Yaşam Boyu Büyüme ve Gelişim - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
- Gelişimin fizyolojik ya da bedensel yönüyle ilişkili bir kavramdır.
- Bedenin hem iç hem de dış organlarında gözlemlenir.
- Yumurtanın döllenmesinden başlayarak 30lu yaşlara kadar devam eder.
Yukarıda büyüme kavramı ile ilgili verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Büyüme, gelişimin fizyolojik ya da bedensel yönüyle ilişkili bir kavramdır. Büyüme organizmada boy, kilo, hacim olarak meydana gelen artışı ifade eder. Bu artış bedenin hem gözlenemeyen iç organlarında hem de gözlenebilir dış organlarında meydana gelir. Bu bedensel artış yumurtanın döllenmesinden hemen sonra hızlı bir şekilde başlar ve 20’li yaşlara kadar devam eder. Bu bilgiler göz önünde bulundurulduğunda, III. ifadede verilen bilgi yanlıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 2
Olgunlaşma kavramı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İnsan gelişimini sağlayan en temel etmendir.
B
Empatinin gelişmesi gibi süreçler olgunlaşmanın ürünüdür.
C
Büyüme olmadan olgunlaşma olmaz.
D
Biyolojik gelişimle ilgilidir, psikolojik değişimleri kapsamaz.
E
Zaman içerisinde farklı düzeylerde gözlemlenebilir.
Açıklama:
Olgunlaşma da büyüme gibi fazlasıyla fizyolojik, biyolojik gelişimle ilgilidir ancak zihinsel anlamda veya kişilik bağlamında da olgunlaşmadan söz edilebilir. Olgunlaşma kısmen psikolojik değişimlerden de sorumludur: Artan dikkat gösterme, problem çözme, empatinin gelişmesi gibi süreçler olgunlaşmanın ürünüdür. Bu durumda doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 3
Belirli uyaranlara karşı diğer zamanlardan çok daha fazla duyarlı olunan dönemi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duyarlı dönem
B
Büyüme dönemi
C
Olgunlaşma dönemi
D
Hazır bulunuşluk dönemi
E
Öğrenme dönemi
Açıklama:
Bireye uygun uyarıcılar, uygun ortamlar duyarlı dönemlerde sunulursa bireyin belirli bir beceriyi, davranışı veya öğrenmeyi en iyi şekilde edinmesi mümkün olur. Eğer bu dönemde bireye uygun ortam sağlanmazsa, gelişimsel olarak aslında kazanabileceği bir becerinin veya davranışın yerine getirilmesinde gecikmeler veya niteliğinde sorunlar yaşanılabilir. Bu dönem de duyarlı dönem olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 4
Yetişkinlikte obeziteye neden olan şeyler gelişim alanlarından hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Psiko-sosyal gelişim
B
Bilişsel gelişim
C
Sosyal gelişim
D
Fiziksel gelişim
E
Hormonal gelişim
Açıklama:
Fiziksel gelişim organizmanın fiziksel, biyolojik yapısında meydana gelen değişimlerle ilgilidir. Fiziksel gelişim cinsiyet nasıl belirleniyor, erinliğe erken ya da geç girmenin etkileri nelerdir, yetişkinlikte obeziteye neden olan şeyler nelerdir gibi sorularla ilgilidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 5
- Gelişim yaşam boyu sürer
- Gelişim çok yönlüdür
- Gelişim bağlamsaldır
- Gelişim süreci sabittir
Yaşam boyu gelişim yaklaşımı gelişimle ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerin hangilerini doğru kabul eder?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Gelişim süreci sabit değildir; bireyin deneyimlerine bağlı olarak değişime uğrayabilmektedir. Bununla birlikte, gelişim yaşam boyu süren, çok yönlü ve bağlamsal olan bir süreçtir. Bu sebeple doğru yanıt IV. ifadenin bulunmadığı C seçeneğidir.
Soru 6
- Anneden ve babadan gelen genlerin sahip oldukları özelliklerin hepsi yavrunun bedeninde bulunur, ancak bunların hepsi görünür olmayabilir
- Organizmada bulunan ve kendisini ifade etme olanağı bulan özellikler baskın ve çekinik genlerin ortak ürünüdür.
- Türe özgü oluş insanları benzer kılar, ancak sahip olunan genler insanları birbirinden farklı kılar.
Gelişimin temel belirleyicilerinden kalıtıma dair yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sahip olunan özellikler çoğu zaman bir gen çifti tarafından belirlenmektedir. Organizmada bulunan ve kendisini ifade etme olanağı bulan özellikler baskın genlerin ürünüdür. Çekinik genler ise organizmada bulunan, ancak kendisini ifade etme olanağı bulamayan, bastırılan özelliklerle ilgilidir. Bu sebeple doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 7
'İnsanın temel gereksinimleri ortaya çıktığında organizmada gerginlik oluşmaya başlar ve gereksinimin doyurulması geciktikçe gerginliğin dozu artar.'
Yukarıdaki savı ortaya atan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki savı ortaya atan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erik Erikson
B
Sigmund Freud
C
J. B. Watson
D
A. Maslow
E
J. Piaget
Açıklama:
Psikanalitik kuramın kurucusu Sigmund Freud, insanın temel gereksinimlerinin (yemek, içmek, uyumak, cinsellik vb.) olduğunu ve bu gereksinimler ortaya çıktığında organizmada gerginlik oluşmaya başlayacağını savunur. Bu gereksinimlerin doyurulması gecikirse gerginliğin artacağını savunmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 8
Erikson’un tanımladığı gelişim dönemlerinden hangisi Freud'un "Genital Dönem" olarak belirttiği döneme karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Temel güvene karşı güvensizlik
B
Özerkliğe karşı utanç ve şüphe
C
Girişimciliğe karşı suçluluk
D
Başarıya karşı aşağılık duygusu
E
Kimlik geliştirmeye karşı kimlik karmaşası
Açıklama:
Temel güvene karşı güvensizlik oral döneme, Özerkliğe karşı utanç ve şüphe anal döneme, Girişimciliğe karşı suçluluk fallik döneme, Başarıya karşı aşağılık duygusu ise gizil döneme denk gelmektedir. Kimlik geliştirmeye karşı kimlik karmaşası ise genital döneme denk gelmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 9
Yaşamda her yeni uyarıcı ile karşılaşıldığında zihinsel olarak dengesizlik durumu yaşandığını, sonra bilgiyi işleyerek, anlamlandırarak yeniden denge durumuna erişildiğini öne süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilişsel Gelişim Kuramı
B
Davranışçı Kuram
C
Psiko-Sosyal Gelişim Kuramı
D
Psikanalitik Kuram
E
İnsancıl Kuram
Açıklama:
Piaget’nin geliştirdiği bilişsel gelişim kuramına göre insanlar bilgiyi çevreden örgütleyerek alırlar, çünkü bu beynin doğuştan getirdiği bir eğilimdir. Ayrıca, yaşamda her yeni uyarıcı ile karşılaşıldığında zihinsel olarak dengesizlik durumu yaşanılır. Sonra bilgiyi işleyerek, anlamlandırarak yeniden denge durumuna erişilir. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 10
- Bilgilendirilmiş onay almak
- Gizlilik
- Deney sonrası bilgilendirme
- Aldatma
Yukarıdaki seçeneklerden hangisi ya da hangileri gelişimle ilgili yürütülecek araştırmalarda izlenmesi gereken etik ilkelerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Gelişimle ilgili yürütülecek araştırmalarda izlenmesi gereken etik ilkeleri 4 başlıkta toplamıştır. Bunlar: bilgilendirilmiş onay almak, gizlilik, deney sonrası bilgilendirme ve aldatmadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 11
Organizmanın, zamanı geldiğinde, doğuştan olan fonksiyonlarını kullanabilmesi ve görevlerini yapabilmesi yeterliğine gelmesi, gelişimin hangi temel kavramıyla tanımlanır?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Öğrenme
D
Gelişim
E
Kritik dönem
Açıklama:
Olgunlaşma kavramı organizmanın doğuştan getirdiği işlevleri, görevleri zamanı geldiğinde yerine getirebilme yeterliliğine erişmesini tanımlamak üzere kullanılmaktadır.
Soru 12
Bireyin fiziksel gelişimdeki hızın azaldığı, fakat zihinsel gelişimde önemli değişiklerin yaşandığı, mantıklı düşünmenin başladığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bebeklik Dönemi
B
İlk Çocukluk Dönemi
C
Son Çocukluk Dönemi
D
Ergenlik Dönemi
E
Genç Yetişkinlik Dönemi
Açıklama:
Son Çocukluk (Okul) Dönemi (6-12 yaş): Okul çağı veya orta çocukluk olarak da anılan bu dönemde fiziksel gelişim hızı giderek azalırken, zihinsel gelişimde dikkate değer değişimler olur. Somut, mantıklı düşünme gelişir, sınıflama, bellek ve dil becerileri artar, temel akademik becerilerde artış gözlenir. Sosyal roller ve kurallar öğrenilir.
Soru 13
I. Bireyin aileye olan bağımlılığı devam eder.
II. Birey, aile kurup çocuk sahibi olur.
III. Karşı cins ile sağlam bir ilişki kurulur.
IV. Fiziksel değişimler yaşanmaya devam eder.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri genç yetişkinlik dönemi özelliklerindendir?
II. Birey, aile kurup çocuk sahibi olur.
III. Karşı cins ile sağlam bir ilişki kurulur.
IV. Fiziksel değişimler yaşanmaya devam eder.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri genç yetişkinlik dönemi özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I-II
D
II-III
E
III-IV
Açıklama:
İlk (Genç) Yetişkinlik Dönemi (20-40 yaş): Bu dönem yetişkin olmanın temel koşulu olan sorumluluk almanın ve aileden bağımsız olmanın gerçekleştiği dönemdir. Birey hem ekonomik hem de kişisel olarak aileden bağımsızlığını kazanır ve aile kurup çocuk yetiştirmenin sorumluluğunu alır. Kişi bir taraftan mesleki gelişime odaklanır, bir taraftan da karşı cinsle sağlıklı ilişki kurup kendi ailesini oluşturur. Böylece yetişkin rollerini üstlenmiş olur ve hem iş yaşamında hem de aile yaşamında üretken olmaya odaklanır. Fiziksel gelişim bu dönemin başlarında son bulur. Bu yıllar fiziksel olarak kendimizi en iyi, güçlü hissettiğimiz yıllardır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Psikanalitik Kuramının kurucusudur?
Seçenekler
A
Jean Piaget
B
B. F. Skinner
C
J. B. Watson
D
Erik Erikson
E
Sigmund Freud
Açıklama:
-Psikanalitik Kuram: Sigmund Freud
Sigmund Freud (1856-1939) modern psikoloji tarihinin en önde gelen isimlerinden birisidir. 1880’lerde bir nörolog olarak psikiyatrik hastalıklarının tedavisine yönelmiş ve aslında ruh hastalıklarının tedavisinde kullanılmak üzerine bir tedavi yaklaşımı geliştirmeyi hedeflemektir. Ancak çalışmaları sonucunda amacının çok ötesinde birden fazla kuram geliştirmiştir; psikoterapi kuramı, kişilik kuramı ve gelişim kuramı.
Sigmund Freud (1856-1939) modern psikoloji tarihinin en önde gelen isimlerinden birisidir. 1880’lerde bir nörolog olarak psikiyatrik hastalıklarının tedavisine yönelmiş ve aslında ruh hastalıklarının tedavisinde kullanılmak üzerine bir tedavi yaklaşımı geliştirmeyi hedeflemektir. Ancak çalışmaları sonucunda amacının çok ötesinde birden fazla kuram geliştirmiştir; psikoterapi kuramı, kişilik kuramı ve gelişim kuramı.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Psiko-seksüel Gelişim Kuramının dönemlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Oral Dönem
B
Anal Dönem
C
Fallik Dönem
D
Belirgin Dönem
E
Genital Dönem
Açıklama:
Psiko-seksüel Gelişim Kuramında yer alan dönemler şu şekildedir:1. Oral dönem (0-1 yaş) 2. Anal dönem (1-3 yaş) 3. Fallik dönem (3-6 yaş) 4. Gizil (latent) dönem (6-11 yaş) 5. Genital dönem (12 yaş ve sonrası).
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Psiko-sosyal Gelişim kuramının kurucusudur?
Seçenekler
A
Sigmund Freud
B
Erik Erikson
C
J. B. Watson
D
B. F. Skinner
E
Jean Piaget
Açıklama:
-Psiko-Sosyal Gelişim Kuramı: Erik Erikson
İlk zamanlar Freud’un görüşlerini takip eden E. Erikson, farklı kültürlerden gelen çocuklarla yaptığı çalışmalar sonucunda, Freud’un kuramını geliştirmiş ve yaşam boyu gelişim yaklaşımına uygun olacak, kültürü merkeze alan Psiko-sosyal Gelişim Kuramını geliştirmiştir.
İlk zamanlar Freud’un görüşlerini takip eden E. Erikson, farklı kültürlerden gelen çocuklarla yaptığı çalışmalar sonucunda, Freud’un kuramını geliştirmiş ve yaşam boyu gelişim yaklaşımına uygun olacak, kültürü merkeze alan Psiko-sosyal Gelişim Kuramını geliştirmiştir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Bilişsel Gelişim Kuramının kurucusudur?
Seçenekler
A
Sigmund Freud
B
Erik Erikson
C
J. B. Watson
D
B. F. Skinner
E
Jean Piaget
Açıklama:
Bilişsel (Zihinsel) Gelişim Kuramı: J. Piaget Gelişim psikolojisi alanını en çok etkileyen kuramcılardan birisi bilişsel gelişimin babası sayılan J. Piaget’dir. İnsan zihninin nasıl çalıştığına odaklanan Piaget, çocuklar üzerinde yaptığı deneyler ve gözlemlerden yola çıkarak bilişsel gelişim kuramını oluşturmuştur.
Soru 18
Bireylerin yaşamları hakkında kendilerinin karar verme ve davranışlarını kontrol etme yetisiyle doğduğunu ve kendi gelişimini kendisinin yönlendirdiğini söyleyen gelişim kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsancıl Kuram
B
Sosyo-Kültürel Kuram
C
Evrimci Kuram
D
Davranışçı Kuram
E
Zihinsel Gelişim Kuram
Açıklama:
İnsancıl kuramın merkezinde insanların bireysel özellikleri bulunmaktadır. Gelişimi açıklayan psikanalitik ve öğrenme kuramlarına alternatif bir kuram olarak ortaya çıkan insancıl görüşe göre, insanlar kendi yaşamları üzerinde karar verme ve davranışlarını denetim altına alma kapasitesiyle dünyaya gelirler. Davranış bilinçli bir eylemdir. Doğuştan geldiğini iddia ettikleri bu kapasite özgür iradedir. Yani insan kendi gelişimini kendisi belirler.
Soru 19
Kültürün çocuklar ve ergenler üzerindeki etkisini araştırmak isteyen araştırmacıların daha fazla kullandığı bilgi toplama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gözlem
B
Anket
C
Fizyolojik test
D
Standart test
E
Etnografi
Açıklama:
Sıklıkla antropolojide kullanılan bir katılımlı gözlem türü olan Etnografi, gelişmekte olan çocuk ve ergenler üzerinde kültürün etkisini araştırmak isteyen araştırmacılar tarafından artan bir biçimde kullanılmaktadır.
Soru 20
Daha çok gelişimsel, sağlıksal ve psikolojik alanlarda kullanılan ve elde edilen bilgilerin analiz edilip kişi ile ilgili sonuca varılan araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deneysel araştırma
B
Vaka çalışması
C
Korelasyonel araştırma
D
Kesitsel araştırma
E
Boylamsal araştırma
Açıklama:
Vaka çalışması özellikle gelişim, sağlık ve psikoloji alanında sık başvurulan yöntemlerden birisidir. Vaka çalışmasında kişi hakkında yukarıda sözü edilen çeşitli bilgi toplama araçlarıyla elde edilen bilgiler analiz edilir ve kişi ile ilgili bir sonuca varılır. Bu yöntem özellikle normalden sapma gösteren bireyler hakkında karar vermek amacıyla kullanılmaktadır. Bu nedenle ulaşılan sonuçlar başkalarına veya benzer yaşta, cinsiyette olan gruplara genellenemez.
Soru 21
İnsan organizmasında boy, kilo ve hacim olarak meydana gelen artış, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Ket vurma
B
Büyüme
C
Hazır bulunuşluk
D
Öğrenme
E
Yaşantı
Açıklama:
Büyüme tüm insanlar için önemli bir süreci temsil etmektedir. İnsan gelişiminde büyüme genellikle bu gelişim sürecinin fizyolojik ve bedensel yönüne vurgu yapmaktadır.
Soru 22
Organizmanın doğuştan getirdiği işlevleri ve görevleri zamanı geldiğinde yerine getirebilme yeterliliğine erişmesi, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Koşullanma
C
Güdülenme
D
Olgunlaşma
E
Uyum sağlama
Açıklama:
İnsan gelişimi için stratejik kavramlardan birisi de olgunlaşmadır. İnsan vücudunun kalıtsal olarak programlandığı görevleri ve işleri yapabilme olgunluğuna erişimi gelişim psikolojisinin önemli bir araştırma konusunu temsil etmektedir. Bunun en önemli nedenlerinde birisi, olgunlaşmanın insan gelişimini sağlayan en temel etmen olmasıdır.
Soru 23
Olgunlaşma ve çevreyle etkileşime girmenin sonucunda organizmada meydana gelen nispeten kalıcı izli davranış değişimleri, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Öğretim
B
Öğretme
C
Öngörü
D
Önerme
E
Öğrenme
Açıklama:
Bilgi toplumunda her alanda çok büyük bir değişim ve dönüşüm süreci yaşanmaktadır. Bu sürece uyum sağlayabilme, tüm bireylerin öğrenme kapasitelerinin geliştirilmesiyle ilişkilidir. Öğrenme aynı zamanda gelişmeyi de sağlayan bir etmendir. Öğrenme süreçleri bireylerin hayatlarında bazen tesadüfi olarak gerçekleşebildiği gibi, kalıcı olan öğrenmeler pekiştirilerek bireylerde davranış değişimini gerçekleştirirler.
Soru 24
Ahmet öğretmen matematik dersini öğrencilerine sevdirmek için elinden gelen gayreti göstermekteydi. Ancak genellikle dersleri sabah saatlerinde başlamaktaydı ve öğrenciler dersin ilk on beş dakikasında derse motive olma konusunda sürekli sorun yaşamaktaydılar. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sınıf yönetimi kapsamında öğrencilerin yaşadığı sorunun kavramını en iyi açıklayan seçeneği temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Hazır bulunuşluk
B
Ortam
C
Yaşantı
D
Gelişim bunalımı
E
Büyüme
Açıklama:
Eğitim psikolojisi alanında özellikle gelişim ve öğrenme sürecinde üzerinde sıklıkla durulması gereken kavramlardan birisi hazır bulunuşluktur. Öğrencilerin hedeflenen davranışı öğrenebilmeleri için, gerekli olgunlaşma düzeyine erişmiş olmaları, ön öğrenmeleri yapmış olmaları, hedeflenen davranışı, öğrenmeye güdülenmeleri ve son olarak da duygusal olarak uygun durumda olmaları gerekmektedir.
Soru 25
Gelişim sürecinde belirli bir olayın en fazla etkiye sahip olduğu belirli bir dönemi ifade eden kavram, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Erken dönem
B
Kısa dönem
C
Uzun dönem
D
Ara dönem
E
Kritik dönem
Açıklama:
İnsan gelişim tesadüfi olarak gerçekleşmemektedir. İnsan gelişimine bağlı değişimler belli zaman dilimlerinde veya dönemlerinde ortaya çıkmaktadır. Örneğin Çocuklar için 22-24 ay civarı, tuvalet eğitimine başlamak için uygun bir dönemdir.. Eğer bu dönemde tuvalet eğitimine başlanmaz, daha erken veya daha geç bir dönemde başlanırsa, çocuğun bu konudaki öz bakım becerisini edinmesinde sorunlar yaşanılabilmektedir. Bu sebeple insan gelişiminde kritik dönem kavramı oldukça önemlidir.
Soru 26
İnsanların doğumundan ölümlerine kadar geçen zaman diliminde bireyde meydana gelen sistemli ve sürekli değişimler, aşağıdaki seçeneklerden hangisi kapsamında değerlendirilmelidir?
Seçenekler
A
Geri bildirim
B
Gelişim
C
Genelleme
D
Güdülenme
E
Güvenirlik
Açıklama:
Büyüme ve olgunlaşma sürecinin birlikte sürekli hale gelmesi insan gelişiminin de belirli bir aşamaya gelmesine vurgu yapmaktadır. Her gelişim aşamasında bireyler farklı yeterliklere sahip olmaktadırlar. İnsan hayatının başlangıcından sonuna kadar aynı hızda olmasa da, gelişim süreci belirli bir ivme ile devam etmektedir.
Soru 27
Organizmanın fiziksel ve biyolojik yapısında meydana gelen değişimler, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Kişisel gelişim
B
Mesleki gelişim
C
Zihinsel gelişim
D
Fiziksel gelişim
E
Psiko-sosyal gelişim
Açıklama:
İnsan gelişiminde meydana gelen sistemli süreğen ve ardışık değişimler kendisini çeşitli alanlarda göstermektedir. Bu alanlardan birisi de fiziksel gelişimdir. Davranışı ve gelişimi etkileyen genler, beyin gelişimi, boy ve ağırlıktaki artış, motor becerilerde değişim, hormonal değişiklikler gibi süreçler fiziksel gelişimin içindedir.
Soru 28
İnsanların bilme, anlama süreçlerindeki değişimlerle ve dil edinimindeki değişim süreçlerinin geneli, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Akademik gelişim
B
Fiziksel gelişim
C
Psiko-sosyal gelişim
D
Zihinsel gelişim
E
Kurumsal gelişim
Açıklama:
Zihinsel ya da bilişsel gelişim eğitim kurumları için önemli bir kavramdır. Hayal kurma, bir nesneyi tanımaya çalışma, bir sorunun yanıtını bulmaya çalışma, bir anıyı hatırlamaya çalışma, bir şarkının notalarını ezberleme, dil öğrenme, bulmaca çözme, zihinsel gelişim kapsamında değerlendirilmektedir.
Soru 29
Çocuklarda anne-babaya bağlanma, kimlik geliştirme ve kişilik gelişimindeki değişimler aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Tarihi gelişim
B
Profesyonel gelişim
C
Psiko-sosyal gelişim
D
Zihinsel gelişim
E
Fiziksel gelişim
Açıklama:
Psiko-sosyal gelişim alanı kişilik özelliklerinin kazanılması, sosyal ilişkiler, duygusal süreçlerdeki değişimler gibi süreçlerle ilişkilidir ve psiko-sosyal gelişim, gelişim alanlarının önemli bir boyutunu oluşturmaktadır.
Soru 30
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ergenlik döneminin gelişim görevlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yürümeyi öğrenme
B
Konuşmayı öğrenme
C
Akranlarla olumlu sosyal ilişkiler geliştirme
D
Boş zaman etkinlikleri geliştirme
E
Bir mesleğe karar verme ve hazırlanma
Açıklama:
Doğumdan ölüme kadar devam eden gelişim, kendi içinde bazı evrelere, dönemlere ayrılmaktadır. Ergenlik dönemi de bu dönemlerden birisidir. Ergenlik döneminde ön plana çıkan gelişim görevlerinden bazıları şunlardır: Bir mesleğe karar verme ve hazırlanma, cinsiyetlerine uygun sosyal roller geliştirme, bir değerler sistemi ve ahlak anlayışı geliştirme, toplumsal açıdan sorumlu davranmayı isteme ve bunu edinme.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi bilişsel gelişimle ilgilidir?
Seçenekler
A
Psikolojik ihtiyaçlar
B
Motor becerilerde değişim
C
Hayal Kurma
D
Anne-babaya bağlanma
E
Kimlik geliştirme
Açıklama:
Seçeneklerden, psikolojik ihtiyaçlar, anne-babaya bağlanma ve kimlik geliştirme, Psiko-sosyal gelişimle ilgilidir. Motor becerilerde değişim ise fiziksel gelişimin bir sonucudur. Hayal kurma, bir nesneyi tanımaya çalışma, bir sorunun yanıtını bulmaya çalışma, bir anıyı hatırlamaya çalışma, bir şarkının notalarını ezberleme, dil öğrenme, bulmaca çözme benzeri eylemlerin hepsi zihinsel, bilişsel gelişimle ilgilidir. Dolayısıyla doğru seçenek C’dir.
Soru 32
Zihinsel gelişimde dikkate değer değişimler olması bu anlamda somut ve mantıklı düşünmenin gelişmesi, sınıflama, bellek ve dil becerilerinin artması gibi değişimler hangi gelişim dönemine özgüdür?
Seçenekler
A
İlk Çocukluk Dönemi
B
Son Çocukluk Dönemi
C
Ergenlik Dönemi
D
İlk Yetişkinlik Dönemi
E
Orta Yetişkinlik Dönemi
Açıklama:
İlk Çocukluk Dönemi (2-6 yaş): İnce ve kaba kas gruplarında hızlı değişim devam eder, ancak fiziksel gelişim hızında önceki döneme göre yavaşlama görülür. Anne-babadan bağımsızlık kazanılır, öz bakım becerileri artar, oyun oynama davranışı artış gösterir, yaratıcı düşünmede ve hayal kurmada artış olur, sembolik ve sezgisel düşünme gelişir, ben-merkezci düşünme hakim olur, sınıflama becerisi artar. Son Çocukluk (Okul) Dönemi (6-12 yaş): Okul çağı veya orta çocukluk olarak da anılan bu dönemde fiziksel gelişim hızı giderek azalırken, zihinsel gelişimde dikkate değer değişimler olur; somut, mantıklı düşünme gelişir, sınıflama, bellek ve dil becerileri artar, temel akademik becerilerde artış gözlenir. Ergenlik döneminde karşı cinsle ve akranlarla ilişkiler önemli hale gelir. Kimlik arayışı hızlanır. Ergen benmerkezciliği görülür ve soyut kavramlarla düşünme becerisi gelişir, idealizm hakimdir.
İlk (Genç) Yetişkinlik Dönemi (20-40 yaş): Bu dönem yetişkin olmanın temel koşulu olan sorumluluk almanın ve aileden bağımsız olmanın gerçekleştiği dönemdir. Orta yetişinlik döneminde fiziksel gelişim alanında düşüşler, azalmalar görülür. Sorunun cevabı Son Çocukluk dönemidir.
İlk (Genç) Yetişkinlik Dönemi (20-40 yaş): Bu dönem yetişkin olmanın temel koşulu olan sorumluluk almanın ve aileden bağımsız olmanın gerçekleştiği dönemdir. Orta yetişinlik döneminde fiziksel gelişim alanında düşüşler, azalmalar görülür. Sorunun cevabı Son Çocukluk dönemidir.
Soru 33
“Ergenlik yıllarında kimlik gelişimi önemli bir gelişim görevidir, ancak ileri yaş (yaşlılık) döneminde bunun pek bir önemi kalmamıştır çünkü çoğu kişi öyle ya da böyle bir kimliğe bağlanmıştır.”Yukarıda verilen örnekte gelişimin hangi özelliği vurgulanmaktadır?
Seçenekler
A
Çok yönlülüğü
B
Esnekliği
C
Bağlamsal oluşu
D
Yaşam boyu sürmesi
E
Çok boyutluluğu
Açıklama:
Zihinsel ve bedensel alıştırmalar yapan yaşlı bireylerin zihinsel gelişimlerinin bundan olumlu etkilendiğini ortaya koyan araştırmalar mevcuttur. Dolayısıyla gelişim süreci sabit değildir; esnek olmasıyla bireyin deneyimlerine bağlı olarak değişime uğrayabilmektedir. İnsan gelişimi, onu etkileyen bağlamlar dikkate alınmadan tam olarak anlaşılamaz. Gelişim tarihsel, ekonomik, sosyal ve tarihsel faktörlerden etkilenmektedir. Belirli bir dönemde cereyan eden olaylardan yalnızca bir birey etkilendiği gibi, belli bir toplumdaki belli bir kuşağın gelişimi bu olaylardan etkilenebilmektedir. Her ne kadar bazı gelişim dönemlerinde gelişimsel olarak bazı değişimler ön plana çıksa da, gelişimsel olarak hiç bir gelişim dönemi bir diğerinden daha önemli ya da baskın değildir. Gelişimi bir süreklilik içerisinde gören bu yaklaşıma göre, her gelişim dönemi anlaşılmaya, araştırılmaya değerdir. Gelişimin alanlarından bahsederken gelişimin fizyolojik, zihinsel (bilişsel) ve psiko-sosyal gelişim boyutlarından söz edilmiştir. Gelişimin bu farklı alanları farklı dönemlerde farklı hızlarda gerçekleşir. Bu da gelişimin çok boyutlu olduğuna işaret eder. Gelişimin farklı alanlarında insan gelişimi devam ederken, bir gelişim alanında genişleme, artış görülürken, diğer bir gelişim alanında daralma veya değişimin hızında ve miktarında azalma görülebilmektedir. Yani gelişimin farklı alanlarındaki gelişimin niceliği ve niteliği farklı dönemlerde değişiklik gösterir. Örneğin, dil edinimi yaşamın ilk yıllarında kolay bir şekilde gerçekleşirken, ergenlik ve sonraki yıllarda daha zor hale gelir. Dolayısıyla soruda verilen örnek gelişimin çok yönlü oluşuna vurgu yapmaktadır.
Soru 34
Kurtuluş savaşı yılları ve 1999 Gölcük Depremi gibi olaylar, bu olaylara tanıklık eden bireyler üzerinde …………………………….. etkilere yol açmıştır.
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
Normatif yaşa bağlı
B
Normatif tarihsel
C
Normatif olmayan
D
Normatif
E
Fizyolojik
Açıklama:
Bağlamlar değiştiği için, insanlar da değişime uğramaktadır. Bu değişimin bir sonucu olarak bağlamlar gelişimde 3 tür etkiye yol açar: (1) Normatif yaşa bağlı etkiler, (2) normatif tarihsel etkiler, ve (3) normatif olmayan etkiler ya da oldukça bireysel yaşam olayları. Normatif yaşa bağlı etkiler belli bir yaş grubunda olan tüm bireyler için ortaktır. Bu etkiler erinliğe geçiş, menopoz gibi biyolojik süreçlerle ilgilidir. Normatif tarihsel etkiler ise belli bir tarihsel olaya tanık olan belli bir kuşağın, dönemin insanlarında daha çok gözlenir. Ülkemiz bazında bakılırsa, Kurtuluş Savaşı yılları, 1980 darbesi ve öncesinde yaşanan toplumsal olaylar örnek verilebilir. Normatif olmayan etkiler ise belli bir kişinin yaşamından olan oldukça özgül, bireysel bir olayın bu birey üzerinde bıraktığı etkileri tanımlamaktadır. Bu etkilerin bu tür bir deneyime sahip olmayan bireyin akranlarında, yaşıtlarında görülmesi beklenmez. Anne-babayı erken yaşlarda kaybetmek, erken çocuk sahibi olmak, travmatik bir olay yaşamak veya büyük ikramiye kazanmak gibi olaylar bu tür etkilere yol açabilir. Bu açıklamalar doğrultusunda doğru seçenek Normatif tarihsel etkilerdir.
Soru 35
Bireylerin sahip olduğu ve dışarıdan gözlenen özelliklerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fenotip
B
Genotip
C
Eşbaskınlık
D
Alel genler
E
Çekinik genler
Açıklama:
Kalıtıma bağlı özelliklerin bir kısmı gözle görülebilirken, bir kısmını ise görmek mümkün değildir. Genetik bilgi organizmanın genotipi olarak bilinir ve gerçekte var olsa da dışarıdan görülemez. Sahip olduğumuz ve dışarıdan görünen özelliklerimiz ise fenotip olarak tanımlanır.
Soru 36
Sahip olunan özellikler çoğu zaman bir gen çifti tarafından belirlenmektedir.Sahip olunan bu gen çiftlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Baskın genler
B
Çekinik genler
C
Alel genler
D
Cinsiyet kromozomları
E
RNA
Açıklama:
Avusturyalı bir rahip olan Mendel’in 19. yy’da bahçedeki bezelyeleri birbirleriyle çaprazlayarak yaptığı denemeler kalıtıma dair önemli bulgulara yol açmıştır. Bunlardan birisi baskın ve çekinik genlerle ilgilidir. Sahip olunan özellikler çoğu zaman bir gen çifti tarafından belirlenmektedir. Sahip olduğumuz bu gen çiftleri alel genler olarak tanımlanmaktadır.
Soru 37
İnsan zihninin nasıl çalıştığına odaklanarak gelişimi dönemler halinde ele alan bilişsel gelişimin öncü ismi kimdir?
Seçenekler
A
G. Gottlieb
B
A. Maslow
C
C. Rogers
D
J. Piaget
E
J.B. Watson
Açıklama:
Seçeneklerden G. Gottlieb, evrimci kuramın bir diğer önemli ismidir. Gottlieb, gelişimi Lorenz’den biraz farklı açıklamaktadır. Ona göre gelişim, hem genetiğin hem de çevrenin etkisinin olduğu bir sistem içerisinde gerçekleşir. İnsancıl kuramcı olan A. Maslow ise tüm insanların kendini gerçekleştirme güdüsüyle dünyaya geldiğini savunmuştur. Bu güdüyü gerçekleştirebilmek ise evrensel olarak tanımladığı ihtiyaçların ne kadar doyurulduğuyla ilişkilidir. C. Rogers ise tüm insanların temelinde sevgi ve kabul görme ihtiyacının olduğu olumlu ilgi görme ihtiyacı olduğunu söylemiştir. Klasik Koşullanma Kuramının öncüsü J. B. Watson’a göre, uyarıcı ve ona gösterilen tepki arasında kurulan bağlar yoluyla gerçekleşen öğrenmeler aracılığıyla gelişim gerçekleşir. Gelişim psikolojisi alanını en çok etkileyen kuramcılardan birisi bilişsel gelişimin babası sayılan J. Piaget’dir. Cevap D’ dir
Soru 38
Birden fazla değişkenin, özelliğin arasındaki sistematik ilişkilerin incelendiği araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Korelasyon
B
Kesitsel
C
Boylamsal
D
Sıralı
E
Deneysel
Açıklama:
Kesitsel araştırma türünde farklı yaşlarda olan bireylerin aynı zaman diliminde incelenmesi söz konusudur.Deneysel araştırmalarda kişi önceden özel olarak hazırlanmış deney, laboratuvar ortamlarında incelenir. Genelde birey veya bireyler deneysel bir işleme maruz bırakılırlar ve sonrasında da bu deneysel işlemin kişi, kişinin davranışı üzerinde ne tür etkilere yol açtığı incelenir. Sıralı araştırma yöntemi kesitsel ve boylamsal araştırma yöntemlerinin en iyi yanlarını birleştiren bir yöntemdir. Bunu da farklı yaş gruplarında bulunan bireylerden aynı zamanlarda belli bir süre sonuna kadar veri toplayarak başarır. Etik sorunlardan dolayı bazı araştırmalar korelasyonel olarak yapılır. Bu tür araştırmalarda birden fazla değişkenin, özelliğin arasındaki sistematik ilişkiler incelenir. Doğru cevap A'dır
Soru 39
Özellikle gelişim, sağlık ve psikoloji alanında sıklıkla başvurulan, normalden sapma gösteren bireyler hakkında karar vermek amacıyla kullanılan araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deneysel Araştırma
B
Vaka Çalışması
C
Sıralı Araştırma
D
Boylamsal Araştırma
E
Kesitsel Araştırma
Açıklama:
Kesitsel araştırma türünde farklı yaşlarda olan bireylerin aynı zaman diliminde incelenmesi söz konusudur. Deneysel araştırmalarda kişi önceden özel olarak hazırlanmış deney, laboratuvar ortamlarında incelenir. Genelde birey veya bireyler deneysel bir işleme maruz bırakılırlar ve sonrasında da bu deneysel işlemin kişi, kişinin davranışı üzerinde ne tür etkilere yol açtığı incelenir. Sıralı araştırma yöntemi kesitsel ve boylamsal araştırma yöntemlerinin en iyi yanlarını birleştiren bir yöntemdir. Bunu da farklı yaş gruplarında bulunan bireylerden aynı zamanlarda belli bir süre sonuna kadar veri toplayarak başarır. Vaka çalışması özellikle gelişim, sağlık ve psikoloji alanında sık başvurulan yöntemlerden birisidir. Vaka çalışmasında kişi hakkında yukarıda sözü edilen çeşitli bilgi toplama araçlarıyla elde edilen bilgiler analiz edilir ve kişi ile ilgili bir sonuca varılır. Bu yöntem özellikle normalden sapma gösteren bireyler hakkında karar vermek amacıyla kullanılmaktadır. Bu açıklamalar doğrultusunda doğru seçenek B’ dir
Soru 40
Daha önceden kuşu öğrenmiş olan bir çocuğun bir arıyla ilk kez karşılaştığı zaman "aaa kuş" demesi çocuğun hangi zihinsel gelişim süreciyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Örgütmele
B
Özümseme
C
Şema
D
Uyumsama
E
Dengeleme
Açıklama:
Zihinsel gelişimde örgütleme ve dengeleme süreçleri önemlidir. Piaget’ye göre insanlar bilgiyi çevreden örgütleyerek alırlar, çünkü bu beynin doğuştan getirdiği bir eğilimdir. Ayrıca, yaşamda her yeni uyarıcı ile karşılaşıldığında zihinsel olarak dengesizlik durumu yaşanılır. Sonra bilgiyi işleyerek, anlamlandırarak yeniden denge durumuna erişilir. İlk defa kuş gören bir çocuk annesinden onun kuş olduğunu duyar. Sonra aynı çocuk arıyı gördüğünde de kuş diye seslenir, ama bu sefer annesi “Kuş değil yavrum, arı” dediğinde dengesizlik durumu oluşur. Ancak arının uçan, bal yapan bir hayvan olduğu şemasını geliştirdiğinde yeniden denge durumuna ulaşır. Bu bağlamda insan hayatı sürekli denge durumundan dengesizliğe, sonra yine dengeye ulaşılan bir döngüden ibarettir. Piaget, dengelemede ve yeni şemaların oluşumunda etkili olan iki süreç tanımlanıştır: Özümseme ve uyma (düzenleme). Örnekteki çocuk arıyı gördüğünde ilk olarak özümseme sürecini kullanmış, yani var olan şemayla yeni durumu açıklamaya çalışmıştır. Dolayısıyla doğru yanıt B'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi, "büyüme" kavramı kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Anne karnındaki bebeğin kilosunda artış olması
B
Okul çağı çocuklarının derse odaklanabilmeleri
C
Bir çocuğun renkleri birbirinden ayırt edebilmesi
D
5 yaşındaki bir çocuğun ayakkabı bağcığını bağlayabilmesi
E
6 yaşındaki bir çocuğun trafik ışıklarının anlamlarını bilmesi
Açıklama:
Büyüme organizmada boy, kilo, hacim olarak meydana gelen artışı ifade eder. Bu artış bedenin hem gözlenemeyen iç organlarında hem de gözlenebilir dış organlarında meydana gelir. Bu bedensel artış yumurtanın döllenmesinden hemen sonra hızlı bir şekilde başlar ve 20’li yaşlara kadar devam eder. Bu kapsamda, anne karnındaki bebeğin kilosunda gözlenen artış, büyüme kavramının bir örneğidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 42
"Birey ne kadar çok zengin, farklı yaşantıya maruz kalırsa, farklı deneyimler geçirirse öğrenme miktarı ve niteliği de o derece yüksek olmaktadır."
Yukarıda verilen açıklama aşağıdaki seçeneklerde sunulan durumlardan hangisi ile ilişkilendirilebilir?
Yukarıda verilen açıklama aşağıdaki seçeneklerde sunulan durumlardan hangisi ile ilişkilendirilebilir?
Seçenekler
A
Gelişim, süreğen ve birikimli şekilde gerçekleşen bir süreçtir.
B
Birtakım psikolojik rahatsızlıkların ortaya çıkmasında kalıtımın rolü vardır.
C
Çocuk gelişimi hem kalıtım hem de çevrenin ortak ürünüdür.
D
Çocuğun içinde yetiştiği sosyo-ekonomik düzey, gelişimsel farklılıkların oluşumunda etkilidir.
E
Yaşamın belirli dönemlerinde fiziksel, bilişsel ya da psiko-sosyal gelişim alanlarından biri ön plana çıkabilir.
Açıklama:
İçinde yetişilen sosyo-ekonomik düzey, yaşam sürecinde karşılaşılacak olan uyarıcıların nicelik ve niteliğini belirlemektedir. Bu kapsamda, A,B,C ve E seçeneklerinde sunulan bilgiler de doğru olmakla birlikte, sosyo-ekonomik düzeyle ilişkilendirilebilecek olan seçeneğin gelişimsel farklılıkların oluşumunda daha fazla etkiye sahiptir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi, gelişimin temel ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelişim yaşam boyu sürer
B
Gelişimde bireysel farklılıklar vardır
C
Gelişim çok boyutludur
D
Gelişimde esas olan kalıtımdır
E
Gelişim esnektir
Açıklama:
Gelişimin temel ilkeleri şunlardır: yaşam boyu sürer, çok boyutludur, çok yönlüdür, esnektir, bağlamsaldır, büyüme, sürdürme ve kaybın düzenlenmesini içerir, biyoloji, kültür ve bireyin ortak ürünüdür. Bu kapsamda, kalıtımın esas olduğu bilgisi yanlıştır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 44
Organizmada yer alan fakat dışarıdan gözlenemeyen genetik bilgiye verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Kromozom
B
Genotip
C
Fenotip
D
Alel gen
E
Çekinik gen
Açıklama:
Genetik bilgi organizmanın genotipi olarak bilinir ve gerçekte var olsa da dışarıdan görülemez. Sahip
olduğumuz ve dışarıdan görünen özelliklerimiz ise fenotip olarak tanımlanır. Doğru yanıt B'dir.
olduğumuz ve dışarıdan görünen özelliklerimiz ise fenotip olarak tanımlanır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi, doğum öncesi çevresel etkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Fetüsün doğum kanalında kalma süresi
B
Ailenin sosyo-ekonomik düzeyi
C
Annenin beslenme alışkanlıkları
D
Doğum ameliyathanesinin hijyen seviyesi
E
Bebeğin beslenme biçimi
Açıklama:
Çevrenin etkileri üç dönemde kendisini gösterir: Doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası. Doğum öncesi etkiler deyince annenin fiziksel ve ruhsal durumu, beslenme biçimi, zararlı alışkanlıkları ve fetüsün maruz kalabileceği fiziksel darbeler akla gelmektedir. Annenin ruhsal durumu, ne kadar sağlıklı beslendiği, zararlı alışkanlıklarının olup olmadığı, kullandığı ilaçlar ve maruz kaldığı kimyasal etkiler fetüsün gelişimini etkilemektedir.
Soru 46
Altı yaşına kadar sağlıklı bir çevrede yetiştirilmiş olan bir çocuğun, yetişkin yaşamında da psikolojik iyi olma halini sürdürmesi durumu, Freud'un benimsediği kavramlardan hangisi ile ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Determinizm
B
Ego savunma mekanizmaları
C
İd
D
Ego
E
Süperego
Açıklama:
Freud’un insan doğasına ve gelişimine bakışı oldukça karamsar, mekanik ve belirleyicidir (determinist). Ona göre insan yaşamının ilk 5-6 yılında kişilik gelişimi büyük oranda tamamlanır ve bu dönemde yaşananlar, yetişkinlikteki kişilik özellikleri olarak ortaya çıkar. Bu kapsamda, soruda verilen örnek determinizm kavramı ile açıklanabilir.
Soru 47
Oyuncaklarını dağınık bıraktığı için sevdiği çizgi filmi izlemesine izin verilmeyen abisini gözlemleyen dört yaşındaki Gamze'nin, kendi oyuncaklarını toplamaya başlaması durumu aşağıdaki kuramlardan hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Bilişsel Gelişim Kuramı
B
Sosyal Biliş Kuramı
C
Davranışçı Kuram
D
Psikanalitik Kuram
E
Psiko-Sosyal Gelişim Kuramı
Açıklama:
Bandura’ya göre, organizmanın kendisine doğrudan ödül veya ceza verilmeden, bir başkasının davranışını ve bu davranışın karşılaştığı sonucu gözlemeyerek de öğrenme gerçekleşebilir. İnsan gözlediği kişinin davranışının sonucuna bakarak o davranışı yapmayı ya da yapmamayı öğrenir. Eğer davranış olumlu sonuçlanırsa, benzer durumda aynı davranışı yapmak için güdülenir, ancak olumsuz sonuçlandıysa yapmaktan kaçınır. Soruda verilen örnek de Bandura'nın Sosyal Biliş Kuramı ile açıklanabilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi, Ekolojik Sistemler Kuramı'nın ortaya koyduğu kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Mikrosistem
B
Ekzosistem
C
Makrosistem
D
Biyosistem
E
Kronosistem
Açıklama:
Bronfenbrenner bireyin gelişiminde doğal çevrelerin çevresel etkilerin ana kaynakları olduğunu ve gelişimi fazlasıyla yapay olan laboratuvar ortamında inceleyen diğer çevreci yaklaşımların bunu göz ardı ettiğini ileri sürmüştür. Çevreyi, diğer bir deyişle doğal ekolojiyi, Rus matruşka bebekler gibi iç içe geçmiş yapılar şeklinde tanımlamaktadır. Bu iç içe geçmiş yapılar ya da sistemler şunlardır: Mikrosistem, mezosistem, ekzosistem, makrosistem ve kronosistem. Doğru yanıt D'dir.
Soru 49
Gelişimin aşağıda verilen temel kavramlarından hangisi hem biyolojik hem de psikolojik ögelere sahiptir?
Seçenekler
A
Olgunlaşma
B
Büyüme
C
Hazır bulunuşluk
D
Duyarlı dönem
E
Öğrenme
Açıklama:
Hazır bulunuşluk kavramı hem biyolojik hem de psikolojik öğeye sahiptir. Bir davranışı, öğrenmeyi sergileyebilmek için hem organizmanın gerekli olgunlaşma düzeyine erişmiş olması, ön öğrenmeleri yapmış olması hem de o davranışı, öğrenmeyi yapmaya güdülenmesi, duygusal olarak uygun durumda olması gerekir. Büyüme ve olgunlaşma biyolojik ögeleri, öğrenme hem biyolojik hem zihinsel ögeleri içerir, duyarlı dönem ise becerilerin ortaya çıkması için en uygun zamanı ifade eder.
Soru 50
Bir çocuktan masanın üzerine konan nesneyi alması isteniyor ve o nesneye farklı yollar deneyerek ulaşması bekleniyor. Verilen örnek, aşağıda verilen çocuğun hangi gelişim alanına yöneliktir?
Seçenekler
A
Psikolojik gelişim
B
Zihinsel gelişim
C
Fiziksel gelişim
D
Sosyal gelişim
E
Biyolojik gelişim
Açıklama:
Zihinsel ya da daha güncel adıyla bilişsel gelişim adından da anlaşılacağı gibi, zihinsel becerilerdeki ya da bilme, anlama süreçlerindeki değişimlerle ve dil edinimindeki değişim süreçleriyle ilgilidir. Verilen örnekte çocuğun farklı yollar denemesinin beklenmesi zihinsel gelişimine yöneliktir.
Soru 51
Aylin, beyaz eşya sektöründe yer alan bir fabrikada çalışmaktadır. İşinde başarılı olarak hem kıdem almak için çaba sarf etmekte, hem de daha fazla para kazanmaya çalışarak ekonomisine katkıda bulunmaya çalışmaktadır. Aylin, aşağıda verilen gelişim dönemlerinden hangisinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Genç yetişkinlik dönemi
B
Ergenlik dönemi
C
İleri yetişkinlik dönemi
D
Orta yetişkinlik dönemi
E
İlk yetişkinlik dönemi
Açıklama:
Örnekte ele alınan ekonomik olarak bir yaşam standardına ulaşma ve bunu sürdürme gelişim görevidir ve bu gelişim görevi orta yetişkinlik dönemine aittir.
Soru 52
"Yaşam dönemlerinde çocukluk ve ergenlik ne kadar değerliyse orta ve ileri yetişkinlik dönemleri de aynı derecede anlamlıdır" görüşü, gelişime dair hangi kabulü yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Gelişim yaşam boyu sürer
B
Gelişim çok boyutludur
C
Gelişim çok yönlüdür
D
Gelişim büyüme, sürdürme ve kaybın düzenlenmesini içerir
E
Gelişim bağlamsaldır
Açıklama:
Her ne kadar bazı gelişim dönemlerinde gelişimsel olarak bazı değişimler ön plana çıksa da, gelişimsel olarak hiç bir gelişim dönemi bir diğerinden daha önemli ya da baskın değildir. Gelişimi bir süreklilik içerisinde gören gelişim yaşam boyu sürer yaklaşımına göre, her gelişim dönemi anlaşılmaya, araştırılmaya değerdir.
Soru 53
Yaşam boyu gelişim yaklaşımının söz ettiği insan gelişiminin evrensel olan bazı eğilimleri arasında yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi gelişimin nöbetleşe devam ettiğinin bir göstergesidir?
Seçenekler
A
Bireylerin gelişimleri tek yönlü değildir ailesi, arkadaşları, kişilik yapısı ve büyüdüğü ortamın etkileri görülür.
B
Aynı yaş grubundaki bireylerden birinin boyu daha uzunken diğerininki kısa olabilir.
C
Bir bebek doğduğunda başı gövdesinden daha büyüktür ama zamanla vücudu büyürken baş vücudun yanında küçük kalır.
D
Vücuttaki değişimlerin yaşı yoktur, her yaşta farklı değişimler olmaya devam eder.
E
Bireyin erken yaşlarda dil gelişimi daha hızlı ilerlerken ilerleyen yaşlarda fiziksel gelişimi daha hızlı ilerleyebilir.
Açıklama:
Gelişim nöbetleşe devam eder. Yani, farklı gelişim alanlarında değişimin hızı ve miktarı farklı yaş dönemlerinde farklılık gösterir.
Soru 54
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kalıtım ve çevre arasındaki karşılıklı etkileşimi en somut bir biçimde ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
Çevreye uyum sağlayan türlerin hayatta kalması
B
Doğuştan getirilen özelliklerin çevreye göre farklılaşması
C
Çevre ile biyolojik olarak kodlanmayan özelliklerin kazanılması
D
Gelişimi daha çok biyolojik süreçlerin belirlemesi
E
Gelişimi daha çok çevresel süreçlerin belirlemesi
Açıklama:
Evrim Kuramının babası sayılan Charles Darwin, Türlerin Çeşitliliği isimli ünlü kitabında çevreye uyum sağlayan türlerin hayatta kaldığını söylerken, kalıtım ve çevre arasındaki karşılıklı etkileşimi en somut biçimde ortaya koymuş görünmektedir.
Soru 55
I. Başarıya karşı aşağılık duygusu - Öğrenme kuramları
II. Gizil dönem - Psikanalitik kuram
III. Somut işlemler dönemi - Zihinsel gelişim kuramı
IV. Kronosistem - Evrimci Kuram
V. Yakınlık geliştirmeye karşı soyutlanma - Psiko-sosyal gelişim kuramı
Yukarıda verilen gelişim kuramları ve tanımladıkları gelişim dönemleri eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
II. Gizil dönem - Psikanalitik kuram
III. Somut işlemler dönemi - Zihinsel gelişim kuramı
IV. Kronosistem - Evrimci Kuram
V. Yakınlık geliştirmeye karşı soyutlanma - Psiko-sosyal gelişim kuramı
Yukarıda verilen gelişim kuramları ve tanımladıkları gelişim dönemleri eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
II-III-V
E
III-IV-V
Açıklama:
Başarıya karşı aşağılık duygusu ve yakınlık geliştirmeye karşı soyutlanma psiko-sosyal gelişim kuramının tanımladığı gelişim dönemleridir. Gizil dönem, psikanalitik kuramın; Somut işlemler dönemi bilişsel (zihinsel) gelişim kuramının ve Kronosistem ise ekolojik sistemler kuramının tanımladığı dönemlerdir.
Soru 56
“İnsanlar kendi yaşamları üzerinde karar verme ve davranışlarını denetim altına alma kapasitesiyle dünyaya gelirler. Davranış bilinçli bir eylemdir. Doğuştan geldiğini iddia ettikleri bu kapasite özgür iradedir. Yani insan kendi gelişimini kendisi belirler.” Görüşüne sahip gelişim kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikanalitik kuram
B
Psiko-sosyal gelişim kuramı
C
Sosyo-kültürel kuram
D
Evrimci Kuram
E
İnsancıl (hümanist) kuram
Açıklama:
Gelişimi açıklayan psikanalitik ve öğrenme kuramlarına alternatif bir kuram olarak ortaya çıkan insancıl görüşe göre, insanlar kendi yaşamları üzerinde karar verme ve davranışlarını denetim altına alma kapasitesiyle dünyaya gelirler. Davranış bilinçli bir eylemdir. Doğuştan geldiğini iddia ettikleri bu kapasite özgür iradedir. Yani insan kendi gelişimini kendisi belirler.
Soru 57
Bir okulda çalışan psikolojik danışman öğrencilerin gelişimsel sorunlarını belirlemek için gelişim testi uygulayacaktır. Bu psikolojik danışmanın nesnel sonuçlar alabilmek için aşağıdaki veri toplama yöntemlerinden hangisini kullanması gerekir?
Seçenekler
A
Etnografi
B
Gözlem
C
Standart testler
D
Anket ve görüşme
E
Fizyolojik testler
Açıklama:
Standart testler kişilerin yeteneklerini, duygu durumlarını, kişilik tiplerini veya ruhsal durumlarını belirlemek amacıyla kullanılan, geçerliği ve güvenirliği yüksek, nesnel sonuçlar veren araçlardır. Gelişimsel sorunları belirlemek için gelişim testleri (Denver 2 Gelişimsel Tarama Testi) gibi ölçme araçları kullanılmaktadır.
Soru 58
Bir öğretmen sınıf içi öğrenci etkileşimi programının öğrenciler üzerindeki etkisini araştırmak istemektedir. Bunun için kendi sınıfından bu eğitimi vermek üzere bir grup öğrenci belirlemiştir. Bunun yanında eğitimi vermediği diğer grupla eşit sayıda öğrenciye de sınıf içi etkileşimi ölçmek için kullandığı araçları uygulamıştır. Eğitim bittikten sonra yine her iki gruba da uygulama yaparak süreci sonlandırmıştır. Bu öğretmen aşağıdaki araştırma yöntemlerinden hangisini kullanmıştır?
Seçenekler
A
Vaka çalışması
B
Deneysel araştırma
C
Boylamsal araştırma
D
Sıralı araştırma
E
Kesitsel araştırma
Açıklama:
Deneysel araştırmalarda kişi önceden özel olarak hazırlanmış deney, laboratuvar ortamlarında incelenir. Genelde birey veya bireyler deneysel bir işleme maruz bırakılırlar ve sonrasında da bu deneysel işlemin kişi, kişinin davranışı üzerinde ne tür etkilere yol açtığı incelenir. Kişiye uygulanan deneysel işlemin kendisi bağımsız değişkendir, yani önceden düzenlenen, etkisi kontrol altına alınan değişkendir. Bu deneysel işlemin etkilemesini beklediğimiz davranış ya da özellik ise bağımlı değişkendir. Deneysel çalışmalarda dikkate alınan son değişken kontrol değişkenidir, yani bağımlı değişken yani kişinin davranışını, özelliğini etkileyebilecek, ama deneysele işleme katılmayan değişkendir. Deneysel çalışmalarda bu tür kontrol değişkenlerinin bilinmesi ve kontrol altına alınması sağlıklı sonuçlar etmek için son derece önemlidir
Soru 59
Bir grubun ya da bireyin belli bir yaşta incelenmeye başlandığı ve bu incelemenin yıllar boyunca sürdüğü araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kesitsel araştırma
B
Korelasyonel araştırma
C
Boylamsal araştırma
D
Vaka araştırması
E
Deneysel araştırma
Açıklama:
Boylamsal araştırmada birey veya bir grup belli bir yaşta incelenmeye başlanır ve bu inceleme yıllar sürer. Her yıl veya belirlenen zaman aralıklarında aynı kişilerden bilgi toplanılır ve süre sonunda tüm bu toplanan veriler birleştirilerek bir sonuca varılır. Örneğin, İngiltere’de II. Dünya Savaşından birkaç yıl sonra içinde tek yumurta ve çift yumurta ikizlerinin olduğu 14.000 civarında kişiden halen veri toplanmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 60
Araştırmacının sıklıkla bazen yıllarca bilgi toplamak için belirli bir toplulukla birlikte yaşadığı, doğal gözlem, görüşme ve gözlediği olaylar ile ilgili yorumlar yaptığı veri toplama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anket ve görüşme
B
Standart testler
C
Fizyolojik testler
D
Etnografi
E
Gözlem
Açıklama:
Sıklıkla antropolojide kullanılan bir katılımlı gözlem türü olan Etnografi,
gelişmekte olan çocuk ve ergenler üzerinde kültürün etkisini araştırmak isteyen araştırmacılar tarafından artan bir biçimde kullanılmaktadır. Etnograflar bilgi toplamak amacıyla sıklıkla toplulukla belli bir süre hatta bazen yıllarca birlikte yaşarlar. Doğal gözlem yaparlar, görüşmeler yaparlar ve gözledikleri olaylar hakkında yorumlar yaparlar. Doğru cevap D'dir.
gelişmekte olan çocuk ve ergenler üzerinde kültürün etkisini araştırmak isteyen araştırmacılar tarafından artan bir biçimde kullanılmaktadır. Etnograflar bilgi toplamak amacıyla sıklıkla toplulukla belli bir süre hatta bazen yıllarca birlikte yaşarlar. Doğal gözlem yaparlar, görüşmeler yaparlar ve gözledikleri olaylar hakkında yorumlar yaparlar. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
Bir davranışı, öğrenmeyi sergileyebilmek için hem organizmanın gerekli olgunlaşma düzeyine erişmiş olması, ön öğrenmeleri yapmış olması hem de o davranışı, öğrenmeyi yapmaya güdülenmesi, duygusal olarak uygun durumda olması gerekir. Bu cümlede ifade edilen durum hangi kavramla açıklanabilir?
Seçenekler
A
Kritik dönem
B
Gelişim görevi
C
Hazır bulunuşluk
D
Öğrenme
E
Olgunlaşma
Açıklama:
Bir davranışı, öğrenmeyi sergileyebilmek için hem organizmanın gerekli olgunlaşma düzeyine erişmiş olması, ön öğrenmeleri yapmış olması hem de o davranışı, öğrenmeyi yapmaya güdülenmesi, duygusal olarak uygun durumda olması gerekir. Buradan hareketle hazır bulunuşluluğu organizmanın bir davranışı, öğrenmeyi, beceriyi yapabilmek için biyolojik ve psikolojik olarak hazır durumda olması şeklinde tanımlayabiliriz. İçerisinde olgunlaşmanın, önceki öğrenmelerin, ilgilerin, yeteneklerin, genel sağlık durumunun, ruh halinin ve güdülenmenin de olduğu bir kavramdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 62
İnsan davranışını büyük oranda içgüdüsel ve bilinçdışı olarak gören; kişiliği oluşturan id, ego ve süperego olmak üzere 3 ana yapı olduğunu belirten psikanalitik kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
E. Erikson
B
S. Freud
C
U. Bronfenbrenner
D
K. Lorenz
E
G. Gottlieb
Açıklama:
Freud'a göre insan davranışı büyük oranda hem içgüdüseldir hem de bilinçdışıdır. Freud bilinci bilinç, bilinç öncesi ve bilinçdışı olmak üzere üç düzeyde ele almıştır. Freud’a göre kişiliği oluşturan 3 ana yapı vardır: İd, ego ve süperego. İd biyolojik yanı, ego psikolojik yanı ve süperego ise toplumsal yanı ifade eder. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Yeni doğan ördek yavrularının doğumdan sonra genetik olarak çevrede hareket eden şeylere bağlanmaya programlandıklarını ortaya koyan evrimci kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
G. Gottlieb
B
S. Freud
C
U. Bronfenbrenner
D
E. Erikson
E
K. Lorenz
Açıklama:
Evrimci yaklaşımın öncüleri dikkatlerini ağırlıklı olarak biyolojik donanımın davranışı nasıl etkilediğini araştıran etoloji alanına yönlendirmişlerdir. Evrimci kuramcıların öncülerinden olan Konrad Lorenz, yeni doğan ördek yavrularının doğumdan sonra genetik olarak çevrede hareket eden şeylere bağlanmaya programlandıklarını ortaya koymuştur. Yaptığı deneyde yeni doğan ördek yavruları, Lorenz’i anneleri
olarak görmüş ve ona bağlanmışlardır.
olarak görmüş ve ona bağlanmışlardır.
Soru 64
Bir tırtılın aniden kelebeğe dönüşmesi gelişime dair hangi tema ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Bütün-parça teması
B
Süreklilik-Süreksizlik teması
C
Etkin-edilgen teması
D
Evrensel-kültürel bağlam teması
E
Doğa-yetiştirme teması
Açıklama:
Süreklilik anlayışı, gelişimi yukarı doğru çıkan bir eğri gibi görürken, süreksizlik anlayışı gelişimi yukarı doğru çıkan basamaklar eğrisi şeklinde görmektedir. Süreklilik bir meşe palamudunun sürekli büyüyerek önce fidana, sonra da meşe ağacına dönüşmesi gibidir. Süreksizlik ise bir tırtılın aniden kelebeğe dönüşmesi gibidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 65
"Cinsiyet rollerini öğrenme; vicdan, ahlak ve değerler sistemi geliştirme; kendine karşı olumlu, işlevsel bir tutum oluşturma." Sıralanan gelişim görevleri hangi gelişim dönemine aittir?
Seçenekler
A
Bebeklik-Erken Çocukluk Dönemi
B
Son Çocukluk Dönemi
C
Ergenlik dönemi
D
Genç yetişkinlik dönemi
E
Orta yetişkinlik dönemi
Açıklama:
Son (orta) Çocukluk Dönemi Gelişim Görevleri:
• Gündelik oyunlar için gerekli fiziksel becerileri öğrenme
• Kendine karşı olumlu, işlevsel bir tutum oluşturma
• Akranlarla olumlu sosyal ilişkiler geliştirme
• Cinsiyet rollerini öğrenme
• Okuma, yazma ve hesaplama ile ilgili temel becerileri geliştirme
• Gündelik yaşam için gerekli kavramları geliştirme
• Vicdan, ahlak ve değerler sistemi geliştirme
• Kişisel bağımsızlığa ulaşma
• Sosyal grup ve kurumlara karşı tutum geliştirme
Doğru cevap B'dir.
• Gündelik oyunlar için gerekli fiziksel becerileri öğrenme
• Kendine karşı olumlu, işlevsel bir tutum oluşturma
• Akranlarla olumlu sosyal ilişkiler geliştirme
• Cinsiyet rollerini öğrenme
• Okuma, yazma ve hesaplama ile ilgili temel becerileri geliştirme
• Gündelik yaşam için gerekli kavramları geliştirme
• Vicdan, ahlak ve değerler sistemi geliştirme
• Kişisel bağımsızlığa ulaşma
• Sosyal grup ve kurumlara karşı tutum geliştirme
Doğru cevap B'dir.
Soru 66
Sevgi dolu ama bir o kadar da gerilmiş anne-babasını zorlayan mizaç olarak zor bir bebek, zor bebek olmayı seçmemiş olsa da etkin bir biçimde kendi gelişimini etkiler. Bu durum gelişimin hangi temasıyla açıklanabilir?
Seçenekler
A
Etkin-edilgen teması
B
Doğa-yetiştirme teması
C
Süreklili-süreksizlik teması
D
Bütün-parça teması
E
Evrensel-kültürel bağlam teması
Açıklama:
Etkin-edilgen temasının çocuğun bilinçli eylemlerinin ve tercihlerinin ötesinde olduğu ifade edilmektedir. Sevgi dolu ama bir o kadar da gerilmiş anne-babasını zorlayan mizaç olarak zor bir bebek, zor bebek olmayı seçmemiş olsa da etkin bir biçimde kendi gelişimini etkiler.
Soru 67
Emekli olma, okula başlama gibi süreçler gelişimin hangi ilkesiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Gelişim çok yönlüdür.
B
Gelişim biyoloji, kültür ve bireyin ortak ürünüdür.
C
Gelişim büyüme, sürdürme ve kaybın düzenlenmesini içerir.
D
Gelişim bağlamsaldır.
E
Gelişim çok boyutludur.
Açıklama:
İnsan gelişimi, onu etkileyen bağlamlar dikkate alınmadan tam olarak anlaşılamaz. Gelişim tarihsel, ekonomik, sosyal ve tarihsel faktörlerden etkilenmektedir. Bağlamlar değiştiği için, insanlar da değişime uğramaktadır. Bu değişimin bir sonucu olarak bağlamlar gelişimde 3 tür etkiye yol açar: (1) Normatif yaşa bağlı etkiler, (2) normatif tarihsel etkiler, ve (3) normatif olmayan etkiler ya da oldukça bireysel yaşam olayları. Normatif yaşa bağlı etkiler belli bir yaş grubunda olan tüm bireyler için ortaktır. Bu etkiler erinliğe geçiş, menopoz gibi biyolojik süreçlerle ilgilidir, ancak okula başlama, emekli olma gibi çevresel ve sosyo-kültürel süreçleri de içinde barındırmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 68
Zihinsel gelişim olarak somut işlemler dönemine erişildiğinde somut düzeyde daha karmaşık işlemler yapabilme özelliği kazanılırken, hayali, fantezi ürünü düşüncelerde azalma meydana gelmektedir. Bu durum gelişimin hangi ilkesi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Gelişim büyüme, sürdürme ve kaybın düzenlenmesini içerir.
B
Gelişim çok boyutludur.
C
Gelişim çok yönlüdür.
D
Gelişim esnektir.
E
Gelişim bağlamsaldır.
Açıklama:
Gelişim sadece artış yönündeki değişimleri içermez, aynı zamanda ulaşılan gelişim düzeyini sürdürmeyi ve gelişimde azalmayı, kaybı da içermektedir. Aslında bu kazanım ve kayıp durumu her gelişim evresinde iç içe geçmiş durumdadır. Örneğin, zihinsel gelişim olarak somut işlemler dönemine erişildiğinde ki genelde ilkokul yılları ile başlar, somut düzeyde daha karmaşık işlemler yapabilme özelliği kazanılırken, hayali, fantezi ürünü düşüncelerde azalma meydana gelir. Doğru cevap A'dır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Gelişimin Temel Kavramlarından biri değildir?
Seçenekler
A
büyüme
B
olgunlaşma
C
hazır bulunuşluk
D
ölüm
E
kritik dönem
Açıklama:
Ölü, Gelişimin Temel Kavramlarından biri değildir.
ölüm
ölüm
Soru 70
Gelişimin önemli kavramlarından biri olan ve organizmanın doğuştan getirdiği işlevleri, görevleri zamanı geldiğinde yerine getirebilme yeterliliğine erişmesini olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hansidir?
Seçenekler
A
Olgunlaşma
B
Gelişim Görevi
C
Öğrenme
D
Hazır Bulunuşluk
E
Kritik ve Duyarlı Dönem
Açıklama:
Gelişimin önemli kavramlarından biri olan ve organizmanın doğuştan getirdiği işlevleri, görevleri zamanı geldiğinde yerine getirebilme yeterliliğine erişmesini olarak tanımlanan kavram Olgunlaşma kavramıdır.
Soru 71
Çocuklarda tuvalet eğitimine başlamak için en uygun dönem 22-24 ay civarıdır. Eğer bu dönemde tuvalet eğitimine başlanmaz, daha erken veya daha geç bir dönemde başlanırsa, çocuğun bu konudaki öz bakım becerisini edinmesinde sorunlar yaşanılabilir. Bu örnek, gelişimin temel kavramlarından hangisidir?
Seçenekler
A
Kritik ve Duyarlı Dönem
B
Büyüme
C
Öğrenme
D
Olgunlaşma
E
Hazır Bulunuşluk
Açıklama:
Çocuklarda tuvalet eğitimine başlamak için en uygun dönem 22-24 ay civarıdır. Eğer bu dönemde tuvalet eğitimine başlanmaz, daha erken veya daha geç bir dönemde başlanırsa, çocuğun bu konudaki öz bakım becerisini edinmesinde sorunlar yaşanılabilir. Bu örnek, gelişimin temel kavramlarından Kritik ve Duyarlı Dönemini kapsar.
Soru 72
Bir gelişim görevi olarak vatandaşlık sorumluluğunu üstlenme hangi gelişim döneminin görevidir?
Seçenekler
A
Ergenlik Dönemi
B
Orta Yetişkinlik Dönemi
C
Genç Yetişkinlik Dönemi
D
İleri Yetişkinlik (Yaşlılık) Dönemi
E
Geç Yetişkinlik Dönemi
Açıklama:
Vatandaşlık sorumluluğunu üstlenme, belirli dönemlere özgü olarak belirlenmiş olan gelişim görevlerinden Genç Yetişkinlik Dönemi Gelişim Görevlerine girmektedir.
Soru 73
Fiziksel durumuna uygun yaşam düzenlenmesi oluşturma, belirli dönemlere özgü olarak belirlenmiş olan gelişim görevlerinden hangi dönemin görevidir?
Seçenekler
A
Orta Yetişkinlik Dönemi Gelişim Görevleri
B
Genç Yetişkinlik Dönemi Gelişim Görevleri
C
Ergenlik Dönemi Gelişim Görevleri
D
İleri Yetişkinlik (Yaşlılık) Dönemi Gelişim Görevleri
E
Orta Yetişkinlik Dönemi Gelişim Görevleri
Açıklama:
Fiziksel durumuna uygun yaşam düzenlenmesi oluşturma, belirli dönemlere özgü olarak belirlenmiş olan gelişim görevlerinden, İleri Yetişkinlik (Yaşlılık) Dönemi Gelişim Görevleri dönemidir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi gelişimin genel eğilimleri ya da ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelişim kalıtım, çevre ve zamanın etkileşimi sonucu ortaya çıkar.
B
Gelişimde bireysel farklılıklar vardır.
C
Gelişimde kritik dönemler vardır.
D
Gelişim süreklidir ve belli aşamalardan geçerek gerçekleşir.
E
Gelişim maddi imkanlarla sınırlıdır.
Açıklama:
Gelişim maddi imkanlarla sınırlı olması gelişimin genel eğilimleri ya da ilkelerinden biri değildir.
Gelişim maddi imkanlarla sınırlıdır.
Gelişim maddi imkanlarla sınırlıdır.
Soru 75
İnsanda, yaşam içgüdüsü ve ölüm içgüdüsü olmak üzere temel iki içgüdünün olduğunu kabul eden ve modern psikolojinin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erik Erikson
B
Sigmund Freud
C
J.B. Watson
D
b.F. Skinner
E
J. Piaget
Açıklama:
Sigmund Freud, İnsanda, yaşam içgüdüsü ve ölüm içgüdüsü olmak üzere temel iki içgüdünün olduğunu kabul eden ve modern psikolojinin kurucusudur.
Soru 76
Kişilerin yeteneklerini, duygu durumlarını, kişilik tiplerini veya ruhsal durumlarını belirlemek amacıyla kullanılan, geçerliği ve güvenirliği yüksek, nesnel sonuçlar veren araçlardır. Aşağıdakilerden hangisi tanımı verilen Bilgi (Veri) Toplama Yöntemidir?
Seçenekler
A
Gözlem
B
Anket ve Görüşme
C
Fizyolojik Testler
D
Etnografi
E
Standart Testler
Açıklama:
Standart Testler: Standart testler kişilerin yeteneklerini, duygu durumlarını, kişilik tip-lerini veya ruhsal durumlarını belirlemek amacıyla kullanılan, geçerliği ve güvenirliği yük-sek, nesnel sonuçlar veren araçlardır.
Soru 77
Çocuk ve ergen gelişiminde önceki çevreci yaklaşımların sınırlılıklarını vurguladığı ilgi çekici yeni bir yaklaşım sunmuştur. Gelişimde çevrenin etkisine vurgu yapan öğrenme kuramlarının ve sosyal biliş kuramının davranışı etkile-yen çevresel güçlerin ne olduğunu yeterince netleştiremediğini ileri süren psikolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
J. Piaget
B
L. Vygostky
C
G. Gottlieb
D
K. Lorenz
E
U. Bronfenbrenner
Açıklama:
U. Bronfenbrenner, Çocuk ve ergen gelişiminde önceki çevreci yaklaşımların sınırlılıklarını vurguladığı ilgi çekici yeni bir yaklaşım sunmuştur. Gelişimde çevrenin etkisine vurgu yapan öğrenme kuramlarının ve sosyal biliş kuramının davranışı etkileyen çevresel güçlerin ne olduğunu yeterince netleştiremediğini ileri sürmüştür.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi, Gelişim; dönemler, evreler şeklinde gerçekleşmez; davranışsal değişimin süreğen olmasından dolayı gelişim de süreklidir diyen ve Klasik Koşullanma Kuramının öncüsüdür?
Seçenekler
A
A. Maslow
B
J. Piaget
C
J. B. Watson
D
K. Lorenz
E
U. Bronfenbrenner
Açıklama:
Klasik Koşullanma Kuramı-nın öncüsü J. B. Watson’a göre, uyarıcı ve ona gösterilen tepki arasında kurulan bağlar yo-luyla gerçekleşen öğrenmeler aracılığıyla gelişim gerçekleşir. Ona göre gelişim dönemler, evreler şeklinde gerçekleşmez; davranışsal değişimin süreğen olmasında
Ünite 2
Soru 1
- Fetal dönem
- Germinal dönem
- Embriyonik dönem
Yukarıda verilen doğum öncesi gelişim dönemleri hangi sırayla gerçekleşir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-I-III
C
II-III-I
D
III-I-II
E
III-II-I
Açıklama:
Doğum öncesi gelişim 3 aşamaya ayrılır. Bunlar, germinal, embriyonik ve fetal dönem olarak adlandırılırlar. Germinal dönem, döllenme gerçekleştikten sonraki 2 haftayı kapsar. Embriyonik dönem, doğum öncesi gelişimin ikinci basamağıdır ve 2 ile 8 haftalık bir süreye sahiptir. Fetal dönem, döllenmeden sonraki ikinci aydan başlar ve yaklaşık olarak yedinci aya kadar devam eder. Doğru sıralama C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi doğum öncesi gelişimi etkileyen faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
İklim
B
Stres
C
Yaş
D
Beslenme
E
Rh Uyumsuzluğu
Açıklama:
Doğum öncesi dönem, sağlıklı bir bebeğin dünyaya gelmesi için kritik bir öneme sahiptir. Bu dönemde fetüsün gelişimini etkileyen bazı faktörler bulunmaktadır. Bunlar:
- Beslenme
- İlaç, Uyuşturucu ve Alkol Kullanım
- Yaş
- Stres
- Annenin Sahip Olduğu Hastalıklar
- Çevresel Tehlikeler veya Toksinler
- Rh Uyumsuzluğudur.
Soru 3
- Cerrahi İşlemler
- İlaç Tedavisi
- Yapay Döllenme
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri infertilite yaşayan çiftlerin deneyebilecekleri yöntemlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İnfertilite yaşayan çiftlerin deneyebilecekleri bazı yöntemler vardır. Bunlar;
Bu sebeple doğru yanıt E olur.
Cerrahi İşlemler
Doğurganlığı Destekleyici İlaç Tedavisi
Evlat edinme /Koruyucu Ailelik
Tüp Bebek Tedavisi
Yapay Döllenme
Taşıyıcı Anneliktir.
Bu sebeple doğru yanıt E olur.
Soru 4
- Kültürel hassasiyet
- Etik bilgisi
- Maddi kaynaklar
- Gebelik psikolojisi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri gebelik dönemindeki kadınlara danışmanlık yapan sosyal hizmet uzmanında bulunması gereken bilgilerdendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
Yalnız IV
D
I,II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Gebelik döneminde olan müracaatçılarla çalışırken sosyal hizmet uzmanı, belirli mes- leki becerilere ek olarak bazı sağlam bilgilere de sahip olmalıdır. Bunlar:
Doğru yanıt D seçeneğidir.
- İnsan gelişimi bilgisi
- Doğum öncesi gelişim bilgisi
- Kültürel hassasiyet
- Evlat edinme
- Kürtaj
- Gebelik ve doğumla alakalı güncel yasal uygulamalar ve kanunlar
- Etik bilgisi
- Gebelik, doğum ve doğum öncesi dönemi etkileyen faktörler hakkında bilgi
- Gebelik psikolojisidir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 5
Mary Ainsworth'a göre bir bebek annesine sıkı sıkı tutunuyor ama aynı zamanda yakınlık davranışlarına karşı savaşıyorsa bu hangi tür bağlanmaya girer?
Seçenekler
A
Güvenli bağlanma
B
Kaygılı bağlanma
C
Kaygılı/ dirençli bağlanma
D
Kaygılı/ kaçınan bağlanma
E
Mecburi bağlanma
Açıklama:
Mary Ainsworth; bağlanmayı üç kategoriye ayırmıştır. Bunlar güvenli bağlanma, kaygılı/kaçınan bağlanma ve kaygılı/dirençli bağlanmadır. Kaygılı/dirençli bağlanma geliştiren bebekler ise anneden ayrı kalınan zamandan sonra annelerine karşı direnç göstererek güvensizlik davranışları gösterir. Bu bağlanma tipinde bebek annesine sıkı sıkı tutunur ama aynı zamanda yakınlık davranışlarına karşı savaşır. Hem anneye yakın olmak ister gibi görünürler hem de anne kendilerine yöneldiğinde yumruklarını savurur veya tekme atabilirler. Doğru cevap C olur.
Soru 6
- Yadsıma
- Halüsinasyon
- Anksiyete
- Depresyon
Yukarıdakilerden hangileri infertilite tanısı konan çiftlerin ilk aşamada verdikleri tepkilerden olabilir?
Seçenekler
A
I,II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İnfertilite tanısına karşın çiftlerin verdikleri tepkiler şu şekilde sıralanabilir:
Bu sebeple doğru yanıt C olur.
- Şok ve İnanmama
- Yadsıma
- Anksiyete Öfke
- Kontrol Kaybı
- Yalnızlık ve Yabancılaşma
- Suçluluk
- Depresyon
- Çözülme
Bu sebeple doğru yanıt C olur.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi gebelik döneminde
sosyal hizmet uzmanlarının yürüttüğü çalışmalardan değildir?
sosyal hizmet uzmanlarının yürüttüğü çalışmalardan değildir?
Seçenekler
A
Stresle başa çıkma ve azaltma
B
Günlük egzersiz programı oluşturma
C
Çift terapisi uygulama
D
Sosyoekonomik destek sağlama
E
Toplum kaynaklarını harekete geçirme
Açıklama:
Gebelik döneminde sosyal hizmet uzmanları; stresi azaltma, başa çıkma mekanizmalarının geliştirilmesi, güçlendirme, çift terapisi, sosyoekonomik destek sağlama, sosyal destek sistemlerini harekete geçirme ve toplum kaynaklarını harekete geçirme gibi mesleki çalışmalar yürütebilir. Bu durumda doğru yanıt B seçeneği olur.
Soru 8
- Gebeliği planlamak
- Bebeğin hareketlerini hissetmek
- Anne karnındaki bebeği ayrı bir birey olarak kabul etmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri annenin bebeğe bağlanmasını etkileyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yapılan araştırmalara göre annenin bebeğe bağlanmasını etkileyen 9 faktör bulunmaktadır. Bunlar:
Bu durumda doğru yanıt E olur.
- Gebeliği planlamak
- Gebeliği hissetmek
- Gebeliği kabul etmek
- Bebeğin hareketlerini hissetmek
- Anne karnındaki bebeği ayrı bir birey olarak kabul etmek
- Doğum yapmak
- Bebeği görmek
- Bebeğe dokunmak
- Bebeğe bakım vermektir.
Bu durumda doğru yanıt E olur.
Soru 9
- Çiftler, eğitim ve aile yapıları ne kadar farklı olursa olsun infertiliteye aynı türde tepkiler verirler.
- İnfertilite hem erkek hem kadından kaynaklı olabilir.
- İnfertil çiftlerin sağlıklı olarak bilgilendirilmesi, yönlendirilmesi ve danışmanlık almaları oldukça önemlidir.
Yukarıda infertiliteyle ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kişiler üreme ve doğruganlık hakkında bilgi sahibi olsa da olmasa da genelde ilk verdikleri tepki şok olmaktadır. Yine de çiftler, yetiştirilme tarzları, gelişimsel özellikleri, eğitim ve aile yapıları ve kendi aralarındaki ilişkinin özelliklerine göre farklı tepkilerde bulunacaklardır. bu sebeple doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 10
- Frengi
- Herpes (uçuk)
- AIDS
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri anne tarafından taşındığı takdirde fetüs gelişimine olumsuz etkileri olan hastalıklardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Anne tarafından taşınan hastalıkların da fetüs gelişimi üstünde olumsuz etkileri vardır. Frengi, herpes (uçuk), AIDS gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar fetüs gelişimini etkileyerek organların zarar görmesine, merkezî sinir sistemi sorunlarına, ölüme veya beyin zararına neden olabilir. Bu durumda doğru yanıt E seçeneği olur.
Soru 11
Doğum öncesi gelişim aşamalarından germinal dönem döllenmeyle alakalı hangi zamanı kapsar?
Seçenekler
A
Döllenmeden sonraki üç günü
B
Döllenmeden sonraki beş günü
C
Döllenmeden sonraki ilk haftayı
D
Döllenmeden sonraki iki haftayı
E
Döllenmeden sonraki dört haftayı
Açıklama:
Doğum öncesi gelişim 3 aşamaya ayrılır. Bunlar, germinal, embriyonik ve fetal dönem olarak adlandırılırlar. Germinal dönem, döllenme gerçekleştikten sonraki 2 haftayı kapsar.
Soru 12
Yumurtanın rahim duvarına tutunmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Blastocyst
B
Trophoblast
C
İmplantasyon
D
Zigot
E
Embriyo
Açıklama:
Germinal dönem, döllenme gerçekleştikten sonraki 2 haftayı kapsar. Bu dönemde zigot oluşur. Zigot fallop tüpünden hareket ederek rahîme iner ve rahim duvarına tutunur. Zigot bu esnada hücrelerini artırmaya başlar. İlk olarak ikiye bölünür. Ardından bu iki parça da ikiye bölünür. Yaklaşık üç gün sonra morula denilen çok hücreli yapıya sahip olur. Daha sonrasında bölünen hücrelerin iç katmanlarının oluşumu başlar. Bu haldeki yumurtaya blastocyst denilir. Bu hücreler sonrasında büyüyerek embriyoyu oluşturacaktır. Embriyonun ve plasentanın oluştuğu zamana Trophoblast adı verilir. Yumurtanın rahim duvarına tutunması ise implantasyon olarak adlandırılır.
Soru 13
Gelişim ilerledikçe orada sindirim ve solunum sisteminin oluşacağı, embriyonun en iç katmanının adı nedir?
Seçenekler
A
Endoderm
B
Mesoderm
C
Ectoterm
D
Morula
E
Blastocyst
Açıklama:
Embriyonun en iç katmanına endoderm denilir ve ileride bu kısım sindirim ve solunum sistemini oluşturacaktır.
Soru 14
Fetal dönem, gelişimin hangi aylarını kapsar?
Seçenekler
A
1. ay - 3. ay
B
2. ay - 5. ay
C
2. ay - 7. ay
D
3. ay - 5. ay
E
3. ay - 7. Ay
Açıklama:
Fetal dönem, döllenmeden sonraki ikinci aydan başlar ve yaklaşık olarak yedinci aya kadar devam eder. Kollar, bacaklar ve eller oluşmaya başlar ve hareket etmeye başlar. Kıkırdak dokunun yerini artık kemikler almaya başlar. Bu dönemde artık bebeğe fetüs denilmektedir.
Soru 15
Bir anne, bebeğinin hareketlerini ilk kez aşağıdaki dönemlerden hangisinde hisseder?
Seçenekler
A
Germinal Dönem
B
Embriyonik Dönem
C
Fallik Dönem
D
Fetal Dönem
E
Genital Dönem
Açıklama:
Fetüsün hareketlerinin anne tarafından ilk kez hissedilmesi bu döneme rastlar. Yedinci aydan doğuma kadar fetüs sürekli bir hızda gelişimine devam eder.
Soru 16
I. Kromozomsal anormallikler
II. Tehlikeli virüsler
III. Fiziksel travmalar
IV. Tıbbi ilaçlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri düşük nedenidir?
II. Tehlikeli virüsler
III. Fiziksel travmalar
IV. Tıbbi ilaçlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri düşük nedenidir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I-II
C
II-III
D
III-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Düşük; gebelik sırasında gelişen organizmanın rahim dışında yaşayabilecek kadar gelinemediğinde gebeliğin sonlanmasıdır. Gebeliklerin yaklaşık olarak %15 ile %20’si düşükle sonuçlanmaktadır ve bu düşükler genellikle ilk 3 ayda gerçekleşmektedir. En sık karşılaşılan düşük nedeni ise kromozomlardaki anormalliklerdir. Üreme organlarındaki hastalıklar, virüs, enfeksiyon veya fiziksel travmalar da düşüğe yol açabilir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi infertilite karşısında kullanılacak yöntemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Cerrahi işlemler
B
Evlat edinme
C
Yasaklı ilaç kullanımı
D
Yapay döllenme
E
Taşıyıcı annelik
Açıklama:
Infertilite yaşayan çiftlerin deneyebilecekleri bazı yöntemler vardır. Bunlar;
-Cerrahi işlemler,
-Doğurganlığı destekleyici ilaç tedavisi,
-Evlat edinme/koruyucu ailelik,
-Tüp bebek tedavisi,
-Yapay döllenme,
-Taşıyıcı annelik.
-Cerrahi işlemler,
-Doğurganlığı destekleyici ilaç tedavisi,
-Evlat edinme/koruyucu ailelik,
-Tüp bebek tedavisi,
-Yapay döllenme,
-Taşıyıcı annelik.
Soru 18
I. Şok
II. Anksiyete
III. Yalnızlık
IV. Delirme
V. İntihar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri infertilite tanısına karşın çiftlerin verdikleri tepkilerdendir?
II. Anksiyete
III. Yalnızlık
IV. Delirme
V. İntihar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri infertilite tanısına karşın çiftlerin verdikleri tepkilerdendir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-IV
C
III-V
D
I-II-III
E
III-IV-V
Açıklama:
Infertilite tanısına karşın çiftlerin verdikleri tepkiler şu şekilde sıralanabilir.
-Şok ve İnanmama,
-Yadsıma,
-Anksiyete,
-Öfke,
-Kontrol Kaybı,
-Yalnızlık ve Yabancılaşma,
-Suçluluk,
-Depresyon,
-Çözülme.
-Şok ve İnanmama,
-Yadsıma,
-Anksiyete,
-Öfke,
-Kontrol Kaybı,
-Yalnızlık ve Yabancılaşma,
-Suçluluk,
-Depresyon,
-Çözülme.
Soru 19
Bir çiftin artık infertilite kanısını kabullenip doğal yoldan çocuk sahibi olamayacağını anlaması şeklinde tanımlanan tepki çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yabancılaşma
B
Çözülme
C
Yadsıma
D
Kontrol kaybı
E
Anksiyete
Açıklama:
Çözülme: Çift, artık infertilite tanısını kabullenir ve doğal yollardan çocuk sahibi olamayacağının farkına varır.
Soru 20
I. Kültürel hassasiyet
II. Kürtaj
III. Karı-koca ilişkileri
IV. Etik bilgisi
V. Çocuk yetiştirme ahlakı
Gebelik dönemindeki danışanlarla çalışan bir sosyal hizmeti uzmanı yukarıdaki konulardan hangisi ya da hangilerinde bilgili olmalıdır?
II. Kürtaj
III. Karı-koca ilişkileri
IV. Etik bilgisi
V. Çocuk yetiştirme ahlakı
Gebelik dönemindeki danışanlarla çalışan bir sosyal hizmeti uzmanı yukarıdaki konulardan hangisi ya da hangilerinde bilgili olmalıdır?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
IV-V
D
II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Gebelik döneminde olan müracaatçılarla çalışırken sosyal hizmet uzmanı, belirli mesleki becerilere ek olarak bazı sağlam bilgelere de sahip olmalıdır. Bunlar;
-İnsan gelişimi bilgisi,
-Doğum öncesi gelişim bilgisi,
-Kültürel hassasiyet,
-Evlat edinme,
-Kürtaj,
-Gebelik ve doğumla ilgili güncel yasal uygulamalar ve kanunlar,
-Etik bilgisi,
-Gebelik, doğum ve doğum öncesi dönemi etkileyen faktörler,
-Gebelik psikolojisi.
-İnsan gelişimi bilgisi,
-Doğum öncesi gelişim bilgisi,
-Kültürel hassasiyet,
-Evlat edinme,
-Kürtaj,
-Gebelik ve doğumla ilgili güncel yasal uygulamalar ve kanunlar,
-Etik bilgisi,
-Gebelik, doğum ve doğum öncesi dönemi etkileyen faktörler,
-Gebelik psikolojisi.
Soru 21
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi döllenmeden itibaren ön plana çıkan gelişim aşamalarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Morula
B
Homeostasis
C
Blastocyst
D
Trophoblast
E
Fetüs
Açıklama:
Döllenmeden itibaren ortaya çıkan gelişim aşamaları, döllenme, morula, blastocyst, trophoblast, embriyo, fetüs, yenidoğan ve infanttan oluşmaktadır. Homeostasis tüm vücut fonksiyonlarının, normal seviyelerde, dengeli olmasıdır ve vücutta gerçekleşen değişikliklere karşı var olan dengenin korunmaya çalışılmasıdır.
Soru 22
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğum öncesi gelişimi etkileyen faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
İlaç kullanımı
C
Yaş
D
Bilişsel genelleme
E
Rh uyumsuzluğu
Açıklama:
Doğum öncesi dönem, sağlıklı bir bebeğin dünyaya gelmesi için kritik bir öneme sahiptir. Doğum öncesi gelişimi etkileyen faktörler, beslenme, ilaç, uyuşturucu ve alkol kullanımı, yaş, stres, annenin sahip olduğu hastalıklar, çevresel tehlikeler veya toksinler ve Rh uyumsuzluğudur.
Soru 23
Bir annenin ne kadar kalori, vitamin ve mineral aldığı, doğum öncesi gelişimi etkileyen aşağıdaki faktörlerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Stres
C
Annenin sahip olduğu hastalıklar
D
Çevresel tehlikeler
E
Beslenme
Açıklama:
Anne karnında gelişmekte olan fetüs, beslenmek için tamamen anneye bağımlıdır. Bu nedenle annenin sağlıklı beslenmesi önem taşımaktadır. Ne kadar kalori alındığı, vitamin, mineral ve protein alımı, dengeli beslenmek önemli kriterlerdendir. Bu sebeple beslenme doğum öncesi gelişimi etkileyen önemli faktörlerden birisidir.
Soru 24
Gebelik döneminde bir annenin geçirmiş olduğu ağır bir grip hastalığı nedeniyle yoğun antibiyotik kullanımı, bebek için doğum öncesi gelişimi etkileyen aşağıdaki faktörlerden en fazla hangisi boyutunda bir risk faktörünü temsil etmektedir?
Seçenekler
A
İlaç kullanımı
B
Beslenme
C
Çevresel tehlikeler
D
Stres
E
Yaş
Açıklama:
Bazı ilaçların, uyuşturucu maddelerin, sigaranın ve alkol kullanımının gelişmekte olan fetüs üzerinde olumsuz etkileri vardır. Bu nedenle sayılan bu maddelerin kullanımı gebelik sırasında dikkat edilmesi gereken kritik noktaların başında gelir. Her ilaç, gelişim sürecine olumsuz etki etmese de gebelik boyunca zorunlu hâllerde ilaç kullanımı doktor kontrolünde olmalı ve gebelikteki etkileri üzerine araştırmaları yapılmış ilaçlar olmalıdır.
Soru 25
Büyük sanayi kuruluşlarına yakın bir semtte oturan bir annenin bebeği için doğum öncesi gelişimi etkileyen aşağıdaki faktörlerden hangisi diğerlerine göre daha büyük bir tehdit unsurunu temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Stres
B
Yaş
C
İlaç ve alkol kullanımı
D
Beslenme
E
Çevresel tehlikeler ve toksinler
Açıklama:
Radyasyon, çeşitli kimyasallar, atıklar ve diğer çevresel tehlikeler sanayileşmiş toplumlarda anne ve fetüs sağlığına karşı risk üretmektedir. Radyasyona maruz kalındığında fetüste genetik mutasyonlar (değişim) ve kromozomlarda anormallikler ortaya çıkabilir. Gebelik süresi boyunca kimyasallara maruz kalmak zekâ geriliğine veya gelişim hızının yavaşlamasına neden olabilir.
Soru 26
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi infertilite tanısına karşın çiftlerin verdikleri tepkilerden birisidir?
Seçenekler
A
Kimlik dağınıklığı
B
Anksiyete
C
Genelleme
D
Kimlik karmaşası
E
Özümleme
Açıklama:
İnfertilite, biyolojik ve fiziksel olarak zorlayıcı olmasının yanında psikolojik olarak da çiftleri etkileyen bir sorundur. Şok ve inanmama, yadsıma, anksiyete, öfke, kontrol kaybı, yalnızlık ve yabancılaşma, suçluluk, depresyon ve çözülme, infertilite tanısı karşısında çiftlerin verdikleri tepkilere örnek olarak verilebilmektedir.
Soru 27
Anne ile bebek arasında kurulan karşılıklı duygusal etkileşim, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Bilişsel çelişki
B
Ben merkezcilik
C
Beklenti
D
Bağlanma
E
Benlik saygısı
Açıklama:
Bağlanma kavramını ilk olarak İngiliz bilim insanı John Bowlby ele almıştır. En kısa tanımıyla bağlanma anne ve bebek arasında kurulan duygusal bağlılık ilişkisidir. Bowlby’e göre bebek, fiziksel olarak rahatlığının sürmesi, hayatta kalabilmesi ve kendini güvende hissedebilmesi için anneye bağlıdır ve karşılığında anne de bebeğe gereken güveni ve bakımı vererek psikolojik olarak bağlılık geliştirmektedir.
Soru 28
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, gebelik döneminde bireylerin karşılaştığı sorunların çözümü sürecinde bir sosyal hizmet uzmanının sahip olması gereken becerilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
İnsan gelişimi bilgisi
B
Etik bilgisi
C
Kültürel hassasiyet
D
Endüstri psikolojisi
E
Gebelik psikolojisi
Açıklama:
Bir sosyal hizmet uzmanının belirli bir duruma ne şekilde yaklaşacağı ve müdahale edeceği birçok farklı faktöre bağlıdır ama bu faktörlerin en önemlisi insan gelişimidir. Bu sebeple bir sosyal hizmet uzmanı, insan gelişimi bilgisi, kültürel hassasiyet, evlat edinme, etik bilgisi, gebelik psikolojisi gibi konularda ayrıntılı bilgi edinmelidir.
Soru 29
Doğum öncesi gelişim sürecinde en kritik dönem, gebeliğin aşağıda belirtilen zaman dilimlerinin hangisini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
İlk bir ay
B
İlk iki ay
C
İlk üç ay
D
İlk üç gün
E
İlk beş gün
Açıklama:
Doğum öncesi gelişim üç aylık dönemlere ayrılarak ifade edilebilir. İlk dönem olan birinci üç aylık dönem 0 ile 13 haftalık gebelik süresini kapsar ve gebeliğin en kritik dönemidir. Çünkü hayati organların gelişimi ilk 9 hafta içinde gerçekleşmektedir.
Soru 30
Kandaki protein oranı, doğum öncesi gelişimi etkileyen aşağıdaki faktörlerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Uyuşturucu ve alkol kullanımı
B
Annenin sahip olduğu hastalıklar
C
Çevresel tehlikeler
D
Stres
E
Rh uyumsuzluğu
Açıklama:
Fetüs gelişimini riske sokan bir diğer konu ise Rh faktörü olarak bilenen kandaki protein oranlarıdır. Eğer anne Rh negatif bir kan grubuna sahipse kanında protein yok demektir ve baba Rh pozitif kan grubuna sahip ise fetüste Rh uyumsuzluğu ortaya çıkar. Bu durumda annenin vücudu fetüse saldırması için antikorlar üretebilmektedir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisinde doğum öncesi gelişim aşamaları doğru bir sırayla verilmiştir?
Seçenekler
A
Embriyonik, germinal, fetal
B
Embriyonik, fetal, germinal
C
Germinal, fetal, embriyonik
D
Fetal, germinal, embriyonik
E
Germinal, embriyonik, fetal
Açıklama:
Dogum öncesi gelişim 3 aşamaya ayrılır. Bunlar, germinal, embriyonik ve fetal dönem olarak adlandırılırlar.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi doğum öncesi dönemle ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Gebeliğin en kritik dönemi son üç aylık dönemdir.
B
Gebeliğin bilinçli olarak sonlandırılmasına düşük denir.
C
Embriyonik dönem döllenme sonrası 2 haftayı kapsar.
D
Yumurta ve spermin birleşmesi vajinada gerçekleşir.
E
Döllenme için en uygun zaman yumutlama öncesi ve sonrası günlerdir.
Açıklama:
Soru hazırlanıken 35-36 ve 37. sayfalardan yararlanılmıştır.
Gebeliğin en kritik dönemi hayati organların gelişmeye başladığı ilk üç aylık dönemdir. Germinal dönem, döllenme gerçekleştikten sonraki 2 haftayı
kapsar. Yumurta ve spermin birleşmesi fallop tüplerinde gerçekleşir. Gebeliğin bilinçli olarak sonlandırılmasına da kürtaj denir. Bununla birlikte Döllenme için en uygun zaman aralığı yumutlama öncesi ve sonrası günlerdir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Gebeliğin en kritik dönemi hayati organların gelişmeye başladığı ilk üç aylık dönemdir. Germinal dönem, döllenme gerçekleştikten sonraki 2 haftayı
kapsar. Yumurta ve spermin birleşmesi fallop tüplerinde gerçekleşir. Gebeliğin bilinçli olarak sonlandırılmasına da kürtaj denir. Bununla birlikte Döllenme için en uygun zaman aralığı yumutlama öncesi ve sonrası günlerdir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 33
Diyabet rahatsızlığı olan Zehra hanım kan ölçümleri sonucunda sekiz haftalık hamile olduğunu öğrenmiştir. Kadın doğum uzmanıyla yaptığı görüşme sonrasında haftalık diyet listesi ve kullandığı ilaçlar hakkında bilgilendirilmiş ve Rh negatif kan grubuna sahip olduğu için serumla kısa bir tedaviye tabi tutulmuştur. Zehra Hanımla ilgili bu açıklamada doğum öncesi gelişimi etkileyen faktörlerden hangisiyle ilgili bilgi verilmemiştir?
Seçenekler
A
Annenin beslenmesi
B
Annenin sahip olduğu hastalıklar
C
Annenin yaşı
D
Kan uyuşmazlığı rahatsızlığı
E
İlaç kullanımı
Açıklama:
Zehra Hanım'ın diyabet rahatsızlığına sahip olduğu, doğum sürecinde beslenmesiyle ve ilaç kullanımıyla ilgili destek aldığı ve Rh negatif kan grubuna sahip olduğu için kan uyuşmazlığını önleme amaçla serumla tedavisi gördüğü bilgisi paylaşılmıştır. Bununla birlikte doğum öncesi gelişimi etkileyen faktörlerden biri olan yaşla ilgili bilgi paylaşılmamışıtır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 34
İnfertiliteye ait aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sadece kadınlarda görülen bir rahatsızlıktır.
B
İnfertilite tanısı almış bireylerde ruhsal sorunlar görülebilir.
C
İnfertilitenin en önemli nedeni yaştır.
D
Şikayetin en az altı ay sürmesi tanı için yeterlidir.
E
Tedavide öncelikli olarak cerrahi müdahale yapılır.
Açıklama:
Infertilite (kısırlık), bir sene korunmasız cinsel ilişki yaşandıktan sonra gebelik oluşmaması olarak tanımlanır. İnfertilite kadında ve erkekte ya da ikisinde birden görülebilir. Enfeksiyon, yaralanmalar, yaş ve diğer organik nedenlerden dolayı ortaya çıkabilir. İnfertilite tedavisinde genellikle ilk olarak tercih edilen yöntem hastaların durumuna göre cerrahi işlemler olmakla birlikte farklı tedavi yöntemleri de bulunmaktadır. Hastanın özelliklerine göre hangi tedavi yöntemine öncelik verileceğine karar verilir. Bununla birlikte Infertilite tanısı almış olan bireylerde suçluluk duyma, hayal kırıklıgı, psikolojik rahatsızlıklar, boşanma korkusu ve stres gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 35
İnfetilite tedavisi gören Eker çifti bu rahatsızlığa sahip olmayla ilgili haksızlığa uğradıklarına inanmakta, geçmişle ilişkili nedenlere odaklanarak hemen hemen her akşam kendilerinin başına neden böyle bir şey geldiğiyle ilgili kavga etmektedir. Bu kavgalar nedeniyle eşler arasındaki ilişki zedelenmektedir. Bu bilgi dikkate alındığında Eker çiftinin İnfertilite rahatsızlığına verdiği tepki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yadsıma
B
Yalnızlık ve Yabancılaşma
C
Öfke/kızgınlık
D
Depresyon
E
Şok
Açıklama:
İnfertiliteye verilen tepkiler arasında sırasıyla şok, yadsıma, anksiyete, öfke/kızgınlık, kontrol kaybı, yalnızlık ve yabancılaşma, suçluluk, depresyon ve çözülme yer almaktadır. Öke ve kızgınlık aşamasında çift, haksızlıga ugramış gibi hisseder. Neden kendilerinin başına böyle bir şey geldiğini düşünmeye başlar. Nedenlerin aranmasında geçmişte yaşanan sıkıntılar, kürtajlar veya cinsel ilişkiler üzerine odaklanma başlayabilir. Bu durum eşlerde öfke veya kızgınlık duygusunun açığa çıkmasına ve eşler arasındaki ilişkinin zedelenmesine neden olabilir. Dolayısıyla doğru cevap' dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi gebe kadınlarda görülebilecek endişenin nedenlerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
İnfertilite rahatsızlığına yakalanmayla ilgili endişeler
B
Anne rolüne uyum sağlayabilmeye dönük kaygılar
C
Sosyal ilişkilerdeki değişime dönük kaygılar
D
İyi bir anne olup olamayacağı endişesi
E
Doğumun nasıl olacağı ile ilgili korkular
Açıklama:
Gebe kadınlarda görülen endişe nedenleri arasında doğum nasıl olacağı ile ilgili korkular, iyi bir anne olup olamayacağı endişesi, sosyal ilişkilerdeki değişime dönük kaygılar ve anne rolüne uyum sağlayabilmeye dönük kaygılar yer almaktadır. Bununla birlikte infertilite çocuk sahibi olamama rahatsızlığıdır ve gebe kalmış bireyde görülme olasılığı yoktur. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 37
Bağlanma kuramını ele alan ilk kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sigmund Freud
B
John Bowlby
C
Mary Ainsworth
D
Margaret Mahler
E
Erich Fromm
Açıklama:
Baglanma kavramını ilk olarak İngiliz bilim insanı John Bowlby ele almıştır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 38
Yürümeye yeni başlayan bir yaşındaki Defne annesi odadan ayrıldığında kaygı hissetmekte fakat annesi döndüğünde oda içinde gezinip çevreyi incelemeye devam etmektedir. Bu bilgi dikkate alındığında Defne'nin bağlanma şekli aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Kaygılı bağlanma
B
Dirençli bağlanma
C
Güvenli bağlanma
D
Kaçıngan bağlanma
E
Kayıtsız bağlanma
Açıklama:
Mary Ainsworth bağlanmayı üç kategoriye ayırmıştır. bunlar güvenli, kaygılı/kaçıngan ve kaygılı/dirençli bağlanmadır. Güvenli bağlanan bebek;
annesini çevreyi araştırmak için kullanır ve güvende hisseder. Anneden ayrı kaldığında kaygı hissetse de anne geri döndüğü zaman kolayca çevreyi araştırmaya devam edebilir. Dolayısıyla Defne'nin annesine güvenli bağlandığını söylemek mümkündür. Doğru cevap C'dir.
annesini çevreyi araştırmak için kullanır ve güvende hisseder. Anneden ayrı kaldığında kaygı hissetse de anne geri döndüğü zaman kolayca çevreyi araştırmaya devam edebilir. Dolayısıyla Defne'nin annesine güvenli bağlandığını söylemek mümkündür. Doğru cevap C'dir.
Soru 39
Zehra Hanım özel bir danışma merkezinde gebe kadınlara doğum öncesi dönemle ilgili danışmanlık hizmeti vermektedir. Aşağıdakilerden hangisi Zehra Hanım’ın sahip olması gereken bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Etik bilgisi
B
Gebelik psikolojisi
C
Kültürel hassasiyetler
D
Yasal uygulama ve kanunlar
E
Ekonomik güçlükler
Açıklama:
Gebe kadınlara danışmanlık hizmeti sağlayan Zehra Hanım gebelik psikolojisi, etik kurallar, yasal uygulama ve kanunlar ile kültürel hassasiyetler konusunda bilgi sahibi olmalıdır. Bununla birlikte ekonomik güçlükler konusunda bilgi sahibi olması gebe kadına yardım sağlama sürecinde elzem değildir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi anne-bebek bağlanmasıyla ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bağlanma tek yönlü gerçekleşir.
B
Bağlanma sadece bebeklik dönemini etkiler.
C
Anne ve çocuk arasındaki duygusal bağı ifade eder.
D
Bağlanma doğumla birlikte oluşmaya başlar.
E
Kaygılı/kaçınan bağlanma en sık görülen türüdür.
Açıklama:
Baglanma; anne veya bakım veren ile bebek arasında kurulan karşılıklı duygusal etkileşimdir. Bu etkileşimde hem anne veya bakım veren hem de bebek aktif birer katılımcıdır. Güvenli bağlanma, kaygılı/kaçınan bağlanma ve kaygılı/dirençli bağlanma türleri mevcuttur ve bunların görülme sıklığı farklılaşabilir. Anne ve bebek arasındaki bağlanma doğum öncesi dönemde de gerçekleşmektedir. Doğum öncesi dönem ve yaşamın ilk yıllarında anne ve çocuk arasında kurulan duygusal bağ bireyin sonraki yaşantısındaki ilişkileri de etkileyebilmektedir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 41
Aşağıda verilen doğum öncesi gelişim aşamalarından hangisinde zigot oluşumu gerçekleşir?
Seçenekler
A
Germinal dönem
B
Fallop dönem
C
Embriyonik dönem
D
Fetal dönem
E
İmplantasyon dönemi
Açıklama:
Germinal dönem, döllenme gerçekleştikten sonraki 2 haftayı kapsar. Bu dönemde zigot oluşur. Zigot fallop tüpünden hareket ederek rahime iner ve rahim duvarına tutunur.
Soru 42
Embriyonun en içte bulunan ve ilerde sindirim ve solunum sistemini oluşturacak olan katman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ectoterm
B
Endoderm
C
Mesoderm
D
Blastocyst
E
Trophoblast
Açıklama:
Embriyonun en iç katmanına endoderm denilir ve ileride bu kısım sindirim ve solunum sistemini oluşturacaktır.
Soru 43
En sık karşılaşılan düşük nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üreme organlarındaki hastalıklar
B
Bulaşıcı virüsler
C
Kromozomlardaki anormallikler
D
Enfeksiyonlar
E
Fiziksel travmalar
Açıklama:
En sık karşılaşılan düşük nedeni ise kromozomlardaki anormalliklerdir
Soru 44
Bir bebeğin doğduktan sonra verilen oyuncağı tutma, memeyi kendine çekip emme gibi motor becerilerinde gerilik olduğu gözleniyor. Bu geriliğe doğum öncesi gelişimi etkileyen faktörlerden hangisinin sebep olabileceği söylenebilir?
Seçenekler
A
İlaç, uyuşturucu ve alkol kullanımı
B
Yaş
C
Stres
D
Beslenme
E
Rh uyumsuzluğu
Açıklama:
Anne karnında gelişmekte olan fetüs, beslenmek için tamamen anneye bağımlıdır. Bu nedenle annenin sağlıklı beslenmesi önem taşımaktadır. Ne kadar kalori alındığı, vitamin, mineral ve protein alımı, dengeli beslenmek önemli kriterlerdendir. Gebelik durumunda ne kadar kilo alınacağı annenin boyu, ağırlığı ve metabolizmasına göre farklılık gösterir. Annenin çok zayıf olması veya çok kilolu olmasının getirdiği bazı sorunlar vardır. Zayıf olmak düşük doğum ağırlığına, motor beceri geriliğine ve bebek ölümüne yol açabilirken aşırı kilo, fetüs ölümü, ölü doğum veya bebekte sinir sistemi rahatsızlıklarına neden olabilir
Soru 45
İnfertilite tanısı almış çiftlerin bu tanıya verdikleri ilk üç duygusal tepki, sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suçluluk -- Depresyon -- Çözülme
B
Öfke -- Kontrol kaybı -- Yabancılaşma
C
Yadsıma -- Suçluluk -- Yalnızlık
D
Anksiyete -- Öfke -- Depresyon
E
Şok ve inanmama -- Yadsıma -- Anksiyete
Açıklama:
Evli çiftlerin infertilite tanısına verdikleri ilk üç duygusal tepki sırasıyla şok ve inanmama, yadsıma ve anksiyetedir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi gebelik döneminde ruhsal rahatsızlık yaşayan kişilere uygulanan sosyal hizmet uygulamalarından biridir?
Seçenekler
A
Gebelik döneminde yaşanan ruhsal rahatsızlığı belirlemek
B
Gebe bireyin eş rolünün yanında ortaya çıkan anne rolünün getirdiği kaygılarla ilgilenmek
C
Gebelik sürecinde bebeğe bir şey olmasına yönelik hissedilen korkularla ilgilenmek
D
Gebelik öncesinde yaşanan ruh sağlığı bozuklukları ve bunların tekrarlanma olasılıklarını araştırmak
E
Gebelerin iyilik hallerinin sağlanması ve sürdürülmesi, stresle baş etmesi ve güçlendirilmesi için çalışmalar yapmak
Açıklama:
Sosyal hizmet uygulamaları da konuşma terapisi olarak gebe kadınların iyilik hâllerinin sağlanması ve sürdürülmesi; stresi azaltma yöntemlerini öğretmek; baş etme mekanizmalarını geliştirmek ve güçlendirme çalışmaları gibi mesleki çalışmalar yapabilirler. Gebelik döneminde eş veya ailesi ile sorunlar yaşayan kadınlar için de destekleyici hizmetler sunabilecek olan sosyal hizmet uzmanları, çift görüşmeleri yaparak çiftin gebelik süreci hakkında bilgilenmesini, birbirlerine destek olmasını ve sorunlarla nasıl başa çıkacaklarını öğrenmesi için çalışmalar yürütebilir.
Soru 47
Çalışan bir anne bebeğini bakıcıya bırakarak her gün işe gitmektedir. Akşam eve döndüğünde çocuk anneye sarılmak istememekte, onunla bir arada olmamaya çalışmaktadır. Oyun oynamak isteyen anne ile bir süre uzaktan temas kurmaya çalışmaktadır. Örnekte verilen bebeğin anneye bağlanma şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenli bağlanma
B
Aktif bağlanma
C
Pasif bağlanma
D
Kaygılı/kaçınan bağlanma
E
Kaygılı/dirençli bağlanma
Açıklama:
Kaygılı/kaçınan bağlanma geliştiren bebekler, annenin yanından ayrıldıktan sonra geri döndüğünde annesinden kaçınarak güvensizlik davranışı gösterir. Örneğin, annesini görmezden gelir, bakışlarını kaçırır. Kaygılı/kaçınan bağlanma geliştiren bebekler, yalnız kaldıklarında diğer bebeklere oranla daha az sıkıntı çekerler.
Soru 48
Sosyal hizmet uzmanları gebelik sürecinde ailelere aşağıdaki yardımlardan hangisinde bulunurlar?
Seçenekler
A
Çiftlerin ve ailelerin sağlıklı kalabilmesi için çalışırlar
B
Kürtaj konusunda kendi görüşlerini belirtirler
C
Evlilik dışı gebelikler konusunda kendi görüşlerini belirtirler
D
Çiftlerin gebeliğe bakış açısının kültürel açıdan değerlendirmesini yaparlar
E
Annenin doğumu ne şekilde daha sağlıklı yapacağına dair yönlendirmeler yapar
Açıklama:
Bir meslek ve disiplin olarak sosyal hizmet, insan davranışlarını onların bulundukları gelişimsel döneme göre açıklamaya çalışır. Bu nedenle gebelik ve çocuk sahibi olmak gibi dönüştürücü etkisi olan dönemlerde insanların yaşadıkları sorunlar karşısında gösterdikleri davranışların anlaşılması da oldukça önemli bir konudur. Anne ve babanın gelişimsel dönemleri incelenmeli, geçmişleri, yetiştirilme tarzları, geldikleri ailelerin sosyal, kültürel ve ekonomik yapıları da göz ardı edilmemelidir. Tüm bu faktörler gebelik döneminde anne ve babanın iyilik hâline etki ederler. Psikolojik ve biyolojik olarak sağlıklı olan çiftlerin sağlıklı bebekler dünyaya getirmesi daha kolaydır. Sosyal hizmet uzmanları bu süreçte çiftlerin ve ailelerin sağlıklı kalabilmesi için çalışır.
Soru 49
Doğum öncesi gelişim aşamaları sırası, hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
embriyonik dönem, germinal dönem ve fetal dönem.
B
germinal dönem, embriyonik dönem ve fetal dönem.
C
embriyonik dönem, fetal dönem ve germinal dönem.
D
germinal dönem, fetal dönem ve embriyonik dönem.
E
fetal dönem, embriyonik dönem ve germinal dönem.
Açıklama:
Doğum öncesi gelişim 3 aşamaya ayrılır. Bunlar, germinal, embriyonik ve fetal dö-nem olarak adlandırılırlar.
germinal dönem, embriyonik dönem ve fetal dönem.
germinal dönem, embriyonik dönem ve fetal dönem.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Embriyonun orta katmanı olan mesodermin oluşturacağı sistemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
dolaşım sistemi
B
kemik sistemi
C
kas sistemi
D
üreme sistemi
E
solunum sistemi
Açıklama:
Orta katman olan mesoderm de; dolaşım sistemi, kemikler, kaslar, boşaltım ve üreme sistemlerini oluşturacaktır.
Embriyonun orta katmanı olan mesoderm dolaşım sistemi, kemikler, kaslar, boşaltım ve üreme sistemlerini oluşturacaktır.
Embriyonun orta katmanı olan mesoderm dolaşım sistemi, kemikler, kaslar, boşaltım ve üreme sistemlerini oluşturacaktır.
Soru 51
İnfertilite yaşayan çiftlerin, erkeğin sperminin doğrudan kadının rahminin içine aktarılması işlemi ile deneyebilecekleri yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüp Bebek Tedavisi
B
Taşıyıcı Annelik
C
Yapay Döllenme
D
Cerrahi İşlemler
E
Doğurganlığı destekleyici ilaç tedavisi
Açıklama:
Yapay Döllenme: Erkeğin sperminin doğrudan kadının rahminin içine aktarılması işlemi yapay döllenmedir.
Erkeğin sperminin doğrudan kadının rahminin içine aktarılması işlemine Yapay Döllenme adı verilmektedir.
Erkeğin sperminin doğrudan kadının rahminin içine aktarılması işlemine Yapay Döllenme adı verilmektedir.
Soru 52
Bebeğin, hem anneye yakın olmak ister gibi görünmesi hem de anne kendisine yöneldiğinde yumruklarını savurması veya tekme atması hangi bağlanma tipinde sözkonusudur?
Seçenekler
A
güvenli bağlanma
B
tepkisiz bağlanma
C
kaygılı/kaçınan bağlanma
D
kaygılı/dirençli bağlanma
E
ilgisiz bağlanma
Açıklama:
Mary Ainsworth; bağlanmayı üç kategoriye ayırmıştır. Bunlar güvenli bağlanma, kaygılı/kaçınan bağlanma ve kaygılı/dirençli bağlanmadır. Buna göre; kaygılı/dirençli bağlanma geliştiren bebekler ise anneden ayrı kalınan zamandan sonra annelerine karşı direnç gös
Kaygılı/dirençli bağlanma geliştiren bebekler anneden ayrı kalınan zamandan sonra annelerine karşı direnç göstererek güvensizlik davranışları gösterir. Bu baglanma tipinde bebek annesine sıkı sıkı tutunur ama aynı zamanda yakınlık davranışlarına karşı savaşır. Hem anneye yakın olmak ister gibi görünürler hem de anne kendilerine yöneldiginde yumruklarını savurur veya tekme atabilirler
Kaygılı/dirençli bağlanma geliştiren bebekler anneden ayrı kalınan zamandan sonra annelerine karşı direnç göstererek güvensizlik davranışları gösterir. Bu baglanma tipinde bebek annesine sıkı sıkı tutunur ama aynı zamanda yakınlık davranışlarına karşı savaşır. Hem anneye yakın olmak ister gibi görünürler hem de anne kendilerine yöneldiginde yumruklarını savurur veya tekme atabilirler
Soru 53
Döllenmiş yumurtaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sperm
B
Fallop
C
Blastocyst
D
Embriyo
E
Zigot
Açıklama:
Döllenmiş yumurtaya zigot denilir.
Soru 54
Embriyonun ve plasentanın oluştuğu zamana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Trophoblast
B
İmplantasyon
C
Endometrium
D
Uterus
E
Mesoderm
Açıklama:
Embriyonun ve plasentanın oluştuğu zamana Trophoblast adı verilir.
Soru 55
İleride sindirim ve solunum sistemini oluşturacak olan embriyonun en iç katmanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mesoderm
B
Endoderm
C
Ectoterm
D
Morula
E
Infant
Açıklama:
Embriyonun en iç katmanına endoderm denilir ve ileride bu kısım sindirim ve solunum sistemini oluşturacaktır.
Soru 56
Sinir sistemi, duyu organları ve deri üzerindeki parçalar (tırnak, saç vs.) hâline gelecek olan embriyonun en dış katmanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Endoderm
B
Mesoderm
C
Ectoterm
D
Endometrium
E
Zigot
Açıklama:
En dıştaki katman olan ectoterm ise sinir sistemi, duyu organlarını ve deri üzerindeki parçalar (tırnak, saç vs.) hâline gelecektir. (Santrock, 1997). Kısacası vücudun her bir parçası bu üç katmandan oluşacaktır.
Soru 57
Türk Ceza Kanunu'na göre gebeliğin kaçıncı haftasına kadar kürtaj yasaldır?
Seçenekler
A
İlk 10 hafta
B
İlk 11 hafta
C
İlk 12 hafta
D
İlk 15 hafta
E
İlk 20 hafta
Açıklama:
gebeliğin ilk 10 haftasına kadar annenin gebeliğine kendi rızasıyla son vermesi hâlinde ceza öngörülmediği için gebeliğin ilk 10 haftalık sürecinde kürtajı yasal kılmaktadır
Türkiye Ceza Kanunu ise “gebeliğin ilk 10 haftasına kadar annenin gebeliğine kendi rızasıyla son vermesi hâlinde ceza öngörülmediği için” gebeliğin ilk 10 haftalık sürecinde kürtajı yasal kılmaktadır (Tuskan, 2013). Fakat 10 haftayı geçen gebelikler söz konusu olduğunda ancak kadının hayatını veya hayati organlarını tehdit eden tıbbi bir durum olduğunda kürtaj yapılabilir. Kadının bir cinsel saldırı sonucu oluşan gebeliğini 20 haftaya kadar bitirme hakkı vardır.
Türkiye Ceza Kanunu ise “gebeliğin ilk 10 haftasına kadar annenin gebeliğine kendi rızasıyla son vermesi hâlinde ceza öngörülmediği için” gebeliğin ilk 10 haftalık sürecinde kürtajı yasal kılmaktadır (Tuskan, 2013). Fakat 10 haftayı geçen gebelikler söz konusu olduğunda ancak kadının hayatını veya hayati organlarını tehdit eden tıbbi bir durum olduğunda kürtaj yapılabilir. Kadının bir cinsel saldırı sonucu oluşan gebeliğini 20 haftaya kadar bitirme hakkı vardır.
Soru 58
Yumurtanın rahim duvarına tutunmasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İmplantasyon
B
Germinal dönem
C
Embriyo
D
Zigot
E
Trophoblast
Açıklama:
Zigot fallop tüpünden hareket ederek rahime iner ve rahim duvarına tutunur. Zigot bu esnada hücrelerini artırmaya başlar. İlk olarak ikiye bölünür. Ardından bu iki parçada ikiye bölünür. Yalaşık üç gün sonra morula denilen çok hücreli yapıya sahip olur. Daha sonrasında bölünen hücrelerin iç katmanlarının oluşumu başlar. Bu haldeki yumurtaya blastocyst denilir. Bu hücreler sonrasında büyüyerek embriyoyu oluşturacaktır. Embriyonun ve plasentanın oluştuğu zamana Trophoblast adı verilir. Yumurtanın rahim duvarına tutunması ise implantasyon olarak adlandırılır
Soru 59
Döllenmeden sonraki ikinci aydan başlayan ve yaklaşık olarak yedinci aya kadar devam eden, kolların, bacakların ve ellerin oluşmaya başladığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Germinal dönem
B
Blastocyst
C
Embriyonik dönem
D
Trophoblast
E
Fetal dönem
Açıklama:
Fetal dönem, döllenmeden sonraki ikinci aydan başlar ve yaklaşık olarak yedinci aya kadar devam eder. Kollar, bacaklar ve eller oluşmaya başlar ve hareket etmeye başlar. Kıkırdak dokunun yerini artık kemikler almaya başlar. Bu dönemde artık bebeğe fetüs denilmektedir. Fetüsün hareketlerinin anne tarafından ilk kez hissedilmesi bu döneme rastlar. Yedinci aydan doğuma kadar fetüs sürekli bir hızda gelişimine devam eder.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Fetal Alkol Sendromunda görülen fiziksel belirtilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dar kafa çevresi
B
Düz yüz
C
Dar burun delikleri
D
Uzun burun
E
Üst ince dudak
Açıklama:
Fetal Alkol Sendromlu Çocuk ve Fiziksel Belirtileri:
- Kafa çevresi dardır
- Kısa burun görülür
- Üst dudak incedir
- Burun ve dudak arası düzdür
- Gözler az açılır
- Gözlerin kenarında deri katlanmıştır
- Yüz düzdür
- Dar burun delikleri vardır
- Kafa çevresi dardır
- Kısa burun görülür
- Üst dudak incedir
- Burun ve dudak arası düzdür
- Gözler az açılır
- Gözlerin kenarında deri katlanmıştır
- Yüz düzdür
- Dar burun delikleri vardır
Soru 61
"Kadından alınan yumurtalar ve erkekten alınan sperm laboratuvar ortamında döllenir ve belirli bir gelişim aşamasına geldikten sonra kadının rahmine yerleştirilir."
Yukarıda detayları belirtilen infertilite yaşayan çiftlerin çocuk sahibi olabilmek için deneyebilecekleri yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda detayları belirtilen infertilite yaşayan çiftlerin çocuk sahibi olabilmek için deneyebilecekleri yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cerrahi işlemler
B
Doğurganlığı etkileyecek ilaç tedavisi
C
Tüp bebek tedavisi
D
Yapay döllenme
E
Taşıyıcı annelik
Açıklama:
Tüp Bebek Tedavisi: İnfertilite tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri tüp bebek yöntemidir. Kadından alınan yumurtalar ve erkekten alınan sperm laboratuvar ortamında döllenir ve belirli bir gelişim aşamasına geldikten sonra kadının rahmine yerleştirilir. Fakat her tüp bebek tedavisi başarılı olamadığı için tedavi sırasında çiftler
duygusal ve fiziksel olarak stres yaşarlar.
duygusal ve fiziksel olarak stres yaşarlar.
Soru 62
Eşlerden biri veya her ikisi birden terk edilme, boşanma, eşinin sevgisini kaybetme, kendini eksik hissetme, öz güven kaybı ve erkekliğini/kadınlığını yetersiz görme gibi duygusal tepkiler gösterebilirler. İnfertilite tanısına karşın çiftlerin verdikleri bu tepkiler aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır??
Seçenekler
A
Şok
B
Yadsıma
C
Anksiyete
D
Suçluluk
E
Depresyon
Açıklama:
Anksiyete: Eşlerden biri veya her ikisi birden terk edilme, boşanma, eşinin sevgisini kaybetme, kendini eksik hissetme, öz güven kaybı ve erkekliğini/kadınlığını yetersiz görme gibi duygusal tepkiler gösterebilirler. Bu durum anksiyete yol açar. Bu anksiyete ciddi boyutlara ulaşırsa mutlaka müdahale edilmesi gereken ruhsal
sıkıntılara da yol açabilir.
sıkıntılara da yol açabilir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi gebe kadınlarda ortaya çıkan endişelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sadece eş rolünde olan bir kadının gebelikle birlikte anne olma rolünün ortaya çıkması
B
İyi bir anne olup olamayacağı endişesi
C
Gebelik süresince veya bebek ile ilgili sorunların ortaya çıkmasından duyulan korku
D
Doğum ile ilgili korkular
E
Eşini kaybetme korkusu
Açıklama:
Gebe kadınlarda genel olarak aşağıda sıralanan konularda endişeler ortaya çıkabilir:
• Sadece eş rolünde olan bir kadının gebelikle birlikte anne olma rolünün ortaya çıkması
• Bu değişimle bağlantılı olarak sosyal ilişkilerde de değişimler
• İyi bir anne olup olamayacağı endişesi
• Gebelik süresince veya bebek ile ilgili sorunların ortaya çıkmasından duyulan korku
• Doğum ile ilgili korkular
• Sadece eş rolünde olan bir kadının gebelikle birlikte anne olma rolünün ortaya çıkması
• Bu değişimle bağlantılı olarak sosyal ilişkilerde de değişimler
• İyi bir anne olup olamayacağı endişesi
• Gebelik süresince veya bebek ile ilgili sorunların ortaya çıkmasından duyulan korku
• Doğum ile ilgili korkular
Soru 64
I- Stresi azaltma
II- Çift terapisi
III- Sosyoekonomik destek sağlama
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri gebelik döneminde sosyal hizmet uzmanlarının yapabileceği çalışmalar arasındadır?
II- Çift terapisi
III- Sosyoekonomik destek sağlama
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri gebelik döneminde sosyal hizmet uzmanlarının yapabileceği çalışmalar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gebelik döneminde sosyal hizmet uzmanları; stresi azaltma, başa çıkma mekanizmalarının geliştirilmesi, güçlendirme, çift terapisi, sosyoekonomik destek sağlama, sosyal destek sistemlerini harekete geçirme ve toplum kaynaklarını harekete geçirme gibi mesleki çalışmalar yürütebilir.
Soru 65
Yapılan araştırmalara göre annenin bebeğe bağlanmasını etkileyen 9 faktör bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gebeliği planlamak
B
Gebeliği hissetmek
C
Gebeliği reddetmek
D
Bebeği görmek
E
Bebeğin hareketlerini hissetmek
Açıklama:
Yapılan araştırmalara göre annenin bebeğe bağlanmasını etkileyen 9 faktör bulunmaktadır (Peppers ve Knapp, 1980 akt. Dereli Yılmaz, 2013). Bunlar:
• Gebeliği planlamak
• Gebeliği hissetmek
• Gebeliği kabul etmek
• Bebeğin hareketlerini hissetmek
• Anne karnındaki bebeği ayrı bir birey olarak kabul etmek
• Doğum yapmak
• Bebeği görmek
• Bebeğe dokunmak
• Bebeğe bakım vermektir.
• Gebeliği planlamak
• Gebeliği hissetmek
• Gebeliği kabul etmek
• Bebeğin hareketlerini hissetmek
• Anne karnındaki bebeği ayrı bir birey olarak kabul etmek
• Doğum yapmak
• Bebeği görmek
• Bebeğe dokunmak
• Bebeğe bakım vermektir.
Soru 66
I. 35 yaşını geçmiş kadın 6 aylık süre içinde gebe kalamazsa doktora gitmelidir.
II. Tıbbi olarak infertilite sorunu genellikle erkekten kaynaklanmaktadır.
III. Erkekte infertilitenin nedeni düşük sperm sayısı ve düşük sperm hareketliliğidir.
IV. Kültürel olarak infertiliteden genellikle erkekler sorumlu tutulur.
İnfertilite ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Tıbbi olarak infertilite sorunu genellikle erkekten kaynaklanmaktadır.
III. Erkekte infertilitenin nedeni düşük sperm sayısı ve düşük sperm hareketliliğidir.
IV. Kültürel olarak infertiliteden genellikle erkekler sorumlu tutulur.
İnfertilite ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I ev IV
E
II ve IV
Açıklama:
Tıbbi olarak infertilite kadından ya da erkekten kaynaklanıyor olabilir. Yani sadece erkekten değil kadında da kaynaklanan faktörler mevcuttur. Kültürel olarak ise yanlış biçimde infertilite nedeniyle erkekler değil, kadınlar suçlanmaktadır.
Doğru cevap C şıkkıdır. I ve III. maadede yer alan ifadeler doğrudur.
Doğru cevap C şıkkıdır. I ve III. maadede yer alan ifadeler doğrudur.
Soru 67
I. Annenin karnındaki bebeğin hareketlerini ilk kez hissetmesi
II. Zigotun bölünerek, hücrelerin iç katmanlarının oluşması
III. Hücrelerin bölünmesinin artışıyla iç organların görünür olmaya başlaması
Doğum öncesi dönemde yukarıda yaşanan gelişmeler sırasıyla gebeliğin hangi dönemlerine aittir?
II. Zigotun bölünerek, hücrelerin iç katmanlarının oluşması
III. Hücrelerin bölünmesinin artışıyla iç organların görünür olmaya başlaması
Doğum öncesi dönemde yukarıda yaşanan gelişmeler sırasıyla gebeliğin hangi dönemlerine aittir?
Seçenekler
A
Embriyonik dönem -- Fetal dönem -- Germinal dönem
B
Fetal dönem -- Germinal dönem -- Embriyonik dönem
C
Germinal dönem -- Fetal dönem -- Embriyonik dönem
D
Embriyonik dönem -- Germinal dönem -- Fetal dönem
E
Fetal dönem -- Embriyonik dönem -- Germinal dönem
Açıklama:
Anne bebeğin hareketlerini ilk kez fetal dönemde hisseder. Zigotun bölünerek, hücre iç katmanlarının oluşması germinal dönemde, yani ilk dönemde gerçekleşir. Hücre bölünmesinin artarak iç organların görünür olmaya başlaması embriyonik döneme ait bir olgudur.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi "bedensel gelişim, bilişsel/zihinsel gelişim, sosyo-duygusal gelişim olmak üzere temel üç boyuttan oluşan karmaşık bir süreçtir" ifadesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
İnsan gelişimi
B
Bebeklik dönemi
C
Canlıların oluşumu
D
Kalıtımsal oluşum
E
Bebeklik çağı
Açıklama:
Giriş bölümünde incelenebilir.
A şıkkı doğru yanıttır.
A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi "düşünme, öğrenme, hatırlama, yargıda bulunma, problem çözme ve iletişim ile ilgili bütün bilişsel süreçlerdeki değişimleri içerir." ifadesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Bilişsel gelişim
B
Bedensel gelişim
C
Ruhsal gelişim
D
Yargısal gelişim
E
Sosyal gelişim
Açıklama:
Giriş bölümünde incelenebilir.
A şıkkı doğru yanıttır.
A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi "Bütün olarak insanda duygu gelişimini kapsar. Sevgi, bağlılık, güven, güvenlik duyguları bir bütün içinde yer alır." ifadesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Sosyo-duygusal gelişim
B
Bilişsel gelişim
C
Bedensel gelişim
D
Karakter oluşumu
E
Mizaç gelişimi
Açıklama:
Giriş bölümünde incelenebilir.
A şıkkı doğru yanıttır.
A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi "motor yetenekler ve koordinasyon, dil becerisi, duyusal beceri gibi çeşitli açılardan gelişim gösteren bebekler, aile üyelerine ve diğer bakıcılara bağlılık duygusu geliştirir" ifadesine karşılık gelmektedir.
Seçenekler
A
0-2 yaş çocukluk dönemi
B
Erken gençlik dönemi
C
Gelişkin çocukluk dönemi
D
0-14 yaş dönüşüm süreci
E
Bilişsel süreç
Açıklama:
Giriş bölümünde incelenebilir.
A şıkkı doğru yanıttır.
A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi "bedenini kullanarak yapma" ifadesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Orta çocukluk dönemi
B
3-5 yaş dönemi
C
12-14 yaş dönemi
D
Genç yetişkinlik
E
Yetişkin çocukluk
Açıklama:
Giriş bölümünde incelenebilir.
A şıkkı doğru yanıttır.
A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi "sosyal ilişkiler" ifadesi ile öne çıkan dönemi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
18-30 yaş
B
İlk ergenlik
C
Geç ergenlik
D
18-30 yaş
E
3-5 yaş
Açıklama:
Giriş bölümünde incelenebilir.
A şıkkı doğru yanıttır.
A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi "sefalokaudal eğilim" ifadesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Baştan ayağa
B
Hedefli yönelim
C
Dikilmeye geçme
D
Yakından uzağa
E
Deneyip değerlendirme
Açıklama:
Vücut Oranlarındaki Değişim bölümünde incelenebilir.
A şıkkı doğru yanıttır.
A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi "proximodistal eğilim" ifadesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Yakından uzağa
B
Dikilerek yönelme
C
Deneyerek yapma
D
Farkına varma
E
Baştan ayağa
Açıklama:
Vücut Oranlarındaki Değişim bölümünde incelenebilir.
A şıkkı doğru yanıttır.
A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi "epifiz" anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Kemik ucu
B
Düşünsel sıvı
C
Bağ noktası
D
Gövde merkezi
E
Hassasiyet
Açıklama:
İskelet ve Dişlerin Gelişimi bölümünde incelenebilir.
A şıkkı doğru yanıttır.
A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi bebeklerin iki yaşına geldiklerindeki yaklaşık ağırlığı vermektedir?
Seçenekler
A
12-14,5 kg
B
8-12 kg
C
9-12 kg
D
6-10 kg
E
13-16 kg
Açıklama:
Uzunluk ve Ağırlık bölümünde incelenebilir.
Doğru şık A seçeneğidir.
Doğru şık A seçeneğidir.
Soru 11
Bebeklik döneminde fiziksel gelişime ilişkin bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sinirlerin miyelin kılıflarının gelişimi tam olgunlaşmıştır.
B
Doğduktan sonra mide kapasitesi yetişkinle aynıdır.
C
Bebeklikte kafatası kemik yapıdan oluşur.
D
Bebeğin solunum hızı yetişkinden hızlıdır.
E
Kalp atım hızı yetişkinden düşüktür.
Açıklama:
BEBEKLİK DÖNEMİNDE BEDENSEL BÜYÜME VE GELİŞİM
Bebeklik döneminde sinirlerin miyelin kılıflarının gelişimi tam olgunlaşmıştır, doğduktan sonra mide kapasitesi yetişkinle aynıdır, bebeklikte kafatası kemik yapıdan oluşur, kalp atım hızı yetişkinden düşüktür yanlış bilgiyken bebeğin solunum hızı yetişkinden hızlıdır doğru bilgidir.
Bebeklik döneminde sinirlerin miyelin kılıflarının gelişimi tam olgunlaşmıştır, doğduktan sonra mide kapasitesi yetişkinle aynıdır, bebeklikte kafatası kemik yapıdan oluşur, kalp atım hızı yetişkinden düşüktür yanlış bilgiyken bebeğin solunum hızı yetişkinden hızlıdır doğru bilgidir.
Soru 12
Bebeklikte motor gelişimle ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
3 aylıkken oturabilir.
B
1 yaşında emekler.
C
2-4 yaşında merdiven çıkabilir.
D
6 aylıkken kaşığı tutabilir.
E
2 yaşında parmaklarıyla kalemi tutabilir.
Açıklama:
Motor gelişimi
Bebeklikte 3 aylıkkken oturabilir, 1 yaşında emekler, 6 aylıkken kaşığı tutabilir., 2 yaşında parmaklarıyla kalemi tutabilir gibi bilgiler yanlışken 2-4 yaşında merdiven çıkabilmesi doğrudur.
Bebeklikte 3 aylıkkken oturabilir, 1 yaşında emekler, 6 aylıkken kaşığı tutabilir., 2 yaşında parmaklarıyla kalemi tutabilir gibi bilgiler yanlışken 2-4 yaşında merdiven çıkabilmesi doğrudur.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Piaget’in bilişsel gelişim dönemi ve gelişim görevi eşleşmesinde doğrudur?
Seçenekler
A
Duyusal motor dönem-odaklanma tek yönlüdür.
B
İşlem öncesi dönem-döngüsel tepkiler görülür.
C
İşlem öncesi dönem-ben merkezci düşünme görülür.
D
Somut işlemsel dönem-tümevarımsal düşünme görülür.
E
Soyut işlemsel dönem-korunum ilkesi görülür.
Açıklama:
Piaget’in Bebek Gelişim Kuramı
Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre İşlem öncesi dönem-ben merkezci düşünme görülmesi açıklaması doğrudur.
Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre İşlem öncesi dönem-ben merkezci düşünme görülmesi açıklaması doğrudur.
Soru 14
Bebeklikte dil gelişimiyle ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
2 aylıkken babıldar.
B
5 aylıkken tek kelime söyler.
C
10 aylıkken cümle kurar.
D
8-12 aylıkken işaret etme ve gösterme gibi jestleri kullanır.
E
15 aylıkken sözcük patlaması yaşar.
Açıklama:
Bebeklikte dil gelişiminde 8-12 aylıkken işaret etme ve gösterme gibi jestleri kullanması doğrudur.
Soru 15
Bebeklik döneminde nesnenin kendi görüş alanındayken varlığını, görüş alanı dışında yokluğunu düşünen bebeğin 2 yaşına doğru nesne görüş alanı içinde olmasa da göz önünden kaldırılan bir nesneyi etrafına bakarak araması hangi bilişsel gelişim özelliği olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Nesne sürekliliği
B
Korunum
C
Paralel konuşma
D
Döngüsel tepki
E
Ben merkezcilik
Açıklama:
Piaget’in Bebek Gelişim Kuramı
Bebeklik döneminde nesnenin kendi görüş alanındayken varlığını, görüş alanı dışında yokluğunu düşünen bebeğin 2 yaşına doğru nesne görüş alanı içinde olmasa da göz önünden kaldırılan bir nesneyi etrafına bakarak araması nesne sürekliliği olarak adlandırılır.
Bebeklik döneminde nesnenin kendi görüş alanındayken varlığını, görüş alanı dışında yokluğunu düşünen bebeğin 2 yaşına doğru nesne görüş alanı içinde olmasa da göz önünden kaldırılan bir nesneyi etrafına bakarak araması nesne sürekliliği olarak adlandırılır.
Soru 16
Bebeklerde algısal gelişimle ilgili bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Dört aylıkken normal bir yetişkin gibi görebilir
B
5-7 hafta arasındaki bebekler şekillere odaklanabilir.
C
4 aylık bebekler renk değişmezliğine odaklanabilir.
D
Nesne sürekliliği 8-12 ayda tamamlanır.
E
Anne-babalarının seslerini 1 yaşında ayırtedebilir.
Açıklama:
Algısal değişim
Bebeklerde algısal gelişimle ilgili bilgilerden anne-babalarının seslerini 1 yaşında ayırtedebilir bilgisi doğru değildir.
Bebeklerde algısal gelişimle ilgili bilgilerden anne-babalarının seslerini 1 yaşında ayırtedebilir bilgisi doğru değildir.
Soru 17
Doğum öncesinde; ilk olarak baş, göğüs ve gövde, daha sonra kollar ve bacaklar ve son olarak da eller ve ayakların gelişmesi hangi gelişim ilkesiyle açıklanır?
Seçenekler
A
Gelişim baştan ayağa doğrudur.
B
Gelişim yakından uzağa doğrudur.
C
Gelişim nöbetleşedir.
D
Gelişimde bireysel farklılık vardır.
E
Gelişim bir bütündür.
Açıklama:
Vücut Oranlarındaki Değişim
Doğum öncesinde; ilk olarak baş, göğüs ve gövde, daha sonra kollar ve bacaklar ve son olarak da eller ve ayakların gelişmesi "Gelişim yakından uzağa doğrudur" ilkesiyle açıklanır.
Doğum öncesinde; ilk olarak baş, göğüs ve gövde, daha sonra kollar ve bacaklar ve son olarak da eller ve ayakların gelişmesi "Gelişim yakından uzağa doğrudur" ilkesiyle açıklanır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi bebeklik dönemi duyusal gelişim özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Renkleri ayırtedebilir.
B
Aşina olan sesle yabancı sesi ayırtedebilir.
C
Koku duyuları az gelişmiştir.
D
Emme refleksi gelişmiştir.
E
Dokunma duyusu gelişmiştir.
Açıklama:
Giriş
Bebeklik dönemi duyusal özelliklerden "Koku duyuları az gelişmiştir" ifadesi doğru değildir.
Bebeklik dönemi duyusal özelliklerden "Koku duyuları az gelişmiştir" ifadesi doğru değildir.
Soru 19
I. Gelişim uzaktan yakına, yani dışarıdan içeriye doğru bir sıra izler.
II. Vücudun büyüklüğüne bakılarak bir çocuğun fiziksel gelişimi hakkında fikir edinilebilir.
III. Gelişim baştan aşağıya doğru (sefalokaudal) bir sıra izler.
IV. Doğumda yeni doğanın bacaklarının beden oranı çok yüksektir.
Bebeklik dönemindeki fiziksel gelişmeyle ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Vücudun büyüklüğüne bakılarak bir çocuğun fiziksel gelişimi hakkında fikir edinilebilir.
III. Gelişim baştan aşağıya doğru (sefalokaudal) bir sıra izler.
IV. Doğumda yeni doğanın bacaklarının beden oranı çok yüksektir.
Bebeklik dönemindeki fiziksel gelişmeyle ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
Yalnız A
D
Yalnız B
E
Yalnız C
Açıklama:
I. ifade yanlıştır. Gelişim uzaktan yakına değil, yakından uzağa, diğer bir deyişle içeriden dışarıya doğru bir sıra izler.
II. ifade yanlıştır. Çocuğun vücut büyüklüğünden fiziksel gelişimi her zaman anlaşılmaz. Bunun için iskelet yaşı ölçümü yapılabilir.
IV. Yeni doğanın bacaklarının vücuduna oranı yüksek değildir. Tersine kafayla kıyaslandığında bacakları kısadır.
Soruda verilen ifadelerden sadece III. ifade doğru, diğerleri yanlıştır.
II. ifade yanlıştır. Çocuğun vücut büyüklüğünden fiziksel gelişimi her zaman anlaşılmaz. Bunun için iskelet yaşı ölçümü yapılabilir.
IV. Yeni doğanın bacaklarının vücuduna oranı yüksek değildir. Tersine kafayla kıyaslandığında bacakları kısadır.
Soruda verilen ifadelerden sadece III. ifade doğru, diğerleri yanlıştır.
Soru 20
I. Davranışçı yaklaşıma göre bebeğin bağlanmasının temelinde nesne sürekliliği vardır.
II. 2 aylık bebek anneye daha fazla gülümser ve anne yanından ayrıldığında huzursuz olur.
III. 10. aydan sonra bebek bakım veren (anne) dışında diğer kişilere de bağlılık geliştirmeye başlar.
IV. Başkalarına bağlılık geliştirmeye başladıkça, çocuk ve anne arasındaki bağlanma zayıflar.
Bebeklik döneminde bağlanma ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. 2 aylık bebek anneye daha fazla gülümser ve anne yanından ayrıldığında huzursuz olur.
III. 10. aydan sonra bebek bakım veren (anne) dışında diğer kişilere de bağlılık geliştirmeye başlar.
IV. Başkalarına bağlılık geliştirmeye başladıkça, çocuk ve anne arasındaki bağlanma zayıflar.
Bebeklik döneminde bağlanma ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
Yalnız III
D
Yalnız IV
E
Yalnız II
Açıklama:
I. Davranışçı değil bilişselci yaklaşıma göre bağlanmanın temelinde nesne sürekliliği vardır.
II. 2 aylık bebek tüm yabancılara gülümser. Sadece anneye gülümseme ve anne gittiğinde huzursuzlanma 5 aylıktan sonra başlar.
IV. Çocuk birincil bakım veren (anne) dışındaki kişilere bağlanmaya başlayınca, anne ile bağlanması zayıflamaz. Anne ya da anne yerine geçen kişi bağlanma açısından daima önceliklidir.
I, II ve IV numaralı ifadeler yanlış, III numaralı ifade doğrudur.
II. 2 aylık bebek tüm yabancılara gülümser. Sadece anneye gülümseme ve anne gittiğinde huzursuzlanma 5 aylıktan sonra başlar.
IV. Çocuk birincil bakım veren (anne) dışındaki kişilere bağlanmaya başlayınca, anne ile bağlanması zayıflamaz. Anne ya da anne yerine geçen kişi bağlanma açısından daima önceliklidir.
I, II ve IV numaralı ifadeler yanlış, III numaralı ifade doğrudur.
Soru 21
I. İnsan gelişiminin en hızlı olduğu dönemler bebeklik ve ergenlik dönemidir.
II. Tüm yaşam boyunca erkekler kızlardan daha uzun ve daha ağırdır.
III. Bebeğin başının vücuda oranı yetişkine göre çok yüksektir.
IV. Doğum öncesinde önce kollar ve bacaklar ve sonra baş ve gövde gelişir.
Fiziksel gelişimle ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Tüm yaşam boyunca erkekler kızlardan daha uzun ve daha ağırdır.
III. Bebeğin başının vücuda oranı yetişkine göre çok yüksektir.
IV. Doğum öncesinde önce kollar ve bacaklar ve sonra baş ve gövde gelişir.
Fiziksel gelişimle ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
II numaralı ifade yanlıştır. Buluğ döneminde kızlar boy ve kilo olarak yaşam boyu bir kereliğine erkeklerin önüne geçer.
IV. numaralı ifade yanlıştır. Doğum öncesi gelişimde merkezden çevreye doğru gelişim ilkesi gereğince ilk önce baş ve gövde ve sonra kollar ve bacaklar gelişir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
IV. numaralı ifade yanlıştır. Doğum öncesi gelişimde merkezden çevreye doğru gelişim ilkesi gereğince ilk önce baş ve gövde ve sonra kollar ve bacaklar gelişir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 22
"Bedeni kullanarak oyun" hangi gelişim dönemini ifade eder?
Seçenekler
A
İlk çocukluk ya da okul öncesi dönem
B
Doğum öncesi dönem
C
Bebeklik dönemi
D
Orta çocukluk ya da okul dönemi
E
İlk ergenlik
Açıklama:
ilk çocukluk ya da okul öncesi dönem 3-5 yaş dönemini kapsar Bedeni kullanarak oyunu yansıtır.
İlk çocukluk ya da okul öncesi dönem 3-5 yaş dönemini kapsar Bedeni kullanarak oyunu yansıtır.
İlk çocukluk ya da okul öncesi dönem 3-5 yaş dönemini kapsar Bedeni kullanarak oyunu yansıtır.
Soru 23
6-11 yaş aralığı hangi çocuk gelişim dönemini kapsar?
Seçenekler
A
İlk çocukluk ya da okul öncesi dönem
B
Orta çocukluk ya da okul dönemi
C
İlk ergenlik
D
Geç ergenlik
E
Genç yetişkinlik
Açıklama:
Orta çocukluk ya da okul dönemi 6-11 yaş dönemini kapsar.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi doğumla gelen özelliklerden değildir?
Seçenekler
A
Görme duyumu oldukça gelişmiştir.
B
Yenidoğan bebeklerin kulağı çok geniş bir ses bandına tepkide (spektrum) bulunabilir.
C
Bebekler, koklama ve tat alma duyu organları da oldukça gelişmiş olarak dünyaya gelirler.
D
Yapılan araştırmalar yenidoğan bebeğin hem operant (sebep-sonuç ilişkisine dayanan) koşullanma hem de klasik koşullanma yoluyla öğrenebildiğini göstermiştir.
E
Bebek duyu organlarının doğuştan itibaren sınırlı bir biçimde isleyişinin yanı sıra, kendisini besleme konusunda son derece yararlı bazı refleksleri de beraberinde getirir.
Açıklama:
Doğumla gelen özellikler Bebek aşağıda kısaca verilen beceriler ile birlikte doğar: 1. Görme duyumu oldukça gelişmiştir. Her iki gözünü bir tek nesne üzerine odaklayabilir, hareket eden bir objeyi izleyebilir ve bazı renkleri ayırt edebilir. En önemlisi insan yüzüne özellikle ilgi gösterir ve ilk iki hafta içinde göz göze bakabilir beceriye erişir. İnsan gelişimi Bedensel gelişim Bilişsel gelişim Sosyo-Duygusal gelişim Gelişimin kalıtsal temellerini içerir. Bir bütün olarak insan vücudunun büyümesi, motor gelişim ve vücut duyu sistemlerindeki değişiklikler, cinsel gelişim, sağlık, beslenme, uyku gibi bedensel gelişim süreçlerini kapsar. Düşünme, öğrenme, hatırlama, yargıda bulunma, problem çözme ve iletişim ile ilgili bütün bilişsel süreçlerdeki değişimleri içerir. Bilişsel gelişime etkileri nedeniyle kalıtımsal ve çevresel etkenler de bilişsel gelişim süreci kapsamında ele alınır. Bütün olarak insanda duygu gelişimini kapsar. Sevgi, bağlılık, güven, güvenlik duyguları bir bütün içinde yer alır. Benlik ve özerklik gelişimi, duygusal rahatsızlık, stres ve tepkisel davranışlar da duygusal gelişim süreçleri içindedir. Sosyal gelişim süreci ise ahlak gelişimini, yaşıtlarıyla ve aile üyeleriyle ilişkilerini içermektedir. Evlilik, annebaba olma, çalışma, mesleki roller ve iş yaşamı gibi çeşitli yönler de sosyal gelişim süreci içinde yer alır. Tablo 3.1 Gelişimin Boyutları Kaynak: Banu Yazgan İnanç, Mehmet Bilgin ve Meral Kılıç Atıcı (2013). Gelişim Psikolojisi-Çocuk ve Ergen Gelişimi 9. Baskı, Ankara:Pegem Akademi Tablo 3.2 Gelişim Dönemleri *Belirtilen yaş sınırları, özellikle ergenlikte olmak üzere dönemler için bireysel farklılıklar gösterebilir.3. Ünite - Bebeklik Dönemi 59 2. Yenidoğan bebeklerin kulağı çok geniş bir ses bandına tepkide (spektrum) bulunabilir. Gerçekte bebeğin en fazla duyarlılık gösterdiği ses in san sesidir. İnsan sesindeki perde ve şiddet değişikliğinin farkına varabilen bebek, kısa bir süre içinde “aşina” olan sesle “yabancı” olan sesi ayırt edebilir. Ayrıca, yenidoğan bebek sesin geldiği yönü algılayabilme yeteneğini de beraberinde getirdiğinden, başını sesin geldiği yöne çevirerek uygun davranışı gösterebilir. 3. Bebekler, koklama ve tat alma duyu organları da oldukça gelişmiş olarak dünyaya gelirler. Birbirinden farklı kokuları ve temel tatları kolaylıkla ayırt edebilirler. 4. Yapılan araştırmalar yenidoğan bebeğin hem operant (sebep-sonuç ilişkisine dayanan) koşullanma hem de klasik koşullanma yoluyla öğrenebildiğini göstermiştir. 5. Bebek duyu organlarının doğuştan itibaren hemen hemen mükemmel bir biçimde isleyişinin yanı sıra, kendisini besleme konusunda son derece yararlı bazı refleksleri de beraberinde getirir. Bunların başında emme refleksi gelir. Annesinin memesini veya emziği dudağında hisseden bebek hemen emmeye başlar. Bu refleks o kadar kuvvetlidir ki emecek birşey bulamayan çocuk parmağını emer (İnanç ve ark., 2013; Cüceloğlu, 2013).
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi doğumla gelen bebek özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Her iki gözünü bir tek nesne üzerine odaklayabilir, hareket eden bir objeyi izleyebilir ve bazı renkleri ayırt edebilir. En önemlisi insan yüzüne özellikle ilgi gösterir ve ilk iki hafta içinde göz göze bakabilir beceriye erişir.
B
Yenidoğan bebek sesin geldiği yönü algılayabilme yeteneğini de beraberinde getirdiğinden, başını sesin geldiği yöne çevirerek uygun davranışı gösterebilir.
C
Birbirinden farklı kokuları ve temel tatları kolaylıkla ayırt edebilirler.
D
Annesinin memesini veya emziği dudağında hisseden bebek hemen emmeye başlar. Bu refleks o kadar kuvvetlidir ki emecek birşey bulamayan çocuk parmağını emer.
E
Gerçekte bebeğin en fazla duyarlılık gösterdiği ses dış dünyadaki araçların sesidir.
Açıklama:
Yenidoğan bebeklerin kulağı çok geniş bir ses bandına tepkide (spektrum) bulunabilir. Gerçekte bebeğin en fazla duyarlılık gösterdiği ses in san sesidir. İnsan sesindeki perde ve şiddet değişikliğinin farkına varabilen bebek, kısa bir süre içinde “aşina” olan sesle “yabancı” olan sesi ayırt edebilir. Ayrıca, yenidoğan bebek sesin geldiği yönü algılayabilme yeteneğini de beraberinde getirdiğinden, başını sesin geldiği yöne çevirerek uygun davranışı gösterebilir. 3. Bebekler, koklama ve tat alma duyu organları da oldukça gelişmiş olarak dünyaya gelirler. Birbirinden farklı kokuları ve temel tatları kolaylıkla ayırt edebilirler. 4. Yapılan araştırmalar yenidoğan bebeğin hem operant (sebep-sonuç ilişkisine dayanan) koşullanma hem de klasik koşullanma yoluyla öğrenebildiğini göstermiştir. 5. Bebek duyu organlarının doğuştan itibaren hemen hemen mükemmel bir biçimde isleyişinin yanı sıra, kendisini besleme konusunda son derece yararlı bazı refleksleri de beraberinde getirir. Bunların başında emme refleksi gelir. Annesinin memesini veya emziği dudağında hisseden bebek hemen emmeye başlar. Bu refleks o kadar kuvvetlidir ki emecek birşey bulamayan çocuk parmağını emer (İnanç ve ark., 2013; Cüceloğlu, 2013). Bu nedenle bebeklik döneminde yetişkinlere önemli sorumluluklar düşmektedir. Bebek bu dönemde yetişkinden ne kadar olumlu duyumlar alır ise çevresiyle o derecede olumlu ilişkiler kurar. Bebeğin sağlıklı bir gelişim göstermesi yetişkinlerin tutumuna bağlıdır. Büyüme ve gelişme yaşamın başlangıcından sonuna kadar devam eden dinamik bir süreçtir. Bu bölümde bebeğin bedensel, bilişsel, sosyo-duygusal gelişim dönemleri temel özellikleri ile ele alınacaktır.
Soru 26
Bireylerin gelişimlerine ilişkin bilimsel açıklamalar esas alındığında 6-11 yaş aralığına karşılık gelen gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bebeklik dönemi
B
İlk çocukluk dönemi
C
Orta çocukluk dönemi
D
Ön ergenlik dönemi
E
Geç ergenlik dönemi
Açıklama:
GİRİŞ
İnceleme kolaylığı açısından yaşam süreci genellikle çocuk gelişimi, ergen gelişimi ve yetişkin gelişimi olmak üzere üç ana gelişim dönemine ayrılmaktadır. Çocuk gelişimi doğum öncesi dönem, bebeklik(0-2 yaş), ilk çocukluk (okul öncesi; 3-5 yaş) ve orta çocukluk (okul dönemi; 6-11 yaş) dönemlerini kapsar. Ergen gelişimi ise ön ergenlik (12-14 yaş) ve geç ergenlik (15-19 yaş) dönemlerini içermektedir.
İnceleme kolaylığı açısından yaşam süreci genellikle çocuk gelişimi, ergen gelişimi ve yetişkin gelişimi olmak üzere üç ana gelişim dönemine ayrılmaktadır. Çocuk gelişimi doğum öncesi dönem, bebeklik(0-2 yaş), ilk çocukluk (okul öncesi; 3-5 yaş) ve orta çocukluk (okul dönemi; 6-11 yaş) dönemlerini kapsar. Ergen gelişimi ise ön ergenlik (12-14 yaş) ve geç ergenlik (15-19 yaş) dönemlerini içermektedir.
Soru 27
"Yakından uzağa" büyümeye ilişkin aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Proximodistal eğilimdir
B
Sefalokaudal eğilimdir
C
Doğumdan önceki sürede baş vücudun diğer parçalarına oranla çok daha hızlı gelişir
D
2 yaşında, baş vücudun beşte birini oluştururken bacaklar yarısını oluşturur
E
Doğumda, baş tüm vücut uzunluğunun dörtte birine sahipken bacaklar sadece üçte birini oluşturmaktadır
Açıklama:
BEBEKLİK DÖNEMİNDE BEDENSEL BÜYÜME VE GELİŞİM
Çocuğun genel büyüklüğü arttıkça, vücut parçaları farklı oranlarda büyür. Bu değişiklikleri iki büyüme düzeni tanımlar:
1. ”Baştan ayağa” olarak ifade edilen sefalokaudal eğilimdir. Doğumdan önceki sürede baş vücudun diğer parçalarına oranla çok daha hızlı gelişir. Doğumda, baş tüm vücut uzunluğunun dörtte birine sahipken bacaklar sadece üçte birini oluşturmaktadır. 2 yaşında, baş vücudun beşte birini oluştururken bacaklar yarısını oluşturur.
2. “Yakından uzağa” doğru ifade edilen proximodistal eğilimdir. Yani gövdenin merkezinden dışarı dogru gerçekleşen büyümedir. Doğum öncesinde; ilk olarak baş, göğüs ve gövde, daha sonra kollar ve bacaklar ve son olarak da eller ve ayaklar gelişir. Bebeklik döneminde, kollar ve bacaklar, eller ve ayaklara göre daha önde büyümeye devam eder.
Çocuğun genel büyüklüğü arttıkça, vücut parçaları farklı oranlarda büyür. Bu değişiklikleri iki büyüme düzeni tanımlar:
1. ”Baştan ayağa” olarak ifade edilen sefalokaudal eğilimdir. Doğumdan önceki sürede baş vücudun diğer parçalarına oranla çok daha hızlı gelişir. Doğumda, baş tüm vücut uzunluğunun dörtte birine sahipken bacaklar sadece üçte birini oluşturmaktadır. 2 yaşında, baş vücudun beşte birini oluştururken bacaklar yarısını oluşturur.
2. “Yakından uzağa” doğru ifade edilen proximodistal eğilimdir. Yani gövdenin merkezinden dışarı dogru gerçekleşen büyümedir. Doğum öncesinde; ilk olarak baş, göğüs ve gövde, daha sonra kollar ve bacaklar ve son olarak da eller ve ayaklar gelişir. Bebeklik döneminde, kollar ve bacaklar, eller ve ayaklara göre daha önde büyümeye devam eder.
Soru 28
Çocukların diş gelişimi düşünüldüğünde süt dişlerinin en son çıkan dişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küçük azı
B
Büyük azı
C
Köpek dişi
D
Alt yan diş
E
Üst ön diş
Açıklama:
BEBEKLİK DÖNEMİNDE BEDENSEL BÜYÜME VE GELİŞİM
Diş tabakalarının gelişimi doğum öncesi dönemde başlar. Olgunlaşmasını tamamlayan dişler, doğumdan sonra belli bir sırayla diş etlerini delerek çıkar. İlk dişler yaklaşık olarak 6-10. ayda çıkmaktadır. Bazı bebeklerde dişin ilk çıkışı 12. aya kadar olabilmektedir. Dört yaşına doğru çocuğun tamamlanan bu dişlerine “süt dişleri” adı verilir. Süt dişleri 20 adet olup 2-2.5 yaşına kadar tamamlanır. Çocuklar altı-yedi yaşlarına geldiklerinde süt dişleri düşmekte ve yerine kalıcı dişler çıkmaktadır. On iki yaşına geldiğinde ise çocuğun ağzında 28 adet kalıcı diş bulunur. İlk düşen diş, genellikle alt, ön kesiciler olmaktadır.

Diş tabakalarının gelişimi doğum öncesi dönemde başlar. Olgunlaşmasını tamamlayan dişler, doğumdan sonra belli bir sırayla diş etlerini delerek çıkar. İlk dişler yaklaşık olarak 6-10. ayda çıkmaktadır. Bazı bebeklerde dişin ilk çıkışı 12. aya kadar olabilmektedir. Dört yaşına doğru çocuğun tamamlanan bu dişlerine “süt dişleri” adı verilir. Süt dişleri 20 adet olup 2-2.5 yaşına kadar tamamlanır. Çocuklar altı-yedi yaşlarına geldiklerinde süt dişleri düşmekte ve yerine kalıcı dişler çıkmaktadır. On iki yaşına geldiğinde ise çocuğun ağzında 28 adet kalıcı diş bulunur. İlk düşen diş, genellikle alt, ön kesiciler olmaktadır.

Soru 29
Çocuğun kaba motor gelişiminde geri geri ve yan yan yürüyebildiği ve koşabildiği yaş aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1-3 ay
B
4-6 ay
C
7-9 ay
D
10-12 ay
E
13-18 ay
Açıklama:
BEBEKLİK DÖNEMİNDE BEDENSEL BÜYÜME VE GELİŞİM


Soru 30
Bebekten beeğe farklılık göstermekle birlikte yenidoğan bebek günde yaklaşık olarak kaç saat uyumaktadır?
Seçenekler
A
10 saat
B
12 saat
C
15 saat
D
18 saat
E
20 saat
Açıklama:
BEBEKLİK DÖNEMİNDE BEDENSEL BÜYÜME VE GELİŞİM
Uyku
Tipik bir yenidoğan bebek günde yaklaşık olarak 18 saat uyur fakat yenidoğan bebeklerin ne kadar uyuduğu bebekten bebeğe çok farklılık gösterir. Söz konusu aralık, yaklaşık olarak, 10 saat ile 21 saattir. Uykuya ayrılan toplam zaman bir şekilde tutarlıdır. Bir bebeğin uykusu çeşitli zamanlarda günde 7-8 saat uykudan günde 3-4 kere birkaç saat uyuma şeklinde değişebilir. 6-9 aylık çocukların çoğu gün içerisinde iki kere kısa süreli uyur. Bu dönemde, gecelerin çoğunu uyuyarak ve gün boyunca zamanın çoğunu uyanık geçirerek yetişkine benzer uyku düzenlerine daha yaklaşmış olurlar. 18 aylık olduklarında ise çocuklar genellikle gün içerisinde bir defa uykuya ihtiyaç duyarlar. 2 yaşındaki bir çocuğun ortalama uyku ihtiyacı 12 ya da 13 saattir. 3-5 yaş arası çocuklarda gün içerisindeki uyku ortadan kalkar.Soru 31
Algısal gelişimde aşağıda yer alan algısal gelişim alanlarından hangisi 6 yaş civarında tamamlanır?
Seçenekler
A
Görme keskinliği
B
Şekil algısı
C
Derinlik algısı
D
İşitme duyusu
E
Koku duyusu
Açıklama:
ALGISAL GELİŞİM
Algılama, hissedilenlerin yorumlanmasıdır. Kulakla temas eden hava dalgaları, örneğin gürültü veya müzikal ses olarak yorumlanabilir. Gözün retinasına taşınan fiziki enerji, algılanışa göre belirli bir renk, kalıp veya şekil olarak yorumlanır (Santrock, 2012).
Algı, insanları çevre ile etkileşim ve uyum sağlamak için temasa geçirir. Bireyler hareket etmek için algılar, algılamak için hareket eder.
• Görme keskinliği: Doğumdan hemen sonra parlaklıktaki değişime duyarlıdırlar ve bu duyarlılık iki ay içerisinde hızla gelişir. Yenidoğan bebekler 19 cm uzaklıktaki nesneleri net görebilir. Dört aylıkken normal bir yetişkin gibi görebilir
• Şekil algısı: 5-7 hafta arasındaki bebeklerin daha çok gözlere baktığı belirlenmiştir. Bu nedenle bebekle sağlanan göz teması, bebekle bakım veren arasında sosyal bağın gelişmesinde önemli rol oynar.
• Algısal değişmezlik: İki aylık bebeklerin şeklin değişmezliği algısına, dört aylık bebeklerin ise rengin değişmezlik algısına ulaşmış oldukları görülmüştür.
• Derinlik algısının bebeklerde 1-1,5 ay sonra geliştiği düşünülmektedir. Nesne kavramı, nesnenin sürekliliğine ilişkin ilk kanıt iki ay dolaylarında kendini gösterir. Bebeğe gösterilen oyuncak saklanınca şaşırdığı görülür. Ancak arama davranışı 6 ay dolaylarında gerçekleşir. Tamamen görüş alanından çıkan nesnelerin aranması ise 8-12 aylar arasında gelişir.
• Yenidoğmuş bebeklerin yetişkinlere yakın bir keskinlikle duyabildikleri belirlenmiştir.
• Konuşma algısı: Çok küçük bebekler konuşma seslerini algılayabilir ve onları seslerinden ayırt edebilir. Gerçekten de bebekler anne babalarının yüzlerini daha henüz tanımadan önce, onları seslerinden ayırt edebilir gibidirler.
• Yenidoğmuş bebekler kokuları ayırt edebilse de koku duyusu ancak 6 yaşına kadar tamamlanır. Yeni doğmuş bebekler tatlı, ekşi ve biberli tatlara duyarlıdırlar, aralarında ayırım yapabilirler
Algılama, hissedilenlerin yorumlanmasıdır. Kulakla temas eden hava dalgaları, örneğin gürültü veya müzikal ses olarak yorumlanabilir. Gözün retinasına taşınan fiziki enerji, algılanışa göre belirli bir renk, kalıp veya şekil olarak yorumlanır (Santrock, 2012).
Algı, insanları çevre ile etkileşim ve uyum sağlamak için temasa geçirir. Bireyler hareket etmek için algılar, algılamak için hareket eder.
• Görme keskinliği: Doğumdan hemen sonra parlaklıktaki değişime duyarlıdırlar ve bu duyarlılık iki ay içerisinde hızla gelişir. Yenidoğan bebekler 19 cm uzaklıktaki nesneleri net görebilir. Dört aylıkken normal bir yetişkin gibi görebilir
• Şekil algısı: 5-7 hafta arasındaki bebeklerin daha çok gözlere baktığı belirlenmiştir. Bu nedenle bebekle sağlanan göz teması, bebekle bakım veren arasında sosyal bağın gelişmesinde önemli rol oynar.
• Algısal değişmezlik: İki aylık bebeklerin şeklin değişmezliği algısına, dört aylık bebeklerin ise rengin değişmezlik algısına ulaşmış oldukları görülmüştür.
• Derinlik algısının bebeklerde 1-1,5 ay sonra geliştiği düşünülmektedir. Nesne kavramı, nesnenin sürekliliğine ilişkin ilk kanıt iki ay dolaylarında kendini gösterir. Bebeğe gösterilen oyuncak saklanınca şaşırdığı görülür. Ancak arama davranışı 6 ay dolaylarında gerçekleşir. Tamamen görüş alanından çıkan nesnelerin aranması ise 8-12 aylar arasında gelişir.
• Yenidoğmuş bebeklerin yetişkinlere yakın bir keskinlikle duyabildikleri belirlenmiştir.
• Konuşma algısı: Çok küçük bebekler konuşma seslerini algılayabilir ve onları seslerinden ayırt edebilir. Gerçekten de bebekler anne babalarının yüzlerini daha henüz tanımadan önce, onları seslerinden ayırt edebilir gibidirler.
• Yenidoğmuş bebekler kokuları ayırt edebilse de koku duyusu ancak 6 yaşına kadar tamamlanır. Yeni doğmuş bebekler tatlı, ekşi ve biberli tatlara duyarlıdırlar, aralarında ayırım yapabilirler
Soru 32
Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre bebeğin kendisini dış dünyadan ayırt ettiği ve nesne sürekliliğini kazandığı bilişsel gelişim evresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duyu-motor dönem
B
İşlem öncesi düşünce dönemi
C
Somut işlemler dönemi
D
Soyut işlemler dönemi
E
Yakınsal gelişim alanı
Açıklama:
BİLİŞSEL GELİŞİM


Soru 33
Dil gelişiminin aşamalarına göre çocuklar ilk sözcüklerini ortalama olarak hangi ay ya da aylarda söylerler?
Seçenekler
A
6 ay
B
7-11 ay
C
8-12 ay
D
13 ay
E
18 ay
Açıklama:
BİLİŞSEL GELİŞİM
Konuşmayı öğrenmek uzun ve karmaşık bir olgudur. 0 ile 12-15 ay arası çocuk, iletişimini mimiklerle ağlama biçimleriyle ve anlamsız mırıldanmalarla dile hazırlık şeklinde yapar. İlk sözcükler genellikle birinci yılın sonlarında kullanılmaya başlar. 9-18 aylar arasında iki sözcükle farklı anlamların ifade edildiği cümlelerin kurulduğu dönem başlar. Çocuğun ilk konuşmaları öncelikle günlük yaşamlarında yakından ilgilendikleri ve onlar için işlevi olan objelerle ilgilidir. Sesli uyarıcıları çok olan çevrede yetişen bebek, daha fazla seslendirme etkinliğinde bulunmakta ve daha çeşitli sesler çıkarabilmektedir.

Dil Gelişimi
Konuşmayı öğrenmek uzun ve karmaşık bir olgudur. 0 ile 12-15 ay arası çocuk, iletişimini mimiklerle ağlama biçimleriyle ve anlamsız mırıldanmalarla dile hazırlık şeklinde yapar. İlk sözcükler genellikle birinci yılın sonlarında kullanılmaya başlar. 9-18 aylar arasında iki sözcükle farklı anlamların ifade edildiği cümlelerin kurulduğu dönem başlar. Çocuğun ilk konuşmaları öncelikle günlük yaşamlarında yakından ilgilendikleri ve onlar için işlevi olan objelerle ilgilidir. Sesli uyarıcıları çok olan çevrede yetişen bebek, daha fazla seslendirme etkinliğinde bulunmakta ve daha çeşitli sesler çıkarabilmektedir.

Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi sosyal duygusal gelişimde bağlanma güvenliğini etkileyen faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Erken dönemde tutarlı bir bakım veren kişinin varlığı
B
Bakım verenin cinsiyeti
C
Bakımın kalitesi
D
Bebeğin özellikleri
E
Ebeveynin içsel çalışma modellerini de kapsayan aile koşulları
Açıklama:
SOSYO-DUYGUSAL GELİŞİM
Çocuğun ilk yıllarındaki sosyo-duygusal gelişimi, bireyin daha sonraki yıllarda sosyal ve duygusal davranışlarının temelini oluşturur. Araştırmalar, bağlanma güvenliğini dört önemli faktörün etkilediğini ortaya koymuştur:
1. Erken dönemde tutarlı bir bakım veren kişinin varlığı
2. Bakımın kalitesi
3. Bebeğin özellikleri
4. Ebeveynin içsel çalışma modellerini de kapsayan aile koşulları
Çocuğun ilk yıllarındaki sosyo-duygusal gelişimi, bireyin daha sonraki yıllarda sosyal ve duygusal davranışlarının temelini oluşturur. Araştırmalar, bağlanma güvenliğini dört önemli faktörün etkilediğini ortaya koymuştur:
1. Erken dönemde tutarlı bir bakım veren kişinin varlığı
2. Bakımın kalitesi
3. Bebeğin özellikleri
4. Ebeveynin içsel çalışma modellerini de kapsayan aile koşulları
Soru 35
Aşağıdaki isimlerden hangisi ahlak gelişimi kuramcısı değildir?
Seçenekler
A
Dewey
B
Piaget
C
Vygotski
D
Kohlberg
E
Gilligan
Açıklama:
SOSYO-DUYGUSAL GELİŞİM
Ahlak Gelişimi
Ahlak, kişinin doğuştan getirdiği gizil güçler ile toplumda var olan iyi-kötü ya da doğru yanlış gibi kavramların, kişinin kendisi tarafından oluşturulan “huy”, “inanç”, “tutum” ve “âdet” gibi, özellikle manevi varlığını belirleyen davranışların tümü olarak ifade edilir. Ahlak, toplum üyelerinin davranışlarının hangilerinin kötü hangilerinin iyi olduğunu gösterilerek toplum tarafından oluşturulur. Çocuğun ahlaki gelişimini ele alan üç büyük felsefe öğretisi vardır: Birinci öğreti; St. Augustine gibi teologlar tarafından ortaya konulmuş olup bireyin doğuştan günahkâr olduğunu savunur. Bu öğretinin geliştirilmiş şekli, Freud’un görüşlerinden oluşan Psikanalitik Kuram tarafından temsil edilir. John Locke’ın başlattığı ikinci öğreti, çocuğun nötr olarak doğduğunu ancak süreç içinde çocuğun eğitim ve yaşantısından etkilenerek doğru ya da yanlış bir yaşam oluşturduğunu savunur. Bu öğretinin bugünkü uzantısı öğrenme kuramı yaklaşımıdır. Jean Jaques Rousseau’ nun temsilcisi olduğu üçüncü öğreti, çocukların doğuştan saf ve temiz olduklarını, ancak yetişkinlerin müdahalesi sonucu ahlak dışı davranışları öğrendiklerini savunur. Bu öğretinin, son önemli temsilcisi Jean Piaget’dir. Bu öğretiler doğrultusunda Dewey’in Ahlak Gelişim Kuramı, Piaget’nin Ahlak Gelişim Kuramı, Kohlberg’in Ahlak Gelişim Kuramı, Gilligan’ın Ahlak Psikanalitik Kuramı, Davranışçı Kuram ve Toplumsal Öğrenme Kuramı olmak üzere farklı kuramlar ortaya atılmıştırSoru 36
Gelişim eğilimi bebek ve çocukların baş ve beyinlerinin bacakları ve ayaklarından daha hızlı gelişmesini sağlayan insan gelişimindeki baştan ayağa ilerleyen eğilime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sefalokaudal Eğilim
B
Proksimodistal Eğilim
C
Proximodistal Trend
D
Miyelinleşme
E
Epifiz
Açıklama:
Sefalokaudal Eğilim (Cephalocaudal Gradient): Gelişim eğilimi bebek ve çocukların baş ve beyinlerinin bacakları ve ayaklarından daha hızlı gelişmesini sağlayan insan gelişimindeki baştan ayağa ilerleyen eğilimdir.
Soru 37
Epifiz'in diğer adı nedir?
Seçenekler
A
Eğilim
B
Baştan ayağa
C
Merkezden dışarıya
D
Kemik ucu
E
Kemik gelişimi
Açıklama:
Doğumdan hemen önce, epifiz (kemik ucu) denilen özel büyüme merkezleri vücudun uzun kemiklerinin iki uç noktasında görülür.
Soru 38
"Doğumda, baş tüm vücut uzunluğunun .......... sahipken bacaklar sadece ............ oluşturmaktadır. 2 yaşında, baş vücudun ........... oluştururken bacaklar yarısını oluşturur." Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
dörtte birine-üçte birini-beşte birini
B
altıda birine-dörtte birini-beşte birini
C
dörtte birine-ikide birini-beşte birini
D
üçte birine-dörtte birini-beşte birini
E
üçte birine-ikide birini-beşte birini
Açıklama:
Doğumda, baş tüm vücut uzunluğunun dörtte birine sahipken bacaklar sadece üçte birini oluşturmaktadır. 2 yaşında, baş vücudun beşte birini oluştururken bacaklar yarısını oluşturur.
Soru 39
Diş tabakalarının gelişimi doğum öncesi dönemde başlar. Olgunlaşmasını tamamlayan dişler, doğumdan sonra belli bir sırayla diş etlerini delerek çıkar. İlk dişler yaklaşık olarak hangi aylar arasında çıkmaktadır?
Seçenekler
A
3-6
B
8-12
C
6-10
D
5-10
E
6-8
Açıklama:
Diş tabakalarının gelişimi doğum öncesi dönemde başlar. Olgunlaşmasını tamamlayan dişler, doğumdan sonra belli bir sırayla diş etlerini delerek çıkar. İlk dişler yaklaşık olarak 6-10. ayda çıkmaktadır.
Soru 40
Süt dişleri kaç adet olur?
Seçenekler
A
10
B
12
C
14
D
20
E
16
Açıklama:
Süt dişleri 20 adet olup 2-2.5 yaşına kadar tamamlanır.
Soru 41
Kafatası gelişimi beynin büyümesine bağlı olarak gelişir. Yenidoğan bebeğin başının vücuduna oranı nedir?
Seçenekler
A
1/2
B
1/3
C
1/6
D
1/4
E
1/5
Açıklama:
Bu dönemde kafatası gelişimi beynin büyümesine bağlı olarak gelişir. Yenidoğan bebeğin başı vücuduna oranla daha büyük olup bu oran ¼ kadardır. Yenidoğanın baş çevresi ise yaklaşık olarak 35 cm’dir. Başın büyümesi beyin büyümesini yansıttığı için tüm çocuk- larda dikkatle izlenmelidir. Yenidoğan bebeğin kafatası arasında altı tane boşluk olup bu boşluklar “bıngıldak” (fontonel) adı verilen “yumuşak noktalara” bölünmüştür. Boşluklar bebeğin iri başının annenin dar olan doğum kanalından geçmesine yardımcı olur. On fontonel olarak adlandırılan bebeğin kafatasının üst kısmında yaklaşık olarak 2.5 cm’den biraz daha büyük olan en büyük boşluk bulunmaktadır. Bu boşluk, zamanla küçülür ve ya- şamın ikinci yılında kapanır. Diğerleri ön bıngıldaktan daha küçüktür ve daha kısa zaman- da kapanır. Kafatası kemikleri bir diğeriyle birleştikçe, birleşme yerleri (sütunları) oluş- tururlar. Bunlar beynin büyümesiyle ihtiyaç duyulan kafatası genişlemesini gerçekleştirir (Santrock, 2012; Yalçın, 2010).
Ünite 4
Soru 1
Çocuklukta gelişim yaşa göre dönemlere ayrıldığında ilk ergenlik dönemi hangi yaş aralığına denk gelmektedir?
Seçenekler
A
0-2 yaş
B
3-5 yaş
C
12-14 yaş
D
15-18 yaş
E
19-29 yaş
Açıklama:
Gelişimin yaşa göre dönemlere ayrılmasında dönem isimleri ve yaş aralığı konusunda farklılıklar bulunmasına rağmen, gelişim, yaş esas alınarak aşağıdaki gibi dönemlere ayrılabilir:
• Doğum öncesi dönem
• Bebeklik dönemi (0-2 yaş)
• İlk çocukluk (3-5 yaş )
• Orta çocukluk (6-11 yaş)
• İlk ergenlik (12-14 yaş)
• Geç ergenlik (15-18 yaş)
• Genç yetişkinlik (19-29 yaş)
• Yetişkinlik (30- 64 yaş)
• Yaşlılık (65 yaş ve üzeri) (Deniz, 2009).
• Doğum öncesi dönem
• Bebeklik dönemi (0-2 yaş)
• İlk çocukluk (3-5 yaş )
• Orta çocukluk (6-11 yaş)
• İlk ergenlik (12-14 yaş)
• Geç ergenlik (15-18 yaş)
• Genç yetişkinlik (19-29 yaş)
• Yetişkinlik (30- 64 yaş)
• Yaşlılık (65 yaş ve üzeri) (Deniz, 2009).
Soru 2
Tanım olarak yapısal artışı dile getiren ve bedende gerçekleşen sayısal değişiklikleri içeren kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Gelişim
D
Hazırbulunuşluk
E
Öğrenme
Açıklama:
Büyüme: Yapısal artışı dile getiren “büyüme” bedende gerçekleşen sayısal değişiklikleri içermektedir (boy, kilo artışı gibi).
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi "orta çocukluk ya da okul dönemi" olarak adlandırılan 6-11 yaş dönemin başlıca gelişim görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Büyük ve küçük kasları kullanmayı öğrenme
B
Kurallara uyarak yaşamayı öğrenme
C
Bedenine bakma ve temizlik alışkanlıkları kazanma
D
Kendi davranışlarının sorumluluğunu yüklenebilme
E
Göz ile el arasında işbirliği ve denge kurma
Açıklama:
Orta çocukluk ya da okul dönemi olarak adlandırılan 6-11 yaş, çocukların aileden
sonraki en önemli sosyalleşme kurumu olan okul ile tanıştığı dönemdir. Okul sayesinde
çocuk, kendisine dair birçok yeni özelliğin farkına varır. Bu özelliklerini geliştirmesi, yetişkinlik yaşamındaki tutum ve davranışlarına olumlu yansımalarda bulunacaktır.
Dönemin Başlıca Gelişim Görevleri:
1. Büyük ve küçük kasları kullanmayı öğrenme.
2. Çeşitli oyunlarda beceri kazanma.
3. Kurallara uyarak yaşamayı öğrenme.
4. Yaşıtlarıyla oynamaya ve yaşamaya alışma.
5. Ev dışında, başka yetişkinlerle ilişki kurabilme.
6. Bedenini olduğu gibi tanıma ve kabul etme.
7. Kendi cinsi ile özdeşleşme ve kendi cinsine özgü rolleri benimseme.
8. Bedenine bakma ve temizlik alışkanlıkları kazanma.
9. Akranlarıyla yaşamanın, yetişkinlerle yaşamadan daha önemli olduğunu benimseme.
10. Kendi davranışlarının sorumluluğunu yüklenebilme.
11. Okuma, yazma, konuşma, hesaplama gibi temel okul becerilerini kazanma.
12. Zamanla ilgili kavramları öğrenme.
13. Somuttan soyuta doğru düşünme gücünü kazanma (Kılıç, 2009; Yalçın, 2010; İşmen Gazioğlu, 2011).
sonraki en önemli sosyalleşme kurumu olan okul ile tanıştığı dönemdir. Okul sayesinde
çocuk, kendisine dair birçok yeni özelliğin farkına varır. Bu özelliklerini geliştirmesi, yetişkinlik yaşamındaki tutum ve davranışlarına olumlu yansımalarda bulunacaktır.
Dönemin Başlıca Gelişim Görevleri:
1. Büyük ve küçük kasları kullanmayı öğrenme.
2. Çeşitli oyunlarda beceri kazanma.
3. Kurallara uyarak yaşamayı öğrenme.
4. Yaşıtlarıyla oynamaya ve yaşamaya alışma.
5. Ev dışında, başka yetişkinlerle ilişki kurabilme.
6. Bedenini olduğu gibi tanıma ve kabul etme.
7. Kendi cinsi ile özdeşleşme ve kendi cinsine özgü rolleri benimseme.
8. Bedenine bakma ve temizlik alışkanlıkları kazanma.
9. Akranlarıyla yaşamanın, yetişkinlerle yaşamadan daha önemli olduğunu benimseme.
10. Kendi davranışlarının sorumluluğunu yüklenebilme.
11. Okuma, yazma, konuşma, hesaplama gibi temel okul becerilerini kazanma.
12. Zamanla ilgili kavramları öğrenme.
13. Somuttan soyuta doğru düşünme gücünü kazanma (Kılıç, 2009; Yalçın, 2010; İşmen Gazioğlu, 2011).
Soru 4
Altı yaşına geldiğinde ise çocuğun beyni yetişkin beyni büyüklüğünün yüzde kaçına erişmektedir?
Seçenekler
A
%95’ine
B
%80'ine
C
%70'ine
D
%50'sine
E
%25'ine
Açıklama:
Dört yaş grubu çocuklar fiziksel koordinasyon, algı, dikkat, hafıza, dil, mantık
ve hayal gücü gibi birçok beceriyi geliştirirler. Altı yaşına geldiğinde ise çocuğun beyni
yetişkin beyni büyüklüğünün %95’ine erişmiştir.
ve hayal gücü gibi birçok beceriyi geliştirirler. Altı yaşına geldiğinde ise çocuğun beyni
yetişkin beyni büyüklüğünün %95’ine erişmiştir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi 2-3 yaş aralığındaki bir çocuğun ince motor becerilerindeki gelişimlerden biridir?
Seçenekler
A
İri düğmeleri sökebilir
B
Üçgen, çizgi ve çeşitli harfleri kopya eder
C
Fermuarı açıp kapatabilir
D
Dik çizgilerin ve dairelerin kopyasını yapar
E
İnsan vücudunu iri başlı olacak şekilde
çizer
çizer
Açıklama:
2-3 yaş
İnce Motor Gelişimi
Kolay kıyafetleri giyebilir ve çıkarabilir.
Fermuarı açıp kapatabilir.
Kaşığı etkin bir şekilde kullanır.
İnce Motor Gelişimi
Kolay kıyafetleri giyebilir ve çıkarabilir.
Fermuarı açıp kapatabilir.
Kaşığı etkin bir şekilde kullanır.
Soru 6
On yaşındaki bir çocuğun boyu ortalama olarak kaç cm’dir?
Seçenekler
A
100 cm
B
120 cm
C
130 cm
D
140 cm
E
150 cm
Açıklama:
On yaşındaki bir çocuğun boyu ortalama olarak 140 cm’dir ve kilosu da yılda 3-3.5 kg kadar
artmaktadır.
artmaktadır.
Soru 7
Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramına göre Somut işlemler dönemi hangi yaş aralığını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
0-2 yaş
B
2-4 yaş
C
4-6 yaş
D
7-11 yaş
E
12 yaş ve üzeri
Açıklama:
Piaget bilişsel gelişimi dört dönemde incelemektedir: Duyusal-motor (0-2 yaş), İşlem
öncesi dönem (2-6 yaş), Somut işlemler dönem (7-11 yaş) ve Soyut işlemler dönem (12 yaş
ve üstü).
öncesi dönem (2-6 yaş), Somut işlemler dönem (7-11 yaş) ve Soyut işlemler dönem (12 yaş
ve üstü).
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi, sembolik dönem ya da kavramsal öncesi dönem olarak adlandırılan 2-4 yaşları arasındaki çocuğun temel özeliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ben merkezlidir
B
Dili hızla gelişmeye devam etmekle birlikte, henüz tam olarak, duygu ve düşüncelerini ifade edecek, bilişsel ve fiziksel olgunlaşma gerçekleşmemiştir
C
Sınıflama yapamaz
D
Birden fazla boyutu olan ilişkileri anlamlandıramaz
E
Somut işlemler gerçekleştirebilir
Açıklama:
Sembolik dönem ya da kavramsal öncesi dönem: 2-4 yaşları arasını kapsamaktadır. Bu
dönemde dil hızlı gelişir ancak geliştirdikleri kavramlar ve kullandıkları sembollerin anlamları kendilerine özgüdür, çoğu zaman gerçek değildir. Çocuk, gözünün önünde bulunmayan ya da hiç mevcut olmayan nesne, olay, kişi ve varlığı temsil eden semboller
geliştirir. Bu yaştaki çocuğun temel özellikleri şunlardır:
• Ben merkezlidir. Bu, bütün yaşam alanına yansır. Oyunlarda, bütün oyuncaklarının istediği her an elinin altında olmasını, istediğinde verilmesini ister.
• Dili hızla gelişmeye devam etmekle birlikte, henüz tam olarak, duygu ve düşüncelerini ifade edecek, bilişsel ve fiziksel olgunlaşma gerçekleşmemiştir.
• Birden fazla boyutu olan ilişkileri anlamlandıramazlar. Ayşe, Fatma’dan uzun,
Fatma da Şenay’dan uzun. En uzun boylu kim sorusuna cevap veremez. Ama bu
ilişkiyi sembolleştirip, kâğıda çizdiğinizde, bu ilişkiyi doğru anlamlandırdığı görülebilir.
• Sınıflama yapamaz. İlk öğrendiği hayvan dört ayaklı bir köpek ise, bundan sonra
gördüğü bütün dört ayaklılara köpek diyecektir.
• 3 yaş civarında akranları ile birlikte oyun oynayacak bir sosyalleşme içine girer. Bu
andan itibaren, ben merkezliliğinin düzeyinde giderek azalma olur. Ama sosyal
ben’in tam olarak gelişimi bir sonraki dönem olan sezgisel dönemde başlar.
• 2-4 yaşlarında çocuk, gözünün önünde bulunmayan ya da hiç var olmayan nesne, olay, kişi ve varlıkları temsil eden semboller geliştirmeye başlar.
dönemde dil hızlı gelişir ancak geliştirdikleri kavramlar ve kullandıkları sembollerin anlamları kendilerine özgüdür, çoğu zaman gerçek değildir. Çocuk, gözünün önünde bulunmayan ya da hiç mevcut olmayan nesne, olay, kişi ve varlığı temsil eden semboller
geliştirir. Bu yaştaki çocuğun temel özellikleri şunlardır:
• Ben merkezlidir. Bu, bütün yaşam alanına yansır. Oyunlarda, bütün oyuncaklarının istediği her an elinin altında olmasını, istediğinde verilmesini ister.
• Dili hızla gelişmeye devam etmekle birlikte, henüz tam olarak, duygu ve düşüncelerini ifade edecek, bilişsel ve fiziksel olgunlaşma gerçekleşmemiştir.
• Birden fazla boyutu olan ilişkileri anlamlandıramazlar. Ayşe, Fatma’dan uzun,
Fatma da Şenay’dan uzun. En uzun boylu kim sorusuna cevap veremez. Ama bu
ilişkiyi sembolleştirip, kâğıda çizdiğinizde, bu ilişkiyi doğru anlamlandırdığı görülebilir.
• Sınıflama yapamaz. İlk öğrendiği hayvan dört ayaklı bir köpek ise, bundan sonra
gördüğü bütün dört ayaklılara köpek diyecektir.
• 3 yaş civarında akranları ile birlikte oyun oynayacak bir sosyalleşme içine girer. Bu
andan itibaren, ben merkezliliğinin düzeyinde giderek azalma olur. Ama sosyal
ben’in tam olarak gelişimi bir sonraki dönem olan sezgisel dönemde başlar.
• 2-4 yaşlarında çocuk, gözünün önünde bulunmayan ya da hiç var olmayan nesne, olay, kişi ve varlıkları temsil eden semboller geliştirmeye başlar.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Piage'in Bilişsel Gelişim Kuramının evrelerinden biridir?
Seçenekler
A
Somut İşlemler Dönemi
B
Eylemsel Dönem
C
İmgesel Dönem
D
Sembolik Dönem
E
Dilsel Dönem
Açıklama:
Piaget bilişsel gelişimi dört dönemde incelemektedir: Duyusal-motor (0-2 yaş), İşlem
öncesi dönem (2-6 yaş), Somut işlemler dönem (7-11 yaş) ve Soyut işlemler dönem (12 yaş
ve üstü).
öncesi dönem (2-6 yaş), Somut işlemler dönem (7-11 yaş) ve Soyut işlemler dönem (12 yaş
ve üstü).
Soru 10
Erikson, yaşamı kaç gelişim dönemine ayırmaktadır?
Seçenekler
A
2 gelişim dönemi
B
3 gelişim dönemi
C
5 gelişim dönemi
D
6 gelişim dönemi
E
8 gelişim dönemi
Açıklama:
Erikson, yaşamı sekiz gelişim dönemine ayırmaktadır. Bir bölümü Freud’un
gelişim dönemlerine paralellik gösteren ve olumlu-olumsuz boyutları içeren bu dönemlerin her biri kendine özgü bunalımlarıyla belirlenir ve bireyin içinde yaşadığı toplumdan
ve kültürden önemli ölçüde etkilenir. Erikson’un gelişim dönemlerini; oral-duyum dönemi (güven ya da güvensizlik), anal dönemi (özerklik ya da utanç ve kararsızlık), cinseldevinsel dönemi (girişim ya da suçluluk), gizillik dönemi (beceri ya da aşağılık duygusu), erinlik ve ergenlik dönemi (ego kimliği ya da rol kargaşası), genç yetişkinlik dönemi (yakın ilişkiler ya da soyutlanma), yetişkinlik dönemi (üretkenlik ya da kısırlık) ve olgunluk Fallik dönem,psikoseksüel gelişim evrelerinin üçüncüsüdür.
Bu dönemde çocuklar cinsel organlarına, cinsel farklılıklara ve onların anlamlarına yönelir. Vicdan ve ahlak duygusu gelişmeye başlar. Gizil dönem, çocuğun bedensel ve zihinsel gelişiminde önemli bilişsel ve duygusal ilerlemelerin olduğu evredir. Neden-sonuç bağlantılarını gerçeğe uygun kurabilirler. Ego, bu dönemde hızla gelişmektedir. Çocukluk (İlk Çocukluk ve Orta Çocukluk) Dönemi
dönemi (ego bütünleşimi ya da umutsuzluk) olarak sınıflanmaktadır.
gelişim dönemlerine paralellik gösteren ve olumlu-olumsuz boyutları içeren bu dönemlerin her biri kendine özgü bunalımlarıyla belirlenir ve bireyin içinde yaşadığı toplumdan
ve kültürden önemli ölçüde etkilenir. Erikson’un gelişim dönemlerini; oral-duyum dönemi (güven ya da güvensizlik), anal dönemi (özerklik ya da utanç ve kararsızlık), cinseldevinsel dönemi (girişim ya da suçluluk), gizillik dönemi (beceri ya da aşağılık duygusu), erinlik ve ergenlik dönemi (ego kimliği ya da rol kargaşası), genç yetişkinlik dönemi (yakın ilişkiler ya da soyutlanma), yetişkinlik dönemi (üretkenlik ya da kısırlık) ve olgunluk Fallik dönem,psikoseksüel gelişim evrelerinin üçüncüsüdür.
Bu dönemde çocuklar cinsel organlarına, cinsel farklılıklara ve onların anlamlarına yönelir. Vicdan ve ahlak duygusu gelişmeye başlar. Gizil dönem, çocuğun bedensel ve zihinsel gelişiminde önemli bilişsel ve duygusal ilerlemelerin olduğu evredir. Neden-sonuç bağlantılarını gerçeğe uygun kurabilirler. Ego, bu dönemde hızla gelişmektedir. Çocukluk (İlk Çocukluk ve Orta Çocukluk) Dönemi
dönemi (ego bütünleşimi ya da umutsuzluk) olarak sınıflanmaktadır.
Soru 11
Organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, bilişsel, sosyo-duygusal yönden belli koşulları olan en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimin adı nedir?
Seçenekler
A
Gelişim
B
Büyüme
C
Ergenlik
D
Olgunlaşma
E
Yaşlılık
Açıklama:
Gelişim; organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, bilişsel, sosyo-duygusal yön- den belli koşulları olan en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimdir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 12
Yaş esas alınarak 6-11 yaş hangi dönemi kapsar?
Seçenekler
A
İlk çocukluk
B
Orta çocukluk
C
İlk ergenlik
D
Orta ergenlik
E
Geç ergenlik
Açıklama:
Gelişimin yaşa göre dönemlere ayrılmasında dönem isimleri ve yaş aralığı konusunda farklılıklar bulunmasına rağmen, gelişim, yaş esas alınarak aşağıdaki gibi dönemlere ayrılabilir:
• Doğum öncesi dönem
• Bebeklik dönemi (0-2 yaş)
• İlk çocukluk (3-5 yaş )
• Orta çocukluk (6-11 yaş)
• İlk ergenlik (12-14 yaş)
• Geç ergenlik (15-18 yaş)
• Genç yetişkinlik (19-29 yaş)
• Yetişkinlik (30- 64 yaş)
• Yaşlılık (65 yaş ve üzeri)
Doğru cevap B şıkkıdır.
• Doğum öncesi dönem
• Bebeklik dönemi (0-2 yaş)
• İlk çocukluk (3-5 yaş )
• Orta çocukluk (6-11 yaş)
• İlk ergenlik (12-14 yaş)
• Geç ergenlik (15-18 yaş)
• Genç yetişkinlik (19-29 yaş)
• Yetişkinlik (30- 64 yaş)
• Yaşlılık (65 yaş ve üzeri)
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 13
Bireyin söz konusu davranışın gerektirdiği ön bilgiye, beceriye, ilgiye, tutuma ve sağlığa sahip olmasına ne denir?
Seçenekler
A
Olgunlaşma
B
Öğrenme
C
Hazırbulunuşluk
D
Büyüme
E
Gelişim
Açıklama:
Hazırbulunuşluk: Bireyin söz konusu davranışın gerektirdiği ön bilgiye, beceriye, ilgiye, tutuma ve sağlığa sahip olmasıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi çocukluk dönemin başlıca gelişim görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cinsler arası ayrılıkları ve cinsel ahlakı öğrenme
B
Sevilmeyi, sevmeyi ve sevgiyi paylaşmayı öğrenme
C
Konuşmayı öğrenme
D
Büyük ve küçük kasları kullanmayı öğrenme.
E
Kendi başına giyinmeyi öğrenme
Açıklama:
Dönemin Başlıca Gelişim Görevleri:
1. Yürümeyi ve koşmayı öğrenme.
2. Konuşmayı öğrenme.
3. Kendi başına yemeyi öğrenme.
4. Göz ile el arasında işbirliği ve denge
kurma.
5. Çevresine egemen olma ve istedikle-
rini yapabilmek için gerekli araçları
kullanabilme.
6. Cinsler arası ayrılıkları ve cinsel ah-
lakı öğrenme.
7. Kendi başına giyinmeyi öğrenme.
8. Sevilmeyi, sevmeyi ve sevgiyi pay-
laşmayı öğrenme.
Doğru cevap D şıkkıdır
1. Yürümeyi ve koşmayı öğrenme.
2. Konuşmayı öğrenme.
3. Kendi başına yemeyi öğrenme.
4. Göz ile el arasında işbirliği ve denge
kurma.
5. Çevresine egemen olma ve istedikle-
rini yapabilmek için gerekli araçları
kullanabilme.
6. Cinsler arası ayrılıkları ve cinsel ah-
lakı öğrenme.
7. Kendi başına giyinmeyi öğrenme.
8. Sevilmeyi, sevmeyi ve sevgiyi pay-
laşmayı öğrenme.
Doğru cevap D şıkkıdır
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi orta çocukluk dönemin başlıca görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Cinsler arası ayrılıkları ve cinsel ahlakı öğrenme
B
Doğru ve yanlış konusundaki kavramları öğrenme, vicdan duygusu geliştirme.
C
Kardeşleriyle ve anne babasıyla uygun ilişkiler kurabilme.
D
Sevgiyi gösterme yollarını öğrenme.
E
Büyük ve küçük kasları kullanmayı öğrenme.
Açıklama:
Dönemin Başlıca Gelişim Görevleri:
1. Büyük ve küçük kasları kullanmayı öğrenme.
2. Çeşitli oyunlarda beceri kazanma.
3. Kurallara uyarak yaşamayı öğrenme.
4. Yaşıtlarıyla oynamaya ve yaşamaya alışma.
5. Ev dışında, başka yetişkinlerle ilişki kurabilme.
6. Bedenini olduğu gibi tanıma ve kabul etme.
7. Kendi cinsi ile özdeşleşme ve kendi cinsine özgü rolleri benimseme.
8. Bedenine bakma ve temizlik alışkanlıkları kazanma.
9. Akranlarıyla yaşamanın, yetişkinlerle yaşamadan daha önemli olduğunu benimseme.
10. Kendi davranışlarının sorumluluğunu yüklenebilme.
11. Okuma, yazma, konuşma, hesaplama gibi temel okul becerilerini kazanma.
12. Zamanla ilgili kavramları öğrenme.
13. Somuttan soyuta doğru düşünme gücünü kazanma
Doğru cevap E şıkkıdır.
1. Büyük ve küçük kasları kullanmayı öğrenme.
2. Çeşitli oyunlarda beceri kazanma.
3. Kurallara uyarak yaşamayı öğrenme.
4. Yaşıtlarıyla oynamaya ve yaşamaya alışma.
5. Ev dışında, başka yetişkinlerle ilişki kurabilme.
6. Bedenini olduğu gibi tanıma ve kabul etme.
7. Kendi cinsi ile özdeşleşme ve kendi cinsine özgü rolleri benimseme.
8. Bedenine bakma ve temizlik alışkanlıkları kazanma.
9. Akranlarıyla yaşamanın, yetişkinlerle yaşamadan daha önemli olduğunu benimseme.
10. Kendi davranışlarının sorumluluğunu yüklenebilme.
11. Okuma, yazma, konuşma, hesaplama gibi temel okul becerilerini kazanma.
12. Zamanla ilgili kavramları öğrenme.
13. Somuttan soyuta doğru düşünme gücünü kazanma
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 16
Çocukta İki buçuk yaşına kadar kaç süt dişi tamamlanır?
Seçenekler
A
20
B
19
C
18
D
17
E
16
Açıklama:
Çocukta İki buçuk yaşına kadar 20 süt dişi tamamlanır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi 3-4 yaş ince motor gelişimi becerilerinden değildir?
Seçenekler
A
Yardım almadan kendi yiyeceğini alabilir.
B
Kaşığı etkin bir şekilde kullanır.
C
İri düğmeleri sökebilir.
D
Makas kullanabilir.
E
İnsan vücudunu iri başlı olacak şekilde çizebilir.
Açıklama:
İri düğmeleri sökebilir.
Yardım almadan kendi yiyeceğini alabilir.
Makas kullanabilir.
Dik çizgilerin ve dairelerin kopyasını yapar.
İnsan vücudunu iri başlı olacak şekilde çizer.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Yardım almadan kendi yiyeceğini alabilir.
Makas kullanabilir.
Dik çizgilerin ve dairelerin kopyasını yapar.
İnsan vücudunu iri başlı olacak şekilde çizer.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 18
Hangi yaş çocuklarda iki bilişsel işlev olan mantık ve planlama gelişim gösterir?
Seçenekler
A
6-7 yaş
B
8-9 yaş
C
10-11 yaş
D
11-12 yaş
E
12-13 yaş
Açıklama:
Çocukluk döneminin ortalarında iki büyük gelişim hamlesi yaşanır. Birincisinde, ince motor becerilerine ve göz-el koordinasyonunda büyük bir ilerleme görülür ve genellikle 6 ila 8 yaşlarında gerçekleşir. 10-11 yaşındaki çocukların yaşadığı diğer hamlede, büyük bir ilerleme gösteren iki bilişsel işlev olan mantık ve planlama, büyük oranda ön loblar tarafından denetlenir. Ayrıca, bu hamle bellek işlevindeki ilerlemelerle de ilişkilendirilir.
Doğru cevap C şıkkıdır
Doğru cevap C şıkkıdır
Soru 19
Sembolik dönem ya da kavramsal öncesi dönem: hangi yaşları arasını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
0-2
B
2-3 yaş
C
3-4 yaş
D
2-4 yaş
E
4-6 yaş
Açıklama:
Sembolik dönem ya da kavramsal öncesi dönem: 2-4 yaşları arasını kapsamaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 20
Çocuklar, hangi yaş döneminde, kuralların tanrı, polis ya da anne-babalar gibi güçlü otoriteler tarafından konulduğuna inanırlar?
Seçenekler
A
6 yaş ve altı
B
7 yaş ve altı
C
8 yaş ve altı
D
9 yaş ve altı
E
10 yaş ve altı
Açıklama:
Dışa bağımlı aşama (10 yas ve altı): Çocuklar, bu dönemde, kuralların tanrı, polis ya da anne-babalar gibi güçlü otoriteler tarafından konulduğuna inanırlar. Doğru cevap E şıkkıdır
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi olgunlaşma kavramının tanımıdır?
Seçenekler
A
Bir organın görevini yapabilecek seviyeye ulaşması için geçirdiği biyolojik değişmelerdir
B
Bireyin çevresiyle etkileşimleri sonucunda meydana gelen, büyük oranda kalıcı davranış değişiklikleridir
C
Bireyin söz konusu davranışın gerektirdiği ön bilgiye, beceriye, ilgiye, tutuma ve sağlığa sahip olmasıdır
D
Bedende gerçekleşen sayısal değişikliklerdir
E
Vücutta sosyal-duygusal, bilişsel, dil, psiko-motor, ahlak, cinsel yönden meydana gelen büyüme ve olgunlaşma sürecidir
Açıklama:
Olgunlaşma: Bir organın görevini yapabilecek seviyeye ulaşması için geçirdiği biyolojik değişmelerdir. Bu tür değişmelerde öğrenmenin etkisi yoktur. Örneğin, çocuk yürüyebilmek için, yürümenin gerektirdiği biyolojik olgunluğa erişememişse, zorlansa da yürüyemez.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi orta çocukluk ya da okul döneminin gelişimsel görevlerindendir?
Seçenekler
A
Somuttan soyuta doğru düşünme gücünü kazanma
B
Cinsler arası ayrılıkları ve cinsel ahlakı öğrenme
C
Doğru ve yanlış konusundaki kavramları öğrenme, vicdan duygusu geliştirme
D
Göz ile el arasında işbirliği ve denge kurma
E
Sevilmeyi, sevmeyi ve sevgiyi paylaşmayı öğrenme
Açıklama:
Orta çocukluk ya da okul dönemi olarak adlandırılan 6-11 yaş, çocukların aileden sonraki en önemli sosyalleşme kurumu olan okul ile tanıştığı dönemdir. Okul sayesinde çocuk, kendisine dair birçok yeni özelliğin farkına varır. Bu özelliklerini geliştirmesi, yetişkinlik yaşamındaki tutum ve davranışlarına olumlu yansımalarda bulunacaktır. Dönemin Başlıca Gelişim Görevleri:
1. Büyük ve küçük kasları kullanmayı öğrenme.
2. Çeşitli oyunlarda beceri kazanma.
3. Kurallara uyarak yaşamayı öğrenme.
4. Yaşıtlarıyla oynamaya ve yaşamaya alışma.
5. Ev dışında, başka yetişkinlerle ilişki kurabilme.
6. Bedenini olduğu gibi tanıma ve kabul etme.
7. Kendi cinsi ile özdeşleşme ve kendi cinsine özgü rolleri benimseme.
8. Bedenine bakma ve temizlik alışkanlıkları kazanma.
9. Akranlarıyla yaşamanın, yetişkinlerle yaşamadan daha önemli olduğunu benimseme.
10. Kendi davranışlarının sorumluluğunu yüklenebilme.
11. Okuma, yazma, konuşma, hesaplama gibi temel okul bece
Doğru cevap A seçeneğidir.
1. Büyük ve küçük kasları kullanmayı öğrenme.
2. Çeşitli oyunlarda beceri kazanma.
3. Kurallara uyarak yaşamayı öğrenme.
4. Yaşıtlarıyla oynamaya ve yaşamaya alışma.
5. Ev dışında, başka yetişkinlerle ilişki kurabilme.
6. Bedenini olduğu gibi tanıma ve kabul etme.
7. Kendi cinsi ile özdeşleşme ve kendi cinsine özgü rolleri benimseme.
8. Bedenine bakma ve temizlik alışkanlıkları kazanma.
9. Akranlarıyla yaşamanın, yetişkinlerle yaşamadan daha önemli olduğunu benimseme.
10. Kendi davranışlarının sorumluluğunu yüklenebilme.
11. Okuma, yazma, konuşma, hesaplama gibi temel okul bece
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 23
2-3 yaş çocuğunun kaba motor gelişimi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Üst vücudu sabit tutarak zıplar, hoplar, fırlatır ve yakalar
B
İki ayağını kullanarak merdiven inebilir
C
Üç tekerlekli bisikleti sürebilir
D
İki ayağını da kullanarak merdiven çıkabilir
E
İki ayağını kullanarak merdiven inebilir
Açıklama:
Daha ritmik yürür
Acele ile yapılan yürüyüşler yerini koşmaya bırakır.
Üst vücudu sabit tutarak zıplar, hoplar, fırlatır ve yakalar.
Hareket eden oyuncağı ayağı ile iter; çok az pedal çevirir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Acele ile yapılan yürüyüşler yerini koşmaya bırakır.
Üst vücudu sabit tutarak zıplar, hoplar, fırlatır ve yakalar.
Hareket eden oyuncağı ayağı ile iter; çok az pedal çevirir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Piaget'nin bilişsel kuramına göre sembolik dönem ya da kavramsal öncesi dönemin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Ben merkezlidir
B
Birden fazla boyutu olan ilişkileri anlamlandıramaz
C
Sınıflama yapamaz
D
Dili hızla gelişmeye devam etmekle birlikte, henüz tam olarak, duygu ve düşüncelerini ifade edecek, bilişsel ve fiziksel olgunlaşma gerçekleşmemiştir
E
sayı kavramlarını, ilişkileri, süreçleri ve benzerlerini geliştirir
Açıklama:
Sembolik dönem ya da kavramsal öncesi dönem: 2-4 yaşları arasını kapsamaktadır. Bu dönemde dil hızlı gelişir ancak geliştirdikleri kavramlar ve kullandıkları sembollerin anlamları kendilerine özgüdür, çoğu zaman gerçek değildir. Çocuk, gözünün önünde bulunmayan ya da hiç mevcut olmayan nesne, olay, kişi ve varlığı temsil eden semboller geliştirir. Bu yaştaki çocuğun temel özellikleri şunlardır:
• Ben merkezlidir. Bu, bütün yaşam alanına yansır. Oyunlarda, bütün oyuncaklarının istediği her an elinin altında olmasını, istediğinde verilmesini ister.
• Dili hızla gelişmeye devam etmekle birlikte, henüz tam olarak, duygu ve düşüncelerini ifade edecek, bilişsel ve fiziksel olgunlaşma gerçekleşmemiştir.
• Birden fazla boyutu olan ilişkileri anlamlandıramazlar. Ayşe, Fatma’dan uzun, Fatma da Şenay’dan uzun. En uzun boylu kim sorusuna cevap veremez. Ama bu ilişkiyi sembolleştirip, kâğıda çizdiğinizde, bu ilişkiyi doğru anlamlandırdığı görülebilir.
• Sınıflama yapamaz. İlk öğrendiği hayvan dört
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Ben merkezlidir. Bu, bütün yaşam alanına yansır. Oyunlarda, bütün oyuncaklarının istediği her an elinin altında olmasını, istediğinde verilmesini ister.
• Dili hızla gelişmeye devam etmekle birlikte, henüz tam olarak, duygu ve düşüncelerini ifade edecek, bilişsel ve fiziksel olgunlaşma gerçekleşmemiştir.
• Birden fazla boyutu olan ilişkileri anlamlandıramazlar. Ayşe, Fatma’dan uzun, Fatma da Şenay’dan uzun. En uzun boylu kim sorusuna cevap veremez. Ama bu ilişkiyi sembolleştirip, kâğıda çizdiğinizde, bu ilişkiyi doğru anlamlandırdığı görülebilir.
• Sınıflama yapamaz. İlk öğrendiği hayvan dört
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Vygotsky’e göre bilişsel gelişime etkisi olan faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Kültür ve sosyal çevre
B
Çocuk-yetişkin ilişkileri
C
Çocukların birbirleriyle işbirliği
D
Dil öğrenme
E
Biyolojik özellikler
Açıklama:
Vygotsky’e göre bilişsel gelişime etkisi olan faktörler şu şekilde ifade edilebilir:
• Bilişsel gelişimde kültürün ve sosyal çevrenin önemi
• Çocuk-yetişkin ilişkileri
• Çocukların birbirleriyle işbirliği
• Dil öğrenme
• Nesne, materyal ve olaylara somut yaşantılar.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Bilişsel gelişimde kültürün ve sosyal çevrenin önemi
• Çocuk-yetişkin ilişkileri
• Çocukların birbirleriyle işbirliği
• Dil öğrenme
• Nesne, materyal ve olaylara somut yaşantılar.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Bruner'in bilişsel gelişim kuramına göre sembolik dönemin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Piaget’nin İşlem Öncesi Dönemine denk gelmektedir
B
Müzik, matematik, dil, mantık vb. sembollerini kullanarak iletişim kurabilir
C
Çevreyi eylemlerle anlar; çevresindeki nesnelerle ilgili yaşantıyı onlara dokunarak, vurarak, ısırarak, hareket ettirerek kazanır
D
Çocuklar en kolay psikomotor eylemlerle öğrenebilir
E
Herhangi nesneyi, olayı, durumu nasıl algılarlarsa zihinlerinde o şekilde canlandırırlar
Açıklama:
Eylemsel Dönem: Bu dönemde çocuk, çevreyi eylemlerle anlar; çevresindeki nesnelerle ilgili yaşantıyı onlara dokunarak, vurarak, ısırarak, hareket ettirerek kazanır. Çocuğa bisiklete binmeyi öğretirken, ne sözel sembol ne de imge kullanılabilir. Çocuklar en kolay psikomotor eylemlerle öğrenebilir.
İmgesel Dönem: Bu dönemde bilgi, imgelerle taşınmaktadır. Görsel bellek gelişmiştir. Çocuğun kararları dile değil, duyu organları yoluyla edindiği duygusal etkilere dayalıdır. Herhangi nesneyi, olayı, durumu nasıl algılarlarsa zihinlerinde o şekilde canlandırırlar. Bu dönem Piaget’nin İşlem Öncesi Dönemine denk gelmektedir.
Sembolik Dönem: Çocuk artık bu dönemde etkinlik ya da algının anlamını açıklayan sembolleri kullanır. Müzik, matematik, dil, mantık vb. sembollerini kullanarak iletişim kurabilir. Eylemlerle ve imgelerle açıklanamayan olay, nesne ve durumlar daha kolay ve etkili ifade edilebilir
Doğru cevap B seçeneğidir.
İmgesel Dönem: Bu dönemde bilgi, imgelerle taşınmaktadır. Görsel bellek gelişmiştir. Çocuğun kararları dile değil, duyu organları yoluyla edindiği duygusal etkilere dayalıdır. Herhangi nesneyi, olayı, durumu nasıl algılarlarsa zihinlerinde o şekilde canlandırırlar. Bu dönem Piaget’nin İşlem Öncesi Dönemine denk gelmektedir.
Sembolik Dönem: Çocuk artık bu dönemde etkinlik ya da algının anlamını açıklayan sembolleri kullanır. Müzik, matematik, dil, mantık vb. sembollerini kullanarak iletişim kurabilir. Eylemlerle ve imgelerle açıklanamayan olay, nesne ve durumlar daha kolay ve etkili ifade edilebilir
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Freud'un psikoseksüel gelişim evrelerinin üçüncüsü olan ve çocukların cinsel organlarına, cinsel farklılıklara ve onların anlamlarına yöneldiği; vicdan ve ahlak duygusunun gelişmeye başladığı dönemdir?
Seçenekler
A
Oral dönem
B
Anal dönem
C
Fallik dönem
D
Genital dönem
E
Gizil dönem
Açıklama:
Fallik dönem Freud'un psikoseksüel gelişim evrelerinin üçüncüsüdür. Bu dönemde çocuklar cinsel organlarına, cinsel farklılıklara ve onların anlamlarına yönelir. Vicdan ve ahlak duygusu gelişmeye başlar
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Erikson'un psikososyal gelişim dönemlerinden değildir?
Seçenekler
A
Oral-duyum dönemi
B
Anal dönem
C
Gizillik dönemi
D
Genç yetişkinlik dönemi
E
İşlem öncesi dönem
Açıklama:
Erikson’un gelişim dönemlerini; oral-duyum dönemi (güven ya da güvensizlik), anal dönemi (özerklik ya da utanç ve kararsızlık), cinsel devinsel dönemi (girişim ya da suçluluk), gizillik dönemi (beceri ya da aşağılık duygusu), erinlik ve ergenlik dönemi (ego kimliği ya da rol kargaşası), genç yetişkinlik dönemi (yakın ilişkiler ya da soyutlanma), yetişkinlik dönemi (üretkenlik ya da kısırlık) ve olgunluk dönemi (ego bütünleşimi ya da umutsuzluk) olarak sınıflanmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi ahlak gelişimine, bilişsel gelişim paralelinde eğilen ilk kuramcıdır?
Seçenekler
A
Freud
B
Erikson
C
Dewey
D
Gilligan
E
Kolhberg
Açıklama:
Ahlak gelişimine, bilişsel gelişim paralelinde eğilen ilk kuramcı John Dewey olmuştur.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Kolhberg'in ahlaki gelişim kuramına göre kişilerarası uyum eğiliminin görüldüğü yaş arası dönemdir?
Seçenekler
A
4-5 yaş
B
6-9 yaş
C
10-15 yaş
D
15-18 yaş
E
18-20 yaş
Açıklama:
Kohlberg, insanların, üç düzeyde altı ahlaki yargı dönemi geçirdiklerini belirtmiştir:
I. Gelenek öncesi düzey (4-9 yaş)
• Ceza ve itaat eğilimi (4-5 yaş)
• Araçsal ilişkiler eğilimi (6-9 yaş)
II. Geleneksel düzey (10-18 yaş)
• Kişilerarası uyum eğilimi (İyi Çocuk Eğilimi) (10-15 yaş)
• Kanun ve düzen eğilimi (15-18 yaş)
III. Gelenek-sonrası düzey (18 ve yukarı yaşlar)
• Sosyal sözleşme eğilimi (18-20 yaş)
• Evrensel ahlak ilkeleri eğilimi (20 yaş ve sonrası)
Doğru cevap C seçeneğidir.
I. Gelenek öncesi düzey (4-9 yaş)
• Ceza ve itaat eğilimi (4-5 yaş)
• Araçsal ilişkiler eğilimi (6-9 yaş)
II. Geleneksel düzey (10-18 yaş)
• Kişilerarası uyum eğilimi (İyi Çocuk Eğilimi) (10-15 yaş)
• Kanun ve düzen eğilimi (15-18 yaş)
III. Gelenek-sonrası düzey (18 ve yukarı yaşlar)
• Sosyal sözleşme eğilimi (18-20 yaş)
• Evrensel ahlak ilkeleri eğilimi (20 yaş ve sonrası)
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, bilişsel, sosyo-duygusal yönden belli koşulları olan en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişim olarak tanımlanan kavramdır?
Seçenekler
A
Gelişim
B
Büyüme
C
Olgunlaşma
D
Hazır bulunuşluk
E
Öğrenme
Açıklama:
Gelişim; organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, bilişsel, sosyo-duygusal yönden belli koşulları olan en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimdir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi gelişim sürecinde insanın, çevreye daha duyarlı, öğrenmeye daha açık olduğu ve belirli deneyimler meydana geldiği takdirde gelişimin normal seyrinde devam ettiği dönemlerdir?
Seçenekler
A
Kritik dönemler
B
Geçiş dönemleri
C
Kaotik dönemler
D
Gerileme dönemleri
E
Duraklama dönemleri
Açıklama:
Kritik Dönemler: Gelişim sırasında, önemli zaman dilimleri bulunmaktadır. Bu dönemlerde insan, çevreye daha duyarlıdır, öğrenmeye daha açıktır ve belirli deneyimler meydana geldiği takdirde gelişim normal seyrinde devam eder. Örneğin, okul öncesi yıllar, çocuğun zihinsel ve dil gelişimi açısından kritik bir dönemdir. Yine 6 yaş üstü, çocuğun, akademik öğrenmeye istekli ve hazır olduğu bir dönemdir. Bu nedenle bu yaşlar, bu tür öğrenmeler için uygun zamanlardır
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bedensel gelişim kapsamında gerçekleşmez?
Seçenekler
A
Boyun uzaması
B
Kilonun artışı
C
Dişlerin çıkması
D
Duyu organların gelişimi
E
İkili ilişki kurma
Açıklama:
Bedensel gelişim, bedeni oluşturan tüm organların gelişmesi, boyun uzaması, kilonun artışı, kemiklerin gelişimi, dişlerin çıkması ve değişmesi, kas, beyin ve tüm sistemler (sinir, sindirim, dolaşım, solunum, boşaltım gibi) ve duyu organlarının gelişimidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 34
3-4 yaş çocuğunun kaba motor gelişimiyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İki ayağını da kullanarak merdiven çıkabilir
B
Üst vücudunu esneterek zıplayıp hoplayabilir
C
Üç tekerlekli bisikleti sürebilir
D
Makas kullanabilir
E
Topu göğsüne doğru yakalamaya çalışır
Açıklama:
İki ayağını da kullanarak merdiven çıkabilir, tek ayağını kullanarak inebilir.
Üst vücudunu esneterek zıplayıp hoplayabilir.
Üst vücudunu çok az kullanarak topu fırlatabilir, topu göğsüne doğru yakalamaya çalışır.
Üç tekerlekli bisikleti sürebilir.
Doğru cevap D seçeneğidir
Üst vücudunu esneterek zıplayıp hoplayabilir.
Üst vücudunu çok az kullanarak topu fırlatabilir, topu göğsüne doğru yakalamaya çalışır.
Üç tekerlekli bisikleti sürebilir.
Doğru cevap D seçeneğidir
Soru 35
3-4 yaş çocuğunun ince motor gelişimiyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İri düğmeleri sökebilir
B
Yardım almadan kendi yiyeceğini alabilir
C
Dik çizgilerin ve dairelerin kopyasını yapar
D
İnsan vücudunu iri başlı olacak şekilde çizebilir
E
Yumuşak yiyecekleri kesmek için bıçak kullanır
Açıklama:
İri düğmeleri sökebilir.
Yardım almadan kendi yiyeceğini alabilir.
Makas kullanabilir.
Dik çizgilerin ve dairelerin kopyasını yapar.
İnsan vücudunu iri başlı olacak şekilde çizer.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Yardım almadan kendi yiyeceğini alabilir.
Makas kullanabilir.
Dik çizgilerin ve dairelerin kopyasını yapar.
İnsan vücudunu iri başlı olacak şekilde çizer.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 36
Piaget'nin bilişsel gelişim dönemlerine göre 0-2 yaş hangi dönem olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Duyusal-motor dönem
B
İşlem öncesi dönem
C
Gelenek öncesi dönem
D
Somut işlemler dönemi
E
Soyut işlemler dönemi
Açıklama:
Piaget bilişsel gelişimi dört dönemde incelemektedir: Duyusal-motor (0-2 yaş), İşlem öncesi dönem (2-6 yaş), Somut işlemler dönem (7-11 yaş) ve Soyut işlemler dönem (12 yaş ve üstü)
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 37
Piaget ...................... dönemi ikiye ayırır. Bunlar; sembolik ya da kavramsal öncesi dönem ve sezgisel dönemdir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede verilen boşluğu doğru şekilde tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede verilen boşluğu doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Duyusal- motor dönem
B
İşlem öncesi dönem
C
Somut işlemler dönemi
D
Soyut işlemler dönemi
E
Oral dönem
Açıklama:
Piaget işlem öncesi dönemi ikiye ayırır bunlar; sembolik ya da kavramsal öncesi dönem ve sezgisel dönemdir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 38
Vygotsky'ye göre 2 yaşına kadar çocuğun bilişsel gelişiminde .................... hakimdir ama daha sonra doğal çizgi yerini ................... ye bırakır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede verilen boşluğu sırası ile ve doğru şekilde tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede verilen boşluğu sırası ile ve doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
doğal çizgi - kültürel çizgi
B
dikey çizgi-doğal çizgi
C
yatay çizgi-kültürel çizgi
D
duygusal çizgi-kültürel çizgi
E
doğal çizgi-duygusal çizgi
Açıklama:
Vygotsky'ye göre 2 yaşına kadar çocuğun bilişsel gelişiminde “doğal çizgi” hakimdir ama daha sonra doğal çizgi yerini “kültürel çizgi”ye bırakır. Çocuk zihni sadece kendi keşiflerinin sonucu değildir, çevreden edindiği bilgi ve kavramsal aletler zihinsel gelişmesine büyük kolaylıklar sağlar. Vygotsky sadece bireyin gelişimini değil, bu gelişimin bağlı olduğu sosyal ve kültürel dokunun da önemli olduğunu belirtmiştir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Vygotsky’nin çocukların tek başlarına yapabilmeleri için zor olan ancak bir yetişkin ya da daha yetenekli çocukların rehberliğinde yapabilecekleri görevler için kullandığı terimdir?
Seçenekler
A
Kritik dönem
B
Yakınsak gelişim alanı
C
Eylemsel alan
D
Doğrusal gelişim alanı
E
Uzamsal gelişim alanı
Açıklama:
Yakınsak gelişim alanı; çocukların tek başlarına yapabilmeleri için zor olan ancak bir yetişkin ya da daha yetenekli çocukların rehberliğinde yapabilecekleri görevler için Vygotsky’ın kullandığı terimdir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi ahlak gelişiminin cinsellik ve saldırganlık olarak belirlenen güdülerle, sosyal engeller, yasaklamalar arasında sağlıklı bir dengenin kurulmasıyla oluştuğunu savunan teorisyendir?
Seçenekler
A
Erikson
B
Dewey
C
Freud
D
Piaget
E
Kohlberg
Açıklama:
Freud’a göre ahlak gelişimi; cinsellik ve saldırganlık olarak belirlenen güdülerle, sosyal engeller, yasaklamalar arasında sağlıklı bir dengenin kurulmasıyla oluşur.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Ünite 5
Soru 1
Uzmanlar tarafından insan yaşamında “duygusal çatışma ve çelişkiler dönemi” olarak değerlendirilen dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocukluk dönemi
B
Ergenlik dönemi
C
Yetişkinlik dönemi
D
Bebeklik dönemi
E
Yaşlılık dönemi
Açıklama:
Bu soru hatırlama düzeyinde bir sorudur.
Fırtına ve stres kavramlarıyla karakterize edilen ergenlik duygusal çatışma ve
çelişkiler dönemi olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Fırtına ve stres kavramlarıyla karakterize edilen ergenlik duygusal çatışma ve
çelişkiler dönemi olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 2
“El ve parmakların olgunlaşması, kolun büyüyüp olgunlaşmasından sonra gerçekleşir.” ifadesi aşağıda yer alan hangi gelişim ilkesini örneklendirmektedir?
Seçenekler
A
Gelişim bir bütündür.
B
Gelişim, baştan ayağa doğrudur.
C
Gelişim, dıştan içe doğrudur.
D
Gelişim, özelden genele doğrudur.
E
Gelişimde bireysel farklılıklar vardır.
Açıklama:
Anlama düzeyinde bir sorudur.
Büyüme ve gelişmede bazı ortak özellikler görülür. Büyümenin yönü baştan ayaklara doğrudur. Başka bir ifade ile çocuklukta önce baş ve başa yakın organların gelişimi öne çıkar, sonra gelişme sırt, bel ve kalçalarda devam eder. Büyümenin merkezden uç organlara doğru olması, büyüme ve gelişmenin gövde ve ona yakın organlarda daha önce olduğunu gösterir. Örneğin; el ve parmakların olgunlaşması kolun büyüyüp olgunlaşmasından sonra gerçekleşir. Doğru cevap B'dir.
Büyüme ve gelişmede bazı ortak özellikler görülür. Büyümenin yönü baştan ayaklara doğrudur. Başka bir ifade ile çocuklukta önce baş ve başa yakın organların gelişimi öne çıkar, sonra gelişme sırt, bel ve kalçalarda devam eder. Büyümenin merkezden uç organlara doğru olması, büyüme ve gelişmenin gövde ve ona yakın organlarda daha önce olduğunu gösterir. Örneğin; el ve parmakların olgunlaşması kolun büyüyüp olgunlaşmasından sonra gerçekleşir. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi ergenlik dönemindeki cinsiyet rolü gelişiminde önemli yeri olan “şema kuramının” savunduğu düşüncelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Her bireyde algılarına rehberlik eden ve onları düzenleyen içsel bir “bilgi ağı” mevcuttur.
B
Bireyin davranışı, içsel bir dürtü tarafından cinsiyet temelli sosyokültürel standartlara ve kalıp yargılara uyum sağlayabilmesi için yönlendirilir.
C
Cinsiyete, etnik kökene ve diğer gruplara ait bütün kalıp yargılarımız kültürel değerlendirmelere ve öğrenmeye bağlıdır.
D
Cinsiyetler arasında eşitlik azaldıkça kadın ve erkekler arasında davranış farklılıkları da artmaktadır.
E
Gelişmiş ülkelerdeki kadın ve erkekler, gelişmekte olan ülkelerdeki kadın ve erkeklere göre kendilerini birbirlerinden daha farklı algılamaktadır.
Açıklama:
Bu ünitede içerik olarak, üst düzeyde soru sorulabilecek bir bilgi söz konusu değildir. Bu nedenle hatırlama ve anlama düzeyinde sorular yazılabilmiştir.
Cinsiyet rolünde “şema” kuramına göre her bireyde algılarına rehberlik eden ve onları
düzenleyen içsel bir “bilgi ağı” mevcuttur. Buna göre bireyin bilinci ve davranışı, içsel
bir dürtü tarafından cinsiyet temelli sosyo kültürel standartlara ve kalıp yargılara uyum
sağlayabilmesi için yönlendirilir. Cinsiyete, etnik kökene ve diğer gruplara ait bütün kalıp yargılarımız kültürel değerlendirmelere ve öğrenmeye bağlıdır. Gelişmiş ülkelerdeki kadın ve erkekler, gelişmekte olan ülkelerdeki kadın ve erkeklere göre kendilerini birbirlerine daha çok benzer algılamaktadırlar. Cinsiyetler arasında eşitlik arttıkça kadın ve erkekler arasında davranış farklılıkları azalmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Cinsiyet rolünde “şema” kuramına göre her bireyde algılarına rehberlik eden ve onları
düzenleyen içsel bir “bilgi ağı” mevcuttur. Buna göre bireyin bilinci ve davranışı, içsel
bir dürtü tarafından cinsiyet temelli sosyo kültürel standartlara ve kalıp yargılara uyum
sağlayabilmesi için yönlendirilir. Cinsiyete, etnik kökene ve diğer gruplara ait bütün kalıp yargılarımız kültürel değerlendirmelere ve öğrenmeye bağlıdır. Gelişmiş ülkelerdeki kadın ve erkekler, gelişmekte olan ülkelerdeki kadın ve erkeklere göre kendilerini birbirlerine daha çok benzer algılamaktadırlar. Cinsiyetler arasında eşitlik arttıkça kadın ve erkekler arasında davranış farklılıkları azalmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
Ergenlik dönemindeki bir ergenin, çevresindeki tüm insanların dikkatinin kendi üzerinde olduğuna ilişkin inancını tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel efsane
B
Hayali seyirci
C
Geç olgunlaşma
D
Somut düşünce
E
Kişisel doyum
Açıklama:
Ergen benmerkezci dönemde diğerlerinin de kendilerine ait düşünceleri, deneyimleri, bakış açıları olduğunun bilincinde olarak iki tür inanç geliştirmektedir. Bunlardan ilki “hayali seyirci” olarak adlandırılmaktadır. Bu kavram ergenin, çevresindeki tüm insanların dikkatinin kendi üzerinde olduğuna ilişkin inancını tanımlamak için kullanılmaktadır. Gerçekte hayali seyirci, gerçekliğe ilişkin öznel ve nesnel bakışları ayırt edememekten kaynaklanmaktadır. Ergenlik dönemine özgü bir diğer inanç türü “kişisel efsane”dir. Bu kavram, ergenin sadece kendisinin bu evrede olduğunu hissetmesi nedeniyle kendi düşünce ve duygularını özel ve biricik olarak görmesi biçiminde açıklanmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Erik Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramı’nda ergenlik dönemini kapsayan dönem hangi adla ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Temel güvene karşı güvensizlik
B
Girişimciliğe karşı suçluluk
C
Kimlik kazanımına karşı kimlik karmaşası
D
Üretkenliğe karşı durgunluk
E
Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk
Açıklama:
Bu ünite içerik olarak, üst düzey soru yazımına olanak sağlayabilecek bilgileri içermemektedir. Bu nedenle bu üniteye ilişkin yazılabilen sorular anlama ve hatırlama düzeyindedir.
Erikson’un kuramının ergenlik dönemi "kimlik kazanımına karşı kimlik karmaşası" dönemine denk gelmektedir. Doğru cevap C'dir.
Erikson’un kuramının ergenlik dönemi "kimlik kazanımına karşı kimlik karmaşası" dönemine denk gelmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
Karar alma sorunundan kaçınmak yerine sürekli olarak bundan söz ederler. Onlar neye inanmaları ve ne yapmaları konusunda güçlü ve çatışan duygularla karakterize olur. Bu insanlar, birçok ciddi ama henüz çözülmemiş sorunlara sahip olma eğilimindedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar, Marcia’nın Kimlik Kategorileri’nden hangisini örneklendirmektedir?
Yukarıda yer alan açıklamalar, Marcia’nın Kimlik Kategorileri’nden hangisini örneklendirmektedir?
Seçenekler
A
Kimlik kazanımı
B
Kimlik dağılması
C
Mevcut kimliği benimseme
D
Moratoryum
E
Sosyal bağımsızlık
Açıklama:
Moratoryum: Moratoryum kategorisi kimlik krizleri boyunca yoğun kaygı yaşayan ancak
kişisel değerleri ya da bir kariyer seçimi konusunda bir karar almayan kişileri kapsar.
Bununla beraber moratoryum insanları bu sorunları çözmek için sürekli ve yoğun bir
mücadele içindedirler. Karar alma sorunundan kaçınmak yerine sürekli olarak bundan
söz ederler. Onlar neye inanmaları ve ne yapmaları konusunda güçlü ve çatışan duygularla karakterize olur. Moratoryum insanları birçok ciddi ama henüz çözülmemiş sorunlara sahip olma eğilimindedir. Doğru cevap D'dir.
kişisel değerleri ya da bir kariyer seçimi konusunda bir karar almayan kişileri kapsar.
Bununla beraber moratoryum insanları bu sorunları çözmek için sürekli ve yoğun bir
mücadele içindedirler. Karar alma sorunundan kaçınmak yerine sürekli olarak bundan
söz ederler. Onlar neye inanmaları ve ne yapmaları konusunda güçlü ve çatışan duygularla karakterize olur. Moratoryum insanları birçok ciddi ama henüz çözülmemiş sorunlara sahip olma eğilimindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 7
“Ahlaki yapının ve ahlaki düşüncenin ergenlik ve yetişkinliği de içine alan üç ayrı düzey ve altı evrede oluştuğunu, her bir düzeyin diğer ikisi ile bağlantılı olduğunu” ileri süren kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jean Piaget
B
Erik Erikson
C
Lawrence Kohlberg
D
Burrhus Frederic Skinner
E
Sigmund Freud
Açıklama:
Kohlberg, ahlaki yapının ve ahlaki düşüncenin ergenlik ve yetişkinliği de içine alan
üç ayrı düzey ve altı evrede oluştuğunu, her bir düzeyin diğer ikisi ile bağlantılı olduğunu ileri sürmüştür. Doğru cevap C'dir.
üç ayrı düzey ve altı evrede oluştuğunu, her bir düzeyin diğer ikisi ile bağlantılı olduğunu ileri sürmüştür. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Lawrence Kolhberg’in Ahlaki Gelişim Kuramı’nda ortaya koyduğu evre teorisinin içerisinde yer alan doğru bilgilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gelişim evreleri birbirini hiyerarşik olarak takip etmektedir.
B
Ahlaki gelişim herhangi bir evrede sona erebilmektedir.
C
Bireyin ahlaki yargısı, baskın olan evrenin özelliklerini taşımaktadır.
D
Birey temsil ettiği evreden bir alt evreye yönlendirilebilir.
E
Bazı gençler yetişkinlerden daha üst bir evrede bulunabilirler.
Açıklama:
Kohlberg’in ortaya koyduğu evre teorisine göre; gelişim evreleri birbirini hi yerarşik
olarak takip etmektedir. Ahlaki gelişim herhangi bir evrede sona erebilmektedir. Öyle ki
yetişkinlerin çoğunluğu dördüncü evrede kalmakta, bazıları beşinci ve altıncı evreye doğru gelişip yükselebilmektedir. Bireyin ahlaki yargısı, zaman zaman bir üst ya da alt evreye kaysa bile baskın olan evrenin özelliklerini taşımaktadır. Birey temsil ettiği evreden bir üst evreye doğru yöneltilebilir fakat bir alt evreye yönlendirilemez. Ayrıca bireyin yaşı her zaman ahlaki gelişimin göstergesi olarak kullanılamaz. Bazı gençler yetişkinlerden daha üst bir evrede bulunabilirler. Bilişsel gelişim, ahlaki gelişim için gerekli; ancak tek başına yeterli koşul değildir. On iki yaşından küçük bireylerin, ahlaki gelişimin üst evrelerine çıkamamalarının nedeni, bu evrelerin soyut bilişsel yetenekler özellikle de soyut muhakeme yeteneği gerektirmesidir. Doğru cevap D'dir.
olarak takip etmektedir. Ahlaki gelişim herhangi bir evrede sona erebilmektedir. Öyle ki
yetişkinlerin çoğunluğu dördüncü evrede kalmakta, bazıları beşinci ve altıncı evreye doğru gelişip yükselebilmektedir. Bireyin ahlaki yargısı, zaman zaman bir üst ya da alt evreye kaysa bile baskın olan evrenin özelliklerini taşımaktadır. Birey temsil ettiği evreden bir üst evreye doğru yöneltilebilir fakat bir alt evreye yönlendirilemez. Ayrıca bireyin yaşı her zaman ahlaki gelişimin göstergesi olarak kullanılamaz. Bazı gençler yetişkinlerden daha üst bir evrede bulunabilirler. Bilişsel gelişim, ahlaki gelişim için gerekli; ancak tek başına yeterli koşul değildir. On iki yaşından küçük bireylerin, ahlaki gelişimin üst evrelerine çıkamamalarının nedeni, bu evrelerin soyut bilişsel yetenekler özellikle de soyut muhakeme yeteneği gerektirmesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi duyuşsal alanın içerisinde yer alan kavramlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Sosyal zeka
B
Duyuş
C
Heyecan
D
Saldırganlık
E
Kıskançlık
Açıklama:
Duyuşsal alan ile kavramlar; duygu, duyuş, heyecan, haz, elem, öfke, kıskançlık ve saldırganlık olarak ele alınabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
Ergenlik dönemi sorunları içerisinde yer alan ve “gencin kendine ait çözümleyemediği problemlerin sonucu ortaya çıkan anti sosyal davranışlar” olarak tanımlanan kavrama verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal genç suçluluğu
B
Bireysel genç suçluluğu
C
Bütüncül genç suçluluğu
D
Genç depresyonu
E
Bireysel genç depresyonu
Açıklama:
Ergenlik döneminde suça sürüklenme iki şekilde ele alınmaktadır.
1. Sosyal genç suçluluğu
2. Bireysel genç suçluluğu
Sosyal genç suçluluğu çete davranışlarında görülen çalma, kavga etme gibi yetişkin
kültürünün onaylamadığı davranışların sergilenmesini içerir. Çevresel faktörlerden kaynaklanır. Bireysel genç suçluluğu ise gencin kendine ait çözümleyemediği problemlerin sonucu ortaya çıkan anti sosyal davranışlardır. Doğru cevap B'dir.
1. Sosyal genç suçluluğu
2. Bireysel genç suçluluğu
Sosyal genç suçluluğu çete davranışlarında görülen çalma, kavga etme gibi yetişkin
kültürünün onaylamadığı davranışların sergilenmesini içerir. Çevresel faktörlerden kaynaklanır. Bireysel genç suçluluğu ise gencin kendine ait çözümleyemediği problemlerin sonucu ortaya çıkan anti sosyal davranışlardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi ergenlik dönemindeki fiziksel gelişimle ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Bütün ülkelerde ergenliğe giriş yaşı aynıdır.
B
Erkekler azami boy uzunluğuna kızlardan daha erken ulaşır.
C
Ergenlik döneminde sakarlıklar gözlenebilir.
D
Baş büyümesi ergenlikte başlar.
E
Ergenlik döneminde el ve ayaklar ile kemik ve kaslar birlikte gelişir.
Açıklama:
Farklı iklim koşullarında yaşayan çocukların büluğa erme yaşları farklıdır, bu nedenle A şıkkı yanlıştır. Ergenlik dönemindeki kızlar azami boy uzunluğuna erkeklerden daha erken ulaşır, bu nedenle B şıkkı yanlıştır. Baştaki büyüme ergenlikte tamamlanır, bu nedenle D şıkkı yanlıştır. Büluğ çağına girenlerde genellikle eşit olmayan ve orantısız bir büyüme görülür. Çoğu ergende orantısız organlar olduğu görülür. İlk önce kafa, eller ve ayaklar yetişkin formuna ulaşır. Bunu bacaklar ve kollar takip eder. En sonunda gövde tam büyüklüğüne ulaşır. Bu eşitsiz büyümenin tipik bir sonucu olarak sakarlık ve hantallık görülür. Bu nedenle E şıkkı yanlıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi cinsiyet organlarının olgunlaştığı ve üreme yeteneği kazandığı, diğer fizyolojik değişim dönemlerine göre nispeten daha kısa süren fizyolojik değişim dönemine verilen ismi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Erinlik
B
Ergenlik
C
Yetişme
D
Büyüme
E
Gelişim
Açıklama:
Soruda açıklaması verilen kavram erinliktir. Kızlarda ortalama 11-12 yaşlarda başlayan bu dönem altı aydan daha uzun sürmezken, bu evreye ortalama 13 yaşlarında giren erkeklerde iki yıl ve daha uzun sürebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi erinlik döneminde görülen birincil cins özellikler arasındadır?
Seçenekler
A
Sivilcelerin oluşumu
B
Kızlarda göğüslerin gelişimi
C
Seste meydana gelen değişimler
D
Kızlarda adet kanamaları
E
Erkeklerde penisin büyümesi
Açıklama:
Büluğ (erinlik) çağının dışa vurumu birincil ve ikincil cins özelliklerin gelişimiyle görülür. Birincil cins özellikleri cinsel organlarla ve üremeyle doğrudan ilgilidir. Bu kız çocuklarında döl yatağının (rahim), vajinanın ve yumurtalıkların gelişimini içerir. Erkek çocuklarda ise birincil cins karakteristikleri penisin büyümesini, prostat bezleri ile testislerin gelişimini içerir. İkincil cins özellikleri ise cinsleri birbirinden ayıran fakat üremede doğrudan bir rolü bulunmayan cinsiyete özgü bedensel özelliklerdir. Bu özellikler arasında üreme organlarının büyümesi, derideki değişiklikler (sivilceler),kızlarda regl (aybaşı) kanamaları, göğüs ve kalçaların gelişimi, erkeklerde kıllanma, kasların gelişimi, ses değişikliği görülür. Doğru cevap E'dir.
Soru 14
Ergenin sadece kendisinin bu evrede olduğunu hissetmesi nedeniyle kendi düşünce ve duygularını özel ve biricik olarak görmesi şeklinde açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hayali seyirci
B
Kişisel efsane
C
Soyut işlemler
D
Somut işlemler
E
Bilişsel gelişim
Açıklama:
Ergenlik dönemindeki bireyler soyut düşünme becerisinin de etkisiyle daha fazla kendilerine dönük olmaya başlamıştır. Bunun bir sonucu olarak ergen, kendi düşüncelerini diğerlerinin düşüncelerinden ayırt edememektedir. Ancak ergen bu dönemde diğerlerinin de kendilerine ait düşünceleri, deneyimleri, bakış açıları olduğunun bilincinde olarak iki tür inanç geliştirmektedir. Bunlardan biri hayali seyirci, diğeri ise kişisel efsanedir. Soruda açıklaması verilen kavram kişisel efsanedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 15
Aşağıdaki kavramlardan hangisi ergen bir bireyin kendisiyle ilgili gerçekleşen bir tartışmaya katılarak fikir sunması bilişsel gelişimi hakkında fikir verir?
Seçenekler
A
Etik
B
Spor müsabakaları
C
Moda
D
Sosyal medya kullanımı
E
Video yayınlama
Açıklama:
Ergenlikte kazanılan soyut düşünme yetisi gelişmiş bir akıl yürütmeye, toplumsal ve ideolojik konularda mantıksal süreçlere izin verir. Bu özellik ergenin daha çok kişiler arası ilişkiler, politika, felsefe, din, ahlak, daha fazla soyutlanma gerektiren arkadaşlık sadakat, demokrasi, hakkaniyet ve dürüstlük gibi konulara ilgi duymasıyla belirgin şekilde görülebilir. Bu kapsamda, soyut bir kavram olan etik hakkında konuşabilmesi, bilişsel gelişimi hakkında fikir verecektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
Başkalarının fikirlerinden kolayca etkilenen ve kendi kararlarını almakta zorlanan kişiler, aşağıda belirtilen Marcia'nın tanımladığı kimlik kategorilerinden hangisine sahiptirler?
Seçenekler
A
Benlik saygısı
B
Kimlik kazanımı
C
Mevcut kimliği benimseme
D
Kimlik dağılması
E
Moratoryum
Açıklama:
Kimlik dağılması yaşayan insanlar, ciddi bir karar ve yönelim yoksunluğunun acısını çeker. Her ne kadar bir kimlik krizinden geçseler de bunu hiçbir zaman çözemezler. Onlar, ne kişisel ideolojileri ne de kariyer seçimleri konusunda kesin kararlar alamaz. Bu insanlar düşük öz güven ve karar yoksunluğuyla karakterize olma eğilimin dedir. Örneğin bu tür kişi herhangi bir yerde, hiçbir zaman, birkaç aydan fazla kalmayan ve herhangi bir ciddi bağlanmaya direnen bir gezgin olabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 17
Arkadaşlarını okulda kopya çekerken yakalayan bir ergenin bu durumu okul yönetimine bildirmesi, ergenin aşağıda belirtilen ahlaki gelişim düzeylerinden hangisinde olduğunu göstermektedir?
Seçenekler
A
İtaat ve ceza
B
Saf çıkarcı eğilim
C
İyi çocuk yönelimi
D
Kanun ve düzen
E
Evrensel ahlak
Açıklama:
Kanun ve düzen aşamasında önemli olan başkalarını memnun edecek davranışlarda bulunmak değil, yerleşmiş kurallar ve sosyal düzeni korumaktır. Doğru davranış görevini yapmak, otoriteye saygı göstermek, kural ve yasalara uymaktır. Kurulu düzen eleştirilmeden kabul edilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi, Marcia'nın tanımladığı kimlik kategorilerindendir?
Seçenekler
A
Benlik saygısı
B
Kimlik bunalımı
C
Moratoryum
D
Kimlik krizi
E
Kimlik karmaşası
Açıklama:
James Marcia, Erikson’un psikososyal gelişim kuramı üzerine önemli araştırmalar yapmış ve insanların kimlik kriziyle baş etmesinin belli başlı dört yolunu tanımlamıştır. Bunlar: Kimlik kazanımı, moratoryum, mevcut kimliği benimseme ve kimlik dağılmasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bir güdünün doyumu sağlandığında ya da bir amaca varıldığında yaşanan duygudur?
Seçenekler
A
Haz
B
Elem
C
Öfke
D
Heyecan
E
Duyuş
Açıklama:
Haz, bir güdünün doyumu sağlandığında ya da bir amaca varıldığında yaşanan duygudur. Haz, bireye mutluluk ve rahatlık verir. İhtiyaçların doyumundan kaynaklanan bu duygu insanı sevindiren duygular olarak tanımlanır. Sevinç, mutluluk, hoşlanma ile ifade edilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangiside ergenlik dönemindeki duyuşsal gelişime ilişkin ifade edilen bilgi yanlıştır?
Seçenekler
A
Karşı cinse yönelik ilgiler ergenlik öncesinde başlar.
B
Vücut görünümünden utanma ergenlerde yaygın görülür.
C
Ergen hayal kurma yolu ile arzularını düşüncelerine yansıtır.
D
Çoğu ergen heyecan verici durumlar karşısında kolayca kızarabilir.
E
Ergenlikle birlikte duygu yoğunluğu azalır.
Açıklama:
Erinlikten başlayarak ergenin duygularının yoğunluğunda artma olur. Artan duygu ve coşku hâli duygularını dışa vurma ihtiyacı doğurur. Olumsuz duygular el, kol hareketleri, yüz ifadesi ve bağırma gibi sözlü ve sözsüz davranışlarla dışa vurulurken; coşku ve karşı cinse yönelik duygular şiir, öykü yazma, hatıra defteri tutma gibi eylemlerle kâğıda dökülür. Doğru cevap E'dir.
Soru 21
Cinsiyete göre büluğ öncesi bedensel farklılaşmaların başladığı yaşlar hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kız:10 - Erkek:12
B
Kız:12 - Erkek: 10
C
Kız: 11 - Erkek: 11
D
Kız: 13 - Erkek: 13
E
Kız: 13 - Erkek:10
Açıklama:
Kızlar için ortalama 10, erkekler için ortalama 12 yaş buluğ öncesi bedensel farklılaşmaların başladığı yaşlardır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Geç Ergenlik aşamasında gerçekleşir?
Seçenekler
A
Boy uzaması
B
Fiziksel kapasite artışı
C
Ruhsal alandaki gelişimsel sorunları çözme
D
Anne-baba ile çatışma
E
Kimlik duygusunda bütünlüğe erişme
Açıklama:
Geç Ergenlik (18-21 yaş): Ergenliğin bu son evresi kimlik gelişiminin tamamlandığı ve kimlik duygusunda bir bütünlüğe erişildiği aşamadır.
Soru 23
Erkeklerde erken olgunlaşmanın olumsuz sonuçları hangi konuda görülebilir?
Seçenekler
A
Özdeğer duygusu
B
Popülerlik
C
Liderlik
D
Zararlı alışkanlıklara eğilim
E
Sakinlik
Açıklama:
Erken olgunlaşmanın olumsuz sonuçları da olabilmektedir. Sigara, alkol ve madde kullanımının yanı sıra saldırganlık ve suça sürüklenme konusunda da daha yüksek risk taşımaktadırlar.
Soru 24
Ailenin çok otoriter, baskıcı olduğu durumlarda ergenin onlara karşı bir duruş sergilemesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ters kimlik
B
Kimlik kazanımı
C
Kimlik bunalımı
D
Kimlik dağılması
E
Benlik değeri
Açıklama:
Çok otoriter, baskıcı ise ergenin onlara karşı bir duruş sergilemesi ters kimlik olarak adlandırılır.
Soru 25
Ergenliği, genç bireyin kendini tanımlama ve benlik saygısı üzerinde yoğunlaştığı “yaşamsal bir kavşak noktası” olarak gören aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Piaget
B
Erikson
C
Freud
D
Marcia
E
Kohlberg
Açıklama:
Erikson’a göre ergenlik, genç bireyin kendini tanımlama ve benlik saygısı üzerinde yoğunlaştığı “yaşamsal bir kavşak noktası”dır.
Soru 26
Bireyin benliğini beğenme derecesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Benlik karmaşası
B
Benlik bunalımı
C
Benlik saygısı
D
İdeal benlik
E
Kimlik kazanımı
Açıklama:
Benlik saygısı (öz saygı) bireyin benliğini beğenme derecesidir. Benlik saygısı benliğin duygusal yanıdır (Kulaksızoğlu, 2015).
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi kimlik kriziyle baş etmenin yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kimlik kazanımı
B
Moratoryum
C
Kimlik dağılması
D
Benlik saygısı
E
Mevcut kimliği belirleme
Açıklama:
James Marcia, Erikson’un psikososyal gelişim kuramı üzerine önemli araştırmalar yapmış ve insanların kimlik kriziyle baş etmesinin belli başlı dört yolunu tanımlamıştır. Bunlar:
-Kimlik kazanımı,
-Moratoryum,
-Mevcut kimliği benimseme,
-Kimlik dağılması.
-Kimlik kazanımı,
-Moratoryum,
-Mevcut kimliği benimseme,
-Kimlik dağılması.
Soru 28
Hangisi kimlik dağılması yaşayan insanlar için söylenemez?
Seçenekler
A
Ciddi bir karar ve yönelim yoksunluğunun acısını çeker.
B
Her ne kadar bir kimlik krizinden geçseler de bunu hiçbir zaman çözemezler.
C
Ne kişisel ideolojileri ne de kariyer seçimleri konusunda kesin kararlar alamaz.
D
Düşük öz güven ve karar yoksunluğuyla karakterize olma eğilimindedir.
E
Kariyer ve değerler hakkındaki kararları çoğu zaman kendilerininkinden çok ebeveynlerin değerleri ve idealleri üzerine temellenir.
Açıklama:
Kimlik dağılması yaşayan insanlar, ciddi bir karar ve yönelim yoksunluğunun acısını çeker. Her ne kadar bir kimlik krizinden geçseler de bunu hiçbir zaman çözemezler. Onlar, ne kişisel ideolojileri ne de kariyer seçimleri konusunda kesin kararlar alamaz. Bu insanlar düşük öz güven ve karar yoksunluğuyla karakterize olma eğilimindedir.
Soru 29
Kimlik krizleri boyunca yoğun kaygı yaşayan ancak kişisel değerleri ya da bir kariyer seçimi konusunda bir karar almayan kişileri kapsayan kategori hangisidir?
Seçenekler
A
Moratoryum
B
Kimlik kazanımı
C
Kimlik dağılması
D
Mevcut kimliği benimseme
E
Kimlik bunalımı
Açıklama:
Moratoryum kategorisi kimlik krizleri boyunca yoğun kaygı yaşayan ancak kişisel değerleri ya da bir kariyer seçimi konusunda bir karar almayan kişileri kapsar.
Soru 30
Herhangi bir isteğin engele uğramasından dolayı ortaya çıkan olumsuz duygu hangisidir?
Seçenekler
A
Saldırganlık
B
Kin
C
Öfke
D
Kıskançlık
E
Elem
Açıklama:
Öfke herhangi bir isteğin engele uğramasından dolayı ortaya çıkan olumsuz duygudur.
Soru 31
Boy uzaması kızlarda kaç yaşlarında durmaktadır?
Seçenekler
A
12-14 yaş
B
14-16 yaş
C
16-18 yaş
D
18-20 yaş
E
22-24 yaş
Açıklama:
Her ergen büyüme hızı doruğuna farklı yaşlarda erişebilir. Kızlarda ilk adet kanamasından sonra ortalama 6 cm. kadar boy uzaması görülür. Boy uzaması kızlarda 16-18 yaşlarda, erkeklerde 18-20 yaşlarda durmaktadır.
Soru 32
Ergenlik yıllarında kızlar ortalama kaç kilo almaktadır?
Seçenekler
A
10 kg
B
12 kg
C
14 kg
D
16 kg
E
18 kg
Açıklama:
Ergenlik yıllarında kızlar ortalama 16 kilogram, erkekler ortalama 20 kilogram alır.
Soru 33
Geç ergenlik dönemi hangi yaşlar arasını kapsar?
Seçenekler
A
12-14 yaş
B
14-15 yaş
C
15-17 yaş
D
18-21 yaş
E
21-22 yaş
Açıklama:
Geç Ergenlik (18-21 yaş): Ergenliğin bu son evresi kimlik gelişiminin tamamlandığı ve kimlik duygusunda bir bütünlüğe erişildiği aşamadır.
Soru 34
I. Ergen, yaşam biçimini belirler.
II. Ergen, dini görüşler geliştirir.
III. Bedensel gelişim neredeyse tamamlanmıştır.
IV. Arkadaş ilişkileri kurulur.
V. Cinsel kimlik gelişiminde ilerleme vardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri orta ergenlik döneminin özelliklerindendir?
II. Ergen, dini görüşler geliştirir.
III. Bedensel gelişim neredeyse tamamlanmıştır.
IV. Arkadaş ilişkileri kurulur.
V. Cinsel kimlik gelişiminde ilerleme vardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri orta ergenlik döneminin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
III-IV
D
II-III-IV
E
III-IV-V
Açıklama:
Orta Ergenlik (15-17 yaş): Bu evrede bedensel gelişim büyük ölçüde tamamlanmıştır. Ergen daha çok ruhsal alandaki gelişimsel sorunları çözmekle meşguldür. Bu evrede arkadaş ilişkileri önem kazanır. Sosyal alanlarda kendini ortaya koyma, anne-babayla çatışma, ayrışma ve bireyleşme bu dönemin başlıca gelişimsel özelliklerindendir. Karşı cinsle ilişkiler artar ve cinsel kimlik gelişiminde ilerleme görülür. Verilmiş olan ilk iki özellik genç ergenlik dönemine aittir.
Soru 35
Erinlik çağına ilk girişin en önemli işareti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sesin kalınlaşması
B
Boyun uzaması
C
Cinsel organların gelişimi
D
Kilo alınması
E
Kas artışı
Açıklama:
Büluğ (erinlik) çağına ilk giriş ani boy uzamasıyla karakterize olmuştur. Bu dönemde kız ve erkek çocuklar 5-12 cm arasında uzayabilirler. Büyüme atılımından önce erkek çocuklar genellikle kız çocuklardan yaklaşık %2 daha uzundur.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi erken olgunlaşan erkeklerin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Daha çocuksu bir görünüme sahiptirler.
B
Lider olmaya daha yakındırlar.
C
Daha dengeli davranışlar sergilerler.
D
Sakin ve iyi huyludurlar.
E
Spor faaliyetlerinde başarılıdırlar.
Açıklama:
Geç olgunlaşan erkek ergenler akranları yanında çocuk görünüşleri nedeniyle göze battıkları hissine kapılabilmektedirler. Erken olgunlaşan erkekler geç olgunlaşan akranlarına oranla daha popüler ve okullarında da liderler olmaya daha yakındırlar. Erken olgunlaşan erkekler genellikle daha dengeli, daha sakin ve iyi huylu olmaktadırlar. Sporlardaki üstünlükleri ve akranlarının onlara yönelik takdir duyguları, özdeğer duygularının güçlenmesini sağlamaktadır.
Soru 37
I. Kelime oyunlarında başarılı olabilir.
II. Benzetmeleri anlayabilir.
III. Hakkaniyet ve dürüstlük konularına ilgi duyar.
Yukarıdaki özelliklere sahip bir çocuk, Piaget’nin bilişsel gelişim kuramının hangi basamağında yer almaktadır?
II. Benzetmeleri anlayabilir.
III. Hakkaniyet ve dürüstlük konularına ilgi duyar.
Yukarıdaki özelliklere sahip bir çocuk, Piaget’nin bilişsel gelişim kuramının hangi basamağında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Eylemsel dönem
B
Duyusal-motor dönemi
C
İşlem öncesi dönemi
D
Somut işlemler dönemi
E
Soyut işlemler dönemi
Açıklama:
Soyut İşlemler Dönemi (12 Yaş ve Üstü): Ergenler çocuklara oranla kelime oyunları, atasözleri, mecazlar ve benzetmeler gibi daha yüksek soyut mantık gerektiren işleri daha kolay anlarlar. Ergenlikte kazanılan soyut düşünme yetisi gelişmiş bir akıl yürütmeye, toplumsal ve ideolojik konularda mantıksal süreçlere izin verir. Bu özellik ergenin daha çok kişiler arası ilişkiler, politika, felsefe, din, ahlak, daha fazla soyutlanma gerektiren arkadaşlık sadakat, demokrasi, hakkaniyet ve dürüstlük gibi konulara ilgi duymasıyla belirgin şekilde görülebilir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Sigmund Freud’un psikoseksüel gelişim basamaklarından olan genital dönemdeki ergenin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yetişkin cinselliğine yönelir.
B
Meslek edinme düşüncesine girer.
C
Arkadaş ilişkilerinden uzak durur.
D
Evlilik fikri zihninde oluşur.
E
Düşünsel sınırlarını öğrenmek ister.
Açıklama:
Genital Dönem: (12-20 yaş) Bu dönemde ergende hızlı bir değişim görülmektedir. Cinsel duygular ortaya çıkarak gencin ilgisi yetişkin cinselliğine yönelir. Cinsellik dışında arkadaşlık, meslek edinme, evlilik gibi konulara ilgi duyar. Ergen zihinsel olgunlaşma, olasılıklı düşünce, varsayımsal düşünce, göreceli düşünme gibi yetiler kazanmıştır. Ergen bu yetileri kullanmak ister, test eder, sınırlarını öğrenmek ister, risk alır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Marcia’nın kimlik kategorilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Moratoryum
B
Kimlik dağılması
C
Mevcut kimliği benimseme
D
Benlik algısı
E
Kimlik kazanımı
Açıklama:
James Marcia, Erikson’un psikososyal gelişim kuramı üzerine önemli araştırmalar yapmış ve insanların kimlik kriziyle baş etmesinin belli başlı dört yolunu tanımlamıştır. Bunlar:
-Kimlik kazanımı,
-Moratoryum,
-Mevcut kimliği benimseme,
-Kimlik dağılması.
-Kimlik kazanımı,
-Moratoryum,
-Mevcut kimliği benimseme,
-Kimlik dağılması.
Soru 40
Pozitif ya da negatif olması fark etmeksizin duygusal durumun yönünü açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duygu
B
Duyuş
C
Heyecan
D
Elem
E
Haz
Açıklama:
Duyuş, pozitif ya da negatif olması fark etmeksizin duygusal durumun yönünü açıklayan bir kavramdır. Duyuş, hareketin arkasında yatan duygular ve duygu durumlarının normalden farklı olmasıdır.
Soru 41
Ergenlik sözcüğünün, İngilizce karşılığı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Adult
B
Adolescence
C
Alumni
D
Adjustment
E
Attitude
Açıklama:
Ergenlik sözcüğünün İngilizcedeki karşılığı olan “adolescence”, Latincede “olgun hâle gelmek” anlamına gelen “adolescere” sözcüğünden türemiştir.
Soru 42
Boy uzaması, kilo artışı ve iç organlarda gelişme, aşağıdaki dönemlerden hangisinin en belirgin özelliğidir?
Seçenekler
A
Genç yetişkinlik
B
Geç ergenlik
C
Orta ergenlik
D
Erken ergenlik
E
Yetişkinlik
Açıklama:
Erken Ergenlik (12-14 yaş) dönemi, bedensel gelişimin yaşandığı evredir. Bu evrede boy uzaması, kilo artışı, iç organlarda gelişme ve bunlara bağlı fiziksel kapasite artışı görülür.
Soru 43
Bedensel gelişimin büyük ölçüde tamamlandığı dönem, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle en fazla ilişkilidir?
Seçenekler
A
Geç ergenlik
B
Genç yetişkinlik
C
Erken ergenlik
D
Yetişkinlik
E
Orta ergenlik
Açıklama:
Orta Ergenlik (15-17 yaş) döneminde bedensel gelişim büyük ölçüde tamamlanmıştır. Ergen daha çok ruhsal alandaki gelişimsel sorunları çözmekle meşguldür. Bu evrede arkadaş ilişkileri önem kazanır. Sosyal alanlarda kendini ortaya koyma, anne-babayla çatışma, ayrışma ve bireyleşme bu dönemin başlıca gelişimsel özelliklerindendir.
Soru 44
Kimlik gelişiminin tamamlandığı dönem, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Geç ergenlik
B
Orta ergenlik
C
Erken ergenlik
D
Yetişkinlik
E
Genç yetişkinlik
Açıklama:
Geç Ergenlik (18-21 yaş) dönemi, kimlik gelişiminin tamamlandığı ve kimlik duygusunda bir bütünlüğe erişildiği aşamadır. Meslek seçmek, yaşam biçimini belirlemek, karşı cinsle sevgiye dayalı ilişkiler kurmak, kendine özgü bir değer sistemi edinmek kimliğin kazanılmasında rol oynayan etkenlerdendir.
Soru 45
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bireylerin ergenlik döneminde karşılanması gereken gereksinimlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Başarılı olmak
B
Kendini güvende hissetmek
C
Yeni tecrübeler kazanmak
D
Sevilmek
E
Çeşitli oyunlarda beceri kazanma
Açıklama:
Ergenlik dönemindeki bireylere, kendini anlamasına ve güven kazanmasına yardım edilmelidir. Sevilmek, beğenilmek, başarılı olmak, kendini güven altında hissetmek ve yeni tecrübeler kazanmak gereksinimleri böylece karşılanmış olacaktır.
Soru 46
Ebeveynlerinin ve arkadaşlarının birlikte olma isteğine karşı gelip ergenlerin içe dönmeleri, ergenlik döneminde yaşanan duygusal özelliklerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Duygulardaki istikrarsızlık
B
Yalnız kalma isteği
C
Ders çalışmaya karşı isteksizlik
D
Sürekli hayal kurma
E
Karşı cinse ilgi
Açıklama:
Ergenlikte her iki cins de yalnız kalmak ister. Ebeveynlerinin ve arkadaşlarının birlikte olma isteğine karşı gelip içe dönebilir. Yalnız kalıp kendisindeki değişiklikleri düşünüp, yeni durumuna alışmak isterler.
Soru 47
Bir ergenin, aynı olaya farklı zamanlarda değişik tepkiler göstermesi, ergenlik döneminde yaşanan duygusal özelliklerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Ders çalışmaya karşı isteksizlik
B
Duyguların yoğunluğundaki artış
C
Karşı cinse ilgi
D
Duygulardaki istikrarsızlık
E
Sürekli hayal kurma
Açıklama:
Ergenlik döneminde duygularda ani iniş-çıkışlar olduğu gibi istikrarsızlık da vardır. Ergen, aynı olaya farklı zamanlarda değişik tepkiler gösterebilir. Çabuk öfkelenir, çabuk sevinir, çabuk sinirlenir. Tepkiler önceden kestirilemez.
Soru 48
Ergenlik döneminde bulunan bir kişinin, okul hayatını hiç önemsememesi durumu, ergenlik döneminde yaşanan duygusal özelliklerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Yalnız kalma isteği
B
Sürekli hayal kurma
C
Duygulardaki istikrarsızlık
D
Ders çalışmaya karşı isteksizlik
E
Duyguların yoğunluğunda artış
Açıklama:
Ergenlerin okul hayatında, çalışmaya karşı isteksizlik, evde sürekli sürtüşme ve kavgaya neden olur. Bu dönemde ergen daha çok arkadaşlarıyla birlikte olmak ister. Söz dinlememe, kurallara karşı gelme, bağırıp çağırma, vurup kırma, her şeyi boş verme, sorumsuzluk görülür.
Soru 49
Psikoseksüel gelişim kuramı, aşağıdaki bilim insanlarından hangisi tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Erikson
B
Piaget
C
Freud
D
Bruner
E
Gagne
Açıklama:
Kişiliğin yapısını ve gelişimini açıklamak üzere oluşturulan psikoseksüel gelişim kuramı Sigmund Freud’un psikoloji alanı için önemli bir katkısını sembolize etmektedir.
Soru 50
Ergen gelişiminin anlaşılmasında kimliğe dair soruların önemini ilk defa saptayan bilim insanı, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Vygotsky
B
Ausubel
C
Maslow
D
Bruner
E
Erikson
Açıklama:
Ergen gelişiminin anlaşılmasında kimliğe dair soruların ne kadar önemli olduğunu ilk defa gören kişi Erik Erikson olmuştur. Ergenlikte, özellikle ergenliğin son döneminde, kimlik gelişimi için önemli olan şey, fiziksel gelişimin, bilişsel gelişimin ve sosyo-duygusal gelişimin ilk defa bireyin çocukluk kimlikleri ve özdeşleşmesini yetişkin olgunluğuna giden uygun bir yol oluşturacak biçimde seçip sentezleyeceği bir noktaya kadar ilerlemesidir.
Soru 51
"Kızlar için ortalama .............,erkekler için ortalama............... yaş büluğ öncesi bedensel farklılaşmanın başladığı yaşlardır." Bu ifadeyi aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
8,9
B
9,10
C
10,12
D
13,14
E
14,15
Açıklama:
Kızlar için ortalama 10, erkekler için ortalama 12 yaş büluğ öncesi bedensel farklılaşmaların başladığı yaşlardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
“ Bu evrede bedensel gelişim büyük ölçüde tamamlanmıştır ve arkadaş ilişkileri önem kazanmıştır.” Bu cümle aşağıdakilerden hangi evreyi tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Erinlik
B
Erken Ergenlik
C
Buluğ- Puberte
D
Orta Ergenlik
E
Geç Ergenlik
Açıklama:
Orta Ergenlik (15-17 yaş) evresinde bedensel gelişim büyük ölçüde tamamlanmıştır. Ergen daha çok ruhsal alandaki gelişimsel sorunları çözmekle meşguldür. Bu evrede arkadaş ilişkileri önem kazanır. Sosyal alanlarda kendini ortaya koyma, anne-babayla çatışma, ayrışma ve bireyleşme bu dönemin başlıca gelişimsel özelliklerindendir. Karşı cinsle ilişkiler artar ve cinsel kimlik gelişiminde ilerleme görülür. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
I. Çocuk düşüncesi daha çok şimdiki zamanla sınırlıdır. II. Çocuklar benzetmeleri ergenler kadar iyi kavrayabilir. III. Ergen düşüncesi daha esnektir. IV.Çocuğun düşüncesi somut gerçeğe daha yakındır. Bu ifadelerden hangisi veya hangileri ergenin ve çocuğun düşünce süreçlerindeki farka ilişkin doğru bilgidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, III
D
I, III, IV
E
III, IV
Açıklama:
Çocuk düşüncesi daha çok “şimdiki” zamanla sınırlı olduğu hâlde ergen şimdiki zamanın yanı sıra “geleceği” de hesaplayabilir. Geleceğe yönelik soyut biçimde düşünebilir, varsayımlar ileri sürerek çeşitli ihtimaller üzerinde akıl yürütebilir. Ergenler çocuklara oranla kelime oyunları, atasözleri, mecazlar ve benzetmeler gibi daha yüksek soyut mantık gerektiren işleri daha kolay anlarlar. Çocuklar benzetmeleri ergenler kadar iyi kavrayamaz. Cevaplardan II harici diğerleri doğru bilgilerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 54
Ergenin kendi düşünce ve eylemlerinin biricik olduğuna inanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kişisel efsane
B
Erken olgunlaşma
C
Geç olgunlaşma
D
Hayali seyirci
E
Cinsiyet rolü
Açıklama:
Ergenlik dönemindeki bireyler soyut düşünme becerisinin de etkisiyle daha fazla kendilerine dönük olmaya başlamıştır. Bunun bir sonucu olarak ergen, kendi düşüncelerini diğerlerinin düşüncelerinden ayırt edememektedir. Ancak ergen bu dönemde diğerlerinin de kendilerine ait düşünceleri, deneyimleri, bakış açıları olduğunun bilincinde olarak iki tür inanç geliştirmektedir. Bunlardan ilki “hayali seyirci” olarak adlandırılmaktadır. Ergenlik dönemine özgü bir diğer inanç türü “kişisel efsane”dir. Bu kavram, ergenin sadece kendisinin bu evrede olduğunu hissetmesi nedeniyle kendi düşünce ve duygularını özel ve biricik olarak görmesi biçiminde açıklanmaktadır. Cinsiyet rolü ise kadının ve erkeğin nasıl düşüneceğini ve hissedeceğini belirleyen ve kısmen çevre tarafından verilen bir roldür. Bu durumda cevap kişisel efsanedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Aşağıdaki isimlerden hangisine göre “ergenlik genç bireyin kendini tanımlama ve benlik saygısı üzerinde yoğunlaştığı yaşamsal bir kavşak noktasıdır?
Seçenekler
A
Zastrow
B
Marcia
C
Piaget
D
Freud
E
Erikson
Açıklama:
Sigmund Freud kişiliğin yapısını ve gelişimini açıklamak üzere geliştirdiği psikoseksüel gelişim kuramını beş döneme ayırarak ele almaktadır. Piaget’e göre zekâ, çevreye uyum sağlama gücüdür. Piaget yaptığı çalışmaların sonucunda duygu, hareket, işlem öncesi, somut işlemler ve soyut işlemler dönemlerinden belirli yaşlarda geçildiğini içeren bir kuram ortaya koymuştur. Ergen gelişiminin anlaşılmasında kimliğe dair soruların ne kadar önemli olduğunu ilk defa gören kişi Erik Erikson olmuştur. Ergenlikte, özellikle ergenliğin son döneminde, kimlik gelişimi için önemli olan şey, fiziksel gelişimin, bilişsel gelişimin ve sosyo-duygusal gelişimin ilk defa bireyin çocukluk kimlikleri ve özdeşleşmesini yetişkin olgunluğuna giden uygun bir yol oluşturacak biçimde seçip sentezleyeceği bir noktaya kadar ilerlemesidir. James Marcia, Erikson’un psikososyal gelişim kuramı üzerine önemli araştırmalar yapmış ve insanların kimlik kriziyle baş etmesinin belli başlı dört yolunu tanımlamıştır.
Erikson’a göre ergenlik, genç bireyin kendini tanımlama ve benlik saygısı üzerinde yoğunlaştığı “yaşamsal bir kavşak noktası”dır. Erikson bu dönemi yaşam döngüsünde özel bir görevin yerine getirilmesini veya zorlayıcı bir girişimde bulunulmasını gerektiren bir evre olarak görür. Ergenin bu kimlik arayışının sonucu ya “kimlik kazanımı” ya da “kimlik bunalımı” olacaktır. Doğru cevap E'dir.
Erikson’a göre ergenlik, genç bireyin kendini tanımlama ve benlik saygısı üzerinde yoğunlaştığı “yaşamsal bir kavşak noktası”dır. Erikson bu dönemi yaşam döngüsünde özel bir görevin yerine getirilmesini veya zorlayıcı bir girişimde bulunulmasını gerektiren bir evre olarak görür. Ergenin bu kimlik arayışının sonucu ya “kimlik kazanımı” ya da “kimlik bunalımı” olacaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Marcia'nın kimlik kategorilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kimlik bunalımı
B
Kimlik kazanımı
C
Moratoryum
D
Mevcut kimliği benimseme
E
Kimlik dağılması
Açıklama:
James Marcia, Erikson’un psikososyal gelişim kuramı üzerine önemli araştırmalar yapmış ve insanların kimlik kriziyle baş etmesinin belli başlı dört yolunu tanımlamıştır.
Bunlar:
a. Kimlik kazanımı
b. Moratoryum
c. Mevcut kimliği benimseme
d. Kimlik dağılması
Bu tanımlamaya göre uymayan cevap A'dır.
Bunlar:
a. Kimlik kazanımı
b. Moratoryum
c. Mevcut kimliği benimseme
d. Kimlik dağılması
Bu tanımlamaya göre uymayan cevap A'dır.
Soru 57
" Bu düzeyde ergenin üyesi olduğu ailenin, arkadaş grubunun ya da çevrenin beklentileri kendi başına değer taşır." Bu cümlede anlatılan aşama Kohlberg'e göre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel Düzey
B
İyi Çocuk Yönelimi
C
Kanun ve Düzen Eğilimi
D
Toplumsal Sistem ve Vicdan
E
Kişisel Arası İlişkiler
Açıklama:
Geleneksel Düzeyde (10-13 Yaş) ergenin üyesi olduğu ailenin, arkadaş grubunun ya da çevrenin beklentileri kendi başına değer taşır. Seçilen referans grubunun doğru kabul ettikleri, çocuğun gözünde de doğrudur. Doğru cevap A'dır.
Soru 58
I. Ahlaki gelişim herhangi bir evrede sona erebilmektedir. II. Bireyin ahlaki yargısı, zaman zaman bir üst ya da alt evreye kaysa bile baskın olan evrenin özelliklerini taşımaktadır. III. Birey temsil ettiği evreden bir üst evreye doğru yöneltilebilir fakat bir alt evreye yönlendirilemez. IV. Bilişsel gelişim, ahlaki gelişim için gerekli; ancak tek başına yeterli koşul değildir. Bu ifadelerden hangileri Kohlberg’in ortaya koyduğu evre teorisine göre doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, II, III, IV
D
II, III
E
III, IV
Açıklama:
Kohlberg’in ortaya koyduğu evre teorisine göre; gelişim evreleri birbirini hiyerarşik olarak takip etmektedir. Ahlaki gelişim herhangi bir evrede sona erebilmektedir. Öyle ki yetişkinlerin çoğunluğu dördüncü evrede kalmakta, bazıları beşinci ve altıncı evreye doğru gelişip yükselebilmektedir. Bireyin ahlaki yargısı, zaman zaman bir üst ya da alt evreye kaysa bile baskın olan evrenin özelliklerini taşımaktadır. Birey temsil ettiği evreden bir üst evreye doğru yöneltilebilir fakat bir alt evreye yönlendirilemez. Ayrıca bireyin yaşı her zaman ahlaki gelişimin göstergesi olarak kullanılamaz. Bazı gençler yetişkinlerden daha üst bir evrede bulunabilirler. Bilişsel gelişim, ahlaki gelişim için gerekli; ancak tek başına yeterli koşul değildir. Soruda ifade edilenlerin hepsi doğrudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
"Her yaşta görülebilen ve temel nedeni üstün olma olan bir duygu hali olarak tanımlanır. Sevgi ya da herhangi bir şeyin paylaşılmasına katlanamama sonucu ortaya çıkan histir." Bu ifadelerle tanımlanan duygu durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saldırganlık
B
Heyecan
C
Elem
D
Öfke
E
Kıskançlık
Açıklama:
Heyecan, genellikle yoğun yaşanan, olumlu ya da olumsuz duyguların organizmada durgun ve olağan durumunu bozması olarak tanımlanır. Elem, bireylerin ihtiyaçları karşılanmadığı ve duyguları tatmin edilmediği zaman gergin ve mutsuz olmalarıdır. Elem insanda gerilim yarattığı kişinin kendisini ve karşısındakini üzdüğü veya zarara uğrattığı için olumsuz bir duygudur. Öfke, herhangi bir isteğin engele uğramasından dolayı ortaya çıkan olumsuz duygudur. Saldırganlık ise, çocuğun olumsuz duygularını bastırmayıp çevresindeki eşyalara veya başkalarına zarar vermesidir. Saldırganlık, engellenme duygusuna gösterilen bir tepkidir. Soruda tanımı verilen duygu ise kıskançlıktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi ergenlik dönemi için söylenemez?
Seçenekler
A
Duygusal tepkileri düzenli değildir.
B
Duygularını kontrol etmekte zorlanabilir.
C
Öfke, kızgınlık gibi duygularını açık ve anında ifade ederler.
D
Ruhsal bakımdan çalkantılı bir dönem geçirebilirler.
E
Ders çalışmaya isteksiz olabilirler.
Açıklama:
Çocuklar öfke, kızgınlık, sevinç gibi duygularını daha açık davranışlarla ve anında ifade ederken, ergenler bu duyguları daha fazla gizleyip maskelerler. Doğru cevap C'dir.
Soru 61
I. Bedensel gelişim büyük ölçüde tamamlanmıştır. Ergen daha çok ruhsal alandaki gelişimsel sorunları çözmekle meşguldür.
II. Boy uzaması, kilo artışı, iç organlarda gelişme ve bunlara bağlı fiziksel kapasite artışı görülür.
III. Arkadaş ilişkileri önem kazanır. Sosyal alanlarda kendini ortaya koyma, anne-babayla çatışma, ayrışma ve bireyleşme bu dönemin başlıca gelişimsel özelliklerindendir.
IV. Karşı cinsle ilişkiler artar ve cinsel kimlik gelişiminde ilerleme görülür.
Yukarıdaki verilen özelliklerden hangisi ergenliğin Orta Ergenlik (15-17 yaş) evresinde görülen Gelişim özelliklerinden biridir ?
II. Boy uzaması, kilo artışı, iç organlarda gelişme ve bunlara bağlı fiziksel kapasite artışı görülür.
III. Arkadaş ilişkileri önem kazanır. Sosyal alanlarda kendini ortaya koyma, anne-babayla çatışma, ayrışma ve bireyleşme bu dönemin başlıca gelişimsel özelliklerindendir.
IV. Karşı cinsle ilişkiler artar ve cinsel kimlik gelişiminde ilerleme görülür.
Yukarıdaki verilen özelliklerden hangisi ergenliğin Orta Ergenlik (15-17 yaş) evresinde görülen Gelişim özelliklerinden biridir ?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
III ve IV
E
Yalnızca IV
Açıklama:
I, III ve IV Orta Ergenlik (15-17 yaş) döneminde görülen Gelişim özelliklerinden , II ise Erken Ergenlik (12-14 yaş) döneminde görülen Gelişim özelliklerinden biridir.
Soru 62
Ülkemizde Ergenlik Dönemi kızlarda kaç yaşları arasında başlamaktadır?
Seçenekler
A
10-12 yaş
B
9-11 yaş
C
8-10 yaş
D
12-14 yaş
E
13-15 yaş
Açıklama:
Ergenlik dönemi” ülkemizde kızlarda 10- 12 yaş, erkeklerde 12-14 yaşları arasında başlamaktadır.
Soru 63
I.Kaygı
II.Suça yönelme
III.Depresyon
IV.Fobi
V.Evden kaçma
Yukarıdaki verilenlerden hangisi Ergenlik Döneminde Görülen Sorunlardan olan İçe yönelim bozukluklarındandır?
II.Suça yönelme
III.Depresyon
IV.Fobi
V.Evden kaçma
Yukarıdaki verilenlerden hangisi Ergenlik Döneminde Görülen Sorunlardan olan İçe yönelim bozukluklarındandır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
III ve V
E
Yalnızca V
Açıklama:
Kaygı, depresyon ve fobi (I,III ve IV) Ergenlik Döneminde Görülen Sorunlardan olan İçe yönelim bozukluklarından, suça yönleme ve evden kaçma (II ve V) ise Ergenlik Döneminde Görülen Sorunlardan olan Dışa yönelim bozukluklarındandır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Ergenlik dönemine adım atan bir bireyin yaşadığı davranış özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Öncelikle yetenekleri, sosyal konumu, kişilik özellikleri hakkında bilgi sahibi olmak ister.
B
Organlarında genellikle eşit ve orantılı bir şekilde büyüme görülür ve bu orantılı büyümeden mutluluk duyar.
C
Yetiştiği ortamın değer yargılarını sürekli sorgulamaya başlar.
D
Anne-babasının veya toplumun getirdiği birtakım kısıtlama ve kurallara karşı çıkar.
E
Kendinden yeterince emin değildir. Kuşku, endişe ve korkuları vardır. Aşırı duyarlıdır.
Açıklama:
Organlarında genellikle eşit ve orantılı bir şekilde büyüme görülür ve bu orantılı büyümeden mutluluk duyar yanıtı, ergenlik dönemine adım atan bir bireyin yaşadığı davranış özelliklerinden biri değildir.
"Organlarında genellikle eşit ve orantılı bir şekilde büyüme görülür ve bu orantılı büyümeden mutluluk duyar" ifadesi doğru bir ifade değildir. Büluğ çağına girenlerde genellikle eşit olmayan ve orantısız bir büyüme görülür. Çoğu ergende orantısız organlar olduğu görülür.
"Organlarında genellikle eşit ve orantılı bir şekilde büyüme görülür ve bu orantılı büyümeden mutluluk duyar" ifadesi doğru bir ifade değildir. Büluğ çağına girenlerde genellikle eşit olmayan ve orantısız bir büyüme görülür. Çoğu ergende orantısız organlar olduğu görülür.
Soru 65
Ergenlikte büyümenin en hızlı olduğu duruma verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyüme Hızı Doruğu (BHD).
B
Benlik Değeri.
C
Moratoryum.
D
Geleneksel Düzey.
E
Kimlik Kazanımı.
Açıklama:
Ergenlikte büyümenin en hızlı olduğu duruma “Büyüme Hızı Doruğu (BHD)” adı
verilmektedir.
Büyüme Hızı Doruğu (BHD).
Ergenlikte büyümenin en hızlı olduğu duruma “Büyüme Hızı Doruğu (BHD)” adı verilmektedir
verilmektedir.
Büyüme Hızı Doruğu (BHD).
Ergenlikte büyümenin en hızlı olduğu duruma “Büyüme Hızı Doruğu (BHD)” adı verilmektedir
Soru 66
Bedensel gelişimin büyük ölçüde tamamlandığı ve ergenin daha çok ruhsal alandaki gelişimsel sorunları çözmekle meşgul olduğu evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erken Ergenlik (12-14 yaş).
B
Geç Ergenlik (18-21 yaş).
C
Orta Ergenlik (15-17 yaş).
D
Genç Yetişkinlik (20-30)
E
Son Çocukluk (7-11)
Açıklama:
Bedensel gelişimin büyük ölçüde tamamlandığı ve ergenin daha çok ruhsal alandaki gelişimsel sorunları çözmekle meşguldü evre aşağıdakilerden Orta Ergenlik (15-17 yaş).
Orta Ergenlik (15-17 yaş).
Orta Ergenlik (15-17 yaş): Bu evrede bedensel gelişim büyük ölçüde tamamlanmıştır. Ergen daha çok ruhsal alandaki gelişimsel sorunları çözmekle meşguldür. Bu evrede arkadaş ilişkileri önem kazanır.
Orta Ergenlik (15-17 yaş).
Orta Ergenlik (15-17 yaş): Bu evrede bedensel gelişim büyük ölçüde tamamlanmıştır. Ergen daha çok ruhsal alandaki gelişimsel sorunları çözmekle meşguldür. Bu evrede arkadaş ilişkileri önem kazanır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde görülen birincil cins özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Göğüslerin gelişimi.
B
Derideki değişiklikler
C
Seste değişiklik
D
Kılların büyümesi
E
Yumurtalıkların gelişimi
Açıklama:
Büluğ (erinlik) çağının dışa vurumu birincil ve ikincil cins özelliklerin gelişimiyle görülür.
Birincil cins özellikleri cinsel organlarla ve üremeyle doğrudan ilgilidir. Bu kız çocuklarında döl yatağının (rahim), vajinanın ve yumurtalıkların gelişimini içerir. Erkek çocuklarda ise birincil cins karakteristikleri penisin büyümesini, prostat bezleri ile testislerin
gelişimini içerir.
Birincil cins özellikleri üreme organları ve üremeyle doğrudan ilgilidir. Yumurtalıkların gelişimi gibi.
Birincil cins özellikleri cinsel organlarla ve üremeyle doğrudan ilgilidir. Bu kız çocuklarında döl yatağının (rahim), vajinanın ve yumurtalıkların gelişimini içerir. Erkek çocuklarda ise birincil cins karakteristikleri penisin büyümesini, prostat bezleri ile testislerin
gelişimini içerir.
Birincil cins özellikleri üreme organları ve üremeyle doğrudan ilgilidir. Yumurtalıkların gelişimi gibi.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde görülen ikinci cins özelliklerden birisidir?
Seçenekler
A
Göğüslerin gelişimi
B
Döl yatağının (rahim) gelişimi.
C
Yumurtalıkların gelişimi.
D
Testislerin gelişimi
E
Prostat bezlerinin gelişimi.
Açıklama:
Büluğ (erinlik) çağının dışa vurumu birincil ve ikincil cins özelliklerin gelişimiyle görülür.
Birincil cins özellikleri cinsel organlarla ve üremeyle doğrudan ilgilidir. Bu kız çocuklarında döl yatağının (rahim), vajinanın ve yumurtalıkların gelişimini içerir. Erkek çocuklarda ise birincil cins karakteristikleri penisin büyümesini, prostat bezleri ile testislerin gelişimini içerir.
İkincil cins özellikleri ise cinsleri birbirinden ayıran fakat üremede doğrudan bir rolü bulunmayan cinsiyete özgü bedensel özelliklerdir. Göğüslerin gelişimi gibi.
Birincil cins özellikleri cinsel organlarla ve üremeyle doğrudan ilgilidir. Bu kız çocuklarında döl yatağının (rahim), vajinanın ve yumurtalıkların gelişimini içerir. Erkek çocuklarda ise birincil cins karakteristikleri penisin büyümesini, prostat bezleri ile testislerin gelişimini içerir.
İkincil cins özellikleri ise cinsleri birbirinden ayıran fakat üremede doğrudan bir rolü bulunmayan cinsiyete özgü bedensel özelliklerdir. Göğüslerin gelişimi gibi.
Soru 69
Bu insanlar düşük öz güven ve karar yoksunluğuyla karakterize olma eğilimindedir. Örneğin bu tür kişi herhangi bir yerde, hiçbir zaman, birkaç aydan fazla kalmayan ve herhangi bir ciddi bağlanmaya direnen bir gezgin olabilir. Bu örnek, James Marcia'nın kimlik kategorilerinden hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Kimlik dağılması.
B
Kimlik kazanımı.
C
Moratoryum
D
Mevcut kimliği benimseme.
E
Kimil bunalımı.
Açıklama:
Kimlik Dağılması: Kimlik dağılması yaşayan insanlar, ciddi bir karar ve yönelim yoksunluğunun acısını çeker. Her ne kadar bir kimlik krizinden geçseler de bunu hiçbir zaman çözemezler. Onlar, ne kişisel ideolojileri ne de kariyer seçimleri konusunda kesin kararlar alamaz. Bu insanlar düşük öz güven ve karar yoksunluğuyla karakterize olma eğilimindedir. Örneğin bu tür kişi herhangi bir yerde, hiçbir zaman, birkaç aydan fazla kalmayan ve herhangi bir ciddi bağlanmaya direnen bir gezgin olabilir.
Kimlik dağılması.
Kimlik dağılması.
Soru 70
Örneğin bir erkek, salt babası otomobil tamircisi ya da bir muhasebeci olduğu ve bu iyi bir
yaşam yolu gibi göründüğü için, bir otomobil tamircisi ya da bir muhasebeci olabilir. Bu örnek James Marcia'nın kimlik kategorilerinden hangisine girmektedir?
yaşam yolu gibi göründüğü için, bir otomobil tamircisi ya da bir muhasebeci olabilir. Bu örnek James Marcia'nın kimlik kategorilerinden hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Kimlik kazanımı.
B
Moratoryum.
C
Mevcut kimliği benimseme.
D
Kimlik dağılması.
E
Kimlik bunalımı.
Açıklama:
Mevcut Kimliği Benimseme: Bu kategoriye giren insanlar olduğu hâliyle bir kimlik krizini hiçbir zaman deneyimlemez. Onlar yetişkinliğe daha çalkantı içinde geçerler. Kariyer ve değerler hakkındaki kararlar görece yaşamın erken safhasında alınır. Bu kararlar çoğu zaman kendilerininkinden çok ebeveynlerin değerleri ve idealleri üzerine temellenir. Örneğin bir erkek, salt babası otomobil tamircisi ya da bir muhasebeci olduğu ve bu iyi bir yaşam yolu gibi göründüğü için, bir otomobil tamircisi ya da bir muhasebeci olabilir
Mevcut kimliği benimseme.
Mevcut kimliği benimseme.
Soru 71
Piaget’nin on iki yaşındaki çocuklarla olan çalışmasını on altı yaşındaki gençlere doğru uzatan ve bir bireyin ergenlik atılımıyla cinsel davranış ve dükkândan mal aşırma gibi onaylanmayan eylemlerle ilgili gittikçe artan birtakım ahlaki ikilemlerle yüz yüze geldiğini kabul eden bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kohlberg
B
Marcia
C
Freud
D
Erikson
E
Piaget
Açıklama:
Piaget’nin on iki yaşındaki çocuklarla olan çalışmasını on altı yaşındaki gençlere doğru uzatan Kohlberg, bir bireyin ergenlik atılımıyla cinsel davranış ve dükkândan mal aşırma gibi
onaylanmayan eylemlerle ilgili gittikçe artan birtakım ahlaki ikilemlerle yüz yüze geldiğini
kabul etmektedir.
onaylanmayan eylemlerle ilgili gittikçe artan birtakım ahlaki ikilemlerle yüz yüze geldiğini
kabul etmektedir.
Soru 72
pPozitif ya da negatif olması fark etmeksizin duygusal durumun yönünü açıklayan bir kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Haz
B
Elem.
C
Duyuş.
D
Öfke.
E
Kıskançlık.
Açıklama:
Duyuş, pozitif ya da negatif olması fark etmeksizin duygusal durumun yönünü açıklayan bir kavramdır. Duyuş, hareketin arkasında yatan duygular ve duygu durumlarının
normalden farklı olmasıdır.
normalden farklı olmasıdır.
Soru 73
Ahlaki davranışa neden olacak ana kaynak ahlaki duygulardır. Ahlaki duyguların, davranışa yol açacak motivasyonu sağladığını belirten ve ahlak duygusunun rolüne odaklanarak bir kuram ortaya koyan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marcia
B
Piaget
C
Kohlberg
D
Hoffman
E
Freud
Açıklama:
Hoffman (1975), ahlak duygusunun rolüne odaklanan bir kuram ortaya koymuştur. Bu kurama göre ahlaki davranışa neden olacak ana kaynak ahlaki duygulardır. Ahlaki duyguların, davranışa yol açacak motivasyonu sağladığı belirtilmektedir.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi gençlik dönemi gelişim ödevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Tek başına sinemaya gitmek
B
Eş seçmek, bir aile kurmak
C
Yakın dostluklar kurmak
D
Toplumun onayladığı bir sosyal grubu girmek
E
Çalışma hayatına atılmak
Açıklama:
Yetişkinlik yıllarındaki gelişim dönemlerinde yetişkinlerin karşılaştıkları bazı gelişim ödevleri bulunmaktadır.
Çalışma hayatına atılması, bir işe girmesi, bu işte ilerlemesi ve kariyer yapması,
Eş seçmesi, bir aile kurması,
Toplumun onayladığı bir sosyal gruba girmesi,
Yakın dostluklar kurması
Bu gelişim ödevleri arasında yer alırken, tek başına sinemaya gitmek bu gelişim ödevlerinden biri değildir. Doğru cevap A'dır.
Çalışma hayatına atılması, bir işe girmesi, bu işte ilerlemesi ve kariyer yapması,
Eş seçmesi, bir aile kurması,
Toplumun onayladığı bir sosyal gruba girmesi,
Yakın dostluklar kurması
Bu gelişim ödevleri arasında yer alırken, tek başına sinemaya gitmek bu gelişim ödevlerinden biri değildir. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Arnett gençlik döneminde bireylerin gelişim özellikleri ile ilgili beş özellikten bahsetmiştir. Yetişkinliğe geçiş sürecinde 'bireylerin başkalarına karşı görev ve sorumluklarını göz ardı edebilmesi ve yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı tercih edebilleri' bu özelliklerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kimlik Arayışı
B
Kararsızlık
C
Kararsız Duygular
D
Bireylerin Yaşamlarını Değiştirme Fırsatını Yakalayabildikleri Olasılıklar Dönemi
E
Öze Dönüklük
Açıklama:
Yetişkinliğe geçiş sürecinde bireyler başkalarına karşı görev ve sorumluklarını
göz ardı edebilmekte ve yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı
tercih etmeleri öze dönüklük demektir.Doğru cevap E'dir.
göz ardı edebilmekte ve yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı
tercih etmeleri öze dönüklük demektir.Doğru cevap E'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yirmili yaşlarda görünen fiziksel değişimlerden biridir?
Seçenekler
A
Kol kaslarında azalma
B
Kalp etkinliğinin en üst düzeye ulaşması
C
Duyusal keskinlikte azalma
D
Göz merceklerinde yaşlanma
E
Karın bölgesinde yağlanma
Açıklama:
Kalp etkinliği yirmili yaşlarda en üst seviyeye ulaşırken diğer maddeler otuzlu yaşlarda görünmeye başlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yetişkinliğe girerken gençlerde görünen davranışlardan biridir?
Seçenekler
A
Sağlıklı beslenme
B
Az uyumak
C
Spor yapmak
D
Kahvaltı yapmak
E
Düzenli yemek yemek
Açıklama:
Yetişkinliğe girerken gençler kahvaltı ve öğün atlamaya, hızlı yemek yemeye, egzersiz yapmamaya, sigara, alkol kullanmaya, az uyumaya meyillidirler. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Doğrunun durumdan duruma değişebileceği, çözümlerin mantıklı
olabilmesi için gerçekçi olması gerektiği, belirsizliğin ve karşıtlığın istisnadan ziyade kural olduğu ve duygular ile sübjektif faktörlerin düşünmede rol oynadığının anlaşılmasına ne denir?
olabilmesi için gerçekçi olması gerektiği, belirsizliğin ve karşıtlığın istisnadan ziyade kural olduğu ve duygular ile sübjektif faktörlerin düşünmede rol oynadığının anlaşılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Formel işlemler
B
Bilişsel yetenek
C
Postformal düşünce
D
Pragmatik mantık
E
İdeal mantık
Açıklama:
Doğrunun durumdan duruma değişebileceği, çözümlerin mantıklı
olabilmesi için gerçekçi olması gerektiği, belirsizliğin ve karşıtlığın istisnadan ziyade kural olduğu ve duygular ile sübjektif faktörlerin düşünmede rol oynadığının anlaşılmasına postformel düşünce denir. Doğru cevap C'dir.
olabilmesi için gerçekçi olması gerektiği, belirsizliğin ve karşıtlığın istisnadan ziyade kural olduğu ve duygular ile sübjektif faktörlerin düşünmede rol oynadığının anlaşılmasına postformel düşünce denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
Bireylerin anlamlı buldukları görev ve eylemler için enerji harcadıkları döneme ne denir?
Seçenekler
A
Yeniden uyum sağlama Evresi
B
Yönetici Evresi
C
Sorumluluk Evresi
D
Kazanma Evresi
E
İnkar Evresi
Açıklama:
Bireylerin anlamlı buldukları görev ve eylemler için enerji harcadıkları döneme yeniden uyum sağlama evresi denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Bireyin bulmaca çözmesi hangi zeka kategorisine sahip olduğunu gösterir?
Seçenekler
A
Akıcı zeka
B
Birikimli zeka
C
Kristalize zeka
D
Bilişsel zeka
E
Entelektüel zeka
Açıklama:
Akıcı zekâ, değişik durumlarla baş etme ve soyut düşünme becerisi olup, yeni problemlere ve durumlara ilişkin bilgiyi işlemede kullanılan zihinsel kapasiteleri, yeterlilikleri ifade etmektedir. Örneğin, bireyin bulmacalar çözmesi gibi. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
"Boşananların çoğu, boşanmayla ilgili orta düzeyde baş etme becerileri
geliştirirler. Karşılaştıkları sorunu çözmeye çalışırlar. Fakat bunlar iyi plan yapanlar kadar güçlü ve sorun çözmede kararlı değillerdir." Bu tanım boşanmadan sonra görülen değişimlerden hangisidir?
geliştirirler. Karşılaştıkları sorunu çözmeye çalışırlar. Fakat bunlar iyi plan yapanlar kadar güçlü ve sorun çözmede kararlı değillerdir." Bu tanım boşanmadan sonra görülen değişimlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özgürlükçüler
B
Arayış İçindekiler
C
Güçlenenler
D
Yeterince İyiler
E
Başarılı Yalnızlar
Açıklama:
Boşananların çoğu, boşanmayla ilgili orta düzeyde baş etme becerileri
geliştirirler. Karşılaştıkları sorunu çözmeye çalışırlar. Fakat bunlar iyi plan yapanlar kadar güçlü ve sorun çözmede kararlı olmamalarına yeterince iyiler denir. Doğru cevap D'dir.
geliştirirler. Karşılaştıkları sorunu çözmeye çalışırlar. Fakat bunlar iyi plan yapanlar kadar güçlü ve sorun çözmede kararlı olmamalarına yeterince iyiler denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 9
Sternberg'e göre mükemmel aşk olabilmesi için gereken üç öğe nedir?
Seçenekler
A
Özlem-Tutku- Bağlanma
B
Karasevda-Bağlılık-Yakınlık
C
Hoşlanma-Tutku-Bağlılık
D
Tutku-Yakınlık-Bağlılık
E
Bağlanma-Özlem-Yakınlık
Açıklama:
Sternberg’in kuramında aşkın üç boyutunun da tutku, yakınlık, bağlanma var olduğu durumda mükemmel aşk söz konusu olmaktadır. Doğru cevap D'dir
Soru 10
Genellikle iş görüşmelerinin gerçekleştiği yaklaşık olarak 120 santimetreden 3,5 metreye dek uzanan mesafeye ne denir?
Seçenekler
A
Mahrem Alan
B
Kişisel Alan
C
Özel Alan
D
Genel Alan
E
Toplumsal Alan
Açıklama:
Toplumsal alan yaklaşık olarak 120 santimetreden 3,5 metreye dek
uzanır. İş görüşmeleri genellikle bu mesafeden gerçekleştirilir. Bu alanın (120 santimetreden 2,5 metreye kadar olan) yakın kısmı birlikte çalışanların, satıcıların ve tüketicilerin genellikle konuştuğu mesafedir. İki buçuk metreden 3,5 metreye kadar olan mesafe daha resmî durumlar içindir. Doğru cevap E'dir.
uzanır. İş görüşmeleri genellikle bu mesafeden gerçekleştirilir. Bu alanın (120 santimetreden 2,5 metreye kadar olan) yakın kısmı birlikte çalışanların, satıcıların ve tüketicilerin genellikle konuştuğu mesafedir. İki buçuk metreden 3,5 metreye kadar olan mesafe daha resmî durumlar içindir. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi gençlik dönemi gelişim özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Konuşma becerisi edinme
B
Boy uzunluğunda artma
C
Benlik bütünlüğünün sağlanması
D
Kimlik oluşturma girişimleri
E
Ekonomik özgürlük kazanma
Açıklama:
Gelişim ödevleri yaşamın ilk yıllarında çoğunlukla büyüme ve olgunlaşmaya dayalı iken yetişkinlik yıllarında fiziksel yeterliliklerin doruk noktasına ulaşması nedeniyle çoğunlukla toplumsal istek ve beklentileri yerine getirmeyle ilgilidir. Bu kapsamda, konuşma becerisi edinme çocukluk, boy uzunluğunda artma ve kimlik oluşturma girişimleri ergenlik, benlik bütünlüğünün sağlanması yaşlılık dönemi gelişim görevlerindendir. Ekonomik özgürlük kazanma ise gençlik dönemi gelişim özelliklerinden biridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Arnett'in gençlik dönemi ile ilgili olarak ifade ettiği özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Benlik bütünlüğü
B
Kararsız duygular
C
Girişkenlik
D
Özgüven
E
Kimlik oluşturma
Açıklama:
Arnett, yetişkinlik dönemini ifade eden beş özellikten bahsetmektedir. Bunlar; kimlik arayışı, kararsızlık, öze dönüklük, kararsız duygular ve bireylerin yaşamlarını değiştirme fırsatlarını yakalayabildikleri olasılıklar şeklinde ifade edilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Günümüzde eğitim süreçlerinin geçmiş zamanlara göre uzaması nedeniyle gelişimsel süreçte bireyden beklenen görevlerin daha geç yerine getirilmesi durumu nasıl adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Uzamış gençlik
B
Geciken ergenlik
C
Gelişimsel bozukluk
D
Zeka geriliği
E
Bitmemiş işler
Açıklama:
Üniversitede okumakta olan gençler sene kayıp etmediklerinde 21 yaşlarında üniversiteyi bitirmiş veya bitirmek üzeredirler. Yüksek öğrenim göremeyen genç erkekler ise askerlik hizmetini yerine getirirler. Bu yaşlardan sonra üniversiteli gençler için askerliğini yapma, okul dışındaki gençler için iş bulma gibi görevler için zamana ihtiyaç vardır. Ek olarak lisansüstü eğitim, iş bulma ya da iş kurmadaki gecikmeler gencin hayata atılmasını, ekonomik bağımsızlığını kazanmasını, evliliğini ve yetişkin rolleri kazanmasını ertelemesine yol açmaktadır. Bu duruma “uzamış gençlik” veya “üniversiteli gençlik” adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi "uzamış gençlik" olgusunun olası sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Yetişkinlerin yaşlılardan daha mutsuz olması
B
Genç nüfusta artış
C
Ergen gebeliğinde artış
D
Doğum yapma yaşında artış
E
Genç ölümlerinde artış
Açıklama:
Eğitim süreçlerinin geçmişe oranla uzaması nedeniyle gerçekleşen uzamış gençlik durumunda genç nüfusun gelişimsel görevlerini daha geç yerine getirmeleri beklenir. Bu durumda da gençlik döneminin gelişimsel görevi olarak kabul edilen evlenme ve çocuk sahibi olma durumlarının ileri yaşlarda gerçekleşmesi durumu söz konusu olacağından doğum yapma yaşında artış gözlemlenebilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 15
Gençlik döneminde bireylerde gözlenen fiziksel değişimlerden hangisinin en az gerçekleşmesi beklenir?
Seçenekler
A
Göbek oluşumu
B
Çene altında sarkma
C
Omurga rahatsızlıkları
D
Üreme kapasitesinde artış
E
Boy uzunluğunda artış
Açıklama:
Gençlik döneminde göbek oluşumu ve çene altında sarkma başlamakta, özellikle düşük sosyo-ekonomik düzeydeki genç yetişkinlerde omurga rahatsızlıkları gözlenmekte; bu olumsuz gelişimlerin tersine üreme kapasitesinde ise artış görülmektedir. Bununla birlikte bu dönemde boy uzunluğu çok az artış göstermektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri obezite ile ilişkilendirilen faktörlerdendir? I. Düşük gelir düzeyi II. Duygu durum III. Metabolizma hızı
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kilolu ve obez olmak, tansiyon, diyabet ve kalp-damar hastalıklarında artışa neden olabilmektedir. Kilolu ve obez olmak ile fiziksel ve psikolojik sağlık sorunları arasında ilişki söz konusudur. Örneğin araştırmalarda kilolu kadınların kilolu olmayan kadınlara göre daha fazla depresyona yakalanmakta oldukları belirlenmiştir. Obezite sorununa genetik, leptin hormonu, metabolizma hızı ve çevresel faktörler neden olmaktadır. Bol miktarda yiyeceğe ulaşım (özellikle yağ oranı yüksek), minimum enerji tüketimi gerektiren araç-gereç kullanımı ve azalan fiziksel etkinlikler obezitede rol oynamaktadır. Obezite olgusunda sosyo-kültürel faktörler de etkili olmaktadır. Dar gelirli kesimdeki kadınlarda yüksek gelir kesimindeki kadınlara oranla daha fazla obezite görülmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi anlaşmazlık yaşanması durumunda soyut işlemler sonrası düşünme yetisini kazanmış yetişkin bir bireyden beklenen davranış biçimidir?
Seçenekler
A
Karşı tarafı suçlama
B
Kendini haklı çıkarma çabası
C
Karşı tarafın duygu ve düşüncelerini dinleme
D
Haklı olduğu yanları ön plana çıkarma
E
Duyguları ile hareket etme
Açıklama:
Soyut işlemler sonrası düşünce, doğrunun durumdan duruma değişebileceği, çözümlerin mantıklı olabilmesi için gerçekçi olması gerektiği, belirsizliğin ve karşıtlığın istisnadan ziyade kural olduğu ve duygular ile subjektif faktörlerin düşünmede rol oynadığının anlaşılmasıdır. Böyle bir düşünme biçimine sahip olan bireyin anlaşmazlıklar karşısında karşı tarafın neler yaşadığını anlama çabasına girmesi beklenilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 18
Bowlby'e göre yetişkin yaşantısında kişiler arası ilişkilere girmekte isteksiz olan bir bireyin bağlanma stili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenli
B
Kaçınmacı
C
Kaygılı
D
Kuşkulu
E
Kararsız
Açıklama:
Kaçınmacı Bağlanma Stili: Bakım sağlayanların (bakım verenin) çocuğun bağlanma ihtiyaçlarını reddedici ve çocuğun ilgisini bağlanılan kişiden uzaklaştırmaya çalışma eğiliminde olduğu modeldir. Kaçınan bireyler romantik ilişkilere girmekte isteksizdirler, kararsızdırlar ya da kendilerini partnerlerinden uzaklaştırmaya çalışırlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
Stenberg'in tanımladığı "mükemmel aşk"ın boyutları nelerdir?
Seçenekler
A
Hoşlanma, tutku, kara sevda
B
Yakınlık, bağlılık, hoşlanma
C
Tutku, yakınlık, bağlılık
D
Romantizm, kara sevda, bağlılık
E
Hoşlanma, bağlanma, tutku
Açıklama:
Sternberg’e göre aşk üç temel boyutu olan bir üçgen gibi düşünülmektedir. Bunlar; tutku, yakınlık ve bağlılıktır. Sternberg’in kuramında aşkın bu üç boyutunun da var olduğu durumda mükemmel aşk söz konusu olmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi yetişkinlik yıllarındaki gelişim dönemlerinde yetişkinlerin karşılaştıkları başlıca gelişim ödevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Kararsızlık
B
Öze dönüklük
C
Kimlik arayışı
D
Evin yönetimine katılma ve sorumluluklar üstlenebilme
E
Kararsız duygular
Açıklama:
Kararsızlık, öze dönüklük, kimlik arayışı ve kararsız duygular Arnett tarafından ifade edilen bireylerin gelişim özellikleridir. Evin yönetimine katılma ve sorumluluklar üstlenebilme yetişkinlerin gelişim ödevlerindendir. Doğru cevap D’dir.
Soru 21
I-Kimlik arayışı
II-Kararsızlık
III-Öze dönüklük
IV-Ekonomik ve kişisel özgürlüğünü kazanmak
V-Eş seçmek, bir aile kurmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Arnett’in gençlik döneminde bireylerin gelişim özellikleriyle ilgili ifade ettiği özelliklerden biri değildir?
II-Kararsızlık
III-Öze dönüklük
IV-Ekonomik ve kişisel özgürlüğünü kazanmak
V-Eş seçmek, bir aile kurmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Arnett’in gençlik döneminde bireylerin gelişim özellikleriyle ilgili ifade ettiği özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III
C
IV, V
D
Yalnız IV
E
Yalnız V
Açıklama:
Kimlik arayışı, kararsızlık ve öze dönüklük Arnett’in gençlik döneminde bireylerin gelişim özellikleriyle ilgili ifade ettiği özelliklerdendir. Ekonomik ve kişisel özgürlüğünü kazanmak ile eş seçmek, bir aile kurmak yetişkinlerin karşılaştıkları başlıca gelişim ödevlerindendir. Doğru cevap C’dir.
Soru 22
.…… , ergenlerin 11-15 yaş arasındaki soyut işlemler dönemine girdiklerini ve bu dönemde 7-11 yaş grubundaki somut işlemler dönemine göre daha mantıksal, soyut ve idealist düşünme yapılarının sergilendiğini öne sürmektedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümle uygun şekilde tamamlanmış olur?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümle uygun şekilde tamamlanmış olur?
Seçenekler
A
William Perry
B
Piaget
C
Arnett
D
GiseleLobouvie
E
Warner Schaie
Açıklama:
Piaget ergenlerin 11-15 yaş arasındaki soyut işlemler dönemine girdiklerini ve bu dönemde 7-11 yaş grubundaki somut işlemler dönemine göre daha mantıksal, soyut ve idealist düşünme yapılarının sergilendiğini öne sürmektedir. Doğru cevap B’dir.
Soru 23
Bu evrede bireyler anlamlı buldukları görev ve eylemler için enerji harcarlar.
Soyut işlemler sonrası dönemde Warner Schaie’ ye göre bu evre hangisidir?
Soyut işlemler sonrası dönemde Warner Schaie’ ye göre bu evre hangisidir?
Seçenekler
A
Kazanma evresi
B
Sorumluluk evresi
C
Yönetici evresi
D
Yeniden uyum sağlama evresi
E
Post formal düşünce evresi
Açıklama:
Yeniden uyum sağlama evresinde bireyler anlamlı buldukları görev ve eylemler için enerji harcarlar. Doğru cevap D’dir.
Soru 24
Aşağıdakilerin hangisinde Levinson’ın yaşam yapısı kuramına (yaşam dönemine) göre ‘erken yetişkinlik dönemi’ doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
17 ila 45 yaş arası
B
17 ila 43 yaş arası
C
18 ila 45 yaş arası
D
18 ila 47 yaş arası
E
17 ila 47 yaş arası
Açıklama:
Levinson’ın yaşam yapısı kuramına (yaşam dönemine)göre ‘erken yetişkinlik dönemi’ 17 ila 45 yaş arasıdır. Doğru cevap A’dır.
Soru 25
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Erikson/Bilişsel kuram
B
Piaget/Yalıtılmışlık kuramı
C
Levinson/Dönüşüm kuramı
D
Gould/Yaşam yapısı kuramı
E
Bowlby/Bağlanma kuramı
Açıklama:
Bowlby/Bağlanma kuramı doğru olarak eşleştirilmiştir. Doğru cevap E’dir.
Soru 26
Sternberg’e göre aşkın üç temel boyutu vardır. Aşağıdakilerin hangisinde aşkın üç temel boyutu bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Hoşlanma, mükemmel aşk, kara sevda
B
Tutku, yakınlık, bağlılık
C
Romantik aşk, tutku, yakınlık
D
Mükemmel aşk, kara sevda, romantik aşk
E
Aptalca aşk, tutku, hoşlanma
Açıklama:
Sternberg’e göre aşkın üç temel boyutu vardır. Bunlar Tutku, yakınlık ve bağlılıktır.
Doğru cevap B’dir.
Doğru cevap B’dir.
Soru 27
Bu bireyler uyumlu, özgüvenli ve sosyal davranış sergilerler. Başarılı bir kariyer, aktif bir sosyal yaşam içindedirler. Yaşamlarını birileriyle paylaşmaya istekli değillerdir.
Boşanma sonrasında bireylerin hayatlarında görülen bu değişim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Boşanma sonrasında bireylerin hayatlarında görülen bu değişim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özgürlükçüler
B
Arayış içindekiler
C
Başarılı yalnızlar
D
Yeterince iyiler
E
Güçlenenler
Açıklama:
Özgürlükçüler diğer kategorideki bireylere göre derin, bağlı, yakın ilişkilerden kaçınırlar. Bir süre sonra ilişki arayışına girerler. Arayış içindekiler en kısa sürede yeni bir eş bulmayı isterler. Yeterince iyiler karşılaştıkları sorunu çözmeye çalışırlar. Fakat bunlar iyi plan yapanlar kadar güçlü ve sorun çözmede kararlı değillerdir. Başarılı yalnızlar bu bireyler uyumlu, özgüvenli ve sosyal davranış sergilerler. Başarılı bir kariyer, aktif bir sosyal yaşam içindedirler. Yaşamlarını birileriyle paylaşmaya istekli değillerdir. Doğru cevap C’dir.
Soru 28
11-17 yaş arası yaşanır. İlgilerine, becerilerine ve kapasitesine göre değerlendirme yapar ve amaçlarını belirler. Artık daha gerçekçidir. Meslek seçiminde birey içi ve birey dışı etkenler rol oynar.
Yukarıdaki meslek seçimine ait olan evre aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki meslek seçimine ait olan evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deneme evresi
B
Gerçekçi evre
C
Tamamlama evresi
D
Sabit ve tutarlı
E
Pekiştirme
Açıklama:
Gerçekçi evre 17-23 yaş arasını kapsar, genç bu dönemde meslek seçimi için gerekli bilgileri alarak hazırlanmaya başlar. Tamamlama evresi 21-24 yaş arasını kapsar, eğitim tamamlanıp iş yaşamı başlar. Sabit ve tutarlı 25-35 yaş arasını kapsar, özgün ve uygun kariyere karar verilir. Pekiştirme 35 yaş ve sonrasını kapsar, kariyerde yükselme aşamasına gelir. Deneme evresi 11-17 yaş arası yaşanır. İlgilerine, becerilerine ve kapasitesine göre değerlendirme yapar ve amaçlarını belirler. Artık daha gerçekçidir. Meslek seçiminde birey içi ve birey dışı etkenler rol oynar. Doğru cevap A’dır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi sözlü iletişim türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yüz ve beden
B
Dil ötesi
C
Mekân kullanımı
D
Araç kullanımı
E
Bedensel temas
Açıklama:
Yüz ve beden, mekân kullanımı, araç kullanımı, bedensel temas sözsüz (sözel olmayan) iletişim türleridir. Dil ötesi sözlü iletişim türleri içinde yer alır. Doğru cevap B’dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi yetişkinlik yıllarındaki gelişim dönemlerindeki başlıca gelişim ödevlerindendir?
Seçenekler
A
Hobi edinme
B
Ekonomik özgürlüğünü kazanma
C
Ev satın alma
D
Spor yapma
E
Sağlıklı beslenme
Açıklama:
Ekonomik özgürlüğünü kazanma, yetişkinlik döneminin başlıca görevlerindendir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 31
I. Bir mesleğe hazırlanma veya öğrenimini tamamlaması
II. Kişisel gelişim için kitap okuması
III. Toplumun onayladığı bir sosyal gruba girmesiIV. Yakın dostluklar kurmasıYukarıda verilen ödevlerden hangi/leri yetişkinlik ödevlerindendir?
II. Kişisel gelişim için kitap okuması
III. Toplumun onayladığı bir sosyal gruba girmesiIV. Yakın dostluklar kurmasıYukarıda verilen ödevlerden hangi/leri yetişkinlik ödevlerindendir?
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-III-IV
C
II-III-IV
D
Yalnzıca I
E
I ve III
Açıklama:
Doğru seçenek B'dir.
Soru 32
Umut 22 yaşında eğitim fakültesinden yeni mezun olmuştur. Önündeki iş seçenekleri devlet okulunda, özel okullarda veya üniversitede çalışmaktır. Umut nerede çalışmak istediğinden emin olamayıp hepsine başvurmuş ve yanıt beklemektedir.
Bu durum Umut'un Arnett'in yetişkinlik dönem özelliklerinden hangisine örnektir?
Bu durum Umut'un Arnett'in yetişkinlik dönem özelliklerinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Kimlik arayışı
B
Kararsızlık
C
Öze dönüklük
D
Kararsız duygular
E
Olasılıklar dönemi
Açıklama:
Doğru seçenek B'dir. İş ile ilgili karasızlık yaşamaktadır.
Soru 33
"Yetişkinliğe geçiş sürecinde bireyler başkalarına karşı görev ve sorumluklarını
göz ardı edebilmekte ve yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı
tercih etmektedirler" Yukarıdaki ifade Arnett'in yetişkinlik dönem özelliklerinden hangisidir?
göz ardı edebilmekte ve yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı
tercih etmektedirler" Yukarıdaki ifade Arnett'in yetişkinlik dönem özelliklerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Kimlik arayışı
B
Öze dönüklük
C
Kararsız duygular
D
Olasılıklar Dönemi
E
Kararsızlık
Açıklama:
Bireyler yetişkinliğe geçiş sürecinde öze dönüklüğün bir göstergesi olarak daha bağımsız olmayı tercih ederler. Doğru seçenek B'dir.
Soru 34
- Beden yağları yeniden şekillenir.
- Uzunluk ise orta yaşın sonuna kadar aynı kalır.
- Gençlik (genç yetişkinlik) dönemi sağlık ve fiziksel performansın en üst seviyeye çıktığı dönemdir.
- Aynı zamanda fiziksel performansın gerilemeye başladığı dönemdir.
Genç yetişkinlik dönemi ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
1-2-3
B
2-3-4
C
1-3-4
D
1-2-3
E
Hepsi
Açıklama:
Yukarıdaki ifadelerin hepsi genç yetişkinlik döneminin özelliklerindendir. Doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi yetişkinlik döneminde yaşanan strese neden değildir?
Seçenekler
A
Tatile gitmek
B
Yakın bir akrabanın ölümü
C
Maddi sıkıntı
D
Yeni bir iş
E
Obezite
Açıklama:
Tatile gitmek
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Arnett'in yetişkinlik dönem özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Olasılık
B
Kazanma
C
Sorumluluk
D
Yönetici
E
Yeniden uyum sağlama
Açıklama:
Doğru seçenek A'dır. Diğer seçenekler Warner Schaie'nin yetişkinlik evreleridir.
Soru 37
"Cansu 2 yıllık bir İngilizce öğretmenidir. Kendi mesleki gelişimi için üniversiteden mezun olmanın yeterli olmadığını düşünmektedir. Bu nedenle yüksek lisans yapmayı ve İngilizce öğretimi ile ilgili yabancı kurumların sundukları sertifika programlarına katılmayı düşünmektedir. Bu nedenle gerekli tüm koşulları sağlayabilmek için çok çalışmaktadır."
Cansu'nun yukarıda ifade edilen durumu yeni bilgi kazanma yetkinliği evrelerinin hangilerine örnektir?
Cansu'nun yukarıda ifade edilen durumu yeni bilgi kazanma yetkinliği evrelerinin hangilerine örnektir?
Seçenekler
A
Kazanma ve yeniden uyum evreleri
B
Sorumluluk ve yönetici evreleri
C
Kazanma ve sorumluluk evreleri
D
Sorumluluk ve yeniden uyum evreleri
E
Yönetici ve yeniden uyum evereleri
Açıklama:
Doğru seçenek A seçeneğidir. Cansu hem uzun vadeli plan yaparak Kazanma evresini hem de koşullar için çok çalışarak yeniden uyum evresini örneklemektedir.
Soru 38
"Aykut büyürken iki erkek kardeşine de hep yardımcı olmuştur. Onların bakımlarını annesiyle paylaşmıştır. Bu nedenle Aykut ilk bebeğine sahip olduğunda onun bakımında hiç zorlanmamıştır." Aykut'un durumu aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Fiziksel gelişim
B
Kimlik arayışı
C
Kazanma evresi
D
Birikimli zeka
E
Psikososyal-Duygusal Gelişim
Açıklama:
Doğru seçenek D seçeneğidir. Aykut kardeşlerinin bakımında edindiği bilgileri kendi bebeğinin bakımında kullanmıştır.
Soru 39
"Süreyya Kıvanç'ı çok yakışıklı bulup çok beğenmektedir.Yalnız Kıvanç Süreyya'nın duygularına geçen ay da Burak'ı çok beğendiği için inanmamaktadır."Aşağıdakilerden Stenberg'in ilişki tiplerinden hangisi Süreyya'nın duygu durumunu betimlemektedir?
Seçenekler
A
Hoşlanma
B
Karasevda
C
Mükemmel aşk
D
Arkadaşça aşk
E
Boş aşk
Açıklama:
Doğru seçenek B'dir. Bu formda güçlü bir biçimde fiziksel çekicilik ön plandadır. Yani tutku vardır. Burada tutku kolayca başlayabilir ve kolayca bitebilir. Yakınlık ve bağlılık yoktur.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi gençlik döneminin genel özellikleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Öze dönüklük
B
Kararsızlık
C
Kesinlik dönemi
D
Kimlik arayışı
E
Olasılıklar dönemi
Açıklama:
Gençlik döneminin özellikleri şunlardır:
• Kimlik Arayışı: Birçok birey için yetişkinliğe geçiş kimlik örüntüsünde temel deği-
şimlerin sergilendiği bir dönemdir.
• Kararsızlık: Gençlik dönemi ciddi değişimlerin yoğun yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemde aynı zamanda evlilik, iş ve eğitim konularında sık kararsızlıklar gözlemlenir.
• Öze Dönüklük: Yetişkinliğe geçiş sürecinde bireyler başkalarına karşı görev ve sorumluklarını göz ardı edebilmekte ve yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı tercih etmektedirler.
• Kararsız Duygular: Genç yetişkinlik sürecinde birçok birey kendisini ne ergen ne
de tam bir yetişkin olarak hissetmektedir.
• Bireylerin Yaşamlarını Değiştirme Fırsatını Yakalayabildikleri Olasılıklar Dönemi:
Gençlik döneminde iki türlü olasılık söz konusudur. (1) Birçok genç yetişkin gelecekleri
hakkında olumlu düşünmektedir, (2) bir önceki dönemde zorlanan genç
yetişkinler içinde bulundukları dönemde yaşamlarını olumlu yönde geliştirebilecekleri
olanaklar yakalamaktadır.
Doğru cevap C'dir.
• Kimlik Arayışı: Birçok birey için yetişkinliğe geçiş kimlik örüntüsünde temel deği-
şimlerin sergilendiği bir dönemdir.
• Kararsızlık: Gençlik dönemi ciddi değişimlerin yoğun yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemde aynı zamanda evlilik, iş ve eğitim konularında sık kararsızlıklar gözlemlenir.
• Öze Dönüklük: Yetişkinliğe geçiş sürecinde bireyler başkalarına karşı görev ve sorumluklarını göz ardı edebilmekte ve yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı tercih etmektedirler.
• Kararsız Duygular: Genç yetişkinlik sürecinde birçok birey kendisini ne ergen ne
de tam bir yetişkin olarak hissetmektedir.
• Bireylerin Yaşamlarını Değiştirme Fırsatını Yakalayabildikleri Olasılıklar Dönemi:
Gençlik döneminde iki türlü olasılık söz konusudur. (1) Birçok genç yetişkin gelecekleri
hakkında olumlu düşünmektedir, (2) bir önceki dönemde zorlanan genç
yetişkinler içinde bulundukları dönemde yaşamlarını olumlu yönde geliştirebilecekleri
olanaklar yakalamaktadır.
Doğru cevap C'dir.
Soru 41
Lisansüstü eğitim, iş bulma ya da iş kurmadaki gecikmeler gencin hayata atılmasını, ekonomik bağımsızlığını kazanmasını, evliliğini ve yetişkin rolleri kazanmasını ertelemesine yol açmaktadır. Bu duruma verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzamış gençlik
B
Genç yetişkinlik
C
Geç yetişkinlik
D
Erişkinlik
E
İlk gençlik
Açıklama:
Lisansüstü eğitim, iş bulma ya da iş kurmadaki gecikmeler gencin hayata atılmasını,
ekonomik bağımsızlığını kazanmasını, evliliğini ve yetişkin rolleri kazanmasını ertelemesine yol açmaktadır. Bu duruma “uzamış gençlik” veya “üniversiteli gençlik” adı verilir. Doğru cevap A'dır.
ekonomik bağımsızlığını kazanmasını, evliliğini ve yetişkin rolleri kazanmasını ertelemesine yol açmaktadır. Bu duruma “uzamış gençlik” veya “üniversiteli gençlik” adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi gençlik döneminin fiziksel gelişim özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Reflekslerin en hızlı olduğu dönemdir.
B
Hastalıklardan dolayı ölme riskinin en fazla olduğu dönemdir.
C
Üreme kapasitesinin en yüksek olduğu dönemdir.
D
El becerilerinin en yüksek olduğu dönemdir.
E
Fiziksel gelişme ve olgunlaşmanın hemen hemen tamamlandığı dönemdir.
Açıklama:
Ergenlik döneminin sonları ve ilk yetişkinliğin başlarına doğru hemen hemen fiziksel gelişme ve olgunlaşma tamamlanmıştır. Gençler fiziksel gelişimlerinin doruklarındadırlar. Bireyin gücünün en fazla, reflekslerinin en hızlı, el becerilerinin en yüksek olduğu, üreme kapasitesinin en yüksek ve hastalıklardan dolayı ölme riskinin en düşük olduğu gelişim dönemi genç yetişkinliktir. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
Warner Schaie genç yetişkinin yeni bilgiler kazanma yetkinliğini 4 evrede ele alır. Aşağıdakilerden hangisi bu evrelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kazanma evresi
B
Sorumluluk evresi
C
Yeniden uyum sağlama evresi
D
Yönetici evresi
E
Özümseme evresi
Açıklama:
Warner Schaie genç yetişkinin yeni bilgiler kazanma yetkinliğini 4 evrede ele alır. Bunlar:
1. Kazanma Evresi: Zekânın içinde bulunulan durumlara uygulanma sürecidir. Mesleki
açıdan bilgi ve kazanma açısından uzun vadeli planlar yapılır.
2. Sorumluluk Evresi: Bilişsel (zihinsel) becerileri yönetmek için bağımsız olmak gerekir. Aile, eş ve iş yaşantısında başkalarına ilişkin sorumluluklar bilişsel yapının
daha verimli kullanılmasını sağlar.
3. Yönetici Evresi: Bu evre sosyal organizasyonların çalışması, aralarındaki karmaşık
ilişkilerin kurulması (devlet ve iş vb.), bunlarla ilgili şemaların kullanılması süreç-
lerinde bilişsel yapının işlemesini ifade eder. Bireylerin yönetim kademelerindeki
(yönetim kurulu üyeliği, daire başkanlığı, fabrika müdürlüğü vb.) bilişsel yapıları
bu şekilde işler.
4. Yeniden uyum Sağlama Evresi: Bu evrede bireyler anlamlı buldukları görev ve eylemler için enerji harcarlar.
Özümseme ise, Piaget'in Bilişsel Gelişim Kuramı'nda yer alan kavramlardan birisidir. Doğru cevap E'dir.
1. Kazanma Evresi: Zekânın içinde bulunulan durumlara uygulanma sürecidir. Mesleki
açıdan bilgi ve kazanma açısından uzun vadeli planlar yapılır.
2. Sorumluluk Evresi: Bilişsel (zihinsel) becerileri yönetmek için bağımsız olmak gerekir. Aile, eş ve iş yaşantısında başkalarına ilişkin sorumluluklar bilişsel yapının
daha verimli kullanılmasını sağlar.
3. Yönetici Evresi: Bu evre sosyal organizasyonların çalışması, aralarındaki karmaşık
ilişkilerin kurulması (devlet ve iş vb.), bunlarla ilgili şemaların kullanılması süreç-
lerinde bilişsel yapının işlemesini ifade eder. Bireylerin yönetim kademelerindeki
(yönetim kurulu üyeliği, daire başkanlığı, fabrika müdürlüğü vb.) bilişsel yapıları
bu şekilde işler.
4. Yeniden uyum Sağlama Evresi: Bu evrede bireyler anlamlı buldukları görev ve eylemler için enerji harcarlar.
Özümseme ise, Piaget'in Bilişsel Gelişim Kuramı'nda yer alan kavramlardan birisidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
Gençlik (genç yetişkinlik) dönemi, Erik Erikson'un Psikososyal Gelişim Kuramı'ndaki hangi evreye denk gelmektedir?
Seçenekler
A
Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk
B
Girişimciliğe karşı suçluluk
C
Yalıtılmışlığa karşı yakınlık
D
Kimlik kazanımına karşı rol karmaşası
E
Üretkenliğe karşı durgunluk
Açıklama:
Erikson, geç ergenlik döneminde oluşan kimliğin genç ve orta yetişkindeki psikososyal görevlere temel oluşturduğunu ve kimliğin son şekli olmadığını ifade etmektedir. Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramında; genç yetişkinlik dönemi "yalıtılmışlığa karşı yakınlık" dönemini kapsamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 45
Levinson’ın kuramının merkezinde yer alan ve “bir kişinin yaşamının bir döneminde altta yatan örüntü ya da tasarım” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşam ağacı
B
Yaşam yapısı
C
Şema yapısı
D
Örüntü oluşturma
E
Şema oluşturma
Açıklama:
Levinson’ın kuramının merkezinde «yaşam yapısı” kavramı yer alır. Bu kavram “bir kişinin yaşamının bir döneminde altta yatan örüntü ya da tasarım” olarak tanımlanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 46
Bilim insanı Levinson; insanların yaşam yapılarının, birbiriyle çakışan dört dönemde biçimlendiğini ileri sürer. Buna göre, 17-45 yaşlarını kapsayan dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erken yetişkinlik
B
Ön yetişkinlik
C
Orta yetişkinlik
D
Geç yetişkinlik
E
İleri yetişkinlik
Açıklama:
Levinson insanların yaşam yapılarının, birbiriyle çakışan, (her birinin uzunluğu 20 ila 30 yıl arasında değişen) dört dönemde biçimlendiğini ileri sürer:
1. Ön Yetişkinlik (doğumdan 22 yaşa kadar): Doğumdan ergenliğin sonuna kadarki
oluşum dönemi.
2. Erken Yetişkinlik (17 ila 45 yaş arası): Levinson’a göre 17 ve 33 yaşları arasındaki
bireyler ergenliğin ötesine geçerek, zorunlu bir yaşam yapısı oluşturma çabası içine
girmektedir. Bu bireyler yetişkinliğe geçiş aşamasında aşk ve iş alanında birçok
olanaklar keşfederek bir yaşam yapısı kurma çabasındadır. Bu süreçte de önemli
bir değişim ve istikrarsızlık yaşanmaktadır. İnsanların yaşamlarını önemli ölçüde
etkileyecek seçimler yaptıkları ve insanların en büyük enerjiyi sergileyecekleri ve
birçok şeyi tecrübe edecekleri dönemdir.
3. Orta Yetişkinlik (40 ila 65 yaş arası): insanların biyolojik kapasitelerinin azalma
ama toplumsal sorumluluklarının artma eğiliminde olduğu dönemdir.
4. Geç Yetişkinlik (60 yaş ve ötesi): Yaşamın son dönemidir.
Doğru cevap A'dır.
1. Ön Yetişkinlik (doğumdan 22 yaşa kadar): Doğumdan ergenliğin sonuna kadarki
oluşum dönemi.
2. Erken Yetişkinlik (17 ila 45 yaş arası): Levinson’a göre 17 ve 33 yaşları arasındaki
bireyler ergenliğin ötesine geçerek, zorunlu bir yaşam yapısı oluşturma çabası içine
girmektedir. Bu bireyler yetişkinliğe geçiş aşamasında aşk ve iş alanında birçok
olanaklar keşfederek bir yaşam yapısı kurma çabasındadır. Bu süreçte de önemli
bir değişim ve istikrarsızlık yaşanmaktadır. İnsanların yaşamlarını önemli ölçüde
etkileyecek seçimler yaptıkları ve insanların en büyük enerjiyi sergileyecekleri ve
birçok şeyi tecrübe edecekleri dönemdir.
3. Orta Yetişkinlik (40 ila 65 yaş arası): insanların biyolojik kapasitelerinin azalma
ama toplumsal sorumluluklarının artma eğiliminde olduğu dönemdir.
4. Geç Yetişkinlik (60 yaş ve ötesi): Yaşamın son dönemidir.
Doğru cevap A'dır.
Soru 47
Bilim insanı Gould'un Dönüşüm Kuramı'na göre; bireye özerkliğin yerleştiği ve amaçlarını gerçekleştirmeye başladığı evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci evre
B
İkinci evre
C
Üçüncü evre
D
Dördüncü evre
E
Beşinci evre
Açıklama:
Gould’a göre yetişkin gelişimi bir dizi dönüşümden ve evreden geçerek oluşmaktadır. Gençlik dönemini içine alan bu evreler şunlardır:
• Birinci Evre (16-22 Yaş): Bireyin anne-babasından ayrıldığı görülür. Ayrıca kişi
kimliğini güçlendirir.
• İkinci Evre (22-28 Yaş): Bireye özerklik yerleşir ve birey amaçlarını gerçekleştirmeye
başlar.
• Üçüncü Evre (28-34 Yaş): Bu evre bir geçiş evresidir. Birey amaçlarını, evliliğini
yeniden gözden geçirir; değerlendirir.
Doğru cevap B'dir.
• Birinci Evre (16-22 Yaş): Bireyin anne-babasından ayrıldığı görülür. Ayrıca kişi
kimliğini güçlendirir.
• İkinci Evre (22-28 Yaş): Bireye özerklik yerleşir ve birey amaçlarını gerçekleştirmeye
başlar.
• Üçüncü Evre (28-34 Yaş): Bu evre bir geçiş evresidir. Birey amaçlarını, evliliğini
yeniden gözden geçirir; değerlendirir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 48
Yeni doğan bebeğin hayatta kalmasını ve “normal” gelişimini sağlamak için biyolojik olarak kurgulanmış olan anne (ya da bakan kişi) ve bebek arasındaki güçlü duygusal bağın önemini vurgulayan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erik Erikson'un Psikososyal Gelişim Kuramı
B
Gould’un Dönüşüm Kuramı
C
Piaget'in Bilişsel Gelişim Kuramı
D
Levinson’ın Yaşam Yapısı Kuramı
E
Bowlby'nin Bağlanma Kuramı
Açıklama:
Bowlby’ye göre bağlanma yeni doğan bebeğin hayatta kalmasını ve “normal” gelişimini
sağlamak için biyolojik olarak kurgulanmış olan anne (ya da bakan kişi) ve bebek arasındaki güçlü duygusal bağdır. Bu bağlanma sayesinde çocuklar fiziksel güvenliğe kavuşabilseler de bazıları psikolojik olarak kendilerini güvende hissetmeyebilir. Bağlanma kuramına göre çocukların güvenli bağlanma geliştirmeleri onları büyüten ebeveynlerin sunduğu bakımın kalitesine ve çocuğun ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmalarına bağlıdır. Geleneksel olarak bebekler ve birinci bakım verenler arasındaki duygusal bağı tanımlamak için kullanılan bu terim ergenlik ve yetişkinlik gibi diğer gelişim dönemlerini kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Doğru cevap E'dir.
sağlamak için biyolojik olarak kurgulanmış olan anne (ya da bakan kişi) ve bebek arasındaki güçlü duygusal bağdır. Bu bağlanma sayesinde çocuklar fiziksel güvenliğe kavuşabilseler de bazıları psikolojik olarak kendilerini güvende hissetmeyebilir. Bağlanma kuramına göre çocukların güvenli bağlanma geliştirmeleri onları büyüten ebeveynlerin sunduğu bakımın kalitesine ve çocuğun ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmalarına bağlıdır. Geleneksel olarak bebekler ve birinci bakım verenler arasındaki duygusal bağı tanımlamak için kullanılan bu terim ergenlik ve yetişkinlik gibi diğer gelişim dönemlerini kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
Yetişkinlerin meslek seçimi ve gelişimi karmaşık bir süreçtir. Aşağıdakilerden hangisi bu süreçte yer alan evreler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Deneme evresi
B
Tamamlama evresi
C
Değişken ve tutarsız evre
D
Pekiştirme evresi
E
Gerçekçi evre
Açıklama:
Meslek seçimi ve gelişimi karmaşık bir süreçtir. Fiziksel, psikolojik, sosyo-kültürel
(kişilerarası ilişkiler) ve ekonomik özellikler meslek seçimini etkileyen faktörlerdendir.
Meslek seçimi bir anda gerçekleşmez. Çocukluktan itibaren devam eden bir süreci içerir.
Bu süreçte yer alan evreler şunlardır:
1. Fantezi Evresi: Çocuk yaklaşık 11 yaşına kadar fantezi evresini yaşar. İstediği meslekler
kendi ilgi ve becerisine dayalı değildir.
2. Deneme Evresi: 11-17 yaş arası deneme evresi yaşanır. İlgilerine, becerilerine ve
kapasitesine göre değerlendirme yapar ve amaçlarını belirler. Artık daha gerçekçidir. Meslek seçiminde “birey içi ve “birey dışı” etkenler rol oynar. İlgi, değer ve
yetenekler “birey içi” etkenler, çalışma koşulları, mesleğe hazırlanma süreci, gelir
“birey dışı” etkenler arasında yer alır.
3. Gerçekçi Evre (17-23 yaş): Genç bu dönemde meslek seçimi için gerekli bilgileri
alarak hazırlanmaya başlar.
4. Tamamlama Evresi (21-24 yaş): Eğitim tamamlanır, iş yaşamı başlar.
5. Sabit ve Tutarlı (25-35 Yaş): Özgün ve uygun kariyere karar verilir.
6. Pekiştirme (35 yaş ve sonrası): Kariyerde yükselme aşamasına gelir.
Doğru cevap C'dir.
(kişilerarası ilişkiler) ve ekonomik özellikler meslek seçimini etkileyen faktörlerdendir.
Meslek seçimi bir anda gerçekleşmez. Çocukluktan itibaren devam eden bir süreci içerir.
Bu süreçte yer alan evreler şunlardır:
1. Fantezi Evresi: Çocuk yaklaşık 11 yaşına kadar fantezi evresini yaşar. İstediği meslekler
kendi ilgi ve becerisine dayalı değildir.
2. Deneme Evresi: 11-17 yaş arası deneme evresi yaşanır. İlgilerine, becerilerine ve
kapasitesine göre değerlendirme yapar ve amaçlarını belirler. Artık daha gerçekçidir. Meslek seçiminde “birey içi ve “birey dışı” etkenler rol oynar. İlgi, değer ve
yetenekler “birey içi” etkenler, çalışma koşulları, mesleğe hazırlanma süreci, gelir
“birey dışı” etkenler arasında yer alır.
3. Gerçekçi Evre (17-23 yaş): Genç bu dönemde meslek seçimi için gerekli bilgileri
alarak hazırlanmaya başlar.
4. Tamamlama Evresi (21-24 yaş): Eğitim tamamlanır, iş yaşamı başlar.
5. Sabit ve Tutarlı (25-35 Yaş): Özgün ve uygun kariyere karar verilir.
6. Pekiştirme (35 yaş ve sonrası): Kariyerde yükselme aşamasına gelir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 50
Sağlık ve fiziksel performansın en üst seviyeye çıktığı dönem hangisidir?
Seçenekler
A
Çocukluk
B
Ergenlik
C
Olgunluk
D
Genç yetişkinlik
E
Yetişkinlik
Açıklama:
Gençlik (genç yetişkinlik) dönemi sağlık ve fiziksel performansın en üst seviyeye çıktığı dönemdir.
Soru 51
Levinson’a göre insanların biyolojik kapasitelerinin azalma ama toplumsal sorumluluklarının artma eğiliminde olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ergenlik
B
Ön yetişkinlik
C
Erken yetişkinlik
D
Orta yetişkinlik
E
Geç yetişkinlik
Açıklama:
Orta Yetişkinlik (40 ila 65 yaş arası): insanların biyolojik kapasitelerinin azalma ama toplumsal sorumluluklarının artma eğiliminde olduğu dönemdir.
Soru 52
Bakım veren pasif, tepkisiz ve etkisiz davranışlar göstererek çocuğun bağlanma ihtiyacını uygun olmayan şekilde karşıladığı için çocuğun bakım verene karşı kızgın veya ikircikli tavır gösterdiği bağlanma stili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenli Bağlanma
B
Kaçınmacı Bağlanma
C
Kaygılı Bağlanma
D
Erken bağlanma
E
Geç bağlanma
Açıklama:
Kayılı Bağlanma Stili: Bakım sağlayanın (bakım verenin) pasif, tepkisiz ve etkisiz davranışlar göstererek çocuğun bağlanma ihtiyacını uygun olmayan şekilde karşıladığı, bu nedenle çocuğun ebeveyne (bakım verene) karşı kızgın veya ikircikli tavır gösterdiği modeldir. Doğru cevap C'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi kaçınmacı bağlanma stiline sahip bireylerin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
İlişkileri hakkında olumlu görüşlere sahiptirler
B
Diğerlerine yakınlaşmayı kolay bulurlar
C
Romantik ilişkilere girmekte isteksizdirler
D
Az güvenirler
E
Tahakküm edicidirler
Açıklama:
Kaçınmacı Bağlanma Stili: Bakım sağlayanların (bakım verenin) çocuğun bağlanma ihtiyaçlarını reddedici ve çocuğun ilgisini bağlanılan kişiden uzaklaştırmaya çalışma eğiliminde olduğu modeldir. Kaçınan bireyler romantik ilişkilere girmekte isteksizdirler, kararsızdırlar ya da kendilerini partnerlerinden uzaklaştırmaya çalışırlar.
Soru 54
Gelişimin birbirini takip eden evreler şeklinde oluştuğunu ve her bir evre arasında yaklaşık 5 yıl süren geçiş süreçleri yaşandığını öne süren kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erikson
B
Schaie
C
Piaget
D
Levinson
E
Perry
Açıklama:
Levinson’a göre gelişim birbirini takip eden evreler şeklinde oluşmakta ve her bir evre arasında yaklaşık 5 yıl süren geçiş süreçleri yaşanmaktadır.
Soru 55
"Bir kişinin yaşamının bir döneminde altta yatan örüntü ya da tasarım” olarak tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Travma
C
Benlik
D
Ego
E
Yaşam yapısı
Açıklama:
Levinson’ın kuramının merkezinde “yaşam yapısı” kavramı yer alır. Bu kavram “bir kişinin yaşamının bir döneminde altta yatan örüntü ya da tasarım” olarak tanımlanır.
Soru 56
Ana uğraşı alanları “evlilik, yüksekokul, askerlik, bir iş arama veya meslek edinme, aile ve toplumla yeni ilişkiler kurma” gibi çeşitli bireysel ve toplumsal görevlerle ilgili olan gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocukluk
B
Ergenlik
C
Olgunluk
D
Genç yetişkinlik
E
Yetişkinlik
Açıklama:
Genç yetişkinlikteki kişileri diğer gruplardan ayıran ve belirleyici olan üç temel psikolojik konu vardır: İlki bağımsızlık; ikincisi kişilik; üçüncüsü ise yakın ilişki ve dostluktur. Bunlar çeşitli sosyal görevlerle ilgilidir. Bu dönemin ana uğraşı alanları “evlilik, yüksekokul, askerlik, bir iş arama veya meslek edinme, aile ve toplumla yeni ilişkiler kurma” gibi çeşitli bireysel ve toplumsal görevlerle ilgilidir.
Soru 57
Sternberg’e göre yakınlık, anlayışlılık ve desteğin olduğu, ancak bağlılık ve tutkunun olmadığı ve genel olarak arkadaşlıklarda görülen ilişki biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romantik aşk
B
Arkadaşça aşk
C
Hoşlanma
D
Mükemmel aşk
E
Boş aşk
Açıklama:
Hoşlanma: Yakınlık, anlayışlılık ve destek vardır. Ancak bağlılık ve tutku yoktur. Bu form genel olarak arkadaşlıklarda mevcuttur.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi mesleki döngünün aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Seçim ve başlama
B
Uyum
C
Devam
D
Başarı
E
Emeklilik
Açıklama:
Bir mesleğe başlama ve emekliliğe kadar geçen süreye “mesleki döngü” adı verilir. Bunlar:
-Seçim ve başlama
-Uyum
-Devam
-Emeklilik aşamalarıdır.
-Seçim ve başlama
-Uyum
-Devam
-Emeklilik aşamalarıdır.
Soru 59
Cilt yüzeyine kırk santimetre mesafeden başlayan ve 120 santimetreye kadar uzanan, kamuya açık alanlarda insanlar arasında bırakılan mesafeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mahrem alan
B
Kişisel alan
C
Toplumsal alan
D
Kamusal alan
E
Genel alan
Açıklama:
Kişisel Alan: Kişisel alan kırk santimetreden 120 santimetreye kadar uzanır. Bu, kamuya açık alanlarda insanlar arasında bırakılan mesafedir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi, gençlik dönemindeki bir bireyin gelişim görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bir mesleğe hazırlanmak
B
Ekonomik özgürlük kazanmak
C
Yakın dostluklar kurmak
D
Toplumsal sorumluluklarını yerine getirmek
E
Kimlik oluşturmaya başlamak
Açıklama:
Yetişkinlik yıllarındaki gelişim dönemlerinde yetişkinlerin karşılaştıkları başlıca gelişim ödevleri şu şekilde belirtilebilir:
-Bedensel, zihinsel, ruhsal ve duygusal olgunluğa erişmiş olması,
-Bir mesleğe hazırlanma ve öğrenimini tamamlaması,
-Çalışma hayatına atılması, bir işe girmesi, bu işte ilerlemesi ve kariyer yapması,
-Ekonomik ve kişisel özgürlüğünü kazanması,
-Eş seçmesi, bir aile kurması,
-Çocuk sahibi olma ve çocuklarını yetiştirmesi,
-Toplumun onayladığı bir sosyal gruba girmesi,
-Yakın dostluklar kurması,
-Evin yönetimine katılma ve sorumluluklar üstlenebilmesi,
-Toplumsal sorumluluklarını yerine getirmesi beklenir.
Bu kapsamda A,B,C ve D seçeneklerinde sunulan görevlerin gençlik dönemi görevlerinden olduğu; E seçeneğinde sunulan görevin ise ergenlik dönemi görevlerinden olduğu görülmektedir. Doğru yanıt E'dir.
-Bedensel, zihinsel, ruhsal ve duygusal olgunluğa erişmiş olması,
-Bir mesleğe hazırlanma ve öğrenimini tamamlaması,
-Çalışma hayatına atılması, bir işe girmesi, bu işte ilerlemesi ve kariyer yapması,
-Ekonomik ve kişisel özgürlüğünü kazanması,
-Eş seçmesi, bir aile kurması,
-Çocuk sahibi olma ve çocuklarını yetiştirmesi,
-Toplumun onayladığı bir sosyal gruba girmesi,
-Yakın dostluklar kurması,
-Evin yönetimine katılma ve sorumluluklar üstlenebilmesi,
-Toplumsal sorumluluklarını yerine getirmesi beklenir.
Bu kapsamda A,B,C ve D seçeneklerinde sunulan görevlerin gençlik dönemi görevlerinden olduğu; E seçeneğinde sunulan görevin ise ergenlik dönemi görevlerinden olduğu görülmektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 61
"Gençlik dönemi ciddi değişimlerin çok fazla olduğu bir dönemdir. Birey evlilik, iş ve eğitim meselelerinde tereddütler yaşar". Arnett'in gençlik döneminde gelişim özellikleri kapsamında tanımladığı bu özellik aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Kimlik arayışı
B
Kararsızlık
C
Öze dönüklük
D
Kararsız duygular
E
Olasılıklar dönemi
Açıklama:
Soruda açıklaması yapılan kavram, kararsızlık kavramıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi, kişinin yetişkin olgunluğuna erişip erişmediğinin Türkiye’deki ölçütlerinden değildir?
Seçenekler
A
Lisansüstü eğitim yapmak
B
Evli olmak
C
İş/Meslek sahibi olmak
D
Ebeveynden ayrı yaşamak
E
Üniversite mezunu olmak
Açıklama:
Türkiye’de evli olmak, askerliğini yapmış olmak, ekonomik bağımsızlığını kazanmış olmak, bir iş veya meslek sahibi olmak, ebeveynden ayrı yaşamak, üniversiteden mezun olmak veya seçimde oy kullanmak başkaları tarafından “yetişkin “ bir kişi olarak değerlendirilmeyi sağlayan ölçütlerdir. Lisansüstü eğitim yapmak ise bu ölçütlerden biri değildir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 63
Görme ve işitme duyularının en keskin olduğu yaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
18 yaş
B
20 yaş
C
22 yaş
D
24 yaş
E
26 yaş
Açıklama:
Fiziki açıdan kas ve kemik gelişimi 18-30 yaş civarında tamamlanır. Görme ve işitme 20 yaş civarında en keskindir. 20’li yaşlardan itibaren vücut ağırlığı artar. Doğru yanıt B'dir.
Soru 64
Bir bireyin yaşamında en sağlıklı olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orta çocukluk dönemi
B
İlk ergenlik dönemi
C
Geç ergenlik dönemi
D
Genç yetişkinlik dönemi
E
Yetişkinlik dönemi
Açıklama:
Genç yetişkinlik yaşamın en sağlıklı dönemi olarak düşünülebilir. Genç yetişkinler çocukluklarına göre daha sağlıklıdır ve orta yaşlarda gelişen hastalıklardan ve sağlık sorunlarından henüz uzaktırlar. Doğru yanıt D'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Warner Schaie’nin genç yetişkinin yeni bilgi kazanma yetkinliğini ele aldığı evrelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Uyumsama evresi
B
Kazanma evresi
C
Sorumluluk evresi
D
Yönetici evresi
E
Yeniden uyum sağlama evresi
Açıklama:
Warner Schaie genç yetişkinin yeni bilgiler kazanma yetkinliğini 4 evrede ele alır. Bunlar: kazanma evresi, sorumluluk evresi, yönetici evresi ve yeniden uyum sağlama evresidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 66
Bu ilişki biçiminde şiddetli bir fiziksel çekicilik ön plandadır. Tutkulu bir ilişkidir. Yakınlık ve bağlılık yoktur. Sternberg’in tanımını yaptığı bu ilişki biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hoşlanma
B
Romantik aşk
C
Karasevda
D
Arkadaşça aşk
E
Mükemmel aşk
Açıklama:
Soruda açıklaması verilen kavram, karasevdadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 67
"Boşananların büyük kısmı, boşanmış olmalarıyla ilgili orta seviyede başa çıkma becerisi sergiler. Yüzleştikleri problemleri çözmeye çalışsalar da iyi plan yapan kişiler kadar güçlü ve kararlı değillerdir".
Boşandıktan sonra yukarıdaki şekilde değişim yaşayan bireyler aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?
Boşandıktan sonra yukarıdaki şekilde değişim yaşayan bireyler aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?
Seçenekler
A
Güçlenenler
B
Yeterince iyiler
C
Arayış içindekiler
D
Özgürlükçüler
E
Başarılı yalnızlar
Açıklama:
Boşanma sonrasında bireylerin hayatlarında bazı değişimler görülmektedir. Yeterince İyiler: Boşananların çoğu, boşanmayla ilgili orta düzeyde baş etme becerileri geliştirirler. Karşılaştıkları sorunu çözmeye çalışırlar. Fakat bunlar iyi plan yapanlar kadar güçlü ve sorun çözmede kararlı değillerdir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 68
Meslek seçiminde bireyin ilgileri, becerileri ve kapasitesine göre değerlendirme yaptığı ve amaçlarını belirlediği evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fantezi evresi
B
Deneme evresi
C
Gerçekçi evre
D
Tamamlama evresi
E
Sabit ve tutarlı evre
Açıklama:
Deneme Evresi: 11-17 yaş arası deneme evresi yaşanır. İlgilerine, becerilerine ve kapasitesine göre değerlendirme yapar ve amaçlarını belirler. Artık daha gerçekçidir. Meslek seçiminde “birey içi ve “birey dışı” etkenler rol oynar. İlgi, değer ve yetenekler “birey içi” etkenler, çalışma koşulları, mesleğe hazırlanma süreci, gelir “birey dışı” etkenler arasında yer alır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 69
Kamusal bir alandaki insanlar arasında bırakılan ve 120 santimetreye kadar uzanan mesafeyi anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mahrem alan
B
Kişisel alan
C
Toplumsal alan
D
Genel alan
E
Çoklu alan
Açıklama:
Kişisel alan kırk santimetreden 120 santimetreye kadar uzanır. Bu, kamuya açık alanlarda insanlar arasında bırakılan mesafedir. Kişisel alanın (75 santimetreden 120 santimetreye kadar olan) uzak bölümü diğer kişiyi kol mesafesinde tutmaya çalıştığımızı ilettiğimiz mesafedir. Bu mesafedeki karşılıklı etkileşim makul bir biçimde hâlâ yakındır ama yakın mesafede meydana gelenlere göre çok daha az kişiseldir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 70
Bebeklik, çocukluk ve ergenlik dönemlerinin ardından gelen dönem, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Orta ergenlik
B
Genç yetişkinlik
C
Geç ergenlik
D
Erken ergenlik
E
Yaşlılık
Açıklama:
İnsanlar yaşamları boyunca gelişmeye devam etmektedirler. Her bir gelişim dönemi belirli yaş aralığında belirli gelişim özelliklerinin öne çıkmasını ifade eder. Dolayısıyla bebeklik, çocukluk ve ergenlik dönemlerinin ardından gelen gençlik (genç yetişkinlik) döneminde de insan gelişimi devam etmektedir. Gençlik dönemi, ergenlikten sonra yetişkinliğe geçiş dönemdir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 71
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yetişkinlik yıllarındaki gelişim dönemlerinde yetişkinlerin karşılaştıkları başlıca gelişim ödevlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Kurallara uyarak yaşamayı öğrenme
B
Zamanla ilgili kavramları öğrenme
C
Büyük kasları kullanmayı öğrenme
D
Bir mesleğe hazırlanma
E
Çevresine egemen olma
Açıklama:
Bireylerin, gelişimlerinin doğası gereği yaşam boyunca her yaş döneminde kazanmak, gerçekleştirmek veya başarmak durumunda oldukları özellikleri ve davranış biçimleri vardır. Bir mesleğe hazırlanma ve öğrenimini tamamlama bu bağlamda yetişkinlik yıllarındaki gelişim dönemlerinde yetişkinlerin karşılaştıkları başlıca gelişim ödevlerinden birisidir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 72
Genç yetişkinlik sürecinde bireyler kendilerini ne ergen ne de tam bir yetişkin olarak hissetmektedirler. Bu durum aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle en fazla ilişkilidir?
Seçenekler
A
Kimlik arayışı
B
Öze dönüklük
C
İçe kapanma
D
Kararsızlık
E
Kararsız duygular
Açıklama:
Genç yetişkinlik sürecinde birçok birey kendisini ne ergen ne de tam bir yetişkin olarak hissetmektedir. Bu durum Arnett tarafından kararsız duygular özelliğiyle açıklamaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 73
Yetişkinliğe geçiş sürecinde bireyler hayatlarına şekil verebilmek için bağımsız olmayı tercih edebilmektedirler. Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisiyle en iyi açıklanabilir?
Seçenekler
A
Öze dönüklük
B
Kararsız duygular
C
Kararsızlık
D
Kimlik arayışı
E
Kimlik dağınıklığı
Açıklama:
Yetişkinliğe geçiş sürecinde bireyler başkalarına karşı görev ve sorumluklarını göz ardı edebilmekte ve yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı tercih etmektedirler. Bu durum öze dönüklük olarak ifade edilmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 74
Bireylerin anlamlı buldukları görev ve eylemler için enerji harcamaları, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Kaygı evresi
B
Kazanma evresi
C
Sorumluluk evresi
D
Yönetici evresi
E
Yeniden uyum sağlama evresi
Açıklama:
Warner Schaie genç yetişkinin yeni bilgiler kazanma yetkinliğini 4 evrede ele almıştır. Bu evrelerden yeniden uyum sağlama evresinde bireyler anlamlı buldukları görev ve eylemler için yoğun enerji harcamaktadırlar. Doğru yanıt E'dir.
Soru 75
Yaşam yapısı kuramı, aşağıdaki bilim insanlarından hangisi tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Gould
B
Levinson
C
Bowlby
D
Dewey
E
Jung
Açıklama:
Levinson ve meslektaşları aralarında yöneticileri, akademisyenler, roman yazarları ve sanayide çalışan işçiler olan, yaşları 35 ila 45 arasında değişen 40 erkek üzerinde çalışmışlar ve onlara kişilik testleri uygulamışlardır. Levinson bu çalışmalardan yola çıkarak yetişkinlikte yaşanan gelişimle ilgili bir kuram geliştirmiştir. Levinson’a göre gelişim birbirini takip eden evreler şeklinde oluşmakta ve her bir evre arasında yaklaşık 5 yıl süren geçiş süreçleri yaşanmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 76
Yetişkin gelişiminin bir dizi dönüşümden geçerek oluşması, aşağıdaki bilim insanlarından hangisinin görüşünü yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Ausubel
B
Levinson
C
Bandura
D
Gould
E
Bruner
Açıklama:
Gould’a göre yetişkin gelişimi bir dizi dönüşümden geçerek oluşmaktadır. Bireyler her dönüşümde benliklerini yeniden biçimlendirir ve sorunlarını, çatışmalarını yeniden çözüme ulaştırırlar. Gould’un dönüşüm kuramında genç yetişkinlikle ilgili dört evreden bahsedilir. Bu evrelerde bireyin sosyal yapısında bazı dönüşümler başlar, birey özerklik kazanır ve amaçlarını gerçekleştirmeye başlar. Doğru yanıt D'dir.
Soru 77
Bağlanma kuramı, aşağıdaki bilim insanlarından hangisi tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Adler
B
Rogers
C
Watzlawick
D
Bowlby
E
Levinson
Açıklama:
Bowlby’ye göre bağlanma yeni doğan bebeğin hayatta kalmasını ve “normal” gelişimini sağlamak için biyolojik olarak kurgulanmış olan anne (ya da bakan kişi) ve bebek arasındaki güçlü duygusal bağdır. Bu bağlanma sayesinde çocuklar fiziksel güvenliğe kavuşabilseler de bazıları psikolojik olarak kendilerini güvende hissetmeyebilir. Bağlanma kuramına göre çocukların güvenli bağlanma geliştirmeleri onları büyüten ebeveynlerin sunduğu bakımın kalitesine ve çocuğun ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmalarına bağlıdır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 78
Meslek seçimi sürecinde gençlerin seçeceği meslekle ilgili gerekli bilgileri alarak hazırlanmaya başlaması, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Deneme evresi
B
Tamamlama evresi
C
Gerçekçi evre
D
Pekiştirme evresi
E
Tutarlı evre
Açıklama:
Meslek seçimi bir anda gerçekleşen bir süreç değildir. Çocukluktan itibaren devam eden bir süreci içerir. Gençlerin meslek seçimi için gerekli bilgileri alarak mesleğe hazırlanmaya başlamaları gerçekçi evreyi kapsamaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 79
Gençlerin mesleki anlamda gelişerek mesleklerinde kariyer basamaklarını hızlı bir şekilde çıkmaları, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Tamamlama evresi
B
Deneme evresi
C
Gerçekçi evre
D
Sabit evre
E
Pekiştirme evresi
Açıklama:
Meslek seçimi ve gelişimi karmaşık bir süreçtir. Fiziksel, psikolojik, sosyo-kültürel (kişilerarası ilişkiler) ve ekonomik özellikler meslek seçimini etkileyen faktörlerdendir. Gençlerin kariyerde yükselme aşamaları bu bağlamda pekiştirme evresi kapsamında incelenmektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 80
Gelişim dönemine ilişkin bazı gelişim ödevleri evrensel nitelikler taşır. Bazıları ise kültürel özellikler, toplumlara bağlı olarak gelişir.
Aşağıdakilerden hangisi evrensel nitelik taşıyan gelişim ödevlerine örnek gösterilebilir?
Aşağıdakilerden hangisi evrensel nitelik taşıyan gelişim ödevlerine örnek gösterilebilir?
Seçenekler
A
Diş çıkarma
B
Sosyalleşme
C
Zihinsel olgunluk
D
Duygulanım
E
Kişisel özgürlüğün kazanılması
Açıklama:
Gelişim dönemlerindeki gelişim ödevlerinin bazıları (yürüme, diş çıkarma vb.) evrensel nitelikler taşırken bazıları toplumdan topluma, kültürden kültüre değişiklikler gösterebilmektedir. Bu gelişim ödevleri yaşamın ilk yıllarında çoğunlukla büyüme ve olgunlaşmaya dayalı iken yetişkinlik yıllarında fiziksel yeterliliklerin doruk noktasına ulaşması nedeniyle çoğunlukla toplumsal istek ve beklentileri yerine getirmeyle ilgilidir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi gençlerin yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı tercih etme olarak tanımlanabilen gençlik dönemi özelliğidir?
Seçenekler
A
Kararsızlık
B
Öze Dönüklük
C
Kararsız duygular
D
Kimlik arayışı
E
Olasılıklar
Açıklama:
Öze Dönüklük; yetişkinliğe geçiş sürecinde bireyler başkalarına karşı görev ve sorumluklarını göz ardı edebilmesi ve yaşamlarına şekil vermede bağımsız olmayı tercih etmesidir.Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 82
Türkiye'de yetişkin olmanın ölçütleri askerliğini yapmış olma, evlenme, ekonomik bağımsızlığı kazanma, iş sahibi olma ve ebeveynden ayrı yaşama olarak sıralanabilmektedir.
Yukarıdaki tanımdan hangi öge çıkarılırsa ABD'deki yetişkinlik ölçütlerine dönüşmüş olur?
Yukarıdaki tanımdan hangi öge çıkarılırsa ABD'deki yetişkinlik ölçütlerine dönüşmüş olur?
Seçenekler
A
Ebeveynden ayrı yaşama
B
Evlenme
C
Askerliğini yapmış olma
D
İş sahibi olma
E
Ekonomik bağımsızlığı kazanma
Açıklama:
Türkiye’de evli olmak, askerliğini yapmış olmak, ekonomik bağımsızlığını kazanmış olmak, bir iş veya meslek sahibi olmak, ebeveynden ayrı yaşamak, üniversiteden mezun olmak veya seçimde oy kullanmak başkaları tarafından “yetişkin “ bir kişi olarak değerlendirilmeyi sağlayan ölçütlerdir. ABD'de ise zorunlu askerlik hizmeti bulunmamaktadır. Doğru yanıt " C" eçeneğidir.
Soru 83
Warner Schaie genç yetişkinin yeni bilgiler kazanma yetkinliğini 4 evrede ele alır. Aşağıdaki evrelerden hangisi zekanın içinde bulunulan durumlara uygulanma süreci olarak da tanımlanabilen yeni bilgi kazanma evresidir?
Seçenekler
A
Yönetici
B
Soyut düşünme
C
Yeniden uyum sağlama
D
Kazanma
E
Sorumluluk
Açıklama:
Kazanma evresi, zekânın içinde bulunulan durumlara uygulanma sürecidir. Mesleki açıdan bilgi ve kazanma açısından uzun vadeli planlar yapıldığı evredir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 84
Erikson tarafından bireyin yakın ilişkiler kurduğu, başkalarından kararlı bir şekilde hoşlandığı ya da yalıtılmış duygusu yaşadığı dönem olarak tanımlanan psikososyal gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Girişimciliğe Karşı Suçluluk Duygusu
B
Kimliğe Kazanımına Karşı Kimlik Kargaşası
C
Benlik Bütünlüğüne Karşı Umutsuzluk
D
Özerkliğe Karşı Utanç ve Şüphe
E
Yalıtılmışlığa Karsı Yakınlık
Açıklama:
Erikson’a göre genç yetişkinlikte, tutarlı ve başarılı bir kimlik arayışı sürecinden sonra altıncı gelişim aşamasına; yakınlığa karşı yalıtılmışlık dönemine geçilmektedir. Erikson yakınlığı, birinin kendisini bir başkasında kaybederek kendini bulma süreci biçiminde tanımlamakta ve birine adanmayı gerektirdiğini öne sürmektedir. Erikson’a göre birey genç yetişkinlikte yakın ilişkiler geliştiremediği takdirde yalıtılmışlık duygusu yaşamaktadır. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 85
Levinson'a göre erken yetişkinlik hangi yaş aralığında görülmektedir?
Seçenekler
A
17-45 yaş
B
17-50 yaş
C
19-45 yaş
D
20-50 yaş
E
17-40 yaş
Açıklama:
Erken Yetişkinlik (17 ila 45 yaş arası): Levinson’a göre 17 ve 45 yaşları arasındaki bireyler ergenliğin ötesine geçerek, zorunlu bir yaşam yapısı oluşturma çabası içine girmektedir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 86
Gençlik çağındaki çoğu birey evinden kopma ve topluma açılma eğilimindedir. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma bir gerekçe olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Evde çok sık hastalanması
B
Mali harcamalarının artması
C
Sosyalleşme isteğinin azalması
D
Evinde değersiz olarak görüldüğünü düşünmesi
E
Kalabalıktan hoşlanmamaya başlama
Açıklama:
Gençlik çağı evden kopma ve topluma açılma çağıdır. Evinde anlaşılamadığını, değer verilmediğini düşünen genç için arkadaş grubu bir kurtuluş ve sığınaktır. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisinde gençlik döneminde yakınlık ve bağımsızlıkla ilgili verilen bilgi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gençlik “ben” ile “başkasının” farklılaşmasının yeni bir evresi olarak kabul edilir.
B
Genç yetişkinlik döneminde bağımsızlığın kazanılması, yetişkinlik döneminde aileden bağımsız olmak ve sağlıklı ilişki kurabilmek için bir zemin oluşturmaktadır.
C
Genç yetişkinlerin ne ölçüde bağımsızlık geliştirdikleri son derece önemlidir.
D
Yakınlık ve bağlanma ile bağımsızlık ve özgürlük olguları sadece genç yetişkinlik dönemi sorumluluklarındandır.
E
Ebeveynleri ile bağlarından yeterince uzaklaşamamış genç yetişkinler hem kişiler arası ilişkilerde hem de kariyer bağlamında sorunlar yaşayabilmektedirler.
Açıklama:
Yakınlık ve bağlanma ile bağımsızlık ve özgürlük olguları sadece genç yetişkinlik dönemi sorumluluklarından değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 88
"Bu evrede birey ilgilerine, becerilerine, kapasitesine göre değerlendirme yapar ve amaçlarını belirler. Artık daha gerçekçidir. Meslek seçiminde “birey içi ve “birey dışı” etkenler rol oynamaktadır." Bahsedilen mesleki gelişim evresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fantezi Evresi
B
Deneme Evresi
C
Gerçekçi Evre
D
Sabit ve Tutarlı
E
Pekiştirme
Açıklama:
Mesleki seçim ve gelişim sürecinde 11-17 yaşları arası deneme evresi yaşanır. Birey igilerine, becerilerine ve kapasitesine göre değerlendirme yapar ve amaçlarını belirler. Artık daha gerçekçidir. Meslek seçiminde “birey içi ve “birey dışı” etkenler rol oynar. İlgi, değer ve yetenekler “birey içi” etkenler, çalışma koşulları, mesleğe hazırlanma süreci, gelir “birey dışı” etkenler arasında yer alır. Doğru yanıt B seçneğidir.
Soru 89
"Sternberg'e göre bu ilişki türünde bireyler tutkuyu ve yakınlığı kaybeder. İlişkileri yalnızca bağlılığa dayanarak devam eder. Örneğin, bazı çiftler arasında sevgi bulunmaz ancak bazı nedenlerden dolayı (çocuklar, yalnız kalmaktan korkma, inançlar) ayrılmayı tercih etmezler." Bahsedilen ilişki türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boş Aşk
B
Arkadaşça Aşk
C
Mükemmel Aşk
D
Aptalca Aşk
E
Hoşlanma
Açıklama:
Boş Aşk: Bazı ilişkiler tutkuyu ve yakınlığı kaybeder. Yalnızca bağlılığa dayanarak devam eder. Örneğin, bazı çiftler arasında sevgi bulunmaz ancak bazı nedenlerden dolayı (çocuklar, yalnız kalmaktan korkma, inançlar) ayrılmayı tercih etmezler. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Arnett'e göre gençlik döneminde bireylerin gelişim özelliklerini ifade eden beş özellikten biri değildir ?
Seçenekler
A
Kararsız Duygular
B
Hırçınlık
C
Öze Dönüklük
D
Kimlik Arayışı
E
Bireylerin Yaşamlarını Değiştirme Fırsatını Yakalayabildikleri Olasılıklar Dönemi
Açıklama:
Hırçınlık Arnett'e göre gençlik döneminde bireylerin gelişim özelliklerini ifade eden beş özellikten biri olarak sayılamaz.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de başkaları tarafından “yetişkin“ bir kişi olarak değerlendirilmeyi sağlayan ölçütlerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Ekonomik bağımsızlığını kazanmış olmak
B
Askerliğini yapmış olmak
C
Evli olmak
D
Bir iş veya meslek sahibi olmak
E
Çoçuk sahibi olmak
Açıklama:
Çoçuk sahibi olmak Türkiye'de başkaları tarafından “yetişkin“ bir kişi olarak değerlendirilmeyi sağlayan ölçütlerden biri değildir.
Soru 92
Sağlık ve fiziksel performansın en üst seviyeye çıktığı dönem aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Yaşlılık
B
Gençlik
C
Yetişkinlik
D
Bebeklik
E
Çocukluk
Açıklama:
Gençlik Sağlık ve fiziksel performansın en üst seviyeye çıktığı dönemdir.
Soru 93
Ergenlerin iki kutuplu düşündüğünü öne süren bilim adamı kimdir ?
Seçenekler
A
Jean Piaget
B
Albert Einstein
C
Maria Montessori
D
William Perry
E
Gisele Lobouvie
Açıklama:
Ergenlerin iki kutuplu düşündüğünü öne süren bilim adamı William Perry'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Warner Schaie'nin genç yetişkinin yeni bilgiler kazanma yetkinliğini ele aldığı 4 evreden biri değildir ?
Seçenekler
A
Sorumluluk Evresi
B
Kazanma Evresi
C
Yönetici Evresi
D
Yeniden Uyum Sağlama Evresi
E
İnkar Evresi
Açıklama:
İnkar Evresi Warner Schaie'nin genç yetişkinin yeni bilgiler kazanma yetkinliğini ele aldığı 4 evreden biri değildir.
Soru 95
Bowlby’nin bağlanma kuramı çalışmalarında hangi dönem üzerine odaklanılmıştır ?
Seçenekler
A
Erken yetişkinlik
B
Orta yetişkinlik
C
Çocukluk
D
Ön yetişkinlik
E
Bebeklik
Açıklama:
Bowlby’nin bağlanma kuramı çalışmalarında bebeklik dönemi üzerine odaklanılmıştır.
Soru 96
Genç yetişkinlerin hangi özelliği en belirleyici psikolojik özelliktir ?
Seçenekler
A
Hırçınlık
B
Kararlılık
C
Bağımsızlık
D
Kararsızlık
E
Bağlanma
Açıklama:
İlk yetişkinlikte genç yetişkinlerin bağımsızlık en belirleyici psikolojik özelliktir.
Soru 97
Son yıllarda yapılan araştırmalarda insanoğlunun yaşamlarının ilk kaç yılının yetişkinlikteki sosyal-duygusal yaşamını belirlemede önemli olduğunu ortaya koymaktadır ?
Seçenekler
A
5 yıl
B
2 yıl
C
20 yıl
D
35 yıl
E
10 yıl
Açıklama:
Son yıllarda yapılan araştırmalarda insanoğlunun yaşamlarının ilk yirmi yılının yetişkinlikteki sosyal-duygusal yaşamını belirlemede önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
Soru 98
Bireyin gücünün en fazla, reflekslerinin en hızlı, el becerilerinin en yüksek olduğu, üreme kapasitesinin en yüksek ve hastalıklardan dolayı ölme riskinin en düşük olduğu gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocukluk
B
Bebeklik
C
Yaşlılık
D
Gençlik
E
Ergenlik
Açıklama:
Bireyin gücünün en fazla, reflekslerinin en hızlı, el becerilerinin en yüksek olduğu, üreme kapasitesinin en yüksek ve hastalıklardan dolayı ölme riskinin en düşük olduğu gelişim dönemi genç yetişkinliktir.
Gençlik
Gençlik
Soru 99
Ergenlerin 11-15 yaş civarında soyut işlemler dönemine girdiklerini ve bu dönemde 7-11 yaş grubundaki somut işlemler dönemine göre daha mantıksal, soyut ve idealist düşünme yapılarının sergilendiğini öne süren psikolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kohlberg
B
Piaget
C
Gould
D
Erikson
E
Freud
Açıklama:
Piaget’ye göre ergenler ve yetişkinler niteliksel olarak benzer düşünce yapılarına sa-hiptir. Piaget ergenlerin 11-15 yaş civarında soyut işlemler dönemine girdiklerini ve bu dönemde 7-11 yaş grubundaki somut işlemler dönemine göre daha mantıksal, soyut ve idealist düşünme yapılarının sergilendiğini öne sürmektedir.
Ergenlerin 11-15 yaş civarında soyut işlemler dönemine girdiklerini ve bu dönemde 7-11 yaş grubundaki somut işlemler dönemine göre daha mantıksal, soyut ve idealist düşünme yapılarının sergilendiğini öne süren psikolog Piaget'tir.
Ergenlerin 11-15 yaş civarında soyut işlemler dönemine girdiklerini ve bu dönemde 7-11 yaş grubundaki somut işlemler dönemine göre daha mantıksal, soyut ve idealist düşünme yapılarının sergilendiğini öne süren psikolog Piaget'tir.
Soru 100
Genç yetişkinin daha pragmatik (faydacı) olduğunu, kararlı olmada, özelleştirerek düşünmede ve enerjiyi kanalize etmede daha yetkin olduğunu ileri süren psikolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gisele Lobouvie
B
William Perry
C
Jean Piaget
D
Sigmund Freud
E
Lawrence Kohlberg
Açıklama:
Gisele Lobouvie genç yetişkinin daha pragmatik (faydacı)
Genç yetişkinin daha pragmatik (faydacı) olduğunu, kararlı olmada, özelleştirerek düşünmede ve enerjiyi kanalize etmede daha yetkin olduğunu ileri süren psikolog Gisele Lobouvie'dir.
Genç yetişkinin daha pragmatik (faydacı) olduğunu, kararlı olmada, özelleştirerek düşünmede ve enerjiyi kanalize etmede daha yetkin olduğunu ileri süren psikolog Gisele Lobouvie'dir.
Soru 101
Genç yetişkinlerin düşüncenin farklı boyutları ve başkalarının farklı bakış açıları olduğunu fark etmeye başladığını belirten psikolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sigmund Freud
B
Lawrence Kohlberg
C
Gisele Lobouvie
D
Erik Erikson
E
Genç yetişkinlerin düşüncenin farklı boyutları ve başkalarının farklı bakış açıları olduğunu fark etmeye başladığını belirten psikolog William Perry'dir.
Açıklama:
William Perry’e göre ergenler iki kutuplu düşünürler. Siyah-beyaz, doğru-yanlış, iyi-kötü, biz ve onlar gibi. Ergenlikten yetişkinliğe geçişte farklı görüş ve bakış açılarıyla karşılaştıkça, bireyler kesin düşünce yapısından uzaklaşmaya başlarlar. Genç yetişkinler düşüncenin farklı boyutları ve başkalarının farklı bakış açıları olduğunu fark etmeye baş-
Soru 102
Ben haklıyım, çünkü ben bunu yaşadım düşüncesinden, kimin haklı olduğuna emin değilim çünkü senin deneyimin benimkinden farklı noktasına ula-şır. Bu durum karar verme, çatışma çözme, yaşam problemleri ile başa çıkma gibi konularda farklılık yaratan düşünme modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pragmatik Düşünme
B
İdealist Düşünce
C
Post Formal Düşünce
D
Yaratıcı Düşünme
E
Yakınsak Düşünme
Açıklama:
Post Formal Düşünce: Doğrunun durumdan duruma değişebileceği, çözümlerin man-tıklı olabilmesi için gerçekçi olması gerektiği, belirsizliğin ve karşıtlığın istisnadan ziyade kural olduğu ve duygular ile sübjektif faktörlerin düşünmede rol oynadığının anlaşılmasıdır.
Soru 103
Aşğıdakilerden hangisi, Warner Schaie genç yetişkinin yeni bilgiler kazanma yetkinliği evrelerinden biridi değildir?
Seçenekler
A
Kazanma Evresi
B
Sorumluluk Evresi
C
Yönetici Evresi
D
Kimlik Arayışı Evresi
E
Yeniden uyum Sağlama Evresi
Açıklama:
Kimlik Arayışı Evresi Warner Schaie genç yetişkinin yeni bilgiler kazanma yetkinliği evrelerinden biridi değildir.
Soru 104
Bir gencin, bir liderin yanında yer almaya çalışması, liderin ilgi ve disiplini altına girmeyi tercih etmesi ve bu sayede gruptan dışlanmanın olumsuzluklarından kendisini koruyabileceği düşüncesi kimin hangi kuramıdır?
Seçenekler
A
Levinson, Dönüşüm Kuramı
B
Erikson, Yalıtılmışlığa Karşı Yakınlık Kuramı
C
Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı
D
Levinson, Yaşam Yapısı Kuramı
E
Gould, Dönüşüm Kuramı
Açıklama:
rikson’a göre birey genç yetişkinlikte yakın ilişkiler geliştiremediği takdirde yalıtılmışlık duygusu yaşamak-tadır Başkalarıyla anlamlı ilişkiler geliştirme becerilerinde yoksunluklar bireyin kişiliğin-de hasarlara yol açmaktadır. Belirtilen durum bireylerin engelleyici du
Erikson, Yalıtılmışlığa Karşı Yakınlık Kuramı
Erikson, Yalıtılmışlığa Karşı Yakınlık Kuramı
Soru 105
Levinson Yaşam Yapısı Kuramında, insanların yaşam yapılarının, birbiriyle çakışan, dört dönemde biçimlendiğini ileri sürmüştür, Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu dört dönemden biri değildir?
Seçenekler
A
İleri Yetişkinlik
B
Ön Yetişkinlik
C
Erken Yetişkinlik
D
Orta Yetişkinlik
E
Geç Yetişkinlik
Açıklama:
İleri Yetişkinlik, Levinson'ın insanların yaşam yapılarının, birbiriyle çakışan, (her birinin uzunluğu 20 ila 30 yıl arasında değişen) dört döneminden birisi değildir.
Soru 106
Meslek seçimi çocukluktan itibaren devam eden bir süreci içerir. Aşağıdakilerden hangisi bu süreçte yer alan evrelerden biri değidir?
Seçenekler
A
Fantezi Evresi
B
Deneme Evresi
C
Gerçekçi Evre
D
Deneysel Evre
E
Tamamlama Evresi
Açıklama:
Meslek seçimi çocukluktan itibaren devam eden bir süreç içerir. Bu süreçte Deneysel Evre bulunmamaktadır.
Soru 107
I. Soyut işlemler sonrası dönem Piaget'nin bilişsel gelişim kuramının son aşamasıdır.
II. Soyut işlemler sonrası dönemde mantıklı çözümlerin gerçekçi olması gerektiği düşünülür.
III. Soyut işlemler sonrası dönem soyut işlemler döneminden niteliksel farklılıklar gösterir.
IV. Soyut işlemler sonrası dönemde duyguların düşüncede rol oynayabileceği kabul edilir.
Bilişsel gelişimde soyut işlemler sonrası dönemle ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Soyut işlemler sonrası dönemde mantıklı çözümlerin gerçekçi olması gerektiği düşünülür.
III. Soyut işlemler sonrası dönem soyut işlemler döneminden niteliksel farklılıklar gösterir.
IV. Soyut işlemler sonrası dönemde duyguların düşüncede rol oynayabileceği kabul edilir.
Bilişsel gelişimde soyut işlemler sonrası dönemle ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Soyut işlemler sonrası dönem soyut işlemler döneminden niteliksel farklılıklar gösterir. Bu dönemde gerçekçilik önemlidir ve duyguların düşünme sürecinde rol oynadığı kabul edilir.
Doğru cevap D şıkkıdır. Soyut işlemler sonrası dönem Piaget'nin bilişsel gelişim kuramının aşamalarından biri değildir.
Doğru cevap D şıkkıdır. Soyut işlemler sonrası dönem Piaget'nin bilişsel gelişim kuramının aşamalarından biri değildir.
Ünite 7
Soru 1
"Bireylerin yaşamın gereklerine ve zorunluluklarına başarılı bir şekilde uyum sağlamaları, bunun için de sürekli değişim gösterebilme yeteneği" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Yetişkinlik
C
Bilgelik
D
Olgunluk
E
Yaşlanma
Açıklama:
Soruda açıklaması verilen kavram, olgunluktur. Olgunluk her zaman göreli ve genellikle yetişkinlikte geliştiği varsayılan bir kavramdır. Fakat yetişkin olan her bireyin olgunluk kazandığı da iddia edilememektedir. Evlenen ve çocuk sahibi olan birçok yetişkin hiçbir zaman psikolojik olgunluğa ulaşamazken,
evlenmeyen birçok insanın da evlenenlere göre çok daha ileri düzeyde yetişkin
sorumluluğuna sahip olabildiği görülmektedir.
evlenmeyen birçok insanın da evlenenlere göre çok daha ileri düzeyde yetişkin
sorumluluğuna sahip olabildiği görülmektedir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi genç yetişkinlik döneminin temel görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aile kurma
B
Toplumsal gruba katılma
C
Eş seçme
D
Bir uğraş başlatma
E
Fiziksel değişimlere uyum sağlama
Açıklama:
Genç yetişkinlik döneminde insanlar sonraki gelişim aşamaları için bir temel kurarlar. Bu dönemin temel görevleri:
• Eş seçimi,
• Eşle birlikte yaşamayı öğrenme,
• Bir aile kurma,
• Çocuk yetiştirme,
• Ev idare etme,
• Bir uğraş başlatma,
• Vatandaşlık sorumluluklarını yerine getirme,
• Uygun bir toplumsal gruba katılmadır.
Fiziksel değişimlere uyum sağlama görevinin ise daha çok ergenlik döneminin temel görevi olduğu söylenebilir.
• Eş seçimi,
• Eşle birlikte yaşamayı öğrenme,
• Bir aile kurma,
• Çocuk yetiştirme,
• Ev idare etme,
• Bir uğraş başlatma,
• Vatandaşlık sorumluluklarını yerine getirme,
• Uygun bir toplumsal gruba katılmadır.
Fiziksel değişimlere uyum sağlama görevinin ise daha çok ergenlik döneminin temel görevi olduğu söylenebilir.
Soru 3
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, ergenlik döneminde başlayıp beliren yetişkinlik döneminde belirginleşmektedir?
Seçenekler
A
Konuşma becerisinin gelişimi
B
Ölüm gerçekliğinin kabulü
C
Tinsel düşüncelerin oluşumu
D
Eşle özdeşleşme
E
Dünya görüşü ile ilgili denemeler
Açıklama:
Kimlik oluşturma süreci, yaşamda aşk, iş ve dünya görüşü gibi pek çok alanda denemeleri ve karar vermeleri içermektedir. Bu alanlardaki deneme ve karar verme süreçleri ergenlikte başlamakla birlikte, beliren yetişkinlik döneminde tam olarak belirginleşmektedir. Konuşma becerisinin gelişimi çocukluk; eşle özdeşleşme yetişkin; ölüm gerçekliğinin kabulü ve tinsel düşüncelerin oluşumu ise yaşlılık dönemine özgüdür.
Soru 4
Son yıllarda yapılan çalışmalara göre, “beliren yetişkinlik” dönemi olarak da adlandırılan yetişkinlik dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genç yetişkinlik
B
Orta yetişkinlik
C
İleri yetişkinlik
D
Yaşlılık
E
Yetişkinliğe geçiş
Açıklama:
Genç yetişkinlik, son yıllarda yapılan çalışmalara göre, “beliren yetişkinlik” dönemi olarak da adlandırılmaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi "genç yetişkinlik döneminin" kendine özgü özellikleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Kimlik arama dönemidir.
B
Kişinin kendine en çok odaklandığı dönemdir.
C
Olanaklar dönemidir.
D
Yaşlı anne babaya uyum sağlama dönemidir.
E
Ergenlik ve yetişkinlikte bir geçiş ve ara dönemdir.
Açıklama:
Genç yetişkinlik dönemi hem ergenlikten hem de yetişkinlikten farklıdır ve bu dönemdeki bireylerin kendilerine özgü özellikleri vardır. Bu özellikler:
• Kimlik arama dönemidir.
• Değişkenlik dönemidir.
• Kişinin kendine en çok odaklandığı dönemdir.
• Olanaklar dönemidir.
• Ergenlik ve yetişkinlikte bir geçiş ve ara dönemdir.
"Yaşlı anne babaya uyum sağlama dönemidir." ifadesi ise, orta yetişkinlik dönemine ait bir özelliktir.
Doğru cevap D'dir.
• Kimlik arama dönemidir.
• Değişkenlik dönemidir.
• Kişinin kendine en çok odaklandığı dönemdir.
• Olanaklar dönemidir.
• Ergenlik ve yetişkinlikte bir geçiş ve ara dönemdir.
"Yaşlı anne babaya uyum sağlama dönemidir." ifadesi ise, orta yetişkinlik dönemine ait bir özelliktir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 6
Schai’ye göre yetişkinler bilginin ve aklın kullanımı konusunda Piaget’nin önerdiği formal işlemler döneminden daha fazlasını yaptıklarını düşünmektedir. Schai yetişkinlikteki bilişsel dönemlerle ilgili bazı evreler ortaya koymuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu evrelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yeniden düzenleme evresi
B
Başarma evresi
C
Sorumluluk evresi
D
Yönetim evresi
E
Yeniden bütünleştirme evresi
Açıklama:
Schai’ye göre; yetişkinler bilginin ve aklın
kullanımı konusunda Piaget’nin önerdiği formal işlemler döneminden daha fazlasını yaptıklarını düşünmektedir. Schai yetişkinlikteki bilişsel dönemlerle ilgili bazı evreler ortaya koymuştur. Bunlar;
• Başarma Evresi,
• Sorumluluk Evresi,
• Yönetim Evresi,
• Yeniden Bütünleştirme Evresidir.
Yeniden düzenleme ise; Piaget'in Bilişsel Gelişim Kuramı'nda yer alan bir kavramdır.
Doğru cevap A'dır.
kullanımı konusunda Piaget’nin önerdiği formal işlemler döneminden daha fazlasını yaptıklarını düşünmektedir. Schai yetişkinlikteki bilişsel dönemlerle ilgili bazı evreler ortaya koymuştur. Bunlar;
• Başarma Evresi,
• Sorumluluk Evresi,
• Yönetim Evresi,
• Yeniden Bütünleştirme Evresidir.
Yeniden düzenleme ise; Piaget'in Bilişsel Gelişim Kuramı'nda yer alan bir kavramdır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 7
K. Warner Schai Bilişsel Gelişim Teorisi'nde yetişkinlikteki bilişsel dönemlerle ilgili bazı evreler ortaya koymuştur. Bu evrelerden "başarma evresi" aşağıda yer alan hangi yetişkinlik dönemine denk gelmektedir?
Seçenekler
A
Genç yetişkinlik dönemi
B
Orta yetişkinlik dönemi
C
Geç yetişkinlik dönemi
D
İleri yetişkinlik dönemi
E
Yaşlılık dönemi
Açıklama:
K. Warner Schai (1977) yetişkinlikteki bilişsel gelişim evrelerine dair bir teori geliştirmiştir. Schai yetişkinlikteki bilişsel dönemlerle ilgili bazı evreler ortaya
koymuştur. Bunlar;
• Başarma Evresi,
• Sorumluluk Evresi,
• Yönetim Evresi,
• Yeniden Bütünleştirme Evresidir.
Başarma Evresi: Bu evre genel anlamda genç yetişkinlik dönemini kapsar.
Sorumluluk Evresi: Bu evre genç yetişkinlikte başlar ve orta yetişkinliğe kadar devam edebilir.
Yönetim Evresi: Bu evre orta yetişkinlik dönemine denk gelmektedir.
Yeniden Bütünleştirme Evresi: Bu evre insan yaşamında geç yetişkinlik dönemine
denk gelir.
Doğru cevap A'dır.
koymuştur. Bunlar;
• Başarma Evresi,
• Sorumluluk Evresi,
• Yönetim Evresi,
• Yeniden Bütünleştirme Evresidir.
Başarma Evresi: Bu evre genel anlamda genç yetişkinlik dönemini kapsar.
Sorumluluk Evresi: Bu evre genç yetişkinlikte başlar ve orta yetişkinliğe kadar devam edebilir.
Yönetim Evresi: Bu evre orta yetişkinlik dönemine denk gelmektedir.
Yeniden Bütünleştirme Evresi: Bu evre insan yaşamında geç yetişkinlik dönemine
denk gelir.
Doğru cevap A'dır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kuramcı Robert Peck'in 7 aşamalı olarak oluşturmuş olduğu "Yetişkin Gelişimi Teorisinin" orta yetişkinlik dönemine ait aşamaları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Duygusal Esnekliğe Karşı Duygusal Fakirleşme
B
Benlik Bütünlüğüne Karşı Umutsuzluk
C
Bilgeliğe Değer Vermeye Karşı Fiziksel Güçlere Değer Verme
D
İnsan İlişkilerinde Cinselleştirmeye Karşı Sosyalleşme:
E
Zekâ Esnekliğine Karşı Zekâ Katılığı
Açıklama:
Robert Peck, yetişkinlik döneminde kişinin, Erikson’un belirlediği yaşam krizlerinden
daha fazlasını yaşadığını düşünmektedir. Orta yetişkinlik ve geç yetişkinlik hayatına özgü zorluk ve sıkıntılar için Peck 7 aşamalı bir yetişkin gelişimi teorisi oluşturmuştur. Aşağıda bu teorinin konumuz kapsamında olan orta yetişkinlik dönemine
ait aşamalar açıklanacaktır.
1. Bilgeliğe Değer Vermeye Karşı Fiziksel Güçlere Değer Verme: Orta yetişkinlik
döneminde kişinin artık fiziksel güçleri ve performansı gerilemeye başladığı için kişinin,
fiziksel yapabilirlikten ziyade mantıksal ve akılsal yapabilirliklere daha fazla enerji aktarımı yapması gerekir.
2. İnsan İlişkilerinde Cinselleştirmeye Karşı Sosyalleşme: Sosyal ve fiziksel açıdan
kişinin orta yaş döneminde uyum sağlayabilmesi için yapması gereken değişimlerden biri de insan ilişkilerinde cinsellikten ziyade sosyalliğin ön plana alınmasıdır. Kişi artık stresle başa çıkmada kendine destek olacak arkadaş ve partnerleri, cinsel olarak yakınlık ve rekabet göstermesi gerekenlerden daha çok önemsemeye başlar.
3. Duygusal Esnekliğe Karşı Duygusal Fakirleşme: Orta yaş döneminde kişinin ailesinden çocukların ayrılması, arkadaşlarının uzaklaşması veya taşınması ve eski ilgi alanlarının sona ermesi ile birlikte duygusal esneklik kazanılması önemli bir hâle gelir. Aksi takdirde tüm bu yaşam olayları kişiyi olumsuz etkileyebilir.
4. Zekâ Esnekliğine Karşı Zekâ Katılığı: Bireyler, eylemleri yapma yöntemlerine çok
bağlı ve yeni fikirlere karşı çok katı olmamak için çabalamalıdır. Zekâsal anlamda çok katı bir düşünüş şekline sahip olmak kişinin geçmişte yaşamasına ve eskiden verdiği yargılara aşırı bağlanmasına neden olur. Bu durumda orta yaşın getirdiği yeni zorluklar ve durumlara uyum güçleşir.
Benlik Bütünlüğüne Karşı Umutsuzluk ise, Erik Erikson'un Psikososyal Gelişim Kuramı'na ait olan bir evredir.
Doğru cevap B'dir.
daha fazlasını yaşadığını düşünmektedir. Orta yetişkinlik ve geç yetişkinlik hayatına özgü zorluk ve sıkıntılar için Peck 7 aşamalı bir yetişkin gelişimi teorisi oluşturmuştur. Aşağıda bu teorinin konumuz kapsamında olan orta yetişkinlik dönemine
ait aşamalar açıklanacaktır.
1. Bilgeliğe Değer Vermeye Karşı Fiziksel Güçlere Değer Verme: Orta yetişkinlik
döneminde kişinin artık fiziksel güçleri ve performansı gerilemeye başladığı için kişinin,
fiziksel yapabilirlikten ziyade mantıksal ve akılsal yapabilirliklere daha fazla enerji aktarımı yapması gerekir.
2. İnsan İlişkilerinde Cinselleştirmeye Karşı Sosyalleşme: Sosyal ve fiziksel açıdan
kişinin orta yaş döneminde uyum sağlayabilmesi için yapması gereken değişimlerden biri de insan ilişkilerinde cinsellikten ziyade sosyalliğin ön plana alınmasıdır. Kişi artık stresle başa çıkmada kendine destek olacak arkadaş ve partnerleri, cinsel olarak yakınlık ve rekabet göstermesi gerekenlerden daha çok önemsemeye başlar.
3. Duygusal Esnekliğe Karşı Duygusal Fakirleşme: Orta yaş döneminde kişinin ailesinden çocukların ayrılması, arkadaşlarının uzaklaşması veya taşınması ve eski ilgi alanlarının sona ermesi ile birlikte duygusal esneklik kazanılması önemli bir hâle gelir. Aksi takdirde tüm bu yaşam olayları kişiyi olumsuz etkileyebilir.
4. Zekâ Esnekliğine Karşı Zekâ Katılığı: Bireyler, eylemleri yapma yöntemlerine çok
bağlı ve yeni fikirlere karşı çok katı olmamak için çabalamalıdır. Zekâsal anlamda çok katı bir düşünüş şekline sahip olmak kişinin geçmişte yaşamasına ve eskiden verdiği yargılara aşırı bağlanmasına neden olur. Bu durumda orta yaşın getirdiği yeni zorluklar ve durumlara uyum güçleşir.
Benlik Bütünlüğüne Karşı Umutsuzluk ise, Erik Erikson'un Psikososyal Gelişim Kuramı'na ait olan bir evredir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Genç Yetişkinlik Dönemi'nin "Ebeveyn Olma ve Çocuklu Aile" aşamasının duyuşsal ve sosyal gelişim özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ebeveynlerin yaşlanması ile ilgilenme
B
Evliliğe uyum sağlama
C
Ebeveyn rollerini üstlenme
D
Çocuğun eğitimsel başarısının desteklenmesi
E
Ebeveynlerin enerjilerinin çocuğa doğru harekete geçmesi
Açıklama:
Becvar ve Becvar (1982)’ a göre Genç Yetişkinlikte Aile Döneminin duygusal sorunu; yeni üyeleri ve yeni kişiliği evlilik sistemine kabul etme ile çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme olup; özellikleri ise:
a. Evliliğe uyum sağlama
b. Ebeveyn rollerini üstlenme
c. Büyük ebeveynlere oda hazırlama
d. Çocuğun ihtiyaçlarını aile sistemine uydurma
e. Ebeveynlerin enerjilerinin çocuğa doğru harekete geçirmesi, çocuğa yönelik harcamaları
ve çocuk olduğu için eve ziyaretlerin artmasından dolayı evin gizliliğinin
giderek yok olması
f. Çocuğun toplumla etkileşime girmek suretiyle aile sistemini geliştirmesi
g. Çocuğun eğitimsel başarısının desteklenmesidir.
Ebeveynlerin yaşlanması ile ilgilenme ise, Orta Yaş Döneminde Aile evresinin özellikleri arasında yer almaktadır.
Doğru cevap A'dır.
a. Evliliğe uyum sağlama
b. Ebeveyn rollerini üstlenme
c. Büyük ebeveynlere oda hazırlama
d. Çocuğun ihtiyaçlarını aile sistemine uydurma
e. Ebeveynlerin enerjilerinin çocuğa doğru harekete geçirmesi, çocuğa yönelik harcamaları
ve çocuk olduğu için eve ziyaretlerin artmasından dolayı evin gizliliğinin
giderek yok olması
f. Çocuğun toplumla etkileşime girmek suretiyle aile sistemini geliştirmesi
g. Çocuğun eğitimsel başarısının desteklenmesidir.
Ebeveynlerin yaşlanması ile ilgilenme ise, Orta Yaş Döneminde Aile evresinin özellikleri arasında yer almaktadır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi "kişinin kendi varlığı için bir anlam arama çabasına" verilen addır?
Seçenekler
A
Tinsellik
B
Sosyallik
C
Varlık algısı
D
Varlık birliği
E
Varlık felsefesi
Açıklama:
Tinsellik veya spritüalizm; kişinin kendi varlığı için bir anlam arama çabasıdır. Dinî inançlar da tinsellik kapsamındadır. Kişilerin kendi varlıklarına ve dünyaya anlam katmak için inandıkları her türlü farklı yönelim tinselliğe karşılık gelir. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi "Genç Yetişkinlik Döneminin" temel görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Eş seçimi
B
Ev idare etme
C
Çocuk yetiştirme
D
Yetişkinlere özgü boş zaman etkinlikleri geliştirme
E
Uygun bir toplumsal kuruma katılma
Açıklama:
Genç Yetişkinlik Döneminde insanlar sonraki gelişim aşamaları için bir temel kurarlar. Bu dönemin temel görevleri:
• Eş seçimi,
• Eşle birlikte yaşamayı öğrenme,
• Bir aile kurma,
• Çocuk yetiştirme,
• Ev idare etme,
• Bir uğraş başlatma,
• Vatandaşlık sorumluluklarını yerine getirme,
• Uygun bir toplumsal gruba katılmadır.
Yetişkinlere özgü boş zaman etkinlikleri geliştirmek ise, Orta Yetişkinlik Döneminin genel gelişimsel özellikleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.
• Eş seçimi,
• Eşle birlikte yaşamayı öğrenme,
• Bir aile kurma,
• Çocuk yetiştirme,
• Ev idare etme,
• Bir uğraş başlatma,
• Vatandaşlık sorumluluklarını yerine getirme,
• Uygun bir toplumsal gruba katılmadır.
Yetişkinlere özgü boş zaman etkinlikleri geliştirmek ise, Orta Yetişkinlik Döneminin genel gelişimsel özellikleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi "güçlü bir değişim isteği ile güdülenen, orta yaş (40-60 yaş) döneminde ortaya çıkan, kadınların ve erkeklerin kendilerini yeniden değerlendirme ve yeniden tanımlama yolculuğunda yaşanan duygusal karmaşa dönemi"ne verilen addır?
Seçenekler
A
Orta yaş krizi
B
Yaşlılık döngüsü
C
Yetişkinlik stresi
D
Üretimsizlik krizi
E
Orta yaşam döngüsü
Açıklama:
Orta yaş krizi; güçlü bir değişim isteği ile güdülenen orta yaş (40-60 yaş) döneminde
ortaya çıkan duygusal bir karmaşa dönemidir. Kavramın orjinali aslında erkeklerin ya-
şadığı bir kriz olarak kabul görmüştür. Fakat yıllar içinde yaşlanmanın etkileri ile başa
çıkmada hem kadınların hem de erkeklerin yaşadığı bir kriz olduğu görülmüştür. Orta yaş krizi aslında kadınların ve erkeklerin kendilerini yeniden değerlendirme ve yeniden tanımlama yolculuğunda yaşanan sorunlardır. Doğru cevap A'dır.
ortaya çıkan duygusal bir karmaşa dönemidir. Kavramın orjinali aslında erkeklerin ya-
şadığı bir kriz olarak kabul görmüştür. Fakat yıllar içinde yaşlanmanın etkileri ile başa
çıkmada hem kadınların hem de erkeklerin yaşadığı bir kriz olduğu görülmüştür. Orta yaş krizi aslında kadınların ve erkeklerin kendilerini yeniden değerlendirme ve yeniden tanımlama yolculuğunda yaşanan sorunlardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi, psikolojik danışma merkezi tarafından üniversite öğrencilerine yönelik düzenlenecek seminer konularından birisi değildir?
Seçenekler
A
Sağlıklı beslenme
B
Madde bağımlılığı
C
Sağlıklı cinsellik
D
Tacizden korunma
E
Çocuk bakımı
Açıklama:
Genç yetişkinlik döneminde görülebilen bazı sağlık ve fiziksel performans sorunlarına yol açan durumların başında obezite, bağımlılık, cinsellikle ilgili sorunlar, tecavüz ve taciz gelmektedir. Üniversite öğrencileri, genç yetişkinlik dönemi içinde yer alan kişilerdir. Bu bağlamda kendilerine yönelik sağlıklı beslenme, madde bağımlılığı, sağlıklı cinsellik ve tacizden korunma gibi konularla ilgili seminerler düzenlenebilir. Aile kurma ve evlilik gibi fikirler bu dönemde geri planda olduğu için çocuk bakımı hakkında bilgi aktarımının ise daha ileri yaş gruplarında verilmesi beklenir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi, K. Warner Schai'nin yetişkinlikteki bilişsel gelişim evrelerinden biridir?
Seçenekler
A
Özümleme
B
Uyum
C
Şema
D
Yeniden bütünleştime
E
Tersine çevirebilme
Açıklama:
Schai’ye göre yetişkinler bilginin ve aklın kullanımı konusunda Piaget’nin önerdiği formal işlemler döneminden daha fazlasını yaptıklarını düşünmektedir. Schai yetişkinlikteki bilişsel dönemlerle ilgili bazı evreler ortaya koymuştur. Bunlar: Başarma Evresi, Sorumluluk Evresi, Yönetim Evresi ve Yeniden Bütünleştirme Evresidir.
Soru 15
Erikson'a göre bir genç yetişkinin 'yaşam krizi' yaşamaması için duyuşsal ve sosyal gelişimi kapsamında hangi davranışı sergilemesi beklenir?
Seçenekler
A
Yakın ilişkilerinde empati kurma becerisi geliştirme
B
Duygusal ilişkilerinde kendi düşüncelerine göre hareket etme
C
Sosyal ilişkiler geliştirmede ilk adımı karşı taraftan bekleme
D
Kendi ahlaki değerlerinden partneri için tamamen vazgeçme
E
Duygusal ve sosyal ilişkiler yerine yalnızlığı tercih etme
Açıklama:
Erikson’a göre genç yetişkinler, kendilerine bir kimlik oluşturduktan sonra psikososyal bir kriz olan ‘yakınlığa karşı izolasyon’ krizi ile karşılaşırlar. Bu kriz döneminde kişi diğer insanlarla yakın ilişkiler kurma çabasındadır. İyi arkadaşlık ilişkileri kurmak ve romantik anlamda bir partner bulmak önemlidir. Ayrıca bu dönemde; etik-ahlak duygusu da ortaya çıkmaya başlar. Eğer kişi; iyi, yakın ve doyurucu ilişkiler kuramazsa yalnızlık duygusu yaşar. Bu ilişkide partnerler birbirlerini duygusal ve bilişsel olarak anlayabilir ve birbirlerinin bakış açılarını tanıyabilir. Kişinin yakın ilişkilerini sürdürebilmesi için empatiye dayalı paylaşımlar yapması ve davranışlar sergilemesi beklenir. Eğer birey, bu tarz ilişkileri kurmayı beceremez veya bu ilişkilerde sorunlar yaşarsa bir yaşam kriziyle karşı karşıya kalabilir.
Soru 16
"Kendi kişisel kimliğini kaybetmeden bir başka insan ile açık, destekleyici bir ilişki kurma kapasitesi" şeklinde açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çatışma çözme
B
İlişki başlatma
C
Duygusal destek
D
Yakınlık
E
Sosyal ilişki
Açıklama:
Soruda açıklaması verilen kavram, yakınlıktır. Genç yetişkinlik dönemindeki bir kişi; iyi, yakın ve doyurucu ilişkiler kuramazsa yalnızlık duygusu yaşar. Yakın bir ilişkide partnerler birbirlerini duygusal ve bilişsel olarak anlayabilir ve birbirlerinin bakış açılarını tanıyabilir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi, orta yaş döneminin giderek uzamasına neden olan faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Teknolojinin gelişmesi
B
Sağlık koşullarının iyileşmesi
C
Genç nüfusun artması
D
Ortalama yaşam beklentisinin artması
E
Yaşam koşullarındaki değişimler
Açıklama:
Bilim ve teknolojinin gelişimi ile günümüzde orta yetişkinlik dönemi 20 yıl ve daha fazla sürmekte ve yaşam döngüsünün en uzun aşaması olarak kabul görmektedir. Sağlık koşullarının iyileşmesi ve yaşam süresinin uzaması, gelecekte bu dönemin daha da uzun olacağına işaret etmektedir. Bu kapsamda, genç nüfusta yaşanan artışla orta yetişkinlik döneminin uzamasının bir ilişkisi yoktur.
Soru 18
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, orta yetişkinlikte gözlenen fiziksel değişimlerden değildir?
Seçenekler
A
Kilo alma
B
Erkeklerde cinsel bezlerin aktivitesinde hızlı bir gerileme
C
Kalp-damar rahatsızlıkları
D
Yüksek seslere karşı hassasiyet
E
Kadınlarda menopoz
Açıklama:
Orta yetişkinlik döneminde vücutta değişimler meydana gelmektedir. Bu değişimler arasında görme ve duyma konusunda sorunlar, yüksek seslere karşı hassasiyet, saçların beyazlaması, kırışıklıklar ve sarkmalar, kalp damar hastalıkları, kanser ve kilo alımıyla ilişkili obezite sorunları gibi sorunlar yer almaktadır. Orta yetişkinlik döneminde kadınlar menopozu yaşarlar. Menopoz, kadınların doğurganlıklarını sağlayan adet döngülerinin sona ermesi anlamına gelir. Fakat bu dönemde erkeklerde benzer şekilde cinsel bezlerin aktivitesinde hızlı bir gerileme ve duraklamanın
olduğuna ilişkin kesin bir kanıt bulunmamaktadır.
olduğuna ilişkin kesin bir kanıt bulunmamaktadır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi genç yetişkinlik dönemi özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Kişinin kendine en çok odaklandığı dönemdir.
B
Genç olmaya karşı yaşlı olma dönemidir.
C
Yapıcı olmaya karşı yıkıcı olma dönemidir.
D
Erkeksi olmaya karşı kadınsı olma dönemidir.
E
Başkalarına bağlı olma ya da ayrışma dönemidir.
Açıklama:
"Kişinin kendine en çok odaklandığı dönemdir." ifadesi hariç diğer şıklar orta yetişkinlik dönemine aittir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi genç yetişkinlik döneminin temel görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eş seçimi
B
Eşle birlikte yaşamayı öğrenme
C
Ev idare etme
D
Birey olarak eşiyle özdeşleşmek
E
Çocuk yetiştirme
Açıklama:
"Birey olarak eşiyle özdeşleşmek" orta yetişkinlik özelliklerindendir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi orta yetişkinlik döneminin genel gelişimsel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Uygun bir toplumsal gruba katılma
B
Çocukların sorumlu bir yetişkin olmalarına yardım etmek
C
Vatandaşlık sorumluluklarını yerine getirme
D
Bir uğraş başlatma
E
Ev idare etme
Açıklama:
"Çocukların sorumlu bir yetişkin olmalarına yardım etmek" ifadesi hariç diğerleri erken yetişkinlik dönemiyle ilgilidir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi genç yetişkinlik döneminde görülebilen bazı sağlık ve fiziksel performans sorunlarından birisidir?
Seçenekler
A
Psikolojik rahatsızlıklar
B
Kanser
C
Bağımlılık
D
İntihara meyil
E
Uykusuzluk
Açıklama:
"Bağımlılık" hariç diğer şıklar her yaşta görülebilecek rahatsızlıklardır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Schai’nin ortaya koyduğu yetişkinlikte bilişsel evrelerden yönetim evresiyle alakalıdır?
Seçenekler
A
Kişi mantığını ve zekâsını; kariyer planları gibi uzun dönem hede erini başarmak için kullanır ve eylemlerinin sonuçları ile baş edebilir.
B
Geleceğe dönük olarak kurduğu yaşam planlarının önündeki sorunları çözmek için çabalar.
C
Bu evrede artık kurulan bir aile vardır. Eş ve çocuklara yönelen ilgi ile sosyal sorumluluklar ön plana çıkmaya başlar.
D
Kişisel bilişsel becerilerden çok sosyal sistemler ve kurumlar içindeki sorumluluk ön plana çıkmaktadır.
E
Kişi bu evrede enerjisini ve kaynaklarını kendisi için anlamı olan aktivite ve görevlere yönlendirir.
Açıklama:
"Kişi mantığını ve zekâsını; kariyer planları gibi uzun dönem hedeflerini başarmak için kullanır ve eylemlerinin sonuçları ile baş edebilir." ve "Geleceğe dönük olarak kurduğu yaşam planlarının önündeki sorunları çözmek için çabalar." ifadeleri başarma evresiyle ilgilidir. "Bu evrede artık kurulan bir aile vardır. Eş ve çocuklara yönelen ilgi ile sosyal sorumluluklar ön plana çıkmaya başlar." sorumluluk evresiyle ilgilidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Evden Ayrılma ve Bağımsız Bir Yetişkin Olma döneminin temel görevlerindendir?
Seçenekler
A
Evlilik sistemini oluşturma
B
Ebeveyn rollerini oluşturma
C
Eşin ziyarete gelen ailesi ve arkadaşlar için sosyal ortamı hazırlama
D
Aile ilişkilerinin farklılaşmadan devam etmesi
E
İşe başlama
Açıklama:
"Evlilik sistemini oluşturma", "Ebeveyn rollerini oluşturma", "Eşin ziyarete gelen ailesi ve arkadaşlar için sosyal ortamı hazırlama" Evlilik ile Ailelerin Birleşmesi, Yeni Bir Çiftin Oluşması ile ilgilidir. "Aile ilişkilerinin farklılaşmadan devam etmesi", evden ayrılan birey ailesinden farklılaştığı için doğru değildir.
Soru 25
Orta yetişkinlik döneminin başladığı yaş aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
35-45 yaş
B
25-30 yaş
C
55-65 yaş
D
50-60 yaş
E
15-25 yaş
Açıklama:
Orta yetişkinlik dönemi 35-45 yaş aralığından başlayan ve 60’lı yaşlara kadar uzanan gelişimsel dönemi kapsamaktadır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Ebeveyn Olma ve Çocuklu Aile ile ilgili bir sorundur?
Seçenekler
A
Destekleyici bir ev ortamını sürdürme
B
Ebeveyn rollerini üstlenme
C
Evliliği yeniden oluşturma
D
Çocukların eşleri ve onların büyük çocukları dahil aileyi yeniden düzenleme
E
Ebeveynlerin yaşlanması ile ilgilenme
Açıklama:
"Ebeveyn rollerini üstlenme" ifadesi hariç diğerleri orta yaş döneminde aile ile ilgilidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Peck’in orta yetişkinlik dönemine ait bir açıklama değildir?
Seçenekler
A
Bilgeliğe değer vermeye karşı fiziksel güçlere değer verme
B
İnsan ilişkilerinde cinselleştirmeye Karşı sosyalleşme
C
Yaşamın aslında ne olduğuna karşı tinsel düşünceler
D
Duygusal esnekliğe karşı duygusal fakirleşme
E
Zekâ esnekliğine karşı zekâ katılığı
Açıklama:
"Yaşamın aslında ne olduğuna dair tinsel düşünceler" ifadesi hariç diğer seçenekler Peck’in orta yetişkinlik dönemine ait saptamalarıdır. "Yaşamın aslında ne olduğuna dair tinsel düşünceler" ifadesi geç yetişkinlik dönemiyle ilgilidir.
Soru 28
Genç yetişkinlikte fiziksel gelişimin doruk noktasına hangi yaşlarda ulaşılır?
Seçenekler
A
25- 35 yaş
B
30-35 yaş
C
35-40 yaş
D
25-30 yaş
E
15-20 yaş
Açıklama:
Genç yetişkinlikte fiziksel gelişimin doruk noktasına 25-30 yaş arası ulaşılır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi “yetişkinlik” döneminin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Sürekli değişim gösterebilme yeteneği
B
Ebeveynlik sorumluluğunun alınması
C
Erkeğin güçlü ve zayıf yönlerinin kadın tarafından kabul edilmesi
D
Kadının güçlü ve zayıf yönlerinin erkek tarafından kabul edilmesi
E
Erkeğin ve kadının enerjilerini ortak amaçlar doğrultusunda birleştirmesi
Açıklama:
Yetişkinlik ebeveynlik sorumluluğunun alındığı, bir erkeğin ve kadının bir diğerinin güçlü ve zayıf yönlerini kabul ettiği ve enerjilerini ortak amaçlar doğrultusunda birleştirdiği bir dönemdir. Bu dönem pratik gerçekle uzlaşma açısından çok önemli ve kritiktir. Olgunluk ise bireylerin yaşamın gereklerine ve zorunluluklarına başarılı bir şekilde uyum sağlamaları, bunun için de sürekli değişim gösterebilme yeteneğidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi “orta yetişkinlik” dönemi çatışmalarındandır?
Seçenekler
A
Kimlik arama
B
Değişkenlik
C
Kendine odaklanma
D
Ebeveyn baskısı
E
Yapıcı olmaya karşı yıkıcı olma
Açıklama:
Levinson’un Evre Kuramına göre; orta yaşam döneminde temel kavram yaşam yapısıdır. Yaşam yapısı erkek yetişkinin gelişim dönemlerine göre göz önüne alınmıştır. Bu kurama göre orta yetişkinlik dönemine geçiş yaklaşık 5 yıl sürer ve birey ergenlikten bu yana süren tüm çatışmaları aşmak zorundadır.
-Genç olmaya karşı yaşı olma,
-Yapıcı olmaya karşı yıkıcı olma,
-Erkeksi olmaya karşı kadınsı olma,
-Başkalarına bağlı olma ya da ayrışma (Santrock, 2012).
Doğru yanıt E'dir.
-Genç olmaya karşı yaşı olma,
-Yapıcı olmaya karşı yıkıcı olma,
-Erkeksi olmaya karşı kadınsı olma,
-Başkalarına bağlı olma ya da ayrışma (Santrock, 2012).
Doğru yanıt E'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi “genç yetişkinlik” döneminin temel görevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Eş seçimi
B
Aile kurma
C
Ev idare etme
D
Bir uğraş başlatma
E
Yaşlı anne babaya uyum
Açıklama:
Genç yetişkinlik döneminde insanlar sonraki gelişim aşamaları için bir temel kurarlar. Bu dönemin temel görevleri:
-Eş seçimi,
-Eşle birlikte yaşamayı öğrenme,
-Bir aile kurma,
-Çocuk yetiştirme,
-Ev idare etme,
-Bir uğraş başlatma,
-Vatandaşlık sorumluluklarını yerine getirme,
-Uygun bir toplumsal gruba katılmadır.
Yaşlı anne babaya uyum orta yetişkinlik döneminin özelliklerindendir. Dolayısıyla doğru yanıt E'dir.
-Eş seçimi,
-Eşle birlikte yaşamayı öğrenme,
-Bir aile kurma,
-Çocuk yetiştirme,
-Ev idare etme,
-Bir uğraş başlatma,
-Vatandaşlık sorumluluklarını yerine getirme,
-Uygun bir toplumsal gruba katılmadır.
Yaşlı anne babaya uyum orta yetişkinlik döneminin özelliklerindendir. Dolayısıyla doğru yanıt E'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi genç yetişkinlik döneminde karşılaşılan sağlık ve fiziksel performans sorunlarından değildir?
Seçenekler
A
Obezite ve diyet
B
Bağımlılık
C
Cinsellik ve cinsellikle ilgili sorunlar
D
Tecavüz ve taciz
E
Menopoz
Açıklama:
Genç yetişkinlik döneminde görülebilen bazı sağlık ve fiziksel performans sorunları şunlardır;
-Obezite ve Diyet,
-Bağımlılık,
-Cinsellik ve Cinsellikle İlgili Sorunlar,
-Tecavüz ve Taciz.
Menopoz, orta yetişkinlik dönemine özgü yaşanan bir fiziksel sorundur. Dolayısyla doğru yanıt E'dir.
-Obezite ve Diyet,
-Bağımlılık,
-Cinsellik ve Cinsellikle İlgili Sorunlar,
-Tecavüz ve Taciz.
Menopoz, orta yetişkinlik dönemine özgü yaşanan bir fiziksel sorundur. Dolayısyla doğru yanıt E'dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Schai’nin geliştirdiği bilişsel dönemlerden “yönetim evresi”ne ait davranıştır?
Seçenekler
A
Kişi mantığını ve zekâsını; kariyer planları gibi uzun dönem hedeflerini başarmak için kullanır ve eylemlerinin sonuçları ile baş edebilir.
B
Eş ve çocuklara yönelen ilgi ile sosyal sorumluluklar ön plana çıkmaya başlar.
C
Kişisel bilişsel becerilerden çok sosyal sistemler ve kurumlar içindeki sorumluluk ön plana çıkmaktadır.
D
Geleceğe dönük olarak kurduğu yaşam planlarının önündeki sorunları çözmek için çabalar.
E
İş yaşamında da daha fazla sorumluluk alınması gerekmektedir.
Açıklama:
Yönetim Evresi: Bu evre orta yetişkinlik dönemine denk gelmektedir. Kişisel bilişsel becerilerden çok sosyal sistemler ve kurumlar içindeki sorumluluk ön plana çıkmaktadır. Kişi içinde yaşadığı sosyal sistemler ve toplumun karmaşık ilişkilerini anlamaya ve bu ilişkilerde kendi toplumsal etkileşimlerini değerlendirmeye başlar. Doğru yanıt C'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi “ergen bireye sahip aile” özelliklerindendir?
Seçenekler
A
İş, yaşam ve evlilik sorunları üzerinde yeniden odaklanma
B
Evliliğe uyum sağlama
C
Büyük ebeveynlere oda hazırlama
D
Çocuğun eğitimsel başarısının desteklenmesi
E
Evliliği yeniden oluşturma
Açıklama:
Bu dönemin duygusal sorununu ve özelliklerini Becvar ve Becvar (1982) şu şekilde belirtmektedir. Duygusal sorun; çocuğun bağımsızlığına izin vermek için aile sınırlarında esnekliği arttırmadır. Dönemin görev ve özellikleri ise:
-Özgürlük/sınırlar arasında denge kurmak için ebeveyn-çocuk ilişkilerinde değişiklikler olması,
-İş, yaşam ve evlilik sorunları üzerinde yeniden odaklanma
-Yaşlı nesil ile ilgilenmeye başlanmasıdır.
Doğru yanıt A'dir.
-Özgürlük/sınırlar arasında denge kurmak için ebeveyn-çocuk ilişkilerinde değişiklikler olması,
-İş, yaşam ve evlilik sorunları üzerinde yeniden odaklanma
-Yaşlı nesil ile ilgilenmeye başlanmasıdır.
Doğru yanıt A'dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi “Orta yetişkinlik döneminde kişinin artık fiziksel güçleri ve performansı gerilemeye başladığı için fiziksel yapabilirlikten ziyade mantıksal ve akılsal yapabilirliklere daha fazla enerji aktarımı yapması gerekir.” tanımını karşılayan Peck’in 7 aşamalı yetişkin gelişimi teorisinin aşamasıdır?
Seçenekler
A
Yakınlığa karşı izolasyon
B
Üretkenliğe karşı durgunluk
C
Özerkliğe karşı utanç
D
İnsan ilişkilerinde cinselleştirmeye karşı sosyalleşme
E
Ego bütünlüğüne karşı umutsuzluk
Açıklama:
Peck'in 7 aşamalı yetişkin gelişimi teorisinin aşamaları aşağıdaki gib belirtilmektedir.
-Bilgeliğe Değer Vermeye Karşı Fiziksel Güçlere Değer Verme: Orta yetişkinlik döneminde kişinin artık fiziksel güçleri ve performansı gerilemeye başladığı için kişinin, fiziksel yapabilirlikten ziyade mantıksal ve akılsal yapabilirliklere daha fazla enerji aktarımı yapması gerekir.
-İnsan İlişkilerinde Cinselleştirmeye Karşı Sosyalleşme: Sosyal ve fiziksel açıdan kişinin orta yaş döneminde uyum sağlayabilmesi için yapması gereken değişimlerden biri de insan ilişkilerinde cinsellikten ziyade sosyalliğin ön plana alınmasıdır. Kişi artık stresle başa çıkmada kendine destek olacak arkadaş ve partnerleri, cinsel olarak yakınlık ve rekabet göstermesi gerekenlerden daha çok önemsemeye başlar.
-Duygusal Esnekliğe Karşı Duygusal Fakirleşme: Orta yaş döneminde kişinin ailesinden çocukların ayrılması, arkadaşlarının uzaklaşması veya taşınması ve eski ilgi alanlarının sona ermesi ile birlikte duygusal esneklik kazanılması önemli bir hâle gelir. Aksi takdirde tüm bu yaşam olayları kişiyi olumsuz etkileyebilir.
-Zekâ Esnekliğine Karşı Zekâ Katılığı: Bireyler, eylemleri yapma yöntemlerine çok bağlı ve yeni fikirlere karşı çok katı olmamak için çabalamalıdır. Zekâsal anlamda çok katı bir düşünüş şekline sahip olmak kişinin geçmişte yaşamasına ve eskiden verdiği yargılara aşırı bağlanmasına neden olur. Bu durumda orta yaşın getirdiği yeni zorluklar ve durumlara uyum güçleşir.
A, B, C ve E seçenekleri Ericson'un belirttiği psikososyal gelişim aşamaları iken D seçeneği Peck'in 7 aşamalı yetişkin gelişimi teorisinin aşamalarından biridir. Dolayısıyla doğru yanıt D'dir.
-Bilgeliğe Değer Vermeye Karşı Fiziksel Güçlere Değer Verme: Orta yetişkinlik döneminde kişinin artık fiziksel güçleri ve performansı gerilemeye başladığı için kişinin, fiziksel yapabilirlikten ziyade mantıksal ve akılsal yapabilirliklere daha fazla enerji aktarımı yapması gerekir.
-İnsan İlişkilerinde Cinselleştirmeye Karşı Sosyalleşme: Sosyal ve fiziksel açıdan kişinin orta yaş döneminde uyum sağlayabilmesi için yapması gereken değişimlerden biri de insan ilişkilerinde cinsellikten ziyade sosyalliğin ön plana alınmasıdır. Kişi artık stresle başa çıkmada kendine destek olacak arkadaş ve partnerleri, cinsel olarak yakınlık ve rekabet göstermesi gerekenlerden daha çok önemsemeye başlar.
-Duygusal Esnekliğe Karşı Duygusal Fakirleşme: Orta yaş döneminde kişinin ailesinden çocukların ayrılması, arkadaşlarının uzaklaşması veya taşınması ve eski ilgi alanlarının sona ermesi ile birlikte duygusal esneklik kazanılması önemli bir hâle gelir. Aksi takdirde tüm bu yaşam olayları kişiyi olumsuz etkileyebilir.
-Zekâ Esnekliğine Karşı Zekâ Katılığı: Bireyler, eylemleri yapma yöntemlerine çok bağlı ve yeni fikirlere karşı çok katı olmamak için çabalamalıdır. Zekâsal anlamda çok katı bir düşünüş şekline sahip olmak kişinin geçmişte yaşamasına ve eskiden verdiği yargılara aşırı bağlanmasına neden olur. Bu durumda orta yaşın getirdiği yeni zorluklar ve durumlara uyum güçleşir.
A, B, C ve E seçenekleri Ericson'un belirttiği psikososyal gelişim aşamaları iken D seçeneği Peck'in 7 aşamalı yetişkin gelişimi teorisinin aşamalarından biridir. Dolayısıyla doğru yanıt D'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi orta yaşam döngüsünde yaşanan “sandviç dönem”in açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Erkeğin işkolik olması
B
Kadının depresif olması
C
Erkeğin mesafeli olması
D
Torunların aile yaşamına katılmasıyla ailede farklı ilişkilerin görülmesi
E
Evlilik mutluluğunun en alt noktada olması
Açıklama:
Torunların aile yaşamına katılması ile evde faklı ilişkilerin görüldüğü̈ bir yeni yaşam oluşmuştur. Son yıllarda literatürde “boş yuva dönemi” olarak adlandırılan bu dönemin üçüncü̈ nesil olan torunların ve yeni aile üyelerinin (evlilikler ile) aileye katılması ile “dolu yuva dönemi” ya da “sandviç dönem” olarak adlandırılmaya başlandığı görülmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi orta yaştaki boşanmaların artmasının nedenleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Çocukların evden ayrılma hazırlığında olması
B
Çocukların kendi yaşamlarını kurma hazırlığında olması
C
Kadının iş yaşamına girmesi
D
Erkeğin yaşamını tekrar değerlendirmesi
E
Kişisel olarak sağlam ve sürekli olacak bir bakış açısı geliştirme
Açıklama:
Çocukların evden ayrılma hazırlığında olması ve kendi yaşamlarını kurma yolunda planlar yapması, kadının iş yaşamına girmesi ve erkeklerin yaşamlarını yeniden değerlendirmesi gibi birbiriyle ilişkili bir dizi faktör; evlilikte mutluluğun azalmasına ve orta yaştaki boşanmaların artmasına neden olmaktadır. E seçeneğinde belirtilen kişisel olarak sağlam ve sürekli olacak bir bakış açısı geliştirme ise genç yetişkinlik dönemine özgü bir özelliklik olarak sayılmaktadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi orta yetişkinlik döneminde görülen tinsel gelişim özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Kişi iki uçta olan tinsel gelişime yönelir.
B
Kişi kimliklerini yeniden değerlendirir.
C
Kişi değerlerini ve dünya görüşünü yeniden değerlendirir.
D
Kişi kendisine ve yaşamına bir çeşit anlam yüklemeye başlar.
E
Kişinin kendi varlığına ve dünyaya anlam katma çabası sonlanmıştır.
Açıklama:
Orta yetişkinlik döneminde, artık kişinin kendi varlığına ve dünyaya anlam katma çabası sonlanmış görülür. Doğru yanıt E'dir.
Soru 39
Bireylerde ebeveynlik sorumluluğunun alındığı dönem, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle en iyi açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Geç ergenlik
B
Yetişkinlik
C
Erken ergenlik
D
Orta ergenlik
E
Yaşlılık
Açıklama:
Yetişkinlik dönemi insanın hayatının önemli bir dönemini temsil etmektedir. Zihinsel, bedensel gelişimini tamamlamış, psikolojik olgunluğa erişmiş, ekonomik bağımsızlığını kazanmış ve toplumda bir sorumluluk üstlenmiş bireylere yetişkin denir. Yetişkinlik, ebeveynlik sorumluluğunun alındığı bir dönemdir.
Soru 40
İnsan hayatında iş meşguliyetinin ön plana çıktığı dönem, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Erken ergenlik
B
Orta ergenlik
C
Geç yetişkinlik
D
Genç yetişkinlik
E
Orta yetişkinlik
Açıklama:
İnsan hayatında iş meşguliyetinin ön plana çıktığı genç yetişkinlik aşaması hem karmaşık hem de çok boyutlu bir gelişimsel dönemdir. Bazı insanlar için yetişkin toplumu içinde kendine yer bulmaya çalışmak ve daha durağan bir hayat kurabilme mücadelesinin devam etmesi anlamına gelen genç yetişkinlikte hâlâ kişinin kim olduğuna ve bu kimliğe uygun yaşam tarzına sahip olup olunmadığına dair sorularla mücadele edilebilir.
Soru 41
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi genç yetişkinlik döneminin birey için temsil ettiği temel görevlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Çocuk yetiştirme
B
Eş seçimi
C
Bir aile kurma
D
Ev idare etme
E
Kendi başına giyinmeyi öğrenme
Açıklama:
Genç yetişkinlik döneminde bireyler daha sonraki gelişim aşamaları için bir temel oluştururlar bu dönemin temel görevlerinden bazıları eş seçimi, bir aile kurma, çocuk yetiştirme, ev idare etme, bir uğraş başlatmadan oluşmaktadır.
Soru 42
Bireylerin nelerden kaçtığını ve neden kaçtığını sorguladıkları dönem, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Orta yetişkinlik
B
Genç yetişkinlik
C
Geç yetişkinlik
D
Orta ergenlik
E
Erken ergenlik
Açıklama:
Orta yetişkinlik döneminde kişi artık nelerden kaçtığını ve neden kaçtığını sorgulamaktadır. Geriye dönük olarak kişi, hayatı ile ilgili neleri istediğini ve hedeflediğini bu yaşta elde ettiklerine bakarak karşılaştırmalar yapar. Bu dönemde artık ilk defa genç ve yaşlı arasındaki ayrım fark edilmeye başlanır. Kişi, orta yaşın getirdiği disiplin ile gençliğin cezbedici enerjisine ortak olmaya çalışır ama hem gençliği hem de yaşlılığı zihninde değerlendirmeye başlar.
Soru 43
Bireylerin orta yaşa geçiş sürecini çalışırken orta yaşı hayatın öğleden sonrası olarak tanımlayan bilim insanı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Levinson
B
Freud
C
Gould
D
Beck
E
Jung
Açıklama:
Bireyin hayatında önemli değişikliklerin 35-40 yaşlarından sonra başladığı söylenir. Bu değişim belirgin ve bilinçli değil yavaş yavaş ortaya çıkar. Birey artık hedeflerinin ve hırslarının önemini yitirdiğini fark eder. Kendini durgun ve eksik olarak algılar. Bu durumla başa çıkması için kişinin iç dünyasına dönmesi ve yaşamın anlamını araştırması ve anlamlandırabilmesi gerekir. Carl Jung, 20.yüzyılın başlarında, orta yaşa geçişi çalışırken orta yaşı hayatın öğleden sonrası olarak tanımlamıştır.
Soru 44
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi orta yetişkinlik döneminin genel gelişim özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Göz ile el arasında işbirliği ve denge kurma
B
Çocukların sorumlu bir yetişkin olmalarına yardım etmek
C
Çevresine egemen olma
D
Kurallara uyarak yaşamayı öğrenme
E
Temizlik alışkanlıkları kazanma
Açıklama:
Orta yetişkinlik döneminin genel gelişim özellikleri şu şekilde özetlenebilir: Yetişkin vatandaşlık ve toplumsal sorumluluğa ulaşmak, ekonomik bir yaşam standardı vermek ve sürdürmek, çocukların sorumlu bir yetişkin olmalarına yardım etmek, yetişkinlere özgü boş zaman etkinlikleri geliştirmek, birey olarak eşiyle özdeşleşmek, orta yaşın fizyolojik değişikliklerini kabul etmek ve buna uyum sağlamak ve yaşlı anne babaya uyum sağlamaktır.
Soru 45
Kişinin kendi varlığı için bir anlam arama çabası, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle en fazla ilişkilidir?
Seçenekler
A
Ahlak gelişimi
B
Dil gelişimi
C
Bilişsel gelişim
D
Tinsel gelişim
E
Psikososyal gelişim
Açıklama:
Tinsellik, kişinin kendi varlığı için bir anlam arama çabasıdır. Kişilerin kendi varlıklarına ve dünyaya anlam katmak için inandıkları her türlü farklı yönelim tinselliğe karşılık gelir.
Soru 46
Kişinin zekâsını; kariyer planları gibi uzun dönem hedeflerini başarmak için kullanması, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Sorumluluk evresi
B
Yönetim evresi
C
Yaş evresi
D
Başarma evresi
E
Yeniden bütünleştirme evresi
Açıklama:
Başarma evresi genel anlamda genç yetişkinlik dönemini kapsar. Bu evrenin genel özellikleri ele alındığında, kişi mantığını ve zekâsını kariyer planları gibi uzun dönem hedeflerini başarmak için kullanır ve eylemlerinin sonuçları ile baş edebilir. Ayrıca geleceğe dönük olarak kurduğu yaşam planlarının önündeki sorunları çözmek için çabalar.
Soru 47
Kişinin, içinde yaşadığı sosyal sistemler ve toplumun karmaşık ilişkilerini anlamaya ve bu ilişkilerde kendi toplumsal etkileşimlerini değerlendirmeye başlaması, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Başarma evresi
B
Yeniden bütünleştirme evresi
C
Yönetim evresi
D
Sorumluluk evresi
E
Pekiştirme evresi
Açıklama:
Yönetim Evresi orta yetişkinlik dönemine denk gelmektedir. Bu dönemde kişi içinde yaşadığı sosyal sistemler ve toplumun karmaşık ilişkilerini anlamaya ve bu ilişkilerde kendi toplumsal etkileşimlerini değerlendirmeye başlar.
Soru 48
Kişinin enerjisini ve kaynaklarını kendisi için anlamı olan aktivite ve görevlere yönlendirmesi, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Sorumluluk evresi
B
Deneme evresi
C
Başarma evresi
D
Yönetim evresi
E
Yeniden bütünleştirme evresi
Açıklama:
İnsan yaşamında genç yetişkinlik dönemine denk gelen yeniden bütünleştirme evresinde, bireyler tüm enerjilerini ve kaynaklarını kendileri için anlamlı olan aktivitelere ve görevlere yönlendirmektedirler.
Soru 49
İnsan organizmasının yapı ve işleyişinde zamanla ortaya çıkan değişmeler şeklinde açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Gelişme
C
Toplumsal yaşlanma
D
Sosyal olgunlaşma
E
Biyolojik yaşlanma
Açıklama:
Soruda açıklaması verilen kavram "biyolojik yaşlanma"dır. Bir birey doğumundan ölümüne kadar hem toplumsal hem de biyolojik birçok evreden geçmektedir. “Biyolojik yaşlanma”, insan organizmasının yapı ve işleyişinde zamanla ortaya çıkan değişmelerdir. “Toplumsal yaşlanma” ise, bireyin rolleri üstlenmesi ve terk etmesinde zamanla oluşan değişimleri içerir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi genç yetişkin bir bireyde bulunması beklenen özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelir getirici bir işte çalışma
B
Çocuk sahibi olma
C
Olumsuz yönlerini görmezden gelme
D
Özgün kimliğini arama
E
Uygun bir toplumsal gruba katılma
Açıklama:
Genç yetişkinlik dönemi, ergenlikle başlayan kimlik oluşturma sürecinin devamı niteliğindedir. Bireyden ekonomik özgürlüğünü kazanması, bir aile kurması, çocuk yetiştirmesi, uygun bir toplumsal gruba katılması beklenmektedir. Bununla birlikte, olumsuz yönlerini görmezden gelmek, gelişimsel süreçte bireyden beklenmeyecek özelliklerdendir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, yetişkinlik dönemlerinin kesin yaş sınırları ile birbirinden ayrılamıyor olmasında etkili olan faktörlerdendir?
I. Toplumlar arasında farklılaşan eğitim süreleri
II. Ortalama yaşam sürelerinin ülkeler arası farklılaşması
III. Dünyanın farklı bölgelerindeki iklim farklılıkları
I. Toplumlar arasında farklılaşan eğitim süreleri
II. Ortalama yaşam sürelerinin ülkeler arası farklılaşması
III. Dünyanın farklı bölgelerindeki iklim farklılıkları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yetişkinlik dönemlerinin kesin yaş aralıkları yoktur. Kişiden kişiye göre bu yaş aralığı değişime uğradığı gibi toplumsal ve küresel olarak değişen yaşam standartları da keskin yaş sınırlarının çizilmesini engellemektedir. Bu kapsamda, toplumlar arasında farklılaşan eğitim ve ortalama yaşam sürelerinin bu durum üzerinde etkili olduğu söylenebilir; iklim koşullarının ise bu duruma etki ettiğini iddia etmek zordur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi, genç yetişkinler arasında cinsel tacizin önlenmesinde en etkili yoldur?
Seçenekler
A
Taciz kurbanları ile seminerler düzenlemek
B
Psikolojik yardım sağlamak
C
Tacizle ilgili eğitim vermek
D
Kendini savunma yollarını öğretmek
E
Fiziksel gelişim hakkında bilgi vermek
Açıklama:
Cinsiyetçi herhangi bir ifade ve istenmeyen her türlü fiziksel temas taciz olarak kabul edilir. Cinsel taciz, bir kişinin diğeri üzerinde güç ve baskı kullanması ile ortaya çıkan ve kurbanı için oldukça ciddi psikolojik yaralanmalara yol açan bir suçtur. Diğer seçeneklerle kıyaslandığında, cinsel tacizin önlenmesi amacıyla taciz konusunda eğitimler vermek genç yetişkinler arasında cinsel tacizin önlenmesinde en etkili yoldur.
Soru 53
Genç yetişkinlik dönemi, Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramının aşamalarından hangisine denk gelmektedir?
Seçenekler
A
Güvene karşı güvensizlik
B
Üretkenliğe karşı durgunluk
C
Özerkliğe karşı utanç
D
Yakınlığa karşı izolasyon
E
Ego bütünlüğüne karşı umutsuzluk
Açıklama:
Erikson’un psikososyal gelişim aşamalarından “yakınlığa karşı izolasyon” tam olarak genç yetişkinlikte yaşanan yaşam krizlerine denk gelmektedir. Yakınlık kurmak genç yetişkinliğin duyuşsal ve sosyal gelişimini şekillendirir. Doğru cevap D'dir.
Soru 54
Menopozla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Menopoz beraberinde depresyon sürecini de doğurur
B
Menopozlu kadınlar sosyal hayattan geri çekilme eğilimindedirler
C
Menopoz cinsel ilişki yaşama sıklığını etkiler
D
Menopoza verilen duygusal tepkiler kadınlar arasında farklılık gösterir
E
Menopoza girme yaşı 48’dir
Açıklama:
Her kadının menopoza verdiği duygusal tepkiler farklılık gösterir. Bu nedenle beraberinde depresyon sürecini getirmesi durumu her kadın için geçerli değildir. Menopoz kadınların sosyal hayattan ya da cinsel ilişkilerden geri çekilmelerine neden olacak bir süreç değildir. Menopoza girme yaşı tüm dünyada ve antik çağlardan beri fazla değişme göstermemiştir ve ortalama 45-55 civarında olup menopoz yaşı kadından kadına göre değişir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi, orta yetişkinlik dönemi ile ilgili yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Yaklaşan ölüm nedeniyle olumsuz duygulanım gözlenir
B
Kadınlar menopoz yaşarlar
C
Bilişsel kaynaklar azalmaya başlar
D
Gelecek nesillerin durumu kişinin odağındadır
E
Erikson'un kuramında üretkenliğe karşı durgunluk aşamasına denk gelir
Açıklama:
Orta yaş dönemi olumsuz kalıplar ve hatalı kavramlaştırmalar ile karakterize edilir. Bu dönemin özelliği, negatif kalıplar ve hatalı kavramsallaştırmalardır. Beklenilenin aksine, gerileyen sağlık hakkında endişe, enerjinin azalması, yaklaşan ölüm nedeniyle demoralize olma duygusunun yerine birçok orta yaşlının sağlık durumu iyidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi, günümüzde internet bankacılığının kullanımı yaygın ve kolaylaştırıcı olmasına rağmen banka işlemlerini şubeye giderek yapmayı tercih eden orta yetişkinlik dönemindeki bireyin davranışını en iyi açıklayan kavramdır?
Seçenekler
A
Duygusal esneklik
B
Duygusal fakirleşme
C
Zeka katılığı
D
Fiziksel güçlere değer verme
E
Bilgeliğe değer verme
Açıklama:
Peck'e göre, orta yetişkinlik dönemindeki bireyler, eylemleri yapma yöntemlerine çok bağlı ve yeni fikirlere karşı çok katı olmamak için çabalamalıdır. Zekâsal anlamda çok katı bir düşünüş şekline sahip olmak kişinin geçmişte yaşamasına ve eskiden verdiği yargılara aşırı bağlanmasına neden olur. Bu durumda orta yaşın getirdiği yeni zorluklar ve durumlara uyum güçleşir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 57
Orta yetişkinlik dönemindeki bireylerin tinsellik deneyimleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Birey sahip olduğu inanç sistemi içerisinde aktif rol alır
B
Birey inandığı şeylerin gelecek nesillere aktarılması için çabalar
C
Birey iç dünyasını anlamaya başlar
D
Bireyin bir inanca sahip olması, stresle baş etmesini kolaylaştırır
E
Bireyler genellikle ya tutucu ya da liberal görüşlere yönelirler
Açıklama:
Bireylerin tutucu ya da liberal görüşlere yönelmeleri durumu daha çok genç yetişkinlik döneminde gözlenmektedir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, 45-65 yaş aralığındaki bireyler için aile yaşamı hakkında yazılacak olan bir kitapçıkta ele alınması beklenen konulardandır?
Seçenekler
A
Obezite
B
Cinsel saldırılar
C
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
D
Menopoz
E
Bağımlılık
Açıklama:
Obezite ve diyet, bağımlılık, cinsellik ve cinsellikle ilgili sorunlar, tecavüz ve taciz genç yetişkinlik döneminde görülebilen bazı sağlık ve fiziksel performans sorunlarıdır. Menopoz ise, 45-65 yaş aralığını kapsyan orta yetişkinlik döneminde gözlenen bir durumdur. Doğru yanıt D’dir.
Soru 59
İnsan organizmasının yapı ve işleyişinde zamanla ortaya çıkan değişmeler hangi kavram ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Beliren yetişkinlik
B
Psikolojik yetişkinlik
C
Biyolojik yaşlanma
D
Toplumsal yaşlanma
E
Olgunluk
Açıklama:
İnsan organizmasının yapı ve işleyişinde zamanla ortaya çıkan değişmeler biyolojik yaşlanma olarak adlandırılır.
Soru 60
"Orta yaş döneminde kişinin ailesinden çocukların ayrılması, arkadaşlarının uzaklaşması veya taşınması ve eski ilgi alanlarının sona ermesi ile birlikte duygusal esneklik kazanılması önemli bir hâle gelir. Aksi takdirde tüm bu yaşam olayları kişiyi olumsuz etkileyebilir."
Bu açıklama, Robert Peck'in yetişkin gelişimi teorisinin hangi aşamasıyla örtüşür?
Bu açıklama, Robert Peck'in yetişkin gelişimi teorisinin hangi aşamasıyla örtüşür?
Seçenekler
A
Bilgeliğe değer vermeye karşı fiziksel güçlere değer verme
B
Üretkenliğe karşı durgunluk
C
İnsan ilişkilerinde cinselleştirmeye karşı sosyalleşme
D
Duygusal esnekliğe karşı duygusal fakirleşme
E
Zekâ esnekliğine karşı zekâ katılığı
Açıklama:
Bu açıklama, duygusal esnekliğe karşı duygusal fakirleşme aşamasıyla örtüşür.
Soru 61
Eş seçimi, ev idare etme gibi genel özellikleri kapsayan dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genç yetişkinlik dönemi
B
Orta yetişkinlik dönemi
C
Geç yetişkinlik ve yaşlılık dönemi
D
Ergenlik dönemi
E
Çocukluk dönemi
Açıklama:
Eş seçimi, ev idare etme gibi genel özellikleri kapsayan dönem Genç yetişkinlik dönemidir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Levinson’un Evre Kuramına göre, orta yaşam dönemindeki temel kavram yaşam yapısındaki özelliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Genç olmaya karşı yaşlı olma
B
Eşle birlikte yaşamayı öğrenme
C
Yapıcı olmaya karşı yıkıcı olma
D
Başkalarına bağlı olma ya da ayrışma
E
Erkeksi olmaya karşı kadınsı olma
Açıklama:
Levinson’un Evre Kuramına göre; orta yaşam döneminde temel kavram yaşam yapısıdır.
Yaşam yapısı erkek yetişkinin gelişim dönemlerine göre göz önüne alınmıştır. Bu
kurama göre orta yetişkinlik dönemine geçiş yaklaşık 5 yıl sürer ve birey ergenlikten bu
yana süren tüm çatışmaları aşmak zorundadır.
• Genç olmaya karşı yaşlı olma
• Yapıcı olmaya karşı yıkıcı olma
• Erkeksi olmaya karşı kadınsı olma
• Başkalarına bağlı olma ya da ayrışma
Eşle birlikte yaşamayı öğrenme
Yaşam yapısı erkek yetişkinin gelişim dönemlerine göre göz önüne alınmıştır. Bu
kurama göre orta yetişkinlik dönemine geçiş yaklaşık 5 yıl sürer ve birey ergenlikten bu
yana süren tüm çatışmaları aşmak zorundadır.
• Genç olmaya karşı yaşlı olma
• Yapıcı olmaya karşı yıkıcı olma
• Erkeksi olmaya karşı kadınsı olma
• Başkalarına bağlı olma ya da ayrışma
Eşle birlikte yaşamayı öğrenme
Soru 63
Gould’un Dönüşüm Kuramına göre orta yetişkinlik aşamasında yaşamın birtakım dönüşümlerden meydana geldiğini ileri sürülmüştür. Birey bir dönüşümde çözemediği bir sorunu tekrar tekrar dönüşümlerde çözme imkânı bulabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu kuramın özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kimlik arama dönemidir
B
Evlilikler yeniden değerlendirilir
C
Yaşam zor, belirsiz, acı verici görülebilir
D
45 yaşına dek süren evrede bekarlar evlenebilir, evliler boşanabilir, ev kadını çalışmaya başlayabilir
E
Meslek yaşamı sıkıntılı olmaya başlar
Açıklama:
Gould’un Dönüşüm Kuramına göre orta yetişkinlik aşamasında yaşamın birtakım
dönüşümlerden meydana geldiği ileri sürülmüştür. Birey bir dönüşümde çözemediği bir
sorunu tekrar tekrar dönüşümlerde çözme imkânı bulabilir. Bu dönemde önceki amaçlar,
evlilikler yeniden değerlendirilir. Yaşam zor, belirsiz, acı verici görülebilir. 45 yaşına dek
süren evrede bekarlar evlenebilir, evliler boşanabilir, ev kadını çalışmaya başlayabilir. Zaman
baskısı hissedilir. Meslek yaşamı sıkıntılı olmaya başlar. 45-50 yaşları kararlı yıllardır.
Evlilik doyumu artar, dostlar önemlidir, paranın önemi azalır. Yaşama olumlu bakılır. Bu
yaklaşım 50’li yaşlarda daha da artar. Eğer önceki dönemler olumlu atlatıldıysa ortaya bu
durum çıkar.
Kimlik arama dönemidir
dönüşümlerden meydana geldiği ileri sürülmüştür. Birey bir dönüşümde çözemediği bir
sorunu tekrar tekrar dönüşümlerde çözme imkânı bulabilir. Bu dönemde önceki amaçlar,
evlilikler yeniden değerlendirilir. Yaşam zor, belirsiz, acı verici görülebilir. 45 yaşına dek
süren evrede bekarlar evlenebilir, evliler boşanabilir, ev kadını çalışmaya başlayabilir. Zaman
baskısı hissedilir. Meslek yaşamı sıkıntılı olmaya başlar. 45-50 yaşları kararlı yıllardır.
Evlilik doyumu artar, dostlar önemlidir, paranın önemi azalır. Yaşama olumlu bakılır. Bu
yaklaşım 50’li yaşlarda daha da artar. Eğer önceki dönemler olumlu atlatıldıysa ortaya bu
durum çıkar.
Kimlik arama dönemidir
Soru 64
Genç yetişkinlik döneminde fiziksel gelişimin doruk noktasına hangi yaşlarda erişilir?
Seçenekler
A
20 ile 25 yaş arasında
B
15 ile 20 arasında
C
25 ile 30 yaş arasında
D
30 ile 35 yaş arasında
E
35 ile 40 yaş arasında
Açıklama:
Genç yetişkinlik döneminde fiziksel gelişim doruk noktasına ulaşır ama aynı zamanda bu dönemde artık fiziksel gelişimin gerilemesi de başlamaktadır. Fiziksel gelişimin doruk noktasına 25 ile 30 yaş arasında erişilir.
Soru 65
Başarma Evresi, Sorumluluk Evresi, Yönetim Evresi, Yeniden Bütünleştirme Evresi gibi yetişkinlikteki bilişsel gelişim evrelerine dair teoriyi kim geliştirmiştir?
Seçenekler
A
Galambos
B
Piaget
C
Levinson
D
Schai
E
Gould
Açıklama:
Schai yetişkinlikteki bilişsel dönemlerle ilgili bazı evreler ortaya
koymuştur. Bunlar;
• Başarma Evresi,
• Sorumluluk Evresi,
• Yönetim Evresi,
• Yeniden Bütünleştirme Evresidir.
koymuştur. Bunlar;
• Başarma Evresi,
• Sorumluluk Evresi,
• Yönetim Evresi,
• Yeniden Bütünleştirme Evresidir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Becvar ve Becvar (1982)’ a göre orta yetişkinlik döneminin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Evliliğe uyum sağlama
B
Ebeveyn rollerini üstlenme
C
Büyük ebeveynlere oda hazırlama
D
Çocuğun ihtiyaçlarını aile sistemine uydurma
E
Bağımsız bir özbenlik ve yaşam oluşturmaya çabası
Açıklama:
Becvar ve Becvar (1982)’ a göre bu dönemin duygusal sorunu; yeni üyeleri ve yeni kişiliği evlilik sistemine kabul etme ile çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme olup; özellikleri ise:
a. Evliliğe uyum sağlama
b. Ebeveyn rollerini üstlenme
c. Büyük ebeveynlere oda hazırlama
d. Çocuğun ihtiyaçlarını aile sistemine uydurma
e. Ebeveynlerin enerjilerinin çocuğa doğru harekete geçirmesi, çocuğa yönelik harcamaları
ve çocuk olduğu için eve ziyaretlerin artmasından dolayı evin gizliliğinin
giderek yok olması
f. Çocuğun toplumla etkileşime girmek suretiyle aile sistemini geliştirmesi
g. Çocuğun eğitimsel başarısının desteklenmesi
Bağımsız bir özbenlik ve yaşam oluşturmaya çabası
a. Evliliğe uyum sağlama
b. Ebeveyn rollerini üstlenme
c. Büyük ebeveynlere oda hazırlama
d. Çocuğun ihtiyaçlarını aile sistemine uydurma
e. Ebeveynlerin enerjilerinin çocuğa doğru harekete geçirmesi, çocuğa yönelik harcamaları
ve çocuk olduğu için eve ziyaretlerin artmasından dolayı evin gizliliğinin
giderek yok olması
f. Çocuğun toplumla etkileşime girmek suretiyle aile sistemini geliştirmesi
g. Çocuğun eğitimsel başarısının desteklenmesi
Bağımsız bir özbenlik ve yaşam oluşturmaya çabası
Soru 67
Orta yetişkinlik ve geç yetişkinlik hayatına özgü zorluk ve sıkıntılar için Peck 7 aşamalı bir yetişkin gelişimi teorisi oluşturmuştur Aşağıdakilerden hangisi bu teorinin aşamalarından birisidir?
Seçenekler
A
Bilgeliğe Değer Vermeye Karşı Fiziksel Güçlere Değer Verme
B
Evden Ayrılma ve Bağımsız Bir Yetişkin Olma
C
Evlilik ile Ailelerin Birleşmesi, Yeni Bir Çiftin Oluşması
D
Ebeveyn rollerini oluşturma
E
Özel duygular, planlar ve fikirler paylaşma
Açıklama:
Bilgeliğe Değer Vermeye Karşı Fiziksel Güçlere Değer Verme, Peck'in 7 aşamalı bir yetişkin gelişimi teorisinin aşamalarından birisidir.
Soru 68
Orta yetişkinlik yılları, birçok kuramcı tarafından “orta yaş krizi” olarak adlandırılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi Pearce ve Newton'un orta yaş krizini basitçe tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
gelişme ya da ölmeye karar vermek
B
boş yuva sendromu
C
evlilik dışı ilişkiler
D
intihar veya kariyer değiştirmek
E
üretkenliğe karşı durgunluk
Açıklama:
Orta yetişkinlik yılları, bireylerin özel yaşamlarında ve aile yapılarında en önemli değişimlerin olduğu bir dönemdir. Bu dönem birçok kuramcı tarafından “orta yaş krizi” olarak adlandırılmaktadır. Pearce ve Newton (1963, akt. Bacanlı 2015) orta yaş krizini basitçe “gelişme ya da ölmeye karar vermek” olarak tanımlamaktadır.
Soru 69
Genç insanlar kendilerine bir kimlik oluşturduktan sonra psikososyal bir kriz olan ‘yakınlığa karşı izolasyon’ krizi
ile karşılaşırlar düşüncesi kimin düşüncesidir?
ile karşılaşırlar düşüncesi kimin düşüncesidir?
Seçenekler
A
Piaget
B
Erikson
C
Levinson
D
Schai
E
Gould
Açıklama:
Erikson’a göre genç insanlar kendilerine bir kimlik oluşturduktan sonra psikososyal bir kriz olan ‘yakınlığa karşı izolasyon’ krizi ile karşılaşırlar.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi menopoz döneminin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Menopoz ile beraber kadınlarda cinsel ilişki kurma isteği ortadan kalkar
B
Özellikle görme ve duyma konusunda sorunlar başlar
C
Duygusal esnekliğe karşı duygusal fakirleşme başlar
D
Ego farklılığına karşı iş yaşamı rollerine aşırı ilgi başlar
E
Yorgunluk, baş dönmesi, hızlı kalp ritmi ve sıcak basmaları yaşanır
Açıklama:
Âdet döngüsünün sona ermesi ile kadın vücudunda östrojen hormonu azalır ve bazı fiziksel yan etkiler ve aşırı duygusal tepkiler görülür. Yorgunluk, baş dönmesi, hızlı kalp ritmi ve sıcak basması bu yan etkilerdendir.
Ünite 8
Soru 1
Tüm dünyada ve ülkemizde yaşlılık hangi yaş sınırı ile belirlenmektedir?
Seçenekler
A
60
B
65
C
70
D
75
E
85
Açıklama:
Giriş
Tüm dünyada ve ülkemizde yaşlılık hangi 65 yaş sınırı ile belirlenmektedir.
Biyolojik yaşla belirlenen bu sınır, çoğu ülkede yaşlı kanunlarının ve yaşlılara yönelik hizmetlerin belirlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Tüm dünyada ve ülkemizde yaşlılık hangi 65 yaş sınırı ile belirlenmektedir.
Biyolojik yaşla belirlenen bu sınır, çoğu ülkede yaşlı kanunlarının ve yaşlılara yönelik hizmetlerin belirlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 2
"Yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır ve bireyler bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız kalmaktadır" şeklinde ifade edilen biyolojik yaşlanma teorisi hangisidir?
Seçenekler
A
Genetik teori
B
Aşınma teorisi
C
İmmünolojik ve endokrin teori
D
Serbest radikal teorisi
E
Hücresel yaşlanma teorisi
Açıklama:
Biyolojik yaşlanma teorileri
İmmünolojik ve endokrin teoriye göre, yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır ve bireyler bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız kalmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
İmmünolojik ve endokrin teoriye göre, yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır ve bireyler bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız kalmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 3
Biyolojik yaşlanma teorileri arasında en çok kabul gören teori hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest radikal teorisi
B
Hücresel yaşlanma teorisi
C
Genetik teori
D
DNA hasar teorisi
E
Aşınma teorisi
Açıklama:
Serbest radikal teorisi biyolojik yaşlanma teorileri arasında en çok kabul gören teoridir.
Bu teoriye göre serbest radikaller zamanla hücre içerisinde birikerek DNA’yı hasara uğratır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Bu teoriye göre serbest radikaller zamanla hücre içerisinde birikerek DNA’yı hasara uğratır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta başlıca fiziksel değişim unsurlarındandır birisi değildir?
Seçenekler
A
Dişler
B
Öz Bakım
C
Cilt ve saçlar
D
Ses ve ses telleri
E
Psiko-motor beceriler
Açıklama:
Yaşlılıkta fiziksel değişim
Yaşlılıkta Başlıca Fiziksel Değişim Unsurları:
1-Dış görünüş (eklemler, kas ve iskelet sistemi)
2-Dişler
3-Ses ve ses telleri
4-Cilt ve saçlar
5-Özbakım
Psiko-motor beceriler ise yaşlılıkta fizyolojik değişim unsurlarından birisini oluşturmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Yaşlılıkta Başlıca Fiziksel Değişim Unsurları:
1-Dış görünüş (eklemler, kas ve iskelet sistemi)
2-Dişler
3-Ses ve ses telleri
4-Cilt ve saçlar
5-Özbakım
Psiko-motor beceriler ise yaşlılıkta fizyolojik değişim unsurlarından birisini oluşturmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 5
Beynin tüm bilişsel fonksiyonlarında ilerleyici kayba neden olan ve beyinde anormal protein birikimiyle ortaya çıkan hastalık hangisidir?
Seçenekler
A
Demans
B
Parkinson
C
Alzheimer
D
Konstipasyon
E
Hipertiroid
Açıklama:
Yaşlılıkta bilişsel gelişim
Alzheimer hastalığı, öncelikle hafıza olmak üzere beynin tüm bilişsel fonksiyonlarında ilerleyici kayba neden olan ve beyinde anormal protein birikimiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Alzheimer hastalığı, öncelikle hafıza olmak üzere beynin tüm bilişsel fonksiyonlarında ilerleyici kayba neden olan ve beyinde anormal protein birikimiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 6
Emeklilik ve gelir düşüşü, emeklilikte eşle beraber yaşamak, ölümün geleceğini kabul etmek vb. aşamalar için hangi tanımlama doğrudur?
Seçenekler
A
Yaşlılığın psiko-sosyal gelişim aşamalarındandır
B
Yaşlanmayı etkileyen faktörlerdendir
C
Yaşlılığın bilişsel gelişim unsurlarındandır
D
Yaşlılıkta fiziksel değişim unsurlarındandır
E
Yaşlılıkta fizyolojik değişim unsurlarındandır
Açıklama:
Yaşlılıkta psiko-sosyal özellikler
Genetik faktörlerin etkili olduğu yaşlanma sürecinde, yaşam biçimi, karşılaşılan önemli yaşam olayları gibi çevresel, sosyal ve psikolojik faktörler de yaşlanma sürecini etkiler. Bu anlamda yaşlılık dönemindeki emeklilik ve gelir düşüşü, emeklilikte eşle beraber yaşamak, ölümün geleceğini kabul etmek vb. aşamalar yaşlılığın psiko-sosyal gelişim aşamalarındandır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Genetik faktörlerin etkili olduğu yaşlanma sürecinde, yaşam biçimi, karşılaşılan önemli yaşam olayları gibi çevresel, sosyal ve psikolojik faktörler de yaşlanma sürecini etkiler. Bu anlamda yaşlılık dönemindeki emeklilik ve gelir düşüşü, emeklilikte eşle beraber yaşamak, ölümün geleceğini kabul etmek vb. aşamalar yaşlılığın psiko-sosyal gelişim aşamalarındandır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 7
Hangisi yaşlanmayı etkileyen faktörlerdendir?1- Beslenme2- Sigara, alkol ve madde kullanımı3- Egzersiz4- Düzenli uyku5- Stresle başa çıkmak
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
Yalnız 4
C
1 ve 2
D
3, 4 ve 5
E
1, 2, 3, 4 ve 5
Açıklama:
Sağlıklı yaşlanmak
Yaşlanmayı etkileyen faktörler
1- Beslenme
2- Sigara, alkol ve madde kullanımı
3- Egzersiz
4- Düzenli uyku
5- Stresle başa çıkmak
6- Sağlıklı bir cinsel yaşam sürmek
Doğru cevap E seçeneğidir.
Yaşlanmayı etkileyen faktörler
1- Beslenme
2- Sigara, alkol ve madde kullanımı
3- Egzersiz
4- Düzenli uyku
5- Stresle başa çıkmak
6- Sağlıklı bir cinsel yaşam sürmek
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 8
İstatistiklere göre Türkiye ne zaman çok yaşlı toplumlar arasında yer alacaktır?
Seçenekler
A
2020
B
2023
C
2050
D
2075
E
2080
Açıklama:
Toplumsal (Demografik) Yaşlanma
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2013 yılında Türkiye nüfusunun %7,7’sini yaşlı nüfus (65+) oluşturmaktadır. Yapılan nüfus tahminlerine göre 2023 yılında bu oranın %10,2’ye, 2050 yılında %20,8’e, 2075 yılında ise %27,7’ye çıkması beklenmektedir. Bu istatistiklere göre Türkiye olgun toplum olmaktan çıkmış, yaşlı bir toplum hâline dönüş- mektedir. 2023 yılında ise Türkiye çok yaşlı toplumlar arasında yerini alacaktır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2013 yılında Türkiye nüfusunun %7,7’sini yaşlı nüfus (65+) oluşturmaktadır. Yapılan nüfus tahminlerine göre 2023 yılında bu oranın %10,2’ye, 2050 yılında %20,8’e, 2075 yılında ise %27,7’ye çıkması beklenmektedir. Bu istatistiklere göre Türkiye olgun toplum olmaktan çıkmış, yaşlı bir toplum hâline dönüş- mektedir. 2023 yılında ise Türkiye çok yaşlı toplumlar arasında yerini alacaktır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 9
Yaşlı kadınlarda hem dünyada hem de Türkiye'de sıklıkla görülen kanser türü hangisidir?
Seçenekler
A
Akciğer kanseri
B
Beyin kanseri
C
Bağırsak kanseri
D
Gırtlak kanseri
E
Meme kanseri
Açıklama:
Yaşlılıkta fiziksel değişim
Yaşlı kadınlarda hem dünyada hem de Türkiye'de sıklıkla görülen kanser türü %23.9 oran ile meme kanseridir.
Yaşlı kadınlarda hem dünyada hem de Türkiye'de sıklıkla görülen kanser türü %23.9 oran ile meme kanseridir.
Soru 10
Yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır. Yaşlanmaya dair yukarıda yer alan açıklama aşağıdaki yaşlanma teorilerinden hangisine aittir?
Seçenekler
A
DNA hasar teorisi
B
Genetik teori
C
Hücresel yaşlanma teorisi
D
İmmünolojik ve endokrin teori
E
Aşınma teorisi
Açıklama:
İmmünolojik ve endokrin teoriye göre, yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre genç yaşlı evresi hangi yaş aralığını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
55-59
B
55-64
C
65-69
D
65-74
E
70-79
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü ortalama yaşam süresinin uzamasıyla beraber yaşlılığı genç yaşlılık, orta yaşlılık ve ileri yaşlılık olmak üzere 3 evreyle sınıflandırmıştır. 65-74 yaş aralığındaki bireyler genç yaşlı olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 12
I. Osteoporoz II. İnkontinans III. Cilt lekeleri IV. Diş eti çekilmesi V. Konuşma hızında artış Yukarıdakilerden hangileri yaşlılıkta görülen fiziksel değişimlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
I, III, IV ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlılıkta fiziksel değişim gösteren unsurlar dış görünüş, dişler, ses ve ses telleri, cilt, saç ve özbakımdır. Osteoporoz, inkontinans, cilt lekeleri ve diş eti çekilmesi bu değişimlere dahildir. Konuşma hızında ise artış değil azalma görülür. Doğru cevap E'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde yaşanan düşmelerin davranışsal nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Kas ve iskelet sisteminin zayıflaması
B
D vitamini eksikliği
C
Çoklu ilaç kullanımı
D
Zayıf ışıklandırma
E
Engebeli zeminler
Açıklama:
Yaşlılıkta düşmenin biyolojik, davranışsal, çevresel ve sosyo-ekonomik olmak üzere
birçok sebebi bulunmaktadır. Kas ve iskelet sisteminin zayıflaması ve D vitamini eksikliği biyolojik sebeplerdendir. Zayıf ışıklandırma ve engebeli zeminler ise çevresel sebepler arasındadır. Çoklu ilaç kullanımı davranışsal sebeplerden biridir. Doğru cevap C'dir.
birçok sebebi bulunmaktadır. Kas ve iskelet sisteminin zayıflaması ve D vitamini eksikliği biyolojik sebeplerdendir. Zayıf ışıklandırma ve engebeli zeminler ise çevresel sebepler arasındadır. Çoklu ilaç kullanımı davranışsal sebeplerden biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
%30. 3 oranıyla yaşlı erkek bireylerde en sık görülen kanser türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akciğer - bronşit - trake kanseri
B
Prostat kanseri
C
Beyin kanseri
D
Karaciğer kanseri
E
Cilt kanseri
Açıklama:
Yaşlı erkek bireylerde en sık rastlanan kanser çeşidi %30. 3 oranıyla akciğer/bronşit/trake kanseridir ve onu %11.2 oranıyla prostat kanseri takip etmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayla ortaya çıkan bilişsel değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Görsel-uzaysal algılama işlevlerinde gerileme
B
Renk ve derinlik algısında gerileme
C
Bellekte gerileme
D
Öğrenme yeteneğinde gerileme
E
Psikomotor işlevlerde gerileme
Açıklama:
Yaşlanmayla ortaya çıkan bilişsel değişikliklerin en belirgin olanları demans, hafıza ve öğrenme yeteneği, genel zeka, pratik zeka, dikkat ve konsantrasyon, konuşma, görsel-uzaysal algılama fonksiyonları, psikomotor fonksiyonlar ve üst seviye fonksiyonlardaki değişikliklerdir. Renk ve derinlik algısında da gerileme olmaktadır ancak bunlar fizyolojik değişimlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığın psiko-sosyal gelişim aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Emeklilik ve gelir düşüşü
B
Aile ve arkadaşlık bağlarının sürdürülmesi
C
Sosyal sorumlulukları gençlere bırakmak
D
Hastalık ve eşin/arkadaşların ölümü ile başa çıkmak
E
Ölümün geleceğini kabul etmek
Açıklama:
Aile ve arkadaşlık bağlarının sürdürülmesi, emeklilik ve gelir düşüşü, sosyal ve yurttaşlık sorumluluklarının devam ettirilmesi, hastalık ve eşin/arkadaşların ölümü ile başa çıkmak ve ölümün geleceğini kabul etmek yaşlılığın psiko-sosyal gelişim aşamalarındandır. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
Toplumsal değerlere uygun davranışlar sergileyen, yasa ve kurallara büyük önem veren ancak aynı zamanda insani değerlerle, özgürlük ve adalet gibi kavramlarla çatışan kurallara da eleştirel yaklaşabilen yaşlı bir birey, Kohlberg'in ahlak gelişimi kuramına göre hangi evrede yer alır?
Seçenekler
A
Sosyal sözleşme eğilimi aşaması
B
Evrensel ahlak ilkeleri eğilimi aşaması
C
Ceza ve itaat eğilimi aşaması
D
İyi çocuk eğilimi aşaması
E
Kanun ve düzen eğilimi aşaması
Açıklama:
Kohlberg’in ahlak gelişim kuramına göre insanlar ahlaki gelişimlerinde üç dönem ve altı aşama geçirirler. Çocuklar 14 yaşında son dönem olan gelenek sonrası ahlaki gelişim dönemini tamamlarlar ancak, her bireyin son döneme geçmesi mümkün olmamaktadır. Bu kurama göre yaşlı bireylerin 3. dönem olan gelenek sonrası ahlaki gelişim döneminde olmaları beklenir. Bu dönem 5. Aşama olan “Sosyal Sözleşme Eğilimi” ve 6. Aşama olan “Evrensel Ahlak İlkeleri Eğilimi” aşamalarını kapsar. Sosyal sözleşme eğilimi aşamasına göre toplumsal normlarla değerlere uygun davranışlar sergilenir. Yasalar ve kurallar büyük önem taşır ancak aynı anda insani değerlerle özgürlük ve adalet gibi kavramlarla çatışan kurallar eleştirel bir şekilde sorgulanır. Doğru cevap A'dır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayı olumlu olarak etkileyen bir faktör değildir?
Seçenekler
A
Sağlıklı ve dengeli beslenme
B
Cinsellikten uzak durma
C
Düzenli egzersiz yapma
D
Stresle başa çıkma yöntemleri geliştirme
E
Alkol ve tütünden uzak durma
Açıklama:
Yaşlanmayı geciktirmek ve yaşlanmanın yan etkilerini en aza indirgemek için yaşam tarzında birtakım değişiklikler yapmak mümkündür. Düzenli egzersiz, sağlıklı ve dengeli
beslenme, düzenli uyku, alkol ve tütün ürünlerinden uzak durma, stresten kendini koruma gibi yaşam biçimleri, yaşlanmanın hızını ve yan etkilerini azaltan yöntemlerdir.Cinsellikten uzak durmak yaşlanma üzerinde olumlu etkisi olan bir faktör değildir. Doğru cevap B'dir.
beslenme, düzenli uyku, alkol ve tütün ürünlerinden uzak durma, stresten kendini koruma gibi yaşam biçimleri, yaşlanmanın hızını ve yan etkilerini azaltan yöntemlerdir.Cinsellikten uzak durmak yaşlanma üzerinde olumlu etkisi olan bir faktör değildir. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
65 yaş ve üstü bireylerin toplumun toplam nüfusunun % 4-7'sini oluşturduğu toplumlara .........................., 65 yaş ve üstü bireylerin toplumun toplam nüfusunun % 7-10'nu oluşturduğu toplumlara ............................... adı verilir.
Yukarıdaki cümlede yar alan boşluklar aşağıdakilerden hangisi ile doğru bir biçimde tamamlanır?
Yukarıdaki cümlede yar alan boşluklar aşağıdakilerden hangisi ile doğru bir biçimde tamamlanır?
Seçenekler
A
Genç toplum -- Olgun toplum
B
Yaşlı toplum -- Çok yaşlı toplum
C
Olgun toplum -- Yaşlı toplum
D
Olgun toplum -- Çok yaşlı toplum
E
Genç toplum -- Yaşlı toplum
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
65 yaş ve üstü bireylerin toplumun toplam nüfusunun % 4-7'sini oluşturduğu toplumlara olgun toplum, 65 yaş ve üstü bireylerin toplumun toplam nüfusunun % 7-10'nu oluşturduğu toplumlara yaşlı toplum adı verilir.
65 yaş ve üstü bireylerin toplumun toplam nüfusunun % 4-7'sini oluşturduğu toplumlara olgun toplum, 65 yaş ve üstü bireylerin toplumun toplam nüfusunun % 7-10'nu oluşturduğu toplumlara yaşlı toplum adı verilir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi biyolojik yaşlanma teorilerinden biri olan İmmünolojik ve Endokrin Teori’sinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Yaşlanma genlerde kodlanmıştır ve büyüme, gelişme gibi dönemler gibi yaşlılık da yaşam döngüsünün bir parçasıdır.
B
Yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır.
C
İnsan vücudu da bir makineye benzer bir mekanizmaya sahiptir ve organlar kullanıldıkça zamanla aşınmaya uğrar.
D
Yaşlanmayı vücuttaki hücre oluşumunun yavaşlamasına ve bozulmasına bağlar.
E
Serbest radikaller zamanla hücre içerisinde birikerek DNA’yı hasara uğratır.
Açıklama:
"Yaşlanma genlerde kodlanmıştır ve büyüme,gelişme gibi dönemler gibi yaşlılık da yaşam döngüsünün bir parçasıdır." ifadesi genetik teori, "İnsan vücudu da bir makineye benzer bir mekanizmaya sahiptir ve organlar kullanıldıkça zamanla aşınmaya uğrar." ifadesi aşınma teorisi, "Yaşlanmayı vücuttaki hücre oluşumunun yavaşlamasına ve bozulmasına bağlar." ifadesi hücresel yaşlanma teorisi, "Serbest radikaller zamanla hücre içerisinde birikerek DNA’yı hasara uğratır." ifadesi serbest radikal teoridir.
Soru 21
Kas liflerinde ve kas boylarında azalma hangi yaşta başlar?
Seçenekler
A
20
B
30
C
40
D
50
E
60
Açıklama:
Kas liflerinde ve kas boylarında azalma 50 yaş sonrası oluşur.
Soru 22
Yaşlılık döneminde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen, yaşlılıktan kaynaklanan hastalıkların koruyucu, tedavi ve rehabilite edici yönleriyle ilgilenen bir tıp dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Homeostaz
B
Polifarmasi
C
Geriatri
D
Megatrend
E
Demans
Açıklama:
Homeostaz (dengeleşim) adlı mekanizma, karşılaştığı hastalık durumlarında ve olağan dışı durumlarda vücudun dengesini sağlamaya çalışır. Polifarmasi: Çoklu reçete ya da fazla sayıda ilaç kullanımı demektir. Megatrend: Toplumları küresel boyutta etkileyen sosyal, politik, ekonomik, demografik, çevresel, kültürel ve teknolojik değişikliklerdir.
Soru 23
75 yaşındaki bir insanın maksimum solunum kapasitesi ve oksijen alma miktarı, 30 yaşındaki bir bireyin solunum ve oksijen alma kapasitesinin yüzde kaçıdır?
Seçenekler
A
%40
B
%50
C
%30
D
%20
E
%10
Açıklama:
75 yaşındaki bir insanın maksimum solunum kapasitesi ve oksijen alma miktarı, 30 yaşındaki bir bireyin solunum ve oksijen alma kapasitesinin yüzde 40’ıdır.
Soru 24
Yaşlı erkeklerde ülkemizde en çok rastlanan kanser çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Lösemi
B
Lenfoma
C
Prostat
D
Kolon
E
Akciğer
Açıklama:
Yaşlı erkek bireylerde en sık rastlanan kanser çeşidi %30. 3 oranıyla akciğer/bronşit/trake kanseridir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi uzun süreli anlamsal bellek çeşidinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Eski olayları ve kişisel bilgileri hatırlamak
B
Gerçeklere, sözcük dağarcığına ve genel bilgiye erişim
C
Kısa süreli hafızadaki bilgileri aktif olarak işlenmesi, aktif olarak düşünmek
D
Hâlihazırda ve aktif olarak düşündüğümüz şeylerin hafızası
E
Duyusal bir imgeyi kısa süreliğine (birkaç saniye) muhafaza etmek
Açıklama:
"Eski olayları ve kişisel bilgileri hatırlamak" uzun süreli bellek, "Kısa süreli hafızadaki bilgileri aktif olarak işlenmesi, aktif olarak düşünmek" çalışma belleği, "Hâlihazırda ve aktif olarak düşündüğümüz şeylerin hafızası" kısa süreli bellek, "Duyusal bir imgeyi kısa süreliğine (birkaç saniye) muhafaza etmek" duyusal bellektir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalığına ilişkin bilişsel rahatsızlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Dil rahatsızlıkları
B
Motor becerilerde kayıp
C
Objeleri ya da kişileri tanıyamama
D
Yönetsel işlevlerde bozukluk
E
Ellerde ve ayaklarda titreme
Açıklama:
Alzheimer hastalığı beynin tüm bilişsel fonksiyonlarında ilerleyici kayba neden olan ve beyinde anormal protein birikimiyle meydana gelen bir hastalıktır. Titreme Parkinson ile ilgilidir.
Soru 27
Alzheimer ve demanstan sonra yaşlılarda ikinci sıklıkla görülen hastalık nedir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Kanser
C
Verem
D
Solunum yetersizliği
E
Karaciğer yağlanması
Açıklama:
Alzheimer ve demanstan sonra yaşlılarda ikinci sıklıkla görülen hastalık Parkinson’dur.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Yaşlılığın Psiko-Sosyal Gelişim Aşamaları’ndan birisi değildir?
Seçenekler
A
Emeklilik ve gelir düşüşü
B
Kişinin yaşıtlarıyla yakınlaşması veya yaşlılarla bağ kurması
C
Sosyal ve yurttaşlık sorumluluklarına devam edememe
D
Aile ve arkadaşlık bağlarının sürdürülmesi
E
Ölümün geleceğini kabul etmek
Açıklama:
Yaşlılıkta da bireyler Sosyal ve yurttaşlık sorumluluklarına devam edebilirler.
Soru 29
Toplam nüfusun yüzde kaçı yaşlı bireylerden oluşursa o topluma olgun toplum denir?
Seçenekler
A
%4 oranında
B
%4 ve %7 aralığında
C
%7 oranında
D
%7 ve %10 aralığında
E
%10 oranında
Açıklama:
Toplam nüfusun %4’ünün yaşlı bireylerden (65 +) oluştuğu toplumlar genç toplum, bu oranın %4 ve %7 aralığında olduğu toplumlar olgun toplum, %7 ve %10 aralığındaki toplumlar ise yaşlı toplum olarak nitelendirilmektedir. Yaşlı bireylerin toplam nüfus içindeki oranının %10’u geçtiği toplumlar ise çok yaşlı toplum olarak nitelendirilmektedir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi “yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır.” açıklamasına karşılık gelen yaşlılık teorisidir?
Seçenekler
A
İmmünolojik ve Endokrin Teori
B
DNA Hasar Teorisi
C
Genetik Teori
D
Aşınma Teorisi
E
Hücresel Yaşlanma Teorisi
Açıklama:
İmmünolojik ve Endokrin Teoriye göre, yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi “genetik yapımızı oluşturan DNA, yıllar içinde hasara uğramaktadır ve bu durum hücrelerin, organların ve dokuların bozulmasına, dolayısıyla yaşlanmaya sebep olmaktadır.” açıklamasına karşılık gelen yaşlılık teorisidir?
Seçenekler
A
Metabolik Artıkların Birikmesi Teorisi
B
Serbest Radikal Teorisi
C
Hücresel Yaşlanma Teorisi
D
Genetik Teori
E
DNA Hasar Teorisi
Açıklama:
DNA Hasar Teorisine göre genetik yapımızı oluşturan DNA, yıllar içinde hasara uğramaktadır ve bu durum hücrelerin, organların ve dokuların bozulmasına, dolayısıyla yaşlanmaya sebep olmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi “insan vücudu da bir makineye benzer bir mekanizmaya sahiptir ve organlar kullanıldıkça zamanla aşınmaya uğrar.” açıklamasına karşılık gelen yaşlılık teorisidir?
Seçenekler
A
Genetik Teori
B
DNA Hasar Teorisi
C
Aşınma Teorisi
D
Strese Fizyolojik Tepkinin Azalan Yeterliliği Teorisi
E
Hücresel Yaşlanma Teorisi
Açıklama:
Aşınma Teorisine göre insan vücudu da bir makineye benzer bir mekanizmaya sahiptir ve organlar kullanıldıkça zamanla aşınmaya uğrar. Bu durum da organların, dokuların ve vücudun yaşlanmasına sebep olur. Doğru cevap C'dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi İnsanların kaslarının kaç yaşından sonra zayıflamaya başladığını belirtir?
Seçenekler
A
25
B
30
C
40
D
45
E
50
Açıklama:
Kaslar 30 yaşından sonra zayıflamaya başlar ve hem kasılma gücünde hem de kasılma hızında azalma görülür. Doğru cevap B'dir.
Soru 34
İnsanlarda kas liflerinde ve kas boyunda azalma kaç yaşından sonra görülmektedir?
Seçenekler
A
30
B
40
C
45
D
50
E
60
Açıklama:
50 yaş sonrasında kas liflerinde ve kas boylarında azalma görülür. Doğru cevap D'dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta ciltte görülen değişikliklerdendir?
Seçenekler
A
Lekelenmesi
B
Esnekliğini kaybetmesi
C
Soluklaşması
D
Sarkması
E
Hepsi
Açıklama:
Fiziksel olarak değişiklik gösteren diğer bir organ ise cilttir. Cildin soluklaşması, lekelenmesi ve esnekliğini kaybetmesi, yaşlılıkta sıklıkla görülen bir durumdur. Deri altındaki kasların ve yağların kısmi kaybı ise cildin sarkmasına ve kırışıklıkların oluşmasına sebep olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi “hastalık durumlarında ve olağan dışı durumlarda vücudun dengesini sağlamaya çalışan mekanizma” tanımını karşılar?
Seçenekler
A
Duyular
B
Kalp Damar Sistemi
C
Solunum Sistemi
D
Sindirim Sistemi
E
Homeostaz
Açıklama:
Homeostaz (dengeleşim) adlı mekanizma, karşılaştığı hastalık durumlarında ve olağan dışı durumlarda vücudun dengesini sağlamaya çalışır. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta düşmenin sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Biyolojik
B
Davranışsal
C
Çevresel
D
Sosyo-ekonomik
E
Hepsi
Açıklama:
Yaşlılıkta düşmenin biyolojik, davranışsal, çevresel ve sosyo-ekonomik olmak üzere birçok sebebi bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta düşmenin sosyo-ekonomik sebeplerindendir?
Seçenekler
A
D vitamini eksikliği
B
Alkol ve madde kullanımı
C
Dar ve dik merdivenler
D
Duyulardaki zayıflama
E
Düşük gelir
Açıklama:
Sosyo-ekonomik faktörler düşük gelir, düşük eğitim seviyesi, yetersiz konut imkânları, yetersiz sosyal etkileşim, özelikle kırsal alanlarda sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlı olması, toplum kaynaklarının yetersiz olması olarak sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde asgari seviyede etkilenen bellek tipi ya da işlevlerindendir?
Seçenekler
A
Uzun Süreli Anlamsal Bellek
B
Kısa Süreli Hafıza
C
Duyusal Bellek
D
Çalışma Belleği
E
Uzun Süreli Olaysal Bellek
Açıklama:
Uzun süreli anlamsal bellek asgari seviyede gerileme göstermektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 40
İnsan gelişiminin en son safhası, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
İlk çocukluk
B
Yaşlılık
C
Orta ergenlik
D
Erken ergenlik
E
Genç yetişkinlik
Açıklama:
Yaşlılık tüm dünyada ve ülkemizde de 65 yaş sınırı ile belirlenmektedir. Biyolojik yaşla belirlenen bu sınır, çoğu ülkede yaşlı kanunlarının ve yaşlılara yönelik hizmetlerin belirlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. Bu bağlamda insan gelişiminin en son safhası yaşlılıktır.
Soru 41
Yaşlılık döneminde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen uzmanlık alanı, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gastroenteroloji
B
Onkoloji
C
Psikiyatri
D
Geriatri
E
Psikiyatri
Açıklama:
Geriatri, yaşlılık döneminde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen, yaşlılıktan kaynaklanan hastalıkların koruyucu, tedavi ve rehabilite edici yönleriyle ilgilenen bir tıp dalıdır.
Soru 42
Vücudun yaşlanma süreci, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Sedasyon
B
Sitoloji
C
Sembiyoz
D
Somnolans
E
Senesans
Açıklama:
Vücudun yaşlanma sürecine senesans adı verilir. Senesans, Latince “Sen” yani “yaşlı” kelimesinden üretilmiş olup dilimize Fransızca “sénescence” kelimesinden geçmiştir. Senesans, yani biyolojik yaşlanma doğal bir süreçtir ve kişiden kişiye farklılık göstermektedir.
Soru 43
Dünya Sağlık Örgütü’nün 65-74 yaş aralığındaki bireyler için yapmış olduğu tanımı ifade eden dönem, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Genç yaşlılık
B
Geç yetişkinlik
C
Çok ileri yaşlılık
D
İleri yaşlılık
E
Erken ergenlik
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü, ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte, yaşlılığı 3 evreyle sınıflandırmıştır. Bu evrelerden ilki 65-74 yaş aralığındaki bireyler için tanımlanan genç yaşlılıktır.
Soru 44
Dünya Sağlık Örgütü’nün 75-84 yaş aralığındaki bireyler için yapmış olduğu tanımı ifade eden dönem, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Genç yetişkinlik
B
Genç yaşlılık
C
Orta ergenlik
D
Çok ileri yaşlılık
E
İleri yaşlılık
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü, ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte, yaşlılığı 3 evreyle sınıflandırmıştır. Bu evrelerden ikincisi ileri yaşlılıktır ve bu dönem 75-84 yaş aralığındaki bireyleri kapsamaktadır.
Soru 45
Yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmesi ve bağışıklık sisteminin zayıflaması, aşağıdaki seçeneklerde belirtilen biyolojik yaşlanma teorilerinden hangisine aittir?
Seçenekler
A
DNA hasar teorisi
B
İmmünolojik ve Endokrin Teori
C
Aşınma Teorisi
D
Hücresel Yaşlanma Teorisi
E
Serbest Radikal Teorisi
Açıklama:
İmmünolojik ve Endokrin Teoriye göre, yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır.
Soru 46
İlerleyen yaşlarda bireylerin uzun süreli fiziksel aktivitelerinden sonra nefes düzenlerinin ve kalp ritimlerinin normale dönmesinin eskiye oranla daha uzun sürmesi, aşağıdaki kavramlardan en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Psiko-motor beceriler
B
Duyular
C
Sindirim sistemi
D
Homeostaz
E
Solunum sistemi
Açıklama:
Sağlık açısından vücudun dengeli bir biçimde çalışması gerekmektedir. Homeostaz (dengeleşim) adlı mekanizma, karşılaştığı hastalık durumlarında ve olağan dışı durumlarda vücudun dengesini sağlamaya çalışır. Yaş ilerledikçe bu mekanizmanın çalışması etkinliği azalır. Birey, fizyolojik olarak kendini farklı durumlara adapte etmekte zorlanmaktadır.
Soru 47
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı durumu, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Patojen
B
Palpitasyon
C
Pankardit
D
Polifarmasi
E
Peritonit
Açıklama:
Yaşlılıkta düşmenin biyolojik, davranışsal, çevresel ve sosyo-ekonomik olmak üzere birçok sebebi bulunmaktadır. Davranışsal sebepler ele alındığında alkol ve madde kullanımı, yaşlılarda sıklıkla karşılaşılan çoklu ilaç kullanımı (polifarmasi), sakinleştirici ilaç kullanımı gibi değiştirilebilir davranışlar ön plana çıkmaktadır.
Soru 48
Yaşlılıkta bilişsel gelişim süreci ele alındığında, geçmiş doğum günlerinin hatırlanması aşağıda belirtilen bellek tipi işlevlerinden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Duyusal bellek
B
Kısa süreli bellek
C
Uzun süreli olaysal bellek
D
Uzun süreli anlamsal bellek
E
Çalışma belleği
Açıklama:
Bellek işlevleri ve yaşlılık sürecine duyarlılık boyutunda ele alındığında, bireyin geçmiş doğum gününde yaşanan olayları hatırlaması uzun süreli olaysal bellek kapsamında değerlendirilmektedir.
Soru 49
Toplumları küresel boyutta etkileyen sosyal, politik, ekonomik, demografik, çevresel, kültürel ve teknolojik değişiklikler, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Mekan algısı
B
Mevsimsel dalgalanma
C
Mikro ekonomi
D
Moratoryum
E
Megatrend
Açıklama:
Demografik yaşlanma günümüzün megatrendlerinden birisidir. Toplumları küresel boyutta etkileyen sosyal, politik, ekonomik, demografik, çevresel, kültürel ve teknolojik değişiklikler bu kavramla ilişkilidir.
Soru 50
Geriatri nedir?
Seçenekler
A
Herhangi bir bireye ya da gruba yaşından dolayı yapılan ayrımcılık
B
Yaşlılık döneminde ortaya çıkan hastalıklarla ilgilenen bir tıp dalı
C
Vücudun yaşlanma sürecine verilen ad
D
Vücuttaki hücre yapısının yaşlaması
E
Genetik yapıyı oluşturan DNA'nın yıllar içinde hasara uğraması
Açıklama:
Geriatri, yaşlılık döneminde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen, yalılıktan kaynaklanan hastalıkların koruyucu, tedavi ve rehabilite edici yönleriyle ilgilenen bir tıp dalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
Yaşlı bireylerin bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız kalmasını, bazı hormon seviyelerindeki azalmayla açıklayan biyolojik yaşlanma teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
DNA Hasar Teorisi
B
Genetik Teori
C
İmmünolojik ve Endokrin Teori
D
Aşınma Teorisi
E
Hücresel Yaşlanma Teorisi
Açıklama:
İmmünolojik ve Endokrin Teorisine göre yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bagışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diger hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
İmmünolojik ve Endokrin Teoriye göre, yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır. Doğru cevap C'dir.
İmmünolojik ve Endokrin Teoriye göre, yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
Yaşlanma teorileri arasında en çok kabul gören teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest Radikal Teorisi
B
Metabolik Artıkların Birikmesi Teorisi
C
Hücresel Yaslanma Teorisi
D
Aşınma Teorisi
E
Genetik Teori
Açıklama:
Biyolojik yaşlanma teorileri arasında en çok kabul gören teori Serbest Radikal Teorisidir. Bu teoriye göre serbest radikaller zamanla hücre içerisinde birikerek DNA’yı hasara ugratır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 53
Yaşlılarda homeostaz mekanizmasında aşağıdakilerden hangisinin oluşması beklenir?
Seçenekler
A
Yaş ilerledikçe olgunlaşma ile birlikte bu mekanizmanın çalışması etkililiği artar.
B
Birey kendini farklı durumlara kolaylıkla adapte edebilir.
C
Bir aktiviteden sonra nefes düzeninin normale dönmesi eskisine oranla kolaydır.
D
Tiroid bezleri küçülmeye başlar ve durum bazal metabolizmayı yavaşlatır.
E
Bir aktiviteden sonra kalp ritminin normale dönmesi eskisine oranla kolaydır.
Açıklama:
Yaş ilerledikçe homeostaz mekanizmasının çalışması etkinliği azalır. Birey, fizyolojik olarak kendini farklı durumlara adapte etmekte zorlanır. Örneğin uzun süreli bir fiziksel aktiviteden sonra nefes düzeninin ve kalp ritminin normale dönmesi eskiye oranla daha uzun sürer. Yaraların ve morlukların iyileşmesi daha uzun zaman almaya başlar. Tiroid bezleri küçülmeye başlar ve durum bazal metabolizmayı yavaşlatır. Doğru cevap D'dir.
Soru 54
I. Kalp büyür ve kalpteki yağ oranı azalır. II. Damarlardaki kan akışı zorlaşır. III. Kalp kapakçıklarının esnekliği artar. IV. Kalbin ritmi azalır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılık döneminde kalp damar sisteminde meydana gelen değişimlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve IV
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte kalp küçülür ve kalpteki yağ oranı artar. Kalp kasları iplikleşir ve kurumaya başlar. Damarlardaki kan akışı zorlaşır ve oksijenin kalp duvarlarından emilimi azalmaya başlar. Kalp kapakçıklarının esnekliği ve etkinliği de azalır. Bütün bu sebeplere bağlı olarak kalbin ritmi azalır ve ritim düzensizleşmeye başlar. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisinde Türkiye'de yaşlı erkek ve kadınlarda en sık görülen kanser türleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Erkeklerde prostat; kadınlarda göğüs
B
Erkeklerde akciğer; kadınlarda göğüs
C
Erkeklerde prostat; kadınlarda cilt
D
Erkeklerde kolon; kadınlarda akciğer
E
Erkeklerde akciğer; kadınlarda rahim
Açıklama:
Türkiye'de erkeklerde en sık görülen kanser türü akciğer kanseridir. Kadınlarda ise göğüs kanserdir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 56
Yaşlılarda oldukça yaygın olmasına rağmen, tanı ve tedavi oranı ise oldukça düşük olan fizyolojik değişim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psiko-motor zorluklar
B
Kalp ve damar hastalıkları
C
Kronik ağrılar
D
Sindirim sistemi hastalıkları
E
Solunum sistemi hastalıkları
Açıklama:
Kronik ağrılar yaşlılarda oldukça yaygın olmasına rağmen, tanı ve tedavi oranı oldukça düşüktür çünkü yaşlılıkta ağrı yaşlılar ve yakınları tarafından yaşlılığın doğal bir parçası olarak görüldüğü için sağlık kuruluşlarına başvuru düşük düzeydedir. Bu yüzden sağlık kuruluşuna herhangi bir şikâyetle başvuran her yaşlı “kronik ağrı” varlığı açısından değerlendirilmelidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 57
Bellek işlevleri ile ilgili aşağıda verilen örnek eylemlerden hangisinde yaşlı bireyler açısından önemli bir gerileme gerçekleşmesi beklenir?
Seçenekler
A
Bilgisayardaki parlak yazıların, başka görüntüye geçene kadar akılda kalması
B
Uzun süre baktıktan sonra bir telefon numarasını hatırlamak ve çevirmek
C
Matematik problemleri çözerken bellekteki çarpım tablosu bilgisini kullanmak
D
Toplama işlemi yapmak
E
Bir dili konuşmayı hatırlamak
Açıklama:
Matematik problemleri çözerken bellekteki çarpım tablosu bilgisini kullanmak, Çalışma Belleğinin kullanıldığı bir eylemdir. Bu bellek türünde yaşla birlikte gerileme olması beklendik bir durumdur. Diğer seçeneklerdeki eylemlerde ise gerileme beklentisi çok azdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 58
Yaşlılığın psikososyal boyutunu inceleyen aşağıdaki kuramlardan hangisi "Yedisinde neyse yetmişinde de o" atasözüne en uygundur?
Seçenekler
A
Aktivite Kuramı
B
Yaşamdan Geri Çekilme Kuramı
C
Modernleşme Kuramı
D
Süreklilik Kuramı
E
Rol Kaybetme Kuramı
Açıklama:
Süreklilik Kuramına göre bireyler, gençliklerindeki aktivite düzeyini yaşlılıkta da korurlar. Bu kuram için “İnsan yedisinde neyse yetmişinde de odur” atasözü uygun bir ifade teşkil etmektedir. Yaşlı bireyler yaşam tarzlarını, içsel ve dışsal yapılarını önceki hayatlarına uygun bir şekilde konumlandırmak isterler. Doğru cevap D'dir.
Soru 59
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2013 yılında Türkiye'deki yaşlı nüfus oranı % 7,7 olarak belirlenmiştir. Bu veriye göre Türkiye yaş düzeyi açısından nasıl bir bir toplumdur?
Seçenekler
A
Çok genç toplum
B
Olgun toplum
C
Yaşlı toplum
D
Çok yaşlı toplum
E
Genç toplum
Açıklama:
Toplam nüfusun %4’ünün yaşlı bireylerden (65 +) oluştuğu toplumlar genç toplum, bu oranın %4 ve %7 aralığında olduğu toplumlar olgun toplum, %7 ve %10 aralığındaki toplumlar ise yaşlı toplum olarak nitelendirilmektedir. Yaşlı bireylerin toplam nüfus içindeki oranının %10’u geçtiği toplumlar ise çok yaşlı toplum olarak nitelendirilmektedir. Bu durumda Türkiye olgun toplum olmaktan çıkmış, yaşlı topluma dönüşmüştür. Doğru cevap C'dir.
Soru 60
I. Sağlıklı beslenme II. Sağlıklı bir cinsel yaşam III. Düzenli uyku Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlanmanın hızını ve yan etkilerini azaltan yöntemlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Düzenli egzersiz, saglıklı ve dengeli beslenme, düzenli uyku, alkol ve tütün ürünlerinden uzak durma, stresten kendini koruma, sağlıklı bir cinsel yaşam sürme gibi yaşam biçimleri, yaşlanmanın hızını ve yan etkilerini azaltan yöntemlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 61
"Yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır."
Yukarıda verilen tanım, biyolojik yaşlanma teorilerinden hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım, biyolojik yaşlanma teorilerinden hangisine aittir?
Seçenekler
A
DNA Hasar Teorisi
B
İmmünolojik ve Endokrin Teorisi
C
Aşınma Teorisi
D
Strese Fizyolojik Tepkinin Azalan Yeterliliği Teorisi
E
Metabolik Artıkların Birikmesi Teorisi
Açıklama:
Yukarıda verilen tanım biyolojik yaşlanma teorilerinden İmmünolojik ve Endokrin Teorisine aittir. İmmünolojik ve Endokrin Teoriye göre, yaşlanmayla birlikte bazı hormon seviyelerinde azalma görülmekte ve bağışıklık sistemi zayıflamaktadır. Bu durum yaşlı bireyleri bakteri, virüs ve diğer hastalıklara karşı savunmasız bırakmaktadır. Yanıt B seçeneğidir.
Soru 62
Yaşlanmayı geciktirmek ve yaşlanmanın yan etkilerini en aza indirgemek için yaşam tarzında birtakım değişiklikler yapmak mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmanın hızını ve yan etkilerini azaltan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Egzersiz
C
Uzun süre uyumak
D
Stresle başa çıkmak
E
Sağlıklı bir cinsel yaşam sürmek
Açıklama:
Uzun süre uyumak yaşlanmanın hızını ve yan etkilerini azaltan yöntemlerden biri değildir. Düzenli uyumak yaşlanmanın hızını ve yan etkilerini azaltan yöntemlerden biridir.
Soru 63
Yaşlı bireylerin toplam nüfus içindeki oranının %10’u geçtiği toplumlar ne tür toplumlardır?
Seçenekler
A
Genç toplum
B
Olgun toplum
C
Yaşlı toplum
D
Orta yaşlı toplum
E
Çok yaşlı toplum
Açıklama:
Yaşlı bireylerin toplam nüfus içindeki oranının %10’u geçtiği toplumlar çok yaşlı toplum olarak nitelendirilmektedir.
Soru 64
"Yaşlılığı tarihsel ekonomik, sosyal, kültürel ve teknolojik gelişmeler ışığında ele alır. Avcı-toplayıcı toplumlarda yaşlı bireylerin işlevselliği asgari düzeydedir. Tarım toplumlarıyla birlikte değeri artan yaşlılar, sanayi toplumlarıyla birlikte kazandığı statüyü tekrar kaybetmiştir. Teknoloji çağında ise yaşlı bireyler teknolojiye ayak uydurabildiği derecede topluma katkıda bulunabilirler."
Yukarıda yaşlanmanın psiko-sosyal boyutuyla ilgili kuramlardan hangisinin varsayımına yer verilmiştir ?
Yukarıda yaşlanmanın psiko-sosyal boyutuyla ilgili kuramlardan hangisinin varsayımına yer verilmiştir ?
Seçenekler
A
Aktivite Kuramı
B
Yaşamdan Geri Çekilme Kuramı
C
Modernleşme Kuramı
D
Süreklilik Kuramı
E
Rol Kaybetme Kuramı
Açıklama:
Yukarıda verilen tanım Modernleşme Kuramına aittir. Yaşlılığı tarihsel ekonomik, sosyal, kültürel ve teknolojik gelişmeler ışığında ele alır. Avcı-toplayıcı toplumlarda yaşlı bireylerin işlevselliği asgari düzeydedir. Tarım toplumlarıyla birlikte değeri artan yaşlılar, sanayi toplumlarıyla birlikte kazandığı statüyü tekrar kaybetmiştir. Teknoloji çağında ise yaşlı bireyler teknolojiye ayak uydurabildiği derecede topluma katkıda bulunabilirler. Teknolojik gelişmelere ayak uyduramayan yaşlı bireylerin güvenlik, sevgi, saygı, ait olma, benimsenme ihtiyaçları tehdit altına girer ve durum yaşlı bireylerde bunalım, huzursuzluk, öz güven kaybı ve depresyon gibi sorunlara yol açabilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 65
Yaşlanmayı vücuttaki hücre oluşumunun yavaşlamasına ve bozulmasına bağlayan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genetik Teori
B
Hücresel Yaşlanma Teorisi
C
İmmünolojik ve Endokrin Teori
D
Aşınma Teorisi
E
Metabolik Artıkların Birikmesi Teorisi
Açıklama:
Hücresel Yaşlanma Teorisi, yaşlanmayı vücuttaki hücre oluşumunun yavaşlamasına ve bozulmasına bağlar.
Soru 66
Yaşlanmanın fizyolojik, toplumsal ve psikolojik boyutlarını içerdiği için en geniş kapsamlı yaşlanma teorisi olarak kabul eden teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest Radikal Teorisi
B
Genetik Teori
C
Strese Fizyolojik Tepkinin Azalan Yeterliliği Teorisi
D
Hücresel Yaşlanma Teorisi
E
Metabolik Artıkların Birikmesi Teorisi
Açıklama:
Strese Fizyolojik Tepkinin Azalan Yeterliliği Teorisi
ise yaşlanmanın vücudun strese olan dayanıklılığının azalmasıyla meydana geldiğini savunur. Yaşlanmanın fizyolojik, toplumsal ve psikolojik boyutlarını içerdiği için en geniş
kapsamlı yaşlanma teorisi olarak kabul edilir
ise yaşlanmanın vücudun strese olan dayanıklılığının azalmasıyla meydana geldiğini savunur. Yaşlanmanın fizyolojik, toplumsal ve psikolojik boyutlarını içerdiği için en geniş
kapsamlı yaşlanma teorisi olarak kabul edilir
Soru 67
Uzun süreli bir fiziksel aktiviteden sonra nefes düzeninin ve kalp ritminin normale dönmesinin eskiye oranla daha uzun sürmesi örneği yaşlılıkta meydana gelen hangi fiziksel değişikliktir?
Seçenekler
A
Sindirim Sistemi
B
Solunum Sistemi
C
Kalp ve Damar Sistemi
D
Homeostaz (Dengeleşim)
E
Cinsellik
Açıklama:
Homeostaz (dengeleşim) adlı mekanizma, karşılaştığı hastalık durumlarında ve olağan dışı durumlarda vücudun dengesini sağlamaya çalışır. Yaş ilerledikçe bu mekanizmanın çalışması etkinliği azalır. Birey, fizyolojik olarak kendini farklı durumlara adapte etmekte zorlanır. Örneğin uzun süreli bir fiziksel aktiviteden sonra nefes düzeninin ve kalp ritminin
normale dönmesi eskiye oranla daha uzun sürer. Yaraların ve morlukların iyileşmesi daha uzun zaman almaya başlar.
normale dönmesi eskiye oranla daha uzun sürer. Yaraların ve morlukların iyileşmesi daha uzun zaman almaya başlar.
Soru 68
Aşağıadakilerden hangisi Yaşlılıktaki Fizyolojik Değişim Unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Psiko-motor Beceriler
B
Kalp ve Damar Sistemi
C
Sindirim Sistemi
D
Solunum Sistemi
E
Öz Bakım
Açıklama:
Öz Bakım yaşlılıktaki Fizyolojik Değişim Unsurlarından birisi değildir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmanın hızını ve yan etkilerini azaltan yöntemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Stres
B
Alkol ve tütün ürünlerinden uzak durma
C
Stresten kendinî koruma
D
Düzenli egzersiz
E
Sağlıklı ve dengeli beslenme
Açıklama:
Yaşlanmayı geciktirmek ve yaşlanmanın yan etkilerini en aza indirgemek için yaşam tarzında birtakım değişiklikler yapmak mümkündür. Düzenli egzersiz, sağlıklı ve dengeli beslenme, düzenli uyku, alkol ve tütün ürünlerinden uzak durma, stresten kendinî koruma gibi yaşam biçimleri, yaşlanmanın hızını ve yan etkilerini azaltan yöntemlerdir.
Stres bunlardan biri değildir.
Stres bunlardan biri değildir.
Soru 70
Psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayabilmek için yaşlı bireylerin hayatlarındaki aktivite ve etkileşim sıklığını artırmalı, eski aktivitelerini yenileriyle değiştirmelidirler. Buna göre, yaşlanmanın psiko-sosyal boyutuyla ilgili hangi kuramdan bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Aktivite Kuramı
B
Yaşamdan Geri Çekilme Kuramı
C
Modernleşme Kuramı
D
Süreklilik Kuramı
E
Rol Kaybetme Kuramına
Açıklama:
Aktivite Kuramına göre her ne kadar yaşlı bireylerin fizyolojik sağlık durumları ve ihtiyaçları genç bireylerinkinden farklı olsa da yaşlılar ve gençler benzer
psikolojik ve sosyal ihtiyaçlara sahiptirler. Psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayabilmek için yaşlı bireylerin hayatlarındaki aktivite ve etkileşim sıklığını artırmalı, eski aktivitelerini yenileriyle değiştirmelidirler.
psikolojik ve sosyal ihtiyaçlara sahiptirler. Psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayabilmek için yaşlı bireylerin hayatlarındaki aktivite ve etkileşim sıklığını artırmalı, eski aktivitelerini yenileriyle değiştirmelidirler.
Soru 71
Yaşlıların aktivitelerinin ve sosyal etkileşimlerini azaltmasını yaşlılığın doğal bir süreci olarak görür. Sağlık durumu kötüleşen yaşlı bireyler, buna paralel olarak toplumdan kendilerini çekmeye meğillidirler. Bu tanıma uyan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktivite Kuramı
B
Yaşamdan Geri Çekilme Kuramı
C
Modernleşme Kuramı
D
Süreklilik Kuramı
E
Rol Kaybetme Kuramı
Açıklama:
Yaşamdan Geri Çekilme Kuramı; yaşlıların aktivitelerinin ve sosyal etkileşimlerini azaltmasını yaşlılığın doğal bir süreci olarak görür. Sağlık durumu kötüleşen yaşlı bireyler, buna paralel olarak toplumdan kendilerini çekmeye meğillidirler. Özellikle emeklilikle birlikte çalışma yaşamının sona ermesi, toplumdan kopuşun ilk adımıdır. Sadece yaşlı birey değil, toplum da yaşlı bireyden desteğini ve ilgisini çeker çünkü yaşlı bireyi toplumun işlevselliğini kaybetmiş bir unsuru olarak görür.
Soru 72
Teknolojik gelişmelere ayak uyduramayan yaşlı bireylerin güvenlik, sevgi, saygı, ait olma, benimsenme ihtiyaçları tehdit altına girer ve durum yaşlı bireylerde bunalım, huzursuzluk, öz güven kaybı ve depresyon gibi sorunlara yol açabilir. Tanıma uyan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktivite Kuramı
B
Yaşamdan Geri Çekilme Kuramı
C
Modernleşme Kuramı
D
Süreklilik Kuramı
E
Rol Kaybetme Kuramı
Açıklama:
Modernleşme Kuramı; yaşlılığı tarihsel ekonomik, sosyal, kültürel ve teknolojik gelişmeler ışığında ele alır. Avcı-toplayıcı toplumlarda yaşlı bireylerin işlevselliği asgari düzeydedir. Tarım toplumlarıyla birlikte değeri artan yaşlılar, sanayi toplumlarıyla birlikte kazandığı statüyü tekrar kaybetmiştir. Teknoloji çağında ise yaşlı bireyler teknolojiye ayak uydurabildiği derecede topluma katkıda bulunabilirler. Teknolojik gelişmelere ayak uyduramayan yaşlı bireylerin güvenlik, sevgi, saygı, ait olma, benimsenme ihtiyaçları tehdit altına girer ve durum yaşlı bireylerde bunalım, huzursuzluk, öz güven kaybı ve depresyon gibi sorunlara yol açabilir.
Soru 73
Yaşlı bireyler yaşam tarzlarını, içsel ve dışsal yapılarını önceki hayatlarına uygun bir şekilde konumlandırmak isterler. Bu tanıma uyan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktivite Kuramına
B
Modernleşme Kuramı
C
Yaşamdan Geri Çekilme Kuramı
D
Süreklilik Kuramı
E
Rol Kaybetme Kuramına
Açıklama:
Süreklilik Kuramında bireyler, gençliklerindeki aktivite düzeyini yaşlılıkta da korurlar. Bu kuram için “ İnsan yedisinde neyse yetmişinde de odur” atasözü uygun bir ifade teşkil etmektedir. Yaşlı bireyler yaşam tarzlarını, içsel ve dışsal yapılarını önceki hayatlarına uygun bir şekilde konumlandırmak isterler.
Soru 74
Yaşam döngüsü içerisinde yeni roller eklenebileceği gibi, bazı roller de kaybedilebilir. Yaşlılıkla birlikte bu rollerin çoğunda kayıp yaşanabilmektedir. Yaşlanmanın psiko-sosyal boyutundaki bu kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktivite Kuramı
B
Yaşamdan Geri Çekilme Kuramı
C
Modernleşme Kuramı
D
Süreklilik Kuramı
E
Rol Kaybetme Kuramı
Açıklama:
Rol Kaybetme Kuramına göre; bireylerin tutum, değer ve inançları doğrudan o bireyin içinde bulunduğu sosyal çevre ile ilişkilidir. Sosyal yaşantı içerisinde her bir bireyin birden çok rolü bulunmaktadır. Yaşam döngüsü içerisinde yeni roller eklenebileceği gibi, bazı roller de kaybedilebilir. Yaşlılıkla birlikte bu rollerin çoğunda kayıp yaşanabilmektedir. Emeklilikle birlikte çalışan, iş arkadaşı, iş sahibi, yönetici gibi roller, eş kaybıyla birlikte eş rolü, hastalıklarla birlikte de ev hanımı, komşu, otorite figürü olma gibi roller kaybedilebilmektedir.