişmeler
• Depresyon
• Kaygı
• Uygunsuz davranışlar
• Paranoya
• Ajitasyon
• Halüsinasyonlar
Kognitif Semptomlar
• Bellek kaybı
• İletişim kurmada güçlük, sözcükleri hatırlayama
• Muhakeme yapmada ve problem çözmede güçlük
• Karmaşık görevleri yerine getirmede güçlük
• Planlama ve organizasyon yapmada güçlük
• Koordinasyon sağlamada ve motor işlevlerde güçlük
• Kafa karışıklığı ve yer-zaman-kişi oryantasyonunda bozulmalar
Psikolojik Semptomlar
• Kişilikte değişmeler
• Depresyon
• Kaygı
• Uygunsuz davranışlar
• Paranoya
• Ajitasyon
• Halüsinasyonlar
Soru 44
1. En yaygın görülen demans tipi olan Alzheimer hastalığı genellikle 65 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır.
2. Alzheimer hastalığının unutkanlık ve hafif kafa karışıklığı şeklinde başlayan belirtileri zaman ilerledikçe şiddetlenir.
3. Okuma-yazma, dans etme, el sanatları, şarkı söyleme, eski hobileri sürdürme gibi özellikler hastalığın ilk evresinde bozulur.
Yukarıda Alzheimer hastalığı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Alzheimer hastalığının unutkanlık ve hafif kafa karışıklığı şeklinde başlayan belirtileri zaman ilerledikçe şiddetlenir.
3. Okuma-yazma, dans etme, el sanatları, şarkı söyleme, eski hobileri sürdürme gibi özellikler hastalığın ilk evresinde bozulur.
Yukarıda Alzheimer hastalığı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
En yaygın görülen demans tipi olan Alzheimer hasatlığı genellikle 65 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır. Hastalığın seyri boyunca, beyin hücreleri dejenere olarak ölür. Buna bağlı olarak bireyin belleği ve kognitif fonksiyonlarında gittikçe belirginleşen bir düşüş gözlenir.
Alzheimer hastalığının unutkanlık ve hafif kafa karışıklığı şeklinde başlayan belirtiler zaman ilerledikçe şiddetlenir; özellikle yakın geçmişe ait anıları hatırlamak gittikçe zorlaşır.
Okuma-yazma, dans etme, el sanatları, şarkı söyleme, eski hobileri sürdürme gibi özellikler hastalığın en ileri evrelerine kadar devam edebilen, korunan becerilerdir.
Bu bilgilerin ışığında doğru seçenek (B) olmaktadır.
Alzheimer hastalığının unutkanlık ve hafif kafa karışıklığı şeklinde başlayan belirtiler zaman ilerledikçe şiddetlenir; özellikle yakın geçmişe ait anıları hatırlamak gittikçe zorlaşır.
Okuma-yazma, dans etme, el sanatları, şarkı söyleme, eski hobileri sürdürme gibi özellikler hastalığın en ileri evrelerine kadar devam edebilen, korunan becerilerdir.
Bu bilgilerin ışığında doğru seçenek (B) olmaktadır.
Soru 45
1. Duygu durum dalgalanmaları
2. Apati (Çevreye karşı anormal derecede ilgisizlik, duygusuzluk, kayıtsızlık)
3. Sürekli merak
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri Alzheimer'lı hastalarda görülen davranış ve kişilik değişimlerindendir?
2. Apati (Çevreye karşı anormal derecede ilgisizlik, duygusuzluk, kayıtsızlık)
3. Sürekli merak
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri Alzheimer'lı hastalarda görülen davranış ve kişilik değişimlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Demansın semptomlarından bir olan davranış ve kişilik değişimleri Alzheimer hastalığında da gözlenir. Bu bireylerde;
• Depresyon
• Apati (Çevreye karşı anormal derecede ilgisizlik, duygusuzluk, kayıtsızlık)
• Sosyal izolasyon (Sosyal ilişkilerin giderek azalması)
• Duygu durum dalgalanmaları (Hüzün, sevinç, kuşku, korku duguları arasında gelgitler yaşanması)
• Başkalarına karşı şüphe ve güvensizlik
• Gerginlik ve saldırganlık
• Uyku alışkanlıklarında değişiklik
• Sürekli merak
• Delüzyonlar (birisinin eşyasını çaldığını düşünme gibi gerçek dışı, akıl ve mantık yolu ile düzeltilemeyen yargı hataları) görülebilir.
• Depresyon
• Apati (Çevreye karşı anormal derecede ilgisizlik, duygusuzluk, kayıtsızlık)
• Sosyal izolasyon (Sosyal ilişkilerin giderek azalması)
• Duygu durum dalgalanmaları (Hüzün, sevinç, kuşku, korku duguları arasında gelgitler yaşanması)
• Başkalarına karşı şüphe ve güvensizlik
• Gerginlik ve saldırganlık
• Uyku alışkanlıklarında değişiklik
• Sürekli merak
• Delüzyonlar (birisinin eşyasını çaldığını düşünme gibi gerçek dışı, akıl ve mantık yolu ile düzeltilemeyen yargı hataları) görülebilir.
Soru 46
1. Beyne kan taşınmasını sağlayan damarların hasarlanması sonucu ortaya çıkmaktadır.
2. Demans belirtilerinin hemen bir inme sonrasında hızla ortaya çıkması, bu demans tipi için ayırt ettirici olabilir.
3. Bu demans tipi, multi-infarkt demans ya da post-strok demans olarak da ifade edilmektedir.
Yukarıda özellikleri verilen demans tipi aşağıdakilerden hangisidir?
2. Demans belirtilerinin hemen bir inme sonrasında hızla ortaya çıkması, bu demans tipi için ayırt ettirici olabilir.
3. Bu demans tipi, multi-infarkt demans ya da post-strok demans olarak da ifade edilmektedir.
Yukarıda özellikleri verilen demans tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vasküler Demans
B
Frontotemporal Demans
C
Alzheimer Hastalığı
D
Mikst Demans
E
Lewy Cisimcikli Demans
Açıklama:
Vasküler demans, Alzheimer hastalığından sonra sık görülen diğer demans tiplerinden biridir. Beyne kan taşınmasını sağlayan damarların hasarlanması sonucu ortaya çıkmaktadır. Vasküler demans Semptomları demansın diğer tiplerinde,; özellikle de Alzheimer hastalığında görülen semptomlarla benzerlik göstermektedir. Bu demans tipinde görülen planlama, muhakeme, yargılama ve bellek problemlerinin şiddeti, beyne kan taşıyan damarlardan hangisinin tıkandığına ve hangi beyin bölgesinin hasarlandığına bağlı olarak değişmektedir. Demans belirtilerinin hemen bir inme sonrasında hızla ortaya çıkması, vasküler demans için ayırt ettirici olabilir. Bu demans tipi, multi-infarkt demans ya da post-strok demans olarak da ifade edilmektedir.
Soru 47
1. Artarak devam eden uygunsuz davranışlar (Uygunsuz cinsel davranışlar)
2. Kişisel hijyene gösterilen özende azalma
3. Yemek için uygun olmayan nesneleri ağza sokma
Yukarıdaki davranış değişiklikleri hangi demans türüne ait belirtilerdir?
2. Kişisel hijyene gösterilen özende azalma
3. Yemek için uygun olmayan nesneleri ağza sokma
Yukarıdaki davranış değişiklikleri hangi demans türüne ait belirtilerdir?
Seçenekler
A
Alzheimer Hastalığı
B
Frontotemporal Demans
C
Vasküler Demans
D
Mikst Demans
E
Lewy Cisimcikli Demans
Açıklama:
Frontotemporal demans belirtileri, bozulan işlev alanlarına göre gruplandırılabilir. Bu belirtiler davranış değişiklikleri dil ve konuşma problemleri ve hareket sistemini ilgilendiren motor fonksiyon bozuklukları şeklinde gruplanarak aşağıda sıralanmıştır:
Davranış Değişiklikleri
• Artarak devam eden uygunsuz davranışlar (Uygunsuz cinsel davranışlar)
• Empati ve kişilerarası ilişkileri sürdürme becerilerinde azalma
• Tekrarlayan takıntılı davranışlar
• Kişisel hijyene gösterilen özende azalma
• Beslenme, yeme davranışlarında değişiklik (Genellikle çok fazla yeme)
• Yemek için uygun olmayan nesneleri ağza sokma
• Davranış değişikliklerinin farkında olmama ve kaytsızlık durumları
Dil ve Konuşma Problemleri
• Yazılı dili ve konuşma dilini anlamada ve kullanmada güçlük
• Doğru sözcüğü bulmada problemler
• Nesne adlandırmada zorluk
• Sözcüklerin anlamlarını unutma
• Konuşma akıcılığında bozulma, tutuk konuşma
• Yanlış zamir kullanımı
• Cümle yapılarında hatalar
Motor Fonksiyon Bozuklukları
• İstemsiz kas kasılmaları, spazmlar
• Hareketler sırasında zayıf koordinasyon
• Yutma güçlükleri
• Titreme (tremor)
• Kaslarda sertlik (Rijidite)
Davranış Değişiklikleri
• Artarak devam eden uygunsuz davranışlar (Uygunsuz cinsel davranışlar)
• Empati ve kişilerarası ilişkileri sürdürme becerilerinde azalma
• Tekrarlayan takıntılı davranışlar
• Kişisel hijyene gösterilen özende azalma
• Beslenme, yeme davranışlarında değişiklik (Genellikle çok fazla yeme)
• Yemek için uygun olmayan nesneleri ağza sokma
• Davranış değişikliklerinin farkında olmama ve kaytsızlık durumları
Dil ve Konuşma Problemleri
• Yazılı dili ve konuşma dilini anlamada ve kullanmada güçlük
• Doğru sözcüğü bulmada problemler
• Nesne adlandırmada zorluk
• Sözcüklerin anlamlarını unutma
• Konuşma akıcılığında bozulma, tutuk konuşma
• Yanlış zamir kullanımı
• Cümle yapılarında hatalar
Motor Fonksiyon Bozuklukları
• İstemsiz kas kasılmaları, spazmlar
• Hareketler sırasında zayıf koordinasyon
• Yutma güçlükleri
• Titreme (tremor)
• Kaslarda sertlik (Rijidite)
Soru 48
1. Tedavi planında öncelik, bireyin bozulmadan kalan becerilerine ve güçlü yönlerine odaklanmalıdır.
2. Ajite davranışların çoğunluğunun sebebi benzerdir.
3. Bireye özgü olan karakteristik özellikler iyi öğrenilmelidir.
Yukarıda ajitasyonu tanımaya yönelik yaklaşımların temel varsayımlarıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Ajite davranışların çoğunluğunun sebebi benzerdir.
3. Bireye özgü olan karakteristik özellikler iyi öğrenilmelidir.
Yukarıda ajitasyonu tanımaya yönelik yaklaşımların temel varsayımlarıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Ajitasyonu tanımaya yönelik yaklaşımların temel aldığı varsayımlar şunlardır:
• Demanslı bireye özgü bir tedavi sağlayabilmek için, ajite davranışın temelinde yatan nedenler saptanmalıdır.
• Farklı ajite davranışlar farklı nedenlere bağlıdır. Bu nedenle her bir ajite davranış farklı bir müdahale gerektirebilir.
• Tedavi planında öncelik, bireyin bozulmadan kalan becerilerine ve güçlü yönlerine odaklanmalıdır. Ancak demansla birlikte gelen duyusal algı, bilişsel beceriler ve hareketlilikteki azalmalar da göz önünde tutulmalıdır.
• Bireye özgü olan karakteristik özellikler (geçmiş deneyimleri, hobileri, önemli ilişkileri, kimlik bilgileri gibi) iyi öğrenilmelidir. Bu sayede, müdahale planında kişinin önceki ve şu andaki tercihleri arasında bir eşleşme yapmak mümkün olacaktır.
• Koruma, konfor ve esneklik, müdahalenin en önemli elementleridir.
• Demanslı bireye özgü bir tedavi sağlayabilmek için, ajite davranışın temelinde yatan nedenler saptanmalıdır.
• Farklı ajite davranışlar farklı nedenlere bağlıdır. Bu nedenle her bir ajite davranış farklı bir müdahale gerektirebilir.
• Tedavi planında öncelik, bireyin bozulmadan kalan becerilerine ve güçlü yönlerine odaklanmalıdır. Ancak demansla birlikte gelen duyusal algı, bilişsel beceriler ve hareketlilikteki azalmalar da göz önünde tutulmalıdır.
• Bireye özgü olan karakteristik özellikler (geçmiş deneyimleri, hobileri, önemli ilişkileri, kimlik bilgileri gibi) iyi öğrenilmelidir. Bu sayede, müdahale planında kişinin önceki ve şu andaki tercihleri arasında bir eşleşme yapmak mümkün olacaktır.
• Koruma, konfor ve esneklik, müdahalenin en önemli elementleridir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Lewy cisimcikli demansın belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Görsel halüsinasyonlar
B
Hareket bozuklukları
C
Vücut fonksiyonlarının düzenlenmesinde zayıflama
D
Uyku bozuklukları
E
Tekrarlayan takıntılı davranışlar
Açıklama:
Lewy cisimli demansta ortaya çıkan belirtiler;
• Görsel halüsinasyonlar: İlk ortaya çıkan semptomlardandır. Sık sık tekrar eder. Şekiller, hayvanlar, ortamda bulunmayan insanlar, sesler, kokular ya da dokunsal uyarımlar şeklinde halüsinasyonlar görülebilir.
• Hareket bozuklukları: Parkinson hastalığı benzeri belirtiler görülebilir. Bunlar; hareketlerde yavaşlama, kaslarda sertlik-rijidite, titreme, ayaklarını sürüyerek yürüme gibi durumlardır.
• Vücut fonksiyonlarının düzenlenmesinde zayıflama: Kan basıncı, nabız, terleme ve sindirim süreçleri gibi sinir sistemi tarafından düzenlenen bazı işlevler etkilenebilir. Bunun sonucunda bireyde; sersemlik, düşme, dışkı kontrolünde azalma görülebilir.
• Bilişsel problemler: Alzheimer hastalığına benzer olarak, kafa karışıklığı, dikkat eksikliği, görsel-uzamsal problemler ve bellek kaybı görülebilir.
• Uyku bozuklukları: Uyku evrelerinden biri olan ve kişinin kaslarının paralize olması sonucu uyku esnasında hareket etmesi engellenen REM uykusunda görülen problemler. Bunun nedeniyle kişi uykusunda hareket edebilir.
• Dikkat dağınıklığı: Uzun süre boşluğa bakma, uyku sersemliği, gün boyunca ara ara uykuya dalma, düzensiz konuşma gözlenebilir.
• Depresyon: diğer demans tiplerinde olduğu gibi kişi depresyon belirtileri gösterebilir.
• Apati: Kişi motivasyonunu kaybedebilir. Etrafına ilgisiz kalabilir.
• Görsel halüsinasyonlar: İlk ortaya çıkan semptomlardandır. Sık sık tekrar eder. Şekiller, hayvanlar, ortamda bulunmayan insanlar, sesler, kokular ya da dokunsal uyarımlar şeklinde halüsinasyonlar görülebilir.
• Hareket bozuklukları: Parkinson hastalığı benzeri belirtiler görülebilir. Bunlar; hareketlerde yavaşlama, kaslarda sertlik-rijidite, titreme, ayaklarını sürüyerek yürüme gibi durumlardır.
• Vücut fonksiyonlarının düzenlenmesinde zayıflama: Kan basıncı, nabız, terleme ve sindirim süreçleri gibi sinir sistemi tarafından düzenlenen bazı işlevler etkilenebilir. Bunun sonucunda bireyde; sersemlik, düşme, dışkı kontrolünde azalma görülebilir.
• Bilişsel problemler: Alzheimer hastalığına benzer olarak, kafa karışıklığı, dikkat eksikliği, görsel-uzamsal problemler ve bellek kaybı görülebilir.
• Uyku bozuklukları: Uyku evrelerinden biri olan ve kişinin kaslarının paralize olması sonucu uyku esnasında hareket etmesi engellenen REM uykusunda görülen problemler. Bunun nedeniyle kişi uykusunda hareket edebilir.
• Dikkat dağınıklığı: Uzun süre boşluğa bakma, uyku sersemliği, gün boyunca ara ara uykuya dalma, düzensiz konuşma gözlenebilir.
• Depresyon: diğer demans tiplerinde olduğu gibi kişi depresyon belirtileri gösterebilir.
• Apati: Kişi motivasyonunu kaybedebilir. Etrafına ilgisiz kalabilir.
Soru 50
1. Kognitif rehabilitasyonun temel amacı, bireyin gündelik hayatta karşılaşabileceği zorlukları göz önünde bulundurarak bunlarla başa çıkma sürecine hastayı ve aile üyelerini dahil etmektir.
2. Kognitif rehabilitasyonun hedefleri, kişiye özgü değil, standart ölçütlere göre rehabilitasyonu yürüten uzman tarafından belirlenmektedir.
3. Kognitif rehabilitasyonda, yaşlının unuttuğu şeyleri hatırlaması ya da akılda tutabilmesi için
anımsatıcı (mnemonik) gibi bazı teknikler kullanılabilir.
Yukarıda kognitif rehabilitasyonla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangiler doğrudur?
2. Kognitif rehabilitasyonun hedefleri, kişiye özgü değil, standart ölçütlere göre rehabilitasyonu yürüten uzman tarafından belirlenmektedir.
3. Kognitif rehabilitasyonda, yaşlının unuttuğu şeyleri hatırlaması ya da akılda tutabilmesi için
anımsatıcı (mnemonik) gibi bazı teknikler kullanılabilir.
Yukarıda kognitif rehabilitasyonla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangiler doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Kognitif rehabilitasyonun hedefleri, bireye özgü olarak belirlenmektedir. Bu hedefler belirlenirken sağlık personelleri ve aile bireyleri iş birliği içerisinde olmalıdır. Bireyin bozulmuş ve korunmuş bilişsel becerileri saptanmalı ve bunları dikkate alan bir rehabilitasyon planı hazırlanmalıdır. Kognitif rehabilitasyonun temel amacı, bireyin gündelik hayatta karşılaşabileceği zorlukları göz önünde bulundurarak bunlarla başa çıkma sürecine hastayı ve aile üyelerini dahil etmektir.
Bilişsel rehabilitasyonda spesifik ve genel hedefler belirlenebilir. Örneğin sosyalleşmek bir genel hedef olurken bireyin aile üyelerinin isimlerini aklında tutması, spesifik bir hedeftir.
Kognitif rehabilitasyonda, yaşlının unuttuğu şeyleri hatırlaması ya da akılda tutabilmesi için kullanabileceği bazı stratejiler mevcuttur. Bunlardan birisi anımsatıcı (mnemonik) kullanmaktır. Bu teknikte bireyin aklında tutması gereken bilgiyi görsel bir imajla öyküyle ya da kafiyeyle kodlaması öğretilir. Diğer bir teknik, anımsatıcı ipuçları vermektir. Demanslı bireye bir bilgi verirken daha sonra bu bilgiyi hatırlamada kullanacağı bir ipucu da verilmelidir (Örneğin ismi öğretilen bireyin fotoğrafını da isim ve ismi oluşturan harfler ile birlikte göstermek gibi).
Bilişsel rehabilitasyonda spesifik ve genel hedefler belirlenebilir. Örneğin sosyalleşmek bir genel hedef olurken bireyin aile üyelerinin isimlerini aklında tutması, spesifik bir hedeftir.
Kognitif rehabilitasyonda, yaşlının unuttuğu şeyleri hatırlaması ya da akılda tutabilmesi için kullanabileceği bazı stratejiler mevcuttur. Bunlardan birisi anımsatıcı (mnemonik) kullanmaktır. Bu teknikte bireyin aklında tutması gereken bilgiyi görsel bir imajla öyküyle ya da kafiyeyle kodlaması öğretilir. Diğer bir teknik, anımsatıcı ipuçları vermektir. Demanslı bireye bir bilgi verirken daha sonra bu bilgiyi hatırlamada kullanacağı bir ipucu da verilmelidir (Örneğin ismi öğretilen bireyin fotoğrafını da isim ve ismi oluşturan harfler ile birlikte göstermek gibi).
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi demans tipleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Frontotemporal demans
B
Vasküler demans
C
Mikst demans
D
Lewy cisimli demans
E
Parietal demans
Açıklama:
Demans; kronik, ilerleyici, bireyi bakıma ihtiyaç duyar hâle getiren nörodejeneratif bir sendromdur. En yaygın olarak görülen Alzheimer hastalığının yanı sıra; Frontotemporal demans, Vasküler demans, Mikst demans ve Lewy cisimli demans olarak adlandırılan çeşitli demans tipleri vardır. Parietal demans demans tipleri arasında yer almamaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 52
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından hangi yaş aralığındaki bireyler yaşlı olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
18-65
B
66-79
C
40-65
D
50-80
E
80-99
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü, bireyleri 18-65 yaş arasında genç, 66-79 arasında yaş orta yaş ve 80-99 yaş arasında yaşlı olarak tanımlanmaktadır (WHO, 2017).
Soru 53
I. Kronik ve ilerleyici bir hastalıktır.
II. Öğrenme ve muhakeme becerileri yetersizleşir.
III. Bilişsel işlevler giderek gelişir.
IV. Belleği etkiler.
Yukarıda yer alan maddelerden hangisi/leri demansa ilişkin özellikler arasında sayılabilir?
II. Öğrenme ve muhakeme becerileri yetersizleşir.
III. Bilişsel işlevler giderek gelişir.
IV. Belleği etkiler.
Yukarıda yer alan maddelerden hangisi/leri demansa ilişkin özellikler arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Dünya sağlık örgütünün tanımına göre demans; bellek, zihinsel ve davranışlar süreçleri olumsuz yönde etkileyen ve günlük yaşam aktivitelerinin yerine getirilmesinde güçlüklere yol açan bir sendromdur. Demans, kronik ve ilerleyici bir hastalıktır. Demanslı bireyin; bellek, düşünme, oryantasyon, kavrama, hesaplama, öğrenme, dil ve muhakeme gibi birçok bilişsel işlevi giderek yetersizleşir. Bilinç durumu genelde korunur ancak bilişsel işlevlerdeki olumsuz değişimler, duygu kontrolünü, sosyal davranışları ve motivasyonu bozabilmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi demansın psikolojik semptomları arasındadır?
Seçenekler
A
Bellek kaybı
B
Planlama ve organizasyon yapmada güçlük
C
Kaygı
D
Yürümede güçlük
E
Motor işlevlerde güçlük
Açıklama:
C seçeneğinde yer alan kaygı demansın pdikolojik semptomları arasında yer alır. Diğer seçeneklerde yer alan semptomlar kognitif semptomlardır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 55
En yaygın görülen demans tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer hastalığı
B
Frontotemporal demans
C
Vasküler demans (Multi-infarkt demans)
D
Mikst demans
E
Lewy cisimcikli demans
Açıklama:
En yaygın görülen demans tipi olan Alzheimer hasatlığı genellikle 65 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır.
Soru 56
Alzheimer hastalığının unutkanlık ve hafif kafa karışıklığı şeklinde başlayan belirtiler zaman ilerledikçe şiddetlenir; özellikle yakın geçmişe ait anıları hatırlamak gittikçe zorlaşır. Aşağıdakilerden hangisi bu durumu örneklemektedir?
Seçenekler
A
80 yaşında bir Alzheimer hastasının birgün önce yediği yemeği hatırlayabilmesi.
B
80 yaşında bir Alzheimer hastasının askerlik anılarını hatırlayabilmesi.
C
80 yaşında bir Alzheimer hastasının kapıyı kilitleyerek evden çıkması.
D
80 yaşında bir Alzheimer hastasının gece uyumadan önce dişlerini fırçalaması.
E
80 yaşında bir Alzheimer hastasının ilkokul öğretmenini unutması.
Açıklama:
80 yaşında bir Alzheimer hastasının askerlik anılarını hatırlayabilmesi yakın geçmişe ait anıları hatırlamak gittikçe zorlaşırken uzak geçmişi anımsayabilmesine örnektir.
Soru 57
I. Şarkı söyleme II. Okuma-yazma III. Rutinleri yerine getirme Yukarıda yer alan maddelerden hangisi/leri alzheimer hastalığının en ileri evrelerine kadar devam edebilen, korunan beceriler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Okuma-yazma, dans etme, el sanatları, şarkı söyleme, eski hobileri sürdürme gibi özellikler hastalığın en ileri evrelerine kadar devam edebilen, korunan becerilerdir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 58
Kendinden bahsederken "ben" zamiri yerine "sen" zamirini kullanan ve çok sakin bir kişilik özelliği varken demans ile saldırgan davranışlar sergileyen demans hastasında aşağıdaki demans tiplerinden hangisi görülmektedir?
Seçenekler
A
Vasküler Demans
B
Mikst Demans
C
Frontotemporal Demans
D
Lewy cisimcikli demans
E
Alzheimer hastalığı
Açıklama:
Frontotemporal demansın en belirgin özelliği semptomların ağırlıklı olarak kişilik, davranış ve dil ile ilgili olmasıdır. Kişilik özelliklerindeki değişimler sonucunda bireyler uygunsuz davranışlar sergileyebilmekte, dürtüsel davranabilmekte ve duygulara karşı kayıtsız olabilmektedir. Bazı olgularda ise dili kullanma becerisindeki bozulmalar davranışsal belirtilerin önüne geçebilmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 59
Mikst demansa ilişkin aşağıda yer alan özelliklerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
En sık görüldüğü yaş grubu 45 yaş üstü bireylerdir.
B
Birden fazla etkenin aynı kişinin beyninde birlikte bulunduğu demans türüdür.
C
Alzheimer ve vasküler demans; Alzheimer ve Lewy cisimli demans en çok görülen Mikst tip demanslardandır.
D
Mikst tip demansı diğer demans tiplerinden ayırmak oldukça zordur.
E
Mikst demansın semptomları çeşitlilik göstermektedir.
Açıklama:
Karışık tip demans olarak da adlandırabileceğimiz Mikst tip demans, demansa sebep olabilecek birden fazla etkenin aynı kişinin beyninde birlikte bulunduğu demans türüdür. Alzheimer ve vasküler demans; Alzheimer ve Lewy cisimli demans en çok görülen Mikst tip demanslardandır. Mikst demansın en sık görüldüğü yaş grubu 85 yaş üstü yaşlılardır. Mikst demansın semptomları çeşitlilik göstermekte, hangi beyin alanının nasıl ve ne kadar etkilendiğine bağlı olarak farklı semptomlar görülebilmektedir. Mikst tip demansı diğer demans tiplerinden ayırmak oldukça zordur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 60
"..............modelinde bakımın 6 önemli ilkesi bulunur. İlkelerin en önemli noktası, bakımın sadece o bireye özgü olmasıdır. İlaçlı müdahale dışında; demanslı bireyin yaşadığı ortamdaki düzenlemelerle yaşam kalitesini artırmaya yönelik bir bakım modelidir." Cümlesinde yer alan boşluğu tamamlayan demansta bakım modeli türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gereksinim Odaklı Demans Davranışı Modeli
B
Ajitasyon Odaklı Demans Davranışı Modeli
C
Güvenli İşlevsellik Modeli
D
Azaltılmış Stres Eşiği Modeli,
E
Aşama Modeli
Açıklama:
Azaltılmış stres eşiği modelinde bakımın 6 önemli ilkesi bulunur. İlkelerin en önemli noktası, bakımın sadece o bireye özgü olmasıdır. İlaçlı müdahale dışında; demanslı bireyin yaşadığı ortamdaki düzenlemelerle yaşam kalitesini artırmaya yönelik bir bakım modelidir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 61
- Yaşlılığın sınırları toplumdan topluma değişebilmektedir.
- Birçok ülkede 60 yaş, yaşlılık sınırı olarak kabul edilir.
- TUİK 2017 verilerine göre, yaşlı nüfusun oranında artış görülmüştür.
- Yaşlılık, sadece biyolojik ve fizyolojik işlevlerin etkilendiği bir dönemdir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve IV
D
I ve III
E
III ve IV
Açıklama:
- Yaşlılığın tanımı toplumdan topluma değiştiği gibi bu dönemin hangi yaş sınırlarında yer aldığı da değişebilmektedir.
- Birçok batı ülkesinde 65 yaş, yaşlılığın yaş sınırı olarak kabul edilmektedir.
- Türkiye İstatistik Kurumunun (TUİK, 2017) sunmuş olduğu verilere göre; Türkiye’de yaşlı nüfus yıllar içinde artış göstermiştir.
- Yaşlanmanın biyolojik ya da fizyolojik yönü, bireyin takvim yaşıyla birlikte gelen saçların beyazlaması, cildin kırışması, kaslardaki zayıflama gibi değişimleri akla getirmektedir. Psikolojik yönü ile yaşlılık; bireyin ilerleyen yaşla birlikte algı, öğrenme ya da kişilik özellikleri gibi psikolojik faktörlerin değişmesidir. Son olarak, yaşlılığın sosyal boyutu; bireyde meydana gelen fiziksel ve psikolojik değişimlerle birlikte, bireyin yaşadığı toplum içerisindeki davranışları ve toplumun bu davranışları algılama ve tepki verme boyutuyla ilgilidir.
Soru 62
- Takıntı
- Kaygı
- Kişilik değişimleri
- Yeme bozuklukları
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Demans hastalığında görülen psikolojik semptomlar
• Kişilikte değişmeler
• Depresyon
• Kaygı
• Uygunsuz davranışlar
• Paranoya
• Ajitasyon
• Halüsinasyonlar
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Kişilikte değişmeler
• Depresyon
• Kaygı
• Uygunsuz davranışlar
• Paranoya
• Ajitasyon
• Halüsinasyonlar
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 63
- Demans çoğunlukla birincil bir bozukluk olarak ortaya çıkar.
- Hastalık belirtileri 5 evrede ele alınır.
- Yaşlanmanın doğal bir sonucudur.
- Demans vakalarında ilerleyici ve devamlı bir şekilde beyin hücresi kaybı gerçekleşmektedir.
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I ve IV
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
- Demans vakalarında ilerleyici ve devamlı bir şekilde beyin hücresi kaybı gerçekleşmektedir.
- Demans çoğunlukla birincil bir bozukluk olarak ortaya çıkar. Başka bir bozukluğa bağlı olarak görülen ikincil demansların saptanabilen nedenleri arasında; kafa travmaları, inme ya da beyin tümörü bulunmaktadır. Buna ek olarak; prion hastalığı, AIDS gibi bazı enfeksiyonlar da ikincil bir demansa yol açabilmektedir.
- Demans çoğunlukla yaşlı nüfusta görülmektedir; ancak yine de yaşlanmanın doğal bir sonucu değildir.
- Demansın yaygın olarak görülen belirtileri erken dönem, orta ve son evre olarak üç temel grupta ele alınmaktadır.
Soru 64
43 yaşındaki Ahmet Bey'in, son zamanlarda yakınlarının ifade ettiğine göre kişilik özelliklerinde değişimler görülmüştür. Uygunsuz davranışlar sergileyen Ahmet Bey'in aynı zamanda sıkça kelimelere dili dönmemektedir; konuşma becerisi bozulmuştur. Nöroloji uzmanına giden Ahmet Bey'e aşağıdaki demans tiplerinden hangisinin tanısı konulmuş olabilir?
Seçenekler
A
Alzheimer hastalığı
B
Frontotemporal demans
C
Vasküler demans
D
Mikst demans
E
Lewy cisimcikli demans
Açıklama:
Frontotemporal demans, bu iki lobdaki sinir hücrelerinin kaybına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu demans tipinde dejenerasyondan ön planda etkilenen beyin bölgeleri, davranış ve dil yönetimi ile olan frontal ve temporal loblarda yer alır. Bu demans türü genellikle daha genç yaşlarda, 40-45 yaş arasında görülmektedir. Diğer demans tipleri gibi frontotemporal demansın da nedeni tam olarak bilinmemektedir. En belirgin özelliği semptomların ağırlıklı olarak kişilik, davranış ve dil ile ilgili olmasıdır. Etkilenen alanların dağılımına ve büyüklüğüne bağlı olarak belirtiler çeşitlilik gösterebilmektedir. Kişilik özelliklerindeki değişimler sonucunda bireyler uygunsuz davranışlar sergileyebilmekte, dürtüsel davranabilmekte ve duygulara karşı kayıtsız olabilmektedir. Bazı olgularda ise dili kullanma becerisindeki bozulmalar davranışsal belirtilerin önüne geçebilmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 65
63 yaşındaki Mehmet Bey inme geçirdikten sonra kafa karışıklıkları, bellek ve denge bozuklukları, idrar kaçırma gibi şikayetlerle doktora başvurmuştur. Mehmet Bey'e tanı olarak aşağıdaki demans tiplerinden hangisi konulmuş olabilir?
Seçenekler
A
Alzheimer hastalığı
B
Frontotemporal demans
C
Vasküler demans
D
Mikst demans
E
Lewy cisimcikli demans
Açıklama:
Demans belirtilerinin hemen bir inme sonrasında hızla ortaya çıkması, vasküler demans için ayırt ettirici olabilir. Vasküler demansta aşağıdaki belirtiler her bireyde farklı şiddette ve değişen kombinasyonlarla ortaya çıkabilir:
- Kafa karışıklığı
- Dikkati toplamada ve konsantre olmada problemler
- Düşünce ve eylemleri organize etme becerilerinde azalma
- Bir durumu analiz etmede, uygun plan geliştirmede ve diğerleriyle planlama yapmada zorluk
- Bir sonraki adımda ne yapılacağına karar vermede güçlük
- Bellek problemleri
- Huzursuzluk ve saldırganlık
- Denge bozukluğu, taraf güçsüzlüğü
- Ani ve sık idrara çıkma ihtiyacı, idrar kontrolünde problemler
- Depresyon ve kaygı belirtileri
Soru 66
- Bireyin belleği ve kognitif fonksiyonlarında belirgin azalma görülür.
- Belirtileri 40-45 yaşlarında ortaya çıkmaya başlar.
- Özellikle uzak geçmişe ait anıların hatırlanmasında güçlük çekilir.
- Bu hastalıkla birlikte beyin hücreleri zarar görmekte ve kaybedilmektedir.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
- En yaygın görülen demans tipi olan Alzheimer hasatlığı genellikle 65 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır.
- Hastalığın seyri boyunca, beyin hücreleri dejenere olarak ölür. Buna bağlı olarak bireyin belleği ve kognitif fonksiyonlarında gittikçe belirginleşen bir düşüş gözlenir.
- Alzheimer hastalığının unutkanlık ve hafif kafa karışıklığı şeklinde başlayan belirtiler zaman ilerledikçe şiddetlenir; özellikle yakın geçmişe ait anıları hatırlamak gittikçe zorlaşır.
Soru 67
Dünya Sağlık Örgütüne göre aşağıdaki yaş aralıklarından hangisi yaşlı olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
66-79
B
80-99
C
67-90
D
55-90
E
75-99
Açıklama:
Örgütü, bireyleri 18-65 yaş arasında genç, 66-79 arasında yaş orta yaş ve 80-99 yaş arasında yaşlı olarak tanımlanmaktadır (WHO, 2017).
Soru 68
Aşağıdaki belirtilerden hangisi demansın erken dönem belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Zaman ve yer konusunda farkındalığı kaybetme
B
Akraba ve arkadaşlarını tanımada zorluk yaşama
C
Yutmada güçlük yaşama
D
İdrarını ve dışkısını tutmada güçlük yaşama
E
Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk yaşama
Açıklama:
Erken Dönem Belirtiler
Hastalığın ilk 1-2 yılında ortaya çıkan erken dönemde belirtiler çok belirgin değildir. Belirtilerin başlaması aşamalı olarak gerçekleştiği için belirtileri gözden kaçırmak mümkündür.
• Unutkanlıklar görülür
• Zaman kavramı bozulabilir.
• Kişi, daha önceden bildiği yerlerde zaman zaman kaybolmaya başlayabilir.
• İletişimde problemler görülebilir. Örneğinkonuşurken sözcük bulmada zorlanabilir.
• Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk yaşayabilir.
• Daha karmaşık ev işlerini yapmada zorluk yaşayabilir.
Hastalığın ilk 1-2 yılında ortaya çıkan erken dönemde belirtiler çok belirgin değildir. Belirtilerin başlaması aşamalı olarak gerçekleştiği için belirtileri gözden kaçırmak mümkündür.
• Unutkanlıklar görülür
• Zaman kavramı bozulabilir.
• Kişi, daha önceden bildiği yerlerde zaman zaman kaybolmaya başlayabilir.
• İletişimde problemler görülebilir. Örneğinkonuşurken sözcük bulmada zorlanabilir.
• Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk yaşayabilir.
• Daha karmaşık ev işlerini yapmada zorluk yaşayabilir.
Soru 69
En yaygın görülen demans tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer hastalığı
B
Frontotemporal demans
C
Vasküler demans (Multi-infarkt demans)
D
Mikst demans
E
Lewy cisimcikli demanstır
Açıklama:
En yaygın görülen demans tipi olan Alzheimer hasatlığı genellikle 65 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır.
Soru 70
- Çekirdek aile üyeleri
- Hastanın içinde yaşadığı toplum
- Sivil toplum kuruluşları
- Akraba ve arkadaşlar
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
I, II ve IV
D
II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Demanslı bireyin bakımında rol oynayan aktörler; bakım veren çekirdek aile üyeleri, geniş aile bireyleri, akraba ve arkadaşlar, komşular, demanslı hastanın içinde yaşadığı toplum, yerel ve ulusal yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası organizasyonları kapsayan gibi oldukça geniş bir yelpaze oluştururlar.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 71
Semptomların ağırlıklı olarak kişilik, davranış ve dil ile ilgili olan demans türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer hastalığı
B
Frontotemporal demans
C
Vasküler demans (Multi-infarkt demans)
D
Mikst demans
E
Lewy cisimcikli demanstır.
Açıklama:
Frontotemporal Demans tipinde dejenerasyondan ön planda etkilenen beyin bölgeleri, davranış ve dil yönetimi ile olan frontal ve temporal loblarda yer alır. Frontotemporal demans, bu iki lobdaki sinir hücrelerinin kaybına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu demans türü genellikle daha genç yaşlarda, 40-45 yaş arasında görülmektedir. Diğer demans tipleri gibi frontotemporal demansın da nedeni tam olarak bilinmemektedir. En belirgin özelliği semptomların ağırlıklı olarak kişilik, davranış ve dil ile ilgili olmasıdır.
Soru 72
Beyne kan taşınmasını sağlayan damarların hasarlanması sonucu ortaya çıkan demans türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer hastalığı
B
Frontotemporal demans
C
Vasküler demans (Multi-infarkt demans)
D
Mikst demans
E
Lewy cisimcikli demans
Açıklama:
Vasküler Demans (Multi-İnfarkt Demans), Alzheimer hastalığından sonra sık görülen diğer demans tiplerinden biridir. Beyne kan taşınmasını
sağlayan damarların hasarlanması sonucu ortaya çıkmaktadır.
sağlayan damarların hasarlanması sonucu ortaya çıkmaktadır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi demanslı hastaların günlük yaşam bakımları ile ilgili doğru değildir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon, depresyon, devam eden ağrı gibi iştah kaybına sebep olacak başka bir sağlık sorunu varsa bunun tedavisi sağlanmalı
B
Tuvalete giden koridorlar gece yeterince aydınlatılmış olmalıdır.
C
Çok düğmeli ya da fermuarlı giysiler yerine, giyip-çıkarması kolay olan cırt cırtlı olanlar tercih edilmelidir.
D
Eve gelen kişiler kısaca tanıtılmalı, eskiden tanıdığı kişileri tanıyamaması durumunda ısrarcı olunmalı
E
Yemeklerde karışık desenli tabak kullanılmamalı
Açıklama:
Eve gelen kişiler kısaca tanıtılmalı, eskiden tanıdığı kişileri tanıyamaması durumunda fazla ısrarcı olmaktan kaçınmalıdır
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi demansta bakım modellerinden biri olan azaltılmış stres eşiği modelinde bakımın önemli ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım verenlere davranışları iyi okuması öğretilmeli
B
Desteğin sürekliliği sağlanmalı
C
Çevre düzenlemesi yapılmalı
D
Sosyal etkileşim alanları oluşturulmalı
E
Koşulsuz pozitif kabul sağlanmalı
Açıklama:
Azaltılmış stres eşiği modelinde bakımın 6 önemli ilkesi:
- Güvenli İşlevselliğin Artırılması Sağlanmalı
- Koşulsuz Pozitif Kabul Sağlanmalı
- Aktivite ve Uyaran Seviyeleri Bireye Uygun Olarak Ayarlanmalı
- Bakım Verenlere Davranışları İyi Okuması Öğretilmeli
- Çevre Düzenlemesi Yapılmalı
- Desteğin Sürekliliği Sağlanmalı
Soru 75
Kişiye saygı, sevgi ve kabul gördüğünü göstererek korunmuş becerilerini kullanma imkânı sağlayan Azaltılmış Stres Eşiği Modelinin hangi ilkesidir?
Seçenekler
A
Güvenli İşlevselliğin Artırılması Sağlanmalı
B
Koşulsuz Pozitif Kabul Sağlanmalı
C
Aktivite ve Uyaran Seviyeleri Bireye Uygun Olarak Ayarlanmalı
D
Bakım Verenlere Davranışları İyi Okuması Öğretilmeli
E
Desteğin Sürekliliği Sağlanmalı
Açıklama:
Koşulsuz Pozitif Kabul Sağlanmalı Kişiye saygı, sevgi ve kabul gördüğünü göstererek korunmuş becerilerini kullanma imkânı sağlanmalıdır. Kişiyle bire bir iletişim kurulmalı, bu esnada basit ve anlaşılır bir dil kullanılmalı, uygun mimik ve jestler yapılmalı, nazikçe dokunularak onun yanlış bir şey yapmadığı mesajı verilmelidir. İletişim halindeyken dikkat dağıtan her şey ortamdan uzaklaştırılmalı, bakım verenin ve demanslı yaşlının dikkatleri birbirleri üzerinde olmalıdır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi demans hastalarına bakım verenlerin sorunları ile baş etme yollarından değildir?
Seçenekler
A
Psikolojik destek almak
B
Gerektiğinde yardım istemek
C
Bu alanda destek sağlayan birimlerle iletişim hâlinde olmak
D
Yapabileceğinin daha fazlasını yapmaya çalışmak
E
Kendi sağlık durumunu göz ardı etmemek.
Açıklama:
Bakım verenlerin gündelik yaşamına devam edebilmesi ve var olan sorunların daha kalıcı ve olumsuz durumlara yol açmaması için etkili baş etme yollarına hâkim olması gerekmektedir (Schulz ve ark., 2004). Bakım verenler için stresle baş etmeye yönelik bazı öneriler aşağıda sıralanmıştır (Doody ve ark., 2001):
• Gerektiğinde yardım istemek,
• Psikolojik destek almak,
• Bakım verme sürecinde kendi kapasitesine uygun davranmak, sınırlarını zorlamamak,
• Gerçekçi hedefler belirlemek, yapabileceğinden fazlasını amaçlamamak,
• Bu alanda destek sağlayan birimlerle iletişim hâlinde olmak,
• Sosyal destek bulmak. Aile üyeleri, arkadaşlar gibi yakınlarla duygu paylaşımında bulunmak,
• Kendi sağlık durumunu göz ardı etmemek. Bunun için düzenli kontroller yapmak; uyku, beslenme, fiziksel aktivite gibi konularda gerekli düzenlemeleri yapmak
• Gerektiğinde yardım istemek,
• Psikolojik destek almak,
• Bakım verme sürecinde kendi kapasitesine uygun davranmak, sınırlarını zorlamamak,
• Gerçekçi hedefler belirlemek, yapabileceğinden fazlasını amaçlamamak,
• Bu alanda destek sağlayan birimlerle iletişim hâlinde olmak,
• Sosyal destek bulmak. Aile üyeleri, arkadaşlar gibi yakınlarla duygu paylaşımında bulunmak,
• Kendi sağlık durumunu göz ardı etmemek. Bunun için düzenli kontroller yapmak; uyku, beslenme, fiziksel aktivite gibi konularda gerekli düzenlemeleri yapmak
Soru 77
Demansın psikolojik rehabilitasyonunda yapılan aktiviteler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hatırlatma ipuçları kullanma
B
Kas gücü çalışmaları
C
Bulmaca çözmek
D
Sosyal etkileşimi arttıran etkinlikler
E
Aerobik egzersizler
Açıklama:
Psikolojik Rehabilitasyon
Önceki bölümlerde demanslı yaşlıların problem davranışlar gösterdiklerinden bahsedilmişti. Davranış bozukluklarını azaltmak ve bireyde daha olumlu bir psikolojik durum oluşturabilmek için uzmanlarca gerçekleştirilen psikolojik rehabilitasyon yaklaşımlarından bazıları aşağıda sıralanmıştır (Doody ve ark., 2001):
• Psikoterapi
• Rahatlama egzersizleri
• Ergoterapi (El sanatları vb. uğraşlar)
• Müzik terapi
• Duygusal farkındalığı artırma çalışmaları
• Hayvan destekli terapiler (Örneğin at terapisi)
• Psikomotor becerileri artırmaya yönelik aktiviteler
• Sosyal etkileşimi arttıran etkinlikler
• Çevresel düzenlemelerle uygun ve huzurlu bir ev/yaşam ortamı yaratmak
Önceki bölümlerde demanslı yaşlıların problem davranışlar gösterdiklerinden bahsedilmişti. Davranış bozukluklarını azaltmak ve bireyde daha olumlu bir psikolojik durum oluşturabilmek için uzmanlarca gerçekleştirilen psikolojik rehabilitasyon yaklaşımlarından bazıları aşağıda sıralanmıştır (Doody ve ark., 2001):
• Psikoterapi
• Rahatlama egzersizleri
• Ergoterapi (El sanatları vb. uğraşlar)
• Müzik terapi
• Duygusal farkındalığı artırma çalışmaları
• Hayvan destekli terapiler (Örneğin at terapisi)
• Psikomotor becerileri artırmaya yönelik aktiviteler
• Sosyal etkileşimi arttıran etkinlikler
• Çevresel düzenlemelerle uygun ve huzurlu bir ev/yaşam ortamı yaratmak
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi demans için değiştirilebilir risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Beslenme biçimi
B
Uyku düzeni
C
Genetik faktörler
D
Eğitim düzeyi
E
Fiziksel aktivite
Açıklama:
Genetik faktörler değiştirilebilir risk faktörlerinden değildir.
Soru 79
- Denge çalışmaları
- Müzik terapi
- Hayvan destekli terapi
- Rahatlama egzersizleri
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Demanslı bireylerin fiziksel rehabilitasyonunda;
- Yapılandırılmış egzersizler,
- Düzenli yürüyüş,
- Denge çalışmaları,
- Aerobik egzersizler,
- Kas gücü çalışmaları,
- Müzik terapi ve
- Masaj gibi konunun uzmanları tarafından bireye özgü terapötik hedefler doğrultusunda yapılandırılarak uygulanan çeşitli yöntemler kullanılmaktadır.
Soru 80
I. Yaşlanmanın doğal bir sonucudur.
II. Kronik ve ilerleyici bir hastalıktır.
III. Demanslı bireyde; bellek, düşünme ve kavrama giderek
yetersizleşir.
IV. Demans beyin hücrelerini öldürmektedir.
Yukarıda demans ile ilgili verilen maddelerden hangileri doğrudur?
II. Kronik ve ilerleyici bir hastalıktır.
III. Demanslı bireyde; bellek, düşünme ve kavrama giderek
yetersizleşir.
IV. Demans beyin hücrelerini öldürmektedir.
Yukarıda demans ile ilgili verilen maddelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
III-IV
D
I-IV
E
II-IV
Açıklama:
Demans, kronik ve ilerleyici bir hastalıktır. Demanslı bireyin; bellek, düşünme,
oryantasyon, kavrama, hesaplama, öğrenme, dil ve muhakeme gibi birçok bilişsel işlevi giderek yetersizleşir. Ancak; beyin hücrelerini demansın mı öldürdüğü yoksa beyin hücreleri öldüğü için mi demansın ortaya
çıktığı net olarak bilinememektedir. Demans çoğunlukla yaşlı nüfusta
görülmektedir; ancak yine de yaşlanmanın doğal bir sonucu değildir. Bu nedenle doğru cevap B'dir.
oryantasyon, kavrama, hesaplama, öğrenme, dil ve muhakeme gibi birçok bilişsel işlevi giderek yetersizleşir. Ancak; beyin hücrelerini demansın mı öldürdüğü yoksa beyin hücreleri öldüğü için mi demansın ortaya
çıktığı net olarak bilinememektedir. Demans çoğunlukla yaşlı nüfusta
görülmektedir; ancak yine de yaşlanmanın doğal bir sonucu değildir. Bu nedenle doğru cevap B'dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi demansın orta dönem belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Zaman, gün, mevsim, yer ve olayları anlamada güçlük yaşar.
B
Yutmada güçlük yaşayabilir.
C
Yardımsız yemek yiyemez.
D
Tekerlekli sandalye ya da yatağa bağlı kalabilir.
E
Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk yaşayabilir.
Açıklama:
Hastalığın orta dönem belirtileri;
- Yakın dönemdeki olayları ve kişi isimlerini
unutur.
• Zaman, gün, mevsim, yer ve olayları anlamada
güçlük yaşar.
• İletişim kurmada artan güçlük yaşar.
• Öz bakımda yardıma ihtiyaç duyar.
• Yemek hazırlama, temizlik, alışveriş gibi işleri
yapamaz.
• Davranışsal değişimler görülür (sürekli merak
ya da tekrarlanan sorular sormak gibi).
• Ev ya da toplum içerisinde uygunsuz davranışlarda
bulunabilir. Yutmada güçlük, yatağa bağlanma, yardımsız yemek yiyememe ise geç dönem belirtilerindendir. Kişisel harcamaları yönetmede sıkıntı ise ilk dönem belirtilerindendir. Doğru cevap A'dır.
Soru 82
I. Ajitasyon
II. Halüsinasyon
III. Kaygı
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri demansın psikolojik semptomlarındandır?
II. Halüsinasyon
III. Kaygı
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri demansın psikolojik semptomlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Demansın psikolojik semptomları;
- Kişilikte değişmeler
• Depresyon
• Kaygı
• Uygunsuz davranışlar
• Paranoya
• Ajitasyon
• Halüsinasyonlardır. Bu nedenle doğru cevap E'dir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi alzhemier hastalığı için doğru değildir?
Seçenekler
A
Okuma-yazma, dans etme, el sanatları gibi özellikler en ileri evrelere kadar devam edebilen becerilerdir.
B
Hastalık süresince; hayatın erken dönemlerinde edinilen beceriler en son kaybolan becerilerdir.
C
Bazı genetik faktörlerin, yaşam tarzlarının ve çevresel etmenlerin hastalığın ortaya
çıkışını kolaylaştırdığı bilinmektedir.
çıkışını kolaylaştırdığı bilinmektedir.
D
Alzheimerdan etkilenen beyinlerde, sağlıklı beyne kıyasla daha az sayıda beyin hücresi
olduğu saptanmıştır.
olduğu saptanmıştır.
E
Alzheimerın sıklıkla 40-45 yaş aralığında görülmekte olduğu saptanmıştır.
Açıklama:
En yaygın görülen demans tipi olan Alzheimer hasatlığı genellikle 65 yaş sonrasında ortaya çıkmaktadır. Okuma-yazma, dans etme, el sanatları, şarkı söyleme, eski hobileri sürdürme gibi özellikler hastalığın en ileri evrelerine kadar devam edebilen becerilerdir. Hastalık süresince; hayatın erken dönemlerinde edinilen beceriler en son kaybolan becerilerdir. Alzheimer hastalığının nedenleri tam olarak anlaşılamamış olsa da bazı genetik faktörlerin, yaşam tarzlarının ve çevresel etmenlerin hastalığın ortaya çıkışını kolaylaştırıcı etkide bulunduğu bilinmektedir.
Bu hastalıkla birlikte beyin hücreleri zarar görmekte ve kaybedilmektedir. Beyin görüntüleme
teknikleri kullanılarak yapılan araştırmalarda; Alzheimer hastalığından etkilenen beyinlerde, sağlıklı
bir beyne kıyasla çok daha az sayıda beyin hücresi ve yaşayan hücreler arasında daha az sinir bağlantısı olduğu saptanmıştır. Bu hastalık 40-45 yaşları arasında değil 65 yaş sonrasında ortaya çıkmakta olduğundan doğru cevap E'dir.
Bu hastalıkla birlikte beyin hücreleri zarar görmekte ve kaybedilmektedir. Beyin görüntüleme
teknikleri kullanılarak yapılan araştırmalarda; Alzheimer hastalığından etkilenen beyinlerde, sağlıklı
bir beyne kıyasla çok daha az sayıda beyin hücresi ve yaşayan hücreler arasında daha az sinir bağlantısı olduğu saptanmıştır. Bu hastalık 40-45 yaşları arasında değil 65 yaş sonrasında ortaya çıkmakta olduğundan doğru cevap E'dir.
Soru 84
I. Duygu durumunda dalgalanmalar
II. Merak etmeme
III. Sosyal ilişkilerde azalma
IV. Soyut düşünceleri anlamada güçlük
Yukarıda verilen maddelerden hnagileri Alzheimer hastalığında bireylerde görülen durumlardandır?
II. Merak etmeme
III. Sosyal ilişkilerde azalma
IV. Soyut düşünceleri anlamada güçlük
Yukarıda verilen maddelerden hnagileri Alzheimer hastalığında bireylerde görülen durumlardandır?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
III-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Alzheimer hastaları konsantre olmakta ve soyut düşünceleri anlamakta sıkıntı yaşamaktadır. Bu bireylerde; depresyon, duygu durumunda dalgalanma, sosyal ilişkilerde azalma, gerginlik, delüzyon ve sürekli merak görülmektedir. Bu nedenle doğru seçenek D'dir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi frontotemperal demasın sebep olduğu davranış değişikliklerindendir?
Seçenekler
A
Hareketlerde zayıf koordisnasyon
B
Yutma güçlükleri
C
Kişisel hijyene gösterilen özende azalma
D
Doğru sözcüğü bulmada problemler
E
İstemsiz kas kasılmaları
Açıklama:
Frontotemporal demans belirtilerinde istemsiz kas kasılmaları, hareketlerde zayıf koordinasyon,yutmada güçlük motor fonksiyon bozukluklarındandır. Doğru sözcüğü bulma ise dil ve konuşma problemlerindendir. Bu nedenle doğru cevap C'dir.
Soru 86
I. Beyne kan taşınmasını sağlayan damarların hasarlanması sonucu ortaya çıkmaktadır.
II. Sinir hücrelerinde ve beynin çeşitli alanlarında biriken protein tortuları neden olur.
III. Şekiller, hayvanlar, ortamda bulunmayan insanlar şeklinde halüsinasyonlar olabilir.
IV. Uzun süre boşluğa bakma, uyku sersemliği düzensiz konuşma gözlenebilir.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri Lewy Cisimcikli Demans için doğrudur?
II. Sinir hücrelerinde ve beynin çeşitli alanlarında biriken protein tortuları neden olur.
III. Şekiller, hayvanlar, ortamda bulunmayan insanlar şeklinde halüsinasyonlar olabilir.
IV. Uzun süre boşluğa bakma, uyku sersemliği düzensiz konuşma gözlenebilir.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri Lewy Cisimcikli Demans için doğrudur?
Seçenekler
A
I-IV
B
I-III
C
II-IV
D
II-III-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Vasküler demans beyne kan taşınmasını sağlayan damarların hasarlanması sonucu ortaya
çıkmaktadır. Haliyle Lewy Cisimcikli Demansın özelliklerinden değildir. Lewy Cisimcikli Demansa baktığımızda sinir hücrelerinde ve beynin çeşitli alanlarında biriken protein tortuları neden olur. Kişide görsel halüsinasyonlar, uyku bozuklukları, dikkat dağınıklığı, depresyon gibi belirtilerde meydana gelir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.
çıkmaktadır. Haliyle Lewy Cisimcikli Demansın özelliklerinden değildir. Lewy Cisimcikli Demansa baktığımızda sinir hücrelerinde ve beynin çeşitli alanlarında biriken protein tortuları neden olur. Kişide görsel halüsinasyonlar, uyku bozuklukları, dikkat dağınıklığı, depresyon gibi belirtilerde meydana gelir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi demanslı yaşlılarla sağlıklı bir iletişim kurabilmek için dikkat edilmesi gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
İletişim kurarken kişiye dokunmaktan kaçınılmalıdır.
B
İletişimde sakin bir tavır takınılmalı.
C
Demanslı yaşlılarla inatlaşmaktan kaçınılmalıdır.
D
Konuşurken kısa ve basit cümleler kullanılmalıdır.
E
Bellekleri canlandıracak kısa sorular sorulmalıdır.
Açıklama:
Demanslı hastalarla sağlıklı iletişim kurmak için sakin bir tavır takınılmalıdır. Konuşurken kısa ve basit cümleler kullanılmalıdır. Demanslı yaşlılarla inatlaşmaktan ve tartışmalardan olabildiğince kaçınılmalıdır. Birden fazla yönerge içeren konuşmalarda yönergeler kısa ve tane tane verilmelidir. Belleklerini yoklamalarını sağlayacak ve canlandıracak kısa sorular sorulmalı ya da etrafta bulunan insanlar hakkında bilgi verici sohbetler yapılmalıdır. İletişim sırasında olumlu bir beden dili kullanılmalı ve onlara hafifçe dokunarak iletişimin önemli bir parçası olan temastan yararlanılmalıdır. Bu nedenle temas iletişimde etkili olabileceğinden yanlış olan seçenek A'dır.
Soru 88
Bakım verenler demanslı bireylerin değişimlere ayak uydurmasına yardım ederek stres seviyelerinin yükselmesini engelleyebilirler. Bakım veren, tutarlı rutinlerle bireyin becerilerine uygun olarak onu zorlamadan çeşitli aktiviteler yaptırabilir.
Yukarıda özellikleri verilen azaltılmış stres eşiği modelinin bakım ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen azaltılmış stres eşiği modelinin bakım ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koşulsuz pozitif kabul sağlama
B
Güvenli işlevselliğin artırılmasını sağlama
C
Aktivite ve uyaran seviyelerinin bireye uygun ayarlanması
D
Çevre düzenlemesi yapılması
E
Desteğin sürekliliğin sağlanması
Açıklama:
Azaltılmış stres eşiği modelinde bakımın 6 önemli ilkesi bulunur. Bakım verenler demanslı bireylerin değişimlere ayak uydurmasına yardım ederek stres seviyelerinin yükselmesini engelleyebilirler. Demanslı birey bir
beceride işlevselliğini kaybetmeye başladığında; bakım veren, demanslı bireyin korunan diğer becerileri üzerinden değer ve bütünlüğünü korumasını
teşvik edebilir. Bakım veren, tutarlı rutinlerle bireyin becerilerine uygun olarak onu zorlamadan çeşitli aktiviteler yapabilir. Bu da güvenli işlevselliğin artırılmasının sağlanmasında kapsanmaktadır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.
beceride işlevselliğini kaybetmeye başladığında; bakım veren, demanslı bireyin korunan diğer becerileri üzerinden değer ve bütünlüğünü korumasını
teşvik edebilir. Bakım veren, tutarlı rutinlerle bireyin becerilerine uygun olarak onu zorlamadan çeşitli aktiviteler yapabilir. Bu da güvenli işlevselliğin artırılmasının sağlanmasında kapsanmaktadır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.
Soru 89
I. Bakım verme eğitimi alanların stres faktörleri ile daha iyi başa çıkabildikleri belirtilmektedir. II. Bakım verenler, sosyal aktivitelerini sürdürerek duygusal sorunlarınşiddetini azaltabilirler. III. Bakım veren kişinin yaşı küçüldükçe olumsuz etkilenme oranları artmaktadır. IV. Bakım verenlerin geçtikleri birinci evre içselleştirmedir. Yukarıda verilen maddelerden hangileri bakım veren kişilerle ilgili doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Bakım verenin yaşı, eğitimi, bakım verme süresi gibi faktörler, yaşadığı stres düzeyi ile ilgilidir. Bakım veren kişinin yaşı küçüldükçe bu durumdan olumsuz etkilenme oranları artmaktadır. Bakım verme süresi uzadıkça; ilerleyen zamanla birlikte stres düzeyi de çoğalmaktadır. Demanslı yaşlı, hastalık ilerledikçe bakım verene daha fazla bağımlı hale gelir. Diğer taraftan, bakım verme süresi uzadıkça bakım veren, işinde giderek uzmanlaşır. Bakım verme eğitimi alan ya da belli bir modele dayanarak bakım veren kişilerin stres faktörleri ile daha iyi başa çıkabildikleri, daha etkili ve daha az stresli bir bakım verme deneyimi yaşadıkları belirtilmektedir. Bakım verenler hastalığın ortaya çıkmasıyla birlikte, süreç içerisinde 2 evreden geçerler. Birinci evre adaptasyon evresidir. Bu evrede birey, bakım verme işine uyum sağlamaya çalışır. İkinci evrede ise bakım veren, bakım sürecinin devamlı ve hasta odaklı bir süreç olduğunu kabullenerek durumu içselleştirir. Bakım verenler, sosyal aktivitelerini sürdürerek ve yakınlarından psikososyal destek alarak duygusal sorunların şiddetini azaltabilirler. İçselleştirme ikinci evre olduğundan doğru cevap E'dir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Demansın özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Tedavi edilebilirdir.
B
Durağan bir hastalıktır.
C
Kişi kendi kendisine yetebilir.
D
Nörodejeneratif bir hastalıktır.
E
Psikolojik bir hastalıktır.
Açıklama:
Demans; kronik, ilerleyici, bireyi bakıma ihtiyaç duyar hâle getiren nörodejeneratif bir sendromdur.
Soru 91
Dünya Sağlık Örgütünün yaşlı olarak tanımladığı bireylerin yaş aralığı nedir?
Seçenekler
A
50-59
B
60-69
C
70-79
D
80-99
E
90+
Açıklama:
Dünya sağlık Örgütü, bireyleri 18-65 yaş arasında genç, 66-79 arasında yaş orta yaş ve 80-99 yaş arasında yaşlı olarak
tanımlanmaktadır.
tanımlanmaktadır.
Soru 92
Türkiye geneli için ortalama yaşam süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
75
B
76
C
77
D
78
E
80
Açıklama:
Beklenen yaşam süresinin ise Türkiye geneli için ortalama 78 yıl erkekler için 75,3 kadınlar için 80,7 olduğu belirtilmiştir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi demansın erken dönem belirtilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Unutkanlıklar görülür
B
Yakın dönemdeki olayları ve kişi isimlerini unutur
C
Zaman, gün, mevsim, yer ve olayları anlamada güçlük yaşar
D
Davranışsal değişimler görülür (sürekli merak ya da tekrarlanan sorular sormak gibi).
E
Öz bakımda yardıma ihtiyaç duyar.
Açıklama:
Erken Dönem Belirtiler Hastalığın ilk 1-2 yılında ortaya çıkan erken dönemde belirtiler çok belirgin değildir. Belirtilerin
başlaması aşamalı olarak gerçekleştiği için belirtileri gözden kaçırmak mümkündür.
• Unutkanlıklar görülür
• Zaman kavramı bozulabilir.
• Kişi, daha önceden bildiği yerlerde zaman
zaman kaybolmaya başlayabilir.
• İletişimde problemler görülebilir. Örneğin
konuşurken sözcük bulmada zorlanabilir.
• Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar
almada zorluk yaşayabilir.
• Daha karmaşık ev işlerini yapmada zorluk
yaşayabilir.
başlaması aşamalı olarak gerçekleştiği için belirtileri gözden kaçırmak mümkündür.
• Unutkanlıklar görülür
• Zaman kavramı bozulabilir.
• Kişi, daha önceden bildiği yerlerde zaman
zaman kaybolmaya başlayabilir.
• İletişimde problemler görülebilir. Örneğin
konuşurken sözcük bulmada zorlanabilir.
• Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar
almada zorluk yaşayabilir.
• Daha karmaşık ev işlerini yapmada zorluk
yaşayabilir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi demansın orta dönem belirtilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yemek hazırlama, temizlik, alışveriş gibi işleri yapamaz.
B
Zaman kavramı bozulabilir.
C
Kişi, daha önceden bildiği yerlerde zaman zaman kaybolmaya başlayabilir.
D
Daha karmaşık ev işlerini yapmada zorluk yaşayabilir.
E
İletişimde problemler görülebilir.
Açıklama:
Bu evrede belirtiler daha bariz hale gelir ve daha kısıtlayıcıdırlar. Hastalığın 2 ila 4.-5. yıllarında görülen belirtilerdir.
• Yakın dönemdeki olayları ve kişi isimlerini
unutur.
• Zaman, gün, mevsim, yer ve olayları anlamada
güçlük yaşar.
• İletişim kurmada artan güçlük yaşar.
• Öz bakımda yardıma ihtiyaç duyar.
• Yemek hazırlama, temizlik, alışveriş gibi işleri
yapamaz.
• Davranışsal değişimler görülür (sürekli merak
ya da tekrarlanan sorular sormak gibi).
• Ev ya da toplum içerisinde uygunsuz davranışlarda
bulunabilir.
• Yakın dönemdeki olayları ve kişi isimlerini
unutur.
• Zaman, gün, mevsim, yer ve olayları anlamada
güçlük yaşar.
• İletişim kurmada artan güçlük yaşar.
• Öz bakımda yardıma ihtiyaç duyar.
• Yemek hazırlama, temizlik, alışveriş gibi işleri
yapamaz.
• Davranışsal değişimler görülür (sürekli merak
ya da tekrarlanan sorular sormak gibi).
• Ev ya da toplum içerisinde uygunsuz davranışlarda
bulunabilir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi Demans Hastalarının Günlük Yaşam Aktivitelerindeki Bakım şartlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Beslenmenin Düzenlenmesi
B
Kişisel Hijyenin Sağlanması
C
Boşaltım İhtiyacının Giderilmesi
D
Uyku Düzenini Sağlama
E
Sosyal ihtiyaçların karşılanması
Açıklama:
Demanslı yaşlıların günlük bakımında beslenmenin düzenlenmesi, kişisel hijyenin sağlanması, boşaltım ihtiyacının giderilmesi,
giyinme, uyku ve güvenlik konlarında gerekli düzenlemelerin yapılması gibi başlıklar öne çıkmaktadır.
giyinme, uyku ve güvenlik konlarında gerekli düzenlemelerin yapılması gibi başlıklar öne çıkmaktadır.
Soru 96
aşağıdakilerden hangisi Demanslı bireylerin fiziksel rehabilitasyonunda uygulanan yöntemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yapılandırılmış egzersizler
B
Denge çalışmaları
C
Bilişsel egzersizler
D
müzik
E
masaj
Açıklama:
Demanslı bireylerin fiziksel rehabilitasyonunda;
• Yapılandırılmış egzersizler,
• Düzenli yürüyüş,
• Denge çalışmaları,
• Aerobik egzersizler,
• Kas gücü çalışmaları,
• Müzik terapi ve
Masaj gibi konunun uzmanları tarafından bireye özgü terapötik hedefler doğrultusunda yapılandırılarak uygulanan çeşitli yöntemler kullanılmaktadır
• Yapılandırılmış egzersizler,
• Düzenli yürüyüş,
• Denge çalışmaları,
• Aerobik egzersizler,
• Kas gücü çalışmaları,
• Müzik terapi ve
Masaj gibi konunun uzmanları tarafından bireye özgü terapötik hedefler doğrultusunda yapılandırılarak uygulanan çeşitli yöntemler kullanılmaktadır
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Psikolojik Semptomlardan birisidir?
Seçenekler
A
Bellek kaybı
B
Kişilikte değişmeler
C
Planlama ve organizasyon yapmada güçlük
D
Karmaşık görevleri yerine getirmede güçlük
E
Kafa karışıklığ
Açıklama:
Psikolojik Semptomlar
• Kişilikte değişmeler
• Depresyon
• Kaygı
• Uygunsuz davranışlar
• Paranoya
• Ajitasyon
• Halüsinasyonlar
• Kişilikte değişmeler
• Depresyon
• Kaygı
• Uygunsuz davranışlar
• Paranoya
• Ajitasyon
• Halüsinasyonlar
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Kognitif Semptomlardan birisidir?
Seçenekler
A
Kişilikte değişmeler
B
Uygunsuz davranışlar
C
Bellek kaybı
D
Paranoya
E
Ajitasyon
Açıklama:
Kognitif Semptomlar
• Bellek kaybı
• İletişim kurmada güçlük, sözcükleri hatırlayama
• Muhakeme yapmada ve problem çözmede güçlük
• Karmaşık görevleri yerine getirmede güçlük
• Planlama ve organizasyon yapmada güçlük
• Koordinasyon sağlamada ve motor işlevlerde güçlük
• Kafa karışıklığı ve yer-zaman-kişi oryantasyonunda bozulmalar
• Bellek kaybı
• İletişim kurmada güçlük, sözcükleri hatırlayama
• Muhakeme yapmada ve problem çözmede güçlük
• Karmaşık görevleri yerine getirmede güçlük
• Planlama ve organizasyon yapmada güçlük
• Koordinasyon sağlamada ve motor işlevlerde güçlük
• Kafa karışıklığı ve yer-zaman-kişi oryantasyonunda bozulmalar
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Lewy cisimcikli demansta ortaya çıkan belirtiler arasında değildir?
Seçenekler
A
Görsel halüsinasyonlar
B
Hareket bozuklukları
C
Bilişsel problemler
D
Huzursuzluk ve saldırganlık
E
Dikkat dağınıklığı
Açıklama:
Lewy cisimli demansta ortaya çıkan belirtiler;
- Görsel halüsinasyonlar
- Hareket bozuklukları
- Vücut fonksiyonlarının düzenlenmesinde zayıflama
- Bilişsel problemler
- Uyku bozuklukları
- Dikkat dağınıklığı
- Depresyon
- Apati
Soru 100
"Kronik, ilerleyici, bireyi bakıma ihtiyaç duyar hâle getiren nörodejeneratif bir sendromdur." şeklinde verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Yaşlılık
B
İhtiyarlık
C
Demans
D
Yaşlanma
E
Depresyon
Açıklama:
Demans; kronik, ilerleyici, bireyi bakıma ihtiyaç duyar hâle getiren nörodejeneratif bir sendromdur.
Soru 101
Hangisi demansın geç dönem belirtilerindendir?
Seçenekler
A
yakın dönemdeki olayları ve kişi isimlerini unutur
B
İletişim kurmada artan güçlük yaşar.
C
Yemek hazırlama, temizlik, alışveriş gibi işleri yapamaz.
D
Zaman, gün, mevsim, yer ve olayları anlamada güçlük yaşar.
E
Akraba ve arkadaşlarını tanımada zorluk
yaşar.
yaşar.
Açıklama:
Akraba ve arkadaşları tanımada zorluk demansın geç dönem belirtilerindendir.
Soru 102
Hangisi demansın erken dönem belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Yakın dönemdeki olayları ve kişi isimlerini unutur.
B
Zaman, gün, mevsim, yer ve olayları anlamada güçlük yaşar.
C
İletişim kurmada artan güçlük yaşar.
D
Öz bakımda yardıma ihtiyaç duyar.
E
Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk yaşayabilir
Açıklama:
Kişisel harcamalarını yönetmede ve karar almada zorluk erken dönem belirtilerden biridir.
Soru 103
Frontotemporal demans belirtileri, bozulan işlev alanlarına göre gruplandırılabilir. aşağıdakilerden hangisi meydana gelen davranış değişikliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kişisel hijyene gösterilen özende azalma
B
Beslenme, yeme davranışlarında değişiklik
C
Yemek için uygun olmayan nesneleri ağza sokma
D
Davranış değişikliklerinin farkında olmama ve kayıtsızlık durumları
E
Yutma güçlükleri
Açıklama:
Yutma güçlükleri yaşanması motor fonksiyon bozukları içine girmektedir.
Soru 104
Belirli sinir hücrelerinde ve beynin çeşitli alanlarında biriken protein tortularının neden olduğu bir demans türüdür. şeklinde tanımı verilen demans aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikst Demans
B
Lewy cisimcikli Demansı
C
Vasküler demans
D
Frontotemporal Demans
E
Alzheimer Hastalığı
Açıklama:
Lewy cisimciği denilen sinir hücrelerinde ve beynin çeşitli alanlarında biriken protein tortularının neden olduğu demans türü Lwy Cisimcikli demans olarak bilinmektedir.
Soru 105
Bakım verenler için stresle baş etmeye yönelik olarak aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Gerektiğinde yardım istemek,
B
Psikolojik destek almak,
C
Bakım verme sürecinde kendi kapasitesine uygun davranmak, sınırlarını zorlamamak,
D
Yapabileceğinden fazlasını amaçlamak
E
Bu alanda destek sağlayan birimlerle iletişim hâlinde olmak,
Açıklama:
Gerçekçi hedefler belirlemek, yapabileceğinden fazlasını amaçlamamak bu kişilere verilebilecek önerilerdendir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi kardiyovasküler risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Diyabet
B
Obezite
C
Yüksek tansiyon
D
Kolesterol
E
Alkol tüketimi
Açıklama:
Alkol tüketimi kardiyovasküler risk faktörlerinden değildir
Soru 107
Demansın fiziksel rehabilitasyonunda yapılan aktiviteler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulmaca çözme
B
Hatırlatma ipuçları kullanma
C
Denge çalışmaları
D
Meditasyon yapma
E
Sosyal etkileşimi artırma
Açıklama:
Denge çalışmaları demansın fiziksel rehabilitasyonunda yapılan etkinliklerden biridir.
Soru 108
Hangisi demans için karşı önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Düzenli ve yeterli fiziksel aktivitede bulunmak
B
Sigara kullanmak
C
Sosyal katılım göstermek
D
Sağlıklı ve dengeli beslenmek
E
Tansiyonu düzenlemek
Açıklama:
Sigaradan uzak durmak karşı önlemlerdendir.
Soru 109
"Bozukluk, hastalık, engel ya da çevresel etkenin yarattığı kısıtlamalar çerçevesinde; bireyin fiziksel, psikolojik ve sosyal potansiyelini en iyi şekilde geliştirmek" olarak tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Demans
B
Rehabilitasyon
C
Tedavi
D
Bakım
E
Tıbbi destek
Açıklama:
Rehabilitasyon bozukluk, hastalık, engel ya da çevresel etkenin yarattığı kısıtlamalar çerçevesinde; bireyin fiziksel, psikolojik ve sosyal potansiyelini en iyi şekilde geliştirmek şeklinde tanımlanmaktadır.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalığında gelişen hareket bozukluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hareket yavaşlığı (Bradikinezi)
B
Hareket katılığı/donukluğu (Rijidite)
C
Titreme (Tremor)
D
Duruş dengesizliği (Postural instabilite)
E
Baş dönmesi (Vertigo)
Açıklama:
Parkinson hastalığında hareket yavaşlığı (bradikinezi), hareket donukluğu/katılığı (rijidite), titreme (tremor) ve duruş dengesizliği (postural instabilite) gibi çeşitli hareket bozuklukları gelişmektedir. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 2
Dopamin eksikliğinde beynin bilişsel fonksiyonları da etkilenebilmekte, yeni bilgilerin öğrenilmesi veya yeni becerilerin kazanılması güç olmakta, hastaların bir bölümünde demans görülebilmektedir.
Yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Hareket
B
Ödül merkezinin uyarılması, haz veren davranışlar
C
Bellek fonksiyonları
D
Kavrama ve öğrenme
E
Sosyal fonksiyonlar
Açıklama:
Kavrama ve öğrenme
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi dopamin seviyesini arttıran yaklaşımlardan biridir?
Seçenekler
A
Hareketsizlik
B
Şekerli gıdalar
C
Güneş banyosu
D
Yağlı gıdalar
E
Uykusuzluk
Açıklama:
Dopamin Seviyesini Artıran Yaklaşımlar aşağıda açıklanmıştır:
Egzersiz ve aktif yaşam stili: Düzenli olarak sürdürülen günlük egzersiz programı, dopamin seviyesini yükseltmektedir. Araştırmalara göre günde 30 dakika yapılan egzersiz bile beyin fonksiyonlarını uyarmakta, dopamin başta olmak üzere birçok hormon ve nörotransmitterin salgılamasına neden olmaktadır. Egzersiz ile dopamin salgılanmasının temel nedeni, fiziksel aktivite sırasında gelişen yorgunluğun azaltılmaya yönelik mekanizmaların harekete geçmesidir.
Sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak: Yağ, kolesterol ve şekerli gıdalar, dopamin seviyesinin düşmesine neden olmaktadır. Deniz ürünleri, tavuk veya ördek eti, bakla, fasulye, elma, badem, salatalık, muz, avokado gibi taze sebze ve meyveler veya başta C vitamini olmak üzere vitamin ve protein yönünden zengin besinler dopamin seviyesini yükseltmektedir.
Kaliteli uyku: İyi bir uyku vücudun dinlenme ve yenilenmesine fırsat vermekte, . optimum dopamin düzeyinin sağlanmasına yardımcı olmaktadır.
Güneş banyosu: Yapılan deneylerde güneş ışığının hem dopamin seviyesini artırdığı hem de depresyon riskini düşürdüğü gösterilmiştir.
Boş zaman aktiviteleri veya hobiler: Kişiye haz veren aktivitelerin devamlılığı dopamin seviyesindeki artışa neden olmaktadır. İleri yaşlı kişilerde daha önceden kazanılmış yetilerin kullanıldığı aktivitelere geri dönmek, yeni aktivite veya becerilerin kazanılmasından daha kolay olabilmektedir.
Belirli hedeflerin olması: Dopamin sadece ödül kazanıldığında değil, ödüle yaklaşıldığı zamanlarda da salgılanmaktadır. Hedeflere yaklaşılması veya gerçekleştirilmesinde de beyin ödül merkezi uyarılmakta, dopamin salgısı artmaktadır.
Bu açıklamalar doğrultusunda, doğru seçenek (C)dir.
Egzersiz ve aktif yaşam stili: Düzenli olarak sürdürülen günlük egzersiz programı, dopamin seviyesini yükseltmektedir. Araştırmalara göre günde 30 dakika yapılan egzersiz bile beyin fonksiyonlarını uyarmakta, dopamin başta olmak üzere birçok hormon ve nörotransmitterin salgılamasına neden olmaktadır. Egzersiz ile dopamin salgılanmasının temel nedeni, fiziksel aktivite sırasında gelişen yorgunluğun azaltılmaya yönelik mekanizmaların harekete geçmesidir.
Sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak: Yağ, kolesterol ve şekerli gıdalar, dopamin seviyesinin düşmesine neden olmaktadır. Deniz ürünleri, tavuk veya ördek eti, bakla, fasulye, elma, badem, salatalık, muz, avokado gibi taze sebze ve meyveler veya başta C vitamini olmak üzere vitamin ve protein yönünden zengin besinler dopamin seviyesini yükseltmektedir.
Kaliteli uyku: İyi bir uyku vücudun dinlenme ve yenilenmesine fırsat vermekte, . optimum dopamin düzeyinin sağlanmasına yardımcı olmaktadır.
Güneş banyosu: Yapılan deneylerde güneş ışığının hem dopamin seviyesini artırdığı hem de depresyon riskini düşürdüğü gösterilmiştir.
Boş zaman aktiviteleri veya hobiler: Kişiye haz veren aktivitelerin devamlılığı dopamin seviyesindeki artışa neden olmaktadır. İleri yaşlı kişilerde daha önceden kazanılmış yetilerin kullanıldığı aktivitelere geri dönmek, yeni aktivite veya becerilerin kazanılmasından daha kolay olabilmektedir.
Belirli hedeflerin olması: Dopamin sadece ödül kazanıldığında değil, ödüle yaklaşıldığı zamanlarda da salgılanmaktadır. Hedeflere yaklaşılması veya gerçekleştirilmesinde de beyin ödül merkezi uyarılmakta, dopamin salgısı artmaktadır.
Bu açıklamalar doğrultusunda, doğru seçenek (C)dir.
Soru 4
Kişilerde öne eğik bir beden duruşu yerleşebilir. Hastalık ilerledikçe belirginleşen kötü postür, denge kaybı ve düşme riskini arttırmaktadır.
Yukarıdaki ifade, Parkinson hastalığının belirtilerinden hangisini tanımlamaktadır?
Yukarıdaki ifade, Parkinson hastalığının belirtilerinden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Mimiklerde azalma ve donuk bir yüz ifadesi
B
Denge veya duruş bozuklukları
C
Hareketin yavaşlaması ve eklemlerde katılaşma
D
Hareket dışı bulgular
E
Yürüme bozukluğu
Açıklama:
Denge bozukluğu veya duruş bozuklukları
Soru 5
Hareket yavaşlığı (bradikinezi), hareket donukluğu/katılığı (rijidite), titreme (tremor) ve duruş dengesizliği (postural instabilite) gibi çeşitli hareket bozuklukları gelişmesiyle ortaya çıkan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Parkinson
C
Fenilketonüri
D
Beyin hasarı
E
Demans
Açıklama:
Kronik seyir gösteren parkinson hastalığında hareket yavaşlığı (bradikinezi), hareket donukluğu/katılığı (rijidite), titreme (tremor) ve duruş dengesizliği (postural instabilite) gibi çeşitli hareket bozuklukları gelişmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
Vücut hareketlerinin istenilen hız veya büyüklükte yapılamadığı, istem dışı hareketlerin ortaya çıktığı veya otomatik hareketlerin kaybı ile seyreden hastalıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Metabolizma bozukluğu
B
Romatizmal hastalıklar
C
Eklem ve kas hastalıkları
D
Hareket bozukluğu hastalıkları
E
Beyin hastalıkları
Açıklama:
Vücut hareketlerinin istenilen hız veya büyüklükte yapılamadığı, istem dışı hareketlerin ortaya çıktığı veya otomatik hareketlerin kaybı ile seyreden hastalıklara hareket bozukluğu hastalıkları adı verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Kas aktivitesi hareketin düzenlenmesinden bellek fonksiyonlarına; sindirim sistemi hareketlerinden duygu durumlarının yönetimine kadar pek çok fonksiyonda etkili bir nörotransmitter olan kimyasal aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dopamin
B
Risperdal
C
Serotonin
D
Depakin
E
Adrenalin
Açıklama:
Dopamin kas hareketlerinden beyin fonksiyonlarına; sindirim sisteminden duygu durumlarının yönetimine kadar pek çok fonksiyonda etkili olan bir kimyasaldır. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi dopamin eksikliğiinn belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Beyinde dopamin eksikliği geliştiğinde, yavaşlamış, gecikmeli, sürüncemeli hareket ortaya çıkar.
B
Dopamin eksikliği bir işe odaklanmayı veya dikkati yoğunlaştırmayı etkilemektedir.
C
Dopamin eksikliği özellikle uzun süreli bellek performansında kayıplara neden olur.
D
Dopamin eksikliğinde yeni bilgilerin öğrenilmesi veya yeni becerilerin kazanılması güç olmaktadır.
E
Dopamin eksikliğinde içe kapanma, iletişim azlığı, sosyalleşememe, aşırı korku ve endişe duyma, bunalımlı ruh hali veya depresyon görülebilmektedir.
Açıklama:
Dopamin eksikliği özellikle kısa süreli bellek performansında kayıplara neden olur. Dopamin eksikliğinde içe kapanma, iletişim azlığı, sosyalleşememe, aşırı korku ve endişe duyma, bunalımlı ruh hali veya depresyon görülebilmektedir. Dopamin eksikliğinde yeni bilgilerin öğrenilmesi veya yeni becerilerin kazanılması güç olmaktadır. Dopamin eksikliği bir işe odaklanmayı veya dikkati yoğunlaştırmayı etkilemektedir. Beyinde dopamin eksikliği geliştiğinde, yavaşlamış, gecikmeli, sürüncemeli hareket ortaya çıkar. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Dopamin seviyesini artıran yaklaşımlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Uykunun dopaminin artırılmasında bir etkisi yoktur
B
Güneşin depomin seviyesi üzerinde herhangi bir etkisi yoktur
C
Yağ, kolesterol ve şekerli gıdalar dopamin seviyesini artırır.
D
Egzersizden uzak durmak dopamin seviyesin artırır.
E
Hedeflere yaklaşılması veya gerçekleştirilmesi beyin ödül merkezini uyarır ve dopamin salgısını artırır.
Açıklama:
Dopamin sadece ödül kazanıldığında değil, ödüle yaklaşıldığı zamanlarda da salgılanmaktadır. Hedeflere yaklaşılması veya gerçekleştirilmesinde de beyin ödül merkezi uyarılmakta, dopamin salgısı artmaktadır. Boş zaman aktiviteleri veya hobiler, güneş banyosu, kaliteli uyku ve sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak dopamin seviyesini artırmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
Parkinson hastalığının nedenlerine ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Parkinson hastalığı beyinde dopamin salgılayan sinir hücrelerinin artması ile ortaya çıkar.
B
Parkinson hastalığının asıl sebebi tam olarak bilinmemektedir.
C
Parkinson hastalığı sadece genetik nedenlerden kaynaklıdır.
D
Parkinson hastalığında çevresel etmenlerin rolü yoktur.
E
Parkinson hastalığının nedeni beyin kanamasıdır.
Açıklama:
Parkinson hastalığı temelde beyinde dopamin salgılayan sinir hücrelerinin zarar görmesi ve azalması ile ortaya çıksa da beyindeki bu hasarın ortaya çıkmasına neden olan asıl sebep tam olarak bilinmemektedir. Genel kanı, genetik yatkınlık, ileri yaş veya çevresel etmenlerin hastalığın oluşmasında birlikte rol oynayabileceği yönündedir. Çevresel faktörler arasında ise bazı çevresel toksinlerin ve kimyasalların hastalığı artırdığı düşünülmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
Parkinson hastalığının tedavisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Erken tanı, düzenli ilaç tedavisi ve iyi bir takip ile çoğu Parkinsonlu hasta uzun yıllar boyunca hayatını normal şekilde sürdürebilmektedir.
B
Parkinson hastalığının tedavisinde amaç; hastalığın tam ve kesin olarak ortadan kaldırılmasıdır.
C
Parkinson hastalığının tedavisinde ilk seçenek cerrahi uygulamalardır.
D
Parkinson hastalığının tedavisi, altta yatan genetik bozukluğun düzeltilmesi şeklindedir.
E
Parkinson hastalığının tedavisi, hastalığa neden olan bozuklukların cerrahi girişimlerle düzeltilmesi şeklindedir.
Açıklama:
Parkinson hastalığının kesin bir tedavi şekli bulunmamaktadır. Bununla beraber, erken tanı, düzenli ilaç tedavisi ve iyi bir takip ile çoğu hasta uzun yıllar boyunca hayatını normal şekilde sürdürebilmektedir. Parkinson hastalığının tedavisinde amaç; hastalığın ilerlemesinin yavaşlatılması, aktif, bağımsız ve öz gereksinimlerini karşılayabilme durumunun sürdürülmesi esasına dayanmaktadır. Bunun gerçekleştirilebilmesi için de hastalığın ilk belirtilerinin en kısa sürede, şüpheye izin vermeyecek şekilde net olarak saptanması önemlidir. Diğer kronik hastalıklarda olduğu gibi Parkinson hastalığında da erken teşhis konulması ve tedaviye zamanında başlanması, hastalığın seyrinin kontrol edilmesini ve yavaşlatılmasını mümkün kılmaktadır. Parkinson hastalığının tedavisinde öncelik ilk fırsatta medikal tedaviye başlanmasıdır. İlaç tedavisine erken başlamanın temelinde dopamin seviyesinin normal değerlerde tutulması ve dopamin eksikliğinde beyinde gelişen işlev bozukluklarının mümkün olduğunca geciktirilmesi yatmaktadır. Böylece hastalığın daha ılımlı seyretmesi sağlanmakta, hastanın yatağa bağımlı hâle gelmesi önlenmeye çalışılmaktadır. Bu nedenle, yaşlının ilaçlarını nöroloji uzmanınca önerildiği şekilde düzenli kullanmasını sağlamak açısından bakım verenlerin özenli davranması gerekir. Parkinson tedavisinde, yıllar içinde gelişen istenmeyen etkiler konusunda da dikkatli olunmalıdır. İlaçlara bağlı olarak gövdede ve yüzde istemsiz hareketler ortaya çıkabilmekte, ilaçların etkisinin bittiği saatlerde ise hareketlerde tutukluk, yavaşlama ve kas katılığının şiddetlenmesi durumları görülebilmektedir. Hastalık tanısının erken yaşta konulduğu kişiler ilaçların oluşturduğu bu yan etkilere daha fazla maruz kalmaktadır. İlaç tedavisinin yan etkileri ortaya çıktığında en kısa sürede hekime geri bildirimde bulunulmalı, ilaçlar bırakılmamalı, dozajı değiştirilmemelidir. Cerrahi uygulamalar tedavide ilk seçenek değildir. Fakat ilaç tedavisine rağmen hastalık seyrinin kontrol altında tutulamadığı ve hastalık seyrinde kötü yönde hızlı bir gelişme söz konusu olduğu durumlarda değişik tekniklerin cerrahi girişimler kullanılmaktadır. Parkinson hastalığı diyet veya vitamin kürleri ile düzeltilebilen bir hastalık değildir. Bununla birlikte dengeli ve yeterli beslenme, genel iyilik halinin artırılmasında rol oynamaktadır.
Bu bilgiler ışığında, doğru cevap (A) seçeneğidir.
Bu bilgiler ışığında, doğru cevap (A) seçeneğidir.
Soru 12
Hoehn ve Yahr ölçeğine göre, Parkinson hastalığında vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulguların mevcut olduğu evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evre 5
B
Evre 4
C
Evre 2
D
Evre 1
E
Evre 3
Açıklama:
Parkinson hastalığında temel belirtilerin nasıl bir ilerleme seyri gösterdiğini açıklamak için yaygın olarak Hoehn ve Yahr ölçeği kullanılmaktadır. Bu ölçeğe göre, Evre 1'de vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur. Doğru cevap D'dir.
Soru 13
Hoehn ve Yahr ölçeğine göre, Parkinsonlu olgularda yutma güçlüğü, konuşma problemleri, kognitif bozukluklar, huzursuzluk, anksiyete, görme sorunları ve yazı yazma bozukluklarının olduğu evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evre 1 ve Evre 2
B
Evre 3
C
Evre 4 ve Evre 5 gibi ileri evreler
D
Evre 2
E
Evre 1
Açıklama:
Temel belirtilerin nasıl bir ilerleme seyri gösterdiğini açıklamak için yaygın olarak Hoehn ve Yahr ölçeği kullanılmaktadır. Bu ölçeğe göre; bağımlılığın arttığı hastalığın Evre 4 ve Evre 5 gibi ileri evrelerinde, olgularda yutma güçlüğü, konuşma problemleri, kognitif bozukluklar, huzursuzluk, anksiyete, görme sorunları, yazı yazma bozuklukları, daha sık tuvalete gitme ihtiyacı, idrar sıkışması hatta idrar kaçırma, aşırı terleme, cinsel sorunlar gibi geç dönem semptomları gelişebilmektedir. Doğru cevap (C)dir.
Soru 14
Parkinson hastalarının yaşam kalitesini koruma ve yükseltmeye yönelik günlük yaşam aktiviteleri ve hareketlilik konusunda aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Zaman zaman bir arkadaş ya da aile üyesi ile yürüyüşlere çıkmak yaşam kalitesini azaltabilir.
B
Duygu durumunun, öz güvenin ve sosyal ilişkilerin geliştirilmesinde müzik terapi yaklaşımlarından yararlanılabilir.
C
Bahçe, ev işi yapma veya araba yıkama gibi aktivitelerden uzak durulmalıdır.
D
Parkinsonlu hastalar egzersiz yapmaktan kaçınmalı, günlerini dinlenerek geçirmelidir.
E
Koro, folklor, dans, yoga, su içi egzersizler vb. grup aktivitelerinin Parkinsonlu hastalara yararı yoktur.
Açıklama:
Parkinson hastalığı ile yaşayan insanların, eskiden olduğu gibi doğal bir şekilde hareket etmeleri kolay olmayabilir. Bu durumda, yaşlıların kendilerine olan güveni kaybetmemeleri için hareket etmeleri de gerekmektedir. Bunu sağlamak için: • Fiziksel aktiviteye hastaların günlük rutinlerinde yer verilmelidir: Bahçe, ev işi yapmaları veya araba yıkama gibi aktivitelere mümkün olduğunca katılmaları sağlanmalıdır. • Egzersiz herkese iyi gelir ve kişiler arasındaki paylaşım seviyesini artırır. Dolayısıyla hasta zaman zaman bir arkadaş ya da aile üyesi ile yürüyüşlere çıkılabilir. Ayrıca fizyoterapiyi destekleyen koro, folklor, dans, yoga, su içi egzersizler vb. grup aktiviteleri gibi bazı ersiz programlara katılım sağlanabilir. • Olguların hareket etmeleri teşvik edilmeli, bu yönde alışkanlıklar edinmesi sağlanmalıdır. Örneğin kişi televizyon izlerken reklam aralarında odalar arasında yürüyebilir, mutfaktan suyunu içip gelebilir. • Hevesli hastalar motive eden, hareket etmeye sevk eden bir müzik eşliğinde dans edebilir. • Son yıllarda, müziği bir araç olarak kullanarak hareketin, duygu durumunun, öz güvenin ve sosyal ilişkilerin geliştirilmesine yönelik kanıta dayalı rehabilitasyon uygulamaları nedeniyle bilimsel bir sağlık disiplini olarak öne çıkan müzik terapi yaklaşımlarından yararlanılabilir.
Yukarıdaki bilgiler ışığında doğru seçenek (B)dir.
Yukarıdaki bilgiler ışığında doğru seçenek (B)dir.
Soru 15
- Titreme
- Hareketlerde yavaşlama,
- Kol bacak veya gövde katılıkları
- Denge veya postür bozuklukları
Yukarıdaki muayene bulgularından ikisinin varlığı ve bu bulguların bir süredir devam ediyor olması, hangi açıdan önemlidir?
Seçenekler
A
Parkinson hastalığının belirtilerini öğrenmek açısından
B
Parkinson hastalığının nedenlerini anlamak açısından
C
Parkinson hastalığı tanısını koymak açısından
D
Dopamin eksikliğinin belirtilerini anlamak açısından
E
Evre 1 ve evre 2 olgularındaki bozuklukları belirlemek açısından
Açıklama:
Parkinson hastalığının tanısında kullanılan belirli bir tetkik yöntemi veya laboratuvar testi bulunmamaktadır. Tanı koymada en önemli nokta nöroloji uzmanının muayenesidir. Muayenede özellikle hastalığın dört ana bulgusu olan titreme (özellikle istirahat halindeki tremor), hareketlerde yavaşlama, kol bacak veya gövde katılıkları ile denge veya postür bozukluklarından ikisinin varlığı ve bu bulguların bir süredir devam ediyor olması, tanı açısından önemlidir.
Soru 16
- Dopamin seviyesinin normal değerlerde tutulması
- Cerrahi uygulamalar
- Diyet
- Psikolojik destek
- Vitamin kürleri
Parkinson hastalığının tedavisinde verilenlerden hangisi ya da hangileri kullanılır?
Seçenekler
A
1-2-3
B
1-3-5
C
2-4-5
D
3-4-5
E
1-2-4
Açıklama:
1-2-4
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi fizyoterapi uygulamalarının hedeflerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişinin yaşam kalitesinin iyileştirilmesi
B
Hareketliliğin artırılması için doğru hareket eğitiminin verilmesi
C
Postür ve denge bozukluğunun önüne geçilmesi
D
Fiziksel aktiviteye hastaların günlük rutinlerinde yer verilmesi
E
Doğru solunum ve etkili öksürme tekniklerinin öğretilmesi
Açıklama:
Fiziksel aktiviteye hastaların günlük rutinlerinde yer verilmesi
Soru 18
Parkinson hastalarında denge bozukluğu ve bağlantılı olarak düşmeler yaygın bir problemdir. Bu sorunlar genellikle vücut pozisyonunun bozulması, hareketin yavaşlaması, gövde sertliği ve eklem ile hareket duyusu (propriosepsiyon) yetersizliğinin giderek artmasıyla tanıdan itibaren yaklaşık 5 yıllık bir süreç sonrasında başlar.
Bu evrede yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması ve aktivitelerle ilgili planlamalarda bazı revizyonların yapılması gerekebilir. Bu durumda Parkinsonlu yaşlıların yardımcı gereçlere adaptasyonun uzun sürebileceği göz önünde tutulmalı, çalışmalar sırasında düşmeye karşı üst düzeyde güvenlik önlemleri alınmış olmalıdır.
Hangi evre ve bakımı anlatılmaktadır?
Bu evrede yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması ve aktivitelerle ilgili planlamalarda bazı revizyonların yapılması gerekebilir. Bu durumda Parkinsonlu yaşlıların yardımcı gereçlere adaptasyonun uzun sürebileceği göz önünde tutulmalı, çalışmalar sırasında düşmeye karşı üst düzeyde güvenlik önlemleri alınmış olmalıdır.
Hangi evre ve bakımı anlatılmaktadır?
Seçenekler
A
I. evre
B
2. evre
C
3. evre
D
4. evre
E
5. evre
Açıklama:
3. evre
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye seçimi ile ilgili önerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hangi sandalyenin kişinin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşıladığını bulmak için deneyimli bir fizyoterapiste danışılmalıdır.
B
El tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
C
Ödeme planlamasında sigortası olan bireylerin haklarını öğrenmeleri tavsiye edilmektedir.
D
Ev için daha fazla özelliklere sahip veya seyahat için daha hafif, katlanabilir bir tekerlekli sandalye seçilebilir.
E
Sırt dayama platformunun sırtüstü seviyeye kadar olan sandalyeler duruş değişiklikleri sağlar.
Açıklama:
El tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi ev güvenliği listesine örnek olabilecek değerlendirmelerden biridir?
Seçenekler
A
Yatak yüksekliği oturma seviyesinde olmalı, oturulduğunda ayaklar yere tam temas etmeye izin veren yükseklikte olmalıdır.
B
Sessiz ve dinlendirici bir ortam yaratılmalıdır.
C
Hastanın ihtiyacına göre, diş fırçalamak, tıraş olmak gibi aktiviteleri sırasında oturacağı bir düzenek kurulabilir.
D
Dolap kapaklarını açmayı ve kapatmayı kolaylaştırmak için kavraması kolay olan kulplar takılmalıdır.
E
Elektrik, telefon ya da bilgisayar kabloları, yürürken ayağa dolanacak şekilde yürüme parkurunda bulunmamalıdır.
Açıklama:
Elektrik, telefon ya da bilgisayar kabloları, yürürken ayağa dolanacak şekilde yürüme parkurunda bulunmamalıdır.
Soru 21
Ön beyin tabanında derin ve merkezî olarak yer alan nöron topluluklarından oluşmuş çekirdeklere ne denir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Bazal gangliyonlar
C
Dopamin
D
Özelleşmiş nöronlar
E
Embriyo
Açıklama:
Parkinson hastalığı, ağırlıklı olarak bazal gangliyonlar sisteminin bir bozukluğu olarak kabul edilmektedir. Bazal gangliyonlar ön beyin tabanında derin ve merkezî olarak yer alan nöron topluluklarından oluşmuş çekirdeklerdir. Özelleşmiş nöronlar tarafından üretilen dopamin, işlemci sinyallerin (mesaj/bilgi)hücreler arasında iletilmesini sağlayarak hareket sırasındaki vücut postürü, denge ve kas aktivitelerinin uygun ve düzenli olarak gerçekleştirilmesinde etkin rol oynamaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dopamin hakında verilen yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Bir nörotransmitterdir.
B
Duygudurum ve hareket işlevlerinin ortaya çıkmasında etkili olmaktadır.
C
Dikkati toplama, yeni bilgileri öğrenme gibi becerilerin yerine getirilmesinde etkilidir.
D
Egzersizler dopamin seviyesinin düşmesinde etkilidir.
E
Kas hareketlerinde etkili olan bir kimyasaldır.
Açıklama:
Dopamin, günümüzde keşfedilmiş olan 100’den fazla farklı nörotransmitter arasında en önemlilerinden biridir.Dopamin duygudurum ve hareket işlevlerinin ortaya çıkmasında veya bir işe yoğunlaşma, motivasyonu sağlama, dikkati toplama, yeni bilgileri öğrenme gibi becerilerin yerine getirilmesinde, beyindeki ödül ve haz sistemlerinin uyarılmasında etkili olmaktadır. Ayrıca kas hareketlerinden beyin fonksiyonlarına; sindirim sisteminden duygu durumlarının yönetimine kadar pek çok fonksiyonda etkili olan bir kimyasaldır. egzersiz ve aktif yaşam stili ise dopamin seviyesinin artmasında etkilidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi parkinson hastalığının belirtileri arasında hareket dışı bulgulardan birisidir?
Seçenekler
A
Parkinson hastalarının hareketlerindeki yavaşlık dikkat çekmektedir.
B
Parkinson hastalarında özellikle istirahat durumundayken ortaya çıkan/artan el titremeleri belirgin bir şekilde görülmektedir.
C
Tedavide kullanılan ilaçların da etkisi ile gün içerisinde uyanıkken halüsinasyon, geceleri ise kabus görme görülebilir.
D
Kişilerde öne eğik bir beden duruşu yerleşebilir.
E
Parkinson hastalarının yazı şekilleri belirgin şekilde değişim
göstermektedir.
göstermektedir.
Açıklama:
Hareket dışı bulgular: Hareket sistemi dışındaki sistemlerin bulguları da görülebilmektedir. Bunlara örnek olarak ani pozisyon değişimi ile gelişen kan basıncı düşüklüğü (ortostatik hipotansiyon), kabızlık, anksiyete, depresyon, koku alma ve uyku bozuklukları, huzursuz bacak sendromu, tedavide kullanılan ilaçların da etkisi ile gün içerisinde uyanıkken halüsinasyon, geceleri ise kabus görme, özellikle daha genç erkek hastalarda yine ilaçların etkisi ile şans oyunlarına düşkünlük, aşırı para harcama isteği, cinsel davranışlarda değişiklikler veya aşırı yeme gibi bir takım haz artırmaya yönelik davranışsal değişiklikler gelişebilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 24
Parkinson hastalığının tanısı hangi uzmanın kontrolüyle konulabilmektedir?
Seçenekler
A
Nöroloji uzmanı
B
Fizyoterapist
C
Genel cerrahi uzmanı
D
Psikiyatri uzmanı
E
Kalp ve damar hastalıkları uzmanı
Açıklama:
Parkinson hastalığı tanısı nöroloji uzmanının muayenesi ile konulmaktadır, görüntüleme veya laboratuvar tetkikleri, benzer belirti veren diğer durumların ayırıcı tanı açısından önemlidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi parkinson hastalığında fizyoterapi uygulamaları ile ulaşılmaya çalışılan hedeflerden değildir?
Seçenekler
A
Kişinin yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve bağımsızlık seviyesinin artırılması
B
Hareketliliğin artırılması için doğru hareket eğitiminin verilmesi
C
Normal olmayan hareketlerin mümkün olduğunca engellenmesi
D
Kas gücünün ve esnekliğin hastalık öncesi haline getirilmesi
E
Postür ve denge bozukluğunun önüne geçilmesi ve düşme riskinin azaltılması
Açıklama:
Fizyoterapi uygulamaları ile aşağıdaki hedeflere ulaşılmaya çalışılmaktadır:
• Kişinin yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve bağımsızlık seviyesinin artırılması
• Hareketliliğin artırılması için doğru hareket eğitiminin verilmesi
• Normal olmayan hareketlerin mümkün olduğunca engellenmesi ve kötü duruşun önüne geçilmesi
• Kas gücünün ve esnekliğin artırılması
• Postür ve denge bozukluğunun önüne geçilmesi ve düşme riskinin azaltılması
• Doğru solunum ve etkili öksürme tekniklerinin öğretilmesi
Doğru cevap D seçeneğidir.
• Kişinin yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve bağımsızlık seviyesinin artırılması
• Hareketliliğin artırılması için doğru hareket eğitiminin verilmesi
• Normal olmayan hareketlerin mümkün olduğunca engellenmesi ve kötü duruşun önüne geçilmesi
• Kas gücünün ve esnekliğin artırılması
• Postür ve denge bozukluğunun önüne geçilmesi ve düşme riskinin azaltılması
• Doğru solunum ve etkili öksürme tekniklerinin öğretilmesi
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 26
Hoehn ve Yahr Ölçeğine göre aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalığının 2. evresini anlatmaktadır?
Seçenekler
A
Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
B
Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
C
Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
D
Motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir.
E
Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır.
Açıklama:
Temel belirtilerin nasıl bir ilerleme seyri gösterdiğini açıklamak için
yaygın olarak Hoehn ve Yahr ölçeği kullanılmaktadır. Bu ölçeğe göre, Parkinson hastalığı aşağıdaki evrelerden geçmektedir:
Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri evredir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
yaygın olarak Hoehn ve Yahr ölçeği kullanılmaktadır. Bu ölçeğe göre, Parkinson hastalığı aşağıdaki evrelerden geçmektedir:
Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri evredir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi evre 5'teki bir Parkinson hastasına verilecek bakım konusunda doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Günlük en az 30 dakikalık egzersiz programları oluşturulmalıdır.
B
Şiddetli titreme problemi varlığında özellikle kesici, delici aletler gibi kişinin kendine zarar verme olasılığı olan birtakım gereçlerin kullanımında oldukça dikkatli olunmalıdır.
C
Parkinsonlu yaşlıların yardımcı gereçlere adaptasyonun uzun sürebileceği göz önünde tutulmalı, çalışmalar sırasında düşmeye karşı üst düzeyde güvenlik önlemleri alınmış olmalıdır.
D
Yatak kenarına kontrol ve destek yüzeyini artırıcı barların yerleştirilmesi, halı yolluk veya mobilyaların sabitleştirilmesi, takılmaya-düşmeye neden olacak nesnelerin kontrol ve düzenlerinin sağlanması gibi yaşam alanı düzenlemeleri gerekebilmektedir.
E
Düşme sonrasında hastalarda hem kendine hem de bakım vericilerine karşı güvensizlik gelişmekte, ayrıca, hareket korkusu da dahil olmak
üzere birçok korku ve stres davranışı baş gösterebilmektedir.
üzere birçok korku ve stres davranışı baş gösterebilmektedir.
Açıklama:
Bağımlılığın arttığı hastalığın bu ileri evrelerinde, olgularda yutma güçlüğü, konuşma problemleri, kognitif bozukluklar, huzursuzluk, anksiyete, görme sorunları, yazı yazma bozuklukları, daha sık tuvalete gitme ihtiyacı, idrar sıkışması hatta idrar kaçırma, aşırı terleme, cinsel sorunlar gibi geç dönem semptomları gelişebilmektedir. Bu evredeki hastalara uygulanacak desteğin niteliği de görülen problemlerin içeriğine, şiddetine ve çeşitliliğine göre zenginleştirilmelidir.
Her düzeydeki hareket kısıtlılığına uygun egzersiz programı geliştirilebilmektedir. Evre 5 Parkinson hastalarının da seviyelerine uygun grup aktivitelerine veya bireysel egzersizlere katılımı sağlanmalıdır. Beslenme sırasında çiğneme ve yutma güçlüğü olabileceği, yutkunma sırasında gıda veya sıvıları akciğerlerine kaçırabilecekleri (yani aspire edebilecekleri) unutulmamalıdır. Akciğerlere sıvı kaçışı acil müdahale gerektirebilecek kadar önemli bir
tablodur. Acil durum senaryolarının önceden geliştirilmesi, bu tarz yüksek risk taşıyan durumlarda ne yapılacağının kararlaştırılmış olması önemlidir.
Uyku sırasında özellikle geceleri yüksek bir yastık kullanılması, uykuda gelişebilecek yutkunma-aspire etme problemlerinin daha az yaşanmasına yardımcı olmaktadır. Hatta bazı hastalar uzun oturur
pozisyonda uyumak zorunda kalabilmektedir. Akciğerlere sıvı kaçışı en çok su içerken gelişmektedir.
Bu tarz hastalarda suyun akışkanlığını azaltan kıvam koyulaştırıcılar kullanılabilir. Yutma güçlüğü hastaların yeterli beslenmesini engelleyebilmekte, vücut direncinin düşmesine ve sonuçta diğer hastalıklar açısından da dezavantajlı bireyler olmalarına neden olabilmektedir.
İleri evrelerde yatak içinde veya dışında pozisyon değiştirmek, yeni bir pozisyon almak ve var olan duruşu devam ettirmek başlı başına zorlu bir iştir. Yatak kenarına kontrol ve destek yüzeyini artırıcı barların yerleştirilmesi, halı yolluk veya mobilyaların sabitleştirilmesi, takılmaya-düşmeye neden olacak nesnelerin kontrol ve düzenlerinin
sağlanması gibi yaşam alanı düzenlemeleri gerekebilmektedir. Mümkün olduğunca ferah, yeterli genişlikte, havadar ve aydınlık olan, dinlenme ihtiyacı duyulduğunda emniyetli bir şekilde dinlenmeye geçmeye olanak veren fiziki şartların sağlanması, hastaların ve bakım vericilerin daha rahat ve güvenli hareket etmeleri bakımından kolaylık
sağlamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Her düzeydeki hareket kısıtlılığına uygun egzersiz programı geliştirilebilmektedir. Evre 5 Parkinson hastalarının da seviyelerine uygun grup aktivitelerine veya bireysel egzersizlere katılımı sağlanmalıdır. Beslenme sırasında çiğneme ve yutma güçlüğü olabileceği, yutkunma sırasında gıda veya sıvıları akciğerlerine kaçırabilecekleri (yani aspire edebilecekleri) unutulmamalıdır. Akciğerlere sıvı kaçışı acil müdahale gerektirebilecek kadar önemli bir
tablodur. Acil durum senaryolarının önceden geliştirilmesi, bu tarz yüksek risk taşıyan durumlarda ne yapılacağının kararlaştırılmış olması önemlidir.
Uyku sırasında özellikle geceleri yüksek bir yastık kullanılması, uykuda gelişebilecek yutkunma-aspire etme problemlerinin daha az yaşanmasına yardımcı olmaktadır. Hatta bazı hastalar uzun oturur
pozisyonda uyumak zorunda kalabilmektedir. Akciğerlere sıvı kaçışı en çok su içerken gelişmektedir.
Bu tarz hastalarda suyun akışkanlığını azaltan kıvam koyulaştırıcılar kullanılabilir. Yutma güçlüğü hastaların yeterli beslenmesini engelleyebilmekte, vücut direncinin düşmesine ve sonuçta diğer hastalıklar açısından da dezavantajlı bireyler olmalarına neden olabilmektedir.
İleri evrelerde yatak içinde veya dışında pozisyon değiştirmek, yeni bir pozisyon almak ve var olan duruşu devam ettirmek başlı başına zorlu bir iştir. Yatak kenarına kontrol ve destek yüzeyini artırıcı barların yerleştirilmesi, halı yolluk veya mobilyaların sabitleştirilmesi, takılmaya-düşmeye neden olacak nesnelerin kontrol ve düzenlerinin
sağlanması gibi yaşam alanı düzenlemeleri gerekebilmektedir. Mümkün olduğunca ferah, yeterli genişlikte, havadar ve aydınlık olan, dinlenme ihtiyacı duyulduğunda emniyetli bir şekilde dinlenmeye geçmeye olanak veren fiziki şartların sağlanması, hastaların ve bakım vericilerin daha rahat ve güvenli hareket etmeleri bakımından kolaylık
sağlamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Parkinson hastalarının kullanabileceği ideal bir bastonun özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İdeal bir bastonun sağlam lastik uçları bulunmalıdır.
B
Tek uçlu bastonlar tercih edilmelidir.
C
Bastonların el tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
D
Bastonun boyu kişiye göre değiştirilebilir olmalı, en iyi desteği vermek üzere yükseklik ayarlanmalıdır.
E
Üç veya dört nokta tabanlı olan (tripod veya quadripodlar) bastonlar kullanılmalıdır.
Açıklama:
• İdeal bir bastonun sağlam lastik uçları bulunmalıdır. Aşınmış lastik uçlar bastonun sabitlenmesin bozacak, denge problemlerinin yaşanmasına neden olabilecektir.
• Tek uçlu bastonlar tercih edilmeli, üç veya dört nokta tabanlı olanlardan (tripod veya quadripodlar) kaçınılmalıdır. Parkinson hastaları, denge ve duruş sorunu yaşadıkları için bu tip baston ve değnekleri kullanmakta zorluklar yaşayabilmektedir. Bunu en aza indirmek için tek uçlu baston veya değnekler önerilmektedir.
• Bastonların el tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
• Bastonun boyu kişiye göre değiştirilebilir olmalı, en iyi desteği vermek üzere yükseklik ayarlanmalıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Tek uçlu bastonlar tercih edilmeli, üç veya dört nokta tabanlı olanlardan (tripod veya quadripodlar) kaçınılmalıdır. Parkinson hastaları, denge ve duruş sorunu yaşadıkları için bu tip baston ve değnekleri kullanmakta zorluklar yaşayabilmektedir. Bunu en aza indirmek için tek uçlu baston veya değnekler önerilmektedir.
• Bastonların el tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
• Bastonun boyu kişiye göre değiştirilebilir olmalı, en iyi desteği vermek üzere yükseklik ayarlanmalıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 29
Parkinson hastalığı ilerledikçe ortaya çıkabilen hareket edememe ataklarına verilen isim aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dopamin eksikliği
B
Hareketsizlik
C
Kal gelme
D
Titreme fenomeni
E
Donma fenomeni
Açıklama:
Parkinson hastalığı ilerledikçe, hareketler sırasında aniden gelişen ve “donma fenomeni” olarak adlandırılan hareket edememe atakları ortaya çıkabilir. Hastanın güvenliği açısından zorluk oluşturan donma durumunun kesin nedeni bilinmemektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Parkinson hastalarında yatak odası düzenlemelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yatak yüksekliği oturma seviyesinde olmalı, oturulduğunda ayaklar yere tam temas etmeye izin veren yükseklikte olmalıdır.
B
Karanlıkta oda içi dolaşılmasından kaçınılmalı, aydınlatma düğmeleri kolayca erişilebilir hâle getirilmelidir.
C
Özellikle geceleri uyku arasında tuvalete gitme ihtiyacı duyan hastaların evlerinde, banyo yolu tamamen aydınlatılmalıdır.
D
Elektrik kesintisine karşı önlem için yatak niçerisinden ulaşılabilecek mesafede bir el lambası yerleştirilmelidir.
E
Her iki saatte bir tuvalete gitmek gibi düzenli bir program uygulanabilir.
Açıklama:
• Sessiz ve dinlendirici bir ortam yaratılmalıdır. Bu hasta grubunda özellikle gece uykusu oldukça önemlidir. İlaçların etkisi ile de
geceleri kabus, gün içerisinde ise halüsinasyonlar görebilmektedirler.
• Yatak yüksekliği oturma seviyesinde olmalı,
oturulduğunda ayaklar yere tam temas etmeye izin veren yükseklikte olmalıdır.
• Bazı hastalar yataklarından ancak yaylanma
hareketi oluşturarak kalkabilmektedirler.
Yuvarlanıp kalkmaya yardımcı olması için,
yarım yan ray veya yatak direği kullanılabilir.
• Karanlıkta oda içi dolaşılmasından kaçınılmalı, aydınlatma düğmeleri kolayca erişilebilir hâle getirilmelidir.
• Özellikle geceleri uyku arasında tuvalete
gitme ihtiyacı duyan hastaların evlerinde,
banyo yolu tamamen aydınlatılmalıdır. Örneğin parlak bir gece lambası kullanılabilir
veya gece kullanımı için oturaklı oda içi tuvaleti (komod) veya ördek kullanılabilir.
• Elektrik kesintisine karşı önlem için yatak
içerisinden ulaşılabilecek mesafede bir el
lambası yerleştirilmelidir.
• Elbise askıları kolay erişilebilen bir yüksekliğe yerleştirilmeli, dolap iyi aydınlatılmış olmalı ve giysiler, kişinin aşırı uzanmasını, katlanmasını veya bükülmesini gerektirmeden
erişime izin veren şifonyerlerde tutulmalıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
geceleri kabus, gün içerisinde ise halüsinasyonlar görebilmektedirler.
• Yatak yüksekliği oturma seviyesinde olmalı,
oturulduğunda ayaklar yere tam temas etmeye izin veren yükseklikte olmalıdır.
• Bazı hastalar yataklarından ancak yaylanma
hareketi oluşturarak kalkabilmektedirler.
Yuvarlanıp kalkmaya yardımcı olması için,
yarım yan ray veya yatak direği kullanılabilir.
• Karanlıkta oda içi dolaşılmasından kaçınılmalı, aydınlatma düğmeleri kolayca erişilebilir hâle getirilmelidir.
• Özellikle geceleri uyku arasında tuvalete
gitme ihtiyacı duyan hastaların evlerinde,
banyo yolu tamamen aydınlatılmalıdır. Örneğin parlak bir gece lambası kullanılabilir
veya gece kullanımı için oturaklı oda içi tuvaleti (komod) veya ördek kullanılabilir.
• Elektrik kesintisine karşı önlem için yatak
içerisinden ulaşılabilecek mesafede bir el
lambası yerleştirilmelidir.
• Elbise askıları kolay erişilebilen bir yüksekliğe yerleştirilmeli, dolap iyi aydınlatılmış olmalı ve giysiler, kişinin aşırı uzanmasını, katlanmasını veya bükülmesini gerektirmeden
erişime izin veren şifonyerlerde tutulmalıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 31
1. Parkinson hastalarının hareketlerindeki yavaşlık dikkat çekmektedir.
2. El titremesi Parkinson hastalığının mutlak göstergesidir.
3. Kişilerde öne eğik bir beden duruşu yerleşebilir.
Yukarıda Parkinson hastalığının belirtileriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. El titremesi Parkinson hastalığının mutlak göstergesidir.
3. Kişilerde öne eğik bir beden duruşu yerleşebilir.
Yukarıda Parkinson hastalığının belirtileriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Parkinson Hastalığının Belirtileri
• Hareketin yavaşlaması (bradikinezi) ve eklemlerde katılaşma (akinezi): Parkinson hastalarının hareketlerindeki yavaşlık dikkat çekmektedir. Bu tabloya kas ağrıları da eşlik edebilmektedir.
• Titreme (tremor): Parkinson hastalarında özellikle istirahat durumundayken ortaya çıkan/artan el titremeleri belirgin bir şekilde görülmektedir. Fakat her el titremesi Parkinson hastalığının mutlak göstergesi değildir. Bazı olgularda çene ve/veya dudak titremesi de görüleblir.
• Denge bozukluğu veya duruş bozuklukları: Kişilerde öne eğik bir beden duruşu yerleşebilir. Hastalık ilerledikçe belirginleşen kötü postür, denge kaybı ve düşme riskini arttırmaktadır. Konuşma güçlükleri: Normal konuşma şeklinden çok daha yavaş, cılız sesle veya anlaşılmayacak şekilde hızlı konuşma, kelimeler arasında durmama, kelime atlama ya da durağanlaşma gibi belirtileri vardır.
• Yazı yazma kabiliyetinde değişimler: Yaşın ilerlemesi ile yazı yazmada bazı doğal değişiklikler gelişebilir fakat Parkinson hastalarının yazı şekilleri belirgin şekilde değişim göstermektedir. Genellikle harfler küçülür, birbirine yapışır ve kelimeler karmaşıklaşır. Hastaların yazma tarzları konuşmalarına benzeyebilmektedir.
• Mimiklerde azalma ve donuk bir yüz ifadesi: Kişi iletişiminde mimiklerini kullanamaz, kendini ifade etmede zorluk çektiği görülür.
• Uykuda sırasında hareketlenmeler: Uyku sırasında tamamen farkında olmadan tekme, yumruk atma gibi ani, kontrolsüz hareketler meydana gelebilir.
• Yürüme bozukluğu: Adım uzunluğunun kısalması, yürürken bacakların yönetiminde aksama, ayak tabanlarını yere sürerek yürüme gibi hareket zorlukları meydana gelir. Hareket güçlüğü ve yürüme bozukluğunun ileri seviyesinde ise düşmeler gerçekleşebilir.
• Hareket dışı bulgular: Hareket sistemi dışındaki sistemlerin bulguları da görülebilmektedir. Bunlara örnek olarak ani pozisyon değişimi ile gelişen kan basıncı düşüklüğü (ortostatik hipotansiyon), kabızlık, anksiyete, depresyon, koku alma ve uyku bozuklukları, huzursuz bacak sendromu, tedavide kullanılan ilaçların da etkisi ile gün içerisinde uyanıkken halüsinasyon, geceleri ise kabus görme, özellikle daha genç erkek hastalarda yine ilaçların etkisi ile şans oyunlarına düşkünlük, aşırı para harcama isteği, cinsel davranışlarda değişiklikler veya aşırı yeme gibi bir takım haz artırmaya yönelik davranışsal değişiklikler gelişebilmektedir.
• Hareketin yavaşlaması (bradikinezi) ve eklemlerde katılaşma (akinezi): Parkinson hastalarının hareketlerindeki yavaşlık dikkat çekmektedir. Bu tabloya kas ağrıları da eşlik edebilmektedir.
• Titreme (tremor): Parkinson hastalarında özellikle istirahat durumundayken ortaya çıkan/artan el titremeleri belirgin bir şekilde görülmektedir. Fakat her el titremesi Parkinson hastalığının mutlak göstergesi değildir. Bazı olgularda çene ve/veya dudak titremesi de görüleblir.
• Denge bozukluğu veya duruş bozuklukları: Kişilerde öne eğik bir beden duruşu yerleşebilir. Hastalık ilerledikçe belirginleşen kötü postür, denge kaybı ve düşme riskini arttırmaktadır. Konuşma güçlükleri: Normal konuşma şeklinden çok daha yavaş, cılız sesle veya anlaşılmayacak şekilde hızlı konuşma, kelimeler arasında durmama, kelime atlama ya da durağanlaşma gibi belirtileri vardır.
• Yazı yazma kabiliyetinde değişimler: Yaşın ilerlemesi ile yazı yazmada bazı doğal değişiklikler gelişebilir fakat Parkinson hastalarının yazı şekilleri belirgin şekilde değişim göstermektedir. Genellikle harfler küçülür, birbirine yapışır ve kelimeler karmaşıklaşır. Hastaların yazma tarzları konuşmalarına benzeyebilmektedir.
• Mimiklerde azalma ve donuk bir yüz ifadesi: Kişi iletişiminde mimiklerini kullanamaz, kendini ifade etmede zorluk çektiği görülür.
• Uykuda sırasında hareketlenmeler: Uyku sırasında tamamen farkında olmadan tekme, yumruk atma gibi ani, kontrolsüz hareketler meydana gelebilir.
• Yürüme bozukluğu: Adım uzunluğunun kısalması, yürürken bacakların yönetiminde aksama, ayak tabanlarını yere sürerek yürüme gibi hareket zorlukları meydana gelir. Hareket güçlüğü ve yürüme bozukluğunun ileri seviyesinde ise düşmeler gerçekleşebilir.
• Hareket dışı bulgular: Hareket sistemi dışındaki sistemlerin bulguları da görülebilmektedir. Bunlara örnek olarak ani pozisyon değişimi ile gelişen kan basıncı düşüklüğü (ortostatik hipotansiyon), kabızlık, anksiyete, depresyon, koku alma ve uyku bozuklukları, huzursuz bacak sendromu, tedavide kullanılan ilaçların da etkisi ile gün içerisinde uyanıkken halüsinasyon, geceleri ise kabus görme, özellikle daha genç erkek hastalarda yine ilaçların etkisi ile şans oyunlarına düşkünlük, aşırı para harcama isteği, cinsel davranışlarda değişiklikler veya aşırı yeme gibi bir takım haz artırmaya yönelik davranışsal değişiklikler gelişebilmektedir.
Soru 32
1. Parkinson hastalarının yazım şekli değişir, genellikle harfler irileşir ve ayrık bir yazım şekli oluşur.
2. Kişi iletişiminde mimiklerini kullanamaz, kendini ifade etmede zorluk çektiği görülür.
3. Uyku sırasında tamamen farkında olmadan tekme, yumruk atma gibi ani, kontrolsüz hareketler meydana gelebilir.
Yukarıda Parkinson hastalığının belirtileriyle ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Kişi iletişiminde mimiklerini kullanamaz, kendini ifade etmede zorluk çektiği görülür.
3. Uyku sırasında tamamen farkında olmadan tekme, yumruk atma gibi ani, kontrolsüz hareketler meydana gelebilir.
Yukarıda Parkinson hastalığının belirtileriyle ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Parkinson Hastalığının Belirtileri
• Yazı yazma kabiliyetinde değişimler: Yaşın ilerlemesi ile yazı yazmada bazı doğal değişiklikler gelişebilir fakat Parkinson hastalarının yazı şekilleri belirgin şekilde değişim göstermektedir. Genellikle harfler küçülür, birbirine yapışır ve kelimeler karmaşıklaşır. Hastaların yazma tarzları konuşmalarına benzeyebilmektedir.
• Mimiklerde azalma ve donuk bir yüz ifadesi: Kişi iletişiminde mimiklerini kullanamaz, kendini ifade etmede zorluk çektiği görülür.
• Uykuda sırasında hareketlenmeler: Uyku sırasında tamamen farkında olmadan tekme, yumruk atma gibi ani, kontrolsüz hareketler meydana gelebilir.
• Yürüme bozukluğu: Adım uzunluğunun kısalması, yürürken bacakların yönetiminde aksama, ayak tabanlarını yere sürerek yürüme gibi hareket zorlukları meydana gelir. Hareket güçlüğü ve yürüme bozukluğunun ileri seviyesinde ise düşmeler gerçekleşebilir.
• Hareket dışı bulgular: Hareket sistemi dışındaki sistemlerin bulguları da görülebilmektedir. Bunlara örnek olarak ani pozisyon değişimi ile gelişen kan basıncı düşüklüğü (ortostatik hipotansiyon), kabızlık, anksiyete, depresyon, koku alma ve uyku bozuklukları, huzursuz bacak sendromu, tedavide kullanılan ilaçların da etkisi ile gün içerisinde uyanıkken halüsinasyon, geceleri ise kabus görme, özellikle daha genç erkek hastalarda yine ilaçların etkisi ile şans oyunlarına düşkünlük, aşırı para harcama isteği, cinsel davranışlarda değişiklikler veya aşırı yeme gibi bir takım haz artırmaya yönelik davranışsal değişiklikler gelişebilmektedir.
• Yazı yazma kabiliyetinde değişimler: Yaşın ilerlemesi ile yazı yazmada bazı doğal değişiklikler gelişebilir fakat Parkinson hastalarının yazı şekilleri belirgin şekilde değişim göstermektedir. Genellikle harfler küçülür, birbirine yapışır ve kelimeler karmaşıklaşır. Hastaların yazma tarzları konuşmalarına benzeyebilmektedir.
• Mimiklerde azalma ve donuk bir yüz ifadesi: Kişi iletişiminde mimiklerini kullanamaz, kendini ifade etmede zorluk çektiği görülür.
• Uykuda sırasında hareketlenmeler: Uyku sırasında tamamen farkında olmadan tekme, yumruk atma gibi ani, kontrolsüz hareketler meydana gelebilir.
• Yürüme bozukluğu: Adım uzunluğunun kısalması, yürürken bacakların yönetiminde aksama, ayak tabanlarını yere sürerek yürüme gibi hareket zorlukları meydana gelir. Hareket güçlüğü ve yürüme bozukluğunun ileri seviyesinde ise düşmeler gerçekleşebilir.
• Hareket dışı bulgular: Hareket sistemi dışındaki sistemlerin bulguları da görülebilmektedir. Bunlara örnek olarak ani pozisyon değişimi ile gelişen kan basıncı düşüklüğü (ortostatik hipotansiyon), kabızlık, anksiyete, depresyon, koku alma ve uyku bozuklukları, huzursuz bacak sendromu, tedavide kullanılan ilaçların da etkisi ile gün içerisinde uyanıkken halüsinasyon, geceleri ise kabus görme, özellikle daha genç erkek hastalarda yine ilaçların etkisi ile şans oyunlarına düşkünlük, aşırı para harcama isteği, cinsel davranışlarda değişiklikler veya aşırı yeme gibi bir takım haz artırmaya yönelik davranışsal değişiklikler gelişebilmektedir.
Soru 33
1. Parkinson hastalığı temelde beyinde dopamin salgılayan sinir hücrelerinin zarar görmesi ve azalması ile ortaya çıkar.
2. Bazı çevresel toksinlerin ve kimyasalların hastalığı artırdığı düşünülmektedir.
3. Parkinson hastalığının ortalama ortaya çıkma yaşı genellikle elli yaş ve üstüdür.
Yukarıda Parkinson hastalığı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Bazı çevresel toksinlerin ve kimyasalların hastalığı artırdığı düşünülmektedir.
3. Parkinson hastalığının ortalama ortaya çıkma yaşı genellikle elli yaş ve üstüdür.
Yukarıda Parkinson hastalığı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Parkinson hastalığı temelde beyinde dopamin salgılayan sinir hücrelerinin zarar görmesi ve azalması ile ortaya çıksa da beyindeki bu hasarın ortaya çıkmasına neden olan asıl sebep tam olarak bilinmemektedir. Genel kanı, genetik yatkınlık, ileri yaş veya çevresel etmenlerin hastalığın oluşmasında birlikte rol oynayabileceği yönündedir. Çevresel faktörler arasında ise bazı çevresel toksinlerin ve kimyasalların hastalığı artırdığı düşünülmektedir. Hastalığın nedenleri üzerine yapılan araştırmalar günümüzde hâlâ devam etmektedir. Parkinson hastalığının ortalama ortaya çıkma yaşı genellikle altmış yaş ve üstüdür ama ellili yaşlarda da sıklıkla tanı konulabilmektedir. Parkinson için ileri yaş hastalığı olduğuna dair genel bir kanı vardır. Bununla birlikte tanısı konan her yirmi hastadan birinin genç yaş hasta grubunda olduğu da hatırda tutulmalıdır. Genç yaş formunda daha çok genetik yatkınlıkların ön planda olduğu dikkat çekmektedir..
Soru 34
1. Hareketliliğin artırılması için doğru hareket eğitiminin verilmesi
2. Postür ve denge bozukluğunun önüne geçilmesi ve düşme riskinin azaltılması
3. Doğru solunum ve etkili öksürme tekniklerinin öğretilmesi
Yukarıda Parkinson hastalığının tedavisinde fizyoterapinin amaçlarıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Postür ve denge bozukluğunun önüne geçilmesi ve düşme riskinin azaltılması
3. Doğru solunum ve etkili öksürme tekniklerinin öğretilmesi
Yukarıda Parkinson hastalığının tedavisinde fizyoterapinin amaçlarıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Fizyoterapi uygulamaları ile aşağıdaki hedeflere ulaşılmaya çalışılmaktadır:
• Kişinin yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve bağımsızlık seviyesinin artırılması
• Hareketliliğin artırılması için doğru hareket eğitiminin verilmesi
• Normal olmayan hareketlerin mümkün olduğunca engellenmesi ve kötü duruşun önüne geçilmesi
• Kas gücünün ve esnekliğin artırılması
• Postür ve denge bozukluğunun önüne geçilmesi ve düşme riskinin azaltılması
• Doğru solunum ve etkili öksürme tekniklerinin öğretilmesi
• Kişinin yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve bağımsızlık seviyesinin artırılması
• Hareketliliğin artırılması için doğru hareket eğitiminin verilmesi
• Normal olmayan hareketlerin mümkün olduğunca engellenmesi ve kötü duruşun önüne geçilmesi
• Kas gücünün ve esnekliğin artırılması
• Postür ve denge bozukluğunun önüne geçilmesi ve düşme riskinin azaltılması
• Doğru solunum ve etkili öksürme tekniklerinin öğretilmesi
Soru 35
1. Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
2. Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir.
3. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri Parkinson hastalığının ilerleme seyrini gösteren Hoehn ve Yahr ölçeğinin ikinci evresine aittir?
2. Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir.
3. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri Parkinson hastalığının ilerleme seyrini gösteren Hoehn ve Yahr ölçeğinin ikinci evresine aittir?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1,2 ve 3
Açıklama:
Temel belirtilerin nasıl bir ilerleme seyri gösterdiğini açıklamak için yaygın olarak Hoehn ve Yahr ölçeği kullanılmaktadır. Bu ölçeğe göre, Parkinson hastalığı aşağıdaki evrelerden geçmektedir:
Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri
Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri
Soru 36
1. Evre 3’te hastanın tablosuna denge kayıpları eklenmektedir.
2. Bu evrede yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması ve aktivitelerle ilgili planlamalarda bazı revizyonların yapılması gerekebilir.
3. Bu evrede olgularda yutma güçlüğü, konuşma problemleri, kognitif bozukluklar gelişebilir.
Yukarıda Parkinson hastalığının üçüncü evresiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Bu evrede yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması ve aktivitelerle ilgili planlamalarda bazı revizyonların yapılması gerekebilir.
3. Bu evrede olgularda yutma güçlüğü, konuşma problemleri, kognitif bozukluklar gelişebilir.
Yukarıda Parkinson hastalığının üçüncü evresiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Evre 3’te hastanın tablosuna denge kayıpları eklenmektedir. Parkinson hastalarında denge bozukluğu ve bağlantılı olarak düşmeler yaygın bir problemdir. Bu sorunlar genellikle vücut pozisyonunun bozulması, hareketin yavaşlaması, gövde sertliği ve eklem ile hareket duyusu (propriosepsiyon) yetersizliğiningiderek artmasıyla tanıdan itibaren yaklaşık 5 yıllık bir süreç sonrasında başlar. Denge; örneğin, hareket hâlindeki bir topa vurmak gibi motor ve zihinsel alanı ilgilendiren çoklu görevler sırasında sıklıkla daha da kötüleşmekte ve düşme riski artmaktadır. Düşme sonrasında hastalarda hem kendine hem de bakım vericilerine karşı güvensizlik gelişmekte, ayrıca, hareket korkusu da dahil olmak üzere birçok korku ve stres davranışı baş gösterebilmektedir.
Parkinson Hastalığında Bakım ve Rehabilitasyon Bu evrede yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması ve aktivitelerle ilgili planlamalarda bazı revizyonların yapılması gerekebilir.
Bağımlılığın arttığı hastalığın 4. ve 5. evrelerinde, olgularda yutma güçlüğü, konuşma problemleri, kognitif bozukluklar, huzursuzluk, anksiyete, görme sorunları, yazı yazma bozuklukları, daha sık tuvalete gitme ihtiyacı, idrar sıkışması hatta idrar kaçırma, aşırı terleme, cinsel sorunlar gibi geç dönem semptomları gelişebilmektedir.
Parkinson Hastalığında Bakım ve Rehabilitasyon Bu evrede yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması ve aktivitelerle ilgili planlamalarda bazı revizyonların yapılması gerekebilir.
Bağımlılığın arttığı hastalığın 4. ve 5. evrelerinde, olgularda yutma güçlüğü, konuşma problemleri, kognitif bozukluklar, huzursuzluk, anksiyete, görme sorunları, yazı yazma bozuklukları, daha sık tuvalete gitme ihtiyacı, idrar sıkışması hatta idrar kaçırma, aşırı terleme, cinsel sorunlar gibi geç dönem semptomları gelişebilmektedir.
Soru 37
1. İdeal bir bastonun sağlam lastik uçları bulunmalıdır.
2. Tek uçlu bastonlar değil üç veya dört nokta tabanlı olanlar tercih edilmelidir.
3. Bastonların el tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
Yukarıda Parkinson hastaları için ideal baston seçimiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Tek uçlu bastonlar değil üç veya dört nokta tabanlı olanlar tercih edilmelidir.
3. Bastonların el tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
Yukarıda Parkinson hastaları için ideal baston seçimiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Çok çeşitli yürüme bastonları bulunmaktadır. Kişiye en uygun, ideal bastonu bulmak için bir fizyoterapiste başvurulması gerekebilir.
• İdeal bir bastonun sağlam lastik uçları bulunmalıdır. Aşınmış lastik uçlar bastonun sabitlenmesin bozacak, denge problemlerinin yaşanmasına neden olabilecektir.
• Tek uçlu bastonlar tercih edilmeli, üç veya dört nokta tabanlı olanlardan (tripod veya quadripodlar) kaçınılmalıdır. Parkinson hastaları, denge ve duruş sorunu yaşadıkları için bu tip baston ve değnekleri kullanmakta zorluklar yaşayabilmektedir. Bunu en aza indirmek için tek uçlu baston veya değnekler önerilmektedir.
• Bastonların el tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
• Bastonun boyu kişiye göre değiştirilebilir olmalı, en iyi desteği vermek üzere yükseklik ayarlanmalıdır.
• İdeal bir bastonun sağlam lastik uçları bulunmalıdır. Aşınmış lastik uçlar bastonun sabitlenmesin bozacak, denge problemlerinin yaşanmasına neden olabilecektir.
• Tek uçlu bastonlar tercih edilmeli, üç veya dört nokta tabanlı olanlardan (tripod veya quadripodlar) kaçınılmalıdır. Parkinson hastaları, denge ve duruş sorunu yaşadıkları için bu tip baston ve değnekleri kullanmakta zorluklar yaşayabilmektedir. Bunu en aza indirmek için tek uçlu baston veya değnekler önerilmektedir.
• Bastonların el tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
• Bastonun boyu kişiye göre değiştirilebilir olmalı, en iyi desteği vermek üzere yükseklik ayarlanmalıdır.
Soru 38
1. Giyinme için yeterli zaman ayrılmalıdır. Acele etmek, Parkinsonun semptomlarını daha da kötüleştiren bir strese yol açabilmektedir.
2. Mümkün olduğunca otururken giyinilmelidir. Bu iş için tercihen sırt dayanağı olan ve kol destek yüzeyine sahip bir sandalye seçilmelidir.
3. Bir kol veya bacak daha fazla sertliğe sahipse giyinme sırasında önce diğer uzuvdan başlanmalı, sonra etkilenmiş uzuv giydirilmelidir.
Yukarıda Parkinson hastalarının giyinme aktiviteleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Mümkün olduğunca otururken giyinilmelidir. Bu iş için tercihen sırt dayanağı olan ve kol destek yüzeyine sahip bir sandalye seçilmelidir.
3. Bir kol veya bacak daha fazla sertliğe sahipse giyinme sırasında önce diğer uzuvdan başlanmalı, sonra etkilenmiş uzuv giydirilmelidir.
Yukarıda Parkinson hastalarının giyinme aktiviteleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Giyinme aktiviteleri ile ilgili olarak aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir:
• Giyinme için yeterli zaman ayırılmalıdır. Acele etmek, Parkinsonun semptomlarını daha da kötüleştiren bir strese yol açabilmektedir.
• Zorlayıcı aktivitelerin ilaçların etkili olduğu zaman dilimlerinde yapılması, bu aktivitelerin daha kısa sürede ve daha az enerji harcayarak gerçekleştirilmesini mümkün kılmaktadır.
• Kasların daha geniş açılarda hareket edebilmesi için giyinme aktivitelerinden önce birkaç germe-esneme egzersizi yapılmalıdır.
• Bir kol veya bacak daha fazla sertliğe sahipse giyinme sırasında önce etkilenmiş olan uzuv giyinmeli/giydirilmelidir.
• Mümkün olduğunca otururken giyinilmelidir. Bu iş için tercihen sırt dayanağı olan ve kol destek yüzeyine sahip bir sandalye seçilmelidir. Yatağın kenarına oturarak giyinmeye çalışmak denge kaybına ve düşmelere neden olabilir.
• Ayakkabıları ve çorapları giyerken uzun saplı çekecekler veya çorap tutucuları gibi kolaylaştırıcı yardımcı gereçler kullanılabilir.
• Giyinme için yeterli zaman ayırılmalıdır. Acele etmek, Parkinsonun semptomlarını daha da kötüleştiren bir strese yol açabilmektedir.
• Zorlayıcı aktivitelerin ilaçların etkili olduğu zaman dilimlerinde yapılması, bu aktivitelerin daha kısa sürede ve daha az enerji harcayarak gerçekleştirilmesini mümkün kılmaktadır.
• Kasların daha geniş açılarda hareket edebilmesi için giyinme aktivitelerinden önce birkaç germe-esneme egzersizi yapılmalıdır.
• Bir kol veya bacak daha fazla sertliğe sahipse giyinme sırasında önce etkilenmiş olan uzuv giyinmeli/giydirilmelidir.
• Mümkün olduğunca otururken giyinilmelidir. Bu iş için tercihen sırt dayanağı olan ve kol destek yüzeyine sahip bir sandalye seçilmelidir. Yatağın kenarına oturarak giyinmeye çalışmak denge kaybına ve düşmelere neden olabilir.
• Ayakkabıları ve çorapları giyerken uzun saplı çekecekler veya çorap tutucuları gibi kolaylaştırıcı yardımcı gereçler kullanılabilir.
Soru 39
1. İlerleyen evrelerde her Parkinson hastasında ortaya çıkar.
2. Herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir.
3. İlaçların gün içerisindeki etkilerinin geçmesi ile donma ataklarının sayısı artabilir.
Parkinson hastalarında donma fenomeniyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir.
3. İlaçların gün içerisindeki etkilerinin geçmesi ile donma ataklarının sayısı artabilir.
Parkinson hastalarında donma fenomeniyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Parkinson hastalığı ilerledikçe, hareketler sırasında aniden gelişen ve “donma fenomeni” olarak adlandırılan hareket edememe atakları ortaya çıkabilir.
• Donma, geçici, istemsiz bir hareket yetisi kaybıdır.
• Herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir. Donma sırasında kişinin ayakları yere yapışmış gibi görünebilir veya oturmakta olduğu bir sandalyeden kalkamayabilir.
• Bazı hastalarda diğerlerine nazaran donma ataklarını geçirme olasılığı daha yüksektir.
• İlaçların gün içerisindeki etkilerinin geçmesi ile donma ataklarının sayısı artabilir. Bu tarz donmalara “kapalı” donma denir. Genellikle ilacı aldıktan sonra bu ataklar azalır.
• Her hastada donma komplikasyonu gelişmeyebilir, ancak donma atağı geçiren olguların düşme riski daha yüksektir.
• Donma, geçici, istemsiz bir hareket yetisi kaybıdır.
• Herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir. Donma sırasında kişinin ayakları yere yapışmış gibi görünebilir veya oturmakta olduğu bir sandalyeden kalkamayabilir.
• Bazı hastalarda diğerlerine nazaran donma ataklarını geçirme olasılığı daha yüksektir.
• İlaçların gün içerisindeki etkilerinin geçmesi ile donma ataklarının sayısı artabilir. Bu tarz donmalara “kapalı” donma denir. Genellikle ilacı aldıktan sonra bu ataklar azalır.
• Her hastada donma komplikasyonu gelişmeyebilir, ancak donma atağı geçiren olguların düşme riski daha yüksektir.
Soru 40
1. Parkinsonlu hastalarda denge problemi sebebiyle, tekerlekli değil, sabit yürüteçler önerilmektedir.
2. Parkinsonlu hastalar için hafif bir tekerlekli sandalyenin kullanılması önerilmektedir.
3. Sırt dayama platformu sırtüstü seviyeye kadar olan sandalyeler duruş dinlenme olanağı sebebiyle daha iyi bir tercih olacaktır.
Yukarıda Parkinsonlu hastalar için yürüteç ve tekerlekli sandalye seçimiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Parkinsonlu hastalar için hafif bir tekerlekli sandalyenin kullanılması önerilmektedir.
3. Sırt dayama platformu sırtüstü seviyeye kadar olan sandalyeler duruş dinlenme olanağı sebebiyle daha iyi bir tercih olacaktır.
Yukarıda Parkinsonlu hastalar için yürüteç ve tekerlekli sandalye seçimiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Yürüteçler
• Daha iyi bir stabilite sağladığı ve sağa sola dönme manevralarını kolaylaştırdığı için dört veya daha fazla tekerleği olan yürüteçlerin kullanılması önerilmektedir.
• Piyasada kullanıcılarına dinlenme fırsatı sağlayan bir oturma yüzeyine sahip veya yük taşıma sepeti olan yürüteçler de bulunmaktadır. Bunlar kişinin ihtiyacına uygun seçimler yapılırken göz önünde bulundurulması gereken özelliklerdir.
• Yürüteçler genel olarak sabit ve dört ayaklı formdadır. Fakat Parkinsonlu hastalarda denge problemlerine neden olabileceklerinden bu klasik formların kulanılması önerilmemektedir. Bunun yerine manevraları kolaylaştıran, kişinin taşımasını gerektirmeyen tekerlekli yürüteçler önerilmektedir.
Tekerlekli Sandalyeler
Parkinson hastalığının ileri evrelerinde, tekerlekli sandalye bir zorunluluk haline gelebilir. Tekerlekli sandalye kullanımı kadar, en uygun sandalyenin seçimi de önemlidir. Sandalye seçimi ile ilgili
öneriler aşağıda sıralanmıştır:
• Hangi sandalyenin kişinin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşıladığını bulmak için deneyimli bir fizyoterapiste danışılmalıdır.
• Tekerlekli sandalyeler özelliklerine göre ucuz veya pahalı olabilmektedir. Ödeme planlarının oluşturulmasında sigortası olan bireylerin haklarını öğrenmeleri tavsiye edilmektedir.
• Hafif bir tekerlekli sandalyenin kullanılması önerilmektedir. Ayrıca ihtiyaçlar ve destek veren bakıcının olup olmadığına bağlı olarak, ev için daha fazla özelliklere sahip veya seyahat için daha hafif, katlanabilir bir tekerlekli sandalye seçilebilir.
• Sırt dayama platformunun sırtüstü seviyeye kadar olan sandalyeler duruş değişiklikleri sağlar, kişinin düşük tansiyon gibi durumlarda veya gün içerisinde dinlenmesine olanak sağlar.
• Daha iyi bir stabilite sağladığı ve sağa sola dönme manevralarını kolaylaştırdığı için dört veya daha fazla tekerleği olan yürüteçlerin kullanılması önerilmektedir.
• Piyasada kullanıcılarına dinlenme fırsatı sağlayan bir oturma yüzeyine sahip veya yük taşıma sepeti olan yürüteçler de bulunmaktadır. Bunlar kişinin ihtiyacına uygun seçimler yapılırken göz önünde bulundurulması gereken özelliklerdir.
• Yürüteçler genel olarak sabit ve dört ayaklı formdadır. Fakat Parkinsonlu hastalarda denge problemlerine neden olabileceklerinden bu klasik formların kulanılması önerilmemektedir. Bunun yerine manevraları kolaylaştıran, kişinin taşımasını gerektirmeyen tekerlekli yürüteçler önerilmektedir.
Tekerlekli Sandalyeler
Parkinson hastalığının ileri evrelerinde, tekerlekli sandalye bir zorunluluk haline gelebilir. Tekerlekli sandalye kullanımı kadar, en uygun sandalyenin seçimi de önemlidir. Sandalye seçimi ile ilgili
öneriler aşağıda sıralanmıştır:
• Hangi sandalyenin kişinin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşıladığını bulmak için deneyimli bir fizyoterapiste danışılmalıdır.
• Tekerlekli sandalyeler özelliklerine göre ucuz veya pahalı olabilmektedir. Ödeme planlarının oluşturulmasında sigortası olan bireylerin haklarını öğrenmeleri tavsiye edilmektedir.
• Hafif bir tekerlekli sandalyenin kullanılması önerilmektedir. Ayrıca ihtiyaçlar ve destek veren bakıcının olup olmadığına bağlı olarak, ev için daha fazla özelliklere sahip veya seyahat için daha hafif, katlanabilir bir tekerlekli sandalye seçilebilir.
• Sırt dayama platformunun sırtüstü seviyeye kadar olan sandalyeler duruş değişiklikleri sağlar, kişinin düşük tansiyon gibi durumlarda veya gün içerisinde dinlenmesine olanak sağlar.
Soru 41
Alzheimer'dan sonra ikinci sıklıkta görülen, erişkinlerde hareket bozukluğu ile seyreden ve beyin hücrelerinin ilerleyici dejeneratif hastalığı hangisidir?
Seçenekler
A
Demans
B
Parkinson
C
Diyabet
D
Hipertansiyon
E
Disfaji
Açıklama:
Parkinson Hastalığı, erişkinlerde hareket bozukluğu ile seyreden Alzheimer’dan sonra ikinci sıklıkta görülen beyin hücrelerinin ilerleyici, dejeneratif bir hastalığıdır.
Soru 42
I. İstem dışı hareketler
II. Otomatik hareketlerin kaybı
III. Baş dönmesi
Yukarıda yer alan maddelerden hangisi/leri hareket bozuklukları içerinde tanımlanmaktadır?
II. Otomatik hareketlerin kaybı
III. Baş dönmesi
Yukarıda yer alan maddelerden hangisi/leri hareket bozuklukları içerinde tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Hareket bozuklukları; vücut hareketlerinin istenilen hız veya büyüklükte yapılamaması, istem dışı hareketlerin ortaya çıkması veya otomatik reflekslerin kaybı veya azalması olarak tanımlamaktadır.
Soru 43
Aşağıda yer alan örneklerden hangisinde dopamin etkili değildir?
Seçenekler
A
Üniversiteyi kazanmak için düzenli olarak ders çalışırken
B
Araba sürmeyi öğrenirken
C
Çalışma arkadaşlarıyla iletişim kurarken
D
Spor yaparken
E
Uyurken
Açıklama:
Dopamin duygudurum ve hareket işlevlerinin ortaya çıkmasında veya bir işe yoğunlaşma, motivasyonu sağlama, dikkati toplama, yeni bilgileri öğrenme gibi becerilerin yerine getirilmesinde, beyindeki ödül ve haz sistemlerinin uyarılmasında etkili olmaktadır. Dolayısıyla uyumak dopaminin etkili olduğu fonksiyonlar arasında yer almamaktadır.
Soru 44
I. Tik benzeri hareketler
II. İstemli hareketler esnasında titreme
III. Koordinasyonsuz hareket
IV. Kısa süreli bellekte zayıflama
Yukarıda yer alan maddelerden hangileri dopamin eksikliğinde ortaya çıkar?
II. İstemli hareketler esnasında titreme
III. Koordinasyonsuz hareket
IV. Kısa süreli bellekte zayıflama
Yukarıda yer alan maddelerden hangileri dopamin eksikliğinde ortaya çıkar?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Beyinde dopamin eksikliği geliştiğinde, yavaşlamış, gecikmeli, sürüncemeli hareket ortaya çıkar. Hareket sırasında donmalar veya istemli hareket sırasında titremeler, koordinasyonsuz hareketler gelişir, denge kayıpları yaşanır. Dopamin eksikliği özellikle kısa süreli bellek performansında kayıplara neden olur. Dopamin fazlalığı ise tik benzeri gereksiz hareketlerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu nedenle II-III-IV'de yer alan maddeler dopamin eksikliğinden I. madde ise dopamin fazlalığından ortaya çıkmaktadır.
Soru 45
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Parkinson hastalığının tanısını koyarken hastalığın dört ana bulgusu arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Nöbet geçirme
B
Denge bozuklukları
C
Titreme
D
Hareketlerde yavaşlama
E
Kol, bacak ve gövde katılıkları
Açıklama:
Parkinson hastalığının tanısında kullanılan belirli bir tetkik yöntemi veya laboratuvar testi bulunmamaktadır. Tanı koymada en önemli nokta nöroloji uzmanının muayenesidir. Muayenede özellikle hastalığın dört ana bulgusu olan titreme (özellikle istirahat halindeki tremor), hareketlerde yavaşlama, kol bacak veya gövde katılıkları ile denge veya postür bozukluklarından ikisinin varlığı ve bu bulguların bir süredir devam ediyor olması, tanı açısından önemlidir. Dolayısıyla nöbet geçirme bu hastalığın tanısında yer alan bir bulgu değildir.
Soru 46
Parkinson hastalığının tedavisinde kullanılan öncelikli ilk seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Cerrahi müdahale
B
Bitkisel tedavi
C
Medikal tedavi
D
Psikiyatrik tedavi
E
Odyolojik tedavi
Açıklama:
Parkinson hastalığının tedavisinde öncelik ilk fırsatta medikal tedaviye başlanmasıdır. İlaç tedavisine erken başlamanın temelinde dopamin seviyesinin normal değerlerde tutulması ve dopamin eksikliğinde beyinde gelişen işlev bozukluklarının mümkün olduğunca geciktirilmesi yatmaktadır.
Soru 47
Hoehn ve Yahr ölçeğine göre Parkinson hastalığında denge bozukluklarının gelişmeye başladığı evre hangisidir?
Seçenekler
A
Evre 1
B
Evre 2
C
Evre 3
D
Evre 4
E
Evre 5
Açıklama:
Temel belirtilerin nasıl bir ilerleme seyri gösterdiğini açıklamak için yaygın olarak Hoehn ve Yahr ölçeği kullanılmaktadır. Bu ölçeğe göre, Parkinson hastalığı aşağıdaki evrelerden geçmektedir: Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur. Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür. Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar. Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir. Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri evredir.
Soru 48
I. Hastalığın genel seyrinin takip edilmesi
II. Olguların aktiviteleri sırasında gözlem altında tutulması
III. Yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması
IV. Dengeli ve iyi bir beslenme programının oluşturulması
Yularıda yer alan maddelerden hangileri Evre 1 ve Evre 2 olgularında yer alan yaklaşımlardır?
II. Olguların aktiviteleri sırasında gözlem altında tutulması
III. Yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması
IV. Dengeli ve iyi bir beslenme programının oluşturulması
Yularıda yer alan maddelerden hangileri Evre 1 ve Evre 2 olgularında yer alan yaklaşımlardır?
Seçenekler
A
I-IV
B
II-III-IV
C
I-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Evre 1 Ve Evre 2 olgularında genellikle vücudun bir veya her iki yarısında hareket bozuklukları olduğundan, bu kişiler mümkün olduğunca hareket etmeye teşvik edilmeli, özel gereksinimlerini bağımsızlıklarını koruyacak şekilde kendilerinin yerine getirmeleri yönünde cesaretlendirilmelidir. Bu evrede olguların aktiviteleri sırasında mümkün olduğunca gözlem altında tutulması, gerektiği hallerde sesli veya görsel uyarılarda bulunulması, hastalıkla ilişkili semptomların ve hastalığın genel seyrinin takip edilmesi gibi basit yaklaşımlarda bulunmak yeterli olabilmektedir. İlk evreler belirli yaşam alışkanlıklarının oturtulması için iyi değerlendirilmelidir. Egzersiz programının yanında dengeli ve iyi bir beslenme programının oluşturulması, birtakım kısa ve uzun dönem hedeflerinin belirlenmesi ve bu hedefleri anımsatan, kişilerin dikkat ve isteklerinin yüksek tutan motive edici kısa notlar veya posterlerin yaşam alanında bulundurulması yararlıdır. Evre 3’te hastanın tablosuna denge kayıpları eklenmektedir. Parkinson hastalarında denge bozukluğu ve bağlantılı olarak düşmeler yaygın bir problemdir. Yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması bu nedenle Evre 3'te olmaktadır.
Soru 49
Parkinson hastalığı olan bir yaşlının kendine güvenini arttırmak için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Hareketliliği ve fiziksel aktivite düzeyi korunmalıdır.
B
Hareket etmesi önlenmeli ve yanında her zaman olacak bir bakım veren bulunmalıdır.
C
Baston kullandırtılmalıdır.
D
Donma komplikasyonları için hastaneye yatırılmalıdır.
E
İletişim araçlarından uzak tutulmalıdır.
Açıklama:
Parkinson hastalığı olan bir yaşlının kendine olan güveni arttırabilmek için hareketliliği ve fiziksel aktivite düzeyi korunmalıdır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalarında idrar kaçırma ile ilgili alınabilecek başlıca önlemler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tuvalet günlüğü tutulması
B
Kahve, çay ve kola gibi kafeinli içeceklerden kaçınılması
C
Yatmadan iki saat önce sıvı tüketimi sınırlandırılması
D
İdrar yolu enfeksiyonu belirtilerinin bilinmesi
E
Her yarım saatte bir tuvalete gidilmesi
Açıklama:
Parkinson hastalarında idrar kaçırma ile ilgili alınabilecek başlıca önlemler şöyle sıralanabilir: • İdrar kaçırmanın önlenmesi için ilk önlemlerden biri tuvalet günlüğü tutulmasıdır. Böylece, alınan sıvı miktarı ve alma zamanı ile tuvalete gidiş sayısı ve zamanı izlenebilir. • Kahve, çay ve kola gibi kafeinli içeceklerden kaçınılmalıdır, tüm bu içecekler sorunları daha da kötüleştirebilir. Geceleri tuvalete gitmekte sorun varsa yatmadan iki saat önce sıvı tüketimi sınırlandırılabilir. Ancak günlük yeterli sıvının alınmasına özen gösterilmelidir. • İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri bilinmelidir: İdrar yaparken yanma hissi ile sık ve acil idrara çıkma isteği enfeksiyon belirtisi olabilir. Bu gibi durumlarda mutlaka doktora danışılmalıdır.• Her yarım saate bir değil her iki saatte bir tuvalete gitmek gibi düzenli bir program uygulanabilir.
Soru 51
Vücut hareketlerinin istenilen hız veya büyüklükte yapılamaması, istem dışı hareketlerin ortaya çıkması veya otomatik reflekslerin kaybı veya azalması aşağıdakilerden hangisi olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Demans
B
Çoklu damar yetmezliğine bağlı demans
C
Multiple skleroz
D
Hareket bozuklukları
E
Alzheimer
Açıklama:
Hareket bozuklukları; vücut hareketlerinin istenilen hız veya büyüklükte yapılamaması, istem dışı hareketlerin ortaya çıkması veya otomatik reflekslerin kaybı veya azalması olarak tanımlamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 52
Parkinson hastalığı hangi nörotransmitter madde eksikliğinde ortaya çıkan bir hastalıktır?
Seçenekler
A
Dopamin
B
Serotonin
C
Asetilkolin
D
Glutamat
E
Gaba aminobütirik asit
Açıklama:
Parkinson Hastalığında görülen hareket bozukluklarının temelinde, beyindeki hareket sisteminde rol alan sinir hücreleri (nöronlar) arasındaki iletişimi sağlayan dopamin molekülünün eksikliğinin olduğu düşünülmektedir. Beynin belirli bölgelerinden salgılanabilen dopamin, sadece istemli hareketleri değil aynı zamanda duyguları, acı ve haz duyma hissini de etkileyen bir kimyasaldır.
Soru 53
- Denge kaybı
- Dikkat eksikliği
- Demans
- Öforik ruh hali
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Dopamin eksikliğine bağlı olarak denge bozuklukları, demans ve dikkat eksikliği görülebilir. Ayrıca hastalarda içe kapanma, iletişim azlığı, sosyalleşememe, aşırı korku ve endişe duyma, bunalımlı ruh hâli veya depresyon görülebilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 54
- Nörolojik muayene
- Görüntüleme tetkikleri
- Laboratuvar tetkikleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Parkinson hastalığı tanısı nöroloji uzmanının muayenesi ile konulmaktadır, görüntüleme veya laboratuvar tetkikleri, benzer belirti veren diğer durumların ayırıcı tanı açısından önemlidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 55
- İlaç tedavisi
- Cerrahi uygulamalar
- Radyoterapi
- Fizyoterapi ve rehabilitasyon
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
I, II ve IV
D
I ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Parkinson hastalığına yönelik ilaç, cerrahi ve fizyoterapi uygulamaları yanında; olumlu etki sağladığı bildirilen, ritmik uyaranlar aracılığı ile yürüyüşü düzenlemeye yönelik müzik terapi uygulamaları ve dans terapisi, masaj, yoga, meditasyon gibi bir takım tamamlayıcı yöntemler de denenmektedir. Kök hücre çalışmaları bu hastalık için henüz gelişim ve araştırma aşamasındadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 56
Parkinson hastalarında denge bozukluklukları hangi evrede görülmeye başlar?
Seçenekler
A
Evre 1
B
Evre 2
C
Evre 3
D
Evre 4
E
Evre 5
Açıklama:
Temel belirtilerin nasıl bir ilerleme seyri gösterdiğini açıklamak için yaygın olarak Hoehn ve Yahr ölçeği kullanılmaktadır. Bu ölçeğe göre, Parkinson hastalığı aşağıdaki evrelerden geçmektedir:
Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri evredir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri evredir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 57
- Tremor
- Konuşma bozuklukları
- İdrar kaçırma
- Solunum problemleri
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Bağımlılığın arttığı hastalığın bu ileri evrelerinde, olgularda yutma güçlüğü, konuşma problemleri, kognitif bozukluklar, huzursuzluk, anksiyete, görme sorunları, yazı yazma bozuklukları, daha sık tuvalete gitme ihtiyacı, idrar sıkışması hatta idrar kaçırma, aşırı terleme, cinsel sorunlar gibi geç dönem semptomları gelişebilmektedir. Durum ilerledikçe, ağrı ve solunum problemleri
gibi önemli ve değerlendirmesi gereken diğer konular gündeme gelebilir. Solunum ile ilişkili problemler yerleşmeden önce, ilgili uzman önerileri doğrultusunda müdahalelere başlanmış olmalıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
gibi önemli ve değerlendirmesi gereken diğer konular gündeme gelebilir. Solunum ile ilişkili problemler yerleşmeden önce, ilgili uzman önerileri doğrultusunda müdahalelere başlanmış olmalıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 58
Parkinson hastaları yürümeye yardımcı gereçleri özellikle hangi evrede ihtiyaç duymaya başlar?
Seçenekler
A
Evre 1
B
Evre 2
C
Evre 3
D
Evre 4
E
Evre 5
Açıklama:
Evre 3 hastalarında motor bozukluklara denge problemleri de eşlik etmektedir. Bu evrede yürümeye yardımcı gereçlerin kullanılması ve aktivitelerle ilgili planlamalarda bazı revizyonların yapılması gerekebilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 59
Parkinson hastalarında görülen ''Donma fenomeni'' ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hastalığın erken evrelerinde görülmeye başlar.
B
Kesin nedeni bilinen bir durumdur.
C
Ataklar sonrasında hastada görülen durum kalıcı hale gelebilir.
D
Kapalı donma olarak adlandırlan donma atakları kullanılan ilacın etkisinin devam edip etmemesine bağlı olarak gelişir.
E
Donma atakları hastanın güveni açısından problem oluşturmaz.
Açıklama:
Parkinson hastalığı ilerledikçe, hareketler sırasında aniden gelişen ve “donma fenomeni” olarak adlandırılan hareket edememe atakları ortaya çıkabilir. Hastanın güvenliği açısından zorluk oluşturan donma durumunun kesin nedeni bilinmemektedir. Bazı hastalarda heyecanlanma, acele etme veya hedefli bir işi gerçekleştirmeyi isteme gibi durumlarda ortaya çıkmaktadır. Hasta veya hasta yakınları donma ataklarını tetikleyen faktörleri gözlemleyerek bunları azaltmaları ve yaralanma riskini en aza indirmek için neler yapabileceğini öğrenmeleri gerekir.
• Donma, geçici, istemsiz bir hareket yetisi kaybıdır.
• Herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir. Donma sırasında kişinin ayakları yere yapışmış gibi görünebilir veya oturmakta olduğu bir sandalyeden kalkamayabilir.
• Bazı hastalarda diğerlerine nazaran donma ataklarını geçirme olasılığı daha yüksektir.
• İlaçların gün içerisindeki etkilerinin geçmesi ile donma ataklarının sayısı artabilir. Bu tarz donmalara “kapalı” donma denir. Genellikle ilacı aldıktan sonra bu ataklar azalır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
• Donma, geçici, istemsiz bir hareket yetisi kaybıdır.
• Herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir. Donma sırasında kişinin ayakları yere yapışmış gibi görünebilir veya oturmakta olduğu bir sandalyeden kalkamayabilir.
• Bazı hastalarda diğerlerine nazaran donma ataklarını geçirme olasılığı daha yüksektir.
• İlaçların gün içerisindeki etkilerinin geçmesi ile donma ataklarının sayısı artabilir. Bu tarz donmalara “kapalı” donma denir. Genellikle ilacı aldıktan sonra bu ataklar azalır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalarında giysi seçimi adına dikkat edilmesi gereken noktalardan biridir?
Seçenekler
A
Bilek desteği olmayan ayakkabılar tercih edilmelidir.
B
Sentetik kumaştan giysiler tercih edilmelidir.
C
Velkro bantlı ayakkabılar tercih edilmelidir.
D
Varis çorapları giyilmelidir.
E
Fermuarlı giysiler tercih edilmelidir.
Açıklama:
Giyinmeyi kolaylaştıran giyim stilleri ve kumaşlar seçilmelidir:
• Sürtünme etkisi yaratabilen, içindeyken hareket etmeyi zorlaştıran kadife ve sentetik dokulu kumaşlardan kaçınılmalıdır. Aşırı terlemeye neden olmayan doğal dokumalar tercih edilmelidir.
• Kaygan tabanlı, bilek desteği olmayan ayakkabı veya terlikler yerine kaymaz çorap veya spor ayakkabı tercih edilebilir.
• Kan dolaşımını bozan sıkı lastikli çoraplardan kaçınılmalıdır.
• Bağcıklı ayakkabılar yerine, velkro-(cırt cırt) bantlı ayakkabılar kullanılarak ayağa geçirme ve çıkarma aktiviteleri kolaylaştırılabilir.
• Velkrolar giysilerdeki düğme veya fermuarların yerine dikilebilir. Böylece giyinme aktiviteleri kolaylıkla bağımsızca yerine getirebilir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Sürtünme etkisi yaratabilen, içindeyken hareket etmeyi zorlaştıran kadife ve sentetik dokulu kumaşlardan kaçınılmalıdır. Aşırı terlemeye neden olmayan doğal dokumalar tercih edilmelidir.
• Kaygan tabanlı, bilek desteği olmayan ayakkabı veya terlikler yerine kaymaz çorap veya spor ayakkabı tercih edilebilir.
• Kan dolaşımını bozan sıkı lastikli çoraplardan kaçınılmalıdır.
• Bağcıklı ayakkabılar yerine, velkro-(cırt cırt) bantlı ayakkabılar kullanılarak ayağa geçirme ve çıkarma aktiviteleri kolaylaştırılabilir.
• Velkrolar giysilerdeki düğme veya fermuarların yerine dikilebilir. Böylece giyinme aktiviteleri kolaylıkla bağımsızca yerine getirebilir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalığının nedeni olarak düşünülmektedir?
Seçenekler
A
Titreme
B
Öğrenme zorluğu
C
Dopamin molekülünün eksikliği
D
Dikkati toplamada zorluk çekme
E
Otomatik refleks kaybı
Açıklama:
Parkinson Hastalığında görülen hareket bozukluklarının temelinde, beyindeki hareket sisteminde rol alan sinir hücreleri (nöronlar) arasındaki iletişimi sağlayan dopamin molekülünün eksikliğinin olduğu düşünülmektedir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisinin nedeni dopamin fazlalığıdır?
Seçenekler
A
Yavaşlamış hareket
B
Depresyon
C
İşe odaklanamama
D
Endişe duyma
E
Tik benzeri hareketler
Açıklama:
Beyinde dopamin eksikliği geliştiğinde, yavaşlamış, gecikmeli, sürüncemeli hareket ortaya çıkar. Hareket sırasında donmalar veya istemli hareket sırasında titremeler, koordinasyonsuz hareketler gelişir, denge kayıpları yaşanır. Dopamin fazlalığı ise tik benzeri gereksiz hareketlerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalığının belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hareketin yavaşlaması
B
Titreme
C
Konuşma güçlüğü
D
Yürüme bozukluğu
E
Mimikleri fazla kullanma
Açıklama:
Parkinson Hastalığının Belirtileri:
- Hareketin yavaşlaması (badikinezi) ve eklemlerde katılaşma (akinezi)
- Titreme (tremor)
- Denge bozukluğu veya duruş bozuklukları
- Konuşma güçlükleri
- Yazı yazma kabiliyetinde değişimler
- Mimiklerde azalma ve donuk bir yüz ifadesi
- Uykuda sırasında hareketlenmeler
- Yürüme bozukluğu
- Hareket dışı bulgular
Soru 64
Hoehn ve Yahr ölçeğine göre denge bozukluklarının gelişmeye başladığı evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1. Evre
B
2. Evre
C
3. Evre
D
4. Evre
E
5. Evre
Açıklama:
Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri evredir.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri evredir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalığının 4. ve 5. evrelerinde gösterilmesi gereken yaklaşımdır?
Seçenekler
A
Günlük en az 30 dakikalık egzersiz programları oluşturulmalıdır.
B
Hastalara ait uyku günlüğü tutulmalıdır.
C
Yürümeye yardımcı gereçler kullanılmalıdır.
D
Yüksek yastık ya da oturma pozisyonu ile uyku sırasında oluşabilecek yutkunma-aspire etme problemlerine önlem alınmalıdır.
E
Şiddetli titreme problemi olduğunda özellikle kesici, delici aletler gibi kişinin kendine zarar verme olasılığı olan birtakım gereçlerin kullanımında oldukça dikkatli olunmalıdır.
Açıklama:
- ve 5. evrelerde, beslenme sırasında çiğneme ve yutma güçlüğü olabileceği, yutkunma sırasında gıda veya sıvıları akciğerlerine kaçırabilecekleri (yani aspire edebilecekleri) unutulmamalıdır. Akciğerlere sıvı kaçışı acil müdahale gerektirebilecek kadar önemli bir tablodur. Acil durum senaryolarının önceden geliştirilmesi, bu tarz yüksek risk taşıyan durumlarda ne yapılacağının kararlaştırılmış olması önemlidir. Uyku sırasında özellikle geceleri yüksek bir yastık kullanılması, uykuda gelişebilecek yutkunma-aspire etme problemlerinin daha az yaşanmasına yardımcı olmaktadır. Hatta bazı hastalar uzun oturur pozisyonda uyumak zorunda kalabilmektedir. Akciğerlere sıvı kaçışı en çok su içerken gelişmektedir. Bu tarz hastalarda suyun akışkanlığını azaltan kıvam koyulaştırıcılar kullanılabilir. Yutma güçlüğü hastaların yeterli beslenmesini engelleyebilmekte, vücut direncinin düşmesine ve sonuçta diğer hastalıklar açısından da dezavantajlı bireyler olmalarına neden olabilmektedir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalarının ev güvenliğini oluşturmada gerekli değildir?
Seçenekler
A
Tüm mobilyalar güvenli, sağlam ve sabit olmalıdır.
B
Sandalyeler sabit olmalı, ayakta durmayı kolaylaştırmak için kol dayanağı ve yeterli oturma yüksekliği bulunmalıdır.
C
Elektrik, telefon ya da bilgisayar kabloları, yürürken ayağa dolanacak şekilde yürüme parkurunda bulunmamalıdır.
D
Yemek alanına kolayca erişilebilmelidir.
E
Koridorlarda paspas kullanılmalıdır.
Açıklama:
Zeminler kaymaz yüzeylerle sabit olmalı, paspaslardan kaçınılmalıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastası için uygun bir yatak odası düzenlemesi değildir?
Seçenekler
A
Yatak içi konfeksiyonunda sürtünme katsayısı ve etkisi göz önünde bulundurulmalı, pamuk oranı yüksek çarşaf ve gecelikler tercih edilmelidir.
B
Yatak yüksekliği oturma seviyesinde olmalı, oturulduğunda ayaklar yere tam temas etmeye izin veren yükseklikte olmalıdır.
C
Karanlıkta oda içi dolaşılmasından kaçınılmalı, aydınlatma düğmeleri kolayca erişilebilir hâle getirilmelidir.
D
Elektrik kesintisine karşı önlem için yatak içerisinden ulaşılabilecek mesafede bir el lambası yerleştirilmelidir.
E
Gece kolay erişim için saat ve telefon komidin üzerine yerleştirilmelidir.
Açıklama:
Yatak içi konfeksiyonunda sürtünme katsayısı ve etkisi göz önünde bulundurulmalı, pamuk oranı yüksek çarşaf ve gecelikler yerine daha kaygan özelliği olan dokumalar tercih edilebilir.
Soru 68
Parkinson hastalarının idrar kaçırmalarını engellemek için öncelikle aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekir?
Seçenekler
A
Her iki saatte bir tuvalete gitmelerinin sağlanması.
B
Tuvalet günlüğü tutulması.
C
Kahve, çay ve kola gibi kafeinli içeceklerden kaçınılmalarının sağlanması.
D
İdrar kaçağının olup olmadığını anlamak için günlük ped veya ince bir tuvalet kağıdı kullanmalarının sağlanması.
E
İki aşamalı idrar yapmalarının denenmesi.
Açıklama:
İdrar kaçırmanın önlenmesi için ilk önlemlerden biri tuvalet günlüğü tutulmasıdır.
Böylece, alınan sıvı miktarı ve alma zamanı ile tuvalete gidiş sayısı ve zamanı izlenebilir.
Böylece, alınan sıvı miktarı ve alma zamanı ile tuvalete gidiş sayısı ve zamanı izlenebilir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalarının araç kullanırken dikkat etmeleri gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Radyo dinlemek, cep telefonu ile konuşmak gibi dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçınılmalıdır.
B
Yorgunluk ve uyku hâli hissedildiğinde veya ilaçların etkisi azaldığında direksiyon başına geçilmemelidir.
C
Görüş keskinliği sağlamak için gece araç kullanılmalıdır.
D
Tanıdık, konforlu rotalar ve yoğun olmayan trafik saatleri tercih edilmelidir.
E
Düzenli olarak boyun ve gövde germe egzersizleri yapılması yararlıdır.
Açıklama:
Parkinson hastalığında loş ışıklı ortamda görüş keskinliği azalabileceği için gece araç kullanılmaması daha güvenlidir.
Soru 70
Hareket sırasında aniden donma Hoehn ve Yahr Ölçeğine göre hangi evrede gerçekleşir?
Seçenekler
A
Evre 1
B
Evre 2
C
Evre 3
D
Evre 4
E
Evre 5
Açıklama:
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Soru 71
Parkinson Hastalığında görülen hareket bozukluklarının temelinde, beyindeki hareket sisteminde rol alan sinir hücreleri (nöronlar) arasındaki iletişimi sağlayan .......... molekülünün eksikliğinin olduğu düşünülmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Dopamin
B
Bradikinezi
C
Tremor
D
Postural instabilite
E
Rijidite
Açıklama:
Bradikinezi hareket yavaşlığı; rijidite hareket donukluğu; tremor titreme; ve postural instabilite duruş dengesizliği anlamlarına gelmketedir. Oysa, Parkinson Hastalığında görülen hareket bozukluklarının temelinde, beyindeki hareket sisteminde rol alan sinir hücreleri (nöronlar) arasındaki iletişimi sağlayan dopamin molekülünün eksikliğinin olduğu düşünülmektedir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 72
Vücut hareketlerinin istenilen hız veya büyüklükte yapılamadığı, istem dışı hareketlerin ortaya çıktığı veya otomatik hareketlerin kaybı ile seyreden hastalıklara .......... denilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Hareket bozukluğu hastalıkları
B
D vitamini eksikliği
C
Odaklanma ve dikkatsizlik
D
Alzheimer
E
Tremor
Açıklama:
Vücut hareketlerinin istenilen hız veya büyüklükte yapılamadığı, istem dışı hareketlerin ortaya çıktığı veya otomatik hareketlerin kaybı ile seyreden hastalıklara “Hareket Bozukluğu Hastalıkları” denilmektedir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 73
I. Yavaşlamış, gecikmeli ve sürüncemeli hareket
II. İçe kapanma
III. Dikkat eksikliği
IV. Öğrenmenin kolaylaşması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dopamin eksikliğinin belirtileri arasında gösterilebilir?
II. İçe kapanma
III. Dikkat eksikliği
IV. Öğrenmenin kolaylaşması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dopamin eksikliğinin belirtileri arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
I., II. ve III. maddelerde verilen ifadelerle birlikte, dopamin eksikliğinde, beynin bilişsel fonksiyonları da etkilenebilmekte, yeni bilgilerin öğrenilmesi veya yeni becerilerin kazanılması güç olmakta, hastaların bir bölümünde demans görülebilmektedir.
Dolayısıyla, IV. madde doğru değildir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Dolayısıyla, IV. madde doğru değildir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 74
Parkinson hastalığında, motor bozukluklara denge problemlerinin de eşlik etmeye başladığı evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1. Evre
B
2. Evre
C
3. Evre
D
4. Evre
E
5. Evre
Açıklama:
Parkinsonun 3. evresini yaşayan hastalarda, motor bozukluklara denge problemleri de eşlik etmektedir.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 75
Solunum problemleri ve beslenme sırasında görülebilen çiğneme ve yutma güçlüğü, Parkinson hastalığının daha çok hangi evrelerinde görülen semptomlardır?
Seçenekler
A
I. ve II. evreler
B
II. evre
C
II. ve III. evreler
D
III. evre
E
IV. ve V. evreler
Açıklama:
Parkinson hastalığının IV. ve V. evreleri, hastanın bir başka kişiye bağımlılığının arttığı ileri evreler olarak görülür. Hastalığın bu ileri evrelerinde, olgularda yutma güçlüğü, konuşma problemleri, kognitif bozukluklar, huzursuzluk, anksiyete, görme sorunları, yazı yazma bozuklukları, daha sık tuvalete gitme ihtiyacı, idrar sıkışması hatta idrar kaçırma, aşırı terleme, cinsel sorunlar gibi geç dönem semptomları gelişebilmektedir. Ayrıca, durum ilerledikçe, ağrı ve solunum problemleri gibi önemli ve değerlendirmesi gereken diğer konular gündeme gelebilir.
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 76
Parkinson hastalığı ilerledikçe, hareketler sırasında aniden gelişen ve .......... olarak adlandırılan hareket edememe atakları ortaya çıkabilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
Donma fenomeni
B
Tremor
C
Postural instabilite
D
Bradikinezi
E
Alzheimer
Açıklama:
Parkinson hastalığı ilerledikçe, hareketler sırasında aniden gelişen ve “donma fenomeni” olarak adlandırılan hareket edememe atakları ortaya çıkabilir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Oysa diğer şıklarda verilen bradikinezi hareket yavaşlığı; tremor titreme; ve postural instabilite duruş dengesizliği anlamlarına gelmektedir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Oysa diğer şıklarda verilen bradikinezi hareket yavaşlığı; tremor titreme; ve postural instabilite duruş dengesizliği anlamlarına gelmektedir.
Soru 77
Parkinson hastalarını sahip oldukları semptomlara ve kısıtlılık düzeylerine göre sınıflandıran, ve hastalıklarının derecesini gösteren ölçeğin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hoehn ve Yahr Ölçeği
B
Mounier - Kuhn Sendromu
C
Quasimodo sendromu
D
Tahterevalli Sendromu
E
Örgütsel Psikolojik Sermaye Ölçeği
Açıklama:
Hoehn ve Yahr Ölçeği hastanın sahip olduğu semptomlara ve kısıtlılık düzeyine göre sınıflandığı, Parkinson hastalığının derecesini gösteren bir skaladır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 78
Parkinson hastalığında, vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulguların görüldüğü evre, hastalığın kaçıncı evresi olarak bilinir?
Seçenekler
A
1. evre
B
2. evre
C
3. evre
D
4. evre
E
5. evre
Açıklama:
Parkinson hastalığının 1. evresinde, vücudun sadece bir yarısında hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 79
Parkinson hastalığında, motor belirtilerin yanı sıra denge bozukluklarının da gelişmeye başladığı evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I. evre
B
II. evre
C
III. evre
D
IV. evre
E
V. evre
Açıklama:
Parkinson hastalığının III. evresinde, motor belirtilerin yanı sıra denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 80
Parkinson hastalarının yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak devam ettirdikleri evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I. evre
B
II. evre
C
III. evre
D
IV. evre
E
V. evre
Açıklama:
Parkinson hastalığının V. evresinde, hastalar yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak devam ettirirler.
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 81
Türkiye' deki Parkinson hastalığı görülme olasılığı nedir?
Seçenekler
A
100.000’de 111
B
100.000’de 21
C
100.000’de 43
D
100.000’de 95
E
100.000’de 67
Açıklama:
Dünyanın hemen her yerinde ve her toplumda benzer sıklıkta görülen Parkinson hastalığının Türkiye’deki prevalansı 100.000’de 111 olarak bildirilmektedir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalığının belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yürüme bozukluğu
B
Titreme
C
Denge bozukluğu veya duruş bozuklukları
D
Konuşma güçlükleri
E
Hareketin hızlanması ve eklemlerde yumuşama
Açıklama:
Parkinson Hastalığının Belirtileri
- Hareketin yavaşlaması (bradikinezi) ve eklemlerde katılaşma (akinezi)
- Titreme (tremor)
- Denge bozukluğu veya duruş bozuklukları
- Konuşma güçlükleri
- Yazı yazma kabiliyetinde değişimler
- Mimiklerde azalma ve donuk bir yüz ifadesi
- Uykuda sırasında hareketlenmeler
- Yürüme bozukluğu
- Hareket dışı bulgular olarak sırlanmaktadır.
Hareketin hızlanması ve eklemlerde yumuşama, Parkinson hastalığının belirtilerinden biri değildir. Doğru seçenek (E) olmaktadır.
- Hareketin yavaşlaması (bradikinezi) ve eklemlerde katılaşma (akinezi)
- Titreme (tremor)
- Denge bozukluğu veya duruş bozuklukları
- Konuşma güçlükleri
- Yazı yazma kabiliyetinde değişimler
- Mimiklerde azalma ve donuk bir yüz ifadesi
- Uykuda sırasında hareketlenmeler
- Yürüme bozukluğu
- Hareket dışı bulgular olarak sırlanmaktadır.
Hareketin hızlanması ve eklemlerde yumuşama, Parkinson hastalığının belirtilerinden biri değildir. Doğru seçenek (E) olmaktadır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi Dopamin seviyesini artıran yaklaşımlardan biridir?
Seçenekler
A
Kalitesiz uyku
B
Sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak
C
Belirli hedeflerin olmaması
D
Spor yapmama
E
Boş zaman aktivitelerin devamlılığı olmaması
Açıklama:
Dopamin Seviyesini Artıran Yaklaşımlar
- Egzersiz ve aktif yaşam stili:
- Sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak:
- Kaliteli uyku:
- Güneş banyosu:
- Boş zaman aktiviteleri veya hobiler:
- Belirli hedeflerin olması:
- Egzersiz ve aktif yaşam stili:
- Sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak:
- Kaliteli uyku:
- Güneş banyosu:
- Boş zaman aktiviteleri veya hobiler:
- Belirli hedeflerin olması:
Soru 84
Hoehn ve Yahr ölçeğine göre, parkinson hastalığı kaç evreden geçmektedir?
Seçenekler
A
1
B
4
C
3
D
5
E
2
Açıklama:
Temel belirtilerin nasıl bir ilerleme seyri gösterdiğini açıklamak için yaygın olarak Hoehn ve Yahr ölçeği kullanılmaktadır. Bu ölçeğe göre, Parkinson hastalığı aşağıdaki evrelerden geçmektedir:
Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri evredir.
Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Bu evrede olgular artmış duruş-denge kayıpları nedeniyle, dengelerini korumakta güçlük çekmektedirler. Ayrıca konuşma ve yutma güçlüğü gibi problemlerin de daha fazla görüldüğü hastalığın ileri evresidir.
Evre 5: Bu evredeki hastalar bağımsız olarak hareket etmekte büyük güçlük yaşamaktadır. 5. evre, hastaların yaşamlarını tekerlekli sandalye veya başka bir yardımcı gerece bağımlı olarak ettirdikleri evredir.
Soru 85
Kaçıncı evredeki parkinson hastaları, yakın bakım altında olmaları gerekmektedir?
Seçenekler
A
Evre 1
B
Evre 4 ve Evre 5
C
Evre 3
D
Evre 2 ve Evre 3
E
Evre 3 ve Evre 4
Açıklama:
Evre 4 ve Evre 5 hastaları ileri dönem hastalarıdır ve yakın bakım altında olmaları gerekebilmektedir.
Soru 86
Parkinson hastalarının, her yıl yaklaşık yüzde kaçı düşmektedir?
Seçenekler
A
% 22
B
% 15
C
% 38
D
% 56
E
% 6
Açıklama:
Parkinson hastalarının yaklaşık %38’i her yıl düşmektedir. Bu düşmeler çoğunlukla dönerken veya yön değiştirirken genellikle bir donma olayıyla ilişkili olarak ortaya çıkmaktadır.
Soru 87
Parkinsonlu bir hastanın ev güvenliğini artırmak için alınması gereken önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dağınıklıklar temizlenmeli, evdeki hareketleri kolaylaştırıcı yaklaşımlar benimsenmelidir.
B
Zeminler kaymaz yüzeylerle sabit olmalı,paspaslardan kaçınılmalıdır.
C
Tüm mobilyalar güvenli, sağlam ve sabit olmalıdır.
D
Yemek alanına kolayca erişilebilmemelidir.
E
Sandalyeler sabit olmalı, ayakta durmayı kolaylaştırmak için kol dayanağı ve yeterli oturma yüksekliği bulunmalıdır.
Açıklama:
Ev güvenliği açısından bir kontrol listesi oluşturulmalıdır. Bu listede bulunan bazı maddeler her gün, bazıları ise daha uzun aralıklarla kontrol edilmelidir. Kontrol listesine örnek olabilecek bazı değerlendirmeler aşağıda verilmiştir:
• Dağınıklıklar temizlenmeli, evdeki hareketleri kolaylaştırıcı yaklaşımlar benimsenmelidir.
• Zeminler kaymaz yüzeylerle sabit olmalı,paspaslardan kaçınılmalıdır.
• Tüm mobilyalar güvenli, sağlam ve sabit olmalıdır.
• Sandalyeler sabit olmalı, ayakta durmayı kolaylaştırmak için kol dayanağı ve yeterli oturma yüksekliği bulunmalıdır.
• Ev içerisinde iyi aydınlatma sağlanmalı, karanlık veya loş görünümlü alanlar en aza indirilmelidir. Parlamayı en aza indirmek için panjur ve perdeler ayarlanmalıdır.
• Elektrik, telefon ya da bilgisayar kabloları, yürürken ayağa dolanacak şekilde yürüme parkurunda bulunmamalıdır.
• Ev içerisinde merdivenler kullanılıyorsa basamakları adım genişliğine uygun ve sağlam olmalı, korkulukları bulunmalıdır.
• Yemek alanına kolayca erişilebilmelidir.
• Dağınıklıklar temizlenmeli, evdeki hareketleri kolaylaştırıcı yaklaşımlar benimsenmelidir.
• Zeminler kaymaz yüzeylerle sabit olmalı,paspaslardan kaçınılmalıdır.
• Tüm mobilyalar güvenli, sağlam ve sabit olmalıdır.
• Sandalyeler sabit olmalı, ayakta durmayı kolaylaştırmak için kol dayanağı ve yeterli oturma yüksekliği bulunmalıdır.
• Ev içerisinde iyi aydınlatma sağlanmalı, karanlık veya loş görünümlü alanlar en aza indirilmelidir. Parlamayı en aza indirmek için panjur ve perdeler ayarlanmalıdır.
• Elektrik, telefon ya da bilgisayar kabloları, yürürken ayağa dolanacak şekilde yürüme parkurunda bulunmamalıdır.
• Ev içerisinde merdivenler kullanılıyorsa basamakları adım genişliğine uygun ve sağlam olmalı, korkulukları bulunmalıdır.
• Yemek alanına kolayca erişilebilmelidir.
Soru 88
Parkinsonlu bir hastanın banyoda güvenliğini artırmak için alınması gereken önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Klozet, küvet ve duşun yanına tutunma barları bulunmamalıdır.
B
Manuel diş fırçası kullanılabilir.
C
Tüm küvet ve duş teknelerine kaymaz banyo paspasları yerleştirilmelidir.
D
Kaymayı önlemeyen banyo halıları kullanılmalıdır.
E
Havlu askısı, musluk, lavabo veya sabunluk gibi eşyalar tutunmak için güvenlidir.
Açıklama:
Banyo Düzenlemeleri Bazen hastalık, Parkinson’la yaşayan yaşlının banyo içerisindeki aktiviteleri de dahil olmak üzere, giyinme, yemek yeme, uyku ve hatta yürüme gibi bir zamanlar kolayca yapabildiği temel günlük aktiviteyi karmaşık hale getirebilir. Bu değişikliklere uyum sağlamak zor olabilir, ancak iyi bir yaşam kalitesini desteklemenin ve güvenliği iyileştirmenin yolları vardır. Bunlardan bazıları aşağıdaki gibidir:
• Klozet, küvet ve duşun yanına tutunma barları bulunmalıdır. Havlu askısı, musluk, lavabo veya sabunluk gibi eşyalar tutunmak için güvenli değildir.
• Hastanın güvenliği açısından küvete veya duşa sırt desteği bulunan sağlam bir oturma tezgahı monte edilebilir.
• Tüm küvet ve duş teknelerine kaymaz banyo paspasları yerleştirilmelidir.
• Parkinsonlu yaşlının ihtiyacına göre, diş fırçalamak veya tıraş olmak gibi öz bakım aktiviteleri sırasında oturabileceği bir düzenek kurulabilir.
• Elektrikli diş fırçası kullanılabilir
• Elektrikli bir tıraş makinesi kullanılabilir.
• Banyo/tuvalet aydınlatılması için elektrik anahtarları kapının hemen yanına yerleştirilmelidir.
• Kaymayı önleyen lastik sırtlı banyo halıları kullanılmalıdır.
• Küvet veya duş alanında bir rafın olması, banyo gereçlerine rahat ve emniyetli bir şekilde ulaşılmasını sağlayacaktır. Raf yüksekliği, omuz ve diz arasındaki mesafede olması önerilmektedir.
• Klozet, küvet ve duşun yanına tutunma barları bulunmalıdır. Havlu askısı, musluk, lavabo veya sabunluk gibi eşyalar tutunmak için güvenli değildir.
• Hastanın güvenliği açısından küvete veya duşa sırt desteği bulunan sağlam bir oturma tezgahı monte edilebilir.
• Tüm küvet ve duş teknelerine kaymaz banyo paspasları yerleştirilmelidir.
• Parkinsonlu yaşlının ihtiyacına göre, diş fırçalamak veya tıraş olmak gibi öz bakım aktiviteleri sırasında oturabileceği bir düzenek kurulabilir.
• Elektrikli diş fırçası kullanılabilir
• Elektrikli bir tıraş makinesi kullanılabilir.
• Banyo/tuvalet aydınlatılması için elektrik anahtarları kapının hemen yanına yerleştirilmelidir.
• Kaymayı önleyen lastik sırtlı banyo halıları kullanılmalıdır.
• Küvet veya duş alanında bir rafın olması, banyo gereçlerine rahat ve emniyetli bir şekilde ulaşılmasını sağlayacaktır. Raf yüksekliği, omuz ve diz arasındaki mesafede olması önerilmektedir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi erişkinlerde hareket bozukluğu ile seyreden Alzheimer’dan sonra ikinci sıklıkta görulen beyin hücrelerinin ilerleyici, dejeneratif bir hastalığıdır?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Epilepsi
C
İnme
D
Parkinson
E
Afazi
Açıklama:
Parkinson, erişkinlerde hareket bozukluğu ile seyreden Alzheimer’dan sonra ikinci sıklıkta görulen beyin hücrelerinin ilerleyici, dejeneratif bir hastalığıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisinde, Parkinson hastalarında idrar kaçırma ile ilgili alınabilecek başlıca önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tuvalette, kolay erişilebilecek şekilde kol dayanağı veya tutunma barı bulunmamalıdır.
B
Kahve, çay ve kola gibi kafeinli içeceklerden kaçınılmalıdır, tüm bu içecekler sorunları daha da kötüleştirebilir.
C
Geceleri tuvalete gitmekte sorun varsa yatmadan iki saat önce sıvı tüketimi sınırlandırılabilir.
D
Her iki saatte bir tuvalete gitmek gibi düzenli bir program uygulanabilir.
E
İdrar kaçırmanın önlenmesi için ilk önlemlerden biri tuvalet günlüğü tutulmasıdır.
Açıklama:
İdrar Kaçırma İdrar kaçırma Parkinson hastalığına özgü bir durum değildir. Parkinson hastalığı olmayan kişilerde de birçok nedene bağlı olarak gelişebilir. Daha çok kadınlarda görülmekte, kişinin günlük yaşamını olumsuz etkilemekte ve yaşam kalitesini düşürmektedir. Parkinson hastalarında idrar kaçırma ile ilgili alınabilecek başlıca önlemler şöyle sıralanabilir:
• İdrar kaçırmanın önlenmesi için ilk önlemlerden biri tuvalet günlüğü tutulmasıdır. Böylece, alınan sıvı miktarı ve alma zamanı ile tuvalete gidiş sayısı ve zamanı izlenebilir.
• Her iki saatte bir tuvalete gitmek gibi düzenli bir program uygulanabilir. • Kahve, çay ve kola gibi kafeinli içeceklerden kaçınılmalıdır, tüm bu içecekler sorunları daha da kötüleştirebilir.
• Tuvalette, kolay erişilebilecek şekilde kol dayanağı veya tutunma barı bulunmalıdır.
• Geceleri tuvalete gitmekte sorun varsa yatmadan iki saat önce sıvı tüketimi sınırlandırılabilir. Ancak günlük yeterli sıvının alınmasına özen gösterilmelidir.
• Tuvalette bir gece lambası bulundurulabilir.
• Mesanenin tamamen boşaltıldığından emin olmak için iki aşamalı idrar yapma denenmelidir: İdrar yaptıktan sonra tuvaletten hemen kalkmayıp birkaç dakika bekleyerek tekrar idrar var mı diye kontrol edilebilir.
• İdrar kaçağının olup olmadığını anlamak için günlük ped veya ince bir tuvalet kağıdı kullanılabilir. Herhangi bir ıslaklık idrar kaçağının göstergesi olabilir.
• İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri bilinmelidir: İdrar yaparken yanma hissi ile sık ve acil idrara çıkma isteği enfeksiyon belirtisi olabilir. Bu gibi durumlarda mutlaka doktora danışılmalıdır.
• İdrar kaçırmanın önlenmesi için ilk önlemlerden biri tuvalet günlüğü tutulmasıdır. Böylece, alınan sıvı miktarı ve alma zamanı ile tuvalete gidiş sayısı ve zamanı izlenebilir.
• Her iki saatte bir tuvalete gitmek gibi düzenli bir program uygulanabilir. • Kahve, çay ve kola gibi kafeinli içeceklerden kaçınılmalıdır, tüm bu içecekler sorunları daha da kötüleştirebilir.
• Tuvalette, kolay erişilebilecek şekilde kol dayanağı veya tutunma barı bulunmalıdır.
• Geceleri tuvalete gitmekte sorun varsa yatmadan iki saat önce sıvı tüketimi sınırlandırılabilir. Ancak günlük yeterli sıvının alınmasına özen gösterilmelidir.
• Tuvalette bir gece lambası bulundurulabilir.
• Mesanenin tamamen boşaltıldığından emin olmak için iki aşamalı idrar yapma denenmelidir: İdrar yaptıktan sonra tuvaletten hemen kalkmayıp birkaç dakika bekleyerek tekrar idrar var mı diye kontrol edilebilir.
• İdrar kaçağının olup olmadığını anlamak için günlük ped veya ince bir tuvalet kağıdı kullanılabilir. Herhangi bir ıslaklık idrar kaçağının göstergesi olabilir.
• İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri bilinmelidir: İdrar yaparken yanma hissi ile sık ve acil idrara çıkma isteği enfeksiyon belirtisi olabilir. Bu gibi durumlarda mutlaka doktora danışılmalıdır.
Soru 91
Vücut hareketlerinin istenilen hız veya büyüklükte yapılamaması, istem dışı hareketlerin ortaya çıkması veya otomatik reflekslerin kaybı veya azalması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hareket bozukluğu
B
Parkinson
C
Duruş bozukluğu
D
Denge bozukluğu
E
Yürüme bozukluğu
Açıklama:
Haraket bozukluğu, Vücut hareketlerinin istenilen hız veya büyüklükte yapılamaması, istem dışı hareketlerin ortaya çıkması veya otomatik reflekslerin kaybı veya azalması durumudur. Doğru cevap A'dır.
Soru 92
Doktor James Parkinson tarafından Parkinson hastalığı hangi yılda tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
1855
B
1834
C
1823
D
1817
E
1842
Açıklama:
İlk olarak 1817’de Doktor James Parkinson tarafından tanımlanan Parkinson hastalığı, dopamin eksikliği ile seyreden nörodejeneratif bir hastalıktır. Dopaminin üretimi ve salgılanması için özelleşmiş olan nöronların yıkımı ile hastalık genellikle 50’li yaşlardan itibaren ortaya çıkmaktadır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Dopamin eksikliğinin belirtilerinden değildir?
Seçenekler
A
Kavrama ve öğrenmede güçlükler oluşur.
B
Hızlı harakete neden olur.
C
Kısa süreli bellek performansında kayıplara neden olur.
D
Dopamin eksikliğinde içe kapanma görülür.
E
Titremeler görülebilir.
Açıklama:
Dopamin eksikliğinde;
Beyinde dopamin eksikliği geliştiğinde, yavaşlamış, gecikmeli, sürüncemeli hareket ortaya çıkar.
Yavaşlamış, gecikmeli, sürüncemeli hareketler oluşur.
Kavrama ve öğrenmede güçlükler oluşur.
Kısa süreli bellek performansında kayıplara neden olur.
Titremeler görülebilir.
Doğru cevap B'dir.
Beyinde dopamin eksikliği geliştiğinde, yavaşlamış, gecikmeli, sürüncemeli hareket ortaya çıkar.
Yavaşlamış, gecikmeli, sürüncemeli hareketler oluşur.
Kavrama ve öğrenmede güçlükler oluşur.
Kısa süreli bellek performansında kayıplara neden olur.
Titremeler görülebilir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 94
- Kas aktivitesi ve hareketlerin düzenlenmesi
- Bellek fonksiyonları
- Odaklanma ve dikkatin devamlılığı
- Öğrenme ve motivasyonun sağlanması
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Dopaminin katıldığı fonksiyonlar şöyledir:
- Kas aktivitesi ve hareketlerin düzenlenmesi
- Bellek fonksiyonları
- Beynin haz alma ve ödül sistemlerinin uyarımı
- Kavrama, idrak
- Odaklanma ve dikkatin devamlılığı
- Sindirim sisteminde mide ve bağırsak
- hareketlerinin düzenlenmesi
- Mutluluk, depresyon veya içe kapanma gibi duygu durumlarının yönetimi
- Öğrenme ve motivasyonun sağlanması
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi Dopamin seviyesini artıran yaklaşımlardandır?
Seçenekler
A
Geç yatma ya da az uyku uyuma
B
Boş zamanlarda oturma
C
Egzersizden kaçınma
D
Yağlı yiyeceklerle beslenme
E
Aktif yaşam biçimi ve günlük düzenli egzersizler
Açıklama:
Dopamin seviyesini artıran yaklaşımlar;
Yazı yazma kabiliyetinde değişimler görülmesi
Boş zaman aktiviteleri veya hobiler geliştirme
İyi bir uyku uyumak
Düzenli olarak sürdürülen günlük egzersiz programı
Sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak
Doğru cevap E'dir.
Yazı yazma kabiliyetinde değişimler görülmesi
Boş zaman aktiviteleri veya hobiler geliştirme
İyi bir uyku uyumak
Düzenli olarak sürdürülen günlük egzersiz programı
Sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak
Doğru cevap E'dir.
Soru 96
- Egzersiz ve aktif yaşam stili
- Sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak
- Kaliteli uyku
- Güneş banyosu
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Dopamin seviyesini artıran yaklaşımlar şu şekildedir:
- Egzersiz ve aktif yaşam stili
- Sağlıksız yiyeceklerden uzak durmak
- Kaliteli uyku
- Güneş banyosu
- Boş zaman aktiviteleri veya hobiler
- Belirli hedeflerin olması
Soru 97
Parkinson hastalığının nedeni ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hastalıkta çevresel faktörler daha önemlidir.
B
Hastalık kesinlikle kalitsaldır.
C
Hastalığın nedeni vitamin eksikliğidir.
D
Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemektedir.
E
Hastalık çocuklukta oluşan beslenme yetersizliğinin bir sonucudur.
Açıklama:
Parkinson hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedrir. Ancak genetik etkenlerin, çevresel etkenlerin, Dopamin salgılayan sinir hücrelerinin zarar görmesinin etken olduğu beliritlmektedir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalığının tedavisi için söylenebilir?
Seçenekler
A
Hastalığın kesin bir tedavisi yoktur.
B
Hastalığın tedavisinde ilk önce bitkisel ilaçlar kullanılmalıdır.
C
Hastalığın tedavisinde ilaçların etkisi kanıtlanmamıştır.
D
Hastalıkta Fizyoterapinin etkisi olmamıştır.
E
Hastalığın tedavisinde diyet oldukça önemlidir.
Açıklama:
Parkinson hastalığının kesin bir tedavi şekli yoktur. Ancak tedavisinde öncelik ilk fırsatta medikal tedaviye başlanmalıdır. Fizyoterapi uygulamaları da yapılmaktadır.
Parkinson hastalığı diyet veya vitamin kürleri ile düzeltilebilen bir hastalık değildir. Doğru cevap A'dır.
Parkinson hastalığı diyet veya vitamin kürleri ile düzeltilebilen bir hastalık değildir. Doğru cevap A'dır.
Soru 99
Parkinson hastalığının hangi evresinde vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcut olmaktadır?
Seçenekler
A
Evre 3
B
Evre 2
C
Evre 1
D
Evre 4
E
Evre 5
Açıklama:
Evre 1 Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcut olduğu evredir. Doğru cevap C'dir.
Soru 100
- Hareketin yavaşlaması (bradikinezi) ve eklemlerde katılaşma (akinezi)
- Titreme (tremor)
- Denge bozukluğu veya duruş bozuklukları
- Yazı yazma kabiliyetinde değişimler
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Parkinson hastalığının belirtileri şöyledir:
- Hareketin yavaşlaması (bradikinezi) ve eklemlerde katılaşma (akinezi)
- Titreme (tremor)
- Denge bozukluğu veya duruş bozuklukları
- Yazı yazma kabiliyetinde değişimler
- Mimiklerde azalma ve donuk bir yüz ifadesi
- Uykuda sırasında hareketlenmeler
- Yürüme bozukluğu
- Hareket dışı bulgular
Soru 101
Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evre 3
B
Evre 4
C
Evre 1
D
Evre 2
E
Evre 5
Açıklama:
Evre 4 Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir. Doğru cevap B'dir.
Soru 102
Parkinson hastalığı ilerledikce, hareketler sırasında aniden gelişen hareket edememe atakları ortaya çıkabilir. Bu ataklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Epilepsi atağı
B
TİP 1 atağı
C
Kriz atağı
D
Bayılma
E
Donma fenomeni
Açıklama:
Parkinson hastalığı ilerledikce, hareketler sırasında aniden gelişen ve “donma fenomeni” olarak adlandırılan hareket edememe atakları ortaya çıkabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 103
Aşağıda verilenlerden hangisi fizyoterapi ile ulaşılması hedeflenen amaçlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Kişinin yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve bağımsızlık seviyesinin artırılması
B
Hareketliliğin artırılması için doğru hareket eğitiminin verilmesi
C
Kas gücünün ve esnekliğin artırılması
D
Doğru solunum ve etkili öksürme tekniklerinin öğretilmesi
E
Fit bir görünüşe sahip olmak
Açıklama:
Fizyoterapi uygulamaları ile aşağıdaki hedeflere ulaşılmaya çalışılmaktadır:
- Kişinin yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve bağımsızlık seviyesinin artırılması
- Hareketliliğin artırılması için doğru hareket eğitiminin verilmesi
- Normal olmayan hareketlerin mümkün olduğunca engellenmesi ve kötü duruşun
önüne geçilmesi - Kas gücünün ve esnekliğin artırılması
- Postür ve denge bozukluğunun önüne geçilmesi ve düşme riskinin azaltılması
- Doğru solunum ve etkili öksürme tekniklerinin öğretilmesi
Soru 104
- Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
- Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
- Evre 3: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir.
- Evre 4: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-II-III-IV
C
I-II-III
D
I-II
E
III-IV
Açıklama:
Parkinson hastalığı aşağıdaki evrelerden geçmektedir:
- Evre 1: Vücudun sadece bir yarısında motor, yani hareket ile ilişkili bulgular mevcuttur.
- Evre 2: Motor belirtilerin yaygınlığının arttığı evredir ve belirtiler vücudun her iki yarısında da görülür.
- Evre 3: Denge bozuklukları da gelişmeye başlar.
- Evre 4: Yürüyüş, hareket sırasında aniden durma (donma) veya küçük, hızlı adımlar ile daha fazla enerji ile gerçekleştirilen motor aktivite ve hareket zorluklarının görüldüğü evredir.
Soru 105
Parkinson hastalığında giysi seçimi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kaygan tabanlı ayakkabı giyilmesinde bir sakınca yoktur.
B
Her türlü modelde çorap kullanılabilir.
C
Düğme ve fermuarları kullanabilirler.
D
Sürtünme etkisi yaratabilen, içindeyken hareket etmeyi zorlaştıran kadife ve sentetik dokulu kumaşlardan kaçınılmalıdır.
E
Bilek desteği olmayan, normal tabanlı çoraplar giyilebilir.
Açıklama:
Sürtünme etkisi yaratabilen, içindeyken hareket etmeyi zorlaştıran kadife ve sentetik dokulu kumaşlardan kaçınılmalıdır. Kaymaz taban çorap giyilmeli, sıkı lastikli çoraplar giyilmemeli ve cırt cırtlı ayakkabilar giyilmelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 106
- Fiziksel aktiviteye hastaların günlük rutinlerinde yer verilmelidir.
- Egzersiz herkese iyi gelir ve kişiler arasındaki paylaşım seviyesini artırır. Dolayısıyla
hasta zaman zaman bir arkadaş ya da aile üyesi ile yürüyüşlere çıkılabilir. - Hevesli hastalar motive eden, hareket etmeye sevk eden bir müzik eşliğinde dans edebilir.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
Yalnız II
Açıklama:
Parkinson hastalığı ile yaşayan insanların, eskiden olduğu gibi doğal bir şekilde hareket etmeleri kolay olmayabilir. Bu durumda, yaşlıların kendilerine olan güveni kaybetmemeleri için hareket etmeleri de gerekmektedir. Bunu sağlamak için:
- Fiziksel aktiviteye hastaların günlük rutinlerinde yer verilmelidir: Bahçe, ev işi yapmaları veya araba yıkama gibi aktivitelere mümkün olduğunca katılmaları sağlanmalıdır.
- Egzersiz herkese iyi gelir ve kişiler arasındaki paylaşım seviyesini artırır. Dolayısıyla
hasta zaman zaman bir arkadaş ya da aile üyesi ile yürüyüşlere çıkılabilir. Ayrıca fizyoterapiyi destekleyen koro, folklor, dans, yoga, su içi egzersizler vb. grup aktiviteleri gibi bazı ersiz programlara katılım sağlanabilir. - Olguların hareket etmeleri teşvik edilmeli, bu yönde alışkanlıklar edinmesi sağlanmalıdır. Örneğin kişi televizyon izlerken reklam aralarında odalar arasında yürüyebilir, mutfaktan suyunu içip gelebilir.
- Hevesli hastalar motive eden, hareket etmeye sevk eden bir müzik eşliğinde dans edebilir.
- Son yıllarda, müziği bir araç olarak kullanarak hareketin, duygu durumunun, öz
güvenin ve sosyal ilişkilerin geliştirilmesine yönelik kanıta dayalı rehabilitasyon uygulamaları nedeniyle bilimsel bir sağlık disiplini olarak öne çıkan müzik terapi yaklaşımlarından yararlanılabilir.
Soru 107
Parkinson hastalığında ev güvenliği açısından hazırlanacak kontrol listesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dağınıklıklar temizlenmeli, evdeki hareketleri kolaylaştırıcı yaklaşımlar benimsenmelidir.
B
Zeminler kaymaz yüzeylerle sabit olmalı,paspaslardan kaçınılmalıdır.
C
Tüm mobilyalar güvenli, sağlam ve sabit olmalıdır.
D
Yemek alanına kolayca erişilebilmelidir..
E
Sandalyelerin sabit olmasına lüzum yoktur.
Açıklama:
Ev güvenliği açısından bir kontrol listesi oluşturulmalıdır. Bu listede bulunan bazı maddeler
her gün, bazıları ise daha uzun aralıklarla kontrol edilmelidir. Kontrol listesine örnek olabilecek bazı değerlendirmeler aşağıda verilmiştir:
her gün, bazıları ise daha uzun aralıklarla kontrol edilmelidir. Kontrol listesine örnek olabilecek bazı değerlendirmeler aşağıda verilmiştir:
- Dağınıklıklar temizlenmeli, evdeki hareketleri kolaylaştırıcı yaklaşımlar benimsenmelidir.
- Zeminler kaymaz yüzeylerle sabit olmalı,paspaslardan kaçınılmalıdır.
- Tüm mobilyalar güvenli, sağlam ve sabit olmalıdır.
- Sandalyeler sabit olmalı, ayakta durmayı kolaylaştırmak için kol dayanağı ve yeterli
oturma yüksekliği bulunmalıdır. - Ev içerisinde iyi aydınlatma sağlanmalı, karanlık veya loş görünümlü alanlar en aza indirilmelidir. Parlamayı en aza indirmek için panjur ve perdeler ayarlanmalıdır.
- Elektrik, telefon ya da bilgisayar kabloları, yürürken ayağa dolanacak şekilde yürüme parkurunda bulunmamalıdır.
- Ev içerisinde merdivenler kullanılıyorsa basamakları adım genişliğine uygun ve sağlam olmalı, korkulukları bulunmalıdır.
- Yemek alanına kolayca erişilebilmelidir..
Soru 108
- İdeal bir bastonun sağlam lastik uçları bulunmalıdır. Aşınmış lastik uçlar bastonun
sabitlenmesin bozacak, denge problemlerinin yaşanmasına neden olabilecektir. - Bastonların el tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına izin verecek konforu sağlamalıdır.
- Bastonun boyu kişiye göre değiştirilebilir olmalı, en iyi desteği vermek üzere yükseklik ayarlanmalıdır.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
Yalnız III
Açıklama:
- İdeal bir bastonun sağlam lastik uçları bulunmalıdır. Aşınmış lastik uçlar bastonun
sabitlenmesin bozacak, denge problemlerinin yaşanmasına neden olabilecektir. - Tek uçlu bastonlar tercih edilmeli, üç veya dört nokta tabanlı olanlardan (tripod veya
quadripodlar) kaçınılmalıdır. Parkinson hastaları, denge ve duruş sorunu yaşadıkları
için bu tip baston ve değnekleri kullanmakta zorluklar yaşayabilmektedir. Bunu en aza indirmek için tek uçlu baston veya değnekler önerilmektedir. - Bastonların el tutamakları rahat olmalı, ihtiyaç duyulan yeterli kuvvetin alınmasına
izin verecek konforu sağlamalıdır. - Bastonun boyu kişiye göre değiştirilebilir olmalı, en iyi desteği vermek üzere yükseklik ayarlanmalıdır.
Soru 109
Parkinson hastalarında giysi seçimi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kaygan tabanlı, bilek desteği olmayan ayakkabı veya terlikler yerine kaymaz çorap veya
spor ayakkabı tercih edilebilir.
spor ayakkabı tercih edilebilir.
B
Kan dolaşımını bozan sıkı lastikli çoraplardan kaçınılmalıdır.
C
Bağcıklı ayakkabılar yerine, velkro-(cırt cırt) bantlı ayakkabılar kullanılarak ayağa geçirme ve çıkarma aktiviteleri kolaylaştırılabilir.
D
Velkrolar giysilerdeki düğme veya fermuarların yerine dikilebilir. Böylece giyinme aktiviteleri kolaylıkla bağımsızca yerine getirebilir.
E
Aşırı dar kıyafetler seçilmelidir.
Açıklama:
Giyinmeyi kolaylaştıran giyim stilleri ve kumaşlar seçilmelidir:
- Sürtünme etkisi yaratabilen, içindeyken hareket etmeyi zorlaştıran kadife ve sentetik dokulu kumaşlardan kaçınılmalıdır. Aşırı terlemeye neden olmayan doğal dokumalar tercih edilmelidir.
- Kaygan tabanlı, bilek desteği olmayan ayakkabı veya terlikler yerine kaymaz çorap veya spor ayakkabı tercih edilebilir.
- Kan dolaşımını bozan sıkı lastikli çoraplardan kaçınılmalıdır.
- Bağcıklı ayakkabılar yerine, velkro-(cırt cırt) bantlı ayakkabılar kullanılarak ayağa geçirme ve çıkarma aktiviteleri kolaylaştırılabilir.
- Velkrolar giysilerdeki düğme veya fermuarların yerine dikilebilir. Böylece giyinme aktiviteleri kolaylıkla bağımsızca yerine getirebilir.
Soru 110
- Radyo dinlemek, cep telefonu ile konuşmak, direksiyon başında bir şeyler yemek veya içmek gibi dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçınılmalıdır.
- Parkinson hastalığında loş ışıklı ortamda görüş keskinliği azalabileceği için gece araç kullanılmaması daha güvenlidir.
- Yorgunluk ve uyku hâli hissedildiğinde veya ilaçların etkisi azaldığında direksiyon başına geçilmemelidir.
- Düzenli olarak boyun ve gövde germe egzersizleri yapılması yararlıdır.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Hastalığın erken aşamalarında ve hastalık belirtilerini etkin şekilde kontrol eden ilaç tedavisini aksatmadan düzenli olarak sürdüren hastaların araç kullanımı konusunda dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:
- Radyo dinlemek, cep telefonu ile konuşmak, direksiyon başında bir şeyler yemek veya içmek gibi dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçınılmalıdır.
- Parkinson hastalığında loş ışıklı ortamda görüş keskinliği azalabileceği için gece araç kullanılmaması daha güvenlidir.
- Yorgunluk ve uyku hâli hissedildiğinde veya ilaçların etkisi azaldığında direksiyon başına geçilmemelidir.
- Tanıdık, konforlu rotalar ve yoğun olmayan trafik saatleri tercih edilmelidir.
- Vücut yorgunluğunu geciktirmek için iyi bir oturma pozisyonu alınmalıdır. Sürüş sırasında bel destek yastığının kullanılması önerilmektedir.
- Düzenli olarak boyun ve gövde germe egzersizleri yapılması yararlıdır.
- Hastanın sürüş becerileri tarafsız biri tarafından değerlendirilmeli, hekim görüşü alınmalıdır.
Ünite 5
Soru 1
____________ postür ve hareketlerin belli bir düzen içerisinde en az enerji sarf edilerek gerçekleştirilmesidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Denge
B
Duruş
C
Yoga
D
Spor
E
Esneklik
Açıklama:
Denge, postür ve hareketlerin belli bir düzen içerisinde en az enerji sarf edilerek gerçekleştirilmesidir. Kelime anlamı olarak denge; insan veya nesnenin devrilmeden durabilme hâlidir.
Soru 2
I. Stres ve gerilimin minimum olması
II. Az enerji harcanarak maksimum verimde çalışması
III. Sadece sabit pozisyonlar için geçerlidir
Numaralandırılmış maddelerden hangi/hangileri doğrudur?
II. Az enerji harcanarak maksimum verimde çalışması
III. Sadece sabit pozisyonlar için geçerlidir
Numaralandırılmış maddelerden hangi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Dengeli duruş, stres ve gerilimin minimum olduğu, vücudun en az enerji harcayarak maksimum verimde çalıştığı formudur. Dengeli bir duruş için ayakta durma, oturma, uzanma gibi sabit pozisyonlar ve yürüme, koşma gibi hareketli aktiviteler sırasında baş, gövde (omurga), kol ve bacaklar birbiri ile orantılı ve düzgün bir dizilimde olmalıdır.
Soru 3
I. Vücut tipi ve dengesi
II. Ayak büyüklüğü
III. Bacak uzunluğu
IV. Kas kütlesi
Yukarıdaki maddelerden hangileri postür analizlerinde kullanılan ana kriterlerdendir?
II. Ayak büyüklüğü
III. Bacak uzunluğu
IV. Kas kütlesi
Yukarıdaki maddelerden hangileri postür analizlerinde kullanılan ana kriterlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Günümüzde çok çeşitli postür analizi yöntemleri olmakla birlikte analizlerdeki ana kriterler aşağıdaki gibidir;
I ve III maddebu kriterler arasında yer almaktadır. Doğru seçenek (C)dir.
Vücut tipi; zayıf, kilolu, kısa, uzun, kaslı,kamburumsu vb. gibi vücut özellikleri,
Vücut dengesi, dengesiz, çabuk bozulan zayıf denge veya kuvvetli denge gibi,
Vücut kısımlarının düzeni; ayak tabanlarının yerle temas durumu ve başın pozisyonu başta olmak üzere, baştan aşağı tutulan çekül veya çizilen hayali çizgi etrafında vücut bölümleri gözden geçirilmektedir. Orta hatta göre baş ve omuzların önde durması, kamburun çıkması veya kalça ve dizlerin bükülü olması gibi anatomik yapıların bir- birine göre pozisyonları incelenmektedir.
Kas kısalıkları, vücut kısımlarının temel duruşlarını etkileyen ana faktörlerden biri de kasların uzunluğudur. Özellikle yaralanma sonrasında veya yaşlanma ile kaslar kısal- makta, genel olarak bükülü bir postürün kazanılması söz konusu olmaktadır.
Bacak uzunluğu ölçümü, her iki bacak içinde yapılmaktadır ve birbiri ile karşılaştırıl- maktadır. İki bacak arasındaki uzunluk farkının olması, dengenin kurulması ve vücut pozisyonunun sağlanmasında etkili olan bir diğer faktördür.
Ayak basış özellikleri, basma sırasındakiayak tabanında oluşan basınç veya basma yüzeyi farklılıkları incelenmektedir. Buna ayaklardaki anatomik farklılıklar tekili ola- bildiği kadar önceden geçirilen yaralanma veya vücudun daha üst segmentlerinde geli- şen duruş bozuklukları da etkili olmaktadır.
Görüş keskinliği, denge problemi yaşayanher yaşlı muhakkak bir göz muayenesinden geçmelidir. Kişiye reçetelenen bir gözlük varsa kullanıldığından emin olunmalı, çer- çeve seçiminde titiz davranılmalıdır.
I ve III maddebu kriterler arasında yer almaktadır. Doğru seçenek (C)dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yürümenin alt bölümlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ayakta durabilme ve uygun duruş
B
Ayak tabanlarının yere sağlam ve uygun basması
C
Adım uzunluğunun ayarlanması
D
Kolların sabit durması
E
Keskin dönüş gibi manevra kabiliyetinin olması
Açıklama:
Yürümenin alt bölümleri;
- Ayakta durabilme ve uygun duruş
- Ayak tabanlarının yere sağlam ve uygun basması
- Adım uzunluğunun ayarlanması
- Kol salınımlarının olması
- Keskin dönüş gibi manevra kabiliyetinin olması
- Dengenin tekrar kazanılması-şeklinde sıralanmaktadır. Kolların sabit tutulması bu bölümlerden değildir. Doğru seçenek (D)dir.
Soru 5
Postürün iki ana veri sağlayıcı yapısı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kollar-Gözler
B
Bacaklar-Kollar
C
Bacaklar-Gözler
D
Ayaklar-Kollar
E
Ayaklar-Gözler
Açıklama:
Postüral sistemin iki ana veri sağlayıcı yapısı vardır. Bunlardan birincisi ayaklar, ikincisi ise gözlerdir. Her ikisi de hem dengenin ve hareketin oluşturulmasına katılmaktadır hem de vücut ve bedenden bağımsız olarak çevreden, beden duruşu veya gerçekleştirilmek istenen hareketin niteliği ve gerekliliklerine dair çeşitli uyarı ve verilerin toplanmasında, birer proprioseptör yani veri toplayıcı olarak görev almaktadır. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi denge kaybı belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mide bulantısı ve/veya kusma
B
Bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu
C
Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi
D
Ani gelişen denge kayıpları
E
Kuvvetli bir baş dönmesi
Açıklama:
Denge bozuklarının belirti ve bulguları aşağıda sıralanmıştır:
Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı),
Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi,
Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik),
Kuvvetli bir baş dönmesi- Buna göre doğru seçenek (A)dır.
Soru 7
a) İşitme testleri
b) Posturografi testi
c) Döner sandalye testi
d) Radyolojik görüntüleme
e) Tansiyon değeri ölçümü
Yukarıdaki testlerden kaç tanesi denge bozukluklarında tanı koyma amacı ile uygulanabilmektedir?
b) Posturografi testi
c) Döner sandalye testi
d) Radyolojik görüntüleme
e) Tansiyon değeri ölçümü
Yukarıdaki testlerden kaç tanesi denge bozukluklarında tanı koyma amacı ile uygulanabilmektedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Denge bozukluklarında tanı koyma amacıyla uygulanabilen testlere kısaca aşağıda değinilmiştir:
İşitme testleri. İşitme güçlüğü sıklıkla denge problemleri ile ilişkilendirilmektedir.
Kulak hassasiyetini anlayabilmek için deği- şik seslere verilen kassal tepkilerin ölçülmesi
Posturografi testi. Hareketli bir zemin üzerinde durmaya çalışıldığı, test sırasında hastanın düşmemesi için emniyet önlemlerinin alındığı testtir. Posturografi test sonuçları denge sistemi ve denge bozuklukları ile ilgili ayrıntılı bilgi verdiği için güvenilir testlerdendir.
Göz hareketlerinin kayıt altına alınması.Denge kurulmaya çalışılırken işitme ile den- gede rol oynayan göz hareketlerinin video ile kayıt altına alınması temeline dayanır.
Döner sandalye testi. Bilgisayar kontrollü hareketli bir sandalyede otururken göz hareketleri analiz edilmektedir.
Radyolojik görüntüleme. Manyetik Rezonans görüntüleme (MRI) ve Bilgisayarlı Tomografi tara- maları ile altta yatan tıbbi durumun denge sorununa neden olup olmadığını belirlemede kullanıl- maktadır
Tansiyon değerinin ölçülmesi. Otururken ve ayağa kalktıktan 2 ila 3 dakika sonrasında kan basıncı ölçülmektedir. Burada amaç pozisyon değişimi ile kan basıncında önemli değişimler olup olmadığını belirlemektir.
Nabız sayısının takibi. Kalp atım sayısı olan nabız sayısının takibi ise kalp rahatsızlığı belirtilerinin ortaya konmasında önemli ölçümlerdendir. Nabız sayısının yine otururken ve ayağa kalktıktan 2 ila 3 dakika sonrasında ölçülmesi tavsiye edilmektedir.
Baş hareketi sırasında göz ve bakışların incelenmesi - Bu bilgilere göre, soruda sıralanan testlerin tümü (5 tanesi) denge bozukluklarında tanı koyma amacı ile uygulanabilmektedir. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 8
I. Yürüme, denge, hareket bozuklukları veya kas zayıflığı
II. Göz bozuklukları
III. Stres ve depresyon
Yularıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılarda düşmenin risk etkenlerindendir?
II. Göz bozuklukları
III. Stres ve depresyon
Yularıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılarda düşmenin risk etkenlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Yaşlılarda düşmenin risk etkenleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Buna göre doğru seçenek (B)dir.
Yürüme, denge, hareket bozuklukları veya kas zayıflığı |
Fonksiyonel hareket veya düşme ile ilgili yerleşmiş korkunun varlığı |
Göz bozuklukları |
Bilişsel/nörolojik bozukluklar |
İdrar kaçırma problemleri, acil tuvalete yetişme ihtiyacı duyma |
Uygun olmayan çevresel düzenlemeler |
Kalp ve dolaşım problemleri |
İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı |
Buna göre doğru seçenek (B)dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşme sonrası gelişen komplikasyonlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yumuşak doku yaralanması, kırık veya kanamalar
B
Hastaneye yatırılma ve buna bağlı gelişen sorunlar
C
Çevre ile iletişimi en aza indirme
D
Psikososyal problemler, korku
E
Ölüm ve ölüm korkusu
Açıklama:
Yaşlılarda düşme sonrası gelişen komplikasyonlar:
Yumuşak doku yaralanması, kırık veya kanamalar
Hastaneye yatırılma ve buna bağlı gelişen sorunlar
Günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık seviyesi gibi mevcut becerilerde kayıp
Psikososyal problemler, korku
Bakım evine yerleştirilme
Ölüm ve ölüm korkusudur.
Doğru seçenek (C)dir.
Yumuşak doku yaralanması, kırık veya kanamalar
Hastaneye yatırılma ve buna bağlı gelişen sorunlar
Günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık seviyesi gibi mevcut becerilerde kayıp
Psikososyal problemler, korku
Bakım evine yerleştirilme
Ölüm ve ölüm korkusudur.
Doğru seçenek (C)dir.
Soru 10
Dış ortamdaki gürültüler azaltılmalı, ses izolasyonuna dikkat edilmeli
Açık bir şekilde ve düşük perdeden konuşulmalı
İletişimde kullanılan cümleler sade, anlaşılması kolay olmalı
Yüz yüze ve göz göze iletişim tercih edilmeli
Yukarıda verilen öneriler hangi yaşlı grubu için en ideal yaklaşımdır?
Seçenekler
A
Görme kaybı olan yaşlılar
B
Hareket kabiliyeti azalmış yaşlılar
C
Uygun olmayan fiziksel koşullarda yaşayan yaşlılar
D
Duyma problemi olan yaşlılar
E
İletişimi azalmış yaşlılar
Açıklama:
Duyma Problemi Olan Yaşlıda Yaklaşımlar aşağıda sıralanmıştır:
Dış ortamdaki gürültüler azaltılmalı, ses izolasyonuna dikkat edilmeli,
Açık bir şekilde ve düşük perdeden konu- şulmalı
İletişimde kullanılan cümleler sade, anlaşıl- ması kolay olmalı
Yüz yüze ve göz göze iletişim tercih edilmeli,
Vücut dili ve sözel olmayan işaretler kullanılmalı,
Yüksek riskli işlemler sırasında yaşlının ko- mutları doğru anladığından emin olmak için geri bildirim alınmalı,
Soru 11
1. Sağlıklı bir bireyin uygun şekilde yürüyebilmesi için kol salınımı şarttır.
2. Yaşlı veya düşme riski yüksek olan kişilerde dengenin kurulabilmesi için belli fazda salınımların önemli katkısı olduğu bilinmektedir.
3. Kol salınımlarının hiç olmaması kadar şiddetli hal alması da denge kayıplarında aynı etkinin ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir.
Yukarıda dinamik denge ve yürümede kol salınımının yeri ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Yaşlı veya düşme riski yüksek olan kişilerde dengenin kurulabilmesi için belli fazda salınımların önemli katkısı olduğu bilinmektedir.
3. Kol salınımlarının hiç olmaması kadar şiddetli hal alması da denge kayıplarında aynı etkinin ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir.
Yukarıda dinamik denge ve yürümede kol salınımının yeri ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Sağlıklı bir birey kol salınımı olmadan da gayet uygun şekilde yürüyebilir, yani kol salınımı için yürüme biyomekaniğinin vazgeçilmez bir elemanıdır diyemeyiz. Fakat yaşlı veya düşme riski yüksek olan kişilerde dengenin kurulabilmesi için belli fazda salınımların önemli katkısı olduğu bilinmektedir. Kol salınımlarının hiç olmaması kadar şiddetli hal alması da denge kayıplarında aynı etkinin ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir. Bazı vakalarda kısa adım uzunluğunu telafi etmek için kol salınımlarının artırıldığı dikkat çekmektedir. Buna göre doğru seçenek (D)dir.
Soru 12
1. İç kulak problemleri
2. Psikolojik bozukluklar
3. Çok şiddetli ağrı varlığı
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri baş dönmesine sebep olabilir?
2. Psikolojik bozukluklar
3. Çok şiddetli ağrı varlığı
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri baş dönmesine sebep olabilir?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Baş dönmesi veya sersemlik hissi aşağıdaki durumlarda ortaya çıkabilir:
• İç kulak problemleri: Vestibüler sistem bozuklukları, baş dönmesine yol açabilir.
• Psikolojik bozukluklar: Depresyon, endişe, korku ve diğer psikiyatrik bozukluklar baş dönmesine neden olabilir.
• Anormal hızlı solunum: Bu durum sıklıkla endişe bozukluklarına eşlik eder ve baş dönmesine neden olabilmektedir.
• Yetersiz beslenme ve vitamin eksiklikleri: Özellikle sinir fizyolojisinde de etkileri olan B vitamini türevleri ile bu vitamin türevlerinin de bulunduğu protein, hayvansal gıdalar ve taze sebze, meyvenin ve suyun yeterli miktarda tüketilmemesi baş dönmesine sebep olabilmektedir.
• Çok şiddetli ağrı varlığı: Ani ve çok şiddetli ağrı varlığında yine baş dönmesi atakları gerçekleşmektedir.
• İlaçlar: Sersemlik, ilaçların yan etkisi olabilir.
Bu bilgilere göre, doğru seçenek (E)dir.
• İç kulak problemleri: Vestibüler sistem bozuklukları, baş dönmesine yol açabilir.
• Psikolojik bozukluklar: Depresyon, endişe, korku ve diğer psikiyatrik bozukluklar baş dönmesine neden olabilir.
• Anormal hızlı solunum: Bu durum sıklıkla endişe bozukluklarına eşlik eder ve baş dönmesine neden olabilmektedir.
• Yetersiz beslenme ve vitamin eksiklikleri: Özellikle sinir fizyolojisinde de etkileri olan B vitamini türevleri ile bu vitamin türevlerinin de bulunduğu protein, hayvansal gıdalar ve taze sebze, meyvenin ve suyun yeterli miktarda tüketilmemesi baş dönmesine sebep olabilmektedir.
• Çok şiddetli ağrı varlığı: Ani ve çok şiddetli ağrı varlığında yine baş dönmesi atakları gerçekleşmektedir.
• İlaçlar: Sersemlik, ilaçların yan etkisi olabilir.
Bu bilgilere göre, doğru seçenek (E)dir.
Soru 13
1. Zemin duvar renkleri, aynı tonlardaki renklerden oluşmalı.
2. Cam duvar veya kapılarda yapıların fark edilebilirliği artırmak için göz seviyesindeki yükseklikten renkli şeritler çekilmeli.
3. Fiziksel destek sırasında yapılan destek yüksek sesle “şimdi kapıyı sizin için açıyorum” gibi basit cümlelerle yaşlıya aynı zamanda söylenmeli.
Yukarıdaki görme defekti olan kişiler için uygulanabilecek adımlardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Cam duvar veya kapılarda yapıların fark edilebilirliği artırmak için göz seviyesindeki yükseklikten renkli şeritler çekilmeli.
3. Fiziksel destek sırasında yapılan destek yüksek sesle “şimdi kapıyı sizin için açıyorum” gibi basit cümlelerle yaşlıya aynı zamanda söylenmeli.
Yukarıdaki görme defekti olan kişiler için uygulanabilecek adımlardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Görme Defekti Olan Kişilerde Uygulanabilecekler:
• Zemin duvar renkleri kontrast renklerden oluşmalı,
• Cam duvar veya kapılarda yapıların fark edilebilirliği artırmak için göz seviyesindeki yükseklikten renkli şeritler çekilmeli,
• Gözlük düzenli olarak kullanılmalı, kullanım hatalarına izin verilmemeli,
• Görme derinliği kısıtlı olan kişilerin emniyetini sağlamak için yanında olup gözetim altında aktivitelerini yerine getirmeleri sağlanmalı gerektiği hallerde sözel ve/veya fiziksel olarak yardımda bulunulmalı,
• Fiziksel destek sırasında yapılan destek yüksek sesle “şimdi kapıyı sizin için açıyorum” gibi basit cümlelerle yaşlıya aynı zamanda söylenmeli,
• Kişiye fiziksel destek verirken yaşlının hareket hızına uyum sağlanmalı, verilen destek itici, çekiştirici bir etkiye dönmemeli.
Zemin duvar renkleri aynı tondaki değil kontrast (karşıt) renklerden oluşmalıdır. Doğru seçenek (D)dir.
• Zemin duvar renkleri kontrast renklerden oluşmalı,
• Cam duvar veya kapılarda yapıların fark edilebilirliği artırmak için göz seviyesindeki yükseklikten renkli şeritler çekilmeli,
• Gözlük düzenli olarak kullanılmalı, kullanım hatalarına izin verilmemeli,
• Görme derinliği kısıtlı olan kişilerin emniyetini sağlamak için yanında olup gözetim altında aktivitelerini yerine getirmeleri sağlanmalı gerektiği hallerde sözel ve/veya fiziksel olarak yardımda bulunulmalı,
• Fiziksel destek sırasında yapılan destek yüksek sesle “şimdi kapıyı sizin için açıyorum” gibi basit cümlelerle yaşlıya aynı zamanda söylenmeli,
• Kişiye fiziksel destek verirken yaşlının hareket hızına uyum sağlanmalı, verilen destek itici, çekiştirici bir etkiye dönmemeli.
Zemin duvar renkleri aynı tondaki değil kontrast (karşıt) renklerden oluşmalıdır. Doğru seçenek (D)dir.
Soru 14
1. Dış ortamdaki gürültüler azaltılmalı, ses izolasyonuna dikkat edilmeli
2. Açık bir şekilde ve yüksek perdeden konuşulmalı
3. Vücut dili ve sözel olmayan işaretler kullanılmalı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri duyma problemi olan yaşlılarda önerilen doğru yaklaşımlardır?
2. Açık bir şekilde ve yüksek perdeden konuşulmalı
3. Vücut dili ve sözel olmayan işaretler kullanılmalı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri duyma problemi olan yaşlılarda önerilen doğru yaklaşımlardır?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Duyma Problemi Olan Yaşlıda Yaklaşımlar aşağıda sıralanmıştır:
• Dış ortamdaki gürültüler azaltılmalı, ses izolasyonuna dikkat edilmeli,
• Açık bir şekilde ve düşük perdeden konuşulmalı
• İletişimde kullanılan cümleler sade, anlaşılması kolay olmalı
• Yüz yüze ve göz göze iletişim tercih edilmeli,
• Vücut dili ve sözel olmayan işaretler kullanılmalı,
• Yüksek riskli işlemler sırasında yaşlının komutları doğru anladığından emin olmak için geri bildirim alınmalı,
• Kişinin normalden yüksek sesle konuşması, veya televizyon, radyo gibi cihazları yüksek
perdede takip edebilmesi, işitme kaybının belirteci olabilir, bu kişiler uzman doktor kontrolüne yönlendirilmelidir.
Buna göre, duyma problemi olan yaşlılarla açık bir şekilde ancak yüksk değil, DÜŞÜK PERDEDEN konuşulması önerilmektedir. Doğru seçenek (C)dir.
• Dış ortamdaki gürültüler azaltılmalı, ses izolasyonuna dikkat edilmeli,
• Açık bir şekilde ve düşük perdeden konuşulmalı
• İletişimde kullanılan cümleler sade, anlaşılması kolay olmalı
• Yüz yüze ve göz göze iletişim tercih edilmeli,
• Vücut dili ve sözel olmayan işaretler kullanılmalı,
• Yüksek riskli işlemler sırasında yaşlının komutları doğru anladığından emin olmak için geri bildirim alınmalı,
• Kişinin normalden yüksek sesle konuşması, veya televizyon, radyo gibi cihazları yüksek
perdede takip edebilmesi, işitme kaybının belirteci olabilir, bu kişiler uzman doktor kontrolüne yönlendirilmelidir.
Buna göre, duyma problemi olan yaşlılarla açık bir şekilde ancak yüksk değil, DÜŞÜK PERDEDEN konuşulması önerilmektedir. Doğru seçenek (C)dir.
Soru 15
1. Statik postür, hareketsiz bir duruşu ifade etmektedir.
2. Statik duruşun sağlanması için, kasların statik kasılması, eklemleri sabitlemesi ve yer çekiminin oluşturduğu etkileri karşılaması gerekir.
3. Statik postür sadece ayakta dik duruşu kapsar.
Yukarıda statik postür ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Statik duruşun sağlanması için, kasların statik kasılması, eklemleri sabitlemesi ve yer çekiminin oluşturduğu etkileri karşılaması gerekir.
3. Statik postür sadece ayakta dik duruşu kapsar.
Yukarıda statik postür ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Statik postür, hareketsiz bir duruşu ifade etmektedir. Özetle oturma, ayakta durma, yatma sırasındaki durağan postür statik duruştur. Statik duruşun sağlanması için, kasların statik kasılması, eklemleri sabitlemesi ve yerçekiminin oluşturduğu etkileri karşılaması gerekir. Doğru seçenek (B)dir.
Soru 16
1. Baş dik olmalı, ileri veya geriye doğru her hangi bir eğrilik veya kayma olmaksızın her iki kulak, omuz, kalça ve ayak bilekleri birbirleri ile aynı seviyede olmalıdır.
2. Bel ve boyundaki yandan oluşan girintiler birbirinden az veya fazla olmamalıdır.
3. Vücut ağırlığı her iki ayağa eşit dağıtılmalı, ayaklar birbirine bitişik durmalıdır.
Yukarıda ayakta doğru duruş ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Bel ve boyundaki yandan oluşan girintiler birbirinden az veya fazla olmamalıdır.
3. Vücut ağırlığı her iki ayağa eşit dağıtılmalı, ayaklar birbirine bitişik durmalıdır.
Yukarıda ayakta doğru duruş ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Ayakta doğru duruşta; baş dik olmalı, ileri veya geriye doğru her hangi bir eğrilik veya kayma olmaksızın her iki kulak, omuz, kalça ve ayak bilekleri birbirleri ile aynı seviyede olmalıdır. Omuzlar ve göğüs dik, karın düz olmalıdır. Bel ve boyundaki yandan oluşan girintiler birbirinden az veya fazla olmamalıdır. Vücut ağırlığı her iki ayağa eşit dağıtılmalı, ayaklar arası mesafe omuz genişliği kadar olmalıdır.
Soru 17
1. Masa başında çalışma sırasında, öne eğilerek çalışmayı önlemek için masaya mümkün olduğunca yakın oturulmalıdır.
2. Ergonomik düzenlemeler yapılırken bilgisayar ekranının üst kenarı çene hizasında olacak şekilde ayarlanmalıdır.
3. Sandalye veya koltuk seçiminde oturma yüksekliği ayarlanabilen ve sırt desteği olanlar tercih edilmelidir.
Yukarıda masa başında otururken doğru duruş için verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Ergonomik düzenlemeler yapılırken bilgisayar ekranının üst kenarı çene hizasında olacak şekilde ayarlanmalıdır.
3. Sandalye veya koltuk seçiminde oturma yüksekliği ayarlanabilen ve sırt desteği olanlar tercih edilmelidir.
Yukarıda masa başında otururken doğru duruş için verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Masa başında çalışma sırasında, öne eğilerek çalışmayı önlemek için masaya mümkün olduğunca yakın oturulmalıdır. Sandalye veya koltuk seçiminde oturma yüksekliği ayarlanabilen ve sırt desteği olanlar tercih edilmelidir. Koltuk arkası çalışma aralarında dinlenirken arkaya yaslanma fırsatı sunmalıdır. Çalışma masasının yüksekliği de doğru duruşun elde edilmesinde önemlidir. Diz ve kalçalar 90º’de bükülü iken dik oturulduğunda dirsekler 90º bükülü olduğu pozisyonda, dirsek-yer arası mesafe dikkate alınarak ölçü alınmalıdır. Bir diğer önemli duruş da bilgisayar başındaki pozisyondur. Ergonomik düzenlemeler yapılırken bilgisayar ekranının üst kenarı kaş hizasında olacak şekilde ayarlanmalıdır. Bu yükseklikte ayarlandığında kişi zorluk çekmeden rahatlıkla bilgisayar ekranını görebilmektedir. Masa başında oturma sırasında kulak-omuz ve kalça yukarıdan tutulan bir çekülün geçtiği hat ile aynı hizada olmalıdır.
Soru 18
1. Yaşlılarda düşme korkusuyla birlikte adım mesafesinin kısa tutulup daha yüksek sayıda adım atma ile gerçekleştirilen bir yürüme paterninin kullanıldığı görülmektedir.
2. Kısa adım ve yüksek tekrarlı yürüme, bacak ve ayakların etkilendiği ortopedik veya nörolojik birtakım hastalıklarda daha belirgin şekilde yaşanabilmektedir.
3. Kısa adım ve yüksek tekrarlı yürüme sırasında kişiler daha az enerji sarf ederek, denge kaybı ve düşme riskini azaltmaktadır.
Yukarıda denge sağlamada adım uzunluğu ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Kısa adım ve yüksek tekrarlı yürüme, bacak ve ayakların etkilendiği ortopedik veya nörolojik birtakım hastalıklarda daha belirgin şekilde yaşanabilmektedir.
3. Kısa adım ve yüksek tekrarlı yürüme sırasında kişiler daha az enerji sarf ederek, denge kaybı ve düşme riskini azaltmaktadır.
Yukarıda denge sağlamada adım uzunluğu ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Adım uzunluğunu etkileyen başlıca iki temel etken vardır: Bunlar, kişinin bacak boyu ve yürüme
hızıdır. Vücut ve kol salınımları da kişinin dengesini kaybetmeden ve düşmeden adım uzunluğunu, dolayısıyla yürümesinin sağlamasında yardımcı olmaktadır. Yaşlılarda düşme korkusuyla birlikte sanki buz kaplı bir zemin üzerinde yürüyormuşçasına adım mesafesinin kısa tutulup daha yüksek sayıda adım atma ile gerçekleştirilen bir yürüme paterninin kullanıldığı görülmektedir. Bu durum, bacak ve ayakların etkilendiği ortopedik veya nörolojik birtakım hastalıklarda daha belirgin şekilde yaşanabilmektedir. Kısa adım ve yüksek tekrarlı yürüme sırasında kişiler hem daha fazla enerji sarf ederek erken yorulmaktadırlar hem de daha yüksek oranda denge kaybı ve düşme riski yaşamaktadırlar.
hızıdır. Vücut ve kol salınımları da kişinin dengesini kaybetmeden ve düşmeden adım uzunluğunu, dolayısıyla yürümesinin sağlamasında yardımcı olmaktadır. Yaşlılarda düşme korkusuyla birlikte sanki buz kaplı bir zemin üzerinde yürüyormuşçasına adım mesafesinin kısa tutulup daha yüksek sayıda adım atma ile gerçekleştirilen bir yürüme paterninin kullanıldığı görülmektedir. Bu durum, bacak ve ayakların etkilendiği ortopedik veya nörolojik birtakım hastalıklarda daha belirgin şekilde yaşanabilmektedir. Kısa adım ve yüksek tekrarlı yürüme sırasında kişiler hem daha fazla enerji sarf ederek erken yorulmaktadırlar hem de daha yüksek oranda denge kaybı ve düşme riski yaşamaktadırlar.
Soru 19
Eklemlerin dolayısıyla vücudun boşluktaki pozisyonu, konumu ve hareketini algılama yeteneğine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Propriyosepsiyon
B
Statik Denge
C
Dinamik Denge
D
Statik Duruş
E
Proporsiyon
Açıklama:
Eklem hareket ve pozisyon duyusuna propriyosepsiyon denilmektedir. Propriyosepsiyon, eklemlerin dolayısıyla da vücudun boşluktaki pozisyonu, konumu ve hareketini algılama yeteneğidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi dengenin sağlanması için gerekli olanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kalp-damar sistemi
B
Kas-iskelet yapısı
C
İç kulaktaki denge
D
Nörolojik sistem
E
Sinir sistemi
Açıklama:
E. Sinir sistemi.
Dengenin sağlanması için kalp-damar sistemi, kas-iskelet yapısı, iç kulaktaki denge için özelleşmiş yapılar ve görme yetisi başta olmak üzere birçok vücut sisteminin, nörolojik sistemin kontrolünde belli bir ahenk içerisinde çalışması gerekmektedir. (S: 115 DENGE NEDİR?)
Dengenin sağlanması için kalp-damar sistemi, kas-iskelet yapısı, iç kulaktaki denge için özelleşmiş yapılar ve görme yetisi başta olmak üzere birçok vücut sisteminin, nörolojik sistemin kontrolünde belli bir ahenk içerisinde çalışması gerekmektedir. (S: 115 DENGE NEDİR?)
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılardaki denge problemlerinin sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kötü yaşam kalitesi
B
Toplum içine çıkamama
C
Psikolojik ve sosyal izolasyon
D
Kapalı ortam
E
Uzun süre oturmak
Açıklama:
Uzun süre oturmak
Soru 22
Ayakta durabilme ve kötü postür aşağıdakilerden hangisine neden olan etkenlerdir?
Seçenekler
A
Dinamik denge
B
Statik denge
C
Dengenin yeniden kazanımı
D
Denge bozuklukları
E
Denge kaybı belirtileri
Açıklama:
Denge bozuklukları
Soru 23
- Ailesel faktörler
- Anatomik yapısal bütünlük
- Edinilen alışkanlıklar
- Psikolojik durum
- Duygu durum hâli
Yukarıda verilenler aşağıdakilerden hangisinin alışkanlık halini alma nedenleridir?
Seçenekler
A
Denge anatomisi
B
Kötü postür
C
Kas iskelet sistemi
D
Denge kaybının belirtileri
E
Adım uzunluğu
Açıklama:
Kötü postür
Soru 24
Yaşlılarda kötü postürün istenmemesinin önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gereksiz enerji sarfiyatı ve kişilerin kısa sürede yorulmasına neden olması
B
Kasların kasılma hızı ve kasılma ile oluşturulan kuvvet seviyesinin azalması
C
Düşme riski veya pozisyon kaybı gibi durumların ortaya çıkması
D
Fiziksel bağımsızlığını kaybetmesine neden olması
E
Ayak tabanı basma problemlerine neden olması
Açıklama:
Gereksiz enerji sarfiyatı ve kişilerin kısa sürede yorulmasına neden olması
Soru 25
1. Posturografi testi
2. Propriyosepsiyon testi
3. Nabız sayısının takibi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri denge bozukluklarında tanı koymak için kullanılan testlerdendir?
2. Propriyosepsiyon testi
3. Nabız sayısının takibi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri denge bozukluklarında tanı koymak için kullanılan testlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Bu testlerin bazıları denge kaybına ilişkin belirti ve bulguların, iç kulaktaki denge fonksiyonu ile ilişkili sorunlardan kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek için uygulanan testlerdir. Tanı koyma amacıyla uygulanabilen testlere kısaca aşağıda değinilmiştir:
• İşitme testleri. İşitme güçlüğü sıklıkla denge problemleri ile ilişkilendirilmektedir.
• Kulak hassasiyetini anlayabilmek için değişik seslere verilen kassal tepkilerin ölçülmesi
• Posturografi testi. Hareketli bir zemin üzerinde durmaya çalışıldığı, test sırasında hastanın düşmemesi için emniyet önlemlerinin alındığı testtir. Posturografi test sonuçları denge sistemi ve denge bozuklukları ile ilgili ayrıntılı bilgi verdiği için güvenilir testlerdendir.
• Göz hareketlerinin kayıt altına alınması. Denge kurulmaya çalışılırken işitme ile dengede rol oynayan göz hareketlerinin video ile kayıt altına alınması temeline dayanır.
• Döner sandalye testi. Bilgisayar kontrollü hareketli bir sandalyede otururken göz hareketleri analiz edilmektedir.
• Baş hareketi sırasında göz ve bakışların incelenmesi
• Radyolojik görüntüleme. Manyetik Rezonans görüntüleme (MRI) ve Bilgisayarlı Tomografi taramaları ile altta yatan tıbbi durumun denge sorununa neden olup olmadığını belirlemede kullanılmaktadır.
• Tansiyon değerinin ölçülmesi. Otururken ve ayağa kalktıktan 2 ila 3 dakika sonrasında kan basıncı ölçülmektedir. Burada amaç pozisyon değişimi ile kan basıncında önemli değişimler olup olmadığını belirlemektir.
• Nabız sayısının takibi. Kalp atım sayısı olan nabız sayısının takibi ise kalp rahatsızlığı belirtilerinin ortaya konmasında önemli ölçümlerdendir. Nabız sayısının yine otururken ve ayağa kalktıktan 2 ila 3 dakika sonrasında ölçülmesi tavsiye edilmektedir.
• İşitme testleri. İşitme güçlüğü sıklıkla denge problemleri ile ilişkilendirilmektedir.
• Kulak hassasiyetini anlayabilmek için değişik seslere verilen kassal tepkilerin ölçülmesi
• Posturografi testi. Hareketli bir zemin üzerinde durmaya çalışıldığı, test sırasında hastanın düşmemesi için emniyet önlemlerinin alındığı testtir. Posturografi test sonuçları denge sistemi ve denge bozuklukları ile ilgili ayrıntılı bilgi verdiği için güvenilir testlerdendir.
• Göz hareketlerinin kayıt altına alınması. Denge kurulmaya çalışılırken işitme ile dengede rol oynayan göz hareketlerinin video ile kayıt altına alınması temeline dayanır.
• Döner sandalye testi. Bilgisayar kontrollü hareketli bir sandalyede otururken göz hareketleri analiz edilmektedir.
• Baş hareketi sırasında göz ve bakışların incelenmesi
• Radyolojik görüntüleme. Manyetik Rezonans görüntüleme (MRI) ve Bilgisayarlı Tomografi taramaları ile altta yatan tıbbi durumun denge sorununa neden olup olmadığını belirlemede kullanılmaktadır.
• Tansiyon değerinin ölçülmesi. Otururken ve ayağa kalktıktan 2 ila 3 dakika sonrasında kan basıncı ölçülmektedir. Burada amaç pozisyon değişimi ile kan basıncında önemli değişimler olup olmadığını belirlemektir.
• Nabız sayısının takibi. Kalp atım sayısı olan nabız sayısının takibi ise kalp rahatsızlığı belirtilerinin ortaya konmasında önemli ölçümlerdendir. Nabız sayısının yine otururken ve ayağa kalktıktan 2 ila 3 dakika sonrasında ölçülmesi tavsiye edilmektedir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi denge kaybının belirtilerinden biridir?
Seçenekler
A
Çok hızlı bir şekilde ayağa kalkmak veya hızla oturmaya geçme
B
Vestibüler sistem bozuklukları, baş dönmesine yol açabilir
C
Omurga rahatsızlıkları, inme, beyin tümörleri,kafa içi kan dolaşım problemleri
D
Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi
E
İç kulaktaki kalsiyum kristalleri gibi denge organelleri ile ilgili klinik durumlar
Açıklama:
Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi
Soru 27
- Fiziksel Uygunlukta Azalma
- Görme Bozukluğu
- Kronik Hastalıklar
- Geçirilen Cerrahi İşlemler
- Davranışsal Tehlikeler
Seçenekler
A
Yaşlılarda denge bozukluklarını
B
Düşmenin gerçekleşmesindeki nedenleri
C
Denge bozukluklarında tanı koymayı
D
Vertigo tarzı denge problemlerini
E
Eklem hareket ve pozisyon duyusunu
Açıklama:
Düşmenin gerçekleşmesinde etkili olan nedenleri
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşme sonucu olabileceklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yumuşak doku yaralanması, kırık veya kanamalar
B
Hastaneye yatırılma ve buna bağlı gelişen sorunlar
C
Psikososyal problemler ve korku
D
Bakım evine yerleştirilme
E
Kas kütle oranında kayıp
Açıklama:
Kas kütle oranında kayıp
Soru 29
Denge rehabilitasyonunun literatürdeki adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Postür sistem
B
Propriyosepsiyon
C
Vestibüler rehabilitasyon
D
Periferik nöropati
E
Multiple Skleroz
Açıklama:
Vestibüler rehabilitasyon
Soru 30
Vestibüler rehabilitasyonda temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Denge problemlerinin en aza indirilmesi, fiziksel aktivite seviyesi, bağımsızlık ve yaşam kalitesinin artırılmasına yardımcı olmaktır.
B
Kas kuvvetsizliğinde gelişebilecek postür bozukluklarının azaltılması ve/veya önlenmesine yardımcı olmaktır.
C
Yaşlanma ile kas kütle kaybının olmakla birlikte uygun aktivite veya egzersiz programı ile bu kayıbın en alt düzeyde tutulmasıdır.
D
Denge oluşturma ve koruma kabiliyetini geliştirmek, iyi kas gücü, sinir sistemi bütünlüğünü sağlamaktır.
E
Dengeye katılan merkezlerin yeniden eğitimi ve egzersiz programı ile iyi dengenin kalıcılığının devam ettirilmesini sağlamaktır.
Açıklama:
Dengeye katılan merkezlerin yeniden eğitimi ve egzersiz programı ile iyi dengenin kalıcılığının devam ettirilmesini sağlamaktır.
Soru 31
Doğru postürün temelini ne oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Omurga
B
Mide
C
Kollar
D
Bacaklar
E
Tendonlar
Açıklama:
Doğru postürün temelini omurga oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yürümeyi oluşturan alt bölümlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ayakta durabilme ve uygun duruş
B
Hızlı koşabilme kabiliyetinin olması
C
Kol salınımlarının olması
D
Keskin dönüş gibi manevra kabiliyetinin olması
E
Adım uzunluğunun ayarlanması
Açıklama:
Yürümeyi oluşturan alt bölümler: Ayakta durabilme ve uygun duruş, Ayak tabanlarının yere sağlam ve uygun basması, Adım uzunluğunun ayarlanması, Kol salınımlarının olması, Keskin dönüş gibi manevra kabiliyetinin olması, Dengenin tekrar kazanılmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi statik postür duruşlarından değildir?
Seçenekler
A
Oturma
B
Yürüme
C
Uzanma
D
Yatma
E
Ayakta durma
Açıklama:
Postür, temel olarak statik ve dinamik olarak ikiye ayrılmaktadır. Statik postür, hareketsiz bir duruşu ifade etmektedir. Özetle oturma, ayakta durma, yatma sırasındaki durağan postür statik duruştur. Statik duruşun sağlanması için, kasların statik kasılması, eklemleri sabitlemesi ve yerçekiminin oluşturduğu etkileri karşılaması gerekir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi "ayakta doğru duruş" özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Baş dik olmalı
B
Omuzlar ve göğüs dik olamalı
C
Karın gevşek olmalı
D
Vücut ağırlığı her iki ayağa eşit dağıtılmalı
E
Ayaklar arası mesafe omuz genişliği kadar olmalı
Açıklama:
Ayakta doğru duruşta; baş dik olmalı, ileri veya geriye doğru her hangi bir eğrilik veya kayma olmaksızın her iki kulak, omuz, kalça ve ayak bilekleri birbirleri ile aynı seviyede olmalıdır. Omuzlar ve göğüs dik, karın düz olmalıdır. Bel ve boyundaki yandan oluşan girintiler birbirinden az veya fazla olmamalıdır. Vücut ağırlığı her iki ayağa eşit dağıtılmalı, ayaklar arası mesafe omuz genişliği kadar
olmalıdır.
olmalıdır.
Soru 35
Ergonomik düzenlemeler yapılırken bilgisayar ekranının üst kenarı hangi hizada olmalıdır?
Seçenekler
A
Kaş hizası
B
Omuz hizası
C
Burun hizası
D
Göz hizası
E
Gögüs hizası
Açıklama:
Ergonomik düzenlemeler yapılırken bilgisayar ekranının üst kenarı kaş hizasında olacak şekilde ayarlanmalıdır. Bu yükseklikte ayarlandığında kişi zorluk sırasında kulak-omuz ve kalça yukarıdan tutulan bir çekülün geçtiği hat ile aynı hizada olmalıdır.
Soru 36
Postural sistemin iki ana veri sağlayıcı yapısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Eller- gözler
B
Ayaklar- gözler
C
Dizler- gözler
D
Bel- dizler
E
Bel- eller
Açıklama:
Postüral sistemin iki ana veri sağlayıcı yapısı vardır. Bunlardan birincisi ayaklar,
ikincisi ise gözlerdir.
ikincisi ise gözlerdir.
Soru 37
Dengenin kurulması ve devam ettirilmesinde aşağıdaki sistemlerden hangisi görev almaz?
Seçenekler
A
Kas sistemi
B
Görme sistemi
C
İşitme sistemi
D
İskelet sistemi
E
Kardiyovaskiler sistemi
Açıklama:
Dengenin kurulması ve devam ettirilmesinde; kas iskelet sistemi, görme sistemi ve işitme sistemi arasında bir uyumun olması gerekmektedir.
Soru 38
Vücudun boşluktaki pozisyonu, konumu ve hareketini algılama yeteneği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Denge
B
Postür
C
Propriyosepsiyon
D
Skolyoz
E
Statik
Açıklama:
Propriyosepsiyon eklemlerin dolayısıyla vücudun boşluktaki pozisyonu, kon
Soru 39
- Vücudun bir kısmının hareketlerini önleyen askı ve atel kullanma
- Alçılama yapılması
- Bacak, kol gibi bir uzuv kaybı
- Bilgisayar veya televizyon karşısında vakit geçirme
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Vücudun bir kısmının hareketlerini önleyen askı ve atel kullanma veya alçılama yapılması gibi geçici durumlar veya bacak, kol gibi bir uzuv kaybı gibi kalıcı şekilde anatomik yapı bütünlüğünü etkileyen durumlarda da denge ile ilişkili problemler yaşanmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 40
Kifoz ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Omurga eğriliği
B
Kötü postür
C
Kas ağrısı
D
Kamburluk
E
Tendon yırtılması
Açıklama:
Kifoz (kamburluk) anlamına gelmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 41
Yürüme bozukluğu yaşayan tüm bireylerde sıklıkla denge kaybına neden olan faktör nedir?
Seçenekler
A
Hızlı yürüme
B
Yavaş yürüme
C
Koşma
D
Zıplama
E
Keskin manevralar
Açıklama:
Keskin manevralar yürüme bozukluğu yaşayan tüm bireylerde sıklıkla denge kaybına neden olmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
"Eklem hareket ve pozisyonuna ait veriler eklem ve eklem çevresi yapılarda bulunan, ................. denen özelleşmiş hücreler tarafından toplanmaktadır."
Boşluğa uygun kelimeyi bulunuz.
Boşluğa uygun kelimeyi bulunuz.
Seçenekler
A
reseptör
B
periferik
C
propriyosepsiyon
D
deformite
E
osteoporoz
Açıklama:
Eklem hareket ve pozisyonuna ait veriler eklem ve eklem çevresi yapılarda bulunan, reseptör denen özelleşmiş hücreler tarafından toplanmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 43
İç kulak problemleri, baş dönmesi ve denge kayıplarına yol açabilen işitme sistem bozuklukları aynı zamanda nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Propriyosepsiyon
B
Vestibüler
C
Osteoporoz
D
Kifoz
E
Skolyoz
Açıklama:
Vestibüler yani işitme sistem bozuklukları, iç kulak problemleri, baş dönmesine ve denge kayıplarına yol açabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 44
Pozisyon değiştirme ile hızla gelişen tansiyon düşüklüğü nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Vertigo
C
Ortostatik hipotansiyon
D
Hipertrofik kardiyomiyopati
E
Multiple Skleroz
Açıklama:
Pozisyon değiştirme ile hızla gelişen tansiyon düşüklüğüne postüral hipotansiyon yani ortostatik hipotansiyon denilmektedir. Doğru cevap C'dir
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi denge ve düşmenin dışsal bir risk faktörüdür?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Diyabet
C
Osteoartrit
D
Kaygan zemin
E
Kullanılan ilaçlar ve yan etkileri
Açıklama:
Denge ve düşmenin risk faktörleri içsel (intrensek) ve dışsal (ekstrensek) olarak sınıflandırılmaktadır. İçsel risk faktörleri, düşme riskini arttıran Parkinson gibi hareket bozukluğu hastalıkları, diyabet veya osteoartrit gibi hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve yan etkileri gibi bireye ait özelliklerdir. Dış faktörler ise hastalık veya ilaç kullanımı ile ilgili olmayan, kaygan zemin, kötü ışıklandırılmış bir ortam veya kalabalık kaldırımda yürümeye çalışmak gibi daha çok dış çevreyle ilişkili olan sosyal ve/veya fiziksel faktörlerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 46
Düşmenin etkileri yaşlının yaşam şartları ve kişisel özelliklerine bağlı olarak kişiden kişiye değişiklik göstermekle birlikte aşağıdakilerden hangisi düşmenin olabilecek sonuçları arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Yumuşak doku yaralanması, kırık veya kanamalar
B
Hastaneye yatırılma ve buna bağlı gelişen sorunlar
C
Psikososyal problemler, korku
D
Ölüm ve ölüm korkusu
E
Parkinson hastalığına yakalanma
Açıklama:
Düşme Sonrası Gelişen Komplikasyonlar: Yumuşak doku yaralanması, kırık veya kanamalar, Hastaneye yatırılma ve buna bağlı gelişen sorunlar, Günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık seviyesi gibi mevcut becerilerde kayıp, Psikososyal problemler ve korku, Bakım evine yerleştirilme, Ölüm ve ölüm korkusu'dur. Doğru cevap E'dir.
Soru 47
Postür ve hareketlerin belli bir düzen içerisinde en az enerji sarf edilerek gerçekleştirilmesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Denge
B
Farkındalık
C
Kinezyoloji
D
Kas tonusu
E
Reaksiyon hızı
Açıklama:
Denge, postür ve hareketlerin belli bir düzen içerisinde en az enerji sarf edilerek gerçekleştirilmesi olarak tanımlanmaktadır.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 48
- İç kulak
- Kas-iskelet yapısı
- Görme yetisi
- Gövde uzunluğu
- Kalp-damar sistemi
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III ve V
C
I, III, IV ve V
D
I, II ve V
E
I, II ve III
Açıklama:
Dengenin sağlanması için kalp-damar sistemi, kas-iskelet yapısı, iç kulaktaki denge için özelleşmiş yapılar ve görme yetisi başta olmak üzere birçok vücut sisteminin, nörolojik sistemin kontrolünde belli bir ahenk içerisinde çalışması gerekmektedir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi durağan, sabit pozisyonun alınması ve devam ettirilmesi ve bunu en az sayıda kas kasılması ile kontrol edilmesi olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Postural denge
B
Dinamik denge
C
Statik denge
D
Çeviklik dengesi
E
Yürüyüş dengesi
Açıklama:
Statik denge, durağan, sabit pozisyonun alınması ve devam ettirilmesi ve bunu en az sayıda kas kasılması ile kontrol edilmesidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi kötü postür nedeniyle ortaya çıkan sonuçlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Düşme riski
B
Kaza riski
C
Enerji sarfiyatında artış
D
Fit duruş
E
Uygunsuz kas kasılması
Açıklama:
Kötü postür, gerçekleştirilen hareket veya alınan istirahat poziyosnunun sürdürülmesi sırasında, düşme ve kaza riskinin yüksek olduğu, aslında kasılmaması gereken kasların aktivasyonu ve gereksiz miktarda kasılması, nihayetinde de enerji sarfiyatının artmasına neden olan postürdür.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi vestibüler sistem bozukluklarından kaynaklı sorunlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Görme sorunları
B
Boşaltım sorunları
C
Kas yetmezliği
D
Dokunma sorunları
E
Kulak problemleri
Açıklama:
Vestibüler yani işitme sistem bozuklukları, iç kulak problemleri, baş dönmesine ve denge kayıplarına yol açabilir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 52
Bir yaşlıda; hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu, zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi gibi belirtiler görülüyorsa aşağıdakilerden hangisinden şüphelenilebilir?
Seçenekler
A
Denge kaybı
B
Vitilogo
C
Epilepsi
D
Romatoid artrid
E
Polio
Açıklama:
Denge bozuklarının belirti ve bulguları araıında:
• Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki or- tamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı),
• Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendin- den geçme hissi,
• Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik),
• Kuvvetli bir baş dönmesi görülebilmektedir.
Doğru ynaıt "A" seçeneğidir.
• Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki or- tamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı),
• Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendin- den geçme hissi,
• Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik),
• Kuvvetli bir baş dönmesi görülebilmektedir.
Doğru ynaıt "A" seçeneğidir.
Soru 53
Kontrolsüzce hareket ediyor hissi, bulunulan fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusunun yaşandığı duruma genel olarak ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Vitiligo
B
Vertigo
C
Kruger hastalığı
D
Serebral Palsi
E
Spina Bifida
Açıklama:
Vertigo, yani kontrolsüzce hareket ediyor hissi, bulunulan fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusunun yaşandığı durumdur.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 54
- Bilişsel/nörolojik bozukluklar
- İdrar kaçırma problemleri, acil tuvalete yetişme ihtiyacı duyma
- Uygun olmayan çevresel düzenlemeler
- Kalp ve dolaşım problemleri
- İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı
Seçenekler
A
IV ve V
B
I, II ve V
C
I, II, III, IV ve V
D
I, II, III ve V
E
I ve V
Açıklama:
Düşmenin risk etmenleri arasında;
- ilişsel/nörolojik bozukluklar
- İdrar kaçırma problemleri, acil tuvalete yetişme ihtiyacı duyma
- Uygun olmayan çevresel düzenlemeler
- Kalp ve dolaşım problemleri
- İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı sıralanabilmektedir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi düşme sonrası gelişen komplikasyonlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Evde bakım isteği
B
Gezme isteği
C
Bağımsızlık isteği
D
Psikososyal problemler
E
Yaşama umudu
Açıklama:
Düşme sonrası Gelişen komplikasyonlar şunlardır;
- Yumuşak doku yaralanması, kırık veya kanamalar
- Hastaneye yatırılma ve buna bağlı gelişen sorunlar
- Günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık seviyesi gibi mevcut becerilerde kayıp
- Psikososyal problemler, korku
- Bakım evine yerleştirilme
- Ölüm ve ölüm korkusu
Soru 56
Amacı dengeye katılan merkezlerin yeniden eğitimi ve egzersiz programı ile iyi dengenin kalıcılığının devam ettirilmesini sağlamak olan tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akupuntur
B
Taping(Bantlama)
C
Kinezyoloji
D
Osteopati
E
Denge rehabilitsayonu
Açıklama:
Denge rehabilitasyonun amacı, dengeye katılan merkezlerin yeniden eğitimi ve egzersiz programı ile iyi dengenin kalıcılığının devam ettirilmesini sağlamaktır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi denge kaybının belirtileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Baş dönmesi
B
Çarpıntı
C
Güçsüzlük
D
Bayılma
E
Tüm vücudun dönüyor duygusu
Açıklama:
Denge Kaybının Belirtileri
Değerlendirmede denge kaybının belirtileri
üzerinde durulmaktadır. Denge bozuklarının belirti
ve bulguları aşağıda sıralanmıştır:
• Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın
veya tüm vücudun dönüyor duygusu
(vertigo tipi denge kaybı),
• Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden
geçme hissi,
• Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik),
• Kuvvetli bir baş dönmesi,
Değerlendirmede denge kaybının belirtileri
üzerinde durulmaktadır. Denge bozuklarının belirti
ve bulguları aşağıda sıralanmıştır:
• Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın
veya tüm vücudun dönüyor duygusu
(vertigo tipi denge kaybı),
• Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden
geçme hissi,
• Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik),
• Kuvvetli bir baş dönmesi,
Soru 58
Denge bozuklukları ve düşmeye karşı yürütülecek ilk adım aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Risk faktörlerinin analizi ve ortadan kaldırılması
B
İlaç tedavisi
C
Rehabilitasyon
D
Posturografi testi uygulamak
E
Egzersiz
Açıklama:
DENGESİZLİK YARATAN FAKTÖRLERE ÖZEL YAKLAŞIMLAR
Yaşlı bakımında ilk hedef başarılı ve üretken bir yaşlanma sürecinin sağlanmasıdır. Bu hedefin sağlanması için süreç içerisinde, denge kayıpları ve düşme ile mücadeleye mutlaka yer verilmesi gereken başlıklardır. Denge bozuklukları ve düşmeye karşı yürütülecek olan ilk yaklaşım ise risk faktörlerinin
analizi ve ortadan kaldırılması üzerine olmalıdır. Çünkü korunma yöntemleri, her zaman tedavi ve uygulama maliyetlerine göre çok daha düşük olmakta ve bir o kadar da etkin cevap oluşturmaktadır.
Yaşlı bakımında ilk hedef başarılı ve üretken bir yaşlanma sürecinin sağlanmasıdır. Bu hedefin sağlanması için süreç içerisinde, denge kayıpları ve düşme ile mücadeleye mutlaka yer verilmesi gereken başlıklardır. Denge bozuklukları ve düşmeye karşı yürütülecek olan ilk yaklaşım ise risk faktörlerinin
analizi ve ortadan kaldırılması üzerine olmalıdır. Çünkü korunma yöntemleri, her zaman tedavi ve uygulama maliyetlerine göre çok daha düşük olmakta ve bir o kadar da etkin cevap oluşturmaktadır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi denge ve düşmenin "dışsal risk faktörler" arasında yer alır?
Seçenekler
A
Parkinson gibi hareket bozukluğu hastalıkları
B
Osteoartrit gibi hastalıklar
C
Kötü ışıklandırılmış ortam
D
Kullanılan ilaçlar
E
Diabet gibi hastalıklar
Açıklama:
Denge ve düşmenin risk faktörleri içsel (intrensek) ve dışsal (ekstrensek) olarak sınıflandırılmaktadır. İçsel risk faktörleri, düşme riskini arttıran Parkinson gibi hareket bozukluğu hastalıkları, diyabet veya osteoartrit gibi hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve yan etkileri gibi bireye ait özelliklerdir. Dış faktörler ise hastalık veya ilaç kullanımı ile ilgili olmayan, kaygan zemin, kötü ışıklandırılmış bir ortam veya kalabalık kaldırımda yürümeye çalışmak gibi daha çok dış çevreyle ilişkili olan sosyal ve/veya fiziksel faktörlerdir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşme nedenlerinin en başında yer alır?
Seçenekler
A
Denge bozuklukları
B
Yürüme bozuklukları
C
Geçirilmiş hastalıklar
D
Kullanılan ilaçlar
E
Uygun olmayan çevresel faktörler
Açıklama:
Uygun olmayan çevresel faktörler, yaşlılarda düşme nedenlerinin en başında gelmektedir. Daha sonra bunu denge ve yürüme bozukluklarına sahip olmak takip etmektedir.
Soru 61
Yaşlılarda denge problemlerinin görülme sıklığı aşağıdaki etmenlerden hangisine bağlı olarak artmaktadır.
Seçenekler
A
Bakım düzeyi
B
Yaşlıların fizyolojisine
C
Beyin fonksiyonlarına
D
İç organlarının yapısına
E
Psikolojik durumuna
Açıklama:
Yaşlılarda denge problemlerinin görülme sıklığı, yaşlılığın fizyolojisine bağlı olarak artmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 62
İnsan veya nesnenin devrilmeden durabilme haline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamburluk
B
Postür
C
Denge
D
Duruş
E
Hareket tarzı
Açıklama:
Denge, insan veya nesnenin devrilmeden durabilme hâlidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi oturma, ayakta durma, yatma sırasındaki durağan postürü tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Doğru postür
B
Hareket tarzı
C
Dinamik postür
D
Statik postür, hareketsiz duruş
E
Hızlı postür
Açıklama:
Statik postür oturma, ayakta durma, yatma sırasındaki durağan postüre verilen addır. Statik postür, hareketsiz bir duruşu ifade etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 64
Dengeli bir duruş için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ayakta durma, oturma, uzanma gibi sabit pozisyonlar ile baş, kol ve bacaklar orantılı olmalı
B
Koşma sırasında nefes alımı uygun olmalı
C
Ayakta durma sırasında baş eride olmalı
D
Oturma pozisyonunda kol ve bacakların duruş şekli önemli değildir
E
Yürüme sırasında kol ve bacakları hareket ettirmek gerekmez
Açıklama:
Dengeli bir duruş için ayakta durma, oturma, uzanma gibi sabit pozisyonlar ve yürüme, koşma gibi hareketli aktiviteler sırasında baş, gövde (omurga), kol ve bacaklar birbiri ile orantılı ve düzgün bir dizilimde olmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi yatarken doğru duruş için doğrudur?
Seçenekler
A
Yatak çok sert olmalı
B
Yastık çok yüksek olmalı
C
Yastık çok alçak olmalı
D
Yatak, yumuşak olmalı vücut içine gömülü gibi durmalı
E
Yastık çok alçak, çok yüksek, çok sert veya çok yumuşak olmamalı, boyun çukurunu tam olarak destekleyebilmeli
Açıklama:
Yatarken doğru duruşun sağlanması için; öncelikle yatak, omurgaya yeterli desteği sağlamalıdır. Bunun için de yeterli bir genişliğe ve uygun bir sertliğe sahip olmalıdır. Yastık çok alçak, çok yüksek, çok sert veya çok yumuşak olmamalı, boyun çukurunu tam olarak destekleyebilmeli. Doğru cevap E'dir.
Soru 66
Kötü postürün alışkanlık halini almasında aşağıdaki etmenlerden hangisi etkili değildir?
Seçenekler
A
Ailesel faktörler
B
Anatomik yapısal bütünlük
C
Ekonomik etmenler
D
Edinilen alışkanlıklar
E
Psikolojik durum
Açıklama:
Psikolojik durum, ailesel faktörler, edinilen alışkanlıklar, oturma çömelme, diz çökme, ayakta durma, bağdaş kurma gibi kültürel farklılıklar kötü postürün alışkanlık haline gelmesine neden olur.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi dengenin en rahat ve en az kas aktivasyonu ile sürdürülebilmesi için uygun olan ayak basma pozisyonudur?
Seçenekler
A
Düz, kaygan olmayan bir zeminde, ayak tabanlarının yer ile tam temas ettiği yerde durma
B
Ayağın biri önde biri biraz daha arkada olmalı
C
Ayaklar arası mesafeyi artırarak durma
D
Kaygan zeminde engellerle olan yüzeylerde ayakta durma
E
Sadece düz zeminde yürüme
Açıklama:
Dengenin en rahat ve en az kas aktivasyonu ile sürdürülebilmesi için uygun olan ayak basma pozisyonu, düz, kaygan olmayan ve herhangi bir engelin olmadığı bir zeminde, ayak tabanlarının yer ile tam temas ettiği ve ayaklar arası mesafenin omuzlar arası mesafe kadar olduğu pozisyondur. Doğru cevap A'dır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi keskin manevraların yürüme bozukluğu üzerindeki etkisi için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yürüme bozukluğunda keskin manevra kabiliyetinin bir önemi yoktur
B
Dönüş açısı keskinleştikçe denge kaybı yaşama riski de o kadar artmaktadır
C
Dönüş açısı keskinleştikçe denge kaybı yaşama riski de o kadar azalmaktadır
D
En büyük risk ayakta dururken aktiviteyi sürdürme sırasında yaşanabilir
E
En büyük risk sağa doğru dönme veya gözler açık iken pozisyonu veya aktiviteyi sürdürme sırasında yaşanabilir
Açıklama:
Keskin manevralar yürüme bozukluğu yaşayan tüm bireylerde sıklıkla denge kaybına neden olmaktadır. Buradaki dönüş açısı keskinleştikçe denge kaybı yaşama riski de o kadar artmaktadır. En büyük risk kendi etrafında tam tur dönme veya gözler kapalı iken pozisyonu veya aktiviteyi sürdürme sırasında yaşanabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 69
Denge bozuklukları için aşağıdaki yöntemlerden hangisi tanı koymada kullanılır?
Seçenekler
A
EKG
B
EEG
C
Stanford-Binet testi
D
Posturgrafi testi
E
T testi
Açıklama:
Göz için test, işitme testi, posturografi testi, döner sandalye testi kullanılabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta düşme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yürüme, denge, hareket bozuklukları veya kas zayıflığı
B
Göz bozuklukları
C
Uygun olmayan çevresel düzenlemeler
D
İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı
E
Kültürel etmenler
Açıklama:
Yürüme, denge, hareket bozuklukları veya kas zayıflığı
Fonksiyonel hareket veya düşme ile ilgili yerleşmiş korkunun varlığı
Göz bozuklukları
Bilişsel/nörolojik bozukluklar
İdrar kaçırma problemleri, acil tuvalete yetişme ihtiyacı duyma
Uygun olmayan çevresel düzenlemeler
Kalp ve dolaşım problemleri
İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı yaşlılıkta düşme nedenlerindendir. Doğru cevap E'dir.
Fonksiyonel hareket veya düşme ile ilgili yerleşmiş korkunun varlığı
Göz bozuklukları
Bilişsel/nörolojik bozukluklar
İdrar kaçırma problemleri, acil tuvalete yetişme ihtiyacı duyma
Uygun olmayan çevresel düzenlemeler
Kalp ve dolaşım problemleri
İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı yaşlılıkta düşme nedenlerindendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi dengenin sağlanması için gerekli vücut sistemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kas-iskelet yapısı
B
Gözler
C
Kulaklar
D
Solunum sistemi
E
Kalp-damar sistemi
Açıklama:
Dengenin sağlanması için kalp-damar sistemi, kas-iskelet yapısı, iç kulaktaki denge için özelleşmiş yapılar ve görme yetisi başta olmak üzere birçok vücut sisteminin, nörolojik sistemin kontrolünde belli bir ahenk içerisinde çalışması gerekmektedir. Bu sistemlerin herhangi birinin fonksiyonundaki aksama ile denge bozuklukları ve denge ile ilişkili bir dizi problemler, değişik boyutlarda yaşanabilmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 72
Sık görülen bir omurga bozukluğu olan kifoz ne demektir?
Seçenekler
A
Omurga eğriliği
B
Fıtık
C
Kamburluk
D
Bel çukurunun artışı
E
Ayaklarda uyuşma
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte başta omurga bozuklukları olmak üzere çeşitli duruş bozuklukları da gelişmektedir. Omurga ile ilişkili en çok yaşanan kötü postür, kifoz (kamburluk), skolyoz (omurga eğriliği)’dir. Nadir olarak bel çukurunun artışı da görülebilmektedir. Omurgada gelişen bu postür bozuklukları hem beynin kan akışını sekteye uğratması, görme ve duyma yetilerini etkilemesiyle hem de vücut pozisyon algının değişmesi ve hareket kabiliyetini kısıtlanmasına neden olması sebebiyle denge bozukluklarına, dolayısıyla düşme riskinin artışına neden olabilmektedir. Doğru cevap C’dir.
Soru 73
Eklem hareket ve pozisyon duyusuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Vestibüler sistem
B
Skolyoz
C
Postüral sistem
D
Propriyosepsiyon
E
Vertigo
Açıklama:
Eklem hareket ve pozisyon duyusuna propriyosepsiyon denilmektedir. Propriyosepsiyon, eklemlerin dolayısıyla da vücudun boşluktaki pozisyonu, konumu ve hareketini algılama yeteneğidir. Proprioseptif duyu bozuklukları da hareket kabiliyetini etkilenmekte, yaralanma riskini artırmaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi denge kaybının belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Baş dönmesi
B
Bayılma
C
Güçsüzlük
D
Zayıflık
E
Kusma
Açıklama:
Denge bozuklarının belirti ve bulguları şunlardır; • Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı), • Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi, • Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik), • Kuvvetli bir baş dönmesi. Doğru cevap E’dir.
Soru 75
Posturografi ne ile ilgili bir testtir?
Seçenekler
A
Göz hareketleri
B
Tansiyon
C
İşitme
D
Denge
E
Nabız
Açıklama:
Posturografi testi, hareketli bir zemin üzerinde durmaya çalışıldığı, test sırasında hastanın düşmemesi için emniyet önlemlerinin alındığı testtir. Posturografi test sonuçları denge sistemi ve denge bozuklukları ile ilgili ayrıntılı bilgi verdiği için güvenilir testlerdendir. Doğru cevap D’dir.
Soru 76
Yaşlılarda düşme riskinin fazla olması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kullanılan ilaçlar düşme riskini arttırabilir.
B
Yoğun egzersiz yapmamak riski arttırır.
C
Kronik hastalıklar yaşlıları etkileyebilir.
D
Evdeki düzenlemeler bazı kolaylıklar sağlar.
E
Yaşlıların katıldığı faaliyetlerin türleri riski azaltır.
Açıklama:
Birçok yetişkin yaşlandıkça daha az aktif hâle gelmektedir, bu da yaşlanmanın fiziksel etkilerini şiddetlendirmektedir. Fiziksel uygunluğun sağlanmasında egzersizin yoğunluğundan çok uzun yıllar, düzenli bir şekilde devam ettirilmesi etkili olmaktadır. Düzenli olarak hafif yoğunlukta egzersiz yapmama durumunda kas gücü ve kemik kütlesi azalmakta, denge kaybı, koordinasyon ve esnekliğin de azalmasıyla sonuçlanmaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 77
Özel eğitim almış olan fizyoterapistler tarafından oluşturulan egzersiz temelli tedavi şekline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vestibüler rehabilitasyon
B
Statik rehabilitasyon
C
Retinopati rehabilitasyonu
D
Nörolojik rehabilitasyon
E
Ekstrensek rehabilitasyonu
Açıklama:
Denge rehabilitasyonu, literatürde vestibüler rehabilitasyon olarak adlandırılmaktadır. Vestibüler rehabilitasyonda özel eğitim almış olan fizyoterapistler tarafından oluşturulan egzersiz temelli tedavi şeklidir. Bu tedavide amaç, dengeye katılan merkezlerin yeniden eğitimi ve egzersiz programı ile iyi dengenin kalıcılığının devam ettirilmesini sağlamaktır. Denge rehabilitasyonu, denge problemlerinin en aza indirilmesi, fiziksel aktivite seviyesi, bağımsızlık ve yaşam kalitesinin artırılmasına yardımcı olmaktadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda, açık ortamlarda düşme riskini arttıran etkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gürültü kirliliği
B
Islak zemin
C
Zayıf aydınlatma
D
Kalabalık ortam
E
Kontrast renkler
Açıklama:
Yaşlılarda düşme riskini arttıran açık hava tehlikeleri genellikle zayıf aydınlatma, düzgün olmayan, kayma riskini artıran ıslak / buzlu zemin veya dikkat dağınıklığına neden olabilecek gürültü kirliliği veya kalabalık ortamı içermektedir. Doğru cevap E’dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların faaliyetlerini sürdürmelerine büyük katkı sağlamaktadır?
Seçenekler
A
Beslenme düzenini korumak
B
Yoga yapmak
C
Aktivite günlüğü tutmak
D
Rehabilitasyona gitmek
E
Eğitim almak
Açıklama:
Geriatriklerin kas iskelet sistemi değerlendirmelerinde öncelikle kişinin kaybolan ve o an için sahip olduğu fonksiyonel kapasitesi belirlenmeli, daha sonrasında var olan fiziksel aktivite seviyesinin korunmasına yönelik aktivite takvimi oluşturulmalıdır. Düzenli olarak tutulan aktivite günlüğü veya takvimi, kişinin belli seviyede faaliyetleri devam ettirmesine büyük katkısı olmaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi denge problemleri yaşayan yaşlıların bakımında görev alan bakıcıların temel sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlının bağımsızlığını kazanmasına yardımcı olması
B
Aile bireylerine gerekli müdahalelerde bulunması
C
Yakın ev çevresindeki güvenliği sağlaması
D
Ev içi güvenliği sağlaması
E
İlaç takiplerini yapması
Açıklama:
Denge problemleri yaşayan yaşlıların bakımında görev alan bakıcıların temel sorumlulukları arasında kişinin ev içi ve yakın ev çevresindeki güvenliğinin sağlanması, bağımsızlığını kazanmasında yardımcı olunması bulunmaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi hareketsiz bir duruşu ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Postür
B
Statik postür
C
Dinamik postür
D
Statik denge
E
Dinamik denge
Açıklama:
Postür, temel olarak statik ve dinamik olarak ikiye ayrılmaktadır. Statik postür, hareketsiz bir duruşu ifade etmektedir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi doğru duruş alışkanlığının edinilmesinde etkili olan etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişinin konforunu sağlaması.
B
Hareketsel verimliliğin artırılmasında etkilidir.
C
Fizyolojik fonksiyonların tamamlanmasında oldukça ilişkilidir.
D
Kişinin fit görünüm kazanmasını sağlar.
E
Psikolojik durumunu destekler.
Açıklama:
İyi ve dengeli olan bir duruş herkes için önemlidir. Çünkü;
- Kişinin konforunu sağlaması ve devam ettirmesinde önemlidir,
- Mekanik yani hareketsel verimliliğin artırılmasında etkilidir. Daha etkin bir hayat sürmesini sağlamaktadır.
- Fizyolojik fonksiyonların tamamlanmasında oldukça ilişkilidir. Ayrıca kişiyi fiziksel ve ruhsal olarak tüm hayatı boyunca etkilemektedir.
- Kişinin fit görünüm kazanmasını, estetik açıdan daha güzel görünmesini sağlar.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi doğru duruşun alışkanlık halini almasında etkilidir?
Seçenekler
A
Yer sofrasında yemek yeme durumunda.
B
Yürürken dizleri aşırı bükme.
C
Aile bireylerini taklit etme.
D
Aşırı yorucu bir meslek sahibi olma.
E
Çok uzun boya sahip olma.
Açıklama:
Ailesel faktörler: Birçok alışkanlıkta olduğu gibi vücut hareketlerinin düzgün bir şekilde gerçekleştirilmesi ve doğru duruşun kazanılması ilk olarak aile bireylerinin taklit edilmesi ile öğrenilmektedir.
Soru 84
İtme testinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bacak ve ayakların etkilendiği ortopedik veya nörolojik birtakım hastalıkları belirlemek.
B
Omurga bozukluklarını belirlemek.
C
Yürüme hızını belirlemek.
D
Dengeyi yeniden sağlamak.
E
Kol salınımını kontrol etmek.
Açıklama:
Yürüme her daim dengenin kaybedilip tekrar tekrar kurulması ile gerçekleştirilen bir aktivitedir. Bu yetinin değerlendirilmesinde basit itme testleri uygulanabilmektedir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Vestibüler sistem bozukluğu nedeniyle oluşur?
Seçenekler
A
İç kulak problemleri
B
Görme yetersizliği
C
Kemik erimesi
D
Proprioseptif duyu bozukluğu
E
Derinlik algısında azalma
Açıklama:
Vestibüler yani işitme sistem bozuklukları, iç kulak problemleri, baş dönmesine ve denge kayıplarına yol açabilir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi denge kaybının belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kuvvetli baş dönmesi
B
Bayılma veya kendinden geçme hissi
C
Hareket ediyor hissi
D
Dengesizlik
E
Görme yetersizliği
Açıklama:
Denge bozuklarının belirti ve bulguları şunlardır:
- Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu(vertigo tipi denge kaybı)
- Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi
- Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik)
- Kuvvetli bir baş dönmesi.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Vertigo tarzı denge problemlerinin nedenidir?
Seçenekler
A
Ortostatik hipotansiyon
B
Orta kulak iltihaplanmaları
C
Alerji
D
Anormal kalp ritimleri
E
Yüksek ateş
Açıklama:
Vertigoya yol açan denge kaybının genel nedenleri arasında, iç kulaktaki kalsiyum kristalleri gibi denge organelleri ile ilişkili klinik durumlar, orta kulak iltihaplanmaları, işitme kaybı, kulak çınlaması, kulaklarda dolgunluk hissi ile birlikte seyredebilen klinik tablo, migren, kafa travmaları veya yaralanmaları sayılmaktadır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi yürürken ya da aktivite sırasında gelişen ani denge kaybının nedeni olabilir?
Seçenekler
A
Psikolojik bozukluklar
B
İç kulak problemleri
C
Yetersiz beslenme ve vitamin eksiklikleri
D
Göz problemleri
E
Anormal hızlı solunum
Açıklama:
Göz problemleri: Görüş alanı kısıtlılığı ve görme yetersizlikleri de aktivite sırasında ani gelişen denge kayıplarına yol açabilir.
Soru 89
Ortostatik hipotansiyon kaynaklı denge kaybı tedavisinde aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekir?
Seçenekler
A
Daha fazla sıvı tüketilmesi veya basınç çoraplarının kullanılması
B
Baş dönmesini ve kusmayı kontrol edebilecek ilaçlar kullanılması
C
Cerrahi tedavi
D
Göz egzersizi yaptırılması
E
Gövde ve kol bacak kaslarının düzenli olarak çalıştırılması
Açıklama:
Ortostatik hipotansiyonlu olgularda, daha fazla sıvı tüketilmesi veya basınç çoraplarının kullanılması tavsiye edilebilmektedir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi aktivite günlüğü oluşturulurken dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlının sosyalleşmesi ve başkalarıyla etkileşim kurmasını sağlamak
B
Kas iskelet sisteminin belli seviyede iyilik halinin korunmasını sağlamak
C
Fiziksel aktivite seviyesinin belirli seviyede olmasını sağlamak
D
Kısa ve uzun süreli hafızanın desteklenmesini sağlamak
E
Ciddi yaralanmalara yol açacak risklere karşı tedbir almak
Açıklama:
Aktivite günlüğü oluşturulurken aşağıdaki amaçlar dikkate alınmaktadır;
- Yaşlının sosyalleşmesi ve başkalarıyla etkileşim kurmasını sağlamak,
- Deneyimlerin artması, yeni anıların oluşması, dolayısıyla kısa ve uzun süreli hafızanın desteklenmesini sağlamak,
- Kişinin kas iskelet sisteminin belli seviyede iyilik halinin korunması,
- Fiziksel aktivite seviyesinin belirli seviyede olmasını sağlamak,
- El-göz koordinasyonunu korumak,
- Kognitif becerilerin dinamizmini korumak,
- Her hangi bir yan etkisi ve maliyeti olmayan kahkahanın en iyi ilaç olduğunu hatırda tutarak, yaşlının aktiviteler sırasında eğlenmesini de sağlayarak genel iyilik halini artırmak,
- Yaşlıya yeni hobi alanlarının kazandırılması diğer insanlarla paylaşım seviyesinin artırılması ve üretken bir kişi olmasını sağlamak olmalıdır.
- Aktiviteler arasında bir anaokulu ziyareti ve çocuklarla sohbet edip hikaye okumak gibi sosyal boyutu olanlarına da yer verilebilir. Bu sayede toplumun vazgeçilmez birer elemanı oldukları ve topluma eşsiz katkıları olduğu hatırlatılmaktadır.
Soru 91
Yaşlılarda denge problemlerinin görülme sıklığı neye göre artmaktadır?
Seçenekler
A
yaşlılığın fizyolojisine
B
yaşlılığın psikolojisine
C
yaşlılığın sosyolojisine
D
yaşlılığın süresine
E
yaşlılığın durumuna
Açıklama:
Yaşlılarda denge problemlerinin görülme sıklığı, yaşlılığın fizyolojisine bağlı olarak artmaktadır.
Soru 92
Postürün diğer anlamı nedir?
Seçenekler
A
Denge
B
Omurga
C
Duruş
D
Hareket
E
Vücut
Açıklama:
Postür, diğer bir deyişle duruş, en kısa haliyle vücut dili olarak tanımlanabilir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi yürümenin alt bölümlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ayakta durabilme ve uygun duruş
B
Ayak tabanlarının yere sağlam ve uygun basması
C
Adım uzunluğunun ayarlanması
D
Kol salınımlarının olmaması
E
Keskin dönüş gibi manevra kabiliyetinin olması
Açıklama:
Tablo 5.1 Yürümenin Alt Bölümleri
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi doğru duruş alışkanlığının edinilmesinde etkili olan faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Kişinin konforunu sağlaması ve devam ettirmesinde önemlidir.
B
Statik verimliliğin artırılmasında etkilidir.
C
Sosyolojik fonksiyonların tamamlanmasında oldukça ilişkilidir.
D
Kişiyi fiziksel ve ruhsal olarak hayatının bir bölümünde etkilemektedir.
E
Kişinin görünümünü etkilememelidir.
Açıklama:
Doğru Duruş Alışkanlığının Edinilmesinde Etkili Olan Faktörler İyi ve dengeli olan bir duruş herkes için önemlidir. Çünkü;
• Kişinin konforunu sağlaması ve devam ettirmesinde önemlidir,
• Mekanik yani hareketsel verimliliğin artırılmasında etkilidir. Daha etkin bir hayat sürmesini sağlamaktadır.
• Fizyolojik fonksiyonların tamamlanmasında oldukça ilişkilidir.
• Ayrıca kişiyi fiziksel ve ruhsal olarak tüm hayatı boyunca etkilemektedir.
• Kişinin fit görünüm kazanmasını, estetik açıdan daha güzel görünmesini sağlar.
• Kişinin konforunu sağlaması ve devam ettirmesinde önemlidir,
• Mekanik yani hareketsel verimliliğin artırılmasında etkilidir. Daha etkin bir hayat sürmesini sağlamaktadır.
• Fizyolojik fonksiyonların tamamlanmasında oldukça ilişkilidir.
• Ayrıca kişiyi fiziksel ve ruhsal olarak tüm hayatı boyunca etkilemektedir.
• Kişinin fit görünüm kazanmasını, estetik açıdan daha güzel görünmesini sağlar.
Soru 95
Kötü postür gibi doğru duruşun da alışkanlık hâlini alması mümkündür. Alışkanlık olarak kazanılmasında aşağıdaki durumlardan hangisi etkili değildir?
Seçenekler
A
Ailesel faktörler
B
Anatomik yapısal bütünlük
C
Edinilen alışkanlıklar
D
Psikolojik durum
E
Çevresel Faktörler
Açıklama:
Ailesel faktörler
Anatomik yapısal bütünlük
Edinilen alışkanlıklar
Oturma, çömelme, diz çökme, ayakta durma, bağdaş kurma gibi kültürel farklılıklar
Psikolojik durum
Duygu durum hâli
Kaliteli uyku ve beslenme
Anatomik yapısal bütünlük
Edinilen alışkanlıklar
Oturma, çömelme, diz çökme, ayakta durma, bağdaş kurma gibi kültürel farklılıklar
Psikolojik durum
Duygu durum hâli
Kaliteli uyku ve beslenme
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi denge bozuklarının belirti ve bulguları arasında değildir?
Seçenekler
A
Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı)
B
Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi,
C
Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik)
D
Kuvvetli bir baş dönmesi
E
Kulak Problemleri
Açıklama:
Değerlendirmede denge kaybının belirtileri üzerinde durulmaktadır. Denge bozuklarının belirti ve bulguları aşağıda sıralanmıştır:
• Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı),
• Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi,
• Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik),
• Kuvvetli bir baş dönmesi.
• Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı),
• Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi,
• Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik),
• Kuvvetli bir baş dönmesi.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi kapalı ortamlardaki genel düzenlemelerden birisidir?
Seçenekler
A
Denge kaybında destek almaya imkan verecek şekilde emniyet trabzanı, asansör veya tekerlekli sandalye geçişini kolaylaştıracak
rampalar bulunmalı
rampalar bulunmalı
B
Daire ve bina girişinin yeterli aydınlatması olmalı
C
Çok uzun veya hareketleri kısıtlayıcı şekilde dar olan kıyafet, uygun olmayan ayakkabı veya terlikler de dengeyi ve güvenli hareketi etkileyen faktörlerdendir.
D
Daire ve bina girişinin yeterli manevra boşluğu bulunmalı
E
Zemin düz olmalı, yükselti farkı bulunmamalı
Açıklama:
kapalı ortamlardaki genel düzenlemeler listesi s.132-133
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi açık ortamlardaki genel düzenlemelerden birisidir?
Seçenekler
A
Duvar ve zemin boyası, yaşlının kolaylıkla algılayabileceği şekilde kontrast renklerden oluşmalı
B
Eşya ve mobilyalar görüş seviyesinin altında olmamalı
C
Ortam iyi ışıklandırılmış olmalı
D
Acil durumlar için önceden belirlenmiş eylem planı hazırlanmış olmalı
E
Evin içinde ve dışında ayakkabı ile dolaşılması tavsiye edilmektedir
Açıklama:
Uygun ayakkabı seçiminde bulunmak. Yaşlıların çoğu sıklıkla bir çift ayakkabı ya da terlik kullanırlar. Fakat bu kullanılan ayakkabı/terlik yıpranırsa, uygunsuz bir ayakkabı ise ya da yürüme veya aktiviteyi gerçekleştirmede güçlükler ortaya çıkaran
bir ayakkabı ise, ciddi bir düşme tehlikesi oluşturabilmektedir. Yaşlılar için kaymayan tabanlı, destekleyici etkisi olan, alçak topuklu ayakkabılar idealdir. Evin içinde ve dışında ayakkabı ile dolaşılması tavsiye edilmektedir. Terliklerin kullanılması veya çıplak ayak ve çoraplar ile dolaşılması düşme ve yaralanma riskini artırması, ve dolaşımsal problemlere neden olabilmesi sebebiyle önerilmemektedir.
bir ayakkabı ise, ciddi bir düşme tehlikesi oluşturabilmektedir. Yaşlılar için kaymayan tabanlı, destekleyici etkisi olan, alçak topuklu ayakkabılar idealdir. Evin içinde ve dışında ayakkabı ile dolaşılması tavsiye edilmektedir. Terliklerin kullanılması veya çıplak ayak ve çoraplar ile dolaşılması düşme ve yaralanma riskini artırması, ve dolaşımsal problemlere neden olabilmesi sebebiyle önerilmemektedir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi görme defekti olan kişilerde uygulanabileceklerden birisidir?
Seçenekler
A
Zemin duvar renkleri kontrast renklerden oluşmamalı
B
verilen destek itici, çekiştirici bir etkide olmalı
C
Fiziksel destek sırasında yapılan destek yüksek sesle söylenmemeli
D
Cam duvar veya kapılarda yapıların fark edilebilirliği artırmak için göz seviyesindeki yükseklikten dikkat dağıtıcı renkli şeritler çekilmemeli
E
Gözlük düzenli olarak kullanılmalı, kullanım hatalarına izin verilmemeli,
Açıklama:
Görme Defekti Olan Kişilerde Uygulanabilecekler listesi
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi duyma problemi olan yaşlılarda olan yaklaşımlardan birisidir?
Seçenekler
A
Açık bir şekilde ve yüksek perdeden konuşulmalı
B
Yüz yüze ve göz göze iletişim tercih edilmemeli
C
Vücut dili ve sözel olmayan işaretler kullanılmalı
D
Dış ortamdaki gürültüler dikkate alınmalı
E
Yüksek riskli işlemler uygulanmamalı
Açıklama:
Duyma Problemi Olan Yaşlıda Yaklaşımlar listesi
Soru 101
- Durağan, sabit pozisyonun alınması ve devam ettirilmesi ve bunu en az sayıda kas
kasılması ile kontrol edilmesidir. - En az enerji sarfiyatı ile gerçekleştirilir.
- Sabit duruş sırasında, her hangi bir baş dönmesi veya tansiyon değişikliği gibi denge bozukluğu ile ilişkili bir komplikasyon yaşanmamalıdır.
- Hareket sırasındaki dengedir.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Statik denge, durağan, sabit pozisyonun alınması ve devam ettirilmesi ve bunu en az sayıda kas kasılması ile kontrol edilmesidir. Dolayısıyla en az enerji sarfiyatı ile gerçekleştirilmesidir. Statik dengeden bahsedilebilmesi için sabit duruş sırasında, her hangi bir baş dönmesi veya tansiyon değişikliği gibi denge bozukluğu ile ilişkili bir komplikasyon yaşanmamalı ve istenildiği veya gerektiği kadar devam ettirilmesi gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 102
- Ayakta durabilme ve uygun duruş
- Ayak tabanlarının yere sağlam ve uygun basması
- Adım uzunluğunun ayarlanması
- Kol salınımlarının olması
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Yürümenin alt bölümleri şu şekildedir: Ayakta durabilme ve uygun duruş. Ayak tabanlarının yere sağlam ve uygun basması. Adım uzunluğunun ayarlanması. Kol salınımlarının olması. Keskin dönüş gibi manevra kabiliyetinin olması. Dengenin tekrar kazanılması. Doğru cevap A'dır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi durağan, sabit pozisyonun alınması ve devam ettirilmesi ve bunu en az sayıda kas kasılması ile kontrol edilmesi durumudur?
Seçenekler
A
Dinamik denge
B
Dengeli duruş
C
Statik denge
D
Duruş
E
Denge bozukluğu
Açıklama:
Statik denge stres ve gerilimin minimum olduğu, vücudun en az enerji harcayarak maksimum verimde çalıştığı formudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 104
Doğru duruşun alışkanlık olarak kazanılmasında aşağıdaki durumlardan hangisi etkili değildir?
Seçenekler
A
Ailesel faktörler
B
Anatomik yapısal bütünlük
C
Edinilen alışkanlıklar
D
Psikolojik durum
E
Ekonomik durum
Açıklama:
Doğru duruşun alışkanlık olarak kazanılmasında aşağıdaki durumlar etkilidir:
Ailesel faktörler
Anatomik yapısal bütünlük
Edinilen alışkanlıklar
Psikolojik durum
Duygu durum hâli
Kaliteli uyku ve beslenme
Doğru cevap E'dir.
Ailesel faktörler
Anatomik yapısal bütünlük
Edinilen alışkanlıklar
Psikolojik durum
Duygu durum hâli
Kaliteli uyku ve beslenme
Doğru cevap E'dir.
Soru 105
Yaşlılıkla birlikte gelişen omurga bozuklukları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dik duruş
B
Skolyoz (omurga eğriliği)
C
Omurlarda sıvı birikmesi
D
Omurgada geçici zedelenme
E
Kol salınımı
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte gelişen omurga bozuklukları;
Kifoz (kamburluk)
Skolyoz (omurga eğriliği)
Bel çukurunun artışıdır. Doğru cevap B'dir.
Kifoz (kamburluk)
Skolyoz (omurga eğriliği)
Bel çukurunun artışıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi adım uzunluğunu etkileyen faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Bacak boyu
B
Kol boyunun kısalığı
C
Kol boyunun uzun olması
D
Kemiklerin sağlamlığı
E
Ayakta oluşan deformasyonlar
Açıklama:
Adım uzunluğunu etkileyen başlıca iki temel etken vardır: Bunlar, kişinin bacak boyu ve yürüme hızıdır. Vücut ve kol salınımları da kişinin dengesini kaybetmeden ve düşmeden adım uzunluğunu, dolayısıyla yürümesinin sağlamasında yardımcı olmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 107
Postüral sistemin veri sağlayıcı yapısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bel ve bacaklar
B
Baş ve boyun
C
Eller ve bacaklar
D
Ayaklar ve gözler
E
Kollar ve bacaklar
Açıklama:
Denge ve postürün sağlanması için, beyin (merkezi sinir sistemi) tarafından bazı verilerin alınıyor olması gerekmektedir. Postüral sistemin iki ana veri sağlayıcı yapısı vardır. Bunlardan birincisi ayaklar, ikincisi ise gözlerdir. Her ikisi de hem dengenin ve hareketin oluşturulmasına katılmaktadır hem de vücut ve bedenden bağımsız olarak çevreden, beden duruşu veya gerçekleştirilmek istenen hareketin niteliği ve gerekliliklerine dair çeşitli uyarı ve verilerin toplanmasında, birer proprioseptör yani veri toplayıcı olarak görev almaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 108
- Vücut tipi; zayıf, kilolu, kısa, uzun, kaslı, kamburumsu vb. gibi vücut özellikleri
- Vücut kısımlarının düzeni; ayak tabanlarının yerle temas durumu ve başın pozisyonu
- Ayak basış özellikleri
- Kas kısalıkları
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Günümüzde çok çeşitli postür analizi yöntemleri olmakla birlikte analizlerdeki ana kriterlerden bazıları şöyledir:
- Vücut tipi; zayıf, kilolu, kısa, uzun, kaslı, kamburumsu vb. gibi vücut özellikleri
- Vücut kısımlarının düzeni; ayak tabanlarının yerle temas durumu ve başın pozisyonu
başta olmak üzere, baştan aşağı tutulan çekül veya çizilen hayali çizgi etrafında vücut bölümleri gözden geçirilmektedir. Orta hatta göre baş ve omuzların önde durması, kamburun çıkması veya kalça ve dizlerin bükülü olması gibi anatomik yapıların birbirine göre pozisyonları incelenmektedir. - Ayak basış özellikleri, basma sırasındaki ayak tabanında oluşan basınç veya basma
yüzeyi farklılıkları incelenmektedir. Buna ayaklardaki anatomik farklılıklar tekili olabildiği kadar önceden geçirilen yaralanma veya vücudun daha üst segmentlerinde gelişen duruş bozuklukları da etkili olmaktadır. - Kas kısalıkları, vücut kısımlarının temel duruşlarını etkileyen ana faktörlerden biri de
kasların uzunluğudur. Özellikle yaralanma sonrasında veya yaşlanma ile kaslar kısalmakta, genel olarak bükülü bir postürün kazanılması söz konusu olmaktadır.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi denge bozuklarının belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı)
B
Ellerde uyuşma
C
Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi
D
Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik)
E
Kuvvetli bir baş dönmesi
Açıklama:
Denge bozuklarının belirti ve bulguları aşağıda sıralanmıştır:
Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı)
Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi
Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik)
Kuvvetli bir baş dönmesi
Doğru cevap B'dir.
Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu (vertigo tipi denge kaybı)
Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi
Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik)
Kuvvetli bir baş dönmesi
Doğru cevap B'dir.
Soru 110
Kontrolsüzce hareket ediyor hissi, bulunulan fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusunun yaşandığı durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vertigo
B
Burun kemiği
C
Epilepsi
D
Kalp ritm bozukluğu
E
Alerji
Açıklama:
Kontrolsüzce hareket ediyor hissi, bulunulan fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusunun yaşandığı durumvertigodur. Kişinin hiçbir hareketi yerine getirmesine izin vermeyen, tüm yaşamını etkileyen denge kayıplarından biridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 111
Aşağıda verilenlerden hangisi ya da hanileri iyi ve dengeli bir duruşun önemleri arasındadır?
- Kişinin konforunu sağlaması ve devam ettirmesinde önemlidir.
- Fizyolojik fonksiyonların tamamlanmasında oldukça ilişkilidir.
- Kişinin fit görünüm kazanmasını, estetik açıdan daha güzel görünmesini sağlar.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II-III
E
II-III
Açıklama:
İyi ve dengeli olan bir duruş herkes için önemlidir. Çünkü;
- Kişinin konforunu sağlaması ve devam ettirmesinde önemlidir.
- Mekanik yani hareketsel verimliliğin artırılmasında etkilidir. Daha etkin bir hayat sürmesini sağlamaktadır.
- Fizyolojik fonksiyonların tamamlanmasında oldukça ilişkilidir.
- Kişiyi fiziksel ve ruhsal olarak tüm hayatı boyunca etkilemektedir.
- Kişinin fit görünüm kazanmasını, estetik açıdan daha güzel görünmesini sağlar.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi denge bozukluklarında tanı koymak için kullanılan testlerden biridir?
Seçenekler
A
WISCH-R
B
Stanford Binet
C
Liter testi
D
İşitme testi
E
Denver tarama testi
Açıklama:
Denge bozukluklarında tanı koymak için kullanılan testler:
İşitme testleri
Kulak hassasiyetini anlayabilmek için değişik seslere verilen kassal tepkilerin ölçülmesi
Posturografi testi
Göz hareketlerinin kayıt altına alınması
Döner sandalye testi
Doğru cevap D'dir.
İşitme testleri
Kulak hassasiyetini anlayabilmek için değişik seslere verilen kassal tepkilerin ölçülmesi
Posturografi testi
Göz hareketlerinin kayıt altına alınması
Döner sandalye testi
Doğru cevap D'dir.
Soru 113
Doğru duruşun alışkanlık olarak kazanılmasında aşağıda verilenlerden hangisi etkili değildir?
Seçenekler
A
Ailesel faktörler
B
Anatomik yapısal bütünlük
C
Psikolojik durum
D
Duygu durum hâli
E
Ekonomik durum
Açıklama:
Kötü postür gibi doğru duruşun da alışkanlık hâlini alması mümkündür. Alışkanlık olarak kazanılmasında aşağıdaki durumlar etkili olmaktadır:
- Ailesel faktörler
- Anatomik yapısal bütünlük
- Edinilen alışkanlıklar
- Oturma, çömelme, diz çökme, ayakta durma, bağdaş kurma gibi kültürel farklılıklar
- Psikolojik durum
- Duygu durum hâli
- Kaliteli uyku ve beslenme
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi düşmenin oluşturduğu risk faktörleri için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yürüme, denge, hareket bozuklukları veya kas zayıflığı düşme için bir etken değildir.
B
Düşme gençlerde yaşlılardan daha sıklıkla karşılaşılan bir durumdur.
C
İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı düşme risk faktörlerindendir.
D
Yaşlılarda iyi bir kas gücü olduğu için düşme çok az oranda görülür.
E
İşitme problemi olan bireylerde düşme oldukça sık rastlanmaktadır.
Açıklama:
Yürüme, denge, hareket bozuklukları veya kas zayıflığı düşme için risk faktörleri;
• Yürüme, denge, hareket bozuklukları veya kas zayıflığı
• Fonksiyonel hareket veya düşme ile ilgili yerleşmiş korkunun varlığı
• Göz bozuklukları
• Bilişsel/nörolojik bozukluklar
• İdrar kaçırma problemleri, acil tuvalete yetişme ihtiyacı duyma
• Uygun olmayan çevresel düzenlemeler
• Kalp ve dolaşım problemleri
• İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı
Doğru cevap C'dir.
• Yürüme, denge, hareket bozuklukları veya kas zayıflığı
• Fonksiyonel hareket veya düşme ile ilgili yerleşmiş korkunun varlığı
• Göz bozuklukları
• Bilişsel/nörolojik bozukluklar
• İdrar kaçırma problemleri, acil tuvalete yetişme ihtiyacı duyma
• Uygun olmayan çevresel düzenlemeler
• Kalp ve dolaşım problemleri
• İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı
Doğru cevap C'dir.
Soru 115
- Vücut ve vücut bölümlerinin uzaydaki duruşu, pozisyonu
- Vücut bölümlerinin birbirine göre duruşu, pozisyonu ve aralarındaki ilişkinin sağlanması
- Kasların kasılma hızı ve kasılma ile oluşturulan kuvvet seviyesi
- Vücudun yürüme, koşma gibi hareketlerinde veya refleks cevabın oluşturulmasında
etkili olan hareket hızı ve zamanlamanın sağlanması
sağladığı bilgiler arasındadır?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
I-II-III-IV
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Eklem hareket ve pozisyon duyusunun sağladığı bilgiler şöyledir:
- Vücut ve vücut bölümlerinin uzaydaki duruşu, pozisyonu
- Vücut bölümlerinin birbirine göre duruşu, pozisyonu ve aralarındaki ilişkinin sağlanması
- Kasların kasılma hızı ve kasılma ile oluşturulan kuvvet seviyesi
- Vücudun yürüme, koşma gibi hareketlerinde veya refleks cevabın oluşturulmasında
etkili olan hareket hızı ve zamanlamanın sağlanması
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi dengeye katılan merkezlerin yeniden eğitimi ve egzersiz programı ile iyi dengenin kalıcılığının devam ettirilmesini sağlamayı amaçlayan özel eğitim almış olan fizyoterapistler tarafından oluşturulan egzersiz temelli tedavi şeklidir?
Seçenekler
A
Fizyoterapi
B
Ergoterapi
C
Nörolojik tedavi
D
Vertigo tedavisi
E
Vestibüler rehabilitasyon
Açıklama:
Dengeye katılan merkezlerin yeniden eğitimi ve egzersiz programı ile iyi dengenin kalıcılığının devam ettirilmesini sağlamayı amaçlayan özel eğitim almış olan fizyoterapistler tarafından oluşturulan egzersiz temelli tedavi şekli "Vestibüler rehabilitasyon" dur. Doğru cevap E'dir.
Soru 117
Aşağıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangileri denge bozukluklarının belirti ve bulguları arasındadır?
- Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu
- Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi
- Ani gelişen denge kayıpları
- Kuvvetli bir baş dönmesi
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV
C
I-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Değerlendirmede denge kaybının belirtileri üzerinde durulmaktadır. Denge bozuklarının belirti ve bulguları aşağıda sıralanmıştır:
- Hareket ediyor hissi, bulunduğu fiziki ortamın veya tüm vücudun dönüyor duygusu
(vertigo tipi denge kaybı) - Zayıflık, güçsüzlük, bayılma veya kendinden geçme hissi
- Ani gelişen denge kayıpları (dengesizlik)
- Kuvvetli bir baş dönmesi
Soru 118
"Hareketli bir zemin üzerinde durmaya çalışıldığı, test sırasında hastanın düşmemesi için emniyet önlemlerinin alındığı testtir. Test sonuçları denge sistemi ve denge bozuklukları ile ilgili ayrıntılı bilgi verdiği için güvenilir testlerdendir."
Denge bozukluklarına tanı koyabilmek için çeşitli testler yapılmaktadır. Yukarıda açıklaması verilen test aşağıdakilerden hangisidir?
Denge bozukluklarına tanı koyabilmek için çeşitli testler yapılmaktadır. Yukarıda açıklaması verilen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşitme testi
B
Kulak hassasiyet testi
C
Posturografi testi
D
Döner sandalye testi
E
Görme testi
Açıklama:
Posturografi testi. Hareketli bir zemin üzerinde durmaya çalışıldığı, test sırasında hastanın
düşmemesi için emniyet önlemlerinin alındığı testtir. Posturografi test sonuçları denge sistemi ve denge bozuklukları ile ilgili ayrıntılı bilgi verdiği için güvenilir testlerdendir. Doğru cevap C'dir.
düşmemesi için emniyet önlemlerinin alındığı testtir. Posturografi test sonuçları denge sistemi ve denge bozuklukları ile ilgili ayrıntılı bilgi verdiği için güvenilir testlerdendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 119
- Göz bozuklukları
- Bilişsel/nörolojik bozukluklar
- İdrar kaçırma problemleri, acil tuvalete yetişme ihtiyacı duyma
- Uygun olmayan çevresel düzenlemeler
- Kalp ve dolaşım problemleri
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III-V
C
II-III-IV-V
D
I-II-III-IV-V
E
I-II-IV-V
Açıklama:
Düşmenin risk faktörleri şunlardır:
- Yürüme, denge, hareket bozuklukları veya kas zayıflığı
- Fonksiyonel hareket veya düşme ile ilgili yerleşmiş korkunun varlığı
- Göz bozuklukları
- Bilişsel/nörolojik bozukluklar
- İdrar kaçırma problemleri, acil tuvalete yetişme ihtiyacı duyma
- Uygun olmayan çevresel düzenlemeler
- Kalp ve dolaşım problemleri
- İlaç yan etkileri, alkol ve sigara kullanımı
Soru 120
Aşağıda verilenlerden hangisi düşme sonrası meydana gelen komplikasyonlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Yumuşak doku yaralanması, kırık veya kanamalar
B
Hastaneye yatırılma ve buna bağlı gelişen sorunlar
C
Psikososyal problemler, korku
D
Bakım evine yerleştirilme
E
Üst solunum yolu enfeksiyonu
Açıklama:
Düşme sonrası meydana gelen komplikasyonlar şu şekildedir:
- Yumuşak doku yaralanması, kırık veya kanamalar
- Hastaneye yatırılma ve buna bağlı gelişen sorunlar
- Günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık seviyesi gibi mevcut becerilerde kayıp
- Psikososyal problemler, korku
- Bakım evine yerleştirilme
- Ölüm ve ölüm korkusu
Ünite 6
Soru 1
I- Beyin Sapı
II- İç Kulak
III- Kortikal İşitme Merkezleri
IV- İşitme Siniri
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılardandır?
II- İç Kulak
III- Kortikal İşitme Merkezleri
IV- İşitme Siniri
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılar; dış kulak, orta kulak, iç kulak ve işitme siniridir. Santral işitme sistemi ise beyin sapı, işitme yolları, subkortikal ve kortikal işitme merkezlerinden oluşmaktadır. Buna göre doğru seçenek (E)dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayla birlikte dış kulakta görülen değişikliklerden biridir?
Seçenekler
A
Hava yolu iletim özelliklerini yüksek frekanslarda bozacak biçimde kulak kıkırdağının büyümesi
B
Kulak zarının damarsal yapısının değişmesi
C
Malleus, inkus, stapes kemiklerinin eklem yaptığı bölgede kireçlenme
D
Östaki borusunda tıkanma
E
Dış ve iç saç hücrelerinin hasar görmesi
Açıklama:
Kulak kepçesinde büyüme, dış kulak yolunda katılaşmış kulak kiri (buşon) birikimi, özellikle erkeklerde kıllanmada artış, dış kulak kanalı ve dış kulak derisinde incelme-atrofi, elastikiyet kaybı, hava yolu iletim özelliklerini yüksek frekanslarda bozacak biçimde kulak kıkırdağının büyümesi gibi yapısal ve fonksiyonel değişiklikler yaşlılık döneminde dış kulakta görülen değişikliklerdir. Bu bilgiler ışığında doğru seçenek (A)dır.
Soru 3
Periferik ve santral işitme sistemindeki değişimlerinin ortaya çıkardığı sonuçlar, diğer bir ifadeyle işitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu ile ilgilenen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ergoterapi
B
Odyoloji
C
Homeopati
D
Apiterapi
E
Dil ve Konuşma Terapisi
Açıklama:
Periferik ve santral işitme sistemindeki değişimlerinin ortaya çıkardığı sonuçlar, diğer bir ifadeyle işitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu ile ilgilenen bilim dalı Odyolojidir. Doğru seçenek (B)dir.
Soru 4
İşitme sisteminin yaşa bağlı değişimleri nedeniyle oluşan duyu-sinirsel tip işitme kaybı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Apraksi
B
Presbifoni
C
Presbiakuzi
D
Afazi
E
Dizartri
Açıklama:
İşitme sisteminin yaşa bağlı değişimleri nedeniyle oluşan duyu-sinirsel tip işitme kaybı, presbiakuzi olarak tanımlanır. Presbiakuzinin, yaşlılık döneminde romatoid artrit ve hipertansiyondan sonra, en sık görülen üçüncü kronik rahatsızlık olduğu belirtmektedir. Doğru seçenek (C)dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi işitme kaybı olsun olmasın yaşlı bireylerle iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken önerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ortamın gürültüden arındırılması
B
Yavaş bir hızda konuşmak
C
Çok yüksek bir ses şiddetinde konuşmak
D
Kısa cümlelerle konuşmak
E
Konuşurken yüzün görünmesi
Açıklama:
İşitme kayıplı olsun ya da olmasın yaşlı bireylerle konuşurken aşağıdaki önerilerin takip edilmesi yaşlı bireyin iletişim işlevlerini artıracağı gibi bakım hizmetlerinin kalitesini de yükseltecektir.
• Ortamın gürültüden arındırılması
• Yavaş bir hızda konuşmak
• Normal bir ses şiddetinde konuşmak
• Açık ve net bir bir biçimde konuşmak
• Kısa cümlelerle konuşmak
• Konuşurken yüzün görünmesi
Yukarıdaki bilgilere göre, çok yüksek bir ses şiddetiyle konuşmak önerilmemektedir. Doğru seçenek (C)dir.
• Ortamın gürültüden arındırılması
• Yavaş bir hızda konuşmak
• Normal bir ses şiddetinde konuşmak
• Açık ve net bir bir biçimde konuşmak
• Kısa cümlelerle konuşmak
• Konuşurken yüzün görünmesi
Yukarıdaki bilgilere göre, çok yüksek bir ses şiddetiyle konuşmak önerilmemektedir. Doğru seçenek (C)dir.
Soru 6
- Afazi nörolojik bir bozukluktur
- Afazi doğuştan bir bozukluktur
- Afazi bir dil sorunudur
- Afazi biliş veya algı sorunudur
Yukarıda afazi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Edilmiş dil bozuklukları içinde sınıflandırılan afazi, çoğunlukla beyin-damar (serebrovasküler) hastalıkları sonucunda, beynin sol yarı küresindeki bölgelerin etkilenmesiyle ortaya çıkar. Afaziyi tanımlayan dört kritik ve kapsayıcı açıklama vardır. Buna göre;
• Afazi nörolojik bir bozukluktur.
• Afazi edinilmiş bir bozukluktur.
• Afazi bir dil sorunudur.
• Afazi biliş veya algı sorunu değildir. Doğru seçenek (D)dir.
• Afazi nörolojik bir bozukluktur.
• Afazi edinilmiş bir bozukluktur.
• Afazi bir dil sorunudur.
• Afazi biliş veya algı sorunu değildir. Doğru seçenek (D)dir.
Soru 7
Merkezi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistemin de hasarı sonucunda konuşma üretimindeki kas kontrolünün etkilenmesine bağlı ortaya çıkan bir grup motor konuşma bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Afazi
B
Apraksi
C
Dizartri
D
Dispraksi
E
Disfoni
Açıklama:
Dizartri, Merkezi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistemin de hasarı sonucunda konuşma üretimindeki kas kontrolünün etkilenmesine bağlı bir grup motor konuşma bozukluğudur. Doğru seçenek (C)dir.
Soru 8
Dili anlama becerilerinin korunduğu ancak tekrarlamanın hasarlı olduğu afazi tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Broka Afazisi
B
Wernicke Afazisi
C
Transkortikal Duyusal Afazi
D
Transkortikal Motor Afazi
E
Kondüksiyon Afazi
Açıklama:
Kondüksiyon Afazi: Kondüksiyon afazili hastalarda dili anlama becerileri korunmuş, ancak tekrarlama becerileri bozulmuştur. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson Hastalığında görülen yutma bozukluklarının içerdiği durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sıvı veya katı yiyecek alımında kontrolü sağlamada zorluklar
B
Çiğneme güçlükleri
C
Ses şiddetinde düşüklük ve konuşurken ses titremeleri
D
Besinleri ağızda hazırlama güçlüğü
E
Yutmayı başlatmada, sürdürmede veya tamamlamada güçlükler
Açıklama:
Parkinson hastalığında yutma bozuklukları (disfaji) da görülebilir. Sözü edilen yutma bozuklukları şunları içerebilir:
• Sıvı veya katı yiyecek alımında kontrolü sağlamada zorluklar (çok hızlı yemek veya bradikineziden dolayı yavaş ve kontrolsüz bir şekilde yemek)
• Çiğneme güçlükleri
• Besinleri ağızda hazırlama
• Yutmayı başlatmada, sürdürmede veya tamamlamada güçlükler.
Ses şiddetinde düşüklük ve konuşurken ses titremeleri ise dizartrinin içerdiği durumlardan biridir. Doğru seçenek (C)dir.
• Sıvı veya katı yiyecek alımında kontrolü sağlamada zorluklar (çok hızlı yemek veya bradikineziden dolayı yavaş ve kontrolsüz bir şekilde yemek)
• Çiğneme güçlükleri
• Besinleri ağızda hazırlama
• Yutmayı başlatmada, sürdürmede veya tamamlamada güçlükler.
Ses şiddetinde düşüklük ve konuşurken ses titremeleri ise dizartrinin içerdiği durumlardan biridir. Doğru seçenek (C)dir.
Soru 10
Konuşma dilinde kullanılan sözcük veya sözcük öbeklerinin yanlış kullanılması, ses veya hecelerin eksiltilmesi ya da ilave edilmesi şeklinde açıklanan ifade bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anomik
B
Parafazi
C
Dolaylama
D
Perseverasyon
E
Ekolali
Açıklama:
Parafazi, Konuşma dilinde kullanılan sözcük veya sözcük öbeklerinin yanlış kullanılması, ses veya hecelerin eksiltilmesi ya da ilave edilmesi şeklinde açıklanan bir ifade bozukluğudur.
Soru 11
- Beyin sapı
- İşitme yolları
- Kortikal işitme merkezi
- İşitme siniri
- İç kulak
Yukarıdakilerden hangileri santral işitme sistemini oluşturan anatomik yapılardandır?
Seçenekler
A
I-II-III
B
IV-V
C
I-III-V
D
I-III-IV
E
I-IV-V
Açıklama:
Santral işitme sistemini oluşturan anatomik yapılar: beyin sapı, işitme yolları, subkortikal ve kortikal işitme merkezidir. Doğru seçenek (A)dır.
Soru 12
Periferik işitme sisteminde oluşan bir hasardan dolayı işitme kaybı yaşayan birinin sorunu aşağıdaki anatomik yapılardan hangisinden kaynaklanıyor olabilir?
Seçenekler
A
Beyin sapı
B
İşitme siniri
C
İşitme yolu
D
Subkortial işitme merkezi
E
Kortikal işitme merkezi
Açıklama:
Periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılar; dış kulak, orta kulak, iç kulak ve işitme siniridir. Bu nedenle periferik sistemde sorunu olduğu bilinen biri sadece bu elemanları ile ilgili bir soruna sahip olabilir. İşitme siniri de bu elemanlardan biridir. Doğru seçenek (B)dir.
Soru 13
- İşitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu ile ilgilenen bilim dalıdır.
- İşitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu alanında erişkinlerle ilgilenen bilim dalıdır.
- İşitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu alanında yaşlılarla ilgilenen bilim dalıdır.
- Pediatrik Odyoloji
- Yetişkin Odyolojisi
- Odyoloji
- Geriatrik Odyoloji
Seçenekler
A
I-C, II-D, III-B
B
I-C, II-A, III-B
C
I-C, II-B, III-D
D
I-B, II-D, III-A
E
I-B, II-B, III-D
Açıklama:
İşitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu ile ilgilenen bilim dalı odyolojidir.
İşitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu alanında erişkinlerle ilgilenen bilim dalına yetişkin odyolojisi denir.
İşitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu alanında yaşlılarla ilgilenen bilim dalına geriatrik odyoloji denir.
İşitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu alanında erişkinlerle ilgilenen bilim dalına yetişkin odyolojisi denir.
İşitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu alanında yaşlılarla ilgilenen bilim dalına geriatrik odyoloji denir.
Soru 14
İşitme kaybının derecelendirilmesinde farklı sınıflandırma sistemleri kullanılmaktadır. En sık kullanılan sınıflandırma sistemlerinden biri olan Davis isimli araştırmacının 1965 yılında önerdiği normal işitme eşiği ve işitme kaybı dereceleridir. Aşağıdaki desibel (dBHL) aralıklarından hangisi bu sınıflamada normal işitme eşiğini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
71-90 dBHL
B
56-70 dBHL
C
41-55 dBHL
D
26-40 dBHL
E
0-25 dBHL
Açıklama:
En sık kullanılan sınıflandırma sistemlerinden biri olan Davis (1965)’in sisteminde önerilen normal işitme eşiği ve işitme kaybı dereceleri ise aşağıdaki gibidir:
• 0-25 dBHL = normal işitme
• 26-40 dBHL = çok hafif derece işitme kaybı
• 41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı
• 56-70 dBHL = orta derece işitme kaybı
• 71-90 dBHL = ileri derece işitme kaybı
• ≥90 dBHL = çok ileri derece işitme kaybı
Buna göre doğru seçenek (E)dir.
• 0-25 dBHL = normal işitme
• 26-40 dBHL = çok hafif derece işitme kaybı
• 41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı
• 56-70 dBHL = orta derece işitme kaybı
• 71-90 dBHL = ileri derece işitme kaybı
• ≥90 dBHL = çok ileri derece işitme kaybı
Buna göre doğru seçenek (E)dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı birey için işitmeye yardımcı uygun teknolojilerin seçiminde dikkate alınan temel ölçütlerden değildir?
Seçenekler
A
İşitme kaybının tipi
B
İşitme kaybının derecesi
C
El-göz koordinasyonu
D
Kozmetik kaygıları
E
Cihazın ucuz olması
Açıklama:
Uygun teknolojinin seçimi; yaşlı bireyin işitme kaybının tipi, derecesi, bireyin bilişsel, motor ve duygusal işlevleri, el-göz koordinasyonu, maddi olanakları ve kozmetik kaygıları temelinde belirlenmektedir. Cihazın ucuz olması bu ölçütlerden değildir. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 16
- Ortamdaki gürültü öğelerini uzaklaştırmak
- Yavaş tempoda konuşmak
- Yüksek bir ses şiddetinde konuşmak
- Kulağına yakın konuşmak
- Konuşurken yüzü göstermek
Yukarıda verilenlerden hangileri yaşlı bireylerle kurulan iletişimin niteliğini arttırabilir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve V
C
I, II ve III
D
I, III, IV ve V
E
III ve IV
Açıklama:
Yaşlı bireyle gürültüsüz bir ortamda, yavaş bir hızda, normal bir ses tonuyla, açık ve net bir biçimde konuşmak kurulan etkileşimin niteliği arttıracaktır.
Soru 17
- Ruhsal açıdan iyi hisler oluşur
- Sosyal etkileşimlere katılım azalır
- Depresyon seviyesi azalır
- İşitme kaybının nedeni tedavi olur
- Yaşam kalitesi artar
İşitme kayıplı bir bireyin işitme cihazı ile rehabilitasyonu sonrasında bilişsel ve duyuşsal açıdan yukarıda verilenlerden hangileri ortaya çıkabilir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve V
C
II ve IV
D
III, IV ve V
E
IV ve V
Açıklama:
İşitme kayıplı bir bireyin işitme cihazı ile rehabilitasyonu sonrasında bilişsel ve duyuşsal olarak: bireyde iyi hisler meydana gelir, depresyonda azalma görülür ve yaşam kalitesi artar.
Soru 18
Afaziyi tanımlamak isteyen biri aşağıdaki seçeneklerden hangisine başvurmaz?
Seçenekler
A
Afazi nörolojik bir bozukluktur.
B
Afazi edinilmiş bir bozukluktur.
C
Afazi bireyin doğumu ile vücutta konumlanır.
D
Afazi bir dil sorunudur.
E
Afazi biliş veya algı sorunu değildir.
Açıklama:
Afaziyi tanımlayan dört kritik ve kapsayıcı açıklama vardır. Buna göre;
- Afazi nörolojik bir bozukluktur.
- Afazi edinilmiş bir bozukluktur.
- Afazi bir dil sorunudur.
- Afazi biliş veya algı sorunu değildir.
Soru 19
Aşağıda verilen eşleşmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tutuk Afazi-Broca Afazisi
B
Tutuk Afazi-Wernicke Afazisi
C
Tutuk Afazi-Anomik Afazi
D
Akıcı Afazi-Global Afazi
E
Akıcı Afazi-Broca Afazisi
Açıklama:
Tutuk Afaziler: broca afazisi, transkortikal motor afazi ve global afazi olarak sınıflanırken; akıcı afaziler: wernicke afazisi, kondüksiyon afazisi, transkortikal duyusal afazi ve anomik afazi olarak sınıflanmaktadır.
Soru 20
- Parkinson hastalığı
- Alzheimer hastalığı
- ALS hastalığı
- Titreme
- Soyut anlamlı sözcükleri anlamada güçlük
- Yutma güçlüğü
- Ses bozukluğu
- Kas krampları ve spazm
Yukarıda verilen hastalıklar ve belirtilerin doğru eşleştirilmesi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
I-A, II-B, III-C
B
I-C, II-B, III-A
C
I-A, IV-B, II-C
D
II-A, IV-B, V-C
E
I-B, II-A, III-C
Açıklama:
Parkinson hastalığının en dikkat çeken belirtileri görülen titremedir. Alzheimer hastalığı olan bireylerde ise soyut anlamlı sözcükleri anlamada oluşan güçlük ve ses bozukluğu hastalığı belli etmektedir. ALS hastaları için bilinen en yaygın semptom yutma güçlüğü ile kas krampları ve spazmdır.
Soru 21
İşitme sisteminin yaşa bağlı değişimleri nedeniyle oluşan duyu-sinirsel tip işitme kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Atrofi
B
Koklear implant
C
Periferik işitme kaybı
D
Santral işitme bozukluğu
E
Presbiakuzi
Açıklama:
Presbiakuzi işitme sisteminin yaşa bağlı değişimleri nedeniyle oluşan duyu-sinirsel tip işitme kaybıdır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerle konuşurken bireyin iletişim işlevlerini artırmayı sağlayan önerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ortamın gürültüden arındırılması
B
Yavaş bir hızda konuşmak
C
Açık ve net bir bir biçimde konuşmak
D
Konuşurken yüzün görünmesi
E
İşaret dili kullanmak
Açıklama:
İşitme kayıplı olsun ya da olmasın yaşlı bireylerle konuşurken aşağıdaki önerilerin takip edilmesi yaşlı bireyin iletişim işlevlerini artıracağı gibi bakım hizmetlerinin kalitesini de yükseltecektir.
• Ortamın gürültüden arındırılması
• Yavaş bir hızda konuşmak
• Normal bir ses şiddetinde konuşmak
• Açık ve net bir bir biçimde konuşmak
• Kısa cümlelerle konuşmak
• Konuşurken yüzün görünmesi
Yaşlı bireylerin çevresinde (akrabaları, bakım hizmet elemanları ve sağlık personeli) bu konuyla ilgili farkındalık oluşturmak, yaşlının iletişim becerilerini destekleyerek yaşam kalitesini arttırmanın önemli öğeleridir.
• Ortamın gürültüden arındırılması
• Yavaş bir hızda konuşmak
• Normal bir ses şiddetinde konuşmak
• Açık ve net bir bir biçimde konuşmak
• Kısa cümlelerle konuşmak
• Konuşurken yüzün görünmesi
Yaşlı bireylerin çevresinde (akrabaları, bakım hizmet elemanları ve sağlık personeli) bu konuyla ilgili farkındalık oluşturmak, yaşlının iletişim becerilerini destekleyerek yaşam kalitesini arttırmanın önemli öğeleridir.
Soru 23
Beyin-damar (serebrovasküler) hastalıkları sonucunda, beynin sol yarı küresindeki bölgelerin etkilenmesiyle ortaya çıkan dil bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koklear implant
B
Afazi
C
Presbiakuzi
D
Dizartri
E
Aspirasyon
Açıklama:
Edilmiş dil bozuklukları içinde sınıflandırılan afazi, çoğunlukla beyin-damar (serebrovasküler) hastalıkları sonucunda, beynin sol yarı küresindeki bölgelerin etkilenmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır.
Soru 24
Aşağıda özellikleri verilen afazi türü hangisidir?
I. Tutuk afazi içinde sınıflandırılmaktadır.
II. Hastalarda çapraz olarak sağ yüzde, kolda ve bacakta felç görülür.
III. Söyleneni tekrarlama ve nesneleri adlandırma becerilerinde yetersizlik görülür.
IV. Bireylerin konuşmalarında dilbilgisel hatalar mevcuttur.
I. Tutuk afazi içinde sınıflandırılmaktadır.
II. Hastalarda çapraz olarak sağ yüzde, kolda ve bacakta felç görülür.
III. Söyleneni tekrarlama ve nesneleri adlandırma becerilerinde yetersizlik görülür.
IV. Bireylerin konuşmalarında dilbilgisel hatalar mevcuttur.
Seçenekler
A
Broca Afazisi
B
Anomik Afazi
C
Kondüksiyon Afazi
D
Global Afazi
E
Transkortikal Motor Afazi
Açıklama:
Broca afazisi, tutuk afazi içinde sınıflandırılmaktadır. Lezyon yeri genellikle sol beyin ön lobunda (frontal) Broca alanı ve çevresindedir. Hastalarda çapraz olarak sağ yüzde, kolda ve bacakta felç görülür. Broca ve yakın alanların etkilenmesi öncelikle kendini konuşma üretimlerinde gösterir. Spontan (kendiliğinden) konuşmada, söyleneni tekrarlama ve nesneleri adlandırma becerilerinde yetersizlik görülür. Bu bireylerde eylem adlandırma, nesne adlandırmadan daha kötüdür. Bireylerin konuşmalarında dilbilgisel hatalar mevcuttur.
Soru 25
Yumuşak damağın konuşma esnasında yeterli düzeyde hareket edememesi sonucu oluşan artmış rezonans durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Sesletim
B
Rezonans
C
Hipernazalite
D
Disfaji
E
Afazi
Açıklama:
Hipernazalite yumuşak damağın konuşma esnasında yeterli düzeyde hareket edememesi sonucu oluşan artmış rezonans durumudur.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi geç başlangıçlı Alzheimer hastalığının belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Matematiksel hesaplarda sorunlar
B
Agresif ve yıkıcı davranışlar
C
Uygunsuz gülmeler ve mizah algısı
D
Halüsinasyonlar
E
Yakın zamanda gerçekleşmiş olaylarla ilgili hafıza sorunları
Açıklama:
Geç başlangıçlı Alzheimer hastalığının belirtileri de şöyledir :
• Erken dönemde görülen belirtiler daha yoğun
• Yakın ve uzak dönemde yaşanılan olayların hatırlanmasında sorunlar
• Görsel-mekansal sorunlar yoğun
• Zihinsel becerilerde yaygın bozulma
• Hiperaktivite, huzursuzluk, ajitasyon
• Matematiksel hesaplarda sorunlar,
• Zaman, mekân ve kişilere karşı uyum sağlamada sorunlar
• Kişisel bakım konusunda (giyinme, banyo yapma) sorunlar
• Günlük rutinlerin uygulanmasında zorluk
Yakın zamanda gerçekleşmiş olaylarla ilgili hafıza sorunları erken başlangıçlı Alzheimer hastalığının belirtileri arasındadır.
• Erken dönemde görülen belirtiler daha yoğun
• Yakın ve uzak dönemde yaşanılan olayların hatırlanmasında sorunlar
• Görsel-mekansal sorunlar yoğun
• Zihinsel becerilerde yaygın bozulma
• Hiperaktivite, huzursuzluk, ajitasyon
• Matematiksel hesaplarda sorunlar,
• Zaman, mekân ve kişilere karşı uyum sağlamada sorunlar
• Kişisel bakım konusunda (giyinme, banyo yapma) sorunlar
• Günlük rutinlerin uygulanmasında zorluk
Yakın zamanda gerçekleşmiş olaylarla ilgili hafıza sorunları erken başlangıçlı Alzheimer hastalığının belirtileri arasındadır.
Soru 27
Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Genel olarak ileri yaşta başlar ve başlangıç yaşı ortalama 60-65’tir.
B
Geri dönüşü olmayan ve hızlı ilerleyen bir hastalıktır.
C
Dil bozukluğu sık görülür.
D
En önemli klinik sorun yutma ve solunum güçlüğüdür.
E
Kaslar kendilerini uyaran sinir hücrelerinden uyarı alamadıkları için yeterince çalışamaz.
Açıklama:
ALS’de dil bozukluğu sık görülmez. Sorun daha çok konuşma ve yutmada ortaya çıkar. Yutma bozukluğu nedeniyle ALS’li bireyler beslenirken yeteri kadar kalori alamayabilir ve kilo kaybedebilirler. Ek olarak, yutma bozukluğu aspirasyon adı verilen daha ciddi bir soruna sebep olarak akciğer enfeksiyonlarına davetiye çıkarabilir. Yutmada görev alan kasların yeterince çalışmamasına bağlı salya kontrolü yetersizliği de ALS’li bireylerde görülen diğer bir sorundur.
Soru 28
I. Yatak programları
II. Egzersiz tedavisi
III. Çevre düzenlemesi
IV. Konuşma rehabilitasyonu
V. Hafıza ve diğer bilişsel işlev çalışmaları
Verilenlerden hangileri Parkinson rehabilitasyonunun temel esasları arasındadır?
II. Egzersiz tedavisi
III. Çevre düzenlemesi
IV. Konuşma rehabilitasyonu
V. Hafıza ve diğer bilişsel işlev çalışmaları
Verilenlerden hangileri Parkinson rehabilitasyonunun temel esasları arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
I, II, III, IV
E
II, III, Iv ve V
Açıklama:
Parkinson rehabilitasyonunda temel esaslar şu şekilde olabilir:
• Yatak programları
• Pulmoner rehabilitasyon
• Egzersiz tedavisi
• Hareket, yürüme ve denge rehabilitasyonu
• Konuşma rehabilitasyonu
• İş ve uğraşı tedavisi
• Çevre düzenlemesi
• Fizik tedavi yöntemleri
• Yatak programları
• Pulmoner rehabilitasyon
• Egzersiz tedavisi
• Hareket, yürüme ve denge rehabilitasyonu
• Konuşma rehabilitasyonu
• İş ve uğraşı tedavisi
• Çevre düzenlemesi
• Fizik tedavi yöntemleri
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi bir durumun demans olarak nitelendirilebilmesi için bireylerde görülen bozukluk ölçütlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sinsi başlaması
B
Geçici olması
C
Çalışma, sosyal aktiviteler ve sosyal ilişkilerden alıkoyması
D
Edinilmiş olması
E
Mental işlevlerin çeşitli alanlarını etkilemesi
Açıklama:
Bir durumun demans olarak nitelendirilebilmesi için bireylerde görülen bozukluklarda bazı ölçütler olmalıdır. Bunlar:
• Sinsi başlaması
• Paranoya (hezeyan), şizofreni veya majör depresyon kaynaklı olmaması
• Edinilmiş olması (zihin engeli gibi demansı doğumsal durumlardan ayırması)
• Kalıcı olması (demansı bilinç kaybı, sersemlik gibi geçici olabilecek durumlardan ayırması)
• Mental işlevlerin çeşitli alanlarını etkilemesi (demansı afazi veya psikiyatrik bazı fokal bozukluklardan ayırması)
• Çalışma, sosyal aktiviteler ve sosyal ilişkilerden alıkoyması
• Sinsi başlaması
• Paranoya (hezeyan), şizofreni veya majör depresyon kaynaklı olmaması
• Edinilmiş olması (zihin engeli gibi demansı doğumsal durumlardan ayırması)
• Kalıcı olması (demansı bilinç kaybı, sersemlik gibi geçici olabilecek durumlardan ayırması)
• Mental işlevlerin çeşitli alanlarını etkilemesi (demansı afazi veya psikiyatrik bazı fokal bozukluklardan ayırması)
• Çalışma, sosyal aktiviteler ve sosyal ilişkilerden alıkoyması
Soru 30
Konuşma dilinde kullanılan sözcük veya sözcük öbeklerinin yanlış kullanılması, ses veya hecelerin eksiltilmesi ya da ilave edilmesi şeklinde açıklanan bir ifade bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aspirasyon
B
Atrofi
C
Parafazi
D
Sesletim
E
Dizartri
Açıklama:
Parafazi konuşma dilinde kullanılan sözcük veya sözcük öbeklerinin yanlış kullanılması, ses veya hecelerin eksiltilmesi ya da ilave edilmesi şeklinde açıklanan bir ifade bozukluğudur.
Soru 31
- Dış kulak yolu
- İç kulak
- III. Kulak kepçesi
- Kulak zarı
- Orta kulak kemikçikleri
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
I, III, IV, II, V
C
I, IV, III, V, II
D
III, I, IV, V, II
E
IV, I, III, II, V
Açıklama:
Periferik işitme sisteminin işleyişinde, kulak kepçesinden (III) giren çevre ve konuşma sesleri kulak kanalı (I) boyunca ilerleyip kulak zarına (IV) çarparak orta kulağa girer. Oluşan çarpmanın etkisiyle birbirine bağlı olan orta kulak kemikçikleri (V) titreşir. Titreşimler iç kulaktaki (II) sıvı içinde ilerler. İç kulak sıvısında bu hareket, saç hücreleri tarafından elektrokimyasal sinyallere dönüştürülerek işitme sinirine iletilir. İşitme siniri oluşan sinyali işitme yollarına iletir. Periferik işitme sisteminin başlattığı bu zincirleme hareket sonucunda ses, sinirsel yolaklar boyunca ilerleyerek işitme merkezine ulaşır ve işitme algısı, diğer bir ifadeyle sesin anlamı oluşur. Doğru cevap D’dir.
Soru 32
Aşağıdakiler hangisi santral işitme sistemi içinde yer alır?
Seçenekler
A
Dış kulak
B
İç kulak
C
İşitme siniri
D
İşitme yolları
E
Orta kulak
Açıklama:
Periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılar; dış kulak, orta kulak, iç kulak ve işitme siniridir. Santral işitme sistemi ise beyin sapı, işitme yolları, subkortikal ve kortikal işitme merkezlerinden oluşmaktadır. İşitme yolları seçeneği, santral işitme sisteminde yer almaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 33
Davis (1965)’in sistemine göre önerilen normal işitme eşiği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0-25 dBHL
B
26-40 dBHL
C
41-55 dBHL
D
56-70 dBHL
E
71-90 dBHL
Açıklama:
En sık kullanılan sınıflandırma sistemlerinden biri olan Davis (1965)’in sisteminde önerilen normal işitme eşiği ve işitme kaybı dereceleri 0-25 dBHL = normal işitme; 26-40 dBHL = çok hafif derece işitme kaybı; 41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı; 56-70 dBHL = orta derece işitme kaybı; 71-90 dBHL = ileri derece işitme kaybı; ≥90dBHL = çok ileri derece işitme kaybı olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap A’dır.
Soru 34
Kulakta, hasar gören bölge dış veya orta kulağa ait olduğunda, işitme kaybı tipinin sınıflandırılmasına göre hangi tip kayıp olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Duyu-sinirsel tip
B
İletim tipi
C
Karma tip
D
Mikst tip
E
Sensörinöral
Açıklama:
İşitme kaybı tipinin sınıflandırılması hasar gören bölge veya bölgeler temel alınarak yapılmaktadır. Hasar gören veya sorun oluşan yapılar dış veya orta kulağa ait olduğunda iletim tipi, orta ve iç kulağa ait yapılar olduğunda mikst (karma) tip kayıp kabul edilmektedir. İç kulak ve işitme sinirine ilişkin yapıların zarar görmesi sonucu ortaya çıkan işitme kaybı ise duyu-sinirsel (sensörinöral) tip olarak tanımlamaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 35
Aşağıda verilen Koklear İmplant cihaz parçalarından hangisi kokleaya yerleştirilir?
Seçenekler
A
Elektrot dizini
B
İletici bobin
C
Konuşma işlemcisi
D
Mikrofon
E
Pil yatağı
Açıklama:
Koklear İmplant cihazının iç parçalarını mastoid kemiğe yerleştirilen alıcı-uyarıcı ve kokleaya yerleştirilen elektrot dizini oluşturmaktadır. Dış parçalar ise mikrofon, kablo, pil yatağı, konuşma işlemcisi ve iletici bobindir. Doğru cevap A’dır
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi, işitme kayıplı olsun ya da olmasın yaşlı bireylerle konuşurken önerilen konuşma şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Açık ve net bir biçimde konuşmak
B
Kısa cümlelerle konuşmak
C
Konuşurken yüzün görünmesi
D
Yavaş bir hızda konuşmak
E
Yüksek sesle konuşmak
Açıklama:
İşitme kayıplı olsun ya da olmasın yaşlı bireylerle konuşurken normal bir ses şiddetinde konuşmak, yaşlı bireyin iletişim işlevlerini artıracağı gibi bakım hizmetlerinin kalitesini de yükseltecektir. Doğru cevap E’dir.
Soru 37
Çoğunlukla beyin-damar hastalıkları sonucunda ortaya çıkan afazi, beynin hangi kısmındaki bölgelerin etkilenmesiyle ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Beynin arka bölgesi
B
Beynin orta bölgesi
C
Beynin ön bölgesi
D
Beynin sağ yarı küresindeki bölge
E
Beynin sol yarı küresindeki bölge
Açıklama:
Edilmiş dil bozuklukları içinde sınıflandırılan afazi, çoğunlukla beyin-damar (serebrovasküler) hastalıkları sonucunda, beynin sol yarı küresindeki bölgelerin etkilenmesiyle ortaya çıkar. Doğru cevap E’dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi tutuk afaziler içinde sınıflandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Anomik Afazi
B
Broca Afazisi
C
Kondüksiyon Afazi
D
Transkortikal Duyusal Afazi
E
Wernicke Afazisi
Açıklama:
Broca afazisi, tutuk afazi içinde sınıflandırılmaktadır. Diğer seçeneklerde yer alan afazi tipleri akıcı afaziler içinde sınıflandırılır. Doğru cevap B’dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi afaziyi tanımlayan kritik ve kapsayıcı açıklamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Afazi biliş veya algı sorunu değildir.
B
Afazi bir dil sorunudur.
C
Afazi edinilmiş bir bozukluktur.
D
Afazi kalıtsal bir bozukluktur.
E
Afazi nörolojik bir bozukluktur.
Açıklama:
Afaziyi tanımlayan dört kritik ve kapsayıcı açıklama vardır. Buna göre; 1) Afazi nörolojik bir bozukluktur. 2) Afazi edinilmiş bir bozukluktur. 3) Afazi bir dil sorunudur. 4) Afazi biliş veya algı sorunu değildir. Afazi kalıtsal bir bozukluk değildir. Doğru cevap D’dir.
Soru 40
“ALS’de kaslar kendilerini uyaran sinir hücrelerinden uyarı alamadıkları için yeterince çalışamaz. Yeterince çalışamayan kaslardaki hücreler kullanılmadığı için kaybedilir ve kas hacminde küçülmeler görülür. Bu durum “……..” olarak adlandırılır.”
Yukarıda verilen cümlede tırnak içinde yer alan boşluğa gelecek uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen cümlede tırnak içinde yer alan boşluğa gelecek uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Afazi
B
Aspirasyon
C
Atrofi
D
Disfaji
E
Dizartri
Açıklama:
“ALS’de kaslar kendilerini uyaran sinir hücrelerinden uyarı alamadıkları için yeterince çalışamaz. Yeterince çalışamayan kaslardaki hücreler kullanılmadığı için kaybedilir ve kas hacminde küçülmeler görülür. Bu durum atrofi olarak adlandırılır.”. Doğru cevap C’dir.
Soru 41
Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi periferik (çevresel) işitme sistemini oluşturan anatomik yapılardan değildir?
Seçenekler
A
Kulak kepçesi
B
Dış kulak
C
Orta kulak
D
İç kulak
E
İşitme siniri
Açıklama:
Periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılar; dış kulak, orta kulak, iç kulak ve işitme siniridir.Doğru cevap A dır.
Soru 42
I. İşitme siniri II. Beyin sapı III. İşitme yolları IV. Subkortikal merkez V. Kortikal merkez Yukarıda verilenlerden hangileri santral işitme sistemini oluşturan anatomik yapılardandır?
Seçenekler
A
II-III-IV
B
III-IV-V
C
I-II-III
D
I-III-IV-V
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Santral işitme sistemi beyin sapı, işitme yolları, subkortikal ve kortikal işitme merkezlerinden oluşmaktadır. Doğru cevap E dir.
Soru 43
Yaşlılık döneminde sıklıkla görülen işitme yetersizliklerinin nedeni, işitme sisteminin değişikliğe uğrayarak işlevlerini tam anlamıyla yerine getirememesidir. Bu açıklama doğrultusunda aşağıdaki seçeneklerden hangisi orta kulakta yaşlanmayla birlikte görülebilecek değişiklikler dendir?
Seçenekler
A
Kulak kıkırdağının büyümesi
B
Deride incelme-atrofi
C
Östaki borusunda tıkanma
D
Dış saç hücrelerinin hasar görmesi
E
Kanlanmayı düzenleyen damarsal
mekanizmanın bozulması
mekanizmanın bozulması
Açıklama:
A ve B seçenekleri dış kulakta oluşan sorunları belirtirken, D ve E seçenekleri iç kulakta yaşanan sorunlardır. Doğru yanıt C dir.
Soru 44
I. İletim tipi II. Mikst (karma) tip III. Duyu-sinirsel (sensörinöral) tip Derece açısından farklılık gösteren işitme kaybı,tip açısından da farklılaşmaktadır. İşitme kaybıtipinin sınıflandırılması hasar gören bölge veyabölgeler temel alınarak yapılmaktadır.Bu durumda yukarıda verilenlerden, hasar gören veya sorun oluşan yapılar dış veya orta kulağa ait olduğunda hangi tip kayıp ya da kayıplar oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
II-III
D
Yalnız III
E
I-III
Açıklama:
Hasar gören veya sorun oluşan yapılar dış veya orta
kulağa ait olduğunda "iletim tipi" kayıp kabul edilmektedir. Doğru yanıt A dır.
kulağa ait olduğunda "iletim tipi" kayıp kabul edilmektedir. Doğru yanıt A dır.
Soru 45
Tıbbi bir tedavisi bulunmayan ve yaşlılık döneminde en sık görülen üçüncü kronik rahatsızlık aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romatoid artrit
B
Hipertansiyon
C
Presbiakuzi
D
İşitme kaybı
E
Atrofi
Açıklama:
Presbiakuzinin, yaşlılık döneminde romatoid artrit ve hipertansiyondan sonra, en sık görülen üçüncü kronik rahatsızlık olduğu belirtmektedir.
Atrofi, doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülmedir.
Atrofi, doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülmedir.
Soru 46
Kulak arkası, kulak içi, kanal tipi gibi farklı tip ve boyutlarda olabilen işitmeye yardımcı teknoloji aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koklear implant
B
İşitme cihazları
C
FM sistem
D
Hava yolu
E
Kemik yolu
Açıklama:
İşitme cihazları kulak arkası, kulak içi, kanal tipi gibi farklı tip ve boyutlarda olabilmektedir.
Sesleri yükselterek işitme kayıplı bireyin duymasını sağlamak amacıyla dizayn edilen işitme cihazları,
hava yolu ve kemik yolu olarak iki grupta sınıflandırılabilir. Doğru yanıt B dir.
Sesleri yükselterek işitme kayıplı bireyin duymasını sağlamak amacıyla dizayn edilen işitme cihazları,
hava yolu ve kemik yolu olarak iki grupta sınıflandırılabilir. Doğru yanıt B dir.
Soru 47
I. İşitme cihazları işitme duyusunu“iyileştiren” teknolojiler değildir. II. İşitme cihazları takılır takılmaz işitme duyusunun eskisi gibi olduğu düşünülmektedir. III. İşitme cihazlarının temel işlevleri sesleri yükselterek kişinin duyabileceği seviyelere çekmektir. IV. Gürültüyü kesebilen ve çoklu mikrofonları olan dijital işitme cihazları rehabilitasyonlarda sıklıkla tercih edilir. Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-III-IV
D
Yalnız III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İşitme ve işitme cihazları ile ilgili olarak yukarıda verilen tüm ifadeler doğrudur. Dolayısı ile doğru yanıt E dir.
Soru 48
__________ uyarım temelinde işleyen işitme cihazlarının aksine Kİ’ye sesin iletimi __________ uyarım yoluyla sağlanmaktadır.
Verilen boşlukları doğru bir şekilde tamamlayan seçenek hangisidir?
Verilen boşlukları doğru bir şekilde tamamlayan seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Akustik -elektriksel
B
İç - dış
C
Ameliyatsız -ameliyatla
D
İleri- çok ileri
E
Normal-yavaş
Açıklama:
"Akustik" uyarım temelinde işleyen işitme cihazlarının aksine
Kİ’ye sesin iletimi "elektriksel" uyarım yoluyla sağlanmaktadır. Doğru yanıt A dır.
Kİ’ye sesin iletimi "elektriksel" uyarım yoluyla sağlanmaktadır. Doğru yanıt A dır.
Soru 49
I. Ortamın gürültüden arındırılması II. Yavaş bir hızda konuşmak III. Yüksek bir ses şiddetinde konuşmakIV. Açık ve net bir bir biçimde konuşmak V. Kısa cümlelerle konuşmak Yaşlı bireylerde kurulan etkileşimin niteliğini artttıran madddeler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV-V
C
I-II-III-IV-V
D
I-IV-V
E
I-III-V
Açıklama:
Yaşlı bireyle gürültüsüz bir ortamda, yavaş bir hızda, normal
bir ses tonuyla, açık ve net bir biçimde konuşmak kurulan etkileşimin niteliği arttıracaktır. Dolayısı ile yüksek ses tonuyla konuşmak yanlış olduğundan,doğru seçenek B dir.
bir ses tonuyla, açık ve net bir biçimde konuşmak kurulan etkileşimin niteliği arttıracaktır. Dolayısı ile yüksek ses tonuyla konuşmak yanlış olduğundan,doğru seçenek B dir.
Soru 50
“Santral ya da periferik sinir sistemi lezyonlarına bağlı olarak
konuşmanın nöromüsküler kontrolünün yetersizliği, yavaşlaması veya inkoordinasyonu ile oluşan bir grup konuşma bozukluğunun genel adıdır."
Yukarıda verilen bilgi aşağıdaki seçeneklerden hangisini tanımlamaktadır?
konuşmanın nöromüsküler kontrolünün yetersizliği, yavaşlaması veya inkoordinasyonu ile oluşan bir grup konuşma bozukluğunun genel adıdır."
Yukarıda verilen bilgi aşağıdaki seçeneklerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Dizartri
B
Rezonans
C
Sesletim
D
Hipernazalite
E
Aspirasyon
Açıklama:
Açıklama dizartriyi tanımlamaktadır. Doğru yanıt A dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılardan biridir?
Seçenekler
A
Talamus
B
Kortikal işitme merkezi
C
İç kulak
D
Beyin sapı
E
Subkortikal iştme merkezi
Açıklama:
Periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılar; dış kulak, orta kulak, iç kulak ve işitme siniridir. Santral işitme sistemi ise beyin sapı, işitme yolları, subkortikal ve kortikal işitme merkezlerinden oluşmaktadır.
Soru 52
Atrofi terimi ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Yaşlılığa bağlı yapısal ve fonksiyonel değişikliklerle ortaya çıkan periferik işitme kaybı
B
Yaşlılığa bağlı değişimler nedeniyle beyindeki santral işitme yolaklarının etkilenmesi
C
Doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülme
D
Sesleri duymamızı sağlayan dış saç hücrelerinin hasar görmesi
E
Sesleri anlamamızı sağlayan iç saç hücrelerinin hasar görmesi
Açıklama:
Doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülme anlamıına gelmektedir. Diğer seçeneklerdeki ifadeler yaşlılılkta ortaya çıkabilecek işitme kaybı ile ilgilidir.
Soru 53
İşitme kaybı tipinin sınıflandırılması hasar gören bölge veya bölgeler temel alınarak yapılmaktadır. Buna göre sadece iç kulaktaki yapıların hasar görmesi sonucu ortaya çıkan iştme kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mikst işitme kaybı
B
Periferik işitme kaybı
C
Santral işitme kaybı
D
Subkortikal işitme kaybı
E
Sensörinöral işitme kaybı
Açıklama:
Hasar gören veya sorun oluşan yapılar dış veya orta kulağa ait olduğunda iletim tipi, orta ve iç kulağa ait yapılar olduğunda mikst (karma) tip kayıp kabul edilmektedir. İç kulak ve işitme sinirine ilişkin yapıların zarar görmesi sonucu ortaya çıkan işitme kaybı ise duyu-sinirsel (sensörinöral) tip olarak tanımlamaktadır.
Soru 54
En sık kullanılan sınıflandırma sistemlerinden biri olan Davis (1965)’in sistemine göre İşitme kaybınnın dereceleri düşünüldüğünde orta derece işitme kaybının derecesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?
Seçenekler
A
0-25 dBHL
B
41-55 dBHL
C
≥90 dBHL
D
56-70 dBHL
E
71-90 dBHL
Açıklama:
En sık kullanılan sınıflandırma sistemlerinden biri olan Davis (1965)’in sisteminde önerilen normal işitme eşiği ve işitme kaybı dereceleri ise aşağıdaki gibidir:
• 0-25 dBHL = normal işitme
• 26-40 dBHL = çok hafif derece işitme kaybı
• 41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı
• 56-70 dBHL = orta derece işitme kaybı
• 71-90 dBHL = ileri derece işitme kaybı
• ≥90 dBHL = çok ileri derece işitme kaybı
• 0-25 dBHL = normal işitme
• 26-40 dBHL = çok hafif derece işitme kaybı
• 41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı
• 56-70 dBHL = orta derece işitme kaybı
• 71-90 dBHL = ileri derece işitme kaybı
• ≥90 dBHL = çok ileri derece işitme kaybı
Soru 55
İşitme sisteminin yaşa bağlı değişimleri nedeniyle oluşan duyu-sinirsel tip işitme kaybına ne ad verilmektidir?
Seçenekler
A
Presbiakuzi
B
Atrofi
C
Rezonans
D
Dizartri
E
Hipernazalite
Açıklama:
İşitme sisteminin yaşa bağlı değişimleri nedeniyle oluşan duyu-sinirsel tip işitme kaybı, presbiakuzi olarak tanımlanır. Rezonans, Ses kıvrımları tarafından üretilen sesin gırtlak üstünde ses yolunda titreşime girip değişimlenmesi durumudur. Hipernazalite yumuşak damağın konuşma esnasında yeterli düzeyde hareket edememesi sonucu oluşan genizsil bir sesletim oluşmasıdır. Atrofi doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülmedir. Dizartri ise, merkezi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistemin de hasarı sonucunda konuşma üretimindeki kas kontrolünün etkilenmesine bağlı bir grup motor konuşma bozukluğudur.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi işitme kayıplı olsun ya da olmasın yaşlı bireylerle konuşurken bakım elemanlarının dikkat etmesi gereken noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ortamın gürültüden arındırılması
B
Yüksek bir ses şiddetinde konuşmak
C
Yavaş bir hızda konuşmak
D
Kısa cümlelerle konuşmak
E
Açık ve net bir bir biçimde konuşmak
Açıklama:
Yavaş bir hızda, açık ve net bir bir biçimde , kısa cümlelerle ve yüz görünecek şekilde konuşmaya dikkat edildiği sürece yaşlılarla konuşurken yüksek ses şiddeti ile konuşmaya her zaman ihtiyaç yoktur.
Soru 57
Afazi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Doğuştan gelen bir konuşma bozukluğudur.
B
Afazi bir biliş sorunudur.
C
Afazi bir işitme ve algılama sorunudur.
D
Afazi iç kulağın etkilenmesi ile oluşur.
E
Afazi edinilmiş bir bozukluktur.
Açıklama:
Afazi doğuştan değil edinilmiş bir bozukluktur. Afazi, bir biliş, algı veya işetme sorunu değildir. İç kulağın etkilenmesi ile değil beynin sol yarımküresinin etkilenmesi ile oluşur.
Soru 58
En çarpıcı özellik olarak anlamanın bozulduğu, konuşmada akıcılık görülmesine rağmen konuşmanın içeriği anlamlılık açısından boş olduğu afazi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Global afazi
B
Wernicke afazisi
C
Broca afazisi
D
Kondüksiyon afazisi
E
Anomik afazi
Açıklama:
Wernicke afazisi tipik olarak dilin baskın olduğu sol beyin yarıküresindeki temporal lobu etkileyen bir lezyon sonucu oluşur. Wernicke afazisinde en çarpıcı taraf, anlamanın bozulmasıdır. Wernicke afazili hastalar yazılı ya da sözlü bir ifadeyi anlamakta zorlanırlar. Diğer afazi türlerinde anlama bozulmuştur.
Soru 59
Bakım elemanının bakım hizmeti verirken dikkat etmesi gereken ''aspirasyon'' terimi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Parkinson haslarında rezonansta değişikliğine bağlı olarak ortaya çıkan hipernazalitedir.
B
Santral ya da periferik sinir sistemi lezyonlarına bağlı olarak konuşmanın nöromüsküler kontrolünün yetersizliğidir.
C
Paranoya (hezeyan), şizofreni veya majör depresyon kaynaklı davranış sorunlarıdır.
D
Yiyecek, içecek veya tükürük salgısı gibi maddelerin solunum yollarına kaçmasıdır.
E
Öz-ihmal ve günlük aktivitelere kayıtsızlık gibi davranış değişiklikleridir.
Açıklama:
Aspirasyon, yiyecek, içecek veya tükürük salgısı gibi maddelerin solunum yollarına kaçmasıdır. Diğer seçenekler parkinson ve demansta ortaya çıkabilecek komplikasyonlardır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS)'de görülen dil, konuşma ve yutma bozukluklarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Parafazi
B
Aspirasyon
C
Dizartri
D
Hipernazalite
E
Dile ve dudak kaslarında atrofi
Açıklama:
Parafazi, Konuşma dilinde kullanılan sözcük veya sözcük öbeklerinin yanlış kullanılması, ses veya hecelerin eksiltilmesi ya da ilave edilmesi şeklinde açıklanan bir ifade bozukluğudur. Daha çok bazı afazi türlerinde ve alhzeimerde görülürken ALS2de görülmez.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi periferik işitme sistemindedir?
Seçenekler
A
beyin sapı
B
işitme yolları
C
işitme siniri
D
subkortikal işitme merkezi
E
kortikal işitme merkezi
Açıklama:
Periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılar; dış kulak, orta kulak, iç kulak ve işitme siniridir.
Soru 62
Doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülmeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İşitme kaybı
B
Periferik
C
Presbiakuzi
D
Atrofi
E
Dizartri
Açıklama:
Atrofi doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülmedir.
Soru 63
“I.Bebek-çocuk, II.Erişkin, III. Yaşlı odyolojileri aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Yetişkin Odyolojisi, II. Pediatrik Odyoloji, III Geriatrik Odyoloji
B
Geriatrik Odyoloji II.Pediatrik Odyoloji, III. Yetişkin Odyolojisi,
C
Geriatrik Odyoloji, II. Yetişkin Odyolojisi III.Pediatrik Odyoloji,
D
Yetişkin Odyolojisi, II. Geriatrik Odyoloji, II. Pediatrik Odyoloji
E
Pediatrik Odyoloji, II. Yetişkin Odyolojisi, III Geriatrik Odyoloji
Açıklama:
Bebek-çocuk: Pediatrik Odyoloji, Erişkin: Yetişkin Odyolojisi , Yaşlı odyolojileri: Geriatrik Odyoloji
Pediatrik Odyoloji, II. Yetişkin Odyolojisi, III Geriatrik Odyoloji
Pediatrik Odyoloji, II. Yetişkin Odyolojisi, III Geriatrik Odyoloji
Soru 64
41-55 dBHL değeri nasıl bir işitme kaybıdır?
Seçenekler
A
çok hafif derece işitme kaybı
B
hafif derece işitme kaybı
C
orta derece işitme kaybı
D
ileri derece işitme kaybı
E
çok ileri derece işitme kaybı
Açıklama:
41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı
Soru 65
Koklear İmplant (Kİ) uygulaması ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
hava yolu ve kemik yolu olarak iki uygulamadır.
B
işitme kaybını tedavi etmemektedir.
C
kulak arkası, kulak içi, kanal tipi gibi farklı tip ve boyutlardadır.
D
Ameliyatsız bir uygulamadır.
E
Bant tipi ve gözlük tipi en yaygınıdır.
Açıklama:
Ameliyat içeren koklear implant uygulaması işitme kaybını tedavi etmemektedir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerle konuşurken yaşlı bireyin iletişim işlevlerini artıracak ve bakım hizmetlerinin kalitesini de yükseltecek önerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ortamın gürültüden arındırılması
B
Yavaş bir hızda konuşmak
C
Yüksek sesle konuşmak
D
Kısa cümlelerle konuşmak
E
Konuşurken yüzün görünmesi
Açıklama:
İşitme kayıplı olsun ya da olmasın yaşlı bireylerle konuşurken aşağıdaki önerilerin takip edilmesi yaşlı bireyin iletişim işlevlerini artıracağı gibi bakım hizmetlerinin kalitesini de yükseltecektir:Ortamın gürültüden arındırılması • Yavaş bir hızda konuşmak • Normal bir ses şiddetinde konuşmak • Açık ve net bir bir biçimde konuşmak • Kısa cümlelerle konuşmak • Konuşurken yüzün görünmesi
yüksek sesle konuşmak
yüksek sesle konuşmak
Soru 67
Afaziyi tanımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
nörolojik bir bozukluktur.
B
edinilmiş bir bozukluktur
C
bir dil sorunudur.
D
bir algı sorunu değildir
E
bir biliş sorunudur
Açıklama:
Afaziyi tanımlayan dört kritik ve kapsayıcı açıklama vardır. Buna göre; Afazi nörolojik bir bozukluktur. • Afazi bir dil sorunudur. •Afazi biliş veya algı sorunu değildir
bir biliş sorunudur
bir biliş sorunudur
Soru 68
“Hastaların çoğu basit evet/hayır sorularına bile cevap veremezler. Tekrarlama ve adlandırma becerilerindeki yetersizliğine ek olarak okuma ve yazma belirgin biçimde etkilenmiştir. Bu olguların hem dili anlama hem de konuşma üretimi becerilerinde belirgin bozukluklar vardır.” Tanımı verilen afazi türü hangisidir?
Seçenekler
A
Global afazi
B
Anomik Afazi
C
Wernicke Afazisi
D
Kondüksiyon Afazi
E
Transkortikal Duyusal Afazi
Açıklama:
Global Afazi: Bu afazi tipine neden olan lezyon, genellikle orta serebral arter tutulumunun sonucudur. Global afazide dilin birçok alanı ciddi düzeyde hasar görmüştür. Global afazili hastaların bir çoğu işitsel anlama testlerinin en basit maddelerini bile başarmada sorun yaşarlar. Yanı sıra, hastaların çoğu basit evet/hayır sorularına bile cevap veremezler. Tekrarlama ve adlandırma becerilerindeki yetersizliğine ek olarak okuma ve yazma belirgin biçimde etkilenmiştir.
Soru 69
Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Demans bir Alzheimer türüdür. Her demans bir Alzheimerdır; ancak her Alzheimer bir demans değildir.
B
ALS hem birinci motor hem de ikinci motor nöronları etkileyen ve geri dönüşü olmayan, hızlı ilerleyen bir hastalıktır.
C
Parafazi Konuşma dilinde kullanılan sözcük veya sözcük öbeklerinin yanlış kullanılması, ses veya hecelerin eksiltilmesi ya da ilave edilmesi şeklinde açıklanan bir ifade bozukluğudur.
D
Demans değerlendirmesinde işitme testleri de mutlaka yapılmalı ve yaşla bağlantılı olası işitme sorunları da göz önünde bulundurulmalıdır.
E
Temel bulguları kaslarda sertlik ve titreme olan Parkinson hastalığında konuşma ve yutma güçlüğü de sıklıkla ortaya çıkar.
Açıklama:
Alzheimer bir demans türüdür. Her Alzheimer bir demanstır; ancak her demans Alzheimer değildir.
Demans bir Alzheimer türüdür. Her demans bir Alzheimerdır; ancak her Alzheimer bir demans değildir.
Demans bir Alzheimer türüdür. Her demans bir Alzheimerdır; ancak her Alzheimer bir demans değildir.
Soru 70
İstemli hareketlerde yavaşlama, hareket edememe ,kaslarda sertlik ve titreme gibi temel bulgularının yanı sıra yanı sıra, sıklıkla konuşma ve yutma güçlüğü de ortaya çıkan hastalık hangisidir?
Seçenekler
A
İnme
B
Alzheimer
C
Demans
D
Parkinson
E
ALS
Açıklama:
Parkinson genellikle 50-60 yaş civarında başlar ve ilerleyici bir hastalıktır. Bradikinezi (istemli hareketlerde yavaşlama, hareket edememe), rijidite (kaslarda sertlik) ve tremor (titreme) Parkinsonun temel bulgularıdır. Bu sorunların yanı sıra, Parkinson hastalığında konuşma ve yutma güçlüğü de sıklıkla ortaya çıkar.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi santral işitme sisteminde olan organlardan biridir?
Seçenekler
A
Beyin sapı
B
Dış kulak
C
Orta kulak
D
İç kulak
E
İşitme siniri
Açıklama:
Periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılar; dış kulak, orta kulak, iç kulak ve işitme siniridir. Santral işitme sistemi ise beyin sapı, işitme yolları, subkortikal ve kortikal işitme merkezlerinden oluşmaktadır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta orta kulakta görülen sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Buşon birikimi
B
Kalsifikasyon
C
Dış saç hücrelerinin hasar görmesi
D
İç saç hücrelerinin hasar görmesi
E
Dış saç hücrelerinin hasar görmesi
Açıklama:
Kulak kepçesinde büyüme, dış kulak yolunda katılaşmış kulak kiri (buşon) birikimi, özellikle erkeklerde kıllanmada artış, dış kulak kanalı ve dış kulak derisinde incelme-atrofi, elastikiyet kaybı, hava yolu iletim özelliklerini yüksek frekanslarda bozacak biçimde kulak kıkırdağının büyümesi gibi yapısal ve fonksiyonel değişiklikler yaşlılık döneminde dış kulakta görülen değişikliklerdir. Orta kulakta ise yaşlanmayla birlikte kulak zarı daha sert, daha ince ve daha az damarlı hale gelmekte, orta kulak kemikçiklerinin (malleus, inkus ve stapes) eklem yaptığı bölgelerde kireçlenme (kalsifikasyon), östaki borusunda tıkanma (ossifikasyon) ve orta kulak kaslarında atrofi ve dejenerasyon olabilmektedir. Yaşın işitme sisteminde en çok etkilediği anatomik bölgelerden biri iç kulaktır. Sesleri duymamızı sağlayan dış saç hücrelerinin ve anlamamızı sağlayan iç saç hücrelerinin hasar görmesi, diğer iç kulak yapılarındaki dejenerasyona ek olarak iç kulağın kanlanmasını düzenleyen damarsal mekanizmanın bozulması da yaşa bağlı iç kulakta meydana gelen değişikliklerdir.
Soru 73
Tanı testlerin seçimi, yorumlanması, işitme kaybı tanı sonrası uygun işitmeye yardımcı teknolojinin belirlenmesi ve işitme kaybının rehabilitasyonu alanında hizmet veren meslek elemanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Perfüzyonist
B
Dil ve konuşma terapisti
C
Ergoterapist
D
Odyolog
E
Podolog
Açıklama:
Tanı testlerin seçimi, yorumlanması, işitme kaybı tanı sonrası uygun işitmeye yardımcı teknolojinin belirlenmesi ve işitme kaybının rehabilitasyonu alanında hizmet veren meslek elemanı odyolog veya odyoloji uzmanıdır.
Soru 74
Orta derece işitme kaybının derecesi kaç dBHL'dir?
Seçenekler
A
26-40dBHL
B
41-55 dBHL
C
56-70 dBHL
D
71-90 dBHL
E
>90dBHL
Açıklama:
• 0-25 dBHL = normal işitme
• 26-40 dBHL = çok hafif derece işitme kaybı
• 41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı
• 56-70 dBHL = orta derece işitme kaybı
• 71-90 dBHL = ileri derece işitme kaybı
• ≥90 dBHL = çok ileri derece işitme kaybı
• 26-40 dBHL = çok hafif derece işitme kaybı
• 41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı
• 56-70 dBHL = orta derece işitme kaybı
• 71-90 dBHL = ileri derece işitme kaybı
• ≥90 dBHL = çok ileri derece işitme kaybı
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi işitme cihazı türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kulak arkası
B
Kulak içi
C
Kanal tipi
D
Gözlük arkası
E
Kanal arkası
Açıklama:
Kullanım alanı daha yaygın olan hava yolu işitme cihazları, işitme kaybının rehabilitasyonunda en sık tercih edilen işitmeye yardımcı teknolojilerdir. İşitme cihazları kulak arkası, kulak içi, kanal tipi gibi farklı tip ve boyutlarda olabilmektedir. Yaşlılık dönemi işitme kaybının rehabilitasyonunda kemik yolu işitme cihazlarının (bant tipi ve gözlük tipi) kullanım alanı sınırlı olup hava tipi işitme cihazları, hastanın işitme kaybı için uygun olmadığında kullanılmaktadır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi işime kaybı olsun ya da olmasın yaşlı bireylerle konuşurken dikkat edilmesi gereken ipuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Ortamı gürültüden arındırmak
B
Yavaş bir hızda konuşmak
C
Kısa cümlelerle konuşmak
D
Açık ve net konuşmak
E
Hepsi
Açıklama:
İşitme kayıplı olsun ya da olmasın yaşlı bireylerle konuşurken aşağıdaki önerilerin takip edilmesi yaşlı bireyin iletişim işlevlerini artıracağı gibi bakım hizmetlerinin kalitesini de yükseltecektir.
• Ortamın gürültüden arındırılması
• Yavaş bir hızda konuşmak
• Normal bir ses şiddetinde konuşmak
• Açık ve net bir bir biçimde konuşmak
• Kısa cümlelerle konuşmak
• Konuşurken yüzün görünmesi
• Ortamın gürültüden arındırılması
• Yavaş bir hızda konuşmak
• Normal bir ses şiddetinde konuşmak
• Açık ve net bir bir biçimde konuşmak
• Kısa cümlelerle konuşmak
• Konuşurken yüzün görünmesi
Soru 77
Aşağıdaki afazi tiplerinden hangisi tutuk afazilerden biridir?
Seçenekler
A
Wernicke Afazisi
B
Transkortikal Duyusal Afazi
C
Kondüksiyon Afazi
D
Transkortikal Motor Afazi
E
Anomik Afazi
Açıklama:
Tutuk Afaziler
• Broca Afazisi
• Transkortikal Motor Afazi
• Global Afazi
• Broca Afazisi
• Transkortikal Motor Afazi
• Global Afazi
Soru 78
En belirgin sorunun sözcük çağırma güçlüğüyle karakterize olduğu afazi tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Wernicke afazisi
B
Anomik afazi
C
Broca Afazisi
D
Kondüksiyon Afazi
E
Global Afazi
Açıklama:
Anomik afazili hastalarda en belirgin sorun, sözcük çağırma becerisindedir. Örneğin bu vaka bir sohbet içinde o gün hastaneye gittiğini ifade etmek isterken “hastane” sözcüğünün anlamını biliyor olmasına rağmen bulmakta zorlanır veya yerine başka bir sözcük kullanabilir. Bu afazi tipinde konuşma, sözcük bulma zorluğu yüzünden görülebilecek tereddütler ve duraksamalar haricinde akıcıdır. Dilbilgisi genellikle korunmuştur.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi ALS'li bireylerin rehabilitasyonunda görev alması beklenmeyen meslek elemanlarından biridir?
Seçenekler
A
Dil ve konuşma terapisti
B
Odyolog
C
Fizyoterapist
D
Fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı
E
Nöroloji uzmanı
Açıklama:
ALS’li bireylerde karşılaşılan ses, konuşma ve yutma bozuklukları için bir dil ve konuşma terapisti değerlendirmesi de istenir. Görülebilecek yutma bozukluğunun değerlendirilmesinde; bir kulak burun boğaz hekimi ile dil ve konuşma terapisti mutlaka bulunmalıdır. Rehabilitasyon ekibi içinde bulunması gereke diğer meslek elemanları fizyoterapistler veya fizik tedavi uzmanlarıdır. Bu elemanlar da hastanın kas veya hareket sorunları ile ilgilenir.
Soru 80
I- Konuşma programları
II- Psikolojik rehabilitasyon
III- Hareket, yürüme ve denge rehabilitasyonu
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Parkinson hastalığının rehabilitasyonundaki temel esaslar arasındadır?
II- Psikolojik rehabilitasyon
III- Hareket, yürüme ve denge rehabilitasyonu
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Parkinson hastalığının rehabilitasyonundaki temel esaslar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Parkinson rehabilitasyonunda temel esaslar şu şekilde olabilir:
• Yatak programları
• Pulmoner rehabilitasyon
• Egzersiz tedavisi
• Hareket, yürüme ve denge rehabilitasyonu
• Konuşma rehabilitasyonu
• İş ve uğraşı tedavisi
• Çevre düzenlemesi
• Fizik tedavi yöntemleri
• Yatak programları
• Pulmoner rehabilitasyon
• Egzersiz tedavisi
• Hareket, yürüme ve denge rehabilitasyonu
• Konuşma rehabilitasyonu
• İş ve uğraşı tedavisi
• Çevre düzenlemesi
• Fizik tedavi yöntemleri
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılardan biridir?
Seçenekler
A
Beyin sapı
B
İşitme yolları
C
Subkortikal işitme merkezleri
D
Kortikal işitme merkezleri
E
İç kulak ve dış kulak
Açıklama:
Periferik işitme sistemini oluşturan anatomik yapılar; dış kulak, orta kulak, ic kulak ve işitme siniridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 82
Doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülmesi aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilmektedir?
Seçenekler
A
İşitme kaybı
B
Atrofi
C
İşitme yetersizliği
D
İşitme sıvısı yetimi
E
Presbiakuzi
Açıklama:
Doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülmesine "Atrofi"adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 83
Yaşlanmayla birlikte kulağımızda başlayan değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kulak kepcesinde buyume görülür.
B
Dış kulak yolunda katılaşmış kulak kiri (buşon) birikimi işitmeyi etkilememektedir.
C
Orta kulakta yaşlanmayla birlikte kulak zarı daha yumuşak, daha kalın ve daha çok damarlı hale gelmektedir.
D
Yaşlanmayla birlikte Östaki borusu çok iyi çalışır.
E
Dış kulak kanalı ve dış kulak derisinde kalınlaşma başlar.
Açıklama:
Dış kulak yolunda katılaşmış kulak kiri (buşon) birikimi işitmeyi etkiler.
Orta kulakta yaşlanmayla birlikte kulak zarı daha sert, daha ince ve daha az damarlı hale gelmektedir.
Yaşlanmayla birlikte ostaki borusunda tıkanma (ossifikasyon) ve orta kulak kaslarında atrofi ve dejenerasyon olabilmektedir.
Kulak kepcesinde buyume görülür.
Dış kulak kanalı ve dış kulak derisinde incelme başlar.
Doğru cevap A'dır.
Orta kulakta yaşlanmayla birlikte kulak zarı daha sert, daha ince ve daha az damarlı hale gelmektedir.
Yaşlanmayla birlikte ostaki borusunda tıkanma (ossifikasyon) ve orta kulak kaslarında atrofi ve dejenerasyon olabilmektedir.
Kulak kepcesinde buyume görülür.
Dış kulak kanalı ve dış kulak derisinde incelme başlar.
Doğru cevap A'dır.
Soru 84
İşitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu ile ilgilenen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geriatri
B
Sosyoloji
C
Odyoloji
D
Psikoloji
E
Nöroloji
Açıklama:
Periferik ve santral işitme sistemindeki değişimlerinin ortaya çıkardığı sonuçlar, diğer bir ifadeyle işitme kaybının tanısı ve rehabilitasyonu ile ilgilenen bilim dalı Odyoloji’dir. Doğru cevap C'dir.
Soru 85
İşitme sisteminin yaşa bağlı değişimleri nedeniyle oluşan duyu-sinirsel tip işitme kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nöral işitme kaybı
B
Bölgesel işitme kaybı
C
Periferik
D
Presbiakuzi
E
Atrofi
Açıklama:
İşitme sisteminin yaşa bağlı değişimleri nedeniyle oluşan duyu-sinirsel tip işitme kaybı, presbiakuzi olarak tanımlanır. Doğru cevap D'dir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi işitme kaybının rehabilitasyonunda kullanılan işitmeye yardımcı teknolojilerden biridir?
Seçenekler
A
Ipad
B
Lazer ışınlı levhalar
C
Koklear implant
D
Işıklı baston
E
Bilgisayar
Açıklama:
İşitme cihazları, Köklear implant ve FM Sistem işitmeye yardımcı teknolojilerdendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi çoğunlukla beyin-damar (serebrovaskuler) hastalıkları sonucunda, beynin sol yarı küresindeki bölgelerin etkilenmesiyle ortaya çıkan dil bozukluğudur?
Seçenekler
A
Demans
B
Afazi
C
Kekemelik
D
Alzheimer
E
Parkinson
Açıklama:
Afazi, çoğunlukla beyin-damar (serebrovaskuler) hastalıkları sonucunda, beynin sol yarı küresindeki bölgelerin etkilenmesiyle ortaya çıkan dil bozukluğudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi hafıza, düşünme, uyum, anlama, hesap yapma, öğrenme kapasitesi, dil ve karar verme gibi yüksek kortikal işlevlerin etkilendiği kronik veya ilerleyici bir yapıda olan beyinle ilişkili bir sendromdur?
Seçenekler
A
Epilepsi
B
Alzheimer
C
Afazi
D
Parkinson
E
Demans
Açıklama:
Demans, hafıza, düşünme, uyum, anlama, hesap yapma, öğrenme kapasitesi, dil ve karar verme gibi yüksek kortikal işlevlerin etkilendiği kronik veya ilerleyici bir yapıda olan beyinle ilişkili bir sendromudur. Doğru cevap E'dir..
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi motor korteks, beyin sapı ve medulla spinalisteki motor nöronların kaybıyla oluşan hastalıktır?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
İnme
C
Amiyotrofik Lateral Skleroz
D
Parkinson
E
Multiple Skleroz
Açıklama:
Amiyotrofik Lateral Skleroz, motor korteks, beyin sapı ve medulla spinalisteki motor nöronların kaybıyla oluşan hastalıktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 90
Sesin, gırtlak üstü düzenekte bulunan organlar vasıtasıyla konuşma sesleri olarak şekillendirilmesi ve üretilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Afazi
B
Parkinson
C
Hipernazalite
D
Rezonans
E
Sesletim
Açıklama:
Sesin, gırtlak üstü düzenekte bulunan organlar (dil, dişler, sert damak, yumuşak damak vb.) vasıtasıyla konuşma sesleri olarak şekillendirilmesi ve üretilmesine “Sesletim” adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 91
Doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülme anlamına gelen kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İşitme kaybı
B
Periferik
C
Atrofi
D
Presbiakuzi
E
Odyoloji
Açıklama:
Atrofi, doku veya organlarda yapı ve görev bakımından zayıflama ya da küçülme anlamına gelmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 92
Yaşlılık döneminde en sık görülen işitme kaybı tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sensörinöral
B
İletim tipi
C
Mikst tip
D
İç kulak sorunları
E
Presbiakuzi
Açıklama:
Hasar gören veya sorun oluşan yapılar dış veya orta
kulağa ait olduğunda iletim tipi, orta ve iç kulağa
ait yapılar olduğunda mikst (karma) tip kayıp kabul
edilmektedir. İç kulak ve işitme sinirine ilişkin
yapıların zarar görmesi sonucu ortaya çıkan işitme
kaybı ise duyu-sinirsel (sensörinöral) tip olarak
tanımlamaktadır. Yaşlılık döneminde en sık görülen işitme kaybı
tipi, yaşa bağlı değişimlerden en fazla etkilenen
bölge iç kulak olduğundan, duyu-sinirsel kayıptır. Doğru cevap A seçeneğidir.
kulağa ait olduğunda iletim tipi, orta ve iç kulağa
ait yapılar olduğunda mikst (karma) tip kayıp kabul
edilmektedir. İç kulak ve işitme sinirine ilişkin
yapıların zarar görmesi sonucu ortaya çıkan işitme
kaybı ise duyu-sinirsel (sensörinöral) tip olarak
tanımlamaktadır. Yaşlılık döneminde en sık görülen işitme kaybı
tipi, yaşa bağlı değişimlerden en fazla etkilenen
bölge iç kulak olduğundan, duyu-sinirsel kayıptır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 93
En sık kullanılan sınıflandırma sistemlerinden biri olan Davis (1965)’in
sisteminde önerilen normal işitme eşiği ve işitme kaybı derecelerine göre İleri derece işitme kaybını gösteren eşikler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
sisteminde önerilen normal işitme eşiği ve işitme kaybı derecelerine göre İleri derece işitme kaybını gösteren eşikler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
0-25 dBHL
B
56-70 dBHL
C
26-40 dBHL
D
71-90 dBHL
E
41-55 dBHL
Açıklama:
En sık kullanılan sınıflandırma
sistemlerinden biri olan Davis (1965)’in
sisteminde önerilen normal işitme eşiği ve işitme
kaybı dereceleri ise aşağıdaki gibidir:
• 0-25 dBHL = normal işitme
• 26-40 dBHL = çok hafif derece işitme kaybı
• 41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı
• 56-70 dBHL = orta derece işitme kaybı
• 71-90 dBHL = ileri derece işitme kaybı
• ≥90 dBHL = çok ileri derece işitme kaybı
Doğru cevap D seçeneğidir.
sistemlerinden biri olan Davis (1965)’in
sisteminde önerilen normal işitme eşiği ve işitme
kaybı dereceleri ise aşağıdaki gibidir:
• 0-25 dBHL = normal işitme
• 26-40 dBHL = çok hafif derece işitme kaybı
• 41-55 dBHL = hafif derece işitme kaybı
• 56-70 dBHL = orta derece işitme kaybı
• 71-90 dBHL = ileri derece işitme kaybı
• ≥90 dBHL = çok ileri derece işitme kaybı
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 94
Aşağıda yer alan ifadelerden hangisi işitme cihazlarıyla ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
İşitme cihazları, hava yolu ve kemik yolu olarak iki grupta sınıflandırılabilir.
B
İşitme cihazları kulak arkası, kulak içi, kanal tipi gibi farklı tip ve boyutlarda olabilmektedir.
C
Yaşlılık dönemi işitme kaybının rehabilitasyonunda kemik
yolu işitme cihazlarının (bant tipi ve gözlük tipi) kullanım alanı en çok olanıdır.
yolu işitme cihazlarının (bant tipi ve gözlük tipi) kullanım alanı en çok olanıdır.
D
İşitme cihazlarıyla rehabilitasyondaki en önemli noktalardan biri, odyolog veya odyoloji uzmanı tarafından hastanın ihtiyaçlarına uygun, doğru işitme cihazının belirlenmesidir.
E
İşitme cihazları, işitme kayıplı bireylerde kaybın olumsuz etkilerini önlemek veya gidermek amacıyla kullanılan işitmeye yardımcı teknolojilerdir.
Açıklama:
Sesleri yükselterek işitme kayıplı bireyin duymasını
sağlamak amacıyla dizayn edilen işitme cihazları,
hava yolu ve kemik yolu olarak iki grupta
sınıflandırılabilir. Kullanım alanı daha yaygın
olan hava yolu işitme cihazları, işitme kaybının
rehabilitasyonunda en sık tercih edilen işitmeye
yardımcı teknolojilerdir. İşitme cihazları kulak
arkası, kulak içi, kanal tipi gibi farklı tip ve boyutlarda
olabilmektedir (Erdoğan, 2013). Yaşlılık
dönemi işitme kaybının rehabilitasyonunda kemik
yolu işitme cihazlarının (bant tipi ve gözlük
tipi) kullanım alanı sınırlı olup hava tipi işitme
cihazları, hastanın işitme kaybı için uygun olmadığında
kullanılmaktadır.
İşitme cihazlarıyla rehabilitasyondaki en önemli
noktalardan biri, odyolog veya odyoloji uzmanı
tarafından hastanın ihtiyaçlarına uygun, doğru işitme
cihazının belirlenmesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
sağlamak amacıyla dizayn edilen işitme cihazları,
hava yolu ve kemik yolu olarak iki grupta
sınıflandırılabilir. Kullanım alanı daha yaygın
olan hava yolu işitme cihazları, işitme kaybının
rehabilitasyonunda en sık tercih edilen işitmeye
yardımcı teknolojilerdir. İşitme cihazları kulak
arkası, kulak içi, kanal tipi gibi farklı tip ve boyutlarda
olabilmektedir (Erdoğan, 2013). Yaşlılık
dönemi işitme kaybının rehabilitasyonunda kemik
yolu işitme cihazlarının (bant tipi ve gözlük
tipi) kullanım alanı sınırlı olup hava tipi işitme
cihazları, hastanın işitme kaybı için uygun olmadığında
kullanılmaktadır.
İşitme cihazlarıyla rehabilitasyondaki en önemli
noktalardan biri, odyolog veya odyoloji uzmanı
tarafından hastanın ihtiyaçlarına uygun, doğru işitme
cihazının belirlenmesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 95
Ülkemizde 2008, 2010 ve 2012 yılları arasında kırsal ve kentsel bölgelerdeki 65 yaş ve üzeri bireylerin işitme cihazı kullanma oranı değerlendirildiğinde yaşlı bireylerin yüzde kaçı işitme cihazı kullanmaktadır?
Seçenekler
A
%70
B
%20
C
%3
D
%7
E
%92
Açıklama:
Ülkemizde 2008, 2010 ve 2012 yılları arasında
kırsal ve kentsel bölgelerdeki 65 yaş ve üzeri
bireylerin işitme cihazı kullanma oranı değerlendirilmiş, yaşlı bireylerin %93’ü işitme cihazı kullanmazken %7’sinin cihaz kullandığı belirlenmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
kırsal ve kentsel bölgelerdeki 65 yaş ve üzeri
bireylerin işitme cihazı kullanma oranı değerlendirilmiş, yaşlı bireylerin %93’ü işitme cihazı kullanmazken %7’sinin cihaz kullandığı belirlenmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 96
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi "afazi" ile ilgili yanlış bir ifade içermektedir?
Seçenekler
A
Afazi nörolojik bir bozukluktur.
B
Afazi edinilmiş bir bozukluktur.
C
Afazi bir duyma sorunudur.
D
Afazi biliş veya algı sorunu değildir.
E
Afazinin farklı tipleri mevcuttur.
Açıklama:
Afaziyi tanımlayan dört kritik ve kapsayıcı açıklama
vardır. Buna göre;
• Afazi nörolojik bir bozukluktur.
• Afazi edinilmiş bir bozukluktur
• Afazi bir dil sorunudur.
• Afazi biliş veya algı sorunu değildir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
vardır. Buna göre;
• Afazi nörolojik bir bozukluktur.
• Afazi edinilmiş bir bozukluktur
• Afazi bir dil sorunudur.
• Afazi biliş veya algı sorunu değildir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi tutuk afazi tiplerinden birisidir?
Seçenekler
A
Broca Afazisi
B
Wernicke Afazisi
C
Kondüksiyon Afaz
D
Transkortikal Duyusal Afazi
E
Anomik Afazi
Açıklama:
Broca afazisi, tutuk afazi içinde sınıflandırılmaktadır. Lezyon yeri genellikle sol beyin ön lobunda (frontal) Broca alanı ve çevresindedir. Hastalarda çapraz olarak sağ yüzde, kolda ve bacakta felç görülür. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi demansın ilk evrelerinde hastanın iletişim becerileri açısından dil ve konuşma terapistlerinin yapabilecekleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ailenin, çevrenin veya hasta rehabilitasyonunda görev alan ekibin, hastanın dil ve iletişimindeki yeterliliğinin farkında olmasını sağlamak.
B
Demans veya Alzheimer hastalarıyla etkili bir tedavi yöntemi bulmak amacıyla uygulamalar geliştirmek.
C
Bireysel veya gruplar halinde dil ve konuşma terapileri düzenlemek.
D
Demans ilerledikçe, yeterlilik ve ortaya çıkan sorunlar hakkında bilgilendirme yapmak.
E
Aile ve çevrenin üzerindeki iletişim kurma stresini azaltmak.
Açıklama:
Demansın ilk evrelerinde hastanın iletişim becerileri
açısından dil ve konuşma terapistlerinin
yapabilecekleri şöyle özetlenebilir:
• Ailenin, çevrenin veya hasta rehabilitasyonunda
görev alan ekibin, hastanın dil ve iletişimindeki
yeterliliğinin farkında olmasını
sağlamak,
• Demans veya Alzheimer hastalarıyla etkili
bir iletişim yöntemi bulmak amacıyla uygulamalar
geliştirmek,
• Mevcut dil yetisinden en iyi şekilde yararlanabilmek
için ipucu yöntemlerinden ve
çizimlerle anlatmak gibi alternatif iletişim
yollarından faydalanmayı sağlamak,
• Bireysel veya gruplar halinde dil ve konuşma
terapileri düzenlemek,
• Demans ilerledikçe, yeterlilik ve ortaya çıkan
sorunlar hakkında bilgilendirme yapmak,
• Aile ve çevrenin üzerindeki iletişim kurma
stresini azaltmak.
Doğru cevap B seçeneğidir.
açısından dil ve konuşma terapistlerinin
yapabilecekleri şöyle özetlenebilir:
• Ailenin, çevrenin veya hasta rehabilitasyonunda
görev alan ekibin, hastanın dil ve iletişimindeki
yeterliliğinin farkında olmasını
sağlamak,
• Demans veya Alzheimer hastalarıyla etkili
bir iletişim yöntemi bulmak amacıyla uygulamalar
geliştirmek,
• Mevcut dil yetisinden en iyi şekilde yararlanabilmek
için ipucu yöntemlerinden ve
çizimlerle anlatmak gibi alternatif iletişim
yollarından faydalanmayı sağlamak,
• Bireysel veya gruplar halinde dil ve konuşma
terapileri düzenlemek,
• Demans ilerledikçe, yeterlilik ve ortaya çıkan
sorunlar hakkında bilgilendirme yapmak,
• Aile ve çevrenin üzerindeki iletişim kurma
stresini azaltmak.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 99
Bir durumun demans olarak nitelendirilebilmesi için bireylerde görülen bozukluklarda bazı ölçütler olmalıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu ölçütlerden birisidir?
Seçenekler
A
Mental işlevlerin çeşitli alanlarını etkilemesi
B
Yakın zamanda gerçekleşmiş olaylarla ilgili hafıza sorunları
C
Görsel-mekansal sorunlar ve yeni öğrenilmiş sözcüklerin sesletiminde sorunlar
D
Öz-ihmal ve günlük aktivitelere kayıtsızlık gibi davranış değişiklikleri
E
Hiperaktivite, huzursuzluk, ajitasyon
Açıklama:
Bir durumun demans olarak nitelendirilebilmesi
için bireylerde görülen bozukluklarda bazı ölçütler
olmalıdır. Bunlar:
• Sinsi başlaması
• Paranoya (hezeyan), şizofreni veya majör
depresyon kaynaklı olmaması
• Edinilmiş olması (zihin engeli gibi demansı
doğumsal durumlardan ayırması)
• Kalıcı olması (demansı bilinç kaybı, sersemlik
gibi geçici olabilecek durumlardan
ayırması)
• Mental işlevlerin çeşitli alanlarını etkilemesi
(demansı afazi veya psikiyatrik bazı fokal
bozukluklardan ayırması)
• Çalışma, sosyal aktiviteler ve sosyal ilişkilerden
alıkoyması
Doğru cevap A seçeneğidir.
için bireylerde görülen bozukluklarda bazı ölçütler
olmalıdır. Bunlar:
• Sinsi başlaması
• Paranoya (hezeyan), şizofreni veya majör
depresyon kaynaklı olmaması
• Edinilmiş olması (zihin engeli gibi demansı
doğumsal durumlardan ayırması)
• Kalıcı olması (demansı bilinç kaybı, sersemlik
gibi geçici olabilecek durumlardan
ayırması)
• Mental işlevlerin çeşitli alanlarını etkilemesi
(demansı afazi veya psikiyatrik bazı fokal
bozukluklardan ayırması)
• Çalışma, sosyal aktiviteler ve sosyal ilişkilerden
alıkoyması
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 100
Yumuşak damağın konuşma esnasında yeterli düzeyde hareket edememesi sonucu oluşan artmış rezonans durumuna ne denmektedir?
Seçenekler
A
Sesletim
B
Afazi
C
Dopamin
D
Dizatri
E
Hipernazalite
Açıklama:
Rezonans:
Ses kıvrımları tarafından üretilen sesin gırtlak
üstünde ses yolunda titreşime girip değişimlenmesi
durumudur.
Sesletim:
Sesletim sesin, gırtlak üstü düzenekte bulunan
organlar (dil, dişler, sert damak, yumuşak
damak vb.) vasıtasıyla konuşma sesleri olarak
şekillendirilmesi ve üretilmesidir.
Hipernazalite:
Yumuşak damağın konuşma esnasında yeterli
düzeyde hareket edememesi sonucu oluşan
artmış rezonans durumudur.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Ses kıvrımları tarafından üretilen sesin gırtlak
üstünde ses yolunda titreşime girip değişimlenmesi
durumudur.
Sesletim:
Sesletim sesin, gırtlak üstü düzenekte bulunan
organlar (dil, dişler, sert damak, yumuşak
damak vb.) vasıtasıyla konuşma sesleri olarak
şekillendirilmesi ve üretilmesidir.
Hipernazalite:
Yumuşak damağın konuşma esnasında yeterli
düzeyde hareket edememesi sonucu oluşan
artmış rezonans durumudur.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Ünite 7
Soru 1
Ağrı sınıflamaları göz önüne alındığında hangisi süreye bağlı ağrı sınıflamasına girer?
Seçenekler
A
Somatik ağrı
B
Akut ağrı
C
Artrit ağrısı
D
Baş ağrısı
E
Pelvik ağrı
Açıklama:
Somatik ağrı, nörofizyolojik mekanizmaya göre; artrit ağrısı, etiyolojik (nedene göre); baş ağrısı ve pelvik ağrı, bölgeye göre; akut ağrı ise süreye bağlı ağrı sınıflamasına girer. Doğru cevap B'dir.
Soru 2
Yaşlılarda ölüme yol açan sebeplerin başında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Kardiyovasküler hastalık
B
Düşme
C
Kanser
D
İnme
E
Akciğer hastalığı
Açıklama:
Yaşlılarda ölüm nedenleri arasında beşinci sıradaki kazaların 2/3’ü düşme sonrasında gerçekleşmektedir. Ölüm nedenlerinin ilk dördünün sırasıyla kardiyovasküler hastalık, kanser, inme ve akciğer hastalığı olduğu tespit edilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi primer tip baş ağrısı semptomudur?
Seçenekler
A
Enfeksiyona bağlı baş ağrısı
B
Psikiyatrik bozukluğa bağlı baş ağrısı
C
İntrakraniyal bozukluğa bağlı baş ağrısı
D
Baş travmasına bağlı baş ağrısı
E
Gerilim tipi baş ağrısı
Açıklama:
Psikiyatrik bozukluğa bağlı baş ağrısı, enfeksiyona bağlı baş ağrısı, bir maddenin alınması veya bırakılmasına bağlı baş ağrısı ve baş ve/veya boyun travmasına bağlı baş ağrısı, ikincil (sekonder) tip baş ağrısı semptomları arasında yer alırken gerilim tipi baş ağrısı ise primer (birincil) tip baş ağrısı semptomları arasında yer alır. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
Osteoartrite bağlı ağrılar hangi tür ağrılar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Damarsal kökenli ağrılar
B
Nörojenik ağrılar
C
Eklem kökenli ağrılar
D
Kas kökenli ağrılar
E
Viseral ağrılar
Açıklama:
Osteoartrite (eklem kireçlenmesi) bağlı ağrılar eklem kökenli ağrılardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 5
Uykuya bağlı hipoventilasyon hangi uyku bozukluğunun alt tipidir?
Seçenekler
A
İnsomnia
B
Uykuya bağlı solunum bozuklukları
C
Hipersomnolans
D
Sirkadyen ritm uyku-uyanıklık bozuklukları
E
Parasomnia
Açıklama:
Santral uyku apne sendromu, Obstrüktif uyku apne sendromu, Uykuya bağlı hipoventilasyon, Uykuya bağlı hipoksemi; uykuya bağlı solunum bozukluklarının alt tipleridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
Hangisi yaşlıların uykusuzlukla mücadele için yapması gerekenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yatakta TV izlemek, kitap okumak gibi aktivitelerden uzak durulmalıdır.
B
Yatakta uyku dışında fazla zaman geçirilmemelidir.
C
Yattıktan sonra 20-30 dakika içerisinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkılmalıdır.
D
Günlük planda gündüzleri kısa dinlenme uykularına yer verilmelidir.
E
Özellikle akşamüstü saatlerinde ev dışında vakit geçirilmelidir.
Açıklama:
Yaşlıların uykusuzlukla mücadele edebilmeleri için gündüz uyuklamalarına izin verilmemeli, zorunda kalınırsa maksimum 30 dk. uyumalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Hangisi yaşlılıkta epilepsi nöbeti geçirme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Parkinson hastalığı
B
İnme
C
Beyin tümörü
D
Kafa travması
E
Alzheimer Hastalığı
Açıklama:
İnme, beyin tümörü, kafa travması ve Alzheimer Hastalığı; yaşlılıkta epilepsi nöbeti geçirme nedenleri arasında yer alır. Parkinson hastalığı bu nedenler arasında yer almaz. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
I. Kas tembelliğini önlemek için yürüteç /koltuk değneği kullanılmamalıdır.
II. Bacakları germe, açma ve güçlendirmeyi amaçlayan egzersizler yapılmalıdır.
III. Kaslara elektriksel uyarım yapılmalıdır.
Yaşlılarda spinal kord yaralanmalarının rehabilitasyonu ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
II. Bacakları germe, açma ve güçlendirmeyi amaçlayan egzersizler yapılmalıdır.
III. Kaslara elektriksel uyarım yapılmalıdır.
Yaşlılarda spinal kord yaralanmalarının rehabilitasyonu ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Fizyoterapistlerce yürütülen alt ekstremite odaklı yürüme rehabilitasyonu çalışmaları, spinal kord yaralanması olan yaşlıların mobilizasyonu bakımından çok önemlidir. Alt ekstremiteye yönelik müdahaleler; bacakları germe, açma ve güçlendirmeyi amaçlayan pasif ve aktif egzersizler; kaslara elektriksel uyarım yapılması; yürüteçler, koltuk değnekleri, jimnastik aletleri ve yardımcı düzenekler (ortoz) gibi yürümeyi destekleyici teknolojilerden faydalanılması gibi çeşitli uygulamaları kapsamaktadır.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 9
Hangisi amiyotrofik lateral skleroz'un (ALS) erken belirtileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kas krampları
B
Kaslarda hipertrofi
C
Geveleyerek ve nazal konuşma
D
Kolda, bacakta, omuzda veya dilde fasikülasyon
E
Çiğneme ve yutmada güçlük
Açıklama:
Amiyotrofik lateral skleroz'un erken belirtilerinden bazıları şunlardır:
• Kolda, bacakta, omuzda veya dilde fasikülasyon (kas seğirmesi),
• Kas krampları,
• Kaslarda gerginlik (spastisite),
• Kol, bacak, boyun veya diyaframı etkileyen kas güçsüzlükleri,
• Geveleyerek (sarhoş konuşmasına benzer) ve nazal konuşma,
• Çiğneme ve yutmada güçlük.
Kaslarda hipertrofi olmaz; kas hacmi gittikçe azalarak kas erimesi (atrofi) denilen görünüme yol açar.
Doğru cevap B'dir.
• Kolda, bacakta, omuzda veya dilde fasikülasyon (kas seğirmesi),
• Kas krampları,
• Kaslarda gerginlik (spastisite),
• Kol, bacak, boyun veya diyaframı etkileyen kas güçsüzlükleri,
• Geveleyerek (sarhoş konuşmasına benzer) ve nazal konuşma,
• Çiğneme ve yutmada güçlük.
Kaslarda hipertrofi olmaz; kas hacmi gittikçe azalarak kas erimesi (atrofi) denilen görünüme yol açar.
Doğru cevap B'dir.
Soru 10
Altta yatan kas güçsüzlüğü, kas gerilim bozukluğu veya istemsiz hareket olmaksızın, hareketlerin dengeli ve amacına uygun şekilde yapılamaması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aspirasyon
B
Ataksi
C
İnsidans
D
Dizartri
E
Prevalans
Açıklama:
İnsidans, risk altındaki toplumda belirli bir süre içerisinde ortaya çıkan yeni vakaların ortaya çıkış hızı, görülme sıklığıdır.
Prevalans, belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır.
Dizartri, santral sinir sistemi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistem hasarlarına bağlı olarak konuşmanın üretimi boyutunda görev alan kasları etkileyen bir motor konuşma bozukluğudur.
Aspirasyon, yiyecek, içecek, tükürük salgısı veya mide içeriği gibi maddelerin solunum yollarına kaçması anlamına gelir.
Ataksi, altta yatan kas güçsüzlüğü, kas gerilim bozukluğu veya istemsiz hareket olmaksızın hareketlerin dengeli ve amacına uygun şekilde yapılmasındaki bozukluktur.
Doğru cevap B'dir.
Prevalans, belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır.
Dizartri, santral sinir sistemi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistem hasarlarına bağlı olarak konuşmanın üretimi boyutunda görev alan kasları etkileyen bir motor konuşma bozukluğudur.
Aspirasyon, yiyecek, içecek, tükürük salgısı veya mide içeriği gibi maddelerin solunum yollarına kaçması anlamına gelir.
Ataksi, altta yatan kas güçsüzlüğü, kas gerilim bozukluğu veya istemsiz hareket olmaksızın hareketlerin dengeli ve amacına uygun şekilde yapılmasındaki bozukluktur.
Doğru cevap B'dir.
Soru 11
"Bir hastalık, bozukluk veya sağlık problemi ile bağlantılı olarak ortay çıkan gözlenebilir bir davranış, değişiklik veya durumdur" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevelans
C
Kontraendikasyon
D
Semptom
E
Rehabilitasyon
Açıklama:
Semptom: Bir hastalık, bozukluk veya sağlık problemi ile bağlantılı olarak ortay çıkan gözlenebilir bir davranış, değişiklik veya durumdur. Semptom, “belirti” anlamına gelir. Örneğin; baş ağrısı bir semptom, migren bir hastalıktır.
Soru 12
I- Başın her iki tarafında da görülür
II- Zonklayıcı, şiddetli bir ağrıdır.
III- Günlük fiziksel aktiviteler nedeniyle kötüleşmez.
IV- Kişide mide bulantısına, ışığa ve sese karşı duyarlılığa neden olur.
Gerilim tipi baş ağrısı için yukarıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
II- Zonklayıcı, şiddetli bir ağrıdır.
III- Günlük fiziksel aktiviteler nedeniyle kötüleşmez.
IV- Kişide mide bulantısına, ışığa ve sese karşı duyarlılığa neden olur.
Gerilim tipi baş ağrısı için yukarıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Primer baş ağrılarından bir diğeri olan Gerilim Tipi Baş Ağrısının tanısı için; ağrının en az 10 kez, 30 dakikadan 7 güne kadar sürmüş olması, zonklamanın olmaması, hafif veya orta şiddette olması (aktiviteleri etkileyebilir, ancak engel olmaz), başın her iki tarafında da görülmesi, günlük fiziksel aktiviteler nedeniyle kötüleşmemesi gerekir. Ayrıca, baş ağrısı sırasında mide bulantısı, kusma ya da ışığa ve/veya sese karşı hassasiyet ortaya çıkmamalıdır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi sekonder baş ağrılarından toplumda en sık karşılaşılanıdır?
Seçenekler
A
İlaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısı
B
Enfeksiyona bağlı baş ağrısı
C
Bir maddenin alınması veya bırakılmasına bağlı baş ağrısı
D
Baş ve/veya boyun travmasına bağlı baş ağrısı
E
Kraniyal veya servikal vasküler bozukluğa bağlı baş ağrısı
Açıklama:
Sekonder baş ağrıları, sinir sistemini veya diğer sistemleri tutan hastalıklarla ilişkili olarak ortaya çıkan ikincil baş ağrılarıdır. Sekonder baş ağrıları denildiğinde altta yatan esas nedenlerin, beyinle ve santral sinir sistemiyle ilgili önemli durumların (beyin kanaması, travmatik beyin hasarı vb. gibi) akla gelmesi gerekir. Sekonder baş ağrılarından toplumda en sık karşılaşılanı, ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi viseral kaynaklı bir ağrı değildir?
Seçenekler
A
Peptik ülser ağrısı
B
Kolelitiyazis ağrısı
C
Hemoroid ağrısı
D
Osteoartrit ağrısı
E
Konstipasyon ağrısı
Açıklama:
Viseral (iç organlarla ilgili) ağrılar:
• Peptik ülser ve hiatal herni (Mide ülseri ve fıtıklaşması)
• Kolelitiyazis (safra kesesi taşı)
• Divertiküller, spastik kolon gibi barsak hastalıkları
• Konstipasyon (kabızlık)
• Hemoroid (basur)
• Peptik ülser ve hiatal herni (Mide ülseri ve fıtıklaşması)
• Kolelitiyazis (safra kesesi taşı)
• Divertiküller, spastik kolon gibi barsak hastalıkları
• Konstipasyon (kabızlık)
• Hemoroid (basur)
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta düşme nedenleri ve risk faktörleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Vertigo
B
Yürüme ve denge bozuklukları
C
Konfüzyon
D
Senkop
E
Obezite
Açıklama:
Yaşlılarda sık görülen düşme nedenlerini aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
- Yürüme/denge bozuklukları veya zayıflık
- Baş dönmesi (vertigo)
- Düşme atağı
- Konfüzyon (bilinç bulanıklığı)
- Postüral instabilite (sabit durmada zorluk)
- Görme bozukluğu
- Senkop
- Ortostatik hipotansiyon
- Alt ekstremitede kuvvetsizlik
- Diğer özel nedenler
- Bilinmeyen
Soru 16
I- İdiyopatik epilepsi
II- Spazmodik epilepsi
III- Kriptojenik epilepsi
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri epilepsi türlerindendir?
II- Spazmodik epilepsi
III- Kriptojenik epilepsi
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri epilepsi türlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Epilepsi; genetik temelli olduğu düşünülen ve genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan idiopatik epilepsi; daha ileri yaşlarda enfeksiyon, strok (inme) veya travmatik beyin hasarı gibi sonradan oluşan bir merkezi sinir sistemi hasarı ya da bozukluğundan kaynaklanan sekonder ve semptomatik epilepsi ve nedeni belli olmayan kriptojenik epilepsi olmak üzere üç kategoriye ayrılmaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta epilepsi nöbeti geçirme nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İnme
B
Beyin tümörü
C
Kafa travması
D
Alzheimer hastalığı
E
Myastenia Gravis
Açıklama:
Yaşlılıkta Epilepsi Nöbeti Geçirme Nedenleri
1. İnme
2. Beyin tümörü
3. Kafa travması
4. Alzheimer Hastalığı
1. İnme
2. Beyin tümörü
3. Kafa travması
4. Alzheimer Hastalığı
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi önlenebilir travmatik olmayan Spinal Kord Yaralanmasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bulaşıcı hastalıklar
B
Serebral palsi
C
Osteoartirit
D
Beslenme bozuklukları
E
Tıbbi tedavi komplikasyonları
Açıklama:
Travmatik olmayan SKY’nin önlenmesi, hem halk sağlığına hem de olası nedenlere yönelik geniş çaplı değerlendirmelerin yapılmasına dayanır. Bu bağlamda önlenebilir travmatik olmayan SKY nedenleri şu şekilde sıralanabilir (WHO, 2013):
• Bulaşıcı hastalıklar - tüberküloz hastalığı ve AIDS hastalığına yol açan virüs (HIV),
• Bulaşıcı olmayan durumlar - kanser, spinal stenoza (omurilik kanal darlığı) neden olan osteoartritler ve kardiyovasküler hastalıklar,
• Beslenme bozuklukları - nöral tüp defektleri, B12 vitamin eksikliği,
• Tıbbi tedavi komplikasyonları.
• Bulaşıcı hastalıklar - tüberküloz hastalığı ve AIDS hastalığına yol açan virüs (HIV),
• Bulaşıcı olmayan durumlar - kanser, spinal stenoza (omurilik kanal darlığı) neden olan osteoartritler ve kardiyovasküler hastalıklar,
• Beslenme bozuklukları - nöral tüp defektleri, B12 vitamin eksikliği,
• Tıbbi tedavi komplikasyonları.
Soru 19
I- Kolda, bacakta, omuzda veya dilde fasikülasyon (kas seğirmesi)
II- Kol, bacak, boyun veya diyaframı etkileyen kas güçsüzlükleri
III- Sözcükleri geri çağırmada sorunlar
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ALS'nin erken belirtileri arasındadır?
II- Kol, bacak, boyun veya diyaframı etkileyen kas güçsüzlükleri
III- Sözcükleri geri çağırmada sorunlar
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ALS'nin erken belirtileri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
ALS’nin erken belirtilerinden bazıları şunlardır:
• Kolda, bacakta, omuzda veya dilde fasikülasyon (kas seğirmesi),
• Kas krampları, • Kaslarda gerginlik (spastisite),
• Kol, bacak, boyun veya diyaframı etkileyen kas güçsüzlükleri,
• Geveleyerek (sarhoş konuşmasına benzer) ve nazal konuşma,
• Çiğneme ve yutmada güçlük.
• Kolda, bacakta, omuzda veya dilde fasikülasyon (kas seğirmesi),
• Kas krampları, • Kaslarda gerginlik (spastisite),
• Kol, bacak, boyun veya diyaframı etkileyen kas güçsüzlükleri,
• Geveleyerek (sarhoş konuşmasına benzer) ve nazal konuşma,
• Çiğneme ve yutmada güçlük.
Soru 20
"Altta yatan kas güçsüzlüğü, kas gerilim bozukluğu veya istemsiz hareket olmaksızın hareketlerin dengeli ve amacına uygun şekilde yapılmasında bozukluk" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ataksi
B
Dizartri
C
Apraksi
D
Afazi
E
Spastisite
Açıklama:
Ataksi:
Altta yatan kas güçsüzlüğü, kas gerilim bozukluğu veya istemsiz hareket olmaksızın hareketlerin dengeli ve amacına uygun şekilde yapılmasında bozukluk olması şeklinde tanımlanabilir.
Altta yatan kas güçsüzlüğü, kas gerilim bozukluğu veya istemsiz hareket olmaksızın hareketlerin dengeli ve amacına uygun şekilde yapılmasında bozukluk olması şeklinde tanımlanabilir.
Soru 21
I. Risk altındaki toplumda belirli bir süre içerisinde ortaya çıkan yeni vakaların ortaya çıkış hızı, görülme sıklığıdır.
II. Belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır.
Yukarıdaki sırasıyla verilen ifadeler aşağıdaki hangi kavramlarla ilişkilidir?
II. Belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır.
Yukarıdaki sırasıyla verilen ifadeler aşağıdaki hangi kavramlarla ilişkilidir?
Seçenekler
A
Prevelans, etiyoloji
B
İnsidans, Prevelans
C
İnsidans, Semptom
D
Semptom, İnsidans
E
Prevelans, Semptom
Açıklama:
İnsidans: Risk altındaki toplumda belirli bir süre içerisinde ortaya çıkan yeni vakaların ortaya çıkış hızı, görülme sıklığıdır.
Prevalans: Belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır.
Doğru seçenek B'dir.
Prevalans: Belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır.
Doğru seçenek B'dir.
Soru 22
Uluslararası ağrı araştırmaları derneğine göre (International Association for the Study of Pain=IASP) ağrı, vücudun herhangi bir yerinden başlayan, organik bir nedene bağlı olan veya olmayan, kişinin geçmişteki deneyimleri ile ilgili, sensöriyel, emosyonel, hoş olmayan bir duygudur (Aydın, 2002). Farklı kaynaklara göre ağrı; duyusal bir uyarı veya nörojenik bir hasara bağlı olarak ortaya çıkan ve bireyin belleğine, beklentilerine ve duygusal yapısına göre değişiklikler gösteren karmaşık bir olgu olarak da tanımlanabilir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Ağrı doku hasarıyla oluşabilir.
B
Ağrı kronik olabilir.
C
Ağrının ölçülmesinde herkesin kullanabileceği araçlar mevcuttur.
D
Ağrının varlığının kanıtı kişi tanımlamalarından elde edilir.
E
Ağrı akut olabilir.
Açıklama:
Ağrının ölçülmesinde biyolojik belirleyici araçlar yoktur. Doğru seçenek C'dir.
Soru 23
I. En sık görülen nörolojik bir durumdur.
II. Toplumun %90'nından fazlasında görülen bir vakadır.
III. Yaşlılarda baş ağrısı yoğun görünmese de görülen bir nörolojik vakadır.
IV. Bir çok baş ağrı türü vardır.
Baş ağırısı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
II. Toplumun %90'nından fazlasında görülen bir vakadır.
III. Yaşlılarda baş ağrısı yoğun görünmese de görülen bir nörolojik vakadır.
IV. Bir çok baş ağrı türü vardır.
Baş ağırısı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve IV
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Baş ağrısı tüm dünyada en sık görülen nörolojik bir durumdur. Toplumun %90’ından fazlasında hayatın bir döneminde baş ağrısı görülmektedir (Yücel, 2008). Bir çok baş ağırısı türü mevcuttur, yaşlılarda görülme oranı yüksektir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 24
I. Metabolik baş ağrısı
II. Dev hücreli arterit
III. Beyin tümörü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılıkta görülen baş ağrısı nedenlerindendir?
II. Dev hücreli arterit
III. Beyin tümörü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılıkta görülen baş ağrısı nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
aşlılıkta sık görülen baş ağrısı nedenlerini şu şekilde sıralamak müm- kündür (Tezer vd., 2007):
- Metabolik baş ağrısı (kansızlık, böbrek yet- mezliği gibi)
- Dev hücreli arterit
- Beyin tümörü
Soru 25
I. Uyku vücudun temel ihtiyaçlarından biridir.
II. REM ve non REM olmak üzere iki tip uyku vardır.
III. REM uyku döneminde dış uyaranlar kaynaklı uyanma kolaydır.
Uyku ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?
II. REM ve non REM olmak üzere iki tip uyku vardır.
III. REM uyku döneminde dış uyaranlar kaynaklı uyanma kolaydır.
Uyku ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
Yalnız I
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Uyku, vücudun temel ihtiyaçlarından biridir ve normal olarak organizmanın dinlenip enerji tüke- timinin dengelendiği bir süreçtir. Normal bir uyku süresi 4-12 saat (ortalama 7-8 saat) arasında değiş- mektedir (Kızılarslanoğlu ve Cankurtaran, 2015).
Uyku temel olarak REM (rapid eye movement/ hızlı göz hareketleri içeren) ve Non-REM (hızlı göz hareketleri içermeyen) olmak üzere iki ana dönem- den oluşur. Normal uyku süreci, birbirini takip eden REM ve non-REM dönemlerinden oluşan 90’ar dakikalık 4-5 döngüden oluşmaktadır. Uyku, non-REM dönemi ile başlar ve bu dönem sırasıy- la; başlangıç, hafif, orta ve derin uyku olmak üzere dört evreden oluşur. Non-REM uykusunun başlangıç ve hafif evrelerinde uyanma eşiği düşük olduğu için dış uyaranlar nedeniyle uyanma daha kolaydır. Doğru seçenek D'dir.
Uyku temel olarak REM (rapid eye movement/ hızlı göz hareketleri içeren) ve Non-REM (hızlı göz hareketleri içermeyen) olmak üzere iki ana dönem- den oluşur. Normal uyku süreci, birbirini takip eden REM ve non-REM dönemlerinden oluşan 90’ar dakikalık 4-5 döngüden oluşmaktadır. Uyku, non-REM dönemi ile başlar ve bu dönem sırasıy- la; başlangıç, hafif, orta ve derin uyku olmak üzere dört evreden oluşur. Non-REM uykusunun başlangıç ve hafif evrelerinde uyanma eşiği düşük olduğu için dış uyaranlar nedeniyle uyanma daha kolaydır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi uykuya bağlı solunum bozukluklarından biridir?
Seçenekler
A
Kronik insomnia
B
Kısa süreli insomnia
C
Diğer insomnia
D
Hipoksemi
E
Hipersomnolans
Açıklama:
Tablo 7. 3. Uyku Bozukluğu Tipleri (ICSD-3 Sateia, 2015)
Doğru seçenek D'dir.
Sınıflandırma | Alt tipleri |
1. İnsomnia | a. Kısa süreli insomnia b. Kronik insomnia c. Diğer insomnia |
2. Uykuya bağlı solunum bozuklukları | a. Santral uyku apne sendromu b. Obstrüktif uyku apne sendromu c. Uykuya bağlı hipoventilasyon d Uykuya bağlı hipoksemi |
3. Hipersomnolans | |
4. Sirkadyen ritm uyku-uyanıklık bozuklukları | |
5. Parasomnia | |
6. Uykuya bağlı hareket bozuklukları | |
7. Diğer nedenler |
Doğru seçenek D'dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda uyku bozukluğunu azaltmak için verilebilecek tavsiyelerden birisi olamaz?
Seçenekler
A
Yatakta uyku dışında fazla zaman geçirilmemelidir.
B
Yatakta TV izlemek, kitap okumak aktivitelerinden uzak durulmalıdır.
C
Yattıktan sonra 20-30 dk içerisinde uykuya dalınmasa bile yataktan kalkılmamalıdır.
D
Gece uykusunun süresi ne olursa olsunsabahları aynı saatte uyanılmalı ve yatakta kalma süresi uzatılmamalıdır.
E
Akşam yemekleri planlanan yatma saatin- den en az 2-4 saat önce alınmalı ve hafif olmalıdır.
Açıklama:
Bu tavsiyeleri şöyle sıralamak mümkündür (Torun, 2016):
Doğru seçenek C'dir.
Yatakta uyku dışında fazla zaman geçirilme- melidir.
Yatakta TV izlemek, kitap okumak gibi ak- tivitelerden uzak durulmalıdır.
Uyuma ve uyanma saatlerinin mümkün ol- duğunca sabit tutulmasına özen gösterilme- lidir.
Yattıktan sonra 20-30 dk. içerisinde uykuyadalınamazsa yataktan kalkılmalıdır.
Yeniden yatmak için uykunun tekrar gel- mesi beklenmeli, başarıya ulaşıncaya kadar bu işlem tekrar edilmelidir.
Gece uykusunun süresi ne olursa olsunsabahları aynı saatte uyanılmalı ve yatakta kalma süresi uzatılmamalıdır.
Gündüz uyuklamalarına izin verilmemeli, zo- runda kalınırsa maksimum 30 dk. uyunmalıdır.
Düzenli egzersiz yapılmalıdır (özellikle sa- bah saatleri tercih edilmeli).
Özellikle akşamüstü saatlerinde ev dışındavakit geçirilmelidir.
Akşam yemekleri planlanan yatma saatin- den en az 2-4 saat önce alınmalı ve hafif olmalıdır.
Uyku ortamında rahatsız edici uyaranlar(ışık, gürültü vs.) bulunmamalıdır.
Sigara, alkol ve kafein içeren içeceklerdenuzak durulmalıdır.
Doğru seçenek C'dir.
Soru 28
I. Baş dönmesi
II. Düşme atağı
III. Senkop
IV. Ortostatik hipotansiyon
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılarda sık görülen düşme nedenlerindendir?
II. Düşme atağı
III. Senkop
IV. Ortostatik hipotansiyon
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılarda sık görülen düşme nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Yaşlılarda sık görülen düşme nedenlerini aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür (Naharcı ve Doruk, 2009):
• Yürüme/denge bozuklukları veya zayıflık
• Baş dönmesi (vertigo)
• Düşme atağı
• Konfüzyon (bilinç bulanıklığı)
• Postüral instabilite (sabit durmada zorluk)
• Görme bozukluğu
• Senkop
• Ortostatik hipotansiyon
• Alt ekstremitede kuvvetsizlik
• Diğer özel nedenler
• Bilinmeyen
Doğru seçenek A'dır.
• Yürüme/denge bozuklukları veya zayıflık
• Baş dönmesi (vertigo)
• Düşme atağı
• Konfüzyon (bilinç bulanıklığı)
• Postüral instabilite (sabit durmada zorluk)
• Görme bozukluğu
• Senkop
• Ortostatik hipotansiyon
• Alt ekstremitede kuvvetsizlik
• Diğer özel nedenler
• Bilinmeyen
Doğru seçenek A'dır.
Soru 29
---; genetik temelli olduğu düşünülen ve genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan idiopatik ---; daha ileri yaşlarda enfeksiyon, strok (inme) veya travmatik beyin hasarı gibi sonradan oluşan bir merkezi sinir sistemi hasarı ya da bozukluğundan kaynaklanan sekonder ve semptomatik --- ve nedeni belli olmayan kriptojenik --- olmak üzere üç kategoriye ayrılmaktadır.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmesi gerekir?
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmesi gerekir?
Seçenekler
A
İnme
B
Kafa travması
C
Epilepsi
D
Alzheimer hastalığı
E
Kafa travması
Açıklama:
Epilepsi; genetik temelli olduğu düşünülen ve genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan idiopatik epilepsi; daha ileri yaşlarda enfeksiyon, strok (inme) veya travmatik beyin hasarı gibi sonradan oluşan bir merkezi sinir sistemi hasarı ya da bozukluğundan kaynaklanan sekonder ve semptomatik epilepsi ve nedeni belli olmayan kriptojenik epilepsi olmak üzere üç kategoriye ayrılmaktadır
Soru 30
I. Dünya nüfusunun %2-15’ini etkiler.
II. Kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görülmektedir.
III. Avrupa Birliği ülkelerindeki insanlar en az migren atak yaşayan toplumdur.
Migrenle ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görülmektedir.
III. Avrupa Birliği ülkelerindeki insanlar en az migren atak yaşayan toplumdur.
Migrenle ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve II
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Migren, dünya nüfusunun %2-15’ini etkileyen ve sık görülen bir bozukluktur. Kadınlarda erkekle- re oranla daha çok görülmektedir (kadın/erkek, 3/1 oranında). Avrupa Birliği ülkelerinden bir milyon insan her gün migren atağı yaşamaktadır (Steiner ve Fontebasso, 2002). Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletlerde yapılan araştırmalar migrenin erkekleri %6-8, kadınları ise %15-18 oranında etkilediği- ni göstermektedir. Türkiye’de yapılan araştırmaya göre ise migrenin görülme sıklığı erkeklerde %9 iken kadınlarda %29’dur (Gardella vd., 2006). Doğru seçenek B'dir.
Soru 31
"Belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır." şeklinde açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevalans
C
Semptom
D
Akut
E
Kronik
Açıklama:
Prevalans, belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 32
"Bir hastalık, bozukluk veya sağlık problemi ile bağlantılı olarak ortaya çıkan gözlenebilir bir davranış, değişiklik veya durumdur. Belirti anlamına da gelir." şeklinde açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prevalans
B
İnsidans
C
Ağrı
D
Semptom
E
Bozukluk
Açıklama:
Semptom: Bir hastalık, bozukluk veya sağlık problemi ile bağlantılı olarak ortay çıkan gözlenebilir bir davranış, değişiklik veya durumdur. Semptom, “belirti” anlamına gelir. Örneğin; baş ağrısı bir semptom, migren bir hastalıktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 33
Hangisi etiyolojik nedenlere bağlı ağrılardan biridir?
Seçenekler
A
Baş ağrısı
B
Yüz ağrısı
C
Bel ağrısı
D
Pelvik ağrı
E
Kanser ağrısı
Açıklama:
Kanser ağrısı etiyolojik nedenlere bağlı ağrılardan biridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi sekonder baş ağrısıdır?
Seçenekler
A
Psikiyatrik bozukluğa bağlı baş ağrısı
B
Migren
C
Gerilim tipi baş ağrısı
D
Küme baş ağrısı
E
Kraniyal nevraljiler
Açıklama:
Sekonder ağrılar:
- Baş ve/veya boyun travmasına bağlı baş ağrısı
- Kraniyal veya servikal vasküler bozukluğa bağlı baş ağrısı
- Vasküler (damarsal) olmayan intrakraniyal (kafa içi) bozukluğa bağlı baş ağrısı
- Bir maddenin alınması veya bırakılmasına bağlı baş ağrısı,
- Enfeksiyona bağlı baş ağrısı
- Homeostaz bozukluğa bağlı baş ağrısı
- Kafatası (kraniyum), boyun, gözler, kulaklar, burun, sinüsler, dişler ve ağız ile ilgili
bozukluğa veya diğer fasiyal ya da kraniyal yapılara bağlı baş ağrıları ya da fasiyal ağrılar - Psikiyatrik bozukluğa bağlı baş ağrısı
Soru 35
"Sıklıkla tedavilere dirençli, fiziksel ve sosyal sakatlıklara, psikolojik sorunlara neden olabilen ve yıllarca sürebilen kronik bir ağrı sendromudur." şeklinde tanımlanan ağrı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fibromiyalji
B
Otonom baş ağrıları
C
Migren
D
Postherpetik nevralji
E
Preferik nöropati
Açıklama:
Postherpetik nevralji, sıklıkla tedavilere dirençli, fiziksel ve sosyal sakatlıklara, psikolojik sorunlara neden olabilen ve yıllarca sürebilen kronik bir ağrı sendromudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 36
Hangisi kas kökenli ağrılardan biridir?
Seçenekler
A
Periferik nöropatiler
B
Polimiyaljiya romatika
C
Sinir kökü basıları
D
Osteoartrit
E
Servikal-Lumbal spondiloz
Açıklama:
Polimiyaljiya romatika, kas kökenli bir ağrıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Yaşlılarda uykunun bölünmesinin en önemli nedeni hangisidir?
Seçenekler
A
Huzursuz Bacak Sendromu
B
Periyodik Bacak Hareketleri Bozukluğu
C
Uykuya bağlı solunum bozukluğu
D
Kas güçsüzlüğü
E
Kalp hastalıkları
Açıklama:
Yaşlılarda uykunun bölünmesinin en önemli nedeni uykuya bağlı solunum bozukluklarıdır. Yaşlılıkta uykuyla ilişkili solunum bozukluklarının görülme sıklığı %20-50 arasındadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 38
Epilepsi nöbeti ile ilgili hangisi acil yardım gerektiren bir durum değildir?
Seçenekler
A
Nefes almada sorun olması
B
10 dakikadan uzun süren şuur bulanıklığı
C
Kişinin ilk defa epilepsi nöbeti geçirmesi
D
Şuur açılmaksızın peş peşe nöbetlerin olması
E
Nöbet geçiren kişinin dişlerini sıkması
Açıklama:
Acil yardım gerektiren durumlar şöyledir:
1. Nefes almada sorun varsa
2. Kardiyopulmoner resüsitasyon ihtiyacının varlığı
3. Şuur açılmaksızın nöbetlerin peş peşe olması
4. 10 Dakikadan uzun süren şuur bulanıklığı
5. Daha önce epilepsi olmayan bir kişide ilk nöbetin olması
Hasta, dişlerini sıkıyorsa açmaya veya su vermeye çalışmak yanlıştır. Doğru cevap E'dir.
1. Nefes almada sorun varsa
2. Kardiyopulmoner resüsitasyon ihtiyacının varlığı
3. Şuur açılmaksızın nöbetlerin peş peşe olması
4. 10 Dakikadan uzun süren şuur bulanıklığı
5. Daha önce epilepsi olmayan bir kişide ilk nöbetin olması
Hasta, dişlerini sıkıyorsa açmaya veya su vermeye çalışmak yanlıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Yiyecek, içecek, tükürük salgısı veya mide içeriği gibi maddelerin solunum yollarına
kaçmasına ne ad verilir?
kaçmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aspirasyon
B
Ataksi
C
Dizartri
D
Spinal Kord
E
Astım
Açıklama:
Aspirasyon, yiyecek, içecek, tükürük salgısı veya mide içeriği gibi maddelerin solunum yollarına kaçması anlamına gelir. Doğru cevap A'dır.
Soru 40
I. Insomnia
II. Santral uyku apne sendromu
III. Uykuya bağlı hipoksemi
IV. Parasomnia
Yukarıda verilen uyku bozukluklarından hangileri uykuya bağlı solunum bozukluklarıdır?
II. Santral uyku apne sendromu
III. Uykuya bağlı hipoksemi
IV. Parasomnia
Yukarıda verilen uyku bozukluklarından hangileri uykuya bağlı solunum bozukluklarıdır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
III ve IV
D
II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Uykuya bağlı solunum bozuklukları şunlardır:
a. Santral uyku apne sendromu
b. Obstrüktif uyku apne sendromu
c. Uykuya bağlı hipoventilasyon
d Uykuya bağlı hipoksemi
Doğru cevap D'dir.
a. Santral uyku apne sendromu
b. Obstrüktif uyku apne sendromu
c. Uykuya bağlı hipoventilasyon
d Uykuya bağlı hipoksemi
Doğru cevap D'dir.
Soru 41
Aşağıdaki cümleyi doğru olarak tamamlayınız.
"Yaşlanma ... . "
"Yaşlanma ... . "
Seçenekler
A
doğal bir süreçtir.
B
bir hastalıktır.
C
bir engeldir.
D
sosyal bir değişikliktir.
E
bir risktir.
Açıklama:
Yaşlanma, canlıların olgunlaşma süreci tamamlandıktansonra hücre, doku, organ ve sistemlerde geriye dönüşsüz olarak yapısal ve işlevsel değişikliklerin oluştuğu; bedensel, ruhsal, bilişsel ve sosyal bakımdan değişen çevre koşullarına uyum sağlayabilme yeteneğinin azaldığı ve yaşam fonksiyonlarının çeşitli boyutlarda etkilendiği doğal bir süreçtir. Yaşlanma doğal bir süreçtir. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
Uyku bozuklukları, düşme, spinal kord yaralanmaları gibi durumlar ne tür bozukluklardır?
Seçenekler
A
psikolojik
B
nörolojik
C
patolojik
D
spesifik
E
klinik
Açıklama:
Ağrı, uyku bozuklukları, düşme, spinal kord yaralanmaları, ALS gibi hastalıklar yaşlılıkla birleştiğinde günlük yaşam kalitesini çeşitli yönlerden etkileyen nörolojik bozukluklardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
Belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Semptom
C
Prevalans
D
Primer
E
Sekonder
Açıklama:
Belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığına prevalans denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi primer baş ağrılarından değildir?
Seçenekler
A
Migren
B
Gerilim tipi baş ağrısı
C
Küme baş ağrısı
D
Enfeksiyona bağlı baş ağrısı
E
Otonom baş ağrıları
Açıklama:
Enfeksiyona bağlı baş ağrısı sekonder başa ağrılarından biridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
Doktora en sık başvurulan baş ağrısı tipi hangisidir?
Seçenekler
A
Primer baş ağrılarından Migren ile aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısı.
B
Aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısı ile gerilim tipi baş ağrısı.
C
Gerilim tipi baş ağrısı ve küme baş ağrısı.
D
Primer baş ağrılarından migren, gerilim tipi baş ağrısı ve küme baş ağrısı ile sekonder baş ağrılarından aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısı.
E
Migren, gerilim tipi baş ağrısı ve küme baş ağrısı.
Açıklama:
Primer baş ağrılarından “migren, gerilim tipi baş ağrısı ve küme baş ağrısı” ile sekonder baş ağrılarından “ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısı” hastaların en sık doktora başvurma nedenleri arasındadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta karşılaşılan ağrılardan değildir?
Seçenekler
A
Kemik kökenli ağrılar
B
Eklem kökenli ağrılar
C
Kas kökenli ağrılar
D
Damarsal kökenli ağrılar
E
Enfeksiyon kökenli ağrılar
Açıklama:
Seçeneklerin hepsinde yaşlılıkta karşılaşılan ağrılar vardır. Ancak enfeksiyona bağlı ağrılar bu gruba dahil değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta sık görülen düşme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dikkat çekebilme
B
Denge bozukluğu
C
Baş dönmesi
D
Görme bozukluğu
E
Bilinç bulanıklığı
Açıklama:
Dikkat çekebilme, yaşlıların sık başına gelen düşme olayının nedenlerinden biri olarak sıralanamaz. Doğru cevap A'dır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi düşme konusunda risk altında olunabilecek durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Görme bozukluğu
B
Demans
C
Kas güçsüzlüğü
D
Yetersiz spor
E
Sağlıksız ayakkabı
Açıklama:
Yetersiz spor seçeneği doğru değildir. Yaşlı için düşme nedenlerinden ve düşmenin altında yatan nedenlerden değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi cümleyi doğru olarak tamamlar?
"Genellikle düşme, şiddet uygulanması, trafik kazaları, iş ve spor kazaları gibi nedenlerle ... ortaya çıkar."
"Genellikle düşme, şiddet uygulanması, trafik kazaları, iş ve spor kazaları gibi nedenlerle ... ortaya çıkar."
Seçenekler
A
travmatik spinal kord yaralanmaları
B
travmatik olmayan spinal kord yaralanmaları
C
yaşlılarda enfeksiyonlar
D
görme bozukluğu
E
felç riski
Açıklama:
Travmatik spinal kord yaralanmaları genellikle düşme, şiddet uygulanması, trafik kazaları, iş ve spor kazaları gibi nedenlerle ortaya çıkar. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi ALS'nin erken belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kas krampları
B
Kaslarda gerginlik
C
Saç dökülmesi
D
Geveleyerek ve nazal konuşma
E
Çiğneme ve yutmada güçlük
Açıklama:
Kolda, bacakta, omuzda veya dilde fasikülasyon (kas seğirmesi), Kas krampları, Kaslarda gerginlik (spastisite), Kol, bacak, boyun veya diyaframı etkileyen kas güçsüzlükleri, Geveleyerek (sarhoş konuşmasına benzer) ve nazal konuşma, Çiğneme ve yutmada güçlük. Bunlar ALS'nin erken belirtilerindendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Yaşlılarda nosiseptif ağrı aşağıdakilerden hangi başlık altında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Nörofizyolojik mekanizma
B
Bölgesel ağrı
C
Süreye bağlı
D
Etiyolik
E
Nedene göre
Açıklama:
Nörofizyolojik mekanizma başlığı aitında bulunan ağrılar:
- Nosiseptif (doku hasarı sonucu)
- Somatik (bedensel)
- Visseral (iç organlarla ilgili)
- Nöropatik (nonnosiseptif, santral ve periferik si-
nir sistemi hasarı sonucu), - Psikojenik Doğru cevap A'dır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi primer yani birincil baş ağrısı tipinde yer alır?
Seçenekler
A
Kraniyal veya servikal vasküler bozukluğa bağlı baş ağrısı
B
Psikiyatrik bozukluğa bağlı baş ağrısı
C
Küme baş ağrısı ve otonom baş ağrıları
D
Homeostaz bozukluğa bağlı baş ağrısı
E
- Vasküler olmayan intrakraniyal bozukluğa bağlı baş ağrısı
Açıklama:
Primer tipi baş ağrıları:
1. Migren
1. Migren
- Gerilim tipi baş ağrısı
- Küme baş ağrısı ve otonom baş ağrıları
- Diğer primer baş ağrılarıDoğru cevap C'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta görülen damarsal kökenli ağrılardan biridir?
Seçenekler
A
Servikal-Lumbal spondiloz
B
İskemik hastalıklar
C
Talamik sendrom
D
Periferik nöropatiler
E
Konstipasyon
Açıklama:
- Damarsal kökenli ağrılar:
- Otoimmün (bağışıklık sistemi ile ilgili) has- talıklar: Temporal Arterit (şakak damarın- da bir çeşit mikropsuz iltihaplanma)
- İskemik hastalıklar (kan akımının ye- tersizleşmesi): Anjina Pektoris, Periferik vasküler (damarsal) hastalıklar
- Tıkayıcı damar hastalıkları: Arteriyel (atar damar) veya Venöz (toplar damar) tıkanıklıklar. Doğru cevap B'dir.
- Otoimmün (bağışıklık sistemi ile ilgili) has- talıklar: Temporal Arterit (şakak damarın- da bir çeşit mikropsuz iltihaplanma)
Soru 54
Yaşlılarda obstrüktif uyku apne sendromu aşağıdaki hangi uyku bozukluğu tipinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Insomnia
B
Hipersomnolans
C
Sirkadyen ritm uyku-uyanıklık bozuklukları
D
Parasomnia
E
Uykuya bağlı solunum bozuklukları
Açıklama:
1.Santral uyku apne sendromu,
2. Obstrüktif uyku apne sendromu,
3.Uykuya bağlı hipoventilasyon,
4.Uykuya bağlı hipoksemi
Uykuya bağlı solunum bozukluklarının alt tiplerinde yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
2. Obstrüktif uyku apne sendromu,
3.Uykuya bağlı hipoventilasyon,
4.Uykuya bağlı hipoksemi
Uykuya bağlı solunum bozukluklarının alt tiplerinde yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi uykusuzlukla mücadele ilkelerinden biri değildi?
Seçenekler
A
Yatakta uyku dışında fazla zaman geçirilmemelidir.
B
Yattıktan sonra 20-30 dk. içerisinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkılmalıdır.
C
Yeniden yatmak için uykunun tekrar gelmesi beklenmeli
D
Gece uykusunun süresi ne olursa olsun sabahları aynı saatte uyanılmalı ve yatakta kalma süresi uzatılmamalıdır
E
Özellikle akşamüstü saatlerinde ev dışında vakit geçirilmemelidir.
Açıklama:
Özellikle akşamüstü saatlerinde ev dışında vakit geçirilmelidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi epilepsi nöbetini tetikleyen unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Baş ağrısı
B
Karmaşık şekil
C
Aşırı alkol
D
Sıvı ve elektrolit dengesizliği
E
Aşırı soğuk/ sıcak banyo
Açıklama:
Baş ağrısı epilepsi nöbetini tetikleyen unsurlardan biri değildir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi lumbar spinal sinirlerin işlevidir?
Seçenekler
A
Baş ve boyun hareketi
B
Kalp atış hız kontrolü
C
Üst ekstremite hareketi
D
Alt ekstremite hareketi
E
Vücut ısısı düzenleme
Açıklama:
Lumbar spinal sinirlerin işlevi alt ekstremite hareketlerdir. (Kalça, bacak ve ayak)
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta görülen travmaya bağlı spinal kord yaralanmalarından biridir?
Seçenekler
A
Trafik kzaları
B
Bulaşıcı hastalıklar
C
Nöral tüp defektleri
D
Beslenme bozuklukları
E
Tıbbi tedavi komplikasyonları
Açıklama:
Yaşlılıkta görülen travmaya bağlı spinal kord yaralanmalarının %60’ı düşmeden, %24’ü trafik kazalarından ve %12’si de cerrahi müdahalelere bağlı komplikasyonlardan kaynaklanmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 59
Yetişkinlerde görülen motor nöron hastalıklarından Lou Gehrig olarak da bilinen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Progresif Bulber Paralizi
B
Progresif Kas Atrofisi
C
Primer Lateral Skleroz
D
MS
E
ALS
Açıklama:
Yetişkinlerde görülen motor nöron hastalıklarının dört tipi vardır. Bunlar; ALS, Progresif Bulber Paralizi, Progresif Kas Atrofisi ve Primer Lateral Skleroz- dur. Motor nöron hastalıklarından en sık görüleni Lou Gehrig hastalığı olarak da bilinen ALS’dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
Santral sinir sistemi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistem hasarlarına bağlı olarak konuşmanın üretimi boyutunda görev alan kasları etkileyen motor konuşma bozukluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dizatri
B
Ataksi
C
Diplopi
D
Komorbid
E
Demans
Açıklama:
Santral sinir sistemi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistem hasarlarına bağlı olarak konuşmanın üretimi boyutunda görev alan kasları etkileyen motor konuşma bozukluğuna Dizatri denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 61
''Belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır.'' şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Semptom
B
Prevalans
C
İnsidans
D
Parasomnia
E
İnsomnia
Açıklama:
Prevalans:Belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi ağrı sınıflandırmasının süreye bağlı alt sınıfında yer alır ?
Seçenekler
A
Kronik
B
Baş ağrısı
C
Somatik
D
Kanser ağrısı
E
Artrit ağrısı
Açıklama:
Ağrı Sınıflandırmaları
1. Nörofizyolojik mekanizma
a. Nosiseptif (doku hasarı sonucu)
b. Somatik (bedensel)
c. Visseral (iç organlarla ilgili)
d.Nöropatik (nonnosiseptif, santral ve periferik sinir
sistemi hasarı sonucu),
e. Psikojenik
2. Süreye bağlı
a. Akut
b. Kronik
3. Etiyolojik (Nedene göre)
a. Kanser ağrısı
b. Postherpetik nevralji
c. Orak hücre anemisine bağlı ağrı
d.Artrit ağrısı (eklem ağrısı)
4. Bölgesel ağrı
a. Baş ağrısı
b. Yüz ağrısı
c. Bel ağrısı
d. Pelvik ağrı
Doğru cevap A şıkkıdır.
1. Nörofizyolojik mekanizma
a. Nosiseptif (doku hasarı sonucu)
b. Somatik (bedensel)
c. Visseral (iç organlarla ilgili)
d.Nöropatik (nonnosiseptif, santral ve periferik sinir
sistemi hasarı sonucu),
e. Psikojenik
2. Süreye bağlı
a. Akut
b. Kronik
3. Etiyolojik (Nedene göre)
a. Kanser ağrısı
b. Postherpetik nevralji
c. Orak hücre anemisine bağlı ağrı
d.Artrit ağrısı (eklem ağrısı)
4. Bölgesel ağrı
a. Baş ağrısı
b. Yüz ağrısı
c. Bel ağrısı
d. Pelvik ağrı
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 63
''Sıklıkla tedavilere dirençli, fiziksel ve sosyal sakatlıklara, psikolojik sorunlara neden olabilen ve yıllarca sürebilen kronik bir ağrı sendromudur.'' aşağıdakilerden hangisi bu tanımı açıklar ?
Seçenekler
A
Hemoroid
B
Konstipasyon
C
Postherpetik nevralji
D
Osteoartrit
E
Polimiyaljiya romatika
Açıklama:
Postherpetik nevralji: Sıklıkla tedavilere dirençli, fiziksel ve sosyal sakatlıklara, psikolojik sorunlara neden olabilen ve yıllarca sürebilen kronik bir ağrı sendromudur.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi eklem kökenli ağrılardan biridir ?
Seçenekler
A
Senil osteoporoz
B
Periferik nöropatiler
C
Hemoroid
D
Osteoartrit
E
Kolelitiyazis
Açıklama:
Osteoartrit (eklem kireçlenmesi) eklem kökenli ağrılardan biridir.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi uykuya bağlı solunum bozukluklarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Santral uyku apne sendromu
B
Obstrüktif uyku apne sendromu
C
Uykuya bağlı hipoventilasyon
D
Uykuya bağlı hipoksemi
E
Kısa süreli insomnia
Açıklama:
İnsomnia,uykuya bağlı solunum bozukluklarından biri değildir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta düşme risk faktörlerinden biridir ?
Seçenekler
A
Sağlıksız ayakkabı
B
Baş dönmesi
C
Senkop
D
Ortostatik hipotansiyon
E
Bilinç bulanıklığı
Açıklama:
Yaşlılıkta Düşme Nedenleri ve Risk Faktörleri
Yaşlıda düşmenin birçok farklı nedeni bulunmaktadır. Postüral dengeyi sağlayan vestibüler sistemde, yürüme ve kardiyovasküler fonksiyonlarda yaşa bağlı olarak oluşan bozulmalara eklenecek yeni bir faktör, normal denge mekanizmasını etkileyerek düşmelere yol açabilir. Bu faktör ateş, sıvı kaybı, kalp ritim bozukluğu gibi ani gelişen, akut bir hastalık, yeni bir ilaç başlanması veya güvenli olmayan yürüme parkuru gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Yaşlılarda sık görülen düşme nedenlerini aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.
• Yürüme/denge bozuklukları veya zayıflık
• Baş dönmesi (vertigo)
• Düşme atağı
• Konfüzyon (bilinç bulanıklığı)
• Postüral instabilite (sabit durmada zorluk)
• Görme bozukluğu
• Senkop
• Ortostatik hipotansiyon
• Alt ekstremitede kuvvetsizlik
• Diğer özel nedenler
• Bilinmeyen
Sözü edilen nedenlerden de anlaşılacağı üzere
yaşlılardaki pek çok fizyolojik kayıp, düşmeye neden
olabilmektedir. Bu kişisel faktörlerin yanında
yaşlılarda düşmeye neden oluşturabilecek çevresel
faktörlerin de (ilaç yan etkileri, diğer akut ve kronik
hastalıklar, depresyon, apati ve konfüzyon/bilinç
bulanıklığı gibi) olabileceği unutulmamalıdır
(Kutsal, 2007). Bunun yanı sıra düşme problemi
yaşayan yaşlı bireylerin düşme konusunda risk altında
olduğu durumlar da söz konusudur. Düşme
risk faktörleri şunlardır (Naharcı ve Doruk, 2009):
• İntrensek (içsel)
• Ekstrensek (dışsal)
• Yürüme ve Denge bozukluğu
• Çevresel tehlikeler
• Periferal nöropati
• Sağlıksız ayakkabı
• Vestibüler bozukluk (denge bozukluğu)
• Engeller
• Kas güçsüzlüğü • Görme bozukluğu
• Hastalıklar
• İlerlemiş yaş
• Ortostatik hipotansiyon
• Demans
• İlaçlar
Doğru cevap A şıkkıdır.
Yaşlıda düşmenin birçok farklı nedeni bulunmaktadır. Postüral dengeyi sağlayan vestibüler sistemde, yürüme ve kardiyovasküler fonksiyonlarda yaşa bağlı olarak oluşan bozulmalara eklenecek yeni bir faktör, normal denge mekanizmasını etkileyerek düşmelere yol açabilir. Bu faktör ateş, sıvı kaybı, kalp ritim bozukluğu gibi ani gelişen, akut bir hastalık, yeni bir ilaç başlanması veya güvenli olmayan yürüme parkuru gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Yaşlılarda sık görülen düşme nedenlerini aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.
• Yürüme/denge bozuklukları veya zayıflık
• Baş dönmesi (vertigo)
• Düşme atağı
• Konfüzyon (bilinç bulanıklığı)
• Postüral instabilite (sabit durmada zorluk)
• Görme bozukluğu
• Senkop
• Ortostatik hipotansiyon
• Alt ekstremitede kuvvetsizlik
• Diğer özel nedenler
• Bilinmeyen
Sözü edilen nedenlerden de anlaşılacağı üzere
yaşlılardaki pek çok fizyolojik kayıp, düşmeye neden
olabilmektedir. Bu kişisel faktörlerin yanında
yaşlılarda düşmeye neden oluşturabilecek çevresel
faktörlerin de (ilaç yan etkileri, diğer akut ve kronik
hastalıklar, depresyon, apati ve konfüzyon/bilinç
bulanıklığı gibi) olabileceği unutulmamalıdır
(Kutsal, 2007). Bunun yanı sıra düşme problemi
yaşayan yaşlı bireylerin düşme konusunda risk altında
olduğu durumlar da söz konusudur. Düşme
risk faktörleri şunlardır (Naharcı ve Doruk, 2009):
• İntrensek (içsel)
• Ekstrensek (dışsal)
• Yürüme ve Denge bozukluğu
• Çevresel tehlikeler
• Periferal nöropati
• Sağlıksız ayakkabı
• Vestibüler bozukluk (denge bozukluğu)
• Engeller
• Kas güçsüzlüğü • Görme bozukluğu
• Hastalıklar
• İlerlemiş yaş
• Ortostatik hipotansiyon
• Demans
• İlaçlar
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta epilepsi nöbeti geçirme nedenlerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
İnme
B
Beyin tümörü
C
Kafa travması
D
Alzheimer hastalığı
E
Uyku bozukluğu
Açıklama:
Yaşlılıkta Epilepsi Nöbeti Geçirme Nedenleri
1. İnme
2. Beyin tümörü
3. Kafa travması
4. Alzheimer Hastalığı
Doğru cevap E şıkkıdır.
1. İnme
2. Beyin tümörü
3. Kafa travması
4. Alzheimer Hastalığı
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 68
I. Hastayı güvenli bir yere yatırın veya alın. II. Sıkı giysileri varsa giysileri gevşetin,şayet takıyorsa gözlüğünü çıkartın. III. Hastanın hareketlerini durdurmaya veya engellemeye çalışın. IV. Ağzına bir şey sokmaya veya koymaya çalışmayın. Bir kişi yanınızda epilepsi nöbeti geçiriyorsa yukarıdakilerden hangilerini yapmalısınız ?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I,II ve III
D
I,II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Epilepsi ve İlk Yardım
Bir kişi yanınızda nöbet geçirirse neler yapmalısınız?
Öncelikle sakin olun, hastanın yanından ayrılmayın,
yardıma gerek varsa başkasını gönderin
1. Hastanın hareketlerini durdurmaya veya engellemeye
çalışmayın!
2. Hastayı güvenli bir yere yatırın veya alın!
3. Yaralayabilecek ucu sivri veya sert eşyalardan
(Sivri köşeler vb.) hastayı uzaklaştırarak veya
bunları hastanın yanından uzaklaştırarak hastayı koruyun!
4. Sıkı giysileri varsa giysilerini gevşetin (kravat,
kemer gibi), şayet takıyorsa gözlüğünü
çıkartın!
5. Sabit ve rahat olacak bir şekilde onu bir tarafa doğru yatırıp tükürüğünün dışarı akması sağlayın. Rahat nefes alması için mümkünse ağzını ve solunum yolunu açık tutun!
6. Asla ağzına bir şey sokmaya veya koymaya
(örneğin, dişlerini sıkıyorsa açmaya veya su vermeye ) çalışmayın!
7. Çene ile ilgili zorlayıcı hareketler zararlıdır. 8. Nöbet sırasında ilaç vermeye çalışmayın, kendi kendinize nöbetin geçmesine yönelik bir şey yapmayın! Soğan, kolonya vb. şeyler koklatmayın!
9. Epilepsi krizi olduğu bilinen bir kişi ise yapay solunum veya kalp masajı yapılmasına gerek yoktur!
10. Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğunu gösteren ve/veya öyle ise sizin neler yapmanız gerektiğini açıklayan bir kart veya sağlık karnesi olup olmadığına bakın!
11. Nöbetinin bitmesini bekleyin!
12. Unutmayın ki sıklıkla nöbet sonrasında kişi yorgun, ne yaptığını bilemez haldedir, dolayısıyla bu aşamada elinizden geldiğince sakin ve güven verici olun! Engellemeler olumsuz
olabilir ama açık bir cama veya yola doğru gitme vb. hareketlere yumuşakça engel olun!
13. Nöbet hakkında verebileceğiniz bütün bilgilerin
hem hastaya, hem de doktora yardımcı olacağını unutmayın!
Doğru cevap D şıkkıdır.
Bir kişi yanınızda nöbet geçirirse neler yapmalısınız?
Öncelikle sakin olun, hastanın yanından ayrılmayın,
yardıma gerek varsa başkasını gönderin
1. Hastanın hareketlerini durdurmaya veya engellemeye
çalışmayın!
2. Hastayı güvenli bir yere yatırın veya alın!
3. Yaralayabilecek ucu sivri veya sert eşyalardan
(Sivri köşeler vb.) hastayı uzaklaştırarak veya
bunları hastanın yanından uzaklaştırarak hastayı koruyun!
4. Sıkı giysileri varsa giysilerini gevşetin (kravat,
kemer gibi), şayet takıyorsa gözlüğünü
çıkartın!
5. Sabit ve rahat olacak bir şekilde onu bir tarafa doğru yatırıp tükürüğünün dışarı akması sağlayın. Rahat nefes alması için mümkünse ağzını ve solunum yolunu açık tutun!
6. Asla ağzına bir şey sokmaya veya koymaya
(örneğin, dişlerini sıkıyorsa açmaya veya su vermeye ) çalışmayın!
7. Çene ile ilgili zorlayıcı hareketler zararlıdır. 8. Nöbet sırasında ilaç vermeye çalışmayın, kendi kendinize nöbetin geçmesine yönelik bir şey yapmayın! Soğan, kolonya vb. şeyler koklatmayın!
9. Epilepsi krizi olduğu bilinen bir kişi ise yapay solunum veya kalp masajı yapılmasına gerek yoktur!
10. Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğunu gösteren ve/veya öyle ise sizin neler yapmanız gerektiğini açıklayan bir kart veya sağlık karnesi olup olmadığına bakın!
11. Nöbetinin bitmesini bekleyin!
12. Unutmayın ki sıklıkla nöbet sonrasında kişi yorgun, ne yaptığını bilemez haldedir, dolayısıyla bu aşamada elinizden geldiğince sakin ve güven verici olun! Engellemeler olumsuz
olabilir ama açık bir cama veya yola doğru gitme vb. hareketlere yumuşakça engel olun!
13. Nöbet hakkında verebileceğiniz bütün bilgilerin
hem hastaya, hem de doktora yardımcı olacağını unutmayın!
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta sık görülen baş ağrısı nedenleri arasında değildir ?
Seçenekler
A
Metabolik baş ağrısı
B
İlaca bağlı baş ağrıları
C
Küme baş ağrısı
D
Kulak iltihabı
E
Anlama bozukluğu
Açıklama:
Yaşlılıkta sık görülen
baş ağrısı nedenlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Metabolik baş ağrısı (kansızlık, böbrek yetmezliği gibi)
• Dev hücreli arterit
• Beyin tümörü
• Zona (postherpetik nevralji)
• İnme, menenjit
• Trigeminal nevralji (Yüz sinirinin şimşek çakması gibi ani, şiddetli ağrısı)
• İlaca bağlı baş ağrıları (Ağrı kesiciler, tansiyon ilaçları gibi)
• Hipnik baş ağrısı (genellikle 60 yaşlarında geceleri uykuda ortaya çıkan baş ağrısı)
• Göz ve kulakla ilişkili baş ağrıları (göz tansiyonu, kulak iltihabı gibi)
• Migren
• Gerilim tipi baş ağrısı
• Küme baş ağrısı
Doğru cevap E şıkkıdır.
baş ağrısı nedenlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Metabolik baş ağrısı (kansızlık, böbrek yetmezliği gibi)
• Dev hücreli arterit
• Beyin tümörü
• Zona (postherpetik nevralji)
• İnme, menenjit
• Trigeminal nevralji (Yüz sinirinin şimşek çakması gibi ani, şiddetli ağrısı)
• İlaca bağlı baş ağrıları (Ağrı kesiciler, tansiyon ilaçları gibi)
• Hipnik baş ağrısı (genellikle 60 yaşlarında geceleri uykuda ortaya çıkan baş ağrısı)
• Göz ve kulakla ilişkili baş ağrıları (göz tansiyonu, kulak iltihabı gibi)
• Migren
• Gerilim tipi baş ağrısı
• Küme baş ağrısı
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi kasları etkileyen bir motor konuşma bozukluğudur ?
Seçenekler
A
Ataksi
B
Dizartri
C
Aspirasyon
D
İnsidans
E
Prevalans
Açıklama:
Dizartri: Santral sinir sistemi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistem hasarlarına bağlı olarak konuşmanın üretimi boyutunda görev alan kasları etkileyen bir motor konuşma bozukluğudur.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 71
Risk altındaki toplumda belirli bir süre içerisinde ortaya çıkan yeni vakaların ortaya çıkış hızına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Semptom
B
Hastalık
C
Belirti
D
İnsidans
E
Prevalans
Açıklama:
Semptom bir hastalık, bozukluk veya sağlık problemi ile bağlantılı olarak ortay çıkan gözlenebilir bir davranış, değişiklik veya durumdur. Semptom, “belirti” anlamına gelir. Örneğin; baş ağrısı bir semptom, migren bir hastalıktır. Prevalans belirli bir anda saptanan eski ve yeni tüm vakaların görülme sıklığı; insidans ise risk altındaki toplumda belirli bir süre içerisinde ortaya çıkan yeni vakaların ortaya çıkış hızı, görülme sıklığıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 72
Aşağıdaki ağrılı durumlardan hangisi kas kökenli bir ağrıdır?
Seçenekler
A
Osteoartrit
B
Fibromiyalji
C
Kolelitiyazis
D
Periferik nöropati
E
Periferik nöropati
Açıklama:
Osteoartrit eklem kökenli; kolelitiyazis visseral; periferik nöropati nörojenik; Anjina pektoris damarsal kökenli; fibromiyalji ise kas kökenli bir ağrıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi uykusuzlukla mücadele ilkelerine ters düşen bir yaklaşımdır?
Seçenekler
A
Sigara, alkol ve kafein içeren içeceklerden uzak durmak
B
Akşam yemeklerinin yatma saatinden 2-4 saat önce yenmesi
C
Yatakta TV izlemek, kitap okumak gibi aktiviteler gerçekleştirmek
D
Gece uykusunun süresi ne olursa olsun sabahları aynı saatte uyanmak
E
Yattıktan sonra 20-30 dk. içerisinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkmak
Açıklama:
Yatakta TV izlemek, kitap okumak gibi aktivitelerden uzak durulmalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 74
- Paget hastalığı
- Servikal-Lumbal spondiloz
- Peptik ülser
- Anjina Pektoris
- Senil osteoporoz
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
IV
Açıklama:
Paget hastalığı ve senil osteoporoz kemik kökenli, servikal-Lumbal spondiloz eklem kökenli, peptik ülser visseral kökenli, Anjina pektoris ise damarsal kökenli ağrılara yol açmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 75
- Nöral tüp defektleri
- B12 vitamin eksikliği
- Tıbbi tedavi komplikasyonları
- AIDS hastalığına yol açan virüs
- Kansere neden olan osteoartritler
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
III, IV ve V
D
I, II, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıklar, bulaşıcı olmayan durumlar, beslenme bozuklukları ve tıbbi tedavi komplikasyonları önlenebilir travmatik olmayan spinal kord yaralanmalarının nedenleridir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalarında gözlenen bir durum değildir?
Seçenekler
A
Kaslarda gerginlik
B
Geveleyerek ve nazal konuşma
C
Kas kitlesinin artması
D
Çiğneme ve yutmada güçlük
E
Kol, bacak, omuz veya dilde fasikülasyon
Açıklama:
ALS, klinik olarak güçsüzlük, atrofi (kas hacminin azalması) ve fasikülasyon (seğirme) gibi alt motor nöron bulgularına, spastisite, hiperrefleksi ve patolojik refleksler gibi üst motor nöron bulgularının eşlik etmesi ile karakterizedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 77
Altta yatan kas güçsüzlüğü, kas gerilim bozukluğu veya istemsiz hareket olmaksızın hareketlerin dengeli ve amacına uygun şekilde yapılmasında bozukluk olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ataksi
B
Dizartri
C
İnsomnia
D
Aspirasyon
E
Diplopi
Açıklama:
Aspirasyon yiyecek, içecek, tükürük salgısı veya mide içeriği gibi maddelerin solunum yollarına kaçması anlamına gelir; ataksi altta yatan kas güçsüzlüğü, kas gerilim bozukluğu veya istemsiz hareket olmaksızın hareketlerin dengeli ve amacına uygun
şekilde yapılmasında bozukluk olması şeklinde tanımlanabilir; dizartri santral sinir sistemi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistem hasarlarına bağlı olarak konuşmanın üretimi boyutunda görev alan kasları etkileyen bir motor konuşma bozukluğudur; insomnia uykusuzluk, diplopi ise çift görmedir.
şekilde yapılmasında bozukluk olması şeklinde tanımlanabilir; dizartri santral sinir sistemi ve/veya çevresel sinir sistemi ya da her iki sistem hasarlarına bağlı olarak konuşmanın üretimi boyutunda görev alan kasları etkileyen bir motor konuşma bozukluğudur; insomnia uykusuzluk, diplopi ise çift görmedir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi uykuya bağlı gelişebilecek solunum bozuklukları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Santral uyku apne sendromu
B
Obstrüktif uyku apne sendromu
C
Hipersomnolans
D
Hipoventilasyon
E
Hipoksemi
Açıklama:
Hipersomnolans solunum bozukluğu değil; bir uyku bozukluğu tipidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 79
Yaşlıların yatakta uyuyarak geçirdikleri ortalama süre ne kadardır?
Seçenekler
A
4-5 saat
B
6-6.5 saat
C
7.5-8 saat
D
8-9 saat
E
9-11 saat
Açıklama:
60-80 yaşındaki bireyler yatakta geçirdikleri toplam 7.5-8 saatin ortalama olarak ancak 6-6.5 saatinde uyku durumunda olmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 80
Migren ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Erkeklerde kadınlara oranla daha çok görülmektedir; migrenin kadınları %6-8, erkekleri ise %15-18 oranında etkilediği bilinmektedir.
B
Migren ile ilgili olarak auralı ve aurasız olmak üzere iki klinik sendrom karşımıza çıkmaktadır.
C
Auralı migren, sıklıkla görme alanını etkileyen bir bozukluk ile başlayıp 1-2 dakika içerisinde tek taraflı baş ağrısına dönüşebilir.
D
Aurasız migren ani başlangıçlı, dakikalar içerisinde veya daha uzun sürede gelişen bulantı veya kusmanın eşlik ettiği tek taraflı baş ağrısı ile karakterizedir.
E
Dünya nüfusunun %2-15’ini etkileyen ve sık görülen bir bozukluktur.
Açıklama:
Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletlerde yapılan araştırmalar migrenin erkekleri %6-8, kadınları ise %15-18 oranında etkilediğini göstermektedir. Kadınlarda erkeklere
oranla daha çok görülmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
oranla daha çok görülmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 81
Yaşlılıkta görülen ağrı durumlarn nedeni ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi /hangileri doğru olarak verilmiştir?I. Damarsal kökenli ağrılar bağışıklık sistemi, kan akımı yetersizliği, damar tıkanıklarından oluşur. II.Nörojenik ağrılar, sinir kökü basıları, periferik nöropatilerden Postherpetik nevraljiler ve talamik sendromlardan oluşur. III.Kemik kökenli ağrılar, osteoartrit (eklem kireçlenmesi), servikal-lumbal spondiloz (omurgada kireçlenme) gibi durumlardan oluşur. IV.Eklem kökenli ağrılar, senil (yaşlanmaya bağlı) osteoporoz ve Paget (kemik yapım ve yıkım dengesinin) bozulmasından oluşur. V.Viseral (iç organlarla ilgili) ağrılar, Peptik ülser ve hiatal herni (Mide ülseri ve fıtıklaşması) Kolelitiyazis (safra kesesi taşı), Divertiküller, spastik kolon gibi barsak hastalıkları, Konstipasyon (kabızlık), Hemoroid (basur) dan oluşan ağılardır. VI.Kas kökenli ağrılar kas romatizması, yumuşak doku romatizmaları, hareketsizliğe bağlı kas kirişlerinin kısalmasından oluşan ağrılardır.
Seçenekler
A
I,II, V,VI
B
I, II,III,IV
C
II,III,IV,V
D
III,IV,V,VI
E
I,II,III,V
Açıklama:
Damarsal kökenli ağrılar bağışıklık sistemi, kan akımı yetersizliği, damar tıkanıklarından oluşur.
Cevap şıklarında III ve IV. maddelerdeki bilgiler yanlış olduğundan Doğru cevap A’dir.
- Nörojenik ağrılar, sinir kökü basıları, periferik nöropatilerden Postherpetik nevraljiler ve talamik sendromlardan oluşur.
- III. Kemik kökenli ağrılar, senil (yaşlanmaya bağlı) osteoporoz ve Paget (kemik yapım ve yıkım dengesinin) bozulmasından oluşur.
- Eklem kökenli ağrılar, osteoartrit (eklem kireçlenmesi), servikal-lumbal spondiloz (omurgada kireçlenme) gibi durumlardan oluşur.
- Viseral (iç organlarla ilgili) ağrılar, Peptik ülser ve hiatal herni (Mide ülseri ve fıtıklaşması) Kolelitiyazis (safra kesesi taşı), Divertiküller, spastik kolon gibi barsak hastalıkları, Konstipasyon (kabızlık), Hemoroid (basur) dan oluşan ağılardır.
- Kas kökenli ağrılar kas romatizması, yumuşak doku romatizmaları, hareketsizliğe bağlı kas kirişlerinin kısalmasından oluşan ağrılardır.
Cevap şıklarında III ve IV. maddelerdeki bilgiler yanlış olduğundan Doğru cevap A’dir.
Soru 82
Yaşlılıkta uyku örüntüsünün bozulmasını önlemenin ve azaltılmasının yolları aşağıdakilerden hangisinde /hangilerinde olarak doğru verilmiştir?I.Uyku ilacı kullanılmalı II.Yatakta uyku dışında fazla zaman geçirilmemeli III.Yatakta TV izlemek, kitap okumak gibi aktivitelerden uzak durulmalı IV.Gece uykusunun süresi az olursa uyumaya devam edilmeli V.Özellikle akşamüstü saatlerinde ev dışında vakit geçirilmemeli VI.Gündüz uyuklamalarına izin verilmemeli, zorunda kalınırsa maksimum 30 dk. ayrılmalıdır.
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
II,III,IV,V
C
II,III,,VI
D
II,III,V,VI
E
I,II,IV,V
Açıklama:
Uykusuzlukla ilgili mücadele etmenin ilkeleri şöyle sıralamak mümkündür (Torun, 2016):
bu işlem tekrar edilmelidir.
kalma süresi uzatılmamalıdır.
kalınırsa maksimum 30 dk. uyunmalıdır.
olmalıdır.
Verilen seçeneklerde I, Gereksiz yere uyku ilacı kullanılmamalı, IV, Gece uykusunun süresi az olursa uyumaya devam edilmemeli, V Özellikle akşamüstü saatlerinde ev dışında vakit geçirilmeli olacağından I,IV ve V seçenekleri yanlıştır. Doğru cevap C’dir
- Yatakta uyku dışında fazla zaman geçirilmemelidir.
- Yatakta TV izlemek, kitap okumak gibi aktivitelerden uzak durulmalıdır.
- Uyuma ve uyanma saatlerinin mümkün olduğunca sabit tutulmasına özen gösterilmelidir.
- Yattıktan sonra 20-30 dk. içerisinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkılmalıdır.
- Yeniden yatmak için uykunun tekrar gelmesi beklenmeli, başarıya ulaşıncaya kadar
bu işlem tekrar edilmelidir.
- Gece uykusunun süresi ne olursa olsun sabahları aynı saatte uyanılmalı ve yatakta
kalma süresi uzatılmamalıdır.
- Gündüz uyuklamalarına izin verilmemeli, zorunda
kalınırsa maksimum 30 dk. uyunmalıdır.
- Düzenli egzersiz yapılmalıdır (özellikle sabah saatleri tercih edilmeli).
- Özellikle akşamüstü saatlerinde ev dışında vakit geçirilmelidir.
- Akşam yemekleri planlanan yatma saatinden en az 2-4 saat önce alınmalı ve hafif
olmalıdır.
- Uyku ortamında rahatsız edici uyaranlar (ışık, gürültü vs.) bulunmamalıdır.
- Sigara, alkol ve kafein içeren içeceklerden uzak durulmalıdır.
Verilen seçeneklerde I, Gereksiz yere uyku ilacı kullanılmamalı, IV, Gece uykusunun süresi az olursa uyumaya devam edilmemeli, V Özellikle akşamüstü saatlerinde ev dışında vakit geçirilmeli olacağından I,IV ve V seçenekleri yanlıştır. Doğru cevap C’dir
Soru 83
Yaşlılarda görülen düşme risk faktörleri aşağıdakilerden hangisinde /hangilerinde doğru olarak verilmiştir?
I. Görme bozukluğu
II.Demans
III. İlaçlar
IV. Vestibüler bozukluk
V.Kas güçsüzlüğü
VI. Korku, kaygı
I. Görme bozukluğu
II.Demans
III. İlaçlar
IV. Vestibüler bozukluk
V.Kas güçsüzlüğü
VI. Korku, kaygı
Seçenekler
A
I, II,IV,V
B
I,II,III,V,VI
C
III, IV,V
D
I,II,III,IV,V
E
I,III,IV,VI
Açıklama:
Düşme risk faktörleri şunlardır (Naharcı ve Doruk, 2009):
- İntrensek (içsel)
- Ekstrensek (dışsal)
- Yürüme ve Denge bozukluğu
- Çevresel tehlikeler
- Periferal nöropati
- Sağlıksız ayakkabı
- Vestibüler bozukluk (denge bozukluğu)
- Engeller
- Kas güçsüzlüğü
- Görme bozukluğu
- Hastalıklar
- İlerlemiş yaş
- Ortostatik hipotansiyon
- Demans
- İlaçlar
Soru 84
Düşmeyi önlemenin ya da azaltmanın yolları aşağıdakilerden hangisinde doğrudur?
I.Ortadaki engellerin ortadan kaldırılması
II.İşitme, görme ile ilgili bozukluklarının tedavi edilmesi,
III. Gerektiğinde rehabilitasyon uzmanları tarafından önerilecek çok ayaklı baston ve yürüteç gibi denge düzeneklerinin kullanımı
I.Ortadaki engellerin ortadan kaldırılması
II.İşitme, görme ile ilgili bozukluklarının tedavi edilmesi,
III. Gerektiğinde rehabilitasyon uzmanları tarafından önerilecek çok ayaklı baston ve yürüteç gibi denge düzeneklerinin kullanımı
Seçenekler
A
I,II, III
B
Yalnız I
C
II,III
D
I,III
E
Yalnız III
Açıklama:
Yaşlı bireylerin düşme olayını en sık yaşadığı ortam ev olduğundan ev içinde, özellikle yaşlının sık kullandığı geçiş kısımlarında kayma veya çarpma nedeni olabilecek her türlü engel ortadan kaldırılmalıdır. Görme, işitme ve iç kulak bozukluklarının bir an önce tedavi ettirilmesi, gerekiyorsa da işitme cihazı veya gözlük kullanımından kaçınılmaması gibi birtakım önlemlerin alınması oldukça önemlidir. Ayrıca, gerektiğinde rehabilitasyon uzmanları tarafından önerilecek çok ayaklı baston ve yürüteç gibi denge ve yürüme düzeneklerinin kullanımı sağlanmalıdır (Torun, 2016). Tüm seçenekler doğru olduğu için Doğru cevap A’dır.
Soru 85
Yaşlılıkta epilepsi nöbeti geçirme nedenleri aşağıdakilerden hangisi /hangilerinde doğru olarak verilmiştir? I. İnme II.Beyin tümörü III. Kafa travması IV.Alzheimer hastalığı V.Kısa süreli mide bulantısı VI. Bilinç bozukluğu
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,III,IV
C
III,IV,V,VI
D
II,IV,VI
E
I,III, IV,V
Açıklama:
Yaşlılıkta epilepsi nöbetine yol açan olası nörolojik durumlar şunlardır:
V,VI epilepsı nöbetleri sırasında ortaya çıkan durumlardır. Doğru cevap B’dir.
- İnme
- Beyin tümörü
- Kafa travması
- Alzheimer Hastalığı (Tezer vd., 2007).
V,VI epilepsı nöbetleri sırasında ortaya çıkan durumlardır. Doğru cevap B’dir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisinde epilepside müdahale girişimleri doğru olarak verilmiştir?
I. Hastanın kol ve bacaklarının yaralanmaması için kontrol altında tutulması
II.Nöbet geçiren bireyin hava yolunun açık olması
III. Soğuk su dökme,
IV.soğan/kolonya koklatma
V.Dişlerini sıkıyorsa çenesini açmaya çalışma
VI.112 Acil Servise haber vermek yaşlının bir sağlık merkezine ulaştırılması
I. Hastanın kol ve bacaklarının yaralanmaması için kontrol altında tutulması
II.Nöbet geçiren bireyin hava yolunun açık olması
III. Soğuk su dökme,
IV.soğan/kolonya koklatma
V.Dişlerini sıkıyorsa çenesini açmaya çalışma
VI.112 Acil Servise haber vermek yaşlının bir sağlık merkezine ulaştırılması
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
II,III,IV,V
C
I,II,VI
D
IV,V,VI
E
III,IV,V,VI
Açıklama:
Epilepsi nöbeti geçiren hastaya müdahale, oldukça dikkat edilmesi gereken bir konudur. Evde geçirilen ilk nöbet sırasında hastanın kol ve bacaklarının kendisini yaralamayacak şekilde kontrol altında tutulması ve her şeyden önce, nöbet geçiren bireyin hava yolunun açık olması gerekir. Epilepsi nöbeti çoğunlukla kendiliğinden sonlandığından; soğuk su dökme, soğan/kolonya koklatma, tokatlama gibi bazen zarar verebilecek gereksiz müdahalelerden kaçınmalıdır. Asla ağzına bir şey sokmaya veya koymaya (örneğin, dişlerini sıkıyorsa açmaya veya su vermeye ) çalışılmamalıdır. Çene ile ilgili zorlayıcı hareketler zararlıdır. Ancak, 10 dakikadan uzun süren ve ardı ardına tekrarlayan bilinç bozukluğunun eşlik ettiği sık nöbetler (status epileptikus); hayatı tehdit eden, hızlı bir şekilde tıbbi müdahale gerektiren bir durumdur. Böyle bir durumla karşılaşıldığında vakit kaybetmeden 112 Acil Servise haber vermek ve yaşlının bir sağlık merkezine ulaştırılması sağlanmalıdır. I,II,VI doğru olduğundan doğru cevap C’dir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi travmatik Spinal kord yaralanmalarının nedenlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Tümör
B
kas iskelet hastalıkları
C
konjentinal hastalıklar
D
Enfeksiyon hastalıkları
E
Düşme
Açıklama:
Spinal kord hasarı travmatik olan veya olmayan olmak üzere iki şekilde gerçekleşebilir. Travmatikspinal kord yaralanmaları genellikle düşme, şiddet uygulanması, trafik kazaları, iş ve spor kazaları gibi nedenlerle ortaya çıkar. Travmatik olmayan spinal kord yaralanmalarında ise enfeksiyon hastalıkları, tümör, kas-iskelet hastalıkları ve konjenital problemler gibi genellikle altta yatan başka bir patoloji vardır (WHO, 2013). Doğru cevap E’dir.
Soru 88
Spinal kord yaralanmalarında yapılacak müdahaleler hangi/hangilerinde doğru olarak verilmiştir?
I.Kas gücünü ve işlevini arttırmaya yönelik uzmanlarca önerilen düzenli egzersizlerin yapılması,
II.Bacakları germe, açma ve güçlendirmeyi amaçlayan pasif ve aktif egzersizler;
III. Kaslara elektriksel uyarım yapılması;
IV.Yürümeyi destekleyici teknolojilerden faydalanılması
I.Kas gücünü ve işlevini arttırmaya yönelik uzmanlarca önerilen düzenli egzersizlerin yapılması,
II.Bacakları germe, açma ve güçlendirmeyi amaçlayan pasif ve aktif egzersizler;
III. Kaslara elektriksel uyarım yapılması;
IV.Yürümeyi destekleyici teknolojilerden faydalanılması
Seçenekler
A
I,II
B
II,III,IV
C
III,IV
D
I,II,III ve IV
E
I,II,III
Açıklama:
Kas gücünü ve işlevini arttırmaya yönelik olarak uzmanlarca önerilen düzenli egzersizlerin yapılması, rehabilitasyonda önemli bir yere sahiptir. Fizyoterapistlerce yürütülen alt ekstremite odaklı yürüme rehabilitasyonu çalışmaları, SKY olan yaşlıların mobilizasyonu bakımından çok önemlidir. Alt ekstremiteye yönelik müdahaleler; bacakları germe, açma ve güçlendirmeyi amaçlayan pasif ve aktif egzersizler; kaslara elektriksel uyarım yapılması; yürüteçler, koltuk değnekleri, jimnastik aletleri ve yardımcı düzenekler (ortoz) gibi yürümeyi destekleyici teknolojilerden faydalanılması gibi çeşitli uygulamaları kapsamaktadır (WHO, 2013). Doğru cevap D’dir.
Soru 89
Yaşlılıkta ALS hastalığının belirtileri hangi (hangilerinde doğru olarak verilmiştir?
I.Konuşma bozukluğu
II.Solunum güçlüğü
III. Yutma güçlüğü
IV.El becerilerinde ve yürüme yeteneklerini kaybetme
I.Konuşma bozukluğu
II.Solunum güçlüğü
III. Yutma güçlüğü
IV.El becerilerinde ve yürüme yeteneklerini kaybetme
Seçenekler
A
I,II
B
II,III,IV
C
I,II,III ve IV
D
III,IV
E
I,III,IV
Açıklama:
Bulber belirtilerle başlayan ALS hastalarında konuşma, yutma ve solunum güçlüğü erken dönemde ortaya çıkarken bu hastalarda el becerileri daha sonra bozulmaktadır. Spinal (limb tipi) başlayan ALS hastalarında ise el becerileri, yürüme gibi yetenekler erken dönemde kaybedilmekte; buna karşılık konuşma, yutma, solunum güçlüğü gibi bozukluklar daha geç dönemde ortaya çıkmaktadır. Tüm seçenekler ALS belirtileri olduğu için Doğru cevap C’dir.
Soru 90
MS hastalığının tedavi edilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
I.Koordinasyonu geliştirmek,
II.kuvvet ve dayanıklılığı arttırmak
III.Bilişsel duruma uygun planlar oluşturmak
IV.Günlük yaşam aktivitelerinde performansı geliştirmek
I.Koordinasyonu geliştirmek,
II.kuvvet ve dayanıklılığı arttırmak
III.Bilişsel duruma uygun planlar oluşturmak
IV.Günlük yaşam aktivitelerinde performansı geliştirmek
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
III,IV
D
I,II,III,IV
E
II,III,IV
Açıklama:
MS rehabilitasyonunda hastaya çok yönlü bir yaklaşım sunulması önem kazanmaktadır. Koordinasyonu geliştirmek, kuvvet ve dayanıklılığı arttırmak ve sürdürmek, hareketsizliğe bağlı kontraktür ve basınç yaralarını engellemek, özürlülüğe ve hastalığın önceden tahmin edilemeyen seyrine duygusal açıdan uyum sağlamak, bilişsel duruma uygun planları oluşturarak güvenlik önlemleri almak ve günlük yaşam aktivitelerinde performansı geliştirmek, yaşlı MS rehabilitasyonunda yer alan amaçlar arasındadır (Turhan ve Bayramoğlu, 2004). Tüm seçenekler doğru olduğu için doğru cevap D’dir.
Soru 91
Risk altındaki toplumda belirli bir süre içerisinde ortaya çıkan yeni vakaların ortaya
çıkış hızı, görülme sıklığına ne ad verilir?
çıkış hızı, görülme sıklığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Prevalans
B
Semptom
C
İnsidans
D
Düşme
E
Spinal kord
Açıklama:
Risk altındaki toplumda belirli bir süre içerisinde ortaya çıkan yeni vakaların ortaya
çıkış hızı, görülme sıklığına "İnsidans" adı verilir. Doğru cevap C'dir.
çıkış hızı, görülme sıklığına "İnsidans" adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 92
Bel ağrısı aşağıdaki ağrı sınıflandırmalarından hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bölgesel ağrı
B
Nörofizyolojik mekanizma
C
Süreye bağlı
D
Etiyolojik
E
Ağrı evresi
Açıklama:
Ağrı dört ana başlıkta sınıflandırılmaktadır.
- Nörofizyolojik mekanizma
- Süreye bağlı
- Etiyolojik
- Bölgesel ağrı
Soru 93
I. Migren
II. Küme baş ağrısı
III. Enfeksiyona bağlı baş ağrısı
IV. Kraniyal nevraljiler
V. Baş ve/veya boyun travmasına bağlı baş ağrısı
Yukarıdaki baş ağrısı tiplerinden hangileri sekonder (ikincil) baş ağrılarındandır?
II. Küme baş ağrısı
III. Enfeksiyona bağlı baş ağrısı
IV. Kraniyal nevraljiler
V. Baş ve/veya boyun travmasına bağlı baş ağrısı
Yukarıdaki baş ağrısı tiplerinden hangileri sekonder (ikincil) baş ağrılarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve V
C
II, III ve IV
D
II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sekonder baş ağrıları;
• Baş ve/veya boyun travmasına bağlı baş ağrısı
• Kraniyal veya servikal vasküler bozukluğa bağlı baş ağrısı
• Vasküler (damarsal) olmayan intrakraniyal (kafa içi) bozukluğa bağlı baş ağrısı
• Bir maddenin alınması veya bırakılmasına bağlı baş ağrısı
• Enfeksiyona bağlı baş ağrısı
• Homeostaz bozukluğa bağlı baş ağrısı
• Kafatası (kraniyum), boyun, gözler, kulaklar, burun, sinüsler, dişler ve ağız ile ilgili
bozukluğa bağlı baş ağrıları ya da fasiyal ağrılar
• Psikiyatrik bozukluğa bağlı baş ağrısı
Doğru cevap B'dir.
• Baş ve/veya boyun travmasına bağlı baş ağrısı
• Kraniyal veya servikal vasküler bozukluğa bağlı baş ağrısı
• Vasküler (damarsal) olmayan intrakraniyal (kafa içi) bozukluğa bağlı baş ağrısı
• Bir maddenin alınması veya bırakılmasına bağlı baş ağrısı
• Enfeksiyona bağlı baş ağrısı
• Homeostaz bozukluğa bağlı baş ağrısı
• Kafatası (kraniyum), boyun, gözler, kulaklar, burun, sinüsler, dişler ve ağız ile ilgili
bozukluğa bağlı baş ağrıları ya da fasiyal ağrılar
• Psikiyatrik bozukluğa bağlı baş ağrısı
Doğru cevap B'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta görülen kas kökenli ağrılardandır?
Seçenekler
A
Hemoroid (basur)
B
İskemik hastalıklar
C
Talamik sendrom
D
Fibromiyalji
E
Senil (yaşlanmaya bağlı) osteoporoz
Açıklama:
Kas kökenli ağrılar;
Polimiyaljiya romatika (kas romatizması)
Hastalıklara veya ilaçlara ikincil miyopatiler (kas hastalıkları)
Fibromiyalji, miyofasiyal ağrılar (yumuşak dokuların romatizmaları)
İmmobilizasyona (hareketsizliğe) bağlı kas ve tendon (kas kirişleri) kontrakturleri (kısalmaları). Doğru cevap D'dir.
Polimiyaljiya romatika (kas romatizması)
Hastalıklara veya ilaçlara ikincil miyopatiler (kas hastalıkları)
Fibromiyalji, miyofasiyal ağrılar (yumuşak dokuların romatizmaları)
İmmobilizasyona (hareketsizliğe) bağlı kas ve tendon (kas kirişleri) kontrakturleri (kısalmaları). Doğru cevap D'dir.
Soru 95
Dış uyaranlarla uyandırılmanın daha zor olduğu, rüyaların görüldüğü ve bedenin en pasif, beynin ise en aktif durumda olduğu uyku dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geçiş dönemi
B
Uykusuz kalma dönemi
C
Non-REM dönemi
D
Uyku döngüsü dönemi
E
REM dönemi
Açıklama:
REM dönemi dış uyaranlarla uyandırılmanın daha zor olduğu, rüyaların görüldüğü ve bedenin en pasif, beynin ise en aktif durumda olduğu uyku dönemidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi uyku bozukluğu tiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Migren
B
İnsomnia
C
Hipersomnolans
D
Parasomnia
E
Uykuya bağlı haraket bozuklukları
Açıklama:
Uyku bozukluğu tipleri;
İnsomnia
Uykuya bağlı solunum bozuklukları
Hipersomnolans
Sirkadyen ritm uyku-uyanıklık bozuklukları
Parasomnia
Uykuya bağlı haraket bozukluklarıdır.
Doğru cevap A'dır.
İnsomnia
Uykuya bağlı solunum bozuklukları
Hipersomnolans
Sirkadyen ritm uyku-uyanıklık bozuklukları
Parasomnia
Uykuya bağlı haraket bozukluklarıdır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 97
Uykuda ayak başparmağında geriye doğru bükülme ile başlayan ve ayak bileği, diz ve kalçanın gerilmesi şeklinde devam eden, huzursuz bacak sendromu olan kişilerin çoğunda görülen uykuyla ilişkili hareket bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Huzursuz bacak sendromu
B
Periyodik bacak hareketleri bozukluğu
C
Multiple skleroz
D
ALS
E
Epilepsi
Açıklama:
Periyodik bacak hareketleri bozukluğu; uykuda ayak başparmağında geriye doğru bükülme ile başlayan ve ayak bileği, diz ve kalçanın gerilmesi şeklinde devam eden, huzursuz bacak sendromu olan kişilerin çoğunda görülen uykuyla ilişkili hareket bozukluğudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangileri düşmeye neden olan risk faktörlerindendir?
I. Yolların düz olması
II. Sağlıksız ayakkabı
III. Kas güçsüzlüğü
IV. Uykuyu iyi uyuma
V. Orta yaşta olma
I. Yolların düz olması
II. Sağlıksız ayakkabı
III. Kas güçsüzlüğü
IV. Uykuyu iyi uyuma
V. Orta yaşta olma
Seçenekler
A
I. ve II.
B
I. ve IV.
C
II. ve III.
D
III. ve V
E
IV. ve V.
Açıklama:
Düşmeye neden olan risk faktörleri;
• İntrensek (içsel)
• Ekstrensek (dışsal)
• Yürüme ve Denge bozukluğu
• Çevresel tehlikeler
• Periferal nöropati
• Sağlıksız ayakkabı
• Vestibüler bozukluk (denge bozukluğu)
• Engeller
• Kas güçsüzlüğü
• Görme bozukluğu
• Hastalıklar
• İlerlemiş yaş
• Ortostatik hipotansiyon
• Demans
• İlaçlar
Doğru cevap C'dir.
• İntrensek (içsel)
• Ekstrensek (dışsal)
• Yürüme ve Denge bozukluğu
• Çevresel tehlikeler
• Periferal nöropati
• Sağlıksız ayakkabı
• Vestibüler bozukluk (denge bozukluğu)
• Engeller
• Kas güçsüzlüğü
• Görme bozukluğu
• Hastalıklar
• İlerlemiş yaş
• Ortostatik hipotansiyon
• Demans
• İlaçlar
Doğru cevap C'dir.
Soru 99
Beyindeki hücreler arasında oluşan anormal veya artmış elektriksel aktivitenin
sonucunda gelişen ataklar ile görülen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
sonucunda gelişen ataklar ile görülen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalp krizi
B
Multiple Skleroz
C
Alzheimer
D
Epilepsi
E
İnme
Açıklama:
Beyindeki hücreler arasında oluşan anormal veya artmış elektriksel aktivitenin
sonucunda gelişen ataklar ile görülen hastalık Epilepsi'dir. Doğru cevap D'dir.
sonucunda gelişen ataklar ile görülen hastalık Epilepsi'dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 100
Otoimmun (özbağışıklık) sistemi etkileyerek miyelin kılıfı hasara uğratan kronik ve ilerleyici bir nörodejeneratif hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Epilepsi
B
Spina Bifida
C
İnme
D
Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS)
E
Multipl Skleroz
Açıklama:
Multipl Skleroz, otoimmun (özbağışıklık) sistemi etkileyerek miyelin kılıfı hasara uğratan kronik ve ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Doğru cevap E'dir.
Ünite 8
Soru 1
Benlik saygısı, yaşam kalitesinin boyutlarından hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Sosyal Boyut
B
Fiziksel ve Bedensel Boyut
C
Psikolojik ve Duygusal Boyut
D
Ekonomik Boyut
E
Diğer Boyutlar
Açıklama:
Benlik saygısı, yaşam kalitesinin boyutlarından Psikolojik ve Duygusal Boyut ile ilişkilidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
İletişime dair sorunlar yaşayan bireylerde ve özellikle nörolojik iletişim bozuklukları olan hastalarda iletişim kalitesini değerlendirmeyi amaçlayan, geçerliği ve güvenirliği olan bir ölçektir. Ölçek iletişim problemlerinin sosyal ilişkilerde, iletişimde, toplumsal hayata katılımda, günlük hayatta, iş ve eğitim aktivitelerinde ve genel olarak yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini belirlemeye yönelik hazırlanmıştır.
Bu tanımda yer alan ölçek aşağıdakilerden hangisidir?
Bu tanımda yer alan ölçek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nottingham Sağlık Profili Ölçeği
B
Manchester Yaşam Kalitesini Kısaca Değerlendirme Ölçeği
C
Rand-36
D
Flanagan Yaşam Kalitesi Ölçeği
E
Amerikan Konuşma ve İşitme Birliği İletişim Yaşamı Kalitesi Ölçeği
Açıklama:
Tanımda yer alan ölçek, Amerikan Konuşma ve İşitme Birliği İletişim Yaşamı Kalitesi Ölçeği'dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 3
Hangisi Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen non-motor faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Hastalık süresi
B
Denge ve duruş bozukluğu
C
İlaca bağlı motor komplikasyonlar
D
Anksiyete
E
Hastalığın evresi
Açıklama:
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen, motor ve non-motor faktörler şöyledir:
Motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Hastalığın şiddeti
• Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
• Dizabilite (özürlülük) düzeyi
• Hastalık süresi
• Yürüme bozukluğu
• Denge ve duruş bozukluğu (postural instabilite)
• İlaca bağlı motor komplikasyonlar
Non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
Doğru cevap D'dir.
Motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Hastalığın şiddeti
• Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
• Dizabilite (özürlülük) düzeyi
• Hastalık süresi
• Yürüme bozukluğu
• Denge ve duruş bozukluğu (postural instabilite)
• İlaca bağlı motor komplikasyonlar
Non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
Doğru cevap D'dir.
Soru 4
Hangisi stigmatizasyonun nörolojik sorunları olan yaşlılar üzerinde yarattığı sonuçlardandır?
Seçenekler
A
Benlik algısının artması
B
Kaygı düzeyinin azalması
C
Hastalığına ve yaşam ilişkin olumsuz duyguların azalması
D
Toplumdan kaçış
E
Tedavi sürecinin olumlu etkilenmesi
Açıklama:
Stigmatizasyon, her bireyde olduğu gibi, nörolojik sorunları olan yaşlıda da birçok olumsuz etkiyi beraberinde getirerek; benlik duygusunun sarsılmasına, kaygı düzeyinin artmasına, hastalığına ve yaşam ilişkin olumsuz duyguların çoğalmasına, tedavi sürecinin olumsuz etkilenmesine, depresyon ve içe kapanma durumuna, sosyal ayrımcılığa ve toplumdan kaçmaya neden olur. Bu nedenle, stigmatizasyon bireyin yaşam kalitesi ile doğrudan ilgilidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Hangisi evde bakımın özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Aileyi ilişkilerini güçlendirir.
B
Yaşlı bireyin hobilerini ve sosyal ilişkilerini sürdürmesinde sorunlar yaratır.
C
Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkân sağlar.
D
İyileşmeyi hızlandırır.
E
Kurumlara geri dönüşü azaltır.
Açıklama:
Evde bakımın özellikleri;
•Aileyi parçalanmaktan korur.
• Yaşlı birey aile yaşamının bir parçası olmaya devam eder.
• Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkân sağlar.
• Yaşlı bireyin hobilerini ve sosyal ilişkilerini sürdürmesine imkân sağlar.
• Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır. • İyileşmeyi hızlandırır.
• Stresi azaltır.
• Kurumlara geri dönüşü azaltır.
• Kişiye hastalığı üzerinde bir kontrol hissi sağlar.
Doğru cevap B'dir.
•Aileyi parçalanmaktan korur.
• Yaşlı birey aile yaşamının bir parçası olmaya devam eder.
• Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkân sağlar.
• Yaşlı bireyin hobilerini ve sosyal ilişkilerini sürdürmesine imkân sağlar.
• Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır. • İyileşmeyi hızlandırır.
• Stresi azaltır.
• Kurumlara geri dönüşü azaltır.
• Kişiye hastalığı üzerinde bir kontrol hissi sağlar.
Doğru cevap B'dir.
Soru 6
I. Ev ortamından farklı tasarımlar yapmak
II. Geniş yaşam birimi alanları yaratmak
III. Sosyal alanlarının sayısını arttırmak
Kurumsal hizmetlerde yaşam kalitesini artırmak için hangileri yapılmalıdır?
II. Geniş yaşam birimi alanları yaratmak
III. Sosyal alanlarının sayısını arttırmak
Kurumsal hizmetlerde yaşam kalitesini artırmak için hangileri yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Kurumsal hizmetlerde yaşam kalitesini arttırmanın öncelikli yollarından biri, yaşlı bireylerin kendilerini rahat ve huzurlu hissedebilecekleri ortamların oluşturulmasıdır. Bu bağlamda yaşam kalitesini arttırmada öncelikle hedef, aşağıdaki değişiklerle mekanların kalitesini arttırmak olmalıdır:
• Ev benzeri tasarımlar
• Geniş yaşam birimi alanları
• Odaların ve koridorların güneş alması
• Banyo ve mutfak gibi yaşam alanlarının uygun tasarımları
• Sosyal alanlarının sayısını arttırma
• Kent ve sosyal aktivitelere yakın bir konum
• Asansör sistemi
Doğru seçenek (E)dir.
• Ev benzeri tasarımlar
• Geniş yaşam birimi alanları
• Odaların ve koridorların güneş alması
• Banyo ve mutfak gibi yaşam alanlarının uygun tasarımları
• Sosyal alanlarının sayısını arttırma
• Kent ve sosyal aktivitelere yakın bir konum
• Asansör sistemi
Doğru seçenek (E)dir.
Soru 7
Hangisi bakım elemanlarının kaçınması gereken davranışlar arasındadır?
Seçenekler
A
Sakin ve sabırlı olmak
B
Göz teması kurmak
C
Yaşlı bireyi iç mekanda zaman geçirmeye yönlendirmek
D
Yaşlı bireyin ilgisine yönelik aktiviteler hazırlamak
E
Yaşlı bireyin kendini ifade etmesine imkân vermek
Açıklama:
Bakım elemanları, yaşlı bireyi iç mekanda zaman geçirmekten çok açık havaya çıkma yönünde desteklemelidir. Doğru seçenek (C)dir.
Soru 8
Hangisi koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlık hizmetlerinden ayıran özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Riski belirlemek
B
Birey düzeyinde hizmet
C
Riski düşürmek
D
Hastalığı önlemek
E
Davranışsal ve sosyal müdahaleler
Açıklama:
Koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlık hizmetlerinden ayıran en belirgin noktalar şunlardır:
• Toplum düzeyinde hizmet
• Toplumsal düzeyde sorumluluk
• Riski belirlemek
• Riski düşürmek,
• Hastalığı önlemek
• Davranışsal ve sosyal müdahaleler
Koruyucu sağlık yaklaşımı bireyden daha çok ve öncelikle toplumu hedeflemektedir.
Doğru cevap B'dir.
• Toplum düzeyinde hizmet
• Toplumsal düzeyde sorumluluk
• Riski belirlemek
• Riski düşürmek,
• Hastalığı önlemek
• Davranışsal ve sosyal müdahaleler
Koruyucu sağlık yaklaşımı bireyden daha çok ve öncelikle toplumu hedeflemektedir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 9
Kanser taramaları, osteoporoz için kemik mineral yoğunluğu ölçümü gibi önlemler, yaşlılık döneminde yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlem sınıflarından hangisine uygundur?
Seçenekler
A
Ön Koruma
B
Birincil Koruma
C
İkincil Koruma
D
Üçüncül Koruma
E
Dördüncül Koruma
Açıklama:
İkincil koruma: Kanser taramaları, osteoporoz için kemik mineral yoğunluğu ölçümü, hipertansiyonu tespit için kan basıncı ölçümü, işitme ve görme taramaları gibi hastalıklar semptom göstermeden yakalanmasına yönelik girişimler şüphesiz ki hem yaşam süresi hem de yaşam kalitesi için oldukça belirleyicidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
"Yaşlı bireyin mevcut sağlık durumunu değiştirmeyecek ilaç kullanımı veya ameliyat gibi girişimlerin engellenmesi", yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemler kapsamında hangi koruma düzeyi ile örtüşür?
Seçenekler
A
Ön Koruma
B
Birincil Koruma
C
İkincil Koruma
D
Üçüncül Koruma
E
Dördüncül Koruma
Açıklama:
Dördüncül korumada hedef, yaşlı bireyin mevcut sağlık durumunu değiştirmeyecek ilaç kullanımı veya ameliyat gibi girişimlerin engellenmesidir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi "Manchester Yaşam Kalitesini Kısaca Değerlendirme Ölçeği"ne ilişkin bilgilerden biridir?
Seçenekler
A
2000 yılında Priebe ve diğerleri tarafından geliştirilen ölçek, yaşamdan elde edilen tatmine bütünsel bir bakış açısıyla odaklanarak, yaşam kalitesini ölçmeyi hedefler.
B
Sağlıkta yaşam kalitesini değerlendirmek için kullanılan bir diğer genel sağlık ölçeği, Avrupa Yaşam Kalitesi Çalışma Grubu (EUROQOL) tarafından 1987’de geliştirilmiştir.
C
1975 yılında geliştirilen bu ölçek, kişiden doğrudan yanıt almayı ve kendisi hakkındaki öznel sağlık durumu bilgisini sunmasını gerektirmektedir.
D
İnme hastaları için özel oluşturulmuş bu ölçek, 49 madde ve 12 alandan oluşur.
E
Sıklıkla kronik rahatsızlığı olan bireyleri değerlendirmek için kullanılan bu ölçek, 16 maddeden oluştuğundan 5 dakika gibi kısa bir süre içinde bireyin kendisi tarafından uygulanabilmektedir.
Açıklama:
2000 yılında Priebe ve diğerleri tarafından geliştirilen Manchester Yaşam Kalitesini Kısaca Değerlendirme Ölçeği, yaşamdan elde edilen tatmine bütünsel bir bakış açısıyla odaklanarak, yaşam kalitesini ölçmeyi hedefler. Ölçek kişinin öznel yargılarına dayanarak yaşam kalitesini değerlendirir. Türkçe uyarlamasına ilişkin bir çalışmaya rastlanmamaktadır.
Buna göre doğru seçenek (A)dır.
Buna göre doğru seçenek (A)dır.
Soru 12
Sıklıkla kronik rahatsızlığı olan bireyleri değerlendirmek için kullanılan ve 16 maddeden oluştuğundan 5 dakika gibi kısa bir süre içinde bireyin kendisi tarafından uygulanabilen ölçek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Flanagan Yaşam Kalitesi Ölçeği
B
Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği
C
Amerikan Konuşma ve İşitme Birliği İletişim Yaşamı Kalitesi Ölçeği
D
Alzheimer Hastaları için Yaşam Kalitesi Ölçeği
E
Manchester Yaşam Kalitesini Kısaca Değerlendirme Ölçeği
Açıklama:
Sıklıkla kronik rahatsızlığı olan bireyleri değerlendirmek için kullanılan ve 16 maddeden oluştuğundan 5 dakika gibi kısa bir süre içinde bireyin kendisi tarafından uygulanabilen ölçek Flanagan Yaşam Kalitesi Ölçeği'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen non-motor bozukluklarla ilgili faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Uyku bozuklukları
B
İlaca bağlı motor komplikasyonlar
C
Yürüme bozukluğu
D
Hastalık süresi
E
Hastalığın şiddeti
Açıklama:
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
Depresyon
Anksiyete
Uyku bozuklukları
Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar şeklinde sıralanmaktadır. Buna göre doğru seçenek (A)dır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen motor bozukluklarla ilgili faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastalığın şiddeti
B
Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
C
Hastalık süresi
D
Dizabilite (özürlülük) düzeyi
E
Depresyon
Açıklama:
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen motor bozukluklarla ilgili faktörler:
Hastalığın şiddeti
Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
Dizabilite (özürlülük) düzeyi
Hastalık süresi
Yürüme bozukluğu
Denge ve duruş bozukluğu (postural instabilite)
İlaca bağlı motor komplikasyonlar - şeklinde sıralanmaktadır. Depresyon, motor bozukluklarla ilgili faktörlerden değildir. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin psikolojik ve duygusal boyutunda yer alan ögelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşamdan tatmin olma
B
Benlik saygısı
C
Bireyin kendisini faydalı görmesi
D
Kaygı
E
Ağrı
Açıklama:
Ağrı, yaşam kalitesinin fiziksel ve bedensel boyutunda yer almaktadır. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin sosyal boyutlarından biridir?
Seçenekler
A
Geleceğe ilişkin güvenlik duygusu
B
Benlik saygısı
C
Hizmetlere ulaşılabilirlik
D
Boş zaman değerlendirme
E
Kültür
Açıklama:
Geleceğe ilişkin güvenlik duygusu, yaşam kalitesinin sosyal boyutlarından biridir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinde yaşam kalitesinin daha iyi anlaşılabilmesi için evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kronik hastalığın varlığı
B
İlaç kullanımı
C
Bağımsız hareket edebilme kabiliyetlerinin azalması
D
Uyku durumu
E
Yaş durumu
Açıklama:
Evde bakım hizmetlerinde yaşam kalitesinin daha iyi anlaşılabilmesi için evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörlerden biri olmayan yaş durumudur.
Soru 18
Yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemler arasında hastalık öncesi dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil Koruma
C
Üçüncül Koruma
D
Dördüncül Koruma
E
Beşincil Koruma
Açıklama:
Birincil koruma, yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemler arasında hastalık öncesi dönemdir.
Soru 19
Diyabet gibi kronik rahatsızlıklara bağlı ortaya çıkabilecek komplikasyonlarının önlenmesi (hipoglisemi koması, nöropati, retinopati gibi), morbiditeyi geciktirmek ve işlevselliği korumak amacıyla yürütülen girişimler hangi yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemler kapsamındadır?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil koruma
C
Üçüncül koruma
D
Dördüncül koruma
E
Beşincil koruma
Açıklama:
Diyabet gibi kronik rahatsızlıklara bağlı ortaya çıkabilecek komplikasyonlarının önlenmesi (hipoglisemi koması, nöropati, retinopati gibi), morbiditeyi geciktirmek ve işlevselliği korumak amacıyla yürütülen girişimler üçüncül yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemler kapsamındadır.
Soru 20
Kanser taramaları, osteoporoz için kemik mineral yoğunluğu ölçümü, hipertansiyonu tespit için kan basıncı ölçümü, işitme ve görme taramaları gibi hastalıklar semptom göstermeden yakalanmasına yönelik girişimler hem yaşam süresi hem de yaşam kalitesi için belirleyici olan koruma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil koruma
C
Üçüncül koruma
D
Dördüncül koruma
E
Beşincil koruma
Açıklama:
Kanser taramaları, osteoporoz için kemik mineral yoğunluğu ölçümü, hipertansiyonu tespit için kan basıncı ölçümü, işitme ve görme taramaları gibi hastalıklar semptom göstermeden yakalanmasına yönelik girişimler hem yaşam süresi hem de yaşam kalitesi için belirleyici olan ikincil korumadır.
Soru 21
Sağlık sigortası, aşağıda verilen yaşam kalitesi boyutlarından hangisinin içinde yer alan bir ögedir?
Seçenekler
A
Duygusal Boyut
B
Ekonomik Boyut
C
Fiziksel Boyut
D
Psikolojik Boyut
E
Sosyal Boyut
Açıklama:
Ekonomik boyut; geleceğe ilişkin güvenlik duygusu, çalışabilme gücü, barınma durumu, sağlık sigortası ve iş güvencesi gibi ekonomiyle ilgili ögeleri içerir. Doğru cevap B’dir.
Soru 22
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ün , sağlığı sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil bireyin bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlaması, hangi anlayışın dünya genelinde yaygınlaşmasını sağlamıştır?
Seçenekler
A
Her yerde sağlık
B
Ömür boyu sağlık
C
Pozitif sağlık
D
Sağlıklı bireyler
E
Sağlıklı yaşam
Açıklama:
DSÖ, sağlığı sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil bireyin bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlamaktadır. Bu bakışı açısı, pozitif sağlık anlayışının dünya genelinde yaygınlaşmasını sağlamıştır. Doğru cevap C’dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi, Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen non-motor faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Denge ve duruş bozukluğu
B
Dizabilite düzeyi
C
Hastalık süresi
D
Uyku bozuklukları
E
Yürüme bozukluğu
Açıklama:
Uyku bozuklukları, Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen non-motor faktörlerinden biridir. Diğer seçenekler motor faktörlerindendir. Doğru cevap D’dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi, yaşı ve güçsüzlüğü nedeniyle yaşlıların yalnız yaşayamaması ya da korumalı meskenlerde barınamaması durumunda; yaşlıların yeme içme, barınma ihtiyaçlarını karşılayan, sosyal yaşam olanaklarını sağlayan, yaşlılara toplu hizmet veren, gerektiğinde sağlık hizmeti de verilen yatılı kurumdur?
Seçenekler
A
Belde evi
B
Hastane
C
Huzurevi
D
Poliklinik
E
Sağlık ocağı
Açıklama:
Huzurevi, yaşı ve güçsüzlüğü nedeniyle yaşlıların yalnız yaşayamaması ya da korumalı meskenlerde barınamaması durumunda; yaşlıların yeme içme, barınma ihtiyaçlarını karşılayan, sosyal yaşam olanaklarını sağlayan, yaşlılara toplu hizmet veren, gerektiğinde sağlık hizmeti de verilen yatılı kurumdur. Doğru cevap C’dir.
Soru 25
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, yaşam kalitesi boyutlarından biri olan“psikolojik ve duygusal boyut” ögelerindendir?
Seçenekler
A
Çevre; Kültür; Güvenlik.
B
İşlevsel yeterlilik; Günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilme; İştah.
C
Geleceğe ilişkin güvenlik duygusu; Çalışabilme gücü; Barınma durumu.
D
Sosyal aktiviteler; Başkalarından destek görme; Mahremiyet.
E
Yaşamdan tatmin olma; Bireyin kendisini faydalı görmesi; Benlik saygısı.
Açıklama:
Yaşamdan tatmin olma; Bireyin kendisini faydalı görmesi; Benlik saygısı ögeleri, “psikolojik ve duygusal boyut” ögelerindendir. Doğru cevap E’dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi, Kurumsal hizmetlerde, yaşlı bireylerin kendilerini rahat ve huzurlu hissedebilecekleri ortamların oluşturulması bağlamında, mekân kalitesini arttırmada öncelikli hedeflerden biri değildir?
Seçenekler
A
Asansör sistemi
B
Deniz manzaralı odalar
C
Ev benzeri tasarımlar
D
Geniş yaşam birimi alanları
E
Odaların ve koridorların güneş alması
Açıklama:
Deniz manzaralı odalar seçeneği, mekânların kalitesini arttırmak için öncelikli ve gerekli hedeflerden biri değildir. Doğru cevap B’dir.
Soru 27
Yaşlılık döneminde bakım hizmeti veren, huzurevi ve evde bakım arasında bir çözüm alternatifi olarak gelişen kurum modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Belde evi
B
Butik huzurevi
C
Gündüz bakım merkezi
D
Yaşlı birey bakım merkezi
E
Yaşam ve bakım merkezi
Açıklama:
Yaşlılık döneminde bakım hizmeti veren diğer bir kurum modeli ise, gündüz bakım merkezleridir. Huzurevi ve evde bakım arasında bir çözüm alternatifi olarak gelişen gündüz bakım merkezi; kurumsal bakım merkezlerine gidişi geciktiren, güvenli ve sağlıklı bir ortamda sosyal katılımı sağlayan bir bakım biçimidir. Doğru cevap C’dir.
Soru 28
Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi, yaşlıya yönelik bakım ve rehabilitasyon süreçlerinde görev alacak elemanların, yaşlıların yaşam kalitesini iyileştirme yolunda dikkate almaları gereken temel adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı bireyin mahremiyete saygı göstermek
B
Sakin ve sabırlı olmak
C
Kendi yaşam kalitesini arka planda tutmak
D
Göz teması kurmak
E
Açık ve net bir biçimde konuşmak
Açıklama:
Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin bakım veren kişinin yaşam kalitesiyle ilişkili olduğunu akılda tutarak kendi yaşam kalitesini de yükseltmeye çalışması gerekir. Doğru cevap C’dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi, koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlık hizmetlerinden ayıran en belirgin noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hastalığı önlemek
B
Hastalığı tedavi etmek
C
Riski belirlemek
D
Riski düşürmek
E
Toplumsal düzeyde sorumluluk
Açıklama:
Koruyucu bakım hizmetlerinin içeriğinde tedaviden çok koruyucu önlemler ön planda yer aldığından, hastalığı tedavi etmek değil, hastalığı önlemek vardır. Doğru cevap B’dir.
Soru 30
Aşağıda verilen koruyucu önlemler sınıfından hangisi, yaşlı bireyin mevcut sağlık durumunu değiştirmeyecek ilaç kullanımı veya ameliyat gibi girişimlerin engellenmesini hedeflemektedir?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil koruma
C
Üçüncül korunma
D
Dördüncül koruma
E
Beşincil koruma
Açıklama:
Dördüncül koruma biçimi; yaşlı bireyin mevcut sağlık durumunu değiştirmeyecek ilaç kullanımı veya ameliyat gibi girişimlerin engellenmesini hedeflemektedir. Hastanın tıbbi rehabilitasyon sürecinde korunmasını hedefleyen bu yaklaşım da yaşam kalitesinin korunmasına yöneliktir. Doğru cevap D’dir.
Soru 31
Hangisi yaşam kalitesinin boyutlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik Boyut
B
Psikolojik ve Duygusal Boyut
C
Tarihsel Boyut
D
Sosyal Boyut
E
Fiziksel ve Bedensel Boyut
Açıklama:
Tarihsel Boyut, yaşam kalitesinin boyutları arasında yer almaz. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
Sıklıkla kronik rahatsızlığı olan bireyleri değerlendirmek için kullanılan bu ölçek, 16 maddeden oluştuğundan 5 dakika gibi kısa bir süre içinde bireyin kendisi tarafından uygulanabilmektedir.
Söz konusu ölçek hangisidir?
Söz konusu ölçek hangisidir?
Seçenekler
A
Flanagan Yaşam Kalitesi Ölçeği
B
Rand-36
C
Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği
D
Avrupa Yaşam Kalitesi Ölçeği
E
Nottingham Sağlık Profili Ölçeği
Açıklama:
Flanagan Yaşam Kalitesi Ölçeği (The Flanagan Quality of Life Scale: QOLS): Sıklıkla kronik rahatsızlığı olan bireyleri değerlendirmek için kullanılan bu ölçek, 16 maddeden oluştuğundan 5 dakika gibi kısa bir süre içinde bireyin kendisi tarafından uygulanabilmektedir. Ölçek: ekonomik ve fiziksel refah, ilişkiler, sosyal toplum, kişisel gelişim ve memnuniyet ve boş zaman etkinlikleri olmak
üzere 6 başlıktan oluşmaktadır. Doğru cevap A'dır.
üzere 6 başlıktan oluşmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
Hangisi Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen non-motor faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Hastalığın şiddeti
B
Hastalık süresi
C
Yürüme bozukluğu
D
Anksiyete
E
Dizabilite (özürlülük) düzeyi
Açıklama:
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen, motor ve non-motor faktörlerin en önemlileri aşağıda sıralanmıştır.
Motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Hastalığın şiddeti
• Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
• Dizabilite (özürlülük) düzeyi
• Hastalık süresi
• Yürüme bozukluğu
• Denge ve duruş bozukluğu (postural instabilite)
• İlaca bağlı motor komplikasyonlar
Non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
Doğru cevap D'dir.
Motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Hastalığın şiddeti
• Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
• Dizabilite (özürlülük) düzeyi
• Hastalık süresi
• Yürüme bozukluğu
• Denge ve duruş bozukluğu (postural instabilite)
• İlaca bağlı motor komplikasyonlar
Non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
Doğru cevap D'dir.
Soru 34
I. Yalnızlık
II. Ağrı
III. Eğitim durumu
IV. İlaç kullanımı
Evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörler hangileridir?
II. Ağrı
III. Eğitim durumu
IV. İlaç kullanımı
Evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörler hangileridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen
faktörler şunlardır:
• Kronik hastalığın varlığı
• İlaç kullanımı
• Bağımsız hareket edebilme kabiliyetlerinin azalması
• Günlük işleri yerine getirmede zorluk
• Sosyal işlevlerin azalması
• Sosyal izolasyon
• Eş durumu (bekar veya dul olmak)
• Yalnızlık
• Uyku durumu
• Ağrı
• Depresyon
• Düşük gelir düzeyi
• Eğitim durumu
Doğru cevap E'dir.
faktörler şunlardır:
• Kronik hastalığın varlığı
• İlaç kullanımı
• Bağımsız hareket edebilme kabiliyetlerinin azalması
• Günlük işleri yerine getirmede zorluk
• Sosyal işlevlerin azalması
• Sosyal izolasyon
• Eş durumu (bekar veya dul olmak)
• Yalnızlık
• Uyku durumu
• Ağrı
• Depresyon
• Düşük gelir düzeyi
• Eğitim durumu
Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Hangisi bakım ve rehabilitasyon elemanlarının yaşlı bireylerin yaşam kalitesini iyileştirmek adına atacağı adımlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşlı bireyin kültürüne saygı göstermek
B
Yaşlı bireylerle mümkün olduğunca göz temasından kaçınmak
C
Yaşlı bireyle sohbet etmek
D
Yaşlı bireyin açık havaya çıkmasını desteklemek
E
Yaşlı bireyin kendini ifade etmesine imkan vermek
Açıklama:
Göz teması kurmak, yalnız yaşlı bireylerle değil diğer tüm iletişimlerde kullanılması gereken bir husustur. Bu nedenle göz temasından kaçınmak, bakım ve rehabilitasyon elemanlarının yapmaması gereken bir harekettir. Doğru cevap B'dir.
Soru 36
Kanser taramaları, osteoporoz için kemik mineral yoğunluğu ölçümü, hipertansiyonu tespit için kan basıncı ölçümü gibi uygulamalar yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemlerin hangisinin kapsamındadır?
Seçenekler
A
Birincil Koruma
B
İkincil Koruma
C
Üçüncül Koruma
D
Dördüncül Koruma
E
Karma Koruma
Açıklama:
İkincil koruma, kanser taramaları, osteoporoz için kemik mineral yoğunluğu ölçümü, hipertansiyonu tespit için kan basıncı ölçümü, işitme ve görme taramaları gibi hastalıklar semptom göstermeden yakalanmasına yönelik girişimleri kapsar. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Hangisi evde bakım hizmetlerinin doğurduğu sonuçlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Aileyi parçalanmaktan korur.
B
Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkan
sağlar.
sağlar.
C
Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır.
D
Stresi azaltır.
E
Kurumlara geri dönüşü artırır.
Açıklama:
Evde bakım hizmetleri;
• Aileyi parçalanmaktan korur.
• Yaşlı birey aile yaşamının bir parçası olmaya devam eder.
• Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkan sağlar. • Yaşlı bireyin hobilerini ve sosyal ilişkilerini sürdürmesine imkan sağlar.
• Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır. • İyileşmeyi hızlandırır.
• Stresi azaltır.
• Kurumlara geri dönüşü azaltır.
• Kişiye hastalığı üzerinde bir kontrol hissi sağlar.
Doğru cevap E'dir.
• Aileyi parçalanmaktan korur.
• Yaşlı birey aile yaşamının bir parçası olmaya devam eder.
• Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkan sağlar. • Yaşlı bireyin hobilerini ve sosyal ilişkilerini sürdürmesine imkan sağlar.
• Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır. • İyileşmeyi hızlandırır.
• Stresi azaltır.
• Kurumlara geri dönüşü azaltır.
• Kişiye hastalığı üzerinde bir kontrol hissi sağlar.
Doğru cevap E'dir.
Soru 38
I. Sosyal işlev
II. Duyuşsal işlev
III. Ekonomik işlev
Hangisi yaşam kalitesi ölçeklerinin pek çoğunda bulunan ortak yaşam kalitesi
boyutlarındandır?
II. Duyuşsal işlev
III. Ekonomik işlev
Hangisi yaşam kalitesi ölçeklerinin pek çoğunda bulunan ortak yaşam kalitesi
boyutlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Ölçeklerin pek çoğunda bulunan ortak yaşam kalitesi boyutları aşağıdaki şunlardır:
• Fiziksel işlev (örn., öz-bakım)
• Duygusal işlev (örn. depresyon)
• Sosyal işlev (örn. sosyal destek)
• Rollere dayalı performans (örn., günlük yaşamdaki işlevleri yerine getirebilme)
• Ağrı (örn., hastalığa özgü bulgular)
Doğru cevap A'dır.
• Fiziksel işlev (örn., öz-bakım)
• Duygusal işlev (örn. depresyon)
• Sosyal işlev (örn. sosyal destek)
• Rollere dayalı performans (örn., günlük yaşamdaki işlevleri yerine getirebilme)
• Ağrı (örn., hastalığa özgü bulgular)
Doğru cevap A'dır.
Soru 39
Hangisi yaşam kalitesinin boyutlarından sosyal boyutun kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilme
B
Benlik saygısı
C
Kültür
D
Mahremiyet
E
Geleceğe ilişkin güvenlik duygusu
Açıklama:
Günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilme, Fiziksel ve Bedensel Boyut; Benlik saygısı; Psikolojik ve Duygusal Boyut; Geleceğe ilişkin güvenlik duygusu; Ekonomik Boyut; kültür; diğer boyutlar; mahremiyet, Sosyal Boyut kapsamında yer alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 40
Gereksiz müdahaleleri engelleme, yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemlerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Birincil Koruma
B
İkincil Koruma
C
Üçüncül Koruma
D
Dördüncül Koruma
E
Karma Koruma
Açıklama:
Dördüncül koruma: Bu koruma biçiminde yaşlı bireyin mevcut sağlık durumunu değiştirmeyecek ilaç kullanımı veya ameliyat gibi girişimlerin engellenmesidir. Hastanın tıbbi rehabilitasyon sürecinde korunmasını hedefleyen bu yaklaşım da
yaşam kalitesinin korunmasına yöneliktir. Doğru cevap D'dir.
yaşam kalitesinin korunmasına yöneliktir. Doğru cevap D'dir.
Soru 41
Son yıllarda yaşlı bireylerde yaşam kalitesi kavramına odaklanılmasının nedeni nedir?
Seçenekler
A
Yaşlı birey nüfusunun giderek artması
B
Yaşlı bireylerin bakıma muhtaç olması
C
Yaşlı bireylerin ilgi beklemesi
D
Yaşı bireylerin psikolojik iyi oluşlarının iyileştirilmesi
E
Yaşlı bireylerin sağlık hizmetlerinden yararlanmasını sağlamak
Açıklama:
Yaşlı bireylerde yaşam kalitesi kavramına odaklanılmasının diğer bir nedeni ise dünya genelinde yaşlı nüfus oranının giderek artmasıdır.
Soru 42
Günümüzde yaşlılara yönelik bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin amacı nedir?
Seçenekler
A
Sağlıklı yaşamalarını sağlamak
B
Yaşam kalitesinin artırılması
C
Muhtaç olmamalarını sağlamak
D
Sosyalleşmelerini sağlamak
E
Stres düzeyini azaltmak
Açıklama:
Günümüzde yaşlılara yönelik bakım ve rehabilitasyon çalışmalarının amacı, bireyin fiziksel, sosyal ve psikolojik işlevlerinin
desteklenmesi ve yaşam kalitesinin arttırılmasıdır.
desteklenmesi ve yaşam kalitesinin arttırılmasıdır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesi alanında yeni geliştirilen ölçeklerin ortak özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Bilişsel işlevler
B
Duygulanım
C
Kendine bakabilme
D
Stres düzeyi
E
Yaşamdan alınan doyum
Açıklama:
Yeni geliştirilen ölçeklerin ortak özelliği; bilişsel işlevler, duygulanım, stres düzeyi, yaşamdan alınan doyum ve sosyal rol gibi sağlığın öznel bileşenlerini de dikkate almaları ve bunları fiziksel sağlıkla ilişkilendirmeleridir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin boyutlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Psikolojik ve duygusal boyut
B
Fiziksel ve bedensel boyut
C
Sosyal boyut
D
Sağlık boyut
E
Ekonomik boyut
Açıklama:
Yaşam kalitesinin boyutları psikolojik ve duygusal, ekonomik, sosyal, fiziksel ve bedensel, diğer boyutlar olmak üzere beş tanedir.
Soru 45
Yaşam kalitesi, ilk olarak .......... yıllarda öncelikle ekonomiyle ilişkili bir çerçevede sunulmuştur.
Kavramın öncelikle ekonomiyle ilişkilendirilmesinin nedeni, eğitimin, sağlığın ve barınmanın gelirle olan ilişkisidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Kavramın öncelikle ekonomiyle ilişkilendirilmesinin nedeni, eğitimin, sağlığın ve barınmanın gelirle olan ilişkisidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1950'li
B
1960’lı
C
1970'li
D
1980'li
E
1990'lı
Açıklama:
Yaşam kalitesi, ilk olarak 1960’lı yıllarda öncelikle ekonomiyle ilişkili bir çerçevede sunulmuştur.
Kavramın öncelikle ekonomiyle ilişkilendirilmesinin nedeni, eğitimin, sağlığın ve barınmanın gelirle olan ilişkisidir. Cevap: B şıkkıdır.
Kavramın öncelikle ekonomiyle ilişkilendirilmesinin nedeni, eğitimin, sağlığın ve barınmanın gelirle olan ilişkisidir. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 46
.................., yaşam kalitesinin sağlıklı bir fiziksel, toplumsal ve ekolojik ortamda sağlıklı yaşam biçimleriyle artırılması anlamına gelir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Bilişsel işlev
B
Sosyal hayata katılım
C
İyilik hâli
D
Bakım hizmetleri
E
Pozitif sağlık
Açıklama:
Pozitif sağlık, yaşam kalitesinin sağlıklı bir fiziksel, toplumsal ve ekolojik ortamda sağlıklı yaşam biçimleriyle artırılması anlamına gelir. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi "sağlıkta yaşam kalitesi ölçme araştırmalarında en sık kullanılan ölçeklerden biri olan ve Türkçe uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik çalışması Koçyiğit ve diğerleri tarafından 1999 yılında yapılan,8 alandan oluşan ölçeğin" adıdır?
Seçenekler
A
İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği
B
Manchester Yaşam Kalitesini Kısaca Değerlendirme Ölçeği
C
Avrupa Yaşam Kalitesi Ölçeği
D
Flanagan Yaşam Kalitesi Ölçeği
E
Kısa Form-36
Açıklama:
Kısa Form-36 (Short Form-36: SF-36): Kısa sürede uygulanabilen bu ölçek, sağlıkta yaşam kalitesi ölçme araştırmalarında en sık kullanılan ölçeklerden birisidir. Rand Şirketi (1987) tarafından
geliştirilen SF-36, 8 alandan oluşur. 36 maddeden oluşan bu ölçek; genel sağlık, ruhsal sağlık, yaşamsallık, fiziksel işlev, sosyal işlev ve duygusal rollerle ilişkili alanları içermektedir. Bu ölçeğin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması Koçyiğit ve diğerleri tarafından 1999’da yapılmıştır. Cevap: E şıkkıdır.
geliştirilen SF-36, 8 alandan oluşur. 36 maddeden oluşan bu ölçek; genel sağlık, ruhsal sağlık, yaşamsallık, fiziksel işlev, sosyal işlev ve duygusal rollerle ilişkili alanları içermektedir. Bu ölçeğin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması Koçyiğit ve diğerleri tarafından 1999’da yapılmıştır. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi " inmede yaşam kalitesinin izlenmesinin yararlarından" biri değildir?
Seçenekler
A
Rehabilitasyon uygulamalarının yaşama yansıyan etkilerinin anlaşılmasında
B
Hastanın önemsediği problem alanlarının belirlenmesinde
C
Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin saptanmasında
D
Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon elemanlarının işe alınmasında
E
Hastalık sürecinin izlenmesinde
Açıklama:
İnmede yaşam kalitesinin izlenmesi, aşağıda sıralanan konularda oldukça yararlıdır:
• Rehabilitasyon uygulamalarının yaşama
yansıyan etkilerinin anlaşılmasında
• Hastanın önemsediği problem alanlarının
belirlenmesinde
• Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin saptanmasında
• Hastalık sürecinin izlenmesinde
• Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon elemanlarının yeni fikirler üretmesinde. Cevap: D şıkkıdır.
• Rehabilitasyon uygulamalarının yaşama
yansıyan etkilerinin anlaşılmasında
• Hastanın önemsediği problem alanlarının
belirlenmesinde
• Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin saptanmasında
• Hastalık sürecinin izlenmesinde
• Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon elemanlarının yeni fikirler üretmesinde. Cevap: D şıkkıdır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi "Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen,non-motor faktörlerden" biridir?
Seçenekler
A
Hastalığın şiddeti
B
Hastalığın evresi
C
Anksiyete
D
Denge ve duruş bozukluğu
E
İlaca bağlı motor komplikasyonlar
Açıklama:
Yaşam kalitesindeki değişikliklerin izlenmesi, bakım ve rehabilitasyon elemanlarına yol gösterici olması açısından önemlidir. Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde
etkileyen, motor ve non-motor faktörlerin en önemlileri aşağıda sıralanmıştır.
Motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Hastalığın şiddeti
• Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
• Dizabilite (özürlülük) düzeyi
• Hastalık süresi
• Yürüme bozukluğu
• Denge ve duruş bozukluğu (postural instabilite)
• İlaca bağlı motor komplikasyonlar
Non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar. Cevap: C şıkkıdır.
etkileyen, motor ve non-motor faktörlerin en önemlileri aşağıda sıralanmıştır.
Motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Hastalığın şiddeti
• Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
• Dizabilite (özürlülük) düzeyi
• Hastalık süresi
• Yürüme bozukluğu
• Denge ve duruş bozukluğu (postural instabilite)
• İlaca bağlı motor komplikasyonlar
Non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar. Cevap: C şıkkıdır.
Soru 50
........................, "belirli bir kişi ya da durumu sosyal düzeyde olumsuz anlamda etiketleme, bu etiketi taşıyan insanların daha az istenilen bir konuma itilmesi ve daha az değer verilmesi" olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Non-motor bozukluk
B
Anksiyete
C
Duyusal bozukluklar
D
Rehabilitasyon
E
Stigmatizasyon
Açıklama:
Damgalamak, kınamak, küçük düşürmek anlamına gelen Stigmatizasyon, ‘Belirli bir kişi ya da durumu sosyal düzeyde olumsuz anlamda etiketleme, bu etiketi taşıyan insanların daha az istenilen bir konuma itilmesi ve daha az değer verilmesi’ olarak tanımlanmaktadır (Bates, 2013). Cevap: E şıkkıdır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi "evde bakımın olumlu yönlerinden" biri değildir?
Seçenekler
A
Aileyi parçalanmaktan korur.
B
Yaşlı birey aile yaşamının bir parçası olmaya devam eder.
C
Kurumlara geri dönüşü arttırır.
D
Kişiye hastalığı üzerinde bir kontrol hissi sağlar.
E
Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır.
Açıklama:
Öztop ve diğerleri (2008), evde bakımın olumlu yönlerini şu şekilde sıralamaktadır:
• Aileyi parçalanmaktan korur.
• Yaşlı birey aile yaşamının bir parçası olmaya
devam eder.
• Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkân sağlar.
• Yaşlı bireyin hobilerini ve sosyal ilişkilerini sürdürmesine imkân sağlar.
• Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır.
• İyileşmeyi hızlandırır.
• Stresi azaltır.
• Kurumlara geri dönüşü azaltır.
• Kişiye hastalığı üzerinde bir kontrol hissi sağlar. Cevap: C şıkkıdır.
• Aileyi parçalanmaktan korur.
• Yaşlı birey aile yaşamının bir parçası olmaya
devam eder.
• Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkân sağlar.
• Yaşlı bireyin hobilerini ve sosyal ilişkilerini sürdürmesine imkân sağlar.
• Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır.
• İyileşmeyi hızlandırır.
• Stresi azaltır.
• Kurumlara geri dönüşü azaltır.
• Kişiye hastalığı üzerinde bir kontrol hissi sağlar. Cevap: C şıkkıdır.
Soru 52
Her ............ yaşlıdan 1 yaşlı bakıcısının sorumlu olduğu yaşlı bakım ve rehabilitasyon elemanlardan
yaşlının fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevlerini desteklemesi, bunu yaparken de sevgi, saygı,
hoşgörü çerçevesinde bir iletişim kurarak etik ve ahlaki sorumlulukları yerine getirmesi beklenmektedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
yaşlının fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevlerini desteklemesi, bunu yaparken de sevgi, saygı,
hoşgörü çerçevesinde bir iletişim kurarak etik ve ahlaki sorumlulukları yerine getirmesi beklenmektedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
2
B
5
C
7
D
10
E
15
Açıklama:
Her 15 yaşlıdan 1 yaşlı bakıcısının sorumlu olduğu yaşlı bakım ve rehabilitasyon elemanlardan
yaşlının fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevlerini desteklemesi, bunu yaparken de sevgi, saygı,
hoşgörü çerçevesinde bir iletişim kurarak etik ve ahlaki sorumlulukları yerine getirmesi beklenmektedir. Cevap: E şıkkıdır.
yaşlının fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevlerini desteklemesi, bunu yaparken de sevgi, saygı,
hoşgörü çerçevesinde bir iletişim kurarak etik ve ahlaki sorumlulukları yerine getirmesi beklenmektedir. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 53
Yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemlerden,..............................,aşılama, yaşam tarzı değişiklikleri (örn. kapalı alanlarda sigara içme yasağı), aktivitenin (fiziksel-sosyal) desteklenmesi gibi hastalığın ortaya çıkışını önlemek için yapılan girişimlerin bütünüdür.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil koruma
C
Üçüncül korunma
D
Dördüncül koruma
E
Beşinci koruma
Açıklama:
Birincil koruma: Aşılama, yaşam tarzı değişiklikleri (örn. kapalı alanlarda sigara içme yasağı),
aktivitenin (fiziksel-sosyal) desteklenmesi gibi hastalığın ortaya çıkışını önlemek için yapılan girişimlerin bütünüdür. Özellikle birincil koruma yaşlılık dönemi sorunların çıkışını engellediği veya geciktirdiği için yaşam kalitesinin belki de en önemli belirleyicidir. Cevap: A şıkkıdır.
aktivitenin (fiziksel-sosyal) desteklenmesi gibi hastalığın ortaya çıkışını önlemek için yapılan girişimlerin bütünüdür. Özellikle birincil koruma yaşlılık dönemi sorunların çıkışını engellediği veya geciktirdiği için yaşam kalitesinin belki de en önemli belirleyicidir. Cevap: A şıkkıdır.
Soru 54
Yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemlerden,..........................,bu koruma biçiminde yaşlı bireyin mevcut sağlık durumunu değiştirmeyecek ilaç kullanımı veya ameliyat gibi girişimlerin engellenmesidir. Hastanın tıbbi rehabilitasyon sürecinde korunmasını hedefleyen bu yaklaşım da yaşam kalitesinin korunmasına yöneliktir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil koruma
C
Üçüncül korunma
D
Dördüncül koruma
E
Beşincil koruma
Açıklama:
Dördüncül koruma: Bu koruma biçiminde yaşlı bireyin mevcut sağlık durumunu değiştirmeyecek ilaç kullanımı veya ameliyat gibi girişimlerin engellenmesidir. Hastanın tıbbi rehabilitasyon sürecinde korunmasını hedefleyen bu yaklaşım da yaşam kalitesinin korunmasına yöneliktir. Cevap: D şıkkıdır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin sosyal boyutu kapsamına girer?
Seçenekler
A
Mahremiyet
B
Yaşamdan tatmin olma
C
İşlevsel yeterlilik
D
Kültür
E
İş güvencesi
Açıklama:
Yaşam kalitesinin sosyal boyutunu, sosyal aktiviteler, başkalarından destek görme, mahremiyet ve yaşam rollerine dair işlevler kapsamaktadır.
Doğru Yanıt "A" seçeneğidir.
Doğru Yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 56
- İşlevsel yeterlilik
- Günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilme
- İştah
- Cinsellik
- Ağrı
Seçenekler
A
Diğer Boyutlar
B
Fiziksel ve Bedensel Boyut
C
Sosyal Boyut
D
Psikolojik ve Duygusal Boyut
E
Ekonomik boyutlar
Açıklama:
- İşlevsel yeterlilik
- Günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilme
- İştah
- Cinsellik
- Ağrı
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 57
Yaşam kalitesinin sağlıklı bir fiziksel, toplumsal ve ekolojik ortamda sağlıklı yaşam biçimleriyle artırılması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel iyilik
B
Fiziksel sağlık
C
Pozitif sağlık
D
Yaşam kalitesi
E
Vücut farkındalık
Açıklama:
Pozitif sağlık; yaşam kalitesinin sağlıklı bir fiziksel, toplumsal ve ekolojik ortamda sağlıklı yaşam biçimleriyle artırılması olarak tanımlanmaktadır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında yaşam kalitesini ölçmek için kullanılan ölçekler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
AGTE
B
DENVER II
C
GEÇDA
D
RAND-36
E
GOBDÖ
Açıklama:
Rand-36, dünyada sağlıkta yaşam kalitesi araştırmalarında da en çok kullanılan ölçeklerden birisidir.
Soru 59
Genellikle vücudun bir yarısında güçsüzlük ve hareket kısıtlanması yanında, beden imajında bozulma, inkontinans, afazi, yutma güçlüğü, zihinsel, bilişsel ve duyusal etkilenimlere yol açan bir hastalık durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Parkinson
C
Demans
D
Alzheimer
E
İnme
Açıklama:
İnme; genellikle vücudun bir yarısında güçsüzlük ve hareket kısıtlanması yanında, beden imajında bozulma, inkontinans, afazi, yutma güçlüğü, zihinsel, bilişsel ve duyusal etkilenimlere yol açan bir hastalık durumudur.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 60
- Hoehn-Yahr Evresi
- Depresyon
- Dizabilite düzeyi
- Hastalık süresi
- Postural instabilite
Seçenekler
A
I, III, IV ve V
B
Yalnızca V
C
Yalnızca II
D
IV ve V
E
I, II ve V
Açıklama:
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen, motor faktörler;
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
- Hastalığın şiddeti
- Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
- Dizabilite (özürlülük) düzeyi
- Hastalık süresi
- Yürüme bozukluğu
- Denge ve duruş bozukluğu (postural instabi- lite)
- İlaca bağlı motor komplikasyonlar
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 61
Koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin nitelikli bir biçimde sürdürülmesini amaçlayan, yaşlı bireye ve ailesine yaşadığı ortamda sunulan bakımı kapsayan sağlık yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurumda bakım
B
Evde bakım
C
Grupla danışma
D
Geriartrik rehabilitasyon
E
Fizyoterapik rehabilitasyon
Açıklama:
Evde bakım; koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin nitelikli bir biçimde sürdürülmesini amaçlayan, yaşlı bireye ve ailesine yaşadığı ortamda sunulan bakımı kapsayan sağlık yaklaşımıdır.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetinde rol alamsı gereken personel arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hemşire
B
Hekim
C
Özel eğitim öğretmeni
D
Diyetisyenler
E
Sosyal hizmet uzmanı
Açıklama:
Yaşlı bireyin ihtiyaçları doğrultunda hekimler, hemşireler, eczacılar, sosyal hizmet personeli, psikologlar, fizyoterapistler, dil ve konuşma terapistleri, diyetisyenler, sosyal hizmet çalışanları ve gereken meslek grupları evde bakım hizmetinde rol almalıdırlar.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Huzur evinde barınma
B
Yoksunluk
C
Bilişsel işlevler
D
İlaç kullanımı
E
Epilepsi
Açıklama:
Evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörler olarak,
- Kronik hastalığın varlığı
- İlaç kullanımı
- Bağımsız hareket edebilme kabiliyetlerinin azalması
- Günlük işleri yerine getirmede zorluk
- Sosyal işlevlerin azalması
- Sosyal izolasyon
- Eş durumu (bekar veya dul olmak) olarak sıralanabilmektedir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi bakım ve rehabilitasyon, hastalık veya sorunlar oluşmadan gerekli önlemlerin alınarak, tedaviden önce korumayı amaçlayan hizmetlerin bütünü olarak tanımlanan kavramdır?
Seçenekler
A
Evde bakım
B
Fizyoterapi
C
Pozitif sağlık
D
Kurumda bakım
E
Koruyucu sağlık
Açıklama:
Koruyucu Sağlık; bakım ve rehabilitasyon, hastalık veya sorunlar oluşmadan gerekli önlemlerin alınarak, tedaviden önce korumayı amaçlayan hizmetlerin bütünüdür.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 65
Hangisi Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılmış yaşam kalitesine ait tanımlamadır?
Seçenekler
A
Hedefleri, beklentileri, standartları, ilgileri ile bağlantılı olarak, kişilerin yaşadıkları kültür ve değer yargılarının bütünü içinde durumlarını algılama biçimi olarak tanımlamıştır.
B
İnsanın ihtiyaçları ve istekleri arasındaki farklılık ile bu ihtiyaçlar ve isteklerin karşılanmasındaki gerçek ölçü olarak tanımlamıştır.
C
Bireyin hayattan faydalanma ölçüsünde aldığı doyum ve kişinin hissettiği memnuniyet duygusu olarak tarif etmiştir.
D
Kişilerin yaşadıkları kültür ve değer yargılarının bütünü içinde durumlarını algılama biçimini ifade etmiştir.
E
Fiziksel, sosyal, duygusal, ruhsal işlevler, bireyin ihtiyaçlar, istekler, deneyimler ve amaçlar kadar ortak kültürün standartlarını da kapsadığını ifade etmiştir.
Açıklama:
DSÖ, yaşam kalitesini; hedefleri, beklentileri, standartları, ilgileri ile bağlantılı olarak, kişilerin yaşadıkları kültür ve değer yargılarının bütünü içinde durumlarını algılama biçimi olarak tanımlar.
Soru 66
Hangisi Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılmış sağlığa ait bir tanımlamadır?
Seçenekler
A
Yaşam kalitesinin sağlıklı bir fiziksel, toplumsal ve ekolojik ortamda sağlıklı yaşam biçimleriyle artırılması anlamına gelir.
B
Zihinsel ve duygusal bir yeterlilik halidir.
C
Organizmanın fizyoloji görevlerinin bozulması durumudur.
D
Hastalıktan kurtulmak demektir.
E
Sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil bireyin bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlamaktadır.
Açıklama:
DSÖ, sağlığı sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil bireyin bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlamaktadır.
Soru 67
Ölçekte sağlıkla ilgili sekiz alan; fiziksel kapasite, fiziksel kapasiteye bağlı roldeki kısıtlanma, bedensel ağrı, genel sağlık algısı, yaşamsal durum, sosyal işlevsellik, duygusal işlevlere bağlı rollerin sınırları, ruhsal sağlık ve fark edilir yaşam değişikliği değerlendirilir. Söz edilen yaşam kalitesi ölçeği hangisidir?
Seçenekler
A
Rand-36
B
Kısa Form-36
C
Manchester Yaşam Kalitesini Kısaca Değerlendirme Ölçeği
D
Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği
E
Avrupa Yaşam Kalitesi Ölçeği
Açıklama:
Rand-36: Dünyada sağlıkta yaşam kalitesi araştırmalarında da en çok kullanılan ölçeklerden birisidir. Ölçekte sağlıkla ilgili sekiz alan; fiziksel kapasite, fiziksel kapasiteye bağlı roldeki kısıtlanma, bedensel ağrı, genel sağlık algısı, yaşamsal durum, sosyal işlevsellik, duygusal işlevlere bağlı rollerin sınırları, ruhsal sağlık ve fark edilir yaşam değişikliği değerlendirilir.
Soru 68
Avrupa Yaşam Kalitesi Ölçeği sağlıkta yaşam kalitesini değerlendirmek için kullanılan bir diğer genel sağlık ölçeği, Avrupa Yaşam Kalitesi Çalışma Grubu tarafından 1987’de geliştirilmiştir. Araştırmalarda yaygın olarak kullanılan bu ölçek yaşam kalitesini 5 alanda değerlendirir hangisi bu alanlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Hareket
B
Öz bakım
C
Günlük aktivite
D
Endişe/ depresyon
E
Sağlık
Açıklama:
Avrupa Yaşam Kalitesi Ölçeği sağlıkta yaşam kalitesini değerlendirmek için kullanılan bir diğer genel sağlık ölçeği, Avrupa Yaşam Kalitesi Çalışma Grubu tarafından 1987’de geliştirilmiştir. Araştırmalarda yaygın olarak kullanılan bu ölçek yaşam kalitesini 5 alanda değerlendirir hareket, öz-bakım, günlük aktivite, ağrı/rahatsızlık ve endişe/depresyon olmak üzere.
Soru 69
Nottingham Sağlık Profili Ölçeğini diğer ölçeklerden ayıran özelliği nedir?
Seçenekler
A
Bireylerin teşhisinin belirlenmesini hedefler.
B
Bireyin tedavisinin sonuçlanmasını sağlar.
C
Bireylerin sağlık durumları hakkındaki öznel yargılarını ortaya çıkarmayı hedeflemesidir.
D
Bireylerin ilaç tedavisini belirler.
E
Bireylerin sağlıklı bir şekilde sonuç almasını amaçlar.
Açıklama:
Nottingham Sağlık Profili Ölçeği diğer ölçeklerden ayıran özelliği, bireylerin sağlık durumları hakkındaki öznel yargılarını ortaya çıkarmayı hedeflemesidir.
Soru 70
Bu ölçekle bireylerin kendi kültür ve değer sistemi dahilinde bireysel amaç, standart ve kaygı algılamalarını değerlendirmektedir. Yaygın olarak kullanılan ölçek, fiziksel sağlık, psikolojik sağlık, sosyal ilişkiler ve çevre alt alanlarından oluşmaktadır. Çoğunlukla nöroloji alanında yaşam kalitesini değerlendirme aracı olarak kullanıldığından yaşlı bakım hizmetlerinin değerlendirilmesi için oldukça anlamlıdır. Bu ölçeğin de Türkçe uyarlama, geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Söz edilen ölçek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rand-36
B
Kısa Form-36
C
Manchester Yaşam Kalitesini Kısaca Değerlendirme Ölçeği
D
Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği
E
Avrupa Yaşam Kalitesi Ölçeği
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesi ölçeği geliştirme projesinin 1991 yılında ürettiği genel amaçlı bir yaşam kalitesi ölçeğidir. Bu ölçekle bireylerin kendi kültür ve değer sistemi dahilinde bireysel amaç, standart ve kaygı algılamalarını değerlendirmektedir. Yaygın olarak kullanılan ölçek, fiziksel sağlık, psikolojik sağlık, sosyal ilişkiler ve çevre alt alanlarından oluşmaktadır. Çoğunlukla nöroloji alanında yaşam kalitesini değerlendirme aracı olarak kullanıldığından yaşlı bakım hizmetlerinin değerlendirilmesi için oldukça anlamlıdır. Bu ölçeğin de Türkçe uyarlama, geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.
Soru 71
Hangisi ölçeklerin pek çoğunda bulunan ortak yaşam kalitesi boyutlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel işlev
B
Duygusal işlev
C
Ağrı
D
Sosyal işlev
E
Psikolojik işlev
Açıklama:
Ölçeklerin pek çoğunda bulunan ortak yaşam kalitesi boyutları aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:
- Fiziksel işlev
- Duygusal işlev
- Sosyal işlev
- Rollere dayalı performans
- Ağrı
Soru 72
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini en fazla etkileyen faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kas erimesi
B
Titreme
C
Ağrı
D
Depresyon
E
Bilinç kaybı
Açıklama:
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini en fazla etkileyen faktör depresyondur.
Soru 73
Hangisi parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen non-motor faktörlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Yürüme bozukluğu
C
Hastalığın şiddeti
D
İlaca bağlı motor komplikasyonlar
E
Denge ve duruş bozukluğu
Açıklama:
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
- Depresyon
- Anksiyete
- Uyku bozuklukları
- Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
Soru 74
Evde bakım hizmetleri, birbirleri ile koordinasyon içinde sunulması gereken hizmetleri kapsamalıdır. Hangisi bu hizmetlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sağlık hizmetleri
B
Tıbbi ve sosyal rehabilitasyon hizmetleri
C
Psikolojik danışmanlık hizmetleri
D
Beslenme takibi
E
Maddiyat desteği
Açıklama:
Evde bakım hizmetleri, birbirleri ile koordinasyon içinde sunulması gereken aşağıdaki hizmetleri kapsamalıdır :
- Sağlık hizmetleri
- Tıbbi ve sosyal rehabilitasyon hizmetleri
- Sosyal bakım hizmetleri
- Sosyal destek hizmetleri
- Psikolojik danışmanlık hizmetleri
- Cihaz ekipman hizmetleri
- Eğitim hizmetleri
- Beslenme takibi
- Ulaşım desteği
- Diğer destekler
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yalnızlık
B
Düşük gelir durumu
C
Eş durumu
D
Despresyon
E
Fiziksel sağlık
Açıklama:
Evde bakım hizmetlerinde yaşam kalitesinin daha iyi anlaşılabilmesi için evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörler aşağıda sunulmuştur (Desai ve Lenzter, 2001; Enginyurt ve Öngel, 2011; Shaff, 2007):
• Kronik hastalığın varlığı
• İlaç kullanımı
• Bağımsız hareket edebilme kabiliyetlerinin azalması
• Günlük işleri yerine getirmede zorluk
• Sosyal işlevlerin azalması
• Sosyal izolasyon
• Eş durumu (bekar veya dul olmak)
• Yalnızlık
• Uyku durumu
• Ağrı
• Depresyon
• Düşük gelir düzeyi
• Eğitim durumu
• Kronik hastalığın varlığı
• İlaç kullanımı
• Bağımsız hareket edebilme kabiliyetlerinin azalması
• Günlük işleri yerine getirmede zorluk
• Sosyal işlevlerin azalması
• Sosyal izolasyon
• Eş durumu (bekar veya dul olmak)
• Yalnızlık
• Uyku durumu
• Ağrı
• Depresyon
• Düşük gelir düzeyi
• Eğitim durumu
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi evde bakımın olumlu yönlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Aileyi parçalamaktan korur
B
Yaşlı birey aileden dışlanır
C
Birey yeni alışkanlıklar edinemez
D
Stresi arttırır
E
Kurumlara geri dönüşü arttırır
Açıklama:
Öztop ve diğerleri (2008), evde bakımın olumlu yönlerini şu şekilde sıralamaktadır:
• Aileyi parçalanmaktan korur.
• Yaşlı birey aile yaşamının bir parçası olmaya devam eder.
• Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkân sağlar.
• Yaşlı bireyin hobilerini ve sosyal ilişkilerini sürdürmesine imkân sağlar.
• Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır.
•İyileşmeyi hızlandırır.
• Stresi azaltır.
• Kurumlara geri dönüşü azaltır.
• Kişiye hastalığı üzerinde bir kontrol hissi sağlar.
• Aileyi parçalanmaktan korur.
• Yaşlı birey aile yaşamının bir parçası olmaya devam eder.
• Bireyin kendi alıştığı ve rahat olduğu ortamda yaşamını sürdürebilmesine imkân sağlar.
• Yaşlı bireyin hobilerini ve sosyal ilişkilerini sürdürmesine imkân sağlar.
• Bakım alan yaşlı bireyin ve yakınlarının yaşam kalitesini artırır.
•İyileşmeyi hızlandırır.
• Stresi azaltır.
• Kurumlara geri dönüşü azaltır.
• Kişiye hastalığı üzerinde bir kontrol hissi sağlar.
Soru 77
Yaşlı bireylerden sorumlu bakım ve rehabilitasyon elemanları için aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Her 20 kişiden 1 eleman sorumludur
B
Bakım elemanları yaşlılara tahammül etmek zorundadır
C
55 yaş ve üstü hastalara bakım verilmektedir
D
Bakım elemanı yaşlı bireyin fiziksel ihtiyaçlarını gidermekle sorumludur
E
Saat 08:00-17:00 arasında hizmet vermektedirler
Açıklama:
Kurumda bakımda yaşam kalitesini belirleyen önemli bir etmen, sağlık personelinin ve bakım ve rehabilitasyon elemanlarının niceliği ve niteliğidir. Özellikle bakım ve rehabilitasyon elemanları yaşlı bireyin günlük yaşamından sorumlu olduğundan, yaşam kalitesinin iyileştirilmesi noktasında büyük rol oynamaktadır. Yönetmeliğe göre bu elemanları yaşlıların ve huzurevinin bakım ve temizlik hizmetlerini yürütmekten sorumludur. Her 15 yaşlıdan 1 yaşlı bakıcısının sorumlu olduğu yaşlı bakım ve rehabilitasyon elemanlardan yaşlının fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevlerini desteklemesi, bunu yaparken de sevgi, saygı, hoşgörü çerçevesinde bir iletişim kurarak etik ve ahlaki sorumlulukları yerine getirmesi beklenmektedir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlık hizmetlerinden ayıran özelliklerden birisidir?
Seçenekler
A
Riski artırmak
B
Riski saklamak
C
Hastalığı önlemek
D
Psikolojik müdahaleler
E
Fiziksel müdahaleler
Açıklama:
Koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlık hizmetlerinden ayıran en belirgin noktalara aşağıda yer verilmiştir:
• Toplum düzeyinde hizmet
• Toplumsal düzeyde sorumluluk
• Riski belirlemek
• Riski düşürmek,
• Hastalığı önlemek
• Davranışsal ve sosyal müdahaleler
• Toplum düzeyinde hizmet
• Toplumsal düzeyde sorumluluk
• Riski belirlemek
• Riski düşürmek,
• Hastalığı önlemek
• Davranışsal ve sosyal müdahaleler
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Kan tahlili
B
Aşı
C
İlk yardım
D
Tarama testleri
E
Önleyici bakım
Açıklama:
Aşı, beslenme politikaları gibi toplumsal düzlemdeki diğer koruyucu hizmetler için de bu durum geçerlidir. Koruyucu sağlık,
bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin bireyin yaşamında özellikle kısa dönemli etkilerini ayırt etmek zor olduğunda, ne yazık ki pek çok bireyin koruyucu önlemlere dair motivasyonları oldukça düşüktür. Bu olguya önleme paradoksu adı verilmektedir.
bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin bireyin yaşamında özellikle kısa dönemli etkilerini ayırt etmek zor olduğunda, ne yazık ki pek çok bireyin koruyucu önlemlere dair motivasyonları oldukça düşüktür. Bu olguya önleme paradoksu adı verilmektedir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi ikincil koruma kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Aşılama
B
Kanser taramaları
C
Kronik hastalıklar
D
Mineral yoğunluk ölçümü
E
Yaşam tarzı değişikliği
Açıklama:
Birincil koruma: Aşılama, yaşam tarzı değişiklikleri (örn. kapalı alanlarda sigara içme yasağı), aktivitenin (fiziksel-sosyal) desteklenmesi gibi hastalığın ortaya çıkışını önlemek için yapılan girişimlerin bütünüdür. Özellikle birincil koruma yaşlılık dönemi sorunların çıkışını engellediği veya geciktirdiği için yaşam kalitesinin belki de en önemli belirleyicidir.
İkincil koruma: Kanser taramaları, osteoporoz için kemik mineral yoğunluğu ölçümü, hipertansiyonu tespit için kan basıncı ölçümü, işitme ve görme taramaları gibi hastalıklar semptom göstermeden yakalanmasına yönelik girişimler şüphesiz ki
hem yaşam süresi hem de yaşam kalitesi için oldukça belirleyicidir.
Üçüncül korunma: Diyabet gibi kronik rahatsızlıklara bağlı ortaya çıkabilecek komplikasyonlarının önlenmesi (hipoglisemi koması, nöropati, retinopati gibi), morbiditeyi geciktirmek ve işlevselliği korumak amacıyla yürütülen girişimlerdir. Semptomlara yönelik bu hizmetler yaşam kalitesinin korunması yolundaki en önemli adımlardan biridir.
Dördüncül koruma: Bu koruma biçiminde yaşlı bireyin mevcut sağlık durumunu değiştirmeyecek ilaç kullanımı veya ameliyat gibi girişimlerin engellenmesidir. Hastanın tıbbi rehabilitasyon sürecinde korunmasını hedefleyen bu yaklaşım da
yaşam kalitesinin korunmasına yöneliktir.
İkincil koruma: Kanser taramaları, osteoporoz için kemik mineral yoğunluğu ölçümü, hipertansiyonu tespit için kan basıncı ölçümü, işitme ve görme taramaları gibi hastalıklar semptom göstermeden yakalanmasına yönelik girişimler şüphesiz ki
hem yaşam süresi hem de yaşam kalitesi için oldukça belirleyicidir.
Üçüncül korunma: Diyabet gibi kronik rahatsızlıklara bağlı ortaya çıkabilecek komplikasyonlarının önlenmesi (hipoglisemi koması, nöropati, retinopati gibi), morbiditeyi geciktirmek ve işlevselliği korumak amacıyla yürütülen girişimlerdir. Semptomlara yönelik bu hizmetler yaşam kalitesinin korunması yolundaki en önemli adımlardan biridir.
Dördüncül koruma: Bu koruma biçiminde yaşlı bireyin mevcut sağlık durumunu değiştirmeyecek ilaç kullanımı veya ameliyat gibi girişimlerin engellenmesidir. Hastanın tıbbi rehabilitasyon sürecinde korunmasını hedefleyen bu yaklaşım da
yaşam kalitesinin korunmasına yöneliktir.
Soru 81
Hangi bilim adamı, yaşam kalitesini bireyin hayattan faydalanma ölçüsünde aldığı doyum ve kişinin hissettiği memnuniyet duygusu olarak tarif etmiştir?
Seçenekler
A
Brown
B
Schalock
C
Eggleton
D
Robertson
E
Ryan
Açıklama:
Schalock yaşam kalitesini, bireyin hayattan faydalanma ölçüsünde aldığı doyum ve kişinin hissettiği memnuniyet duygusu olarak tarif etmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin boyutlarından fiziksel ve bedensel boyut başlığı altında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yaşamdan tatmin olma
B
Beden imgesi
C
İşlevsel yeterlilik
D
Benlik saygısı
E
Çalışabilme gücü
Açıklama:
İşlevsel yeterlilik yaşam kalitesinin boyutlarından fiziksel ve bedensel boyut başlığı altında yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 83
Sağlık alanında yaygın olarak kullanılan yaşam kalitesi ölçeklerinden hangisi bireylerin sağlık durumları hakkındaki öznel yargılarını ortaya çıkarmayı hedefler?
Seçenekler
A
Avrupa Yaşam Kalitesi Ölçeği
B
Flanagan Yaşam Kalitesi Ölçeği
C
Nottingham Sağlık Profili Ölçeği
D
Alzheimer Hastaları için Yaşam Kalitesi Ölçeği
E
Multipl Skleroz İzlem Ölçeği
Açıklama:
Sağlık alanında yaygın olarak kullanılan yaşam kalitesi ölçeklerinden Nottingham Sağlık Profili Ölçeği bireylerin sağlık durumları hakkındaki öznel yargılarını ortaya çıkarmayı hedefler. Doğru cevap C'dir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesi ölçeklerinin pek çoğunda bulunan ortak yaşam kalitesi boyutlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel işlev
B
Ağrı
C
Duygusal işlev
D
Rollere dayalı performans
E
Algılama
Açıklama:
Yaşam kalitesi ölçeklerinin pek çoğunda bulunan ortak yaşam kalitesi boyutları aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:
• Fiziksel işlev (örn., öz-bakım)
• Duygusal işlev (örn. depresyon)
• Sosyal işlev (örn. sosyal destek)
• Rollere dayalı performans (örn., günlük ya- şamdaki işlevleri yerine getirebilme)
• Ağrı (örn., hastalığa özgü bulgular)
Doğru cevap E'dir.
• Fiziksel işlev (örn., öz-bakım)
• Duygusal işlev (örn. depresyon)
• Sosyal işlev (örn. sosyal destek)
• Rollere dayalı performans (örn., günlük ya- şamdaki işlevleri yerine getirebilme)
• Ağrı (örn., hastalığa özgü bulgular)
Doğru cevap E'dir.
Soru 85
Ülkemizde ulusal düzeyde tüm yaş gruplarını kapsayan ilk 10 ölüm nedeni arasında %15 ile ikinci sırada yer alan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalp hastalıkları
B
Göğüs hastalıkları
C
Beyin damar hastalıkları
D
Tüberkuloz
E
Kanser
Açıklama:
Ülkemizde ulusal düzeyde tüm yaş gruplarını kapsayan ilk 10 ölüm nedeni arasında beyin damar hastalıkları %15 ile ikinci sırada yer almaktadır.Doğru cevap C'dir.
Soru 86
Yaşlılarda sık görülen ve ilerleyici kronik bir nörodejeneratif bir hareket bozukluğu olan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnme
B
Demans
C
Stigmatizasyon
D
Parkinson
E
Alzheimer
Açıklama:
Yaşlılarda sık görülen ve ilerleyici kronik bir nörodejeneratif bir hareket bozukluğu olan hastalık parkinson hastalığıdır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen non-motor faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Hastalığın evresi
B
Yürüme bozukluğu
C
Dizabilite
D
Denge ve duruş bozukluğu
E
Anksiyete
Açıklama:
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen non-motor faktörler:
- Depresyon
- Anksiyete
- Uyku bozuklukları
- Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
Soru 88
“Her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmek” şeklinde amacını ifade eden Yaşlanma Uluslararası Eylem Planı ne zaman yapılmıştır?
Seçenekler
A
2000
B
2003
C
2002
D
2004
E
2001
Açıklama:
“Her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve toplum- larında bütün haklara sahip birer vatandaş olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmek” şeklinde amacını ifade eden Yaşlanma Uluslararası Eylem Planı 2002 yılında yapılmıştır.Doğru cevap C'dir.
Soru 89
Yaşlılarda yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen koruyucu önlemlerden hangisi aşılama, yaşam tarzı değişiklikleri, aktivitenin desteklenmesi gibi hastalığın ortaya çıkışını önlemek için yapılan girişimlerin bütünüdür?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
Semptom öncesi dönem
C
İkincil koruma
D
Semptom dönemi
E
Üçüncül koruma
Açıklama:
Birincil koruma: Aşılama, yaşam tarzı değişiklikleri (örn. kapalı alanlarda sigara içme yasağı), aktivitenin (fiziksel-sosyal) desteklenmesi gibi has- talığın ortaya çıkışını önlemek için yapılan girişimlerin bütünüdür. Doğru cevap A'dır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlık hizmetlerinden ayıran en belirgin noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumsal düzeyde sorumluluk
B
Rski belirlemek
C
Riski düşürmek
D
Hastalığı önlemek
E
Daha fazla maliyetle daha fazla hizmet
Açıklama:
Koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlık hizmetlerinden ayıran en belirgin noktalar:
Toplum düzeyinde hizmet
Toplumsal düzeyde sorumluluk
Riski belirlemek
Riski düşürmek,
Hastalığı önlemek
Davranışsal ve sosyal müdahaleler
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi "yaşam kalitesi" kavramının ilk olarak ortaya çıktığı yıl olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
1950
B
1955
C
1960
D
1965
E
1970
Açıklama:
Tarihsellik içerisinde yaşam kalitesine bakıldığında, oldukça yeni bir kavram olduğu görülmektedir. Yaşam kalitesi, ilk olarak 1960’lı yıllarda öncelikle ekonomiyle ilişkili bir çerçevede sunulmuştur.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde "yaşam kalitesi" kavramının kullanıldığı bilim dallarından bir değildir?
Seçenekler
A
Psikoloji
B
Coğrafya
C
Tarih
D
Matematik
E
Felsefe
Açıklama:
Günümüzde yaşam kalitesi kavramı, tıp, psikoloji, sosyoloji, eğitim, özel eğitim, coğrafya, tarih, felsefe ve diğer pek çok bilim alanı tarafından kullanılmaktadır.
Soru 93
Aşağıda verilen "kavram-yaşam kalitesi boyutları" eşleştirmesinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Çevre-Sosyal Boyut
B
Beden İmgesi-Fiziksel ve bedensel Boyut
C
Stres-Diğer boyut
D
Yeni bilgi/beceri olanakları-Sosyal boyut
E
Güvenlik-Diğer Boyut
Açıklama:
Çevre, Kültür, Güvenlik, Hizmetlere ulaşılabilirlik, yeni bilgi/beceri olanakları, boş zaman değerlendirme yaşam kalitesinin boyutlarından diğer boyutlar başlığı adı altında değerlendirilmektedir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin üretkenlik rollerinin azalmasına sebep olan etmenlerden değildir?
Seçenekler
A
fizyolojik etmenler
B
fiziksel etmenler
C
sosyal etmenler
D
çevresel etmenler
E
psikolojik etmenler
Açıklama:
Yaşlılık döneminde fizyolojik, fiziksel, nörolojik, bilişsel, psikolojik ve sosyal değişikliklerin bir sonucu olarak, yaşlı bireylerin üretkenlik rolleri azalmakta ve sosyal konumları değişmektedir
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesi ile ilgili bir özelliktir.
Seçenekler
A
Tanımlanması zordur.
B
Ölçülebilir.
C
Tek yönlüdür
D
Kişilere göre değişmez
E
Tek boyutlu bir yapısı vardır
Açıklama:
Meral’e (2011) göre, yaşam kalitesi, özü gereği tanımlanması ve ölçülmesi oldukça zor bir kavramdır. Çok yönlü ve çok boyutlu yapısı, zamana, mekâna, kültür ve kişiye göre değişmesi, yaşam kalitesini tanımlamayı zorlaştırmaktadır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin Psikolojik ve Duygusal Boyutlarından birisidir?
Seçenekler
A
İşlevsel yeterlilik
B
Başkalarından destek görme
C
Geleceğe ilişkin güvenlik duygusu
D
Boş zaman değerlendirme
E
Beden imgesi
Açıklama:
Tablo 8.1 Yaşam kalitesinin boyutları
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin Fiziksel ve Bedensel Boyutlarından birisidir?
Seçenekler
A
Günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilme
B
Yaşam rollerine dair işlevler
C
Bağımsızlık duygusu
D
çevre
E
güvenlik
Açıklama:
Tablo 8.1 Yaşam kalitesinin boyutları
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin sosyal boyutlarından birisidir?
Seçenekler
A
Barınma durumu
B
Mahremiyet
C
Yaşamdan tatmin olma
D
Kaygı
E
Yeni bilgi/beceri olanakları
Açıklama:
Tablo 8.1 Yaşam kalitesinin boyutları
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Motor bozukluklarla ilgili faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Anksiyete
C
Dizabilite
D
Uyku bozuklukları
E
Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
Açıklama:
Motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Hastalığın şiddeti
• Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
• Dizabilite (özürlülük) düzeyi
• Hastalık süresi
• Yürüme bozukluğu
• Denge ve duruş bozukluğu (postural instabilite)
• İlaca bağlı motor komplikasyonlar
• Hastalığın şiddeti
• Hastalığın evresi (Hoehn-Yahr Evresi)
• Dizabilite (özürlülük) düzeyi
• Hastalık süresi
• Yürüme bozukluğu
• Denge ve duruş bozukluğu (postural instabilite)
• İlaca bağlı motor komplikasyonlar
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi non-motor bozukluklarla ilgili faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Hastalığın şiddeti
B
Hastalığın evresi
C
Denge ve duruş bozukluğu
D
Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
E
Yürüme bozukluğu
Açıklama:
Non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
Soru 101
Evde bakım hizmetleri aşağıdaki hizmetlerden hangisini kapsamamaktadır?
Seçenekler
A
Sağlık hizmetleri
B
Sosyal bakım hizmetleri
C
Sosyal destek hizmetleri
D
Psikolojik danışmanlık hizmetleri
E
Maddi destek hizmetleri
Açıklama:
Evde bakım hizmetleri, birbirleri ile koordinasyon içinde sunulması gereken aşağıdaki hizmetleri kapsamalıdır:
• Sağlık hizmetleri
• Tıbbi ve sosyal rehabilitasyon hizmetleri
• Sosyal bakım hizmetleri
• Sosyal destek hizmetleri
• Psikolojik danışmanlık hizmetleri
• Cihaz ekipman hizmetleri
• Eğitim hizmetleri
• Beslenme takibi
• Ulaşım desteği
• Sağlık hizmetleri
• Tıbbi ve sosyal rehabilitasyon hizmetleri
• Sosyal bakım hizmetleri
• Sosyal destek hizmetleri
• Psikolojik danışmanlık hizmetleri
• Cihaz ekipman hizmetleri
• Eğitim hizmetleri
• Beslenme takibi
• Ulaşım desteği
Soru 102
Aşağıdaki hangi alanda evde bakım hizmetlerinin bir işbirliği içinde devam ettirilmesi yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
İlaç kullanımı
B
Fiziksel sağlık
C
Özerklik
D
Bilişsel işlevler
E
Psiko-sosyal işlevler
Açıklama:
Evde bakım hizmetlerinde yaşam kalitesinin daha iyi anlaşılabilmesi için evde yaşayan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörler aşağıda sunulmuştur :
• Kronik hastalığın varlığı
• İlaç kullanımı
• Bağımsız hareket edebilme kabiliyetlerinin azalması
• Günlük işleri yerine getirmede zorluk
• Sosyal işlevlerin azalması
• Sosyal izolasyon
• Eş durumu (bekar veya dul olmak)
• Yalnızlık
• Uyku durumu
• Ağrı
• Depresyon
• Düşük gelir düzeyi
• Eğitim durumu
• Kronik hastalığın varlığı
• İlaç kullanımı
• Bağımsız hareket edebilme kabiliyetlerinin azalması
• Günlük işleri yerine getirmede zorluk
• Sosyal işlevlerin azalması
• Sosyal izolasyon
• Eş durumu (bekar veya dul olmak)
• Yalnızlık
• Uyku durumu
• Ağrı
• Depresyon
• Düşük gelir düzeyi
• Eğitim durumu
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi, koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlık hizmetlerinden ayıran en belirgin noktalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Toplum düzeyinde hizmet
B
Bireysel düzeyde sorumluluk
C
Riski belirlemek
D
Riski düşürmek
E
Hastalığı önlemek
Açıklama:
Koruyucu sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini sağlık hizmetlerinden ayıran en belirgin noktalara aşağıda yer verilmiştir:
• Toplum düzeyinde hizmet
• Toplumsal düzeyde sorumluluk
• Riski belirlemek
• Riski düşürmek,
• Hastalığı önlemek
• Davranışsal ve sosyal müdahaleler
• Toplum düzeyinde hizmet
• Toplumsal düzeyde sorumluluk
• Riski belirlemek
• Riski düşürmek,
• Hastalığı önlemek
• Davranışsal ve sosyal müdahaleler
Soru 104
-Sağlıkta yaşam kalitesini değerlendirmek için kullanılan genel sağlık ölçeklerinden biridir.
-Araştırmalarda yaygın olarak kullanılan bu ölçek yaşam kalitesini hareket, öz-bakım, günlük aktivite, ağrı/rahatsızlık, endişe/depresyon olmak üzere 5 alanda değerlendirme yapmaya olanak verir.
-Türk diline uyarlaması Eser, Dinç, Özyurt ve Pala tarafından yapılmıştır.
Yukarıda verilen ifadeler sağlık alanında yaşam kalitesini ölçmeye yarayan sağlık ölçeklerinden hangisine aittir?
-Araştırmalarda yaygın olarak kullanılan bu ölçek yaşam kalitesini hareket, öz-bakım, günlük aktivite, ağrı/rahatsızlık, endişe/depresyon olmak üzere 5 alanda değerlendirme yapmaya olanak verir.
-Türk diline uyarlaması Eser, Dinç, Özyurt ve Pala tarafından yapılmıştır.
Yukarıda verilen ifadeler sağlık alanında yaşam kalitesini ölçmeye yarayan sağlık ölçeklerinden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Avrupa Yaşam Kalitesi Ölçeği
B
Rand 36
C
Nottingham Sağlık Profili Ölçeği
D
Manchester Yaşam Kalitesini Kısaca Değerlendirme Ölçeği
E
Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği
Açıklama:
Sağlıkta yaşam kalitesini değerlendirmek için kullanılan bir diğer genel sağlık ölçeği, Avrupa Yaşam Kalitesi Çalışma Grubu
(EUROQOL) tarafından 1987’de geliştirilmiştir. Araştırmalarda yaygın olarak kullanılan bu ölçek yaşam kalitesini 5 alanda değerlendirir: hareket, öz-bakım, günlük aktivite, ağrı/rahatsızlık ve endişe/depresyon olmak üzere 5 alanda değerlendirme
yapmaya olanak verir. Türkçe diline uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması Eser, Dinç, Özyurt ve Pala tarafından 1990’da yapılmıştır.
(EUROQOL) tarafından 1987’de geliştirilmiştir. Araştırmalarda yaygın olarak kullanılan bu ölçek yaşam kalitesini 5 alanda değerlendirir: hareket, öz-bakım, günlük aktivite, ağrı/rahatsızlık ve endişe/depresyon olmak üzere 5 alanda değerlendirme
yapmaya olanak verir. Türkçe diline uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması Eser, Dinç, Özyurt ve Pala tarafından 1990’da yapılmıştır.
Soru 105
İnmede yaşam kalitesinin izlenmesinde aşağıdakilerden hangisinde yarar sağlanmaz?
Seçenekler
A
Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin saptanmasında
B
Rehabilitasyon uygulamalarının yaşama yansıyan etkilerinin anlaşılmasında
C
Hastanın önemsediği problem alanlarının belirlenmesinde
D
Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon elemanlarının yeni fikirler üretmesinde
E
Hastalığın şiddetinin azalmasında
Açıklama:
İnmede yaşam kalitesinin izlenmesi, aşağıda
sıralanan konularda oldukça yararlıdır:
• Rehabilitasyon uygulamalarının yaşama yansıyan etkilerinin anlaşılmasında
• Hastanın önemsediği problem alanlarının belirlenmesinde
• Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin saptanmasında
• Hastalık sürecinin izlenmesinde
• Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon elemanlarının yeni fikirler üretmesinde
sıralanan konularda oldukça yararlıdır:
• Rehabilitasyon uygulamalarının yaşama yansıyan etkilerinin anlaşılmasında
• Hastanın önemsediği problem alanlarının belirlenmesinde
• Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin saptanmasında
• Hastalık sürecinin izlenmesinde
• Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon elemanlarının yeni fikirler üretmesinde
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi motor bozukluklarla ilgili faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Uyku Bozuklukları
B
Hastalığın Süresi
C
Dizabilite (özürlülük)
D
Hastalığın Evresi
E
Yürüme bozukluğu
Açıklama:
Uyku bozuklukları non-motor bozukluklarla ilgili faktörlerden biridir.
Soru 107
-Bulaşıcı hastalıkların engellenmesi
-Bakım ve rehabilitasyon konularına ilişkin bilgilendirme-danışmanlık sağlanması
-Toplumsal düzeyde sağlıklı yaşam konusunda farkındalık yaratılması
Yukarıda verilen ifadeler hangi bakım hizmetleri kapsamında değerlendirilebilir?
-Bakım ve rehabilitasyon konularına ilişkin bilgilendirme-danışmanlık sağlanması
-Toplumsal düzeyde sağlıklı yaşam konusunda farkındalık yaratılması
Yukarıda verilen ifadeler hangi bakım hizmetleri kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Koruyucu Bakım Hizmetleri
B
Psikolojik Danışmanlık Hizmetleri
C
Eğitim Hizmetleri
D
Cihaz Ekipman Hizmetleri
E
Sosyal Rehabilitasyon Hizmetleri
Açıklama:
Koruyucu bakım hizmetlerinin içeriği; Bulaşıcı hastalıkların engellenmesi, Bakım ve rehabilitasyon konularına ilişkin bilgilendirme- danışmanlık sağlanması,Yaşlılıkta Nörolojik Temelli Durumların Bakım ve Rehabilitasyonu, Toplumsal düzeyde hastalıklarına ilişkin farkındalık yaratılması,Toplumsal düzeyde sağlıklı yaşam konusunda farkındalık yaratılmasıdır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda sık görülen ilerleyici nörodejeneratif bir hareket bozukluğu olan, temel hareket bozukluklarına ek olarak duygu durum bozukluğu ve bilişsel problemler gibi non-motor semptomların da yaşandığı hastalık olarak bilinmektedir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Parkinson
C
İnme
D
Demans
E
Anksiyete
Açıklama:
Yaşlılarda sık görülen ve ilerleyici kronik bir nörodejeneratif bir hareket bozukluğu olan Parkinson hastalığında, temel hareket bozukluklarına ek olarak, özellikle son yıllarda duygu durumu bozuklukları ve bilişsel problemler gibi non-motor (hareket sistemi dışında) semptomların da dikkate alınmakta ve yaşam kalitesi üzerindeki etkileri araştırılmaktadır.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesi kavramının yerine kullanılan kavramlardan biri olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Güven
B
Enerji
C
Özsaygı
D
Kültür
E
İşlevsellik
Açıklama:
Yaşam kalitesi sıklıkla sağlık, mutluluk, özsaygı, akıl sağlığı, uyum ve yaşam doyumu gibi kavramların da yerine kullanılagelmiştir.
Soru 110
Aşağıda stigmatizasyon ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Stigmatizasyon sadece nörolojik sorunları olan yaşlı bireylerde değil, her türlü bireyde görülebilir.
B
Stigmatizasyon, sadece kişileri ilgilendiren bir durumdur.
C
Stigmatizasyon, kişilerde yürüme bozukluklarına yol açabilmektedir.
D
Stigmatizasyonun önlenebilmesi için sadece hastanın kendisinin bilgilendirilmesi yeterlidir.
E
Stigmatizasyon kişinin doğrudan yaşam kalitesini etkilemez.
Açıklama:
Damgalamak, kınamak, küçük düşürmek anlamına gelen Stigmatizasyon, ‘Belirli bir kişi ya da durumu sosyal düzeyde olumsuz anlamda etiketleme, bu etiketi taşıyan insanların daha az istenilen bir konuma itilmesi ve daha az değer verilmesi’ olarak tanımlanmaktadır (Bates, 2013). Stigmatizasyon, her bireyde olduğu gibi, nörolojik sorunları olan yaşlıda da birçok olumsuz etkiyi beraberinde getirerek; benlik duygusununsarsılmasına, kaygı düzeyinin artmasına, hastalığına ve yaşam ilişkin olumsuz duyguların çoğalmasına,tedavi sürecinin olumsuz etkilenmesine, depresyon ve içe kapanma durumuna, sosyal ayrımcılığa ve
toplumdan kaçmaya neden olur. Bu nedenle, stigmatizasyon bireyin yaşam kalitesi ile doğrudan ilgilidir. Stigmanın önlenebilmesi için, hastalıklar hakkında toplumun bilgilendirilerek farkındalık yaratılması yanında, başta hastanın kendisi olmak üzere, hasta yakınlarının ve sağlık profesyonellerinin eğitilmesi gerekir.Yaşlılık ve nörolojik hastalıklar konusunda genel toplumsal farkındalık oluşturmada medyanın rolü önemlidir. Damgalanmaya karşı yürütülecek çalışmalar, hastalar ve yakınları için eğitim toplantılarının yapılması, bilgilendirici broşürler dağıtılması ve hasta derneklerinin sosyal faaliyetlerde bulunması gibi birçok önlemi kapsamalıdır. Hükümet politikalarının desteğinde sağlık profesyonellerinin ve ilgili meslek çalışanlarının etiketlenme ile mücadele konusunda eğitilmesi yaşam kalitesi üzerindeki olumsuzlukları engellemede yararlıdır.
toplumdan kaçmaya neden olur. Bu nedenle, stigmatizasyon bireyin yaşam kalitesi ile doğrudan ilgilidir. Stigmanın önlenebilmesi için, hastalıklar hakkında toplumun bilgilendirilerek farkındalık yaratılması yanında, başta hastanın kendisi olmak üzere, hasta yakınlarının ve sağlık profesyonellerinin eğitilmesi gerekir.Yaşlılık ve nörolojik hastalıklar konusunda genel toplumsal farkındalık oluşturmada medyanın rolü önemlidir. Damgalanmaya karşı yürütülecek çalışmalar, hastalar ve yakınları için eğitim toplantılarının yapılması, bilgilendirici broşürler dağıtılması ve hasta derneklerinin sosyal faaliyetlerde bulunması gibi birçok önlemi kapsamalıdır. Hükümet politikalarının desteğinde sağlık profesyonellerinin ve ilgili meslek çalışanlarının etiketlenme ile mücadele konusunda eğitilmesi yaşam kalitesi üzerindeki olumsuzlukları engellemede yararlıdır.
Soru 111
I. Özü gereği ölçülmesinin zor olması
II. Çok boyutlu yapısı
III. Zamana ve mekâna göre değişmesi
IV. Kültür ve kişiye göre değişmesi
V. Çok yönlü olması
Yukarıdakilerden hangileri yaşam kalitesi kavramının tanımlanmasıyla ilgili güçlükleri ifade eder?
II. Çok boyutlu yapısı
III. Zamana ve mekâna göre değişmesi
IV. Kültür ve kişiye göre değişmesi
V. Çok yönlü olması
Yukarıdakilerden hangileri yaşam kalitesi kavramının tanımlanmasıyla ilgili güçlükleri ifade eder?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV, V
C
I, III, IV, V
D
I, II, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Yaşam kalitesi, özü gereği tanımlanması ve ölçülmesi oldukça zor bir kavramdır. Çok yönlü ve çok boyutlu yapısı, zamana, mekâna, kültür ve kişiye göre değişmesi, yaşam kalitesini tanımlamayı zorlaştırmaktadır.
Soru 112
Yaşamdan tatmin olma, benlik saygısı, bağımsızlık duygusu, kaygı/stres, diğer insanlara yönelik olumlu ve olumsuz duygular gibi öğeler aşağıda belirtilen yaşam kalitesi boyutlarından hangisinin içerisinde ele alınır?
Seçenekler
A
Psikolojik ve duygusal boyut
B
Fiziksel ve bedensel boyut
C
Sosyal boyut
D
Ekonomik boyut
E
Diğer boyutlar
Açıklama:
Yaşam kalitesinin boyutları içerisinde Psikolojik ve Duygusal
Boyut kapsamında ele alınan öğeler yaşamdan tatmin olma, benlik saygısı, bağımsızlık duygusu, kaygı/stres, diğer insanlara yönelik olumlu ve olumsuz duygular olarak ifade edilmektedir.
Boyut kapsamında ele alınan öğeler yaşamdan tatmin olma, benlik saygısı, bağımsızlık duygusu, kaygı/stres, diğer insanlara yönelik olumlu ve olumsuz duygular olarak ifade edilmektedir.
Soru 113
Aşağıdaki ögelerden hangisi yaşam kalitesi boyutlarından diğer boyutlar kapsamı içerisinde değerlendirilir?
Seçenekler
A
İşlevsel yeterlilik
B
Mahremiyet
C
Yaşam rollerine dair işlevler
D
Çevre
E
Geleceğe ilişkin güvenli duygusu
Açıklama:
Yaşam kalitesi boyutlarından diğer boyutlar kapsamı içerisinde değerlendirilen ögeler çevre, kültür, güvenlik, hizmetlere ulaşılabilirlik, yeni bilgi ve beceri olanakları, boş zaman değerlendirmedir.
Soru 114
Kısa sürede uygulanabilen bu ölçek, sağlıkta yaşam kalitesi ölçme araştırmalarında en sık kullanılan ölçeklerden birisidir. Rand Şirketi (1987) tarafından geliştirilen bu ölçek 8 alandan ve 36 maddeden oluşur. Genel sağlık, ruhsal sağlık, yaşamsallık, fiziksel işlev, sosyal işlev ve duygusal rollerle ilişkili alanları içermektedir. Bu ölçeğin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması Koçyiğit ve diğerleri tarafından 1999’da yapılmıştır.
Yukarıda özellikleri verilen ölçek Sağlık alanında yaygın olarak kullanılan yaşam kalitesi ölçeklerinden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen ölçek Sağlık alanında yaygın olarak kullanılan yaşam kalitesi ölçeklerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Kısa Form-36
B
Rand-36
C
Avrupa Yaşam Kalitesi Ölçeği
D
Nottingham Sağlık Profili Ölçeği
E
Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği
Açıklama:
Kısa Form-36 (Short Form-36: SF-36): Kısa sürede uygulanabilen bu ölçek, sağlıkta yaşam kalitesi ölçme araştırmalarında en sık kullanılan ölçeklerden birisidir. Rand Şirketi (1987) tarafından geliştirilen SF-36, 8 alandan oluşur. 36 maddeden oluşan bu ölçek; genel sağlık, ruhsal sağlık, yaşamsallık, fiziksel işlev, sosyal işlev ve duygusal rollerle ilişkili alanları içermektedir. Bu ölçeğin Türkçe
uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması Koçyiğit ve diğerleri tarafından 1999’da yapılmıştır.
uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması Koçyiğit ve diğerleri tarafından 1999’da yapılmıştır.
Soru 115
Alanyazında birçok yaşam kalitesi ölçeği incelenerek ölçeklerin içerik ve yapıları karşılaştırılmıştır. Bu araştırmalar sonucunda aşağıdakilerden hangisi ölçeklerin pek çoğunda bulunan ortak yaşam kalitesi boyutlarından değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel işlev
B
Duygusal işlev
C
Sosyal işlev
D
Ağrı
E
Stres
Açıklama:
Araştırmalar sonucunda ölçeklerin pek çoğunda bulunan ortak yaşam kalitesi
boyutları aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:
• Fiziksel işlev (örn., öz-bakım)
• Duygusal işlev (örn. depresyon)
• Sosyal işlev (örn. sosyal destek)
• Rollere dayalı performans (örn., günlük yaşamdaki
işlevleri yerine getirebilme)
• Ağrı (örn., hastalığa özgü bulgular
boyutları aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:
• Fiziksel işlev (örn., öz-bakım)
• Duygusal işlev (örn. depresyon)
• Sosyal işlev (örn. sosyal destek)
• Rollere dayalı performans (örn., günlük yaşamdaki
işlevleri yerine getirebilme)
• Ağrı (örn., hastalığa özgü bulgular
Soru 116
I. Rehabilitasyon uygulamalarının yaşama yansıyan etkilerinin anlaşılmasında
II. Hastanın önemsediği problem alanlarının belirlenmesinde
III. Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin saptanmasında
IV. Hastalık sürecinin izlenmesinde
V. Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon
elemanlarının yeni fikirler üretmesinde
İnmede yaşam kalitesinin izlenmesi, yukarıda sıralanan konuların hangilerinde yarar sağlamaktadır?
II. Hastanın önemsediği problem alanlarının belirlenmesinde
III. Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin saptanmasında
IV. Hastalık sürecinin izlenmesinde
V. Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon
elemanlarının yeni fikirler üretmesinde
İnmede yaşam kalitesinin izlenmesi, yukarıda sıralanan konuların hangilerinde yarar sağlamaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV, V
C
I, III, IV, V
D
I, II, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
İnmede yaşam kalitesinin izlenmesi, aşağıda sıralanan konularda oldukça yararlıdır:
• Rehabilitasyon uygulamalarının yaşama
yansıyan etkilerinin anlaşılmasında
• Hastanın önemsediği problem alanlarının
belirlenmesinde
• Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin
saptanmasında
• Hastalık sürecinin izlenmesinde
• Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon
elemanlarının yeni fikirler üretmesinde
• Rehabilitasyon uygulamalarının yaşama
yansıyan etkilerinin anlaşılmasında
• Hastanın önemsediği problem alanlarının
belirlenmesinde
• Tedavi, bakım ve rehabilitasyon önceliklerinin
saptanmasında
• Hastalık sürecinin izlenmesinde
• Sağlık planlayıcılarının, bakım ve rehabilitasyon
elemanlarının yeni fikirler üretmesinde
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz yönde
etkileyen non-motor faktörlerdendir?
etkileyen non-motor faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Hastalığın şiddeti
B
Ağrı ve diğer duyusal bozukluklar
C
İlaca bağlı motor komplikasyonlar
D
Hastalık süresi
E
Denge ve duruş bozukluğu
Açıklama:
Parkinson hastalığında yaşam kalitesini olumsuz etkileyen Non-motor bozukluklarla ilgili faktörler:
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklardır.
• Depresyon
• Anksiyete
• Uyku bozuklukları
• Ağrı ve diğer duyusal bozukluklardır.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi nörolojik sorunları olan yaşlıda birçok olumsuz etkiyi beraberinde getirerek; benlik duygusunun sarsılmasına, kaygı düzeyinin artmasına, hastalığına ve yaşam ilişkin olumsuz duyguların çoğalmasına,
tedavi sürecinin olumsuz etkilenmesine, depresyon ve içe kapanma durumuna, sosyal ayrımcılığa ve toplumdan kaçmaya neden olan, bu nedenle de bireyin yaşam kalitesini yüksek düzeyde etkileyen durum olarak tanımlanmaktadır?
tedavi sürecinin olumsuz etkilenmesine, depresyon ve içe kapanma durumuna, sosyal ayrımcılığa ve toplumdan kaçmaya neden olan, bu nedenle de bireyin yaşam kalitesini yüksek düzeyde etkileyen durum olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Nörolojik hastalıklarda anksiyete
B
Nörolojik hastalıklarda dizabilite
C
Nörolojik hastalıklarda depresyon
D
Nörolojik hastalıklarda duyusal bozukluklar
E
Nörolojik hastalıklarda stigmatizasyon
Açıklama:
Damgalamak, kınamak, küçük düşürmek anlamına gelen Stigmatizasyon, ‘Belirli bir kişi ya da durumu sosyal düzeyde olumsuz anlamda etiketleme, bu etiketi taşıyan insanların daha az istenilen bir konuma itilmesi ve daha az değer verilmesi’ olarak tanımlanmaktadır. Stigmatizasyon, her bireyde olduğu gibi, nörolojik sorunları olan yaşlıda da birçok olumsuz etkiyi beraberinde getirerek; benlik duygusunun sarsılmasına, kaygı düzeyinin artmasına, hastalığına ve yaşam ilişkin olumsuz duyguların çoğalmasına, tedavi sürecinin olumsuz etkilenmesine, depresyon ve içe kapanma durumuna, sosyal ayrımcılığa ve toplumdan kaçmaya neden olur. Bu nedenle, stigmatizasyon bireyin yaşam kalitesi ile doğrudan ilgilidir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin yaşam kalitesinin arttırılması, topluma uyumları, maddi ve sağlık sorunlarını kapsayan politikalar çerçevesinde hazırlanan Uluslararası Eylem Planında yaşlılara sunulan hizmetlerin sürekliliğinin sağlanması ve bakım verenlerin desteklenmesi hedefi doğrultusunda gerçekleştirilecek eylemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mümkün olduğunca yaşlı bireylerin kendi toplulukları içinde bir yakınının denetiminde yaşamlarının desteklenmesi
B
Aile desteğinin olmadığı veya istenmediği durumlarda, yaşlılara yardım sağlanması için önlemler alınması
C
Eğitim, bilgilendirme, psikolojik, ekonomik, sosyal ve yasal mekanizmalar ile bakım verenlerin desteklenmesi
D
Aile içinde bakımın sağlanabilmesi için ailelerin güçlendirilmesi esas alınarak, resmi ya da resmi olmayan sosyal destekleme sistemleri geliştirilmesi
E
Bakım veren kurumlarda, kalitenin sağlanması için standartların ve değerlendirme yöntemlerinin belirlenerek uygulanması
Açıklama:
Planda yaşlılara sunulan hizmetlerin sürekliliğinin sağlanması ve bakım verenlerin desteklenmesi hedefi doğrultusunda aşağıdaki eylemler belirlenmiştir:
• Aile içinde bakımın desteklenmesi ve topluma
dayalı hizmetlerin sağlanması,
• Aile içinde bakımın sağlanabilmesi için ailelerin
güçlendirilmesi esas alınarak, resmi
ya da resmi olmayan sosyal destekleme sistemleri
geliştirilmesi,
• Hastanede ve bakımevlerinde kalma gibi
durumlara alternatif olarak yalnız yaşayan
yaşlıların bağımlı olmadan yaşam kapasitelerinin
artırılması için topluma dayalı uzun
süreli bakım olanaklarına ulaşımın sağlanması
ve kalitenin artırılması,
Eğitim, bilgilendirme, psikolojik, ekonomik,
sosyal ve yasal mekanizmalar ile bakım
verenlerin desteklenmesi,
• Aile desteğinin olmadığı veya istenmediği
durumlarda, yaşlılara yardım sağlanması
için önlemler alınması,
• Bakım veren kurumlarda, kalitenin sağlanması
için standartların ve değerlendirme
yöntemlerinin belirlenerek uygulanması,
• Uygun önlemler alınarak yaşlı bireylerin
kendilerine güvenlerinin artırılması, yaşam
kalitesini geliştiren koşullar sağlanması
• Mümkün olduğunca yaşlı bireylerin kendi
toplulukları içinde bağımsız yaşamlarının
desteklenmesi
• Aile içinde bakımın desteklenmesi ve topluma
dayalı hizmetlerin sağlanması,
• Aile içinde bakımın sağlanabilmesi için ailelerin
güçlendirilmesi esas alınarak, resmi
ya da resmi olmayan sosyal destekleme sistemleri
geliştirilmesi,
• Hastanede ve bakımevlerinde kalma gibi
durumlara alternatif olarak yalnız yaşayan
yaşlıların bağımlı olmadan yaşam kapasitelerinin
artırılması için topluma dayalı uzun
süreli bakım olanaklarına ulaşımın sağlanması
ve kalitenin artırılması,
Eğitim, bilgilendirme, psikolojik, ekonomik,
sosyal ve yasal mekanizmalar ile bakım
verenlerin desteklenmesi,
• Aile desteğinin olmadığı veya istenmediği
durumlarda, yaşlılara yardım sağlanması
için önlemler alınması,
• Bakım veren kurumlarda, kalitenin sağlanması
için standartların ve değerlendirme
yöntemlerinin belirlenerek uygulanması,
• Uygun önlemler alınarak yaşlı bireylerin
kendilerine güvenlerinin artırılması, yaşam
kalitesini geliştiren koşullar sağlanması
• Mümkün olduğunca yaşlı bireylerin kendi
toplulukları içinde bağımsız yaşamlarının
desteklenmesi
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin nitelikli bir biçimde sürdürülmesini amaçlayan, yaşlı bireye ve ailesine yaşadığı ortamda sunulan bakımı kapsayan sağlık yaklaşımıdır?
Seçenekler
A
Bakım evi
B
Huzur evi
C
Hastane
D
Sevgi evleri
E
Evde bakım
Açıklama:
Evde bakım; koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin nitelikli bir biçimde sürdürülmesini amaçlayan, yaşlı bireye ve ailesine yaşadığı ortamda sunulan bakımı kapsayan sağlık yaklaşımıdır.