Temel Beslenme İlkeleri - Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi besin gereksinimlerinin belirleyicilerinden biri değildir?

yaş

cinsiyet

çalışma durumu

hastalık durumu

sosyal statü

Açıklama:

İnsanın besin gereksinmesi sosyal statüsüne göre değişmez. Besin gereksinmesindeki farklılıkların belirleyicileri; yaş, cinsiyet, çalışma ve hastalık durumlarıyla genetik yapısıdır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

İnsanların besin gereksinimlerindeki farklılıklar düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyüme çağındaki bedenin enerji ve besin gereksinimi yetişkinlerden fazladır.

Yaş ilerledikçe besin gereksinimi artar.

Yaş ilerledikçe bazı besin öğelerine olan gereksinim azalır.

Erkekler ve kadınların enerji gereksinimleri eşittir.

İnsanın kalori gereksinimi soğuk iklim bölgelerinden sıcak iklim bölgelerine gittikçe artar.

Açıklama:

Besin gereksinmesindeki farklılıkların belirleyicileri; yaş, cinsiyet, çalışma ve hastalık durumlarıyla genetik yapısıdır. Büyüme çağında bedenin birimi başına gereken enerji ve besin ögelerinin miktarı yetişkinliğe göre doğal olarak daha yüksektir. Yaş ilerledikçe enerji gereksinmesi azalırken, beden hücrelerinde oluşan yıpranmayı en azda tutmak için bazı besin ögelerine olan gereksinme artar. Beden yapısındaki farklılıktan dolayı erkeklerin enerji gereksinmesi kadınlardan daha yüksektir (Baysal, 2003). Beslenme alışkanlıklarındaki değişikliklerin farkında olmak ve bunların ekonomik, sosyo-demografik faktörler ve sağlık ile olan ilişkilerini saptamak, beslenme alışkanlıklarının nedenlerini ve sonuçlarını anlamaya önemli ölçüde ışık tutmaktadır (Yılmaz ve Özkan, 2007: 90). Kuşkusuz bu da, insanların daha sağlıklı beslenmeleri için gereken değişikliklerin yapılabilmesi ve geliştirilebilmesi konusunda yardımcı olacaktır (Önder vd., 2000). Kadın ve erkeğe günde lâzım olan kalori miktarları da aynı değildir. Kadınların kalori ihtiyacı, her yaşta, erkeklerinkinden azdır. Keza, her yaş ve cinsiyetteki insanın kalori ihtiyacı, sıcak iklim bölgelerinden soğuk iklim bölgelerine doğru gidildikçe fazlalaşır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Bilimsel araştırmalar insanın bugüne kadar yaklaşık kaç tür besine ihtiyacı olduğunu ortaya koymuştur?

Açıklama:

Bugüne değin yapılan bilimsel araştırmalar, insanın yaşamı için 50’ye yakın türde besin ögesine gereksinimi olduğunu ortaya koymuştur (Baysal, 2013). Her besinin içerdiği besin ögesi çeşidi ve miktarı farklıdır. Bir besin, bazı besin ögelerini çok içerirken bazılarını içermeyebilir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi geçmişte daha sık karşılaşılan bir beslenme sorunudur?

basit guatr

anemi

şişmanlık

beriberi

zayıflık

Açıklama:

Eskiden doğrudan beslenme yetersizliğine bağlı hastalıklara, örneğin pellegra (niasin vitamini yetersizliği sonucu oluşan hastalık), beriberi (tiamin vitamini yetersizliği sonucu oluşan hastalık) ve skorbite (C vitamini yetersizliği oluşan hastalık) çok sık rastlanırken, günümüzde besinlerin zenginleştirilmesi, ulaşımın ve taşımacılığın gelişmesine bağlı olarak taze sebze ve meyvelerin saklanmasının ve taşınmasının kolaylaşması sonucu bu hastalıklar çok büyük ölçüde önlenmiştir (Bulduk, 2005). Diğer bir yandan toplumun erişkin katmanındaki beslenme sorunlarının başında şişmanlık, zayıflık, vitamin eksikliği, anemi ve basit guatr gelmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi D vitamini eksikliğinden kaynaklanan bir hastalıktır?

anemi

raşitizm

guatr

şişmanlık

pellegra

Açıklama:

Batı ülkelerinde iyot yetersizliğine bağlı endemik ve basit guvatr, D vitamini yetersizliğine bağlı raşitizm gibi hastalıklar tuzun iyotla, sütün D vitaminiyle zenginleştirilmesiyle yok edilmiştir (Bulduk, 2005). Ülkemiz coğrafik özellikleri nedeniyle iyot yetersizliğinden etkilenen bölgeler içinde yer almaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde düşük gelir gruplarının daha çok tükettiği bir besin türüdür?

et-tavuk-balık

süt-yoğurt

peynir

yumurta

ekmek

Açıklama:

Yüksek ve düşük gelirli gruplarda temel besinlerin tüketim düzeyi (g/birey/gün)
Besinler: Yüksek gelirli grup Düşük gelirli grup
Ekmek: 383-396 542-607
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Beslenme konusunda yapılan hatalarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

kalsiyumlu ve selülozlu yiyeceklerden az tüketilmeli

şeker miktarı düşürülmeli

daha az tuzlu yenilmeli

aşırı yağlı yemekten kaçınılmalı

alkollü içki fazla içilmemeli

Açıklama:

Beslenme konusunda yapılan hataların giderilmesi için tüketicinin, mutlaka uyması gereken bazı genel kurallar vardır. Bunlar;
• Az yenmeli • Aşırı yağlı yemekten kaçılmalı
• Şeker miktarı düşürülmeli
• Daha az tuzlu yenilmeli
• Alkollü içki fazla içilmemeli
• Kalsiyumlu, selülozlu ve B vitaminli yiyeceklerden fazla tüketilmeli
• Öğünlerde yenilenler iyi planlanmalı
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı beslenme konusunda ortaya çıkan eğilimlerden biri değildir?

yavaş hareketi

organik tarım

genetiği değiştirilmiş organizma

yerel tarım

vejetaryen beslenme

Açıklama:

Genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) besin üretimine geçişin olumsuz sonuçlarından biridir. Yavaş hareketi, vejetaryen beslenme, organik tarım ve yerel tarım ise sağlıklı beslenme adına ortaya çıkan beslenme eğilimleridir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi "fast food" türü işletmeleri günümüzde bir zorunluluk haline getirmiştir?

sosyo-ekonomik durum

yemek kültürü

ucuzluk

yoğun iş temposu

yiyecek kıtlığı

Açıklama:

Son yıllarda özellikle büyük şehirlerde yaşanan hızlı çalışma temposu, ulaşım güçlükleri, zaman kısıtlılığı gibi unsurların yeme-içme alışkanlıklarında dikkate değer bir değişmeye sebep olmuştur. Özellikle mesai saatleri içerisinde kısa zamanda açlık hissini giderme ihtiyacı tüketicilerin “fast food” tarzı işletmelere yönelmelerini adeta bir zorunluluk haline getirmiştir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Bugüne kadar bütün tıp camiasının savaş halinde olduğu kolesterolün aslında insan vücudu için çok faydalı olduğunu söyleyen diyet türü hangisidir?

Alkali diyeti

Karatay diyeti

Dukan diyeti

Akdeniz diyeti

İskandinav diyeti

Açıklama:

Ülkemizde yaygın hale gelen Karatay diyeti beslenme uzmanlarının savundukları “az az ama sık sık yiyin” cümlesini tamamen ortadan kaldırıyor. Karatay diyetinin bozduğu ezberlerden birisi de bugüne kadar bütün tıp camiasının savaş halinde oldukları kolesterolün aslında insan vücudu için çok faydalı bir şey olduğudur. Bir diğeri ise bugüne kadar yasaklanan yağın aslında insanın vücudunda yağ olarak depolanmadığı, alınan karbonhidratın yağ olarak depolandığıdır. Örneğin Karatay diyeti der ki: Dilediğiniz kadar kuruyemiş yiyebilirsiniz ya da tereyağında sucuklu yumurta. Sadece bunlar da değil, kolesterole neden olduğu için yasaklanan kırmızı et, yumurta, pastırma gibi besinler, balık, süt, peynir, yoğurt ve bir çok besin grupları Karatay diyetinde bilimsel olarak kanıtlanarak serbest hale geliyor.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

İyot yetersizliğine bağlı olarak aşağıdaki rahatsızlıklardan hangisi görülür?

Raşitizm

Guvatr

Anemi

Beriberi

Skorbit

Açıklama:

Batı ülkelerinde iyot yetersizliğine bağlı endemik ve basit guvatr görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi beslenme yetersizliğine bağlı sorunları yaşamamak için yapılacak uygulamalardan değildir?

Besinleri alırken kaliteli olanları tercih etmeli.

Ambalajlı besinler alınırken üzerindeki etiket bilgileri okunmalı.

Pişirilen yemekler tekrar tekrar ısıtılabilir.

Besinler önerilen miktarlarda alınmalıdır.

Besin saklama yöntemleri uygulanırken besin kaybını azaltacak önlemler alınmalıdır.

Açıklama:

Beslenme yetersizliğine bağlı sorunları yaşamamak için yapılacak basit uygulamalar
vardır. Bunlar;
• Besinleri alırken kaliteli olanları tercih etmeli, ancak kalitenin fiyatla oranlı olduğunu düşünmemeliyiz.
• Ambalajlı besinler alınırken üzerindeki etiket bilgileri okunmalı, özellikle üretim
tarihi ile son kullanma tarihine dikkat edilmelidir.
• Gıdalarsatın alındıktan sonra hemen tüketilmeyecekse uygun şekilde saklanmalıdır.
• Besinlerin hazırlanması ve pişirilmesi sırasında beslenme ilkelerine uygun işlemeler tercih edilmelidir.
• Pişirilen yemekler tekrar tekrar ısıtılmamalıdır.
• Hazırlama ve pişirme işlemini yapan kişiler temizlik kurallarına uymalıdır.
• Besinler önerilen miktarlarda alınmalıdır.
• Doktor veya diyetisyenle görüşmeden zayıflama diyetleri yapılmamalıdır.
• Besin saklama yöntemleri uygulanırken besin kaybını azaltacak önlemler alınmalıdır

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi beslenme konusunda yapılan hataların giderilmesi için tüketicinin uyması gereken kurallardan değildir?

Az yenmeli

Aşırı yağlı yemekten kaçılmalı

Şeker miktarı düşürülmeli

Kalsiyumlu, selülozlu ve B vitaminli yiyeceklerden fazla tüketilmemeli

Alkollü içki fazla içilmemeli

Açıklama:

Beslenme konusunda yapılan hataların giderilmesi için tüketicinin, mutlaka uyması
gereken bazı genel kurallar vardır. Bunlar;
• Az yenmeli
• Aşırı yağlı yemekten kaçılmalı
• Şeker miktarı düşürülmeli
• Daha az tuzlu yenilmeli
• Alkollü içki fazla içilmemeli
• Kalsiyumlu, selülozlu ve B vitaminli yiyeceklerden fazla tüketilmeli
• Öğünlerde yenilenler iyi planlanmalı

Doğru Cevap: D

Soru 14

Slow Food ilk nerede çıkmıştır?

Barselona

Venedik

Madrid

Paris

Roma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 15

Protein ağırlıklı beslenmeyi, yulaf kepeği tüketilmesini sağlayan diyet aşağıdakilerden hangisidir?

Vejeteryan beslenme

Sıvı diyeti

Alkali diyet

Dukan diyeti

Karatay diyeti

Açıklama:

Protein ağırlıklı beslenmeyi, yulaf kepeği tüketilmesini sağlayan Dukan diyeti de popüler diyetler arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi beslenme sorunlarından en çok etkilenenler arasındadır?

Yaşlılar

Çocuklar

Gençler

Ergenlik dönemindekiler

Orta yaşlılar

Açıklama:

Beslenme sorunlarından en çok etkilenen gruplar, gebe ve emzikliler ile çocuklardır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi ototrof bir canlıdır?

Aslan

Yılan

İnsan

Meşe ağacı

Sazan balığı

Açıklama:

Dünyada beslenmeyen canlı yoktur. Canlı besinini, yeşil bitkilerde olduğu gibi fotosentezle kendisi yapacak (kendi beslenen canlı, ototrof) ya da dışarıdan veya diğer canlılardan (heterotrof) temin edecektir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Yaş
Boy
Vücut ağırlığı
Yaşanılan çevre

Hangileri besinlere olan gereksinimi etkileyen faktörler arasında yer alır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Bütün insanlar büyüme, gelişme, üreme, dokuların yenilenmesi, enerji temini kısacası sağlıklı bir şekilde yaşam sürdürebilmek için besinlere gereksinim duyarlar. Ancak gereksinim çeşitli durumlara göre farklılık gösterir. Bunlar:
• Yaş
• Cinsiyet
• Büyüme durumu
• Genetik yapı
• Yaşanılan çevre
• Hamilelik ve emzirme
• Hastalık
• İlaç kullanma
• Çevresel bulaşıcılarla (hastalı, pislik vb. ) karşılaşmasıdır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Beslenme ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Kadın ve erkeğe günde lâzım olan kalori miktarları aynıdır.

Beslenmede temel amaç, yeterli ve dengeli beslenme olmalıdır.

Beslenme sadece fizyolojik bir olaydır.

İnsanın besin gereksinmesi sosyal statüsüne göre değişir.

İnsanların kalori ihtiyacı, sıcak iklim bölgelerinden soğuk iklim bölgelerine doğru gidildikçe azalır.

Açıklama:

Kadın ve erkeğe günde lâzım olan kalori miktarları aynı değildir.
Beslenmede temel amaç, yeterli ve dengeli beslenme olmalıdır.
Beslenmenin fizyolojik olduğu kadar sosyolojik ve psikolojik bir olay olduğu da bilinmelidir.
İnsanın besin gereksinmesi sosyal statüsüne göre değişmez.
İnsanların kalori ihtiyacı, sıcak iklim bölgelerinden soğuk iklim bölgelerine doğru gidildikçe fazlalaşır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi beslenme bozukluğu ile görülen hastalıklardan biri değildir?

Raşitizm

Gece körlüğü

Diş çürükleri

Malnütrisyon

Hemofili

Açıklama:

Ülkemizde görülen beslenme sorunları şu şekilde sıralanabilir:
• Protein enerji yetersizliğine bağlı büyüme ve gelişme geriliği (malnütrisyon)
• Gece körlüğü
• Raşitizm
• Demir eksikliği anemisi(kansızlık)
• Şişmanlık ve zayıflık
• Vitamin eksikliği
• Diş çürükleridir.
Hemofili kalıtsal bir hastalıktır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Yemek öğünlerinin düzensizliği
Çok et yeme
Sebze ve meyveyi çok tüketme
Aşırı yağsız yemek yeme

Hangileri en fazla görülen beslenme hataları arasında yer alır?

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

En fazla görülen beslenme hataları:
• Yetersiz beslenme
• Çok yemek yeme
• Süt ürünün yetersiz miktarda tüketme
• Et ürününü yetersiz miktarda tüketme
• Çok et yeme
• Sebze ve meyveyi yetersiz miktarda tüketme
• Aşırı yağlı yeme
• Yemek öğünlerinin düzensizliği
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Pişirilen yemekler tekrar tekrar ısıtılmamalıdır.

Gıdalar satın alındıktan sonra hemen tüketilmeyecekse uygun şekilde saklanmalıdır.

Doktor veya diyetisyenle görüşmeden zayıflama diyetleri yapılmamalıdır.

Hazırlama ve pişirme işlemini yapan kişiler temizlik kurallarına uymalıdır.

Hangileri beslenme yetersizliğine bağlı sorunları yaşamamak için yapılacak basit uygulamalardandır?

I ve II

II ve III

II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Beslenme yetersizliğine bağlı sorunları yaşamamak için yapılacak basit uygulamalar vardır. Bunlar;
• Besinleri alırken kaliteli olanları tercih etmeli, ancak kalitenin fiyatla oranlı olduğunu düşünmemeliyiz.
• Ambalajlı besinler alınırken üzerindeki etiket bilgileri okunmalı, özellikle üretim tarihi ile son kullanma tarihine dikkat edilmelidir.
• Gıdalar satın alındıktan sonra hemen tüketilmeyecekse uygun şekilde saklanmalıdır.
• Besinlerin hazırlanması ve pişirilmesi sırasında beslenme ilkelerine uygun işlemeler tercih edilmelidir.
• Pişirilen yemekler tekrar tekrar ısıtılmamalıdır.
• Hazırlama ve pişirme işlemini yapan kişiler temizlik kurallarına uymalıdır.
• Besinler önerilen miktarlarda alınmalıdır.
• Doktor veya diyetisyenle görüşmeden zayıflama diyetleri yapılmamalıdır.
• Besin saklama yöntemleri uygulanırken besin kaybını azaltacak önlemler alınmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Beriberi hastalığı hangi vitaminin eksikliğinde görülür?

A vitamini

B1 vitamini

B6 vitamini

C vitamini

D vitamini

Açıklama:

Teknolojik gelişmeler, ticaretin daha uzak mesafelerde yapılmaya başlaması, boş zamanın artması, turizm faaliyetlerinin artması ve insanların bilgiye daha kolay ulaşması, insanların besin alışkanlıklarını değiştirmiştir. Artık insanlar besin üreticiliğine geçerek yaşam biçimlerini şekillendirmişlerdir. 19. yüzyılın sonlarından itibaren teknolojik gelişmeleri temsil eden değirmenlerde, pirinç ve buğdayın dış kabuklarını soyarak daha beyaz pirinç ve buğday unu elde edilmiştir. Pirinç ve buğdayın kabuğunda zengin B1 vitamini (tiamin) bulunduğu için kabuğu soyulmuş pirinç ve buğdayı yiyenlerde Beriberi hastalığı yaygın hale gelmişti.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

İspanyol Merdivenleri’nde (Piazza di Spagna) Mc Donalds restoranının açılışına bir tepki olarak Carlo Petrini önderliğinde duyarlı bir grup protestocu tarafından başlatılan hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Fast food

Slow motion

Slow food

Easy food

Homemade food

Açıklama:

Yavaşlamayı beslenmeden başlatan hareket Slow Food olmuştur. Yavaş hareketinin ilk çıkış noktası olan yavaş yemek (slow food) kavramı, 1986 yılında Roma’nın simgesel meydanlarından birisi olan İspanyol Merdivenleri’nde (Piazza di Spagna) Mc Donalds restoranının açılışına bir tepki olarak Carlo Petrini önderliğinde duyarlı bir grup protestocu tarafından başlatılmıştır. Mc Donalds’ı protesto eden bu gruba göre yeni açılan bu mekân, hem meydanın estetiğini bozmakta hem de İtalyan yemek kültürüne ve beslenme alışkanlığına büyük bir darbe vurmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Protein ağırlıklı beslenmeyi, yulaf kepeği tüketilmesini sağlayan popüler diyet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Alkali diyeti

Dukan diyeti

Karatay diyeti

Vegan diyeti

Taş devri diyeti

Açıklama:

Son yıllarda insanlar arasında bazı diyet türleri popüler hale gelmiştir. Örneğin Alkali diyetine göre yediğimiz yiyecekler metabolize olduklarında gerilerinde bir kül bırakırlar. Bu kül yediğimiz yiyeceğin cinsine göre asit ya da alkali olabilir. Bu diyetin savunucularına göre asit yiyecekleri daha fazla yersek vücudumuzun pH’sı asit tarafa kayar ve şişmanlık, kanser, diyabet, hipertansiyon kas ve kemik erimesine kadar birçok hastalığa maruz kalırız. Tersine %80 alkali ve %20 asitli yiyecek tüketirsek bu hastalıklardan korunabiliriz. Protein ağırlıklı beslenmeyi, yulaf kepeği tüketilmesini sağlayan Dukan diyeti de popüler diyetler arasındadır. Ülkemizde yaygın hale gelen Karatay diyeti beslenme uzmanlarının savundukları “az az ama sık sık yiyin” cümlesini tamamen ortadan kaldırıyor. Karatay diyetinin bozduğu ezberlerden birisi de bugüne kadar bütün tıp camiasının savaş halinde oldukları kolesterolün aslında insan vücudu için çok faydalı bir şey olduğudur. Bir diğeri ise bugüne kadar yasaklanan yağın aslında insanın vücudunda yağ olarak depolanmadığı, alınan karbonhidratın yağ olarak depolandığıdır. Örneğin Karatay diyeti der ki: Dilediğiniz kadar kuruyemiş yiyebilirsiniz ya da tereyağında sucuklu yumurta. Sadece bunlar da değil, kolesterole neden olduğu için yasaklanan kırmızı et, yumurta, pastırma gibi besinler, balık, süt, peynir, yoğurt ve bir çok besin grupları Karatay diyetinde bilimsel olarak kanıtlanarak serbest hale geliyor.
Doğru cevap B seçneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Vejetaryen beslenen bir kişi aşağıdakilerden hangisini tüketir?

Tahıl ürünleri

Kuzu eti

Hindi

Tavuk

Balık

Açıklama:

Vejetaryen beslenme tarzı baştanbaşa kaydedilmiş bir tarihtir. Vejetaryen yeme tarzının birçok yolu olduğu gibi birçok nedenden dolayı da vejetaryenlik seçilmektedir. Bugün birçok insan sağlıklı yaşam için vejetaryen beslenme tarzını seçmekte ve sürdürmektedir. Diğerleri çevre, hayvanları koruma konularında çalıştıklarından veya şiddetin olmaması gerektiğine inandıklarından dolayı vejetaryenliği seçmektedirler. Bazı bireyler ise, dinsel, manevi veya ahlaki nedenlerden dolayı vejetaryen beslenmeyi seçerler. Birçok birey için hâlâ en basit tercih nedeni; vejetaryen yemeklerinde karışık besinlerin kullanılması ve
lezzetli olmasıdır. Bitkisel kaynaklı bir diyet çok daha ucuza da gelmektedir. Vejetaryenlik, bitkisel kaynaklı besinlerin ağırlıklı olarak tüketilmesini içeren bir beslenme tarzıdır. Vejetaryen ise; bitkisel besinleri tüketen, hayvansal besinleri (kırmızı et, tavuk, balık, süt ve sütten yapılan ürünler, yumurta gibi) sınırlı miktarda veya hiç tüketmeyen kişilere verilen isimdir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi beslenmedeki temel amaçlardandır?

Yeterli ve dengeli beslenme

Canın çektiği şeyleri yeme

Açlık duygusunu baastırmak

Kilo vermeye çalışmak

Hayatta kalmak

Açıklama:

Yeterli ve dengeli beslenme, beslenmedeki temel amaçlardandır

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı yaşama olan ilginin sürekli olarak artmasının nedenidir?

Sosyal medya kullanımında artış

Tüketicilerin organik gıda tüketimine yönelmesi

Küreselleşme

Bazı gıda ürünlerinin koruyucu madde içermesi

Kanser vakalarındaki artış

Açıklama:

Tüketicilerin organik gıda tüketimine yönelmesi,sağlıklı yaşama olan ilginin sürekli olarak artmasının nedenidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi besin gereksiniminde bulunan farklılıklar arasında yer almaz?

Yaş

Cinsiyet

Çalışma ve hastalık durumları

Genetik yapısı

Sosyal statü

Açıklama:

İnsanın besin gereksinmesi sosyal statüsüne göre değişmez. Besin gereksinmesindeki
farklılıkların belirleyicileri; yaş, cinsiyet, çalışma ve hastalık durumlarıyla genetik yapısıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde nüfusun yeterli beslenememesinin sebeplerindendir?

İthalat

İhracat

GDO'lu ürünler

Sosyo-ekonomik eşitsizlik

Coğrafya ve iklim farklılıları

Açıklama:

Sosyo-ekonomik eşitsizlik,ülkemizde nüfusun yeterli beslenememesinin sebeplerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi eskiden doğrudan beslenme yetersizliğine bağlı hastalıklardan değildir ?

Pellegra

Beriberi

Skorbite

Basit guatr

Frengi

Açıklama:

Frengi,eskiden doğrudan beslenme yetersizliğine bağlı hastalıklardan değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde görülen beslenme sorunları arasında yer almaz?

Progeria (Erken yaşlanma hastalığı)

Gece körlüğü

Vitamin eksikliği

Diş çürümesi

Raşitizm

Açıklama:

Progeria,ülkemizde görülen beslenme sorunları arasında yer almaz.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi beslenme konusunda yapılan hataların giderilmesi için tüketicinin, mutlaka uyması gereken kurallar arasında yer almaz?

Az yenmeli

Aşırı yağlı yemekten kaçınmak

Şeker miktarının düşürülmesi

Alkollü içki fazla içilmemeli

Kalsiyumlu yiyecekler fazla tüketilmemeli

Açıklama:

Kalsiyumlu yiyeceklerin fazla tüketilmemesi,beslenme konusunda yapılan hataların giderilmesi için tüketicinin, mutlaka uyması gereken kurallar arasında yer almaz

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi insanların beslenme alışkanlıklarını değiştirmesinde etkili rol oynamaz?

Teknolojik gelişmeler

Ticaretin daha uzak mesafelerde yapılmaya başlaması

Buzulların erimesi

Boş zamanın artması

Turizm faaliyetlerinin artması

Açıklama:

Buzulların erimesi,insanların beslenme alışkanlıklarını değiştirmesinde etkili rol oynamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi fast food gıda tüketiminin artmasındaki nedenlerden biri değildir?

Tüketicilerin yaşam tarzlarında meydana gelen değişim

Tüketicilerin yemek pişirmeye vakitlerinin olmaması

Yemek pişirmek istememeleri

Zayıf olan kişilerin hızlı kilo almak istemeleri

Genç nüfustaki artış

Açıklama:

Genç nüfustaki hızlı artış, fast food gıda tüketiminin artmasındaki nedenlerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi kentlerdeki beslenme alışkanlıklarının değişmesindeki sebeplerden biri değildir ?

Kentten köye göç

Zaman kısıtlığı

Kadının iş hayatında daha fazla yer almaya başlaması

Farklı kültürlerin bir arada yaşaması

Haftalık çalışma saatlerinin azalması

Açıklama:

Kentten köye göç,kentlerdeki beslenme alışkanlıklarının değişmesindeki sebeplerden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Beslenmenin asıl amacı nedir?

Kilo almak

Karın doyurmak

Enerjik olmak

Sağlıklı kalabilmek

Spor yapabilmek

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdaki hangi durumlarda beslenme gereksinimimiz farklılık gösterir?

Genetik yapı
Hastalık
cinsiyet
Sosyal statü

Yalnız 1

1-2

Yalnız 2

2-3

1-2-3

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Yetersiz ve dengesiz beslenme genel olarak hangi sorunlara yol açar?

İştahsızlık

Kilo kaybı

Beslenme bozuklukları

Ruhsal bozukluklar

Fiziksel rahatsızlıklar

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kriterlerinin altında kalmasına ne denir?

İştahsızlık

Anemi

Obezite

Guatr

Vitamin eksikliği

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi demir açısından zengin bir besindir?

Süt

Şam fıstığı

Bal

Beyaz et

Ekmek

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi beslenme sorunlarından biridir?

Sarılık

Nefes darlığı

Raşitizm

Şeker hastalığı

Kalp hastalığı

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Beslenmede aşağıdakilerden hangilerine dikkat etmeliyiz?

Çok yemeli
Şeker miktarı düşürülmeli
Tuz miktarı düşürülmeli
Yağlı emekler tercih edilmeli

2-3

1-2-3

1-2

1-3

3-4

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangileri beslenmeye bağlı çağımızın hastalıklarından biridir?

Veba

Tüberküloz

Su çiçeği

Grip

Obezite

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Hayvansal ürünleri hiç tüketmeyen kişilerin beslenme tarzına ne ad verilir?

Obez

Vejetaryen

Zayıf

Anemi

Kilolu

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Pankreasın yeterli insülin üretememesi sonucu hangi hastalık ortaya çıkar?

Obezite

Kalp

Vejetaryen

Şeker

Grip

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi besin gereksinimindeki farklılıklara neden olmaz?

Yaş

Cinsiyet

Sosyal statü

Hastalık

Genetik yapı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde görülen beslenme sorunları arasında yer almaz?

Gece körlüğü

Malnütrasyon

Demir eksikliği

Down sendromu

Raşitizm

Açıklama:

• Protein enerji yetersizliğine bağlı büyüme ve gelişme geriliği (malnütrisyon)
• Gece körlüğü
• Raşitizm
• Demir eksikliği anemisi(kansızlık)
• Şişmanlık ve zayıflık
• Vitamin eksikliği
• Diş çürükleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde en çok yapılan beslenme hatalarındandır?

Yeterli beslenme

Dengeli beslenme

Çok et yeme

Az ve sık yeme

Yağsız yeme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 50

Ülkemizde düşük gelirli bireylerin en çok tükettiği besin öğesi hangisidir?

Ekmek

Süt

Yumurta

Balık

Açıklama:

Ekmektir (tablo 1.1).

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdaki canlılardan hangisi heterotroftur?

Papatya

Akasya

İnsan

Gül

Kaktüs

Açıklama:

Canlı besinini, yeşil bitkilerde olduğu gibi fotosentezle kendisi yapacak (kendi beslenen canlı, ototrof) ya da dışarıdan veya diğer canlılardan (heterotrof) temin eder.

Doğru Cevap: C

Soru 52

I. İnsanın besin gereksinmesi sosyal statüsüne göre değişmez.
II. Besin gereksinmesindeki farklılıkların belirleyicilerinden biri yaştır.
III. Kadın ve erkeğe günde lâzım olan kalori miktarları aynıdır.
Beslenme ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II, III

Açıklama:

Kadın ve erkeğe günde lâzım olan kalori miktarları aynı DEĞİLDİR.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İnsanın besin gereksinmesi sosyal statüsüne göre değişir.

Kadın ve erkeğe günde lâzım olan kalori miktarları aynıdır.

Kadınların kalori ihtiyacı, her yaşta, erkeklerinkinden fazladır.

Her yaş ve cinsiyetteki insanın kalori ihtiyacı, sıcak iklim bölgelerinden soğuk iklim bölgelerine doğru gidildikçe fazlalaşır.

Yaş ilerledikçe enerji gereksinmesi artar.

Açıklama:

Her yaş ve cinsiyetteki insanın kalori ihtiyacı, sıcak iklim bölgelerinden soğuk iklim bölgelerine doğru gidildikçe fazlalaşır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

I. Karın doyurma- açlığı gidermeII. Dengeli ve yeterli beslenebilmekIII. Zevk duymak-tatmin olmakIV. Saygınlık kazanmak-mutlu olmak-törelere uymak Yukarıdakilerden hangi/hangileri beslenmedeki amaçlardan biridir?

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Beslenmede amaçlar:
Karın doyurma- açlığı giderme
Dengeli ve yeterli beslenebilmek
Zevk duymak-tatmin olmak
Saygınlık kazanmak-mutlu olmak-törelere uymak

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Pellegra, niasin vitamini yetersizliği sonucu oluşan bir hastalıktır.

Beriberi, tiamin vitamini yetersizliği sonucu oluşan bir hastalıktır.

Skorbite, C vitamini yetersizliğinde oluşan bir hastalıktır.

Demir eksikliği anemisi kadınlarda erkeklerden daha az görülmektedir.

Folik asit eksikliğine bağlı anemi de gelişebilir.

Açıklama:

Demir eksikliği anemisi kadınlarda erkeklerden daha fazla görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

"Sinir sistemi, bozuklukları şeklinde görülür. Eklemlerde
şişmeler ve ağrılar yüzünden refleks hareketinin durması ile
denge kaybolur."
Yukarıdaki ifade hangi hastalığın tanımıdır?

Beriberi

Raşitizm

Obezite

Skorbite

Anemi

Açıklama:

Beriberi Hastalığı: Sinir sistemi, bozuklukları şeklinde gözüken
beriberi hastalığında, eklemlerde şişmeler ve ağrılar yüzünden
refleks hareketinin durması ile denge kaybolur.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi besleneme konusunda yapılan
hataların giderilmesi için tüketicinin mutlaka uyması gereken genel kurallardan biri değildir?

Çok yemeli

Aşırı yağlı yemekten kaçılmalı

Şeker miktarı düşürülmeli

Daha az tuzlu yenilmeli

Alkollü içki fazla içilmemeli

Açıklama:

Beslenme konusunda yapılan hataların giderilmesi için tüketicinin, mutlaka uyması gereken bazı genel kurallar vardır. Bunlar;
• Az yenmeli
• Aşırı yağlı yemekten kaçılmalı
• Şeker miktarı düşürülmeli
• Daha az tuzlu yenilmeli
• Alkollü içki fazla içilmemeli
• Kalsiyumlu, selülozlu ve B vitaminli yiyeceklerden fazla tüketilmeli
• Öğünlerde yenilenler iyi planlanmalı

Doğru Cevap: A

Soru 58

I. Alkali diyetinde %80 (yüzde seksen) alkali ve %20 (yüzde yirmi) asitli yiyecek tüketirsek şişmanlık, kanser, diyabet, hipertansiyon kas ve kemik erimesi gibi hastalıklardan korunabiliriz.
II. Protein ağırlıklı beslenmeyi, yulaf kepeği tüketilmesini sağlayan Dukan diyeti de popüler diyetler arasındadır.
III. Karatay diyetine göre kolesterolün aslında insan vücudu için çok faydalı bir şey olduğudur.
Yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Alkali diyetinde %80 yüzde seksen) alkali ve %20 (yüzde yirmi) asitli yiyecek tüketirsek şişmanlık, kanser, diyabet, hipertansiyon kas ve kemik erimesi gibi hastalıklardan korunabiliriz. Protein ağırlıklı beslenmeyi, yulaf kepeği tüketilmesini sağlayan Dukan diyeti de popüler diyetler arasındadır. Karatay diyetine göre kolesterolün aslında insan vücudu için çok faydalı bir şey olduğudur.

Doğru Cevap: E

Soru 59

İnsanın yaşamı için kaç türde besin ögesine gereksinimi vardır?

Açıklama:

Bugüne değin yapılan bilimsel araştırmalar, insanın yaşamı için 50’ye yakın türde besin ögesine gereksinimi olduğunu ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde görülen beslenme sorunlarından biri değildir?

Gece körlüğü

Multiple skleroz

Raşitizm

Demir eksikliği anemisi

Vitamin eksikliği

Açıklama:

Ülkemizde görülen beslenme sorunları şu şekilde sıralanabilir (Bulduk, 2005):
• Protein enerji yetersizliğine bağlı büyüme ve gelişme geriliği (malnütrisyon)
• Gece körlüğü
• Raşitizm
• Demir eksikliği anemisi(kansızlık)
• Şişmanlık ve zayıflık
• Vitamin eksikliği
• Diş çürükleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi beslenme ile ilişkili hastalıklardan biri değildir?

Alerjik hastalıklar

Osteoporoz

Diyabet

Romatizma

Hipertansiyon

Açıklama:

Romatizma beslenme ile ilişkili bir hastalık değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi besin gereksinimlerindeki farklılıkların belirleyicilerinden biri değildir?

Yaş

Cinsiyet

Sosyal statü

Çalışma durumu

Hastalık durumu

Açıklama:

İnsanın besin gereksinmesi sosyal statüsüne göre değişmez.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi enerji ve besin gereksinimi için doğru bir ifadedir?

Yaş ilerledikçe enerji gereksinimi artar.

Kadın ve erkeğe günde lâzım olan kalori miktarları aynıdır.

Sıcak iklim bölgelerinden soğuk iklim bölgelerine doğru gidildikçe kalori ihtiyacı artar.

Büyüme çağında bedenin birimi başına gereken enerji ve besin ögelerinin miktarı yetişkinliğe göre doğal olarak daha düşüktür.

Besin gereksinmesi ekonomik ve sosyo-demografik faktörlerle yakından ilişkilidir.

Açıklama:

Sıcak iklim bölgelerinden soğuk iklim bölgelerine doğru gidildikçe kalori ihtiyacı artar.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi günümüz toplumunun erişkin katmanında özellikle kadınlarda başlıca beslenme sorunlarından biridir?

Pellegra

Beriberi

Skorbite

Raşitizm

Anemi

Açıklama:

Anemi özellikle kadınlarda sıklıkla rastlanan beslenme kaynaklı bir sorundur.

Doğru Cevap: E

Soru 65

İyot yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan iyotlu tuz kullanımıyla önlenebilen sağlık sorunu hangisidir?

Anemi

Raşitizm

Guvatr

Gece körlüğü

Diş çürüğü

Açıklama:

Guvatr iyot yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan iyotlu tuz kullanımıyla önlenebilen sağlık sorunudur.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Beslenme durumunun saptanması ve bunun yanı sıra gıda ve diyete bağlı etiyolojik faktörlerin belirlenmesi için hangi yöntem(ler) uygulanır?
I-Gıda denge cetvelleri tanzim etmek
II-Ev halkı gıda tüketimi araştırmaları yapmak
III-Bireysel gıda tüketimi araştırmaları yapmak

III

I-II

II-III

I-III

I-II-III

Açıklama:

Bu amaçla üç yöntem de uygulanır.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi vejetaryen beslenme tarzı için doğru bir ifadedir?

Daha fazla et ürünü tüketilmesi

Daha fazla süt ürünü tüketilmesi

Fast food tarzı beslenme karşıtı olması

Bitkisel ürünlerin tüketilmesi

Daha az tuz tüketilmesi

Açıklama:

Vejetaryen beslenme tarzı bitkisel ürünlerin tüketilmesi yaklaşımıdır. Fast food beslenme tarzı karşıtlığı slow food yaklaşımı ile ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Ekolojik sistemde hatalı uygulamalar sonucu kaybolan doğal dengeyi yeniden kurmaya yönelik insan sağlığını koruyan ve ekosisteme zarar vermeyen üretim sistemlerini içeren beslenme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Organik tarımla beslenme

Yerel beslenme hareketi

Slow food beslenme

Fast food beslenme

Vejetaryen beslenme

Açıklama:

Tanım gereği doğru cevap A seçeneğidir. Yerel beslenme hareketi organik tarımla beslenmeyi kapsar ama daha geniş bir kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi kentlerdeki beslenme alışkanlıklarının değişmesinin nedenlerinden biri değildir?

Hızlı çalışma temposu

Ulaşım güçlükleri

Zaman kısıtlılığı

Kadının iş hayatında daha fazla yer alması

Yaşanılan çevre

Açıklama:

Yaşanılan çevre besin gereksinimlerinin farklılık gösterdiği bir durumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Karatay diyeti ile ilgili bir ifadedir?

Asit yiyecekler daha fazla yenirse vücut pH’sı asit tarafa kayar ve şişmanlık, kanser, diyabet, hipertansiyon, kas ve kemik erimesine kadar birçok hastalığa maruz kalınır.

Protein ağırlıklı beslenmeli ve yulaf kepeği tüketilmelidir.

İnsanın vücuduna alınan yağın yağ olarak depolanmadığı, alınan karbonhidratın yağ olarak depolanır.

Bitkisel kaynaklı besinler ağırlıklı olarak tüketilmelidir.

Organik beslenilmelidir.

Açıklama:

Karbonhidratın yağ olarak depolanması ve tüketilmemesi gerektiği Karatay diyetinin en belirgin özelliğidir.
A seçeneği alkali diyeti, B seçeneği Dukan diyeti, D seçeneği vejetaryen diyetle ilgilidir. Organik beslenmenin Karatay diyetiyle ilgisi yoktur.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Besin ögelerinin gereğinden fazla alınması aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Dengesiz beslenme

Yeterli beslenme

Dengeli beslenme

Yetersiz beslenme

Düzensiz beslenme

Açıklama:

Gereksinimden fazla alınan karbonhidrat, protein ve yağ gibi besin ögeleri, vücutta yağ olarak birikir (Obezite). Metabolik ve kronik birçok hastalığın (şişmanlık, kalp-damar hastalıkları, bazı kanser türleri, şeker hastalığı vb) ortaya çıkmasına zemin hazırlanır ve bu hastalıkların ortaya çıkması hızlanır.
Dengesiz Beslenme durumunda; besin ögeleri gereğinden fazla alınır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi dengesiz beslenmenin nedenlerinden biri değildir?

Besin üretimi

Yemek yapmak

Kültürel etmenler

Aile kalabalıklığı

Eğitim yetersizliği

Açıklama:

Toplumda yetersiz ve dengesiz beslenmenin nedenleri şunlardır;
• Besin üretimi, dağıtımı ve teknolojisinde yetersizlik ve düzensizlikler,
• Satın alma gücünün yetersizliği ve dengesizliği,
• Kültürel etmenler ve eğitim yetersizliği,
• Aile kalabalığı,
• Çevre koşullarının sağlık kurallarına uygun olmaması sayılabilir.
Doğru cevap (b) şıkkıdır.Yani "yemek yapmak"tır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi 1.Grup gıdalarımızdandır.

Sebze

Meyve

Ekmek

Süt

Açıklama:

1. Grup: Ekmek, tahıllar, pirinç ve makarna'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sağlıklı beslenme önerilerinde "balık" haftada kaç kez yenilmesi gerekmektedir?

6-7 kez

4-5 kez

3-4 kez

2-3 kez

1-2 kez

Açıklama:

SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ'nde ;
Haftada iki-üç kez balık yenmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Gıda maddesi olarak da tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Besin ögesi

Vitamin

Protein

Karbonhidrat

Besin

Açıklama:

Besin: Besin maddesi, gıda maddesi ya da yiyecek maddesi olarak da tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi "enerji verici" besin ögelerinden biri değildir?

Madensel maddeler

Karbonhidratlar

Yağlar

Proteinler

Vitaminler

Açıklama:

Enerji verici besin ögeleri; Karbonhidratlar, yağlar, şeker içerenler, proteinler, vitaminler.
Doğru cevap (a) şıkkıdır.Yani "madensel maddeler"dir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi "polisakkaritler"dendir?

Glikoz

Nişasta

Früktoz

Maltoz

Laktoz

Açıklama:

Polisakkaritler;Nişasta ve nişasta olmayan şeklinde 2 grup altında toplanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Vücut hücrelerinin yaşaması için temel olan besin ögesi aşağıdakilerden hangisidir?

Karbonhidrat

Yağ

Protein

Vitamin

Mineral madde

Açıklama:

Proteinler vücut hücrelerinin yaşaması için temeldir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi suda eriyen vitaminlerden birisidir?

E vitamini

D vitamini

A vitamini

B vitamini

K vitamini

Açıklama:

Suda eriyen vitaminler: C vitamini ve B grubu vitaminlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Yetişkin bir insan vücudunun % (yüzde) kaçı sudur?

%19 (yüzde on dokuz)

%29 (yüzde yirmi dokuz)

%39 (yüzde otuz dokuz)

%49 (yüzde kırk dokuz)

%59 (yüzde elli dokuz)

Açıklama:

Yetişkin insan vücudunun yarısından fazlası yani %59 (yüzde elli dokuz)'u kadarı sudur.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıda verilen beslenme ve beslenmenin önemi ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

İnsanın var olması ile başlayıp günümüzde de üzerinde önemle durulan konuların başında gelmektedir.

Beslenme karın doyurmak ya da açlık duygusun bastırmak değildir.

Beslenme XVIII. yüzyılın başından itibaren bilimsel araştırmalarla, bir bilim olarak gelişmiştir.

Besinlerin bileşimi, fiziksel ve kimyasal özellikleri, tüketime kadar uygulanan işlemlerin besin kalitesine etkileri beslenmenin konusudur.

Özel durumlarda olan bireyler ve gruplar için en uygun menü planlarının nasıl yapılması gerektiği beslenme bilimi ile ilgilidir.

Açıklama:

Beslenme XX. yüzyılın başından itibaren bilimsel araştırmalarla, bir bilim olarak gelişmiştir. Bu bilim dalı; • Beslenmede esas olan besin ögelerinin türleri, miktarları, özellikleri ve vücut çalışmasındaki işlevlerini, • Besinlerin bileşimi, fiziksel ve kimyasal özellikleri, tüketime kadar uygulanan işlemlerin besin kalitesine etkilerini, • Değişik yaş, cinsiyet, çalışma ve özel durumda olan bireyler ve gruplar için uygun beslenme planlarının yapılmasını inceler (Baysal, 2002,s.9)

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi beslenmenin tanımıdır?

Sağlıklı ve zayıf kalabilmek

Karın doyurmak

Büyüme ve gelişme için gerekli besinleri almak

Canımızın istediğini yemek

Açlığımızı gidermek

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Bir kişi günde ağırlıklı olarak sebze, et ve süt ürünleri tüketmektedir.Bu kişi hakkında ne söylenebilir?

Vejetaryendir.

Dengesiz beslenmektedir.

Yeterli besleniyordur.

Yeterli ve dengeli besleniyordur.

Diyettedir.

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlığı belirleyen önemli faktörlerdendir?

Spor yapması

Yaşam tarzı

Beslenme şekli

Yalnız 1

1-2

Yalnız 2

1-2-3

2-3

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri yetersiz ve dengesiz beslenen kişilerin özelliklerindendir?

Aşırı zayıf olmaları
Baş ağrıları olmaları
Çok hareketli olmaları
Cilt yapıları bozuk olmaları

1-2-4

1-2-3

2-3

2-3-4

1-2-3-4

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi ya ada hangileri yetersiz ve dengesiz beslenmenin nedenlerindendir?

Satın alma gücünün yetersizliği
Aile kalabalığı
Eğitim yetersizliği

Yalnız 1

1-2-3

1-2

1-3

2-3

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Gıdaları gruplarsak aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı olur?

Lahana

Brokoli

Havuç

Pirinç

Ispanak

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı beslenme önerilerinden biri değildir?

Posa alımını arttırmak

İdeal vücut ağırlığını korumak

Diyet yapmak

Farklı renkli sebzeler tüketmek

Sıvı tüketmek

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi vücudun metabolik olaylarını düzenleyen besin grubundandır?

Elektrolitler

Karbonhidratlar

Yağlar

Proteinler

Şekerler

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerin hangisinde yağ bulunmaz?

Fıstık

Mısır

Pamuk çekirdeği

Pirinç

Susam

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Kronik ve metabolik bir çok hastalığın gelişmesinde neden olan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Yetersiz beslenme

Dengeli beslenme

Dengesiz beslenme

Yeterli beslenme

Sık ve az yeme

Açıklama:

Dengesiz Beslenme durumunda ise bazı besin ögeleri gereğinden fazla alınır. Gereksinimden fazla alınan karbonhidrat, protein ve yağ gibi besin ögeleri, vücutta yağ olarak birikir (Obezite). Metabolik ve kronik birçok hastalığın (şişmanlık, kalp-damar hastalıkları, bazı kanser türleri, şeker hastalığı vb) ortaya çıkmasına zemin hazırlanır ve bu hastalıkların ortaya çıkması hızlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi yaşam biçimini iyi yönde etkileyen davranışlardandır?

Aşırı alkol kullanımı

Sigara alışkanlığı

Psikolojik stres

fiziksel aktivite yoksunluğu

Dengeli beslenme

Açıklama:

Yaşam biçimi, sağlık ve uzun yaşam üzerinde en güçlü etkiye sahiptir. Beslenme tarzı, sigara alışkanlığı, uyuşturucu ya da aşırı alkol kullanımı, fiziksel aktivite ya da psikolojik stres, uyku süresi gibi yaşam tarzını oluşturan davranışlar, yaşam süresince vücudun sağlıklı ya da hastalıklı olup olmayacağının önemli ölçüde etkilemektedir. Sağlığı belirleyen en önemli faktörlerden biri yaşam tarzı ve beslenme şeklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

I.Ağır ve isteksiz hareketler
II.Sağlıksız genel görünüşe (aşırı zayıf veya şişman)
III.Pürüzlü, kuru, sağlıksız cilt yapısına
IV.Şişman veya zayıf vücut yapısına
V.Sık sık baş ağrısından şikayet eden
Yukarıda verilen semptomlardan hangisi veya hangileri yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu görülebilir?

Yalnız I

Yalnız III

II-III-IV

I-IV-V

Hepsi

Açıklama:

Yetersiz ve Dengesiz Beslenenler kişiler (http://beslenme.gov.tr/index.php?page=68); • Ağır ve isteksiz hareketler • Sağlıksız genel görünüşe (aşırı zayıf veya şişman) • Pürüzlü, kuru, sağlıksız cilt yapısına • Şişman veya zayıf vücut yapısına • Sık sık baş ağrısından şikayet eden • İştahsız, yorgun, isteksiz bir yapıya sahiptir

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi toplumda yetersiz ve dengesiz beslenme nedenlerinden değildir?

Satın alma gücünün yetersizliği ve dengesizliği

Çevre koşullarının sağlık kurallarına uygun olmaması

Kültürel etmenler ve eğitim yetersizliği

Zamanı ve hayatı yönetmedeki yetersizlik

Besin üretimi, dağıtımı ve teknolojisinde yetersizlik

Açıklama:

Toplumda yetersiz ve dengesiz beslenmenin nedenlerini birkaç grup altında toplamak mümkündür (Baysal, 2002, s. 12). • Besin üretimi, dağıtımı ve teknolojisinde yetersizlik ve düzensizlikler, • Satın alma gücünün yetersizliği ve dengesizliği, • Kültürel etmenler ve eğitim yetersizliği, • Aile kalabalığı, • Çevre koşullarının sağlık kurallarına uygun olmaması sayılabilir. Toplumda beslenme bilgilerinin eksikliği ve yetersizliğinin de önemli faktörler arasında yer aldığını görebilmek mümkündür. Bu nedenle dengesiz beslenmenin önlenebilmesinde beslenme eğitiminin önemli olduğu bir kez daha ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Yetersiz ve dengesiz beslenen kişilerde aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerine rastlanır?
I. Pürüzlü, kuru, sağlıksız cilt yapısına
II. Şişman veya zayıf vücut yapısına
III. Sık sık baş ağrısından şikayet etmeye

I,II

Yalnız II

I,III

I,II,III

Yalnız III

Açıklama:

Yetersiz ve dengesiz beslenen kişilerde
I. Pürüzlü, kuru, sağlıksız cilt yapısına
II. Şişman veya zayıf vücut yapısına
III. Sık sık baş ağrısından şikayet etmeye
rastlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi bir gıda grubu değildir?

Tahıl

Sebze

Meyve

Vitamin

Süt

Açıklama:

Vitamin bir gıda grubu değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

I. Yüksek yağlı ve yüksek kolesterollu besinler tüketilmelidir.
II. Yüksek kalsiyumlu besinlerin tüketilmesine dikkat edilmelidir.
III. Yağsız veya yağı azaltılmış süt, yoğurt ve tuzu az peynir çeşitleri tercih edilmelidir.
IV. Yoğurdun suyu, B2 vitamini içerdiğinden dökülmemelidir.
Yukarıdakilerden hangileri sağlıklı beslenme için gerekli tavsiyelerdendir?

Hepsi

II,III,IV

I,III

II,III

Hiçbiri

Açıklama:

II. Yüksek kalsiyumlu besinlerin tüketilmesine dikkat edilmelidir.
III. Yağsız veya yağı azaltılmış süt, yoğurt ve tuzu az peynir çeşitleri tercih edilmelidir.
IV. Yoğurdun suyu, B2 vitamini içerdiğinden dökülmemelidir.
Fakat
I. "Yüksek yağlı ve yüksek kolesterollu besinler tüketilmelidir" tavsiyesi yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Hangisi bir metabolik olay düzenleyicidir?

Karbonhidrat

Yağ

Şeker

Protein

Açıklama:

Su vücuttaki metabolik olayları düzenler.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı bir şeker türüdür?

Glukoz

Fruktoz

Sakkaroz

Galaktoz

Meyve şekeri

Açıklama:

Diğerleri monosakkaritken sakkaroz disakkarittir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Yetişkinlerin vücut yapısının ne kadarını proteinler oluşturur?

%18 (Yüzde Onsekiz)

%28 (Yüzde Yürmisekiz)

%38 (Yüzde Otuzsekiz)

%48 (Yüzde Kırksekiz)

%68 (Yüzde Altmışsekiz)

Açıklama:

Yetişkinlerin vücut yapılarının % 16-18 kadarı proteindir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi doymamış yağdır?

Tereyağ

Kuyruk yağı

Margarin

Zeytin yağı

Hindistan cevizi yağı

Açıklama:

Zeytin yağı doymamış yağdır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdaki vitaminlerden hangisi suda erir?

Açıklama:

B vitamini suda erir diğerleri yağda erir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

“Raşitizmi tedavi eden faktör” olarak da bilinen vitamin hangisidir?

Açıklama:

D vitamini, “Raşitizmi tedavi eden faktör” olarak da bilinir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

I. Vücudun mikroplara karşı direncini arttırır
II. Kemik, eklem bağları ve damarların yapısında bulunan kollajen maddesinin yapımını artırır
III. E vitamini ve folik asidin stabil hale gelmesini sağlar
IV. Kan damarlarının sağlamlığında rol alır
Yukarıdakilerden hangileri C vitamininin faydalarındandır?

Hepsi

I,II,IV

I,II,III

II,III

Hiçbiri

Açıklama:

Öncüllerin hepsi doğru bilgiler içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Sağlıklı beslenme önerilerinden hangisi yanlıştır?

Karbonhidratlar basit şekerler yerine, meyve, sebze, tahıl grubu ve kuru baklagillerdeki kompleks karbonhidratlardan sağlanmalıdır.

Kolesterol ve/veya hiperlipidemisi olan kişiler, haftada 5-6 kere kırmızı et tüketmelidirler.

Posa alımını arttırmak için haftada en az üç, dört öğün kuru baklagil tüketilmelidir

Günlük alınan sebze ve meyvelerin en az 2 porsiyonu; yeşil yapraklı sebzeler veya domates veya turunçgillerden olmalıdır

Çiğ sütten yapılmış peynir ve açık süt tüketilmemeli, pastorize veya uzun ömürlü (UHT) süt tercih edilmelidir.

Açıklama:

Gün içinde farklı renk ve türlerdeki sebze ve meyveler tüketilmelidir. • Günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketilmelidir. • Günlük alınan sebze ve meyvelerin en az 2 porsiyonu; yeşil yapraklı sebzeler veya domates veya turunçgillerden olmalıdır. • Kırmızı et kolesterol ve doymuş yağ asiti içerdiğinden, kalp rahatsızlığı olan kişiler beyaz etleri tercih etmelidir (balık, tavuk, hindi vb). • Kolesterol ve/veya hiperlipidemisi olan kişiler, önerilen miktarı ve sıklığı geçmemek şartı ile kırmızı eti de tüketmelidirler. Kırmızı etin iyi bir demir kaynağı olduğu unutulmamalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Temel besin ögeleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Patateste ve şeker pancarında % 30-40 civarında karbonhidrat bulunur.

Sakkaroz süt şekeri olarak adlandırılmaktadır.

Yetişkinlerin vücut yapılarının % 30 kadarı proteindir.

Tipik bir diyette toplam enerjinin % 10’unu yağlar sağlamaktadır.

Vücut kendine özgü proteini yapabilmek için gıdalardan gelen zorunlu aminoasitleri kullanmaktadır.

Açıklama:

Vücut kendine özgü proteini yapabilmek için gıdadaki protein yapısındaki aminoasitleri kullanır. Bazı amino asitler vücut tarafından sentezlenebilirken bazıları vücutta sentez için gerekli enzim geni olmadığı için veya sentez çok yavaş ilerlediği için kesinlikle gıdalardaki proteinler ile vücuda alınmak zorundadır. Bu aminoasitler zorunlu aminoasitler olarak adlandırılır (El, 2008).

Doğru Cevap: E

Soru 37

Kanın pıhtılaşmasını ve kemiklerin gelişmesini sağladığı için bazı kanserleri önleyici etkisi olan vitamindir. Lahana, ıspanak, brokoli, karnabahar, mısır, patates, meyveler ve bitkisel yağlarda bulunan vitamin hangisidir?

A vitamini

D vitamini

K vitamini

C vitamini

B vitamini

Açıklama:

K Vitamini: Kanın pıhtılaşmasını ve kemiklerin gelişmesini sağladığı için bazı kanserleri önleyici etkisi olan vitamindir. Lahana, ıspanak, brokoli, karnabahar, mısır, patates, meyveler, yumurta sarısı, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve bitkisel yağlarda K1 vitamini bulunmaktadır. K vitamini eksikliği nadiren görülür. Yeşil yapraklı sebzelerde bulunması ve bağırsaklarda üretilebilmesi eksikliğinin nadiren görülmesine neden olur. Uzun süre antibiyotik kulanımı veya damardan beslenen hastalarda K vitamini yetmezliği görülebilir. K vitamini eksikliğinde bacaklarda varis gelişiminin arttığı görülmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 38

Sindirimde, alyuvarların gelişmesinde, nükleik asitlerin ve birçok proteinin sentezinde görev alan ve sadece karaciğer süt ve yumurta sarısında bulunan vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

Pantotenik asit

Niasin

Kobalamin

Folik asit

Biotin

Açıklama:

B12 Vitamini (Kobalamin): Sindirimde, alyuvaların gelişmesinde, nükleik asitlerin ve birçok proteinin sentezinde görev alınan vitamindir. Karaciğer, yumurta sarısı ve sütte bulunur. B12 vitamin eksikliği sindirim bozukluklarına, öldürücü kansızlık tablosuna ve bazı omurilik sinirlerinin yıkımına yol açar (Koçak, 1999, 86).

Doğru Cevap: C

Soru 39

I. Beslenme tüm evrelerde insan-doğa ilişkisini inceleyen bir bilim dalıdır.
II. Beslenme bilimsel araştırmalarla, bir bilim olarak gelişmiştir.
III. En uygun beslenme ve menü planlarının nasıl yapılması gerektiğini inceler.
IV. Gereksinimden fazla alınan karbonhidrat, protein ve yağ gibi besin ögeleri, vücutta yakılır.
Beslenme ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte verilmiştir?

I, II, III

II, III

I, III, IV

II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Beslenme tüm evrelerde insan-besin ilişkisini inceleyen bir bilim dalıdır.
Beslenme bilimsel araştırmalarla, bir bilim olarak gelişmiştir.
En uygun beslenme ve menü planlarının nasıl yapılması gerektiğini inceler.
Gereksinimden fazla alınan karbonhidrat, protein ve yağ gibi besin ögeleri, vücutta yağ olarak birikir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

"Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken olarak yaşamı sürdürerek, hayat kalitesini arttırmak amacıyla, gereksinim olan kadar enerji ve besin ögelerinin her birinin yeterli miktarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması durumudur" şeklindeki tanım, aşağıdakilerden hangisine aittir?

Dengesiz beslenme

Obezite

Yeterli Beslenme

Yetersiz Beslenme

Hatalı beslenme

Açıklama:

Yeterli ve Dengeli beslenme, büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken olarak yaşamı sürdürerek, hayat kalitesini arttırmak amacıyla, gereksinim olan kadar enerji ve besin ögelerinin her birinin yeterli miktarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması durumudur.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi yetersiz ve dengesiz beslenme sonucunda ortaya çıkabilecek sonuçlardan biri değildir?

Birtakım hastalıklara yakalanma olasılıklarını arttırmaktadır.

Davranış ve fiziksel durumda belirli değişiklikler oluşabilir.

Kişilerin gün içinde vücut direncinin düşebilir.

Büyüme ve doku devamlılığı sağlanır.

İnsanın çalışma, planlama ve yaratma yeteneğini düşürür.

Açıklama:

Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucunda;
- Birtakım hastalıklara yakalanma olasılıklarını arttırmaktadır.
- Davranış ve fiziksel durumda belirli değişiklikler oluşabilir.
- Kişilerin gün içinde vücut direncinin düşebilir.
- İnsanın çalışma, planlama ve yaratma yeteneğini düşürür.

Doğru Cevap: D

Soru 42

I. Günlük yiyecek tüketiminde besin çeşitliliği sağlanmalıdır.
II. Çiğ yumurta tüketilmelidir.
III. Sütlü tatlılara pişmeden önce şeker eklenmelidir.
IV. Tam tahıl ürünleri tercih edilmelidir.
V. Gün içinde farklı renk ve türlerdeki sebze ve meyveler tüketilmelidir.
Sağlıklı beslenme ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte verilmiştir?

I. II. III

I, III, IV, V

III, IV, V

II, III, V

I, IV, V

Açıklama:

Günlük yiyecek tüketiminde besin çeşitliliği sağlanmalıdır.
Çiğ yumurta tüketilmemelidir.
Sütlü tatlılara piştikten sonra şeker eklenmelidir.
Tam tahıl ürünleri tercih edilmelidir.
Gün içinde farklı renk ve türlerdeki sebze ve meyveler tüketilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıda verilen besinler ve vücuttaki görev ve kullanım alanlarına, biyolojik (fizyolojik) işlevlerine göre işlevleri ile ilgili olarak eşleştirmelerden hangisi doğru değildir?

Enerji verici-Karbonhidrat

Büyütücü ve Onarıcı-Protein

Vücudun metabolik olaylarını düzenleyen-Protein

Enerji verici-Yağ

Büyütücü ve Onarıcı-Vitamin

Açıklama:

Besinler; vücuttaki görev ve kullanım alanlarına, biyolojik (fizyolojik) işlevlerine göre ayrılmaktadırlar. Aşağıda bunlar açıklanmaya çalışılmaktadır;
• Enerji vericiler; Karbonhidratlar, yağlar, şeker içerenler, proteinler, vitaminler
• Büyütücü ve Onarıcılar; Yapı taşı görevi görenler, proteinler, yağlar, vitaminler
• Vücudun metabolik olaylarını düzenleyenler; Vitaminler, madensel maddeler ve eser (iz elementler) maddeler, elektrolitler ve su dur.

Doğru Cevap: C

Soru 44

"Başlıca görevleri, enerji oluşturmaktır. Ucuz ve kolay saklanabildiği için daha çok tercih edilmektedir."
Yukarıda özellikleri verilen besin öğesi aşağıdakilerden hangisidir?

Protein

Mineral

Karbonhidrat

Yağ

Vitamin

Açıklama:

Karbonhidratların başlıca görevleri, enerji oluşturmaktır. Vücudumuz için gerekli olan enerjnin yaklaşık %50 sini karbonhidratlar (nişastalı ve şekerli besinler) tarafından karşılanmaktadır. Karbonhidratlar, ucuz ve kolay saklanabildiği için daha çok tercih edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

I. Proteinler aminoasitlerden oluşmuşlardır.
II. Proteinler vücut hücrelerinin yaşaması için temeldir.
III. İnsanlar vücutlarında protein üretebilirler.
IV. En önemli kaynakları sebzelerdir.
Proteinlerle ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte yer alır?

I,II,III

I,II

II,IV

I,IV

II,III

Açıklama:

Proteinler aminoasitlerden oluşmuşlardır.
Proteinler vücut hücrelerinin yaşaması için temeldir.
İnsanlar vücutlarında protein yapamazlar.
En önemli kaynakları; yumurta, etler (kırmızı, beyaz), deniz ürünleri, süt ve sütten yapılan ürünler, kuru baklagiller, yağlı tohumlar ve tahıllardır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Yağlar ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?

Aynı miktarlardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki mislinden fazla kalori vermektedirler.

Bazı vitaminlerin vücut tarafından emilmesi için yağlara ihtiyaç vardır.

Yağ mideyi yavaş terk ettiğinden doygunluk hissi verir.

Yağlar aminoasitlerden oluşmuşlardır.

Derialtı yağı vücut ısısının hızlı kaybını önler.

Açıklama:

Yağlar;
Aynı miktarlardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki mislinden fazla kalori vermektedirler.
Bazı vitaminlerin vücut tarafından emilmesi için yağlara ihtiyaç vardır.
Yağ mideyi yavaş terk ettiğinden doygunluk hissi verir.
Yağlar aminoasitlerden oluşmamışlardır. Proteinler aminoasitlerden oluşmuşlardır.
Derialtı yağı vücut ısısının hızlı kaybını önler.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Yağda eriyen bir vitamindir. Vücudun gelişmesinde, derinin korunmasında ve bakımında, görmede (özellikle karanlıkta iyi görme) büyük rol oynamaktadır. En çok havuç, ıspanak, bezelye ve benzeri sebzeler ve taze meyvelerde bulunmaktadır.
Yukarıda özellikleri verilen vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

B Vitamini

K Vitamini

C Vitamini

A Vitamini

E Vitamini

Açıklama:

A Vitamini: Kanda ve diğer hücrelerde bulunur. Fazlası karaciğerde depo edilir. Yağda eriyen bir vitamindir.Vücudun gelişmesinde, derinin korunmasında ve bakımında, görmede (özellikle karanlıkta iyi görme) büyük rol oynamaktadır. En çok havuç, ıspanak, bezelye ve
benzeri sebzeler ve taze meyvelerde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

A ve C vitaminlerinin kaybolmasını önlemeye yarayan vitamindir. En iyi antioksidanlardan olan bu vitamin, bağışıklık sisteminin aktivitesi için gereklidir. Yağda eriyen bir vitamindir.
Yukarıda özellikleri verilen vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

A Vitamini

B Vitamini

C Vitamini

E Vitamini

K Vitamini

Açıklama:

E vitamini, A ve C vitaminlerinin kaybolmasını önlemeye yarayan vitamindir. En iyi antioksidanlardan olan E vitamini, bağışıklık sisteminin aktivitesi için gereklidir. Yağda eriyen bir vitamindir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Beslenmenin tanımı aşağıdaki şıkların hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İnsanın öğün atlamadan günlük enerjisini sağlayacak yiyecekleri tüketmesidir.

İnsanın büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan öğeleri, yiyecekler ile vücuduna alıp, kullanabilmesidir.

İnsanın açlık duygusunu bastırmak, karın doyurmak ya da canının çektiği şeyleri yemesidir.

İnsanın doğada bulunan, mevsimine uygun yiyecekleri tüketmesidir.

İnsanın öğün atlamadan az miktarda; sık sık yiyecek içecek tüketmesidir.

Açıklama:

Beslenme; insanın büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan öğeleri, yiyecekler ile vücuduna alıp, kullanabilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Yetersiz ve dengesiz beslenen kişilerde aşağıdakilerden hangisi görülmez?

Pürüzlü, kuru, sağlıksız cilt yapısı

Ağır ve isteksiz hareketler

Şişman veya zayıf vücut yapısı

Enerjik ve fit bir vücut

Sık baş ağrısı

Açıklama:

Ağır ve isteksiz hareketler,sağlıksız genel görünüşe (aşırı zayıf veya şişman),pürüzlü, kuru, sağlıksız cilt yapısına, şişman veya zayıf vücut yapısına, sık sık baş ağrısından şikayet eden, iştahsız, yorgun, isteksiz bir yapıya sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi toplumda yetersiz ve dengesiz beslenmenin nedenlerini arasında yer almaz?

Besin üretimi, dağıtımı ve teknolojisinde yetersizlik ve düzensizlikler

Satın alma gücünün yetersizliği ve dengesizliği

Temel gıdaların yurt dışından ithal edilmesi

Kültürel etmenler ve eğitim yetersizliği

Aile kalabalığı

Açıklama:

Toplumda yetersiz ve dengesiz beslenmenin nedenlerini birkaç grup altında toplamak mümkündür (Baysal, 2002, s. 12).

Besin üretimi, dağıtımı ve teknolojisinde yetersizlik ve düzensizlikler,
Satın alma gücünün yetersizliği ve dengesizliği,
Kültürel etmenler ve eğitim yetersizliği,
Aile kalabalığı,
Çevre koşullarının sağlık kurallarına uygun olmaması sayılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

”Yeterli Beslenme”nin tanımı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Besin öğelerinin vücudun yapısı, fizyolojik ve metabolik durumu ile, aktivitelerin gerektirdiği, yani harcananı karşılayacak miktarda sağlanması

Vücudun çalışmasını sürdürebilmesi için gerekli enerjinin sağlanabilmesi

Enerjinin yanı sıra bütün besin öğelerinin gereken miktarda sağlanması

Vücudun büyümesi yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan ve besin öğelerinin her birinin yeterli miktarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması

Vücutta tüketilen enerjiden daha fazlasını besinlerden sağlanması

Açıklama:

“Yeterli beslenme” genellikle vücudun çalışmasını sürdürebilmesi için gerekli enerjinin sağlanabilmesi anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Gıdalar beslenme açısında farklı gruplarda toplanmıştır. Aşağıdaki içerik ve grup eşleşmelerinden hangisi doğru olarak verilmiştir?

1. Grup: Ekmek, tahıllar, kurubaklagiller

2. Grup: Sebze ve meyveler

3. Grup:Süt, yoğurt, yumurta ve peynir

4. Grup: Et, tavuk, hindi, balık, kurubaklagiller, yumurta ve çerez

5. Grup: Et, tavuk, hindi ve balık

Açıklama:

Gruplama aşağıdaki şekildedir.

Grup: Ekmek, tahıllar, pirinç ve makarna
Grup: Sebzeler
Grup: Meyveler
Grup: Et, tavuk, hindi, balık, kurubaklagiller, yumurta ve çerez
Grup: Süt, yoğurt ve peynir

Doğru Cevap: D

Soru 54

I.lipid
II.protein
III.karbonhidrat
IV.vitamin
V.mineral
Yeterli ve dengeli beslenmenin gerçekleşebilmesi için vücuda yukarıdaki maddelerin hangi ya da hangilerinin alınması gerekmektedir?

Yalnız II

I, III

II, IV

I, II, V

Hepsi

Açıklama:

Yeterli ve dengeli beslenme, vücudun gereksinimi olan lipid, protein, karbonhidrat, vitamin ve mineralleri sağlayacak besin maddelerinin vücuda alınmasıyla gerçekleşir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Sağlıklı beslenme önerileri arasında öğün atlamama, ara ve ana öğün sayıları da belirtilmiştir. Bu bilgi doğrultusunda günlük en az ana ve ara öğün sayısındaki şıkların hangisinde doğru olarak verilmiştir?

ana öğün 3; ara öğün 2

ana öğün 4; ara öğün 0

ana öğün 2; ara öğün 3

ana öğün 3; ara öğün 4

ana öğün 3; ara öğün 1

Açıklama:

günlük ana öğün sayısı 3, ara öğün sayısı ise en az 2 olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Besinler, içerdikleri besin öğelerinin türleri ve miktarları bakımından farklılık gösterir. Bazıları protein, bazıları ise vitamin bakımından zengindir. Besinleri besleyici değerler bakımından gruplara ayrılır. Aşağıdaki şıklardan hangisinde grup sayısı doğru olarak verilmiştir?

Açıklama:

Besinlerimiz, içerdikleri besin ögelerinin türleri ve miktarları yönünden farklıdır. Bazı besinler proteinden, bazıları herhangi bir vitaminden zengindir. Her besini yeme olanağımız da yoktur. Bu nedenle, besinlerimizi, besleyici değerleri yönünden 4 grup altında toplayabiliriz. Bu grup içinde yer alan besinler, birbirinin yerini tutar.
- Süt,
- Sebze ve meyve
- Et, yumurta ve kuru baklagiller
- Ekmek ve tahıl

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdaki besin öğelerinden hangisinin başlıca görevi enerji oluşturmaktır?

Protein

Karbonhidrat

Yağ

Vitamin

Mineral

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdaki vitaminlerden hangisi suda eriyen vitaminlerin arasında yer alır?

A vitamini

C vitamini

D vitamini

E vitamini

K vitamini

Açıklama:

A, D, E ve K vitaminleri yağda çözünürken C ve B vitaminleri suda çözünür.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi beslenme biliminin inceleme alanı dışındadır?

Besin ögelerinin türleri

Besinlerin bileşimi

Besinlerin vücut çalışmasındaki işlevleri

Besinlerin rengi

Besinlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri

Açıklama:

Besinlerin rengi beslenme biliminin inceleme alanı ile ilgili değildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

I. Yeni doku yapımında azalma
II. Mental gelişimin azalması
III. Vücut dokuları onarılamaması
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri yetersiz beslenme sonucu doğabilecek sorunlar arasındadır?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Seçeneklerin tamamı yetersiz beslenme sonucu doğabilecek sorunlar arasındadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi yetersiz ve dengesiz beslenen kişilerde görülmez?

Normal zihinsel gelişim

Ağır ve isteksiz hareketler

Sağlıksız genel görünüş

Pürüzlü, kuru, sağlıksız cilt yapısı

Şişman veya zayıf vücut yapısı

Açıklama:

Normal zihinsel gelişimler yeterli ve dengeli beslenen bireylerde görülür. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

I. Satın alma gücünün yetersizliği
II. Aile kalabalıklığı
III. Çevre koşullarının sağlık kurallarına uygun olmaması
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri toplumda yetersiz ve dengesiz beslenmenin nedenleri arasındadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Seçeneklerin tamamı toplumda yetersiz ve dengesiz beslenmenin nedenleridir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı beslenme için yapılması gerekenler arasında sayılmaz?

Farklı gıda gruplarından çeşitli gıdaları tüketilmesi

İdeal ağırlığın korunması

Tahıllı gıdaların, meyve ve sebze tüketiminin arttırılması

Yağ, doymuş yağ ve kolesterol içeriği yüksek gıdaların azaltılması

Şeker, tuz, alkol, kafein tüketiminin arttırılması

Açıklama:

Sağlıklı beslenme için şeker, tuz, alkol, kafein tüketimi azaltılmalıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

I. Sağlam ve sağlıklı bir görünüş
II. Boy uzunluğuna uygun vücut ağırlığı
III. Sık sık hasta olmayan bir yapı
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri yeterli ve dengeli beslenen kişiler için söylenebilir?

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Seçeneklerin tamamı sağlıklı ve dengeli beslenen kişiler için söylenebilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Vücudumuz için gerekli olan enerjnin yaklaşık %50 sini karşılayan besin grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Yağ

Karbonhidrat

Mineral

Vitamin

Açıklama:

Karbonhidratların başlıca görevleri, enerji oluşturmaktır. Vücudumuz için gerekli olan
enerjinin yaklaşık %50 sini karbonhidratlar (nişastalı ve şekerli besinler) tarafından karşılanmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Sütte bulunan ve süt şekeri diye adlandırılan şeker aşağıdakilerden hangisidir?

Sorbitol

Glukoz

Fruktoz

Laktoz

Sakkaroz

Açıklama:

Sütte bulunan ve süt şekeri diye adlandırılan şeker laktozdur. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdaki vitaminlerden hangisi suda erir?

A vitamini

C vitamini

D vitamini

E vitamini

K vitamini

Açıklama:

Yağda eriyen vitaminler; A vitamini, D vitamini, K vitamini ve E vitaminidir. Suda eriyen vitaminler ise C vitamini ve B grubu vitaminleridir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi iskelet ve dişlerin yapı taşlarıdır?

Yağ

Mineral

Karbonhidrat

Vitamin

Açıklama:

Yetişkin insan vücudunun %6’sı minerallerden oluşmaktadır. Mineraller iskelet ve dişlerin yapı taşlarıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan biri değildir?

Koroner kalp hastalığı

Osteoporoz

Diyabet

Romatizma

Hipertansiyon

Açıklama:

Romatizma beslenmeye bağlı kronik bir hastalık değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

İyi beslenme aşağıdakilerden hangisi için temel teşkil etmez?

Sağlık

Karın doyurma

Bilişsel gelişim

Fiziksel gelişim

Ekonomik verimlilik

Açıklama:

İyi beslenme insanın sağlığı ve refahı, fiziksel ve bilişsel gelişimi ve ekonomik verimliliği için temel teşkil etmektedir. İyi beslenme karın doyurmak ya da açlık duygusun bastırmak da değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi yetersiz ve dengesiz beslenmeden öncelikle etkilenen gruplardan biri değildir?

Gebe kadınlar

Emziren kadınlar

Yetişkin bireyler

Ağır işlerde çalışan işçiler

Büyüme çağındaki çocuklar

Açıklama:

Yetersiz ve dengesiz beslenme öncelikle büyüme çağındaki çocukların, gebe, emzikli kadınların ve ağır işlerde çalışan işçilerin önemli sorunları arasında yer almaktadır. Özellikle bu kişilerin gün içinde vücut direncinin düşmesi birtakım hastalıklara yakalanma olasılıkların arttırmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi obezite için doğru bir ifade değildir?

Güç, refah ve sağlık göstergesidir

Küresel boyutta bir halk sağlığı problemidir.

Yaşam kalitesinin azalmasına ve ölümlere yol açar.

Ülke ekonomilerini doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Dünyanın hemen hemen tüm bölgelerinde obezite prevalansı artmaktadır.

Açıklama:

İnsan ömrünün çok uzun olmadığı dönemlerde obezite; güç, refah ve sağlık göstergesi iken, günümüzde tedavi edilmesi gereken bir hastalık, bir halk sağlığı problemi olarak kabul edilmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi yetersiz ve dengesiz beslenen kişilerin özelliklerinden birisidir?

İştahsız, yorgun ve isteksiz

Normal zihinsel gelişim

Sık hasta olmayan bir yapı

Kuvvetli, gelişimi normal kaslar

Muntazam bir cilt, canlı ve parlak saçlar

Açıklama:

İştahsız yorgun ve isteksiz görünüm, yetersiz ve dengesiz beslenen kişilerin özelliklerinden birisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Yeterli beslenme aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Büyüme ve doku devamlılığının sağlanması

Bazı besin ögelerinin gereğinden fazla alınması

Bütün besin ögelerinin gereken miktarda sağlanması

Besin ögelerinin vücudun gereksinmesi düzeyinden az alınması

Vücudun çalışmasını sürdürebilmesi için gerekli enerjinin sağlanması

Açıklama:

A seçeneği besin ögelerine olan ihtiyaç nedenidir, diğer seçenekler ise dengesiz, dengeli ve yetersiz beslenme ifadeleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi beyin hücrelerinin çalışması, kas hareketleri ve vücut işlevleri için gerekli enerjiyi sağlayan besin ögesi grubudur?

Karbonhidratlar

Proteinler

Yağlar

Vitaminler

Mineraller

Açıklama:

Beyin hücrelerinin çalışması, kas hareketleri ve vücut işlevleri için gerekli enerjiyi sağlayan besin ögesi grubu karbonhidratlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Sindirimde, alyuvarların gelişmesinde, nükleik asitlerin ve birçok proteinin sentezinde görev alan B vitamini aşağıdakilerden hangisidir?

B1 Vitamini

B2 Vitamini (Riboflavin)

B5 Vitamini (Pantotenik asit)

B6 Vitamini (Pridoksin)

B12 Vitamini (Siyanokobalamin)

Açıklama:

B12 vitamini, sindirimde, alyuvarların gelişmesinde, nükleik asitlerin ve birçok proteinin sentezinde görev alır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Şişmanlık, kalp-damar hastalıkları, kan kolestrol ve lipit düzeyinin yüksek olduğu durumlar, sindirim sistemi bozuklukları, karaciğer ve safra kesesi hastalığı olan bireylerin diyetlerinde aşağıdakilerden hangi besin öğesi grubunu azaltması gerekir?

Karbonhidratlar

Proteinler

Yağlar

Vitaminler

Mineraller

Açıklama:

Soruda yer alan rahatsızlıklarda diyette bulunması gereken yağlar azaltılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi proteinin yapı taşıdır?

Aminoasit

Sülfür

Karbon

Azot

Oksijen

Açıklama:

Proteinlerin yapıtaşları aminoasitlerdir. Aminoasitlerin her biri, yapısında bir amino, (-NH2) bir karboksil (-COOH) ve yapısı her birinde farklı olan bir yan zincir grubu taşırlar. Bir aminoasit molekülünün karboksil grubu ile diğer bir aminoasit molekülünün amino grubu, enzimatik reaksiyonla aralarında bir peptit bağı oluştururlar. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi proteinin görevlerinden biridir?

Kilo alma

Kilo verme

Büyüme

Gençleşme

Sindirim

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi lipitlerin özelliklerinden biri değildir?

Küçük moleküllüdürler

Büyük moleküllüdürler

Suda az veya hiç çözünemezler

Eter ile çözünebilirler

Kloroform ile çözünebilirler

Açıklama:

Lipitler metanol, kloroform, eter ve benzen gibi organik çözücülerde kolaylıkla çözünen, suda çok az çözünen veya hiç çözünmeyen biyolojik kaynaklı, büyük moleküllü maddelerdirler. Doğru yanıt A'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi lipitlerin görevlerinden biridir?

Restorasyon

İzolasyon

Renovasyon

Rehabilitasyon

Rekonstrüksiyon

Açıklama:

Lipitlerin bir başka görevi de izolasyondur. Hayvanlar âleminin gelişkin üyelerinde doğal yağlar, derialtı dokularda ve çeşitli organların etrafından yer alarak mekanik ve termal izolasyon sağlamaktadırlar. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi karbonhidratların besin üzerindeki etkilerinden biri değildir?

Tatlandırma

Kıvam oluşturma

Dayanıklılık verme

Renk oluşumu

Isı verme

Açıklama:

Karbonhidratlar temel beslenme ürünlerinden biridir ve kullanım miktarı ve sıklığı olarak en önemli enerji kaynağıdır. Yalnızca sindirilerek yaşamsal döngüye katılanlar değil, aynı zamanda sindirilemeyenler de çeşitli özelliklerinden dolayı dengeli bir diyet açısından önem taşır. Besinlerde çeşitli fonksiyonlar da karbonhidratlar tarafından yerine getirilir: Örneğin tatlandırma, kıvam oluşturma, dayanıklılık vermenin yanı sıra renk oluşumu için de başlıca roller üstlenirler. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi karbonhidratların vücuttaki görevlerinden biridir?

Vücudun büyüme ve gelişimi için gerekli etkiyi sağlaması

Vücut için kolay ve hızlı enerji edinilmesini sağlaması

Vücuttaki refleks gelişimi için önemli olması

Vücudun daha dayanıklı ve dirençli olmasını sağlaması

Vücuttaki ödemlerin kolay atılmasını sağlaması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi B1 vitamini üretebilir?

Koyunlar

Tavuklar

Mantarlar

Hayvanların tamamı

Aminoasitler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi A vitaminine ihtiyaç duyar?

İşitme ve iç kulak

Solunum sistemi

Refleksler

Gece görüşü

Saç ve tırnak

Açıklama:

A vitamini özellikle deri, kemikler ve üreme organlarıyla, gebelerde fetüsün sağlıklı gelişimi ve gece görüşü için gereklidir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi C vitamini eksikliğinde oluşabilecek hastalıklardan biridir?

Bağırsak emiliminde eksiklik

Alyuvarların azalması

Alyuvarların büyümesi

Unutkanlık

Halsizlik

Açıklama:

C vitamini eksikliğinde en çok görülen hastalık skorbüttür. Skorbüt, halsizlik, kolayca kanayan dişetleri, ciltte morluklar ve eklem ağrılarıyla kendini gösteren bir hastalıktır. Bunun dışında yara iyileşmelerinde gecikme ve hastalıklara yatkınlık görülmektedir. C vitamini, hava ve ışığa karşı dayanıksızdır. DOğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi D vitamini eksikliğinde oluşabilecek hastalıklardan biridir?

Kemiklerde kırılganlık

Sinir sistemi hastalıkları

Retina bozuklukları

Kırmızı kan hücrelerinin azalması

Midede ülser oluşumu

Açıklama:

D vitamini eksikliğinde kemik eğriliği ve dokusal zayıflık, kemiklerde kırılganlık ve ağrı, kas zayıflığı, doğurganlıkta azalma oluşur. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Proteinler vücutta çok farklı görevleri gerçekleştirir.Aşağıdakilerden hangisi bu görevlerden biri değildir?

Organizmaya yabancı bileşenlere karşı savaşan antikorlar protein yapısındaki bileşikler tarafından gerçekleştirilir.

Bağ dokularda esneklik sağlayan elastik fiberlerin oluşmasına yardımcı olan fibrillin protein yapısındaki bileşikler tarafından gerçekleştirilir.

Kanın pıhtılaşmasını sağlayan fibrin protein yapısındaki bileşikler tarafından gerçekleştirilir.

Besinlerin sindiriminde kullanılan pepsin protein yapısındaki bileşikler tarafından gerçekleştirilir.

Derialtı dokularda ve çeşitli organların etrafından yer alarak mekanik ve termal
izolasyon sağlamak protein yapısındaki bileşikler tarafından gerçekleştirilir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi İnsan vücudunun biyolojik faaliyetlerde kullanmak için ürettiği aminoasitlerden biri değildir?

Selenosistein

Treonin

Prolin

Asparajin

Glutamik asit

Açıklama:

Beslenme yoluyla dışarıdan alınması zorunlu olan dokuz aminoasite elzem (esansiyel, eksojen) aminoasitler denir.Bunlar fenilalanin, histidin, izolösin, lösin, lizin, metiyonin, treonin, triptofan ve valindir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Yağların yapısal özellikleri için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Doymuş yağ asitlerinde, yağ asidi zincirindeki tüm bağlar hidrojenle doymuştur.

Doymuş yağ asitleri, 8 karbonluya kadar normal oda sıcaklığında sıvıdır.

En çok rastlanan doymuş yağ asidi palmitik asittir.

En bilinen doymamış yağ asidi stearik asittir.

Doymuş yağ asitleri, karbon sayısı arttıkça katılaşır.

Açıklama:

Doymamış yağ asitlerinde zincirin çeşitli yerlerindeki bağlarda hidrojen yönünden doymamışlık vardır ve zincirde bir veya daha fazla sayıda çifte bağ görülür; eğer zincirdeki çifte bağ sayısı bir ise tekli doymamış yağ asidi, iki veya daha fazla ise çoklu doymamış yağ asidi denir. En bilinen doymamış yağ asidi oleik asittir. Oleik asit zeytinde bulunur, tekli doymamış bir yağ asididir ve çifte bağı 9. karbon ile 10. karbon arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi lipitlerin görevlerinden biridir?

Dokulara oksijen taşıyan hemoglobini taşımak.

Derialtı dokularda ve çeşitli organların etrafından yer alarak mekanik ve termal izolasyon sağlamak.

Birçok hayati organın çalışması için en önemli enerji kaynağı olmak.

Organizmaya yabancı bileşenlere karşı savaşan antikorların oluşumunda görev almak.

Kanın pıhtılaşmasını sağlayan fibrin oluşumunda görev almak.

Açıklama:

Lipitlerin bir görevi de izolasyondur. Derialtı dokularda ve çeşitli organların etrafından yer alarak mekanik ve termal izolasyon sağlamaktadırlar

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi karbonhidrat grubundadır?

Glikolipitler

Glutaminler

Oligosakkaritler

Aminoasitler

Globülinler

Açıklama:

Genel bir terim olarak karbonhidratlar, monosakkaritleri, disakkaritleri, oligosakkaritleri ve polisakkaritleri temsil eder. Oligosakkaritler, monosakkaritlerin polimerleşmesiyle elde edilen ve sayıca üç karbonhidrat molekülünden fazla ve on karbonhidrat molekülünden az sayıda molekülün birleşmesi sonucu oluşan yapılardırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi polisakkaritlerlere örnek verilemez?

Nişasta

Glikojen

Gliserol

Pektin

Selüloz

Açıklama:

Polisakkaritler, mono ve oligosakkaritlere göre suda daha zor çözünürler ve tatlı lezzetleri yoktur. En önemli örnekleri nişasta, glikojen, selüloz ve pektindir.Dolayısı ile doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Vitaminler için aşağıdakilerden ifadelerden hangisi yanlıştır?

K vitamini, bağırsaklarda bulunan mikroorganizlar tarafından sentezlenir.

Vücutta vitamin fazlalığı ketozis denen tabloyu oluşturur.

D vitamini ciltte morötesi ışınlar ile sentezlenir.

B1(tiamin) vitamini eksikliğinde beriberi hastalığı görülür.

Organizmanın faaliyetlerini sürdürülebilmek için sınırlı miktarlarda ihtiyaç duyduğu
yaşamsal organik maddelere vitamin denir.

Açıklama:

Günlük karbonhidrat gereksinimi konusunda varılmış ortak bir karar yoktur. Genel bir yaklaşım olarak günlük enerji ihtiyacının yaklaşık yarısının karbonhidratlardan elde edilmesinin uygun olduğu kabul edilmektedir. Pratik enerji kaynağı olarak görülen bu bileşiklerin az alımı sonucunda bitkinlik tipi enerji eksikliği baş gösterebilmektedir; bu gibi
durumlarda kan şekerindeki düşmeye bağlı olarak vücuttaki yağ ve protein kaynaklarından elde edilmeye çalışılan enerji, ilave bir sonuç olarak vücutta üre fazlalığı yaratabilmekte ve ketozis denen tabloyu oluşturabilmektedir.Dolayısı ile doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdaki vitamin eksikliğine bağlı hastalık eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

B12 Vitamini - Pernisiyöz anemi

B1 Vitamini - Beriberi hastalığı

C Vitamini - Skorbüt

D vitamini - Raşitizm

E Vitamin - Korsakoff sendromu

Açıklama:

B1 Vitamini eksikliğinde sinir sistemi odaklı rahatsızlıklar görülmektedir.Bunların başında çevresel sinir sisteminde meydana gelen zayıflama ve harabiyet gelir; görsel iletişimi sağlayan optik sinirlerde zayıflama da bununla ilişkilidir. Ayrıca olmamış olayları olmuş gibi hissetme ve yer-zaman karmaşası ile kendini gösteren Korsakoff sendromu (psikozu) da bu vitaminin eksikliğinde görülen rahatsızlıklardandır.Dolayısı ile doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisinde günlük vitamin ihtiyacı doğru olarak verilmiştir?

Günlük B6 vitamini ihtiyacı 2.7-4 mg civarındadır.

Günlük K vitamini ihtiyacı 0.2-4.0 mg civarındadır.

Günlük E vitamini ihtiyacı 15-25 mg civarındadır.

Günlük A vitamini ihtiyacı 1.0-2.0 mg civarındadır.

Günlük B12 vitamini ihtiyacı 2.5-5.0 mikrogram civarındadır.

Açıklama:

A Vitamini günlük alımda tavsiye edilen miktar 0.8-1.0 mg civarındadır. B6 Vitamini günlük ihtiyaç 1.7-2 mg civarındadır.Günlük B12 vitamini ihtiyacı 2.5-5.0 mikrogram düzeyindedir. E Vitamini günlük ihtiyacı 10-15 mg civarındadır.K Vitamini günlük ihtiyaç 0.001-2.0 mg düzeyindedir.Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdaki tanımlardan hangisi yanlıştır?

Kofaktör;proteinlerin biyolojik faaliyetleri için gerekli protein yapısında olmayan kimyasal
maddelerdirler.

Katabolizma;molekülleri yapıtaşlarına ayırmak için yürüyen bir seri metabolik yolak anlamına gelmektedir.

Koenzim;proteinlerin biyolojik faaliyetleri için gerekli protein yapısında olmayan organik
veya metal içeren organik yapılı kompleks bileşiklerdir.

Ökaryotlar;yaşamsal işlemler sırasında oluşan maddeler anlamına gelmektedir. Bir diğer
söylenişi biyomoleküllerdir.

Nörotransmitter; bir nöron ile başka bir nöron, kas veya salgı bezi hücresi arasında iletişim
sinyallerini aktaran endojen bileşiklerdir.

Açıklama:

Ökaryotlar, hücre yapılarında çekirdek ve göreve özel yapılanmış organellere sahip canlılar sınıfıdır.İnsanlar, ökaryotlar sınıfının bir üyesidir. Biyojenik madde, yaşamsal işlemler sırasında oluşan madde anlamına gelmektedir. Bir diğer söylenişi biyomoleküldür. Dolayısı ile doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

İnsan vücudundaki aminoasitlerden kaçı biyolojik faaliyetler için kullanılmaktadır?

Açıklama:

İnsan vücudundaki aminoasitlerden 21'i biyolojik faaliyetler için kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Yaşamsal işlemler sırasında oluşan madde anlamına gelen maddeye ne ad verilir?

Biyojenik madde

Protein

Aminoasit

Lipit

Oksijen

Açıklama:

Yaşamsal işlemler sırasında oluşan madde anlamına gelen terim biyojenik maddedir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

1 gram lipit kaç kilokalori enerji verir?

10 kilokalori

9 kilokalori

8 kilokalori

7 kilokalori

6 kilokalori

Açıklama:

1 gram lipit, 9 kilokalori enerji verir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Proteinlerin biyolojik faaliyetleri için gerekli protein yapısında olmayan kimyasal maddelere ne ad verilir?

Kofaktör

Protein

Karbonhidrat

Lipit

Yağ

Açıklama:

Proteinlerin biyolojik faaliyetleri için gerekli protein yapısında olmayan kimyasal maddelere kofaktör adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Vücudun günlük aktiviteleri sırasında kolay ve hızlı enerji elde edilmesi gereken durumlarda yararlanılan bileşiğe ne ad verilmektedir?

Lipit

Protein

Glukoz

Yağ

Karbonhidrat

Açıklama:

Vücudun günlük aktiviteleri sırasında kolay ve hızlı enerji elde edilmesi gereken durumlarda yararlanılan bileşiğe glukoz adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Kemik eğriliği hastalığı hangi vitamin eksikliğinde ortaya çıkar?

A vitamini

B vitamini

C vitamini

D vitamini

E vitamini

Açıklama:

D vitamini eksikliğinde, kemik eğriliği hastalığı ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

B1 (tiamin) eksikliğinde hangi hastalık ortaya çıkmaktadır?

Beriberi hastalığı

Kemik eğriliği

Renk körlüğü

Behçet hastalığı

Kolera

Açıklama:

B1 (tiamin) eksikliğinde, beriberi hastalığı ortaya çıkar.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Günlük tüketilen besinlerde kaç IU/g A vitamini bulunur?

10/15 IU/g

20/25 IU/g

30/35 IU/g

10-360 IU/g

30/60 IU/g

Açıklama:

Günlük tüketilen besinlerde 10-360 IU/g A vitamini bulunur.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Gece körlüğü hastalığı hangi vitamin eksikliğinde ortaya çıkmaktadır?

D vitamini

A vitamini

E vitamini

K vitamini

C vitamini

Açıklama:

Gece körlüğü hastalığı A vitamini eksikliğinde ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

A vitamini, günlük alımda tavsiye edilen miktar kaç mg civarındadır?

0.8-1.0 mg

0.5-2.5 mg

0.6-3.5 mg

0.8-4.5 mg

0.9-2.8 mg

Açıklama:

A vitamini, günlük alımda tavsiye edilen miktar 0.8-1.0 mg civarındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Hücre yapılarında çekirdek ve göreve özel yapılanmış organellere sahip canlılar sınıfına ne ad verilir?

Ökaryot

Aminoasit

Alanin

Treonin

Triptofan

Açıklama:

Ökaryotlar, hücre yapılarında çekirdek ve göreve özel yapılanmış organellere sahip canlılar sınıfıdır. İnsanlar, ökaryotlar sınıfının bir üyesidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Beslenme yoluyla dışarıdan alınması zorunlu olan bu dokuz aminoasite elzem (esansiyel, eksojen) aminoasitler denir.
Aşağıdakilerden hangisi insan vücudunun beslenme yoluyla dışarıdan aldığı elzem aminoasitler arasında sayılmaz?

Fenilalanin

Histidin

İzolösin

Lösin

Alanin

Açıklama:

Beslenme yoluyla dışarıdan alınması zorunlu olan bu dokuz aminoasite elzem (esansiyel, eksojen) aminoasitler denir. Bunlar fenilalanin, histidin, izolösin, lösin, lizin, metiyonin, treonin, triptofan ve valindir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Proteinler, yapılarında aminoasit dışı bileşenlere sahip olma (homoprotein) ve olmama (heteroprotein) yönündeki bir sınıflandırmaya göre de basit ve birleşik proteinler olarak sınıflandırılabilirler.
Aşağıdakilerden hangisi basit proteinler arasında sayılır?

Glikoproteinler

Fosfoproteinler

Albuminler

Kromoproteinler

Lipoproteinler

Açıklama:

Burada basit proteinlerden kastedilen sadece aminoasitlerden oluşan proteinlerdir. Albuminler (serum albümini, sütte laktalbumin, yumurtada ovalbumin), globülinler (miyosin, laktoglubin, serum globülin), glutelinler (buğdayda glütenin, pirinçte orizenin, arpada hordenin), prolaminler (buğdayda gliadin, mısırda zein), protaminler (som balığında salmin) ve histonlar (globin ve balık sperması) bunlara örnek olarak verilebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Metanol, kloroform, eter ve benzen gibi organik çözücülerde kolaylıkla çözünen, suda çok az çözünen veya hiç çözünmeyen biyolojik kaynaklı, büyük moleküllü maddelere ne ad verilir?

Proteinler

Lipitler

Kromoproteinler

Serum albümini

Globin

Açıklama:

Lipitler metanol, kloroform, eter ve benzen gibi organik çözücülerde kolaylıkla çözünen, suda çok az çözünen veya hiç çözünmeyen biyolojik kaynaklı, büyük moleküllü maddelerdirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Proteinlerin biyolojik faaliyetleri için gerekli protein yapısında olmayan kimyasal maddelere ne ad verilir?

Kofaktör

Glikolipit

Fosfolipit

Biyojenik madde

Lösin

Açıklama:

Kofaktör, proteinlerin biyolojik faaliyetleri için gerekli protein yapısında olmayan kimyasal maddelerdirler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

I. Trigliseritler
II. Fosfolipitler
III. Kolesterol
Yukarıdakilerden hangisi beslenme fizyolojisi yönünden değerlendirildiğinde vücut için en önemli yağlar arasında sayılır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II ve III

I ve III

Açıklama:

Beslenme fizyolojisi yönünden değerlendirildiğinde vücut için en önemli yağlar trigliseritler, fosfolipitler ve kolesteroldür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi iki monosakkarit molekülünün birleşmesi ile meydana gelen karbonhidratlardır?

Monosakkaritler

Oligosakkaritler

Disakkaritler

Polisakkaritler

Fruktoz

Açıklama:

Disakkaritler, iki monosakkarit molekülünün birleşmesi ile meydana gelen karbonhidratlardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Organizmanın faaliyetlerini sürdürülebilmek için sınırlı miktarlarda ihtiyaç duyduğu yaşamsal organik maddelere ne ad verilir?

Vitamin

Karbonhidrat

Yağ

Lipid

Monosakkarit

Açıklama:

Organizmanın faaliyetlerini sürdürülebilmek için sınırlı miktarlarda ihtiyaç duyduğu yaşamsal organik maddelere vitamin denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Retinoid ve karotenoid yapılı organik bileşiklerin bir karışımı olarak bilinen vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

A vitamini

B vitamini

C vitamini

D vitamini

E vitamini

Açıklama:

Retinoid ve karotenoid yapılı organik bileşiklerin bir karışımı olarak bilinen vitamindir. Hayvansal kaynaklı besinlerde retinol ve türevleri, bitkisel kaynaklı besinlerde ise beta-karoten ve türevleri olarak bulunur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi vitaminlerin biyokimyasal etkilerinden biridir?

Disülfür

Polipeptid

Kolesterol

Retinol

Antioksidan

Açıklama:

Vitaminlerin çok farklı biyokimyasal etkileri vardır: Antioksidan, hormon benzeri veya enzimatik etkiler bunların başlıcalarıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Proteinlerle ilgili verilen genel bilgilerden hangisi yanlıştır?

İnsan vücudu doğal olarak protein üretir ve kendi kendine yetebilmektedir.

Vücudumuzdaki tüm süreçlerin temelinde yer alan kompleks yapıdaki büyük molekülerdir

1 gram protein ile yaklaşık 4 kilokalori enerji elde edilmektedir

Sürekli bir üretim ve yıkım vardır, dolayısıyla protein ihtiyacı da süreklilik arz eder.

Dışarıdan alınan proteinler, aminoasitlere parçalanırlar ve emilirler

Açıklama:

Proteinler, vücudumuzda gerçekleşen tüm süreçlerin temelinde yer alan kompleks yapıdaki büyük molekülerdir. Tüm organların oluşumu, yapısal tamlığı, fonksiyonel olarak düzgün çalışması, yenilenmesi ve büyüme, proteinler ile gerçekleşmektedir. Hücrelerde protein döngüsü yönünden sürekli bir üretim ve yıkım vardır, dolayısıyla protein ihtiyacı da süreklilik arz eder. Vücutta protein üretebilmek için beslenme yoluyla dışarıdan protein almak gereklidir

Doğru Cevap: A

Soru 42

Protein yapımında kullanılan (proteinojenik) 22 çeşit aminoasitten hangisi dışında protein yapımında insanlar tarafından kullanılır?

Asparagin

Pirolizin

Valin

İzolosin

Metionin

Açıklama:

Güncel bilgilere göre doğada genetik kod içinde yer alan ve protein yapımında kullanılan (proteinojenik) 22 çeşit aminoasit bulunmaktadır. Bunlardan pirolizin hariç yalnızca 21 tanesi ökaryotların çekirdeklerinde bulunan genler tarafından kodlanarak protein üretiminde kullanılır. Ökaryotlar, hücre yapılarında çekirdek ve göreve özel yapılanmış organellere sahip canlılar sınıfıdır. İnsanlar, ökaryotlar sınıfının bir üyesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

"Tüm vücutta en bol bulunan proteindir ve yapısal tüm doku ve oluşumlarda yer alır; bir başka deyişle vücudun ana yapı taşıdır; deride, kas dokusunda ve kemikte bolca bulunur." Aşağıdaki hangi protein molekülünün özelliğidir?

Mioglobin

Hemoglobin

Elastin

Kollajen

Keratin

Açıklama:

Keratin, saç, kıl, tırnak gibi keratinize dokularda bulunur. Kollajen, tüm vücutta en bol bulunan proteindir ve yapısal tüm doku ve oluşumlarda yer alır; bir başka deyişle vücudun ana yapı taşıdır; deride, kas dokusunda ve kemikte bolca bulunur. Elastin ise damarlarda, bağ dokularında ve elastikiyet gereken diğer tüm dokularda yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Vücuda fazla miktarda protein veya aminoasit alınması aminoasit toksisitesi yaratabilir. Yetişkin sağlıklı bir insanın günde alması gereken protein miktarı kilo başına kaç gramdır?

1.5 gr

2 gram

1 gram

0.5 gram

5 gram

Açıklama:

Günlük protein gereksinimi sağlıklı insan için günde kilogram başına 0.8-1.0 gramdır. Bu değer, süt çocuklarında ve çocuklarda günde 2 gram, yaşlılarda ise 1.2 gram düzeyindedir. Elzem aminoasitlerce zengin besinlere özellikle 2-5 yaş grubu çocuklarında daha fazla ihtiyaç duyulur. Vücuda fazla miktarda protein veya aminoasit alınması aminoasit toksisitesi yaratabilir. Ayrıca bir aminoasidin vücuda çok yüksek oranlarda alınması da başka bazı aminoasitlere olan ihtiyacı da artırabilir. Bu nedenlerle, dengeli bir protein alımı önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Lipitler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Suda çözünmezler veya çok az çözünürler

İnsanların genellikle lipit kaynağı hayvansal besinlerdir.

Hidroliz olanlar ve olmayanlar olarak iki grup altında incelenebilirler

Lipitler yakıldığında, aynı miktardaki karbonhidrat veya proteine göre daha fazla enerji üretirler

Koenzim Q10 yağ depolamak için özelleşmiş yağ hücrelerine verilen addır.

Açıklama:

Çeşitli lipitler proteinlerin hücre zarına bağlanması için birer çapa görevi görürler. Ayrıca bazı lipitler enzimatik reaksiyonlar için çeşitli kofaktörler üretirler; bunlara koenzim Q10 örnek olarak gösterilebilir. Işığa duyarlı bir tür karetinoid olan retinal, görme olayı içinde önemli görevlere sahiptir.Kofaktör, proteinlerin biyolojik faaliyetleri için gerekli protein yapısında olmayan kimyasal maddelerdirler.

Doğru Cevap: E

Soru 46

memeliler tarafından sentezlenemeyen ve mutlaka diğer kaynaklardan alınması gereken -yani elzem olan- iki kısa zincirli çoklu doymamış yağ asitlerinden biri olan alfa lonelenik asidin formülü aşağıdakilerden hangisidir?

(20:4n-6)

(18:3n-3)

(20:3n-6)

(18:3n-6)

(20:5n-3)

Açıklama:

İnsan vücudu bazı yağ asitlerini, tamamen kendi ürettiği moleküllerden yola çıkarak sentezleyebilmekle birlikte, dokuzuncu ve onuncu karbondan daha ileri karbonlarda çifte bağı olan yağ asitlerini bu şekilde sentezleyememektedir. Bunların ve daha başka birçok yağ asidinin sentezlenebilmesi için, memeliler tarafından sentezlenemeyen ve mutlaka diğer kaynaklardan alınması gereken -yani elzem olan- iki kısa zincirli çoklu doymamış yağ asidinin kullanılması gereklidir. Bunlar linoleik asit (18:2n-6) ve alfa linolenik asittir (18:3n-3). Bu iki bileşik kullanılarak, daha uzun ve doymamışlığı daha fazla olan yağ asitleri üretilebilmektedir. ω-3 yağ asitlerinden ekosapentaenoik asit yani EPA (20:5n-3) ve dokosaheksaenoik asit yani DHA (22:6n-3), ω-3 yağ asitlerinden gama-linolenik asit yani GLA (18:3n-6), dihomo-gama-linolenik asit yani DGLA (20:3n-6) ve araşidonik asit yani AA (20:4n-6) bu yolla üretilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

I.Beslenmeyle alımından sonra hızla kana karışır ve oradan da dokulara ve hücrelere iletilir
II.Yükleme durumlarında kandaki miktarı normalin çok üzerindeki düzeylere kadar yükselebilir
III.Vücudun günlük aktiviteleri sırasında kolay ve hızlı enerji elde edilmesi gereken durumlarda yararlanılan bir bileşiktir.
Yukarıda özellikleri verilen hangi karbonhidrat bileşiğine aittir?

Glukoz

Fruktoz

Sakkaroz

Laktoz

Maltoz

Açıklama:

Glukoz, vücudun günlük aktiviteleri sırasında kolay ve hızlı enerji elde edilmesi gereken durumlarda yararlanılan bir bileşiktir. Beslenmeyle alımından sonra hızla kana karışır ve oradan da dokulara ve hücrelere iletilir. Ancak yükleme durumlarında kandaki miktarı normalin çok üzerindeki düzeylere kadar yükselebilir ve hızla tüketilmesi gerekir. Sağlıklı bireylerde, bu gibi durumlarda ya ihtiyaç varsa tüketilir yada glikojene veya yağa çevrilerek vücudun çeşitli organlarında veya dokularında depolanır; enerji ihtiyacı olan durumlarda ise bu bölgelerden çeşitli mekanizmalarla tekrar kana karışması sağlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Alkolizm, yanık, sürekli ishal, ateş, bağırsak hastalıkları, aşırı tiroid çalışması, stres durumlarında vücudun hangi vitamine ihtiyacı vardır?

A vitamini

B1 vitamini

B2 vitamini

D vitamini

K vitamini

Açıklama:

İlk keşfedilen B grubu vitamini olan B1 , molekül yapısında bulunan kükürt nedeniyle önceleri “tiyo-vitamin”, sonra ise “tiamin” adını almıştır. Genellikle fosfat türevleri, şeker ve aminoasitlerin katabolizmasında görev alan bir koenzim olarak görev yapar. B1 vitamini, tüm canlılar tarafından kullanılmakla birlikte yalnızca bakteriler, mantarlar ve bitkiler tarafında üretilebilmektedir; hayvanlar ve tabii insanlar bu bileşiği dışarıdan almak zorundadırlar. Alkolizm, yanık, sürekli ishal, ateş, bağırsak hastalıkları, aşırı tiroid çalışması, stres durumlarında vücudun tiamin ihtiyacı artar. Eksikliği durumunda insanlarda beriberi, Wernicke ensefalopatisi gibi sinir sistemi odaklı rahatsızlıklar görülmektedir. Alkol kullanımı bu vitaminin biyoyararlanımını azaltmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Daha çok karnabahar, soya, sakatat ve mayalarda bulunduğu bilinen ve eksikliğinde saç dökülmesi, gözde iltihaplanma, ciltte hassasiyet ve iltihaplanma, depresyon, halüsinasyon görme, uyuşukluk gibi belirtiler görülür. Bu vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

Pantetonik asit

Niasin

Pridoksin

Biotin

Folik asit

Açıklama:

Biotin, H vitamini ya da koenzim R olarak da bilinen bu bileşik yağ asitlerinin, izolösin ve valin aminoasitlerinin sentezinde ve glikoz üretiminde görevlidir, karboksilaz enzimleri için gerekli bir koenzimdir.Biotin birçok besin maddesinde bolca bulunduğu için eksikliği nadir görülmekle birlikte, eksikliğinde biotin yoksunluğu denen tablo ortaya çıkar. Bu tabloda saç dökülmesi, gözde iltihaplanma, ciltte hassasiyet ve iltihaplanma, depresyon, halüsinasyon görme, uyuşukluk gibi belirtiler görülür. Yapılan çalışmalarda çiğ yumurta beyazında bulunan avidin adlı bir maddenin de biotine kuvvetle bağlanarak enzimatik reaksiyonlarda kullanılabilirliğini engellediği, dolayısıyla biotin yoksunluğuna neden olduğu tespit edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Eksikliğinde kemik eğriliği ve dokusal zayıflık, kemiklerde kırılganlık ve ağrı, kas zayıflığı, doğurganlıkta azalma; fazlalığında ise hiperkalsemi yani eklemlerde ve kıkırdak tipi dokularda istenmeyen sertleşme veya kireçlenme meydana gelebilmektedir. Bu vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

E vitamini

B6 vitamini

B12 vitamini

C vitamini

D vitamini

Açıklama:

D vitamini eksikliğinde kemik eğriliği ve dokusal zayıflık, kemiklerde kırılganlık ve ağrı, kas zayıflığı, doğurganlıkta azalma; fazlalığında ise hiperkalsemi yani eklemlerde ve kıkırdak tipi dokularda istenmeyen sertleşme veya kireçlenme meydana gelebilmektedir. Günlük D vitamini ihtiyacı çocuklarda 200- 400 IU (5-10 mcg), yetişkinlerde ise 400-600 IU (10-15 mcg) civarındadır. Pişirme ile besinlerdeki D vitamini %10-50 oranında yok olur.

Doğru Cevap: E

Soru 51

1 gram protein ile yaklaşık kaç kilokalori enerji elde edilmektedir?

Açıklama:

1 gram protein ile yaklaşık 4 kilokalori enerji elde edilmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Doğada genetik kod içinde yer alan ve protein yapımında kullanılan (proteinojenik) kaç çeşit aminoasit bulunmaktadır?

Açıklama:

Doğada genetik kod içinde yer alan ve protein yapımında kullanılan (proteinojenik) 22 çeşit aminoasit bulunmaktadır. Doğru cevap A ‘dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi beslenme yoluyla dışarıdan alınması zorunlu olan elzem aminoasittir?

Prolin

Alanin

Fenilalanin

Asparajin

Aspartik asit

Açıklama:

Beslenme yoluyla dışarıdan alınması zorunlu olan bu dokuz aminoasite elzem (esansiyel, eksojen) aminoasitler denir. Bunlar fenilalanin, histidin, izolösin, lösin, lizin, metiyonin, treonin, triptofan ve valindir. Doğru cevap C ‘dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi insan vücudunun üretebildiği aminoasittir?

Histidin

İzolösin

Lösin

Lizin

Glutamin

Açıklama:

İnsan vücudu ise 22 çeşit aminoasitten 21 tanesini biyolojik faaliyetleri için kullanır. Bunlardan on ikisini kendi üretebilmektedir; bunlar alanin, arjinin, asparajin, aspartik asit, glutamik asit, glutamin, glisin, prolin, selenosistein, serin, sistein ve tirozindir. Doğru cevap E ‘dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi globüler (küresel) proteinlerdendir?

Keratin

Kollajen

Elastin

Hemoglobin

Glutamin

Açıklama:

Globüler (küresel) proteinler ise yumaksı bir yapıya sahip polipeptid zinciri veya zincirlerinden oluşmuşlardır. Bunlar yapısal görevlere sahip değildirler, daha bağımsız görevlere ve serbest hareket tarzına sahiptirler. Bunlara verilebilecek en bilinen örnekler ise hemoglobin ve miyoglobindir. Doğru cevap D ‘dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Gliseritler, bir gliserol ve üç yağ asidinden oluşur.

Mumlar, bir yağ alkolü ve bir yağ asidinden oluşur.

Sterol, esterleri bir sterol ve bir yağ asidinden oluşur.

Fosfatidik asitler, bir gliserol, iki yağ asidi ve bir fosfattan oluşur.

Fosfatidler, bir gliserol, iki yağ asidinden oluşur.

Açıklama:

Fosfolipitler, fosfatidik asitleri (bir gliserol, iki yağ asidi ve bir fosfat) ve fosfatidleri (bir gliserol, iki yağ asidi, bir fosfat ve bir amino alkol) içerirler. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

1 gram lipit ile yaklaşık kaç kilokalori enerji elde edilir?

Açıklama:

1 gram lipit, yaklaşık 9 kilokalori enerji verir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Salınan yağ asitleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Salınan yağ asitleri, mitokondride karbonhidrat tüketimi ile birlikte su ve karbondioksite dönüşür.

Salınan yağ asitleri, mitokondride oksijen tüketimi ile birlikte su ve karbondioksite dönüşür.

Salınan yağ asitleri, mitokondride oksijen tüketimi ile birlikte karbonhidrat ve karbondioksite dönüşür.

Salınan yağ asitleri, mitokondride oksijen tüketimi ile birlikte su ve yağa dönüşür.

Salınan yağ asitleri, mitokondride oksijen tüketimi ile birlikte yağ ve karbondioksite dönüşür.

Açıklama:

Salınan yağ asitleri, mitokondride oksijen tüketimi ile birlikte su ve karbondioksite dönüşür.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi monosakkarittir?

Galaktoz

Sakkaroz

Maltoz

Laktoz

Rafinoz

Açıklama:

Monosakkaritler, en basit karbonhidrat grubunu oluştururlar. Yapıca dallanmamış karbon zinciri olan polihidroksi aldehitler veya ketonlardır. En bilinen örnekleri heksoz yapısında olan glukoz, fruktoz ve galaktozdur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdaki vitaminlerden hangisi karboksilaz enzimleri için gerekli bir koenzimdir?

Vitamin B2

Vitamin B3

Vitamin B5

Vitamin B6

Vitamin B7

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi 1 gram protein alındığında elde edilen kilokalori enerji miktarıdır?

Açıklama:

1 gram protein alındığında 4 kilokalori enerji elde edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Vücut tarafından üretilmeyen ve beslenme yoluyla dışarıda alınması gereken aminoasitlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Alanin

Glisin

Histidin

Sistein

Tirozin

Açıklama:

Vücut tarafından üretilmeyen ve beslenme yoluyla dışarıda alınması gereken aminoasitlerden biri histidin aminoasididir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Globüler (küresel) protein yapısında olan ve taşınan oksijenin kas dokusunda depolanmasında görev alan protein aşağıdakilerden hangisidir?

Globüler (küresel] protein yapısında olan ve taşınan oksijenin kas dokusunda depolanmasında görev alan protein aşağıdakilerden hangisidir?

Kollojen

Elastin

Hemoglobin

Miyoglobin

Açıklama:

A,B ve C seçenekleri fibröz yapıdaki proteinlerdir ve yapısal özellik taşır. D seçeneğinde hemoglobin globüler (küresel) protein yapısında olmakla birlikte kanda oksijen taşınmasından sorumludur. Globüler (küresel) protein yapısında olan ve taşınan oksijenin kas dokusunda depolanmasında görev alan protein ise miyoglobindir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi 1 gram lipit alındığında sağlanan yaklaşık kilokalori enerji miktarıdır?

Açıklama:

1 gram lipit alındığında yaklaşık 9 kilokalori enerji elde edilir

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi vücutta yağlarının görevlerinden biri değildir?

Enerji deposu olma

Hücre zarlarının yapısına girme

İzolasyon sağlama

Organları destekleme

Yapısal görevlere sahip olma

Açıklama:

Yapısal görevlere sahip olma proteinler için söz konusudur. Fibröz (ipliksi) proteinlerin molekülleri, yapısal olarak uzunlamasına duran bir zincire benzer. Bunlar hayvansal dokularda daha çok yapısal görevlere sahiptirler. Deri, saç, kıl veya bağ doku gibi lifli özelliklere sahip oluşumların ana unsurlarıdırlar; dolayısıyla bu tip yapılarda bol miktarda bulunurlar. Keratin, kollajen ve elastin bunlara verilebilecek en bilinen örneklerdir. Keratin, saç, kıl, tırnak gibi keratinize dokularda bulunur. Kollajen, tüm vücutta en bol bulunan proteindir ve yapısal tüm doku ve oluşumlarda yer alır; bir başka deyişle vücudun ana yapı taşıdır; deride, kas dokusunda ve kemikte bolca bulunur. Elastin ise damarlarda, bağ dokularında ve elastikiyet gereken diğer tüm dokularda yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Nükleik asitlerin yapısında yer alan monosakkarit aşağıdakilerden hangisidir?

Glukoz

Riboz

Galaktoz

Fruktoz

Maltoz

Açıklama:

Riboz nükleik asitlerin yapısında yer alan önemli bir monosakkarittir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Karbonhidrat eksikliğinde kan şekerinin düşmesine bağlı olarak vücuttaki yağ ve protein kaynaklarından enerji elde edilmesiyle vücutta üre fazlalığıyla ortaya çıkan metabolik hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Pernisyöz anemi

Korsakoff sendromu

Kwashiorkor hastalığı

Ketozis

Skorbüt

Açıklama:

A seçeneği B12 vitamini eksikliğinde, B seçeneği B1 vitamini eksikliğinde, C seçeneği protein eksikliğinde, E seçeneği C vitamini eksikliğinde görülür. Doğru yanıt Ketozis, D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi yapısında kükürt bulunan B vitamini türüdür?

B12

Açıklama:

B7 vitamininde de olmakla birlikte yapısında kükürt bulunan vitamin B1’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi oksidatif stres koşullarında vücutta oluşan zararlı bileşiklerin ortadan kaldırılmasında rol oynayan antioksidan özellikli bir vitamindir?

A vitamini

B6 vitamini

B12 vitamini

C Vitamini

D Vitamini

Açıklama:

C Vitamini oksidatif stres koşullarında vücutta oluşan zararlı bileşiklerin ortadan kaldırılmasında rol oynayan antioksidan özellikli bir vitamindir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Eksikliğinde kanın pıhtılaşmasında gecikme görülen vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

A vitamini

B2 Vitamini

B3 Vitamini

E Vitamini

K Vitamini

Açıklama:

K vitamini eksikliğinde kanın pıhtılaşmasında gecikme görülür.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi canlıların yapısında bulunan organik bileşendir?

Lipit

Mineral

Asit

Tuz

Baz

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi suyun rengini türkuaz rengine çeviren maddedir?

Demir

Kireçtaşı

Bakır

Yosun

Çinko

Açıklama:

Pratikte suyun rengi, içindeki katkı, kirlilik vb. etkenlere bağlı olarak büyük ölçüde değişebilir. Kireçtaşı, suyu turkuaz rengine çevirirken, demir ve benzeri maddeler kırmızı kahverengi renge döndürmektedir, bakır ise mavi alev rengi oluşturur. Suyun içindeki yosunlar, suyu yeşil renkli olarak gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi su içinde eriyebilen maddeler olarak bilinir?

Hidrofobik

Polar

Hidrofilik

Apolar

İletken

Açıklama:

Su, eriyebilen birçok madde için çok iyi bir çözücüdür. Bu tip maddeler hidrofilik maddeler olarak da bilinir, iyice karıştırılmak sureti ile su içinde erirler (örneğin; tuz). Su ile
karışmayan maddeler ise (örneğin; yağ) hidrofobik maddeler olarak bilinirler. Bir maddenin su içindeki erime kabiliyeti, maddenin su molekülleri arasına çekilme kuvvetinin
durumuna bağlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi doğada mevcut sular içinde en saf olanıdır?

Yeraltı

Kaynak

Yeryüzü

Meteor

Maden

Açıklama:

Doğada sular, kaynaklarına göre klasik olarak 4 sınıfta incelenir:
1. Meteor suları (yağmur ve kar suları): Mevcut sular içinde en saf olanıdır, bununla beraber havada bulunan bütün gazları içerdiği gibi, bazı inorganik ve organik maddeler de bulunabilir.
2. Yeraltı ve kaynak suları: Bulunduğu ve geçtiği toprak tabakalarını çözmesi sonucunda, tabakaların cinsine göre, çözünmüş maddeleri içerir.
3. Yeryüzü suları (nehir, göl, baraj ve deniz suları): Yüzeylerinin açık olması sebebiyle özellikle organik yapıdaki yabancı maddeleri almaya yatkındır. Buna karşılık hava ile temas halinde olduğundan karbonat sertliği azdır.
4. Maden (mineral) suları: Doğal sulara oranla çözünmüş madde miktarı belirli bir sınırı aşmış veya sıcaklık ve radyoaktivitesi doğal sınırı geçmiş olan sulardır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi makroelementlere örnektir?

Demir

İyot

Bakır

Çinko

Potasyum

Açıklama:

İnsan ve hayvan organizmasında varlığı tespit edilebilen çok sayıda kimyasal elementten sadece 26’sının hayat için önemli olduğu kabul edilmekte ve her geçen gün bunlara yeni
elementler ilave olmaktadır. Kalsiyum, sodyum, potasyum, fosfor, klor, magnezyum ve kükürt makroelementler olarak adlandırılır. Demir, iyot, bakır, çinko, kobalt, mangan,
molibden ve selenyum ise mikroelementlerdir. İnsan vücudunun % 4 ile 6’sı minerallerden oluşmuştur. Gıdalarda 60’ dan fazla mineral bulunur. Besin değeri olmayan mineraller; aluminyum, bor, nikel, kalay, krom Toksik olan mineraller ise; civa, kurşun, arsenik, kadmiyum, antimon’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi besin değeri olmayan olan minerallere örnektir?

Krom

Klor

Kadmiyum

Antimon

Bakır

Açıklama:

Kalsiyum, sodyum, potasyum, fosfor, klor, magnezyum vekükürt makroelementler olarak adlandırılır. Demir, iyot, bakır, çinko, kobalt, mangan,molibden ve selenyum ise mikroelementlerdir. İnsan vücudunun % 4 ile 6’sı minerallerden oluşmuştur. Gıdalarda 60’ dan fazla mineral bulunur.
Besin değeri olmayan mineraller; aluminyum, bor, nikel, kalay, krom
Toksik olan mineraller ise; civa, kurşun, arsenik, kadmiyum, antimon’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi ozmotik basınç asit-baz dengesi ve vücut sıvısı miktarını ayarlayan mineraldir?

Kalsiyum

Sodyum Klorür

Magnezyum

Çinko

Demir

Açıklama:

Sodyum klorür (NaCl) mutfak tuzudur. Vücudun temel hücre dışı iyonlarıdır. Ozmotik basınç asit-baz dengesi ve vücut sıvısı miktarını ayarlarlar. Terleme ile sodyum ve klor dışarı
atılır. Bu iyonların yetersizliğinde halsizlik, bulantı, kas krampları ve ödem (vücudun su toplayıp şişmesi ) görülür. Tuzun fazlası idrarla atılır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kalbin, kasların, sinir sisteminin çalışması ve kandaki glikoz seviyesinin devamlı olarak korunması için gerekli mineraldir?

Sodyum

İyot

Potasyum

Demir

Fosfor

Açıklama:

Potasyum, kalbin, kasların, sinir sisteminin çalışması ve kandaki glikoz seviyesinin devamlı olarak korunması için gereklidir. Potasyum, sodyumla beraber vücut sıvılarını kontrol eder.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Vücut direncinin azalmasına, güçsüzlük, deride yara ve egzama gibi hastalıklar hangi mineralin eksikliğinde görülür?

Demir

Magnezyum

Sodyum

Bakır

Çinko

Açıklama:

Bakırın yeterince alınmaması durumunda kansızlık görülür. Bakır eksikliği, vücut direncinin azalmasına, güçsüzlük, deride yara ve egzama gibi problemlere yol açar. Ayrıca, saç
dökülmesi, iştahsızlık, ishal ve çarpıntı meydana gelebilir. Bağışıklık sistemi zayıflar.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi üzümde bulunan asittir?

Formik

Malik

Oleik

Laktik

Tartarik

Açıklama:

Bazı Asitler ve Bulundukları Yerler
Formik Asit : Karıncada bulunan asittir.
Asetik asit : Sirkelerde bulunan asittir.
Malik Asit : Elmada bulunur.
Laktik Asit : Yoğurtta bulunan asittir.
Sitrik Asit : Limonda bulunur.
Tartarik Asit: Üzümde bulunur.
Bütirik Asit : Tereyağında bulunur.
Karbonik Asit: Gazozda bulunur.
Oleik Asit : Zeytinyağında bulunur.
Nitrik Asit : Kezzapta bulunur.
Asetilsalisalik Asit : Aspirinde bulunur.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Hücrelerin yapı ve metabolizmalarında kullandıkları birtakım temel bileşenler vardır, bunlar kaça ayrılır?

Açıklama:

Hücrelerin yapı ve metabolizmalarında kullandıkları birtakım temel bileşenler vardır, bunlar inorganik ve organik olmak üzere ikiye ayrılır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Oksijen ve Hidrojenden oluşan, sıvı halde bulunan, kokusuz, renksiz ve tatsız Maddeye ne denir?

Yağ

Hava

Mineral

Besin

Açıklama:

Oksijen ve Hidrojenden oluşan, sıvı halde bulunan, kokusuz, renksiz ve tatsız Maddeye su denir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Yaşa göre vücut ağırlığının yüzde kaçı sudur?

%20-%50 (yüzde yirmi - yüzde elli)

%30-%60 (yüzde otuz- yüzde altmış)

%40-%70 (yüzde kırk- yüzde yetmiş)

%40-%75 (yüzde kırk - yüzde yetmiş beş)

%50-%80 (yüzde elli - yüzde seksen)

Açıklama:

Yaşa göre vücut ağırlığının %40-%75’i sudur.
Yaşa göre vücut ağırlığının %40 (yüzde kırk)-%75 (yüzde yetmiş beş)’i sudur.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Suyun kimyasal formülü H2 O’dur. Bunun anlamı nedir?

Su molekülü iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşur.

Su molekülü bir hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşur.

Su molekülü iki hidrojen ve iki oksijen atomundan oluşur.

Su molekülü iki hidrojen ve üç oksijen atomundan oluşur.

Su molekülü bir oksijen atomundan oluşur.

Açıklama:

Suyun kimyasal formülü H2 O’dur. Bunun anlamı bir su molekülünün iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluştuğudur.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Doğada sular, kaynaklarına göre klasik olarak kaç sınıfta incelenir?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi besin değeri olmayan minerallerdendir?

Aluminyum

Kurşun

Arsenik

Kadmiyum

Civa

Açıklama:

Besin değeri olmayan mineraller; aluminyum, bor, nikel, kalay, krom'dur.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi toksik olan minerallerdendir?

Aluminyum

Bor

Nikel

Kalay

Civa

Açıklama:

Toksik olan mineraller ise; civa, kurşun, arsenik, kadmiyum, antimon’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Sodyumla birlikte vücut sıvılarında bulunan ve hücrelerin çalışmasını kontrol eden mineral nedir?

Klor

Sodyum

Potasyum

Kalsiyum

Fosfor

Açıklama:

Sodyumla birlikte vücut sıvılarında bulunan ve hücrelerin çalışmasını kontrol eden mineral potasyumdur.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Asitler başlıca kaç grupta toplanırlar?

Açıklama:

Asitler başlıca iki grupta toplanabilirler:İnorganik Asitler,Organik Asitler.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Sirkelerde bulunan asit nasıl tanımlanır?

Formik Asit

Tartarik Asit

Malik Asit

Asetik asit

Nitrik Asit

Açıklama:

Asetik asit : Sirkelerde bulunan asittir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

İnorganik besin maddeleri ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi/hangileri doğrudur?

Besin olarak kullanılan inorganik maddeler “mineraller ve su” sindirilemezler.
Enerji vererek düzenleme yapan maddelerdir.
Karbon elementine sahip olan tüm moleküller bu gruba girerler.
İnorganik maddeler hücrelerde enerji elde etmek amacıyla kullanılmaz.
Canlıların dışarıdan hazır aldıkları bileşiklerdir..
Canlılar bu bileşiklere gereksinim duyar.

I,II,III,IV

I,IV,V,VI

II,IV,V,VI

II,III,V,VI

I,III,IV,V

Açıklama:

En önemli organik bileşikler karbonhidratlar, lipitler, proteinler ve nükleik asittir. İnorganik bileşenlerde bu atomlar birlikte bulunmayabilir. Bunlara örnek olarak da anyonlar veya katyonlar olarak sınıflandırılan çeşitli iyonik bileşikler ile kovalent bileşikleri verebiliriz. Bu bileşikler canlı vücudunda sentezlenmeyip dışarıdan besinlerle alınırlar. İnorganik bileşikler sindirime uğramadan hücre zarından geçebilir. İnorganik maddeler hücrelerde enerji elde etmek amacıyla kullanılmaz, canlıların kendi vücutlarında sentezleyemeyip, dışarıdan hazır aldıkları bileşiklerdir. Hem canlı vücudunda hem de cansız ortamda bulunurlar. Küçük moleküllü olup, canlı hücrede devamlı ve yeterince bulunmaları gerekir. Canlılar bu bileşiklere gereksinim duyar. Su, mineral, asit, baz, tuzlar gibi canlıların yapısında bulunan ancak canlı olmayan veya bir canlı tarafından üretilmemiş bileşiklerdir. Besin olarak kullanılan inorganik maddeler “mineraller ve su” sindirilemezler. Enerji vermezler. Bunlar düzenleyici maddelerdir. Karbon elementine sahip olmayan tüm moleküller bu gruba girer. I,IV,V,VI. Maddelerdeki açıklamalar doğru olduğundan doğru cevap B’dir. Sayfa 65

Doğru Cevap: B

Soru 22

Organik ve inorganik besinlerin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisinde/hangilerinde doğrudur?

Organik bileşenler karbon, hidrojen ve oksijen atomunu beraber bulundurur.
İnorganik bileşenlerde karbon, hidrojen ve oksijen atomları bulunmaz.
En önemli organik bileşikler.anyonlar veya katyonlar olarak sınıflandırılır.
En önemli inorganik bileşikler.anyonlar veya katyonlar olarak sınıflandırılır
En önemli organik bileşikler karbonhidratlar, lipitler, proteinler ve nükleik asittir.
İnorganik besinler enerji vermezler.

I,II,IV,V,VI

II,III,IV,V,VI

III,IV,V,VI

I,III,IV,V,VI

I,IV,V,VI

Açıklama:

Hücrelerin yapı ve metabolizmalarında kullandıkları birtakım temel bileşenler vardır, bunlar inorganik ve organik olmak üzere ikiye ayrılır. Bu ayırım bileşenlerin kimyasal yapısına göre yapılır. Organik bileşenler karbon, hidrojen ve oksijen atomunu beraber bulunduran bileşiklerdir. En önemli organik bileşikler karbonhidratlar, lipitler, proteinler ve nükleik asittir. İnorganik bileşenlerde bu atomlar birlikte bulunmayabilir. Bunlara örnek olarak da anyonlar veya katyonlar olarak sınıflandırılan çeşitli iyonik bileşikler ile kovalent bileşikleri verebiliriz. Bu bileşikler canlı vücudunda sentezlenmeyip dışarıdan besinlerle alınırlar. İnorganik bileşikler sindirime uğramadan hücre zarından geçebilir. İnorganik maddeler hücrelerde enerji elde etmek amacıyla kullanılmaz, canlıların kendi vücutlarında sentezleyemeyip, dışarıdan hazır aldıkları bileşiklerdir. III. madde yanlış olduğundan Doğru cevap A’dır. Sayfa 65

Doğru Cevap: A

Soru 23

Suyun insan vücudu için önemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Hücre içindeki birçok madde suda çözünür.
Organizmadaki yaşamsal olaylar sulu bir ortamda gerçekleşir
Taşıyıcı ortam olarak görev yapar.
Vücut ısısının denetiminde önemlidir.
Fotosentezin ana maddesi olarak canlılar için önemlidir.
Terleme olayında vücut ısısının fazlası suyla tutulur.

I,III,IV,V,VI

III,IV,V,VI

I,II,III,IV,V

II,IV,V,VI

I,II,IV,VI

Açıklama:

Bütün hücreler bir sulu çözeltide bulunur. Her türlü madde değişimin “doku sıvısı ”denilen çözeltiyle sağlarlar. Su kimyasal tepkimelerde rol alan çok iyi bir çözücüdür.
Su, metabolizma olaylarını hızlandırır. Enzimler ancak sulu bir ortamda çalışır.
İdrardaki su boşaltıma, terleme olayı ile de dolaşıma yardımcıdır.
Terleme olayında vücut ısısının fazlası dışarıya suyla atılır. Böylece vücut ısısı dengelenir.
Su, bitkilerde ‘fotosentez’ ana elemanı olarak bu canlılar için de çok büyük önem taşır.
Ayrıca su, absorbe ettiği fazla ısı ile Dünya’mızın çevresel ısısını düzenler. Böylece hem çevresel ısı çok yükselmez ve saklandığı için ısı kaybolmaz. VI. Madde yanlış olduğundan doğru cevap C’dir. Sayfa 67

Doğru Cevap: C

Soru 24

Minerallerle ilgili aşağıdaki özelliklerden hangisi/ hangileri doğrudur?

İdrar, ter ve dışkı ile dışarı atıldığından mineral içeren besinlerin ara sıra alınması gerekir.
Vücudun birçok işlevi için önemli olan vücut mineralleri kendisi üretir.
Kemiklerin oluşmasını, su dengesinin sağlanmasını, sinir ve kas kontrolünü sağlar.
Kalsiyum, kükürt, fosfor, sodyum, klor, potasyum ve magnezyum önemli minerallerdir.
Mineraller kan basıncının ayarlanmasında, kas kasılmasında, pıhtılaşmasında önemlidir.
Yiyeceklerde bulunan ve mineral olarak adlandırılan bütün maddeler aslında tuzdur.

I,II,III,IV

I,II,III,VI

I,II, IV,V

III,IV,V,VI

I,IV,V,VI

Açıklama:

Vücudun birçok işlevi için gerekli olduğu halde, vücut mineralleri kendisi üretemez. Bu işlevler kemiklerin oluşmasını, su dengesinin sağlanmasını, sinir ve kas kontrolünü ve enerji üretimini içerirler. İhtiyacımız olan mineralleri sağlamanın en iyi yolu mümkün olduğu kadar çok çeşitli besinler almaktır.

Sindirilmeden direk olarak kana alınırlar. Enzimlerin yapısına katılırlar.
Vücudumuzda Cl , P, S ve N elementlerinin asit bileşikleriyle Na, K, Ca, Mg, Fe, Mn ve Cu metallerinin baz özelliğindeki bileşiklerine rastlanmaktadır.
Mineraller, vitamin-hormon-enzim vb.. moleküllerin yapısına katılır. 70kg ağırlığındaki bir insanda ortalama 3 kg mineral tuzları vardır.
Mineraller kanın osmotik basıncının ayarlanmasında, kas kasılmasında, kanın pıhtılaşmasında ve sinirlere uyarının iletilmesinde önemli role sahiptir.
İdrar, ter ve dışkı ile dışarı atıldığından mineral içeren besinlerin düzenli olarak vücuda alınması gereklidir.
Mineraller bazı enzimlerin yapılarına katılarak katalizör görevi yapar.
Organizmanın yapısında az da olsa minerallere ihtiyaç vardır.
Mineraller hücrede protein, karbonhidrat, yağ gibi, organik maddelere bağlı olarak bulundukları gibi hücrede tuz halinde de bulunabilirler.
Vitaminlerle birlikte düzenleştirici olarak görev yaparlar.

III,IV,V,VI . maddelerdeki açıklamalar doğru olduğundan doğru cevap D’dir. Sayfa 72

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi makroelementlerden birisi değildir?

Kalsiyum

sodyum

potasyum

fosfor

Demir

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 26

Vücutta bulunan minerallerle ilgili açıklamalardan hangisi yanlıştır?

Diş gelişiminde kalsiyum ve fosfor önemli katkı sağlar.
.

İyot yeteri kadar alınmazsa tiroksin hormonu çok salgılanarak guatr oluşur.

Demir bakımından zengin yiyeceklerle kansızlık önlenir.

iyot tiroid bezinin iyi çalışamasın ve tiroksin hormonunun az salgılar.

Flüorür dişlerin çürümesini önler, Fazlası dişlerin sararmasına yol açar.

Açıklama:

Vücutta en bol bulunan minerallarden biri de fosfordur. Fosfor kalsiyumla birlikte kalsiyum fosfat şeklinde kemiklerin ve dişin yapısına katılır. Fosfor ,nükleik asit,yağ,protein ve karbonhidrat gibi moleküllerin yapısına da katılır.

Vücudun yapısına katılan minerallerden biri de demirdir. Vücudumuzdaki demirin yarıdan fazlası kana kırmızı rengini veren hemoglobinin içinde bulunur. Demir aynı zamanda kas proteinleri karaciğer,dalak ve kırmızı kemik iliğinde de bulunur. Vücuda yeteri kadar demir alınamaması ya da vücuttan atılan demir miktarının alınandan fazla olması durumunda demir yetersizliği başlar. Demir eksikliğinde, hemoglobin yapılamaz ve “kansızlık (anemi)” görülür. Demir bakımından zengin yiyeceklerle beslenmek sureti ile kansızlık önlenir.
İyot, tiroid bezi hormonu olan tiroksinin yapısına katılır. Vücuda yeteri kadar iyot alınmazsa tiroid bezi iyi çalışamaz ve tiroksin hormonunu az salgılar. Tiroksinin az salgılanması tiroid bezinin büyümesine neden olur. Basit “guatr” hastalığı denilen durum ortaya çıkmaktadır.
Sülfatlar kaslarda bulunur ve proteinlerin yapısına katılır.
Flüor dişlerin yapısına katılır. Flüorün azlığı dişlerin çürümesine, fazlalığı dişlerin sararmasına yol açar.
Bakır bazı enzimlerin yapısına katılır. Doğru cevap B’dir. Sayfa 73

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdaki besinlerden hangisinde hangilerinde çinko bulunmaktadır?

Karaciğer
Yapraklı sebzeler
Süt
Kırmızı et
Balık
Süt
Yumurta

I,II,IV,VI

I,IV,V,VI

III,V,VI,VII

I,II, IV,V

I,III,VI,VII

Açıklama:

Mineraller tablosuna göre çinko et, balık, yumurta ve sütte bulunmaktadır. Doğru cevap E’dir. Sayfa 74

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıda çeşitli minerallerin görevleri ile ilgili açıklamalardan hangisi, hangileri doğrudur? I.Potasyum sindirimde uyartının iletilmesine yardım eder. II.Demir oksijen taşınmasında rol oynar. III.Çinko büyüme, gelişme ve yaraların iyileşmesini sağlar. IV.Kalsiyum kanın pıhtılaşmasına yardım eder.V.İyot tiroit bezinin işlevlerini gerçekleştirilmesini sağlar. VI.Magnezyum hücre içindeki ve dışındaki su miktarını düzenler.

I,II,III,IV,VI

II,III,V,VI

I,II,III,IV,V

I,III,IV,VI

III,IV,V,VI

Açıklama:

Kalsiyum	Kemik ve dişlerin yapısına katılır, kanın pıhtılaşması için gereklidir.
Fosfor	Kemik ve dişlerin yapısına katılır, enerji kullanımı için gereklidir.
Magnezyum	Sindirimde uyartının iletilmesine yardım eder.
Potasyum	Sodyum ve potasyum sindiriminde uyartı iletimi için gereklidir. Ayrıca, hücre içindeki ve dışındaki su miktarını düzenlemeye yardım eder.
Sodyum	Sodyum ve potasyum sindiriminde uyartı iletimi için gereklidir. Ayrıca, hücre içindeki ve dışındaki su miktarını düzenlemeye yardım eder.
Demir	Oksijen taşınmasında rol oynayan hemoglobinin yapısında bulunur.
İyot	Tiroit bezinin işlevlerini gerçekleştirebilmesi için gerekledir.
Çinko	Yaraların iyileşmesinde etkilidir. Büyüme ve gelişme için gereklidir.

Mineraller tablosuna göre I.,II,III,IV, V. maddelerdeki açıklamalar doğru olduğundan doğru cevap C’dir. Sayfa 74

Doğru Cevap: C

Soru 29

Sodyum fazlalığının olumsuz sonuçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yüksek tansiyon

Potasyum fazlalığı

Vücutta su tutulması

Ödem

Kemiklerin ve dişlerin yumuşaması

Sinir sisteminin aşırı duyarlılığının azalması

I,III,IV

II,III,V,VI

III,IV,V,VI

I,III,V,VI

II,IV,V,VI

Açıklama:

Normalde sodyumun fazlası idrar ve terleme yoluyla vücuttan uzaklaştırılır. Bununla birlikte, sodyum fazlalığı yüksek tansiyon, potasyum kaybı, vücutta su tutulması ve ödemlere neden olur. Sodyum fazlalığında potasyum takviyesi yaparak, potasyum eksikliğinden doğabilecek zararlı sonuçlardan korunmaya çalışılmalıdır. Sodyum fazlalığının en önemli nedenleri fazla tuz ve tuzlu, yani bol miktarda sodyum içeren, besinler tüketmek, yetersiz su alımı ya da ishal, terleme ve kusma yoluyla vücudun sodyuma oranla daha fazla su kaybetmesi nedeniyle kandaki sodyum oranının artması olarak sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

İnsan vücudunda asit baz dengesinin pH (7.4) değerinin sabit kalması niçin önemlidir?

Bu değerin altına düşerse veya üstüne çıkarsa ölüm meydana gelir.

Midede besinleri parçalamak için önemlidir.

Bağışıklık sisteminin zayıflamasına tümör oluşumuna neden olur.

Depresyon, şizofreni gibi zihinsel ve bedensel rahatsızlıklara yol açar.

Bitkinlik, böbrek ve sindirim sistemi hastalıklarına yol açar.

Açıklama:

H+ iyonu ve OH- iyonları eşit miktarda ise ortam nötrdür ve pH’7 dir. pH değeri organizma için çok önemlidir. Biyokimyasal tepkimelerin gerçekleşebilmesi için pH’ın belirli bir düzeyde tutulması gerekir. pH’daki çok az bir değişiklik bile biyokimyasal tepkimeleri olumsuz etkiler. Bu nedenle pH değerinin sabit kalması gerekir. İnsan kanının pH’ı 7,4’e eşittir. İnsan kanının pH’ı 7’ye düşerse ya da 7,8’in üstüne çıkarsa ölüm olayı meydana gelir. Bazı bakteri ve mantarlar asidik ortamlarda yaşayabilir, fakat bazik ortamlarda yaşayamazlar. Doğru cevap A'dır. Sayfa 82

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi inorganik bileşenlerin özelliklerinden değildir?

Anyonlar ve katyonlar bileşiklerini oluşturur

Karbon hidrojen ve oksijeni beraber bulundururlar

Canlı vücudunda sentezlenmezler

Sindirime uğramadan hücre zarından geçebilirler

Hücrede enerji elde etmek için kullanılmaz.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 32

Su ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Tüm yaşayan dokuların %50 si sudur.

Su hayat için gereği tartışılan bir moleküldür.

Günlük ortalama yarım litre su tüketimi yeterlidir.

Yaşın ilerlemesiyle vücuttaki su oranı azalır.

Kan plazmasının %65 i sudur.

Açıklama:

Tüm yaşayan dokuların %70-90’ı sudur. Yaşamı karakterize eden tüm tepkimeler su içeren ortamlarda yer alırlar. Su hayat için gerekli olan en önemli moleküldür. Bir insan, yiyeceksiz haftalarca yaşayabilir. Ancak, susuz sadece birkaç gün yaşayabilir. Vücut için gerekli olan su miktarı günlük çalışma durumumuza göre değişir. Günde ortalama olarak 1.5-2.5 lt su almamız gerekir. Yaşa göre vücut ağırlığının %40-%75’i sudur. Yaşın ilerlemesiyle birlikte vücuttaki su oranı azalır. Bu su dışardan alındığı gibi, vücutta ara ürün olarak oluşur.Örneğin vücuttaki akan kanın büyük bir oranı sudur. Kan plazmasının %95 i sudur. Yapısında oksijen ve hidrojen molekülü bulunur.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi suyun vücut fonksiyonları için öneminden değildir?

Mukozal zarı nemlendirir.

Güçlü bir elektrik akımı ileticisidir.

Toksinleri atmada rol oynar.

Vücut ısısını düzenler.

Eklemleri kayganlaştırır.

Açıklama:

Genellikle yanlış bir kanı olarak, suyun çok güçlü bir elektrik iletken olduğu düşünülür ve elektrik akımının öldürücü etkilerini iletme riski bu inanış ile açıklanır. Su içindeki tüm elektriksel özelliği sağlayan etkenler, suyun içinde çözülmüş olan karbondioksit ve mineral tuzların iyonlarıdır ancak bu sayede suyun iletkenliği artar

Doğru Cevap: B

Soru 34

Doğal sulara oranla çözünmüş madde miktarı belirli bir sınırı aşmış veya sıcaklık ve radyoaktivitesi doğal sınırı geçmiş olan sulara ne ad verilir?

Maden suları

Yeryüzü suları

Yeraltı suları

Kaynak suları

Meteor suları

Açıklama:

Doğada sular, kaynaklarına göre klasik olarak 4 sınıfta incelenir:
1. Meteor suları (yağmur ve kar suları): Mevcut sular içinde en saf olanıdır, bununla beraber havada bulunan bütün gazları içerdiği gibi, bazı inorganik ve organik maddeler de bulunabilir. 2. Yeraltı ve kaynak suları: Bulunduğu ve geçtiği toprak tabakalarını çözmesi sonucunda, tabakaların cinsine göre, çözünmüş maddeleri içerir. 3. Yeryüzü suları (nehir, göl, baraj ve deniz suları): Yüzeylerinin açık olması sebebiyle özellikle organik yapıdaki yabancı maddeleri almaya yatkındır. Buna karşılık hava ile temas halinde olduğundan karbonat sertliği azdır. 4. Maden (mineral) suları: Doğal sulara oranla çözünmüş madde miktarı belirli bir sınırı aşmış veya sıcaklık ve radyoaktivitesi doğal sınırı geçmiş olan sulardır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi insan vücudunda bulunan makroelementlerdendir?

İyot

Demir

Fosfor

Bakır

Çinko

Açıklama:

İnsan ve hayvan organizmasında varlığı tespit edilebilen çok sayıda kimyasal elementten sadece 26’sının hayat için önemli olduğu kabul edilmekte ve her geçen gün bunlara yeni elementler ilave olmaktadır. Kalsiyum, sodyum, potasyum, fosfor, klor, magnezyum ve kükürt makroelementler olarak adlandırılır. Demir, iyot, bakır, çinko, kobalt, mangan, molibden ve selenyum ise mikroelementlerdir. İnsan vücudunun % 4 ile 6’sı minerallerden oluşmuştur. Gıdalarda 60’ dan fazla mineral bulunur

Doğru Cevap: C

Soru 36

Minerallerle ilgili verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I.Mineraller bazı enzimlerin yapılarına katılarak katalizör görevi yapar.
II. 70kg ağırlığındaki bir insanda ortalama 18 mg mineral tuzları vardır.
III.Vücudumuzda Cl , P, S ve N elementlerinin baz özelliğinde bileşiklerine rastlanmaktadır.
IV.Vitaminlerle birlikte düzenleştirici olarak görev yaparlar.
V.Mineraller kanın osmotik basıncının ayarlanmasında önemli role sahiptir.

Yalnız I

Yalnız III

I,IV,V

II,III,IV

I,II,V

Açıklama:

Vitaminlerle birlikte düzenleştirici olarak görev yaparlar.

• Vücudumuzda Cl , P, S ve N elementlerinin asit bileşikleriyle Na, K, Ca, Mg, Fe, Mn ve Cu metallerinin baz özelliğindeki bileşiklerine rastlanmaktadır
• Mineraller, vitamin-hormon-enzim v.b. moleküllerin yapısına katılır. 70kg ağırlığındaki bir insanda ortalama 3 kg mineral tuzları vardır
• Mineraller kanın osmotik basıncının ayarlanmasında, kas kasılmasında, kanın pıhtılaşmasında ve sinirlere uyarının iletilmesinde önemli role sahiptir.
• Mineraller bazı enzimlerin yapılarına katılarak katalizör görevi yapar.
• İdrar, ter ve dışkı ile dışarı atıldığından mineral içeren besinlerin düzenli olarak vücuda alınması gereklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Vücutta en çok bulunan mineral hangisidir?

Sodyum

Potasyum

Magnezyum

Demir

Kalsiyum

Açıklama:

Vücutta en bol bulunan mineral kalsiyumdur. Kalsiyumun büyük bir kısmı fosforla birlikte kemiğin ve dişin yapısına katılır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Eğer bir insanda kansızlık ( anemi) görülüyorsa bunun sebebi hangi mineral eksikliğinden kaynaklanmaktadır?

Kalsiyum

Fosfor

Civa

Demir

İyot

Açıklama:

Vücudumuzdaki demirin yarıdan fazlası kana kırmızı rengini veren hemoglobinin içinde bulunur. Demir aynı zamanda kas proteinleri karaciğer,dalak ve kırmızı kemik iliğinde de bulunur. Vücuda yeteri kadar demir alınamaması ya da vücuttan atılan demir miktarının alınandan fazla olması durumunda demir yetersizliği başlar. Demir eksikliğinde, hemoglobin yapılamaz ve “kansızlık (anemi)” görülür. Demir bakımından zengin yiyeceklerle beslenmek sureti ile kansızlık önlenir

Doğru Cevap: D

Soru 39

Sinir sisteminin aşırı duyarlılığını azaltarak sakinleşmeye yardımcı olduğu için “Anti-stres Minerali” olarak da bilinen mineral hangisidir?

Magnezyum

Çinko

Demir

Bakır

Fosfor

Açıklama:

Kalsiyum ve magnezyumdan biri vücutta fazla olduğu zaman diğeri atılır. Magnezyum, sinir sisteminin aşırı duyarlılığını azaltarak sakinleşmeye yardımcı olduğu için “Anti-stres Minerali” olarak da bilinir. Enzimlerin harekete geçirilmesi ve kandaki şekerin enerjiye dönüştürülmesinde rol alır. C vitamini, sodyum, potasyum, kalsiyum ve fosfor gibi vitamin ve minerallerin daha etkili kullanılması için de gereklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıda verilen bazı asit ve bulundukları yer eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

Malik Asit : Elmada bulunur.

Sitrik Asit : Limonda bulunur.

Oleik Asit : Zeytinyağında bulunur.

Tartarik Asit: Üzümde bulunur.

Asetik asit:Aspirinde bulunur.

Açıklama:

Bazı Asitler ve Bulundukları Yerler Formik Asit : Karıncada bulunan asittir. Asetik asit : Sirkelerde bulunan asittir. Malik Asit : Elmada bulunur. Laktik Asit : Yoğurtta bulunan asittir. Sitrik Asit : Limonda bulunur. Tartarik Asit: Üzümde bulunur. Bütirik Asit : Tereyağında bulunur. Karbonik Asit: Gazozda bulunur. Oleik Asit : Zeytinyağında bulunur. Nitrik Asit : Kezzapta bulunur. Asetilsalisalik Asit : Aspirinde bulunur

Doğru Cevap: E

Soru 41

İnorganik besin ögeleri hangi elementi içermez?

Hidrojen

Azot

Karbon

Oksijen

Demir

Açıklama:

Besin olarak kullanılan inorganik maddeler “mineraller ve su” sindirilemezler. Enerji vermezler. Bunlar düzenleyici maddelerdir. Karbon elementine sahip olmayan tüm moleküller bu gruba girer. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Kan plazmasının ne kadarını su molekülü oluşturur?

% 5

% 25

% 50

% 75

% 95

Açıklama:

Canlı organizmanın büyük bir kısmı su moleküllerinden oluşmuştur. Örneğin vücuttaki akan kanın büyük bir oranı sudur. Kan plazmasının %95'i sudur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Kaç santigrad derecede suyun özgül ağırlığı en fazladır?

-10

-4

+10

Açıklama:

+4 °C’de suyun özgül ağırlığı en yüksek düzeydedir. 0°C’de su donarken yapısındaki moleküller arasındaki mesafe büyüdüğü için özgül ağırlığı küçülür. Bu sayede tatlı sularda yaşayan hayvanlar kışı donmadan geçirebilirler. Eğer su donarken hacmi küçülseydi buz kütleleri suyun altına dalarak buradaki hayvansal ve bitkisel hayatı tahrip ederlerdi. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Dünyadaki suların yaklaşık ne kadarı okyanuslardadır?

% 32

% 45

% 55

%71

% 97

Açıklama:

Dünya yüzeyinin %71’i suyla kaplıdır. Dünyadaki suların yaklaşık %97’ si okyanuslarda bulunmaktadır. %2.4’ü buzul ya da kardır. %0.6’ lık dilimi ise göller ve nehirlere aittir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Suyun dağılmadan kalabilmesi hangi özelliğiyle ilgilidir?

Çözücülük

Kohezyon

Adhezyon

Yüzey gerilimi

Kılcal Hareket

Açıklama:

Su kohezyon kuvvetine sahip bir maddedir, yani kendi molekülleri arasında çekim kuvveti sayesinde dağılmadan kalabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdaki su kaynaklarından hangisi diğerlerine göre daha saftır?

Nehir suyu

Göl suyu

Maden suyu

Yağmur suyu

Kaynak suyu

Açıklama:

Meteor suları, yani yağmur ve kar suları, mevcut sular içinde en saf olanıdır, bununla beraber havada bulunan bütün gazları içerdiği gibi, bazı inorganik ve organik maddeler de bulunabilir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Hangisi makroelementlerden biridir?

Magnezyum

Demir

İyot

Çinko

Selenyum

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 48

Sağlıklı bir yetişkin için günlük sodyum ihtiyacı ne kadardır?

0-1 gram

2-3 gram

5-6 gram

8-10 gram

12-15 gram

Açıklama:

Normal sağlıklı bir yetişkin için günlük sodyum ihtiyacı 2 - 3 gram civarındadır ve bu sodyum miktarı 5 gram tuzdan sağlanabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Emzirme dönemindeki kadınlarda günlük magnezyum ihtiyacı ne kadara kadar çıkabilmektedir?

50 mg

150 mg

300 mg

450 mg

600 mg

Açıklama:

Günlük Magnezyum İhtiyacı: Yetişkinlerde ortalama 300 mg’ dır. Bu miktar 65 yaş üzerindekilerde 350 mg’ a, gebelik ve emzirme dönemlerindeki kadınlarda 600 mg’a kadar çıkabilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Hangisi asitlerin özelliklerinden biri değildir?

Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir

pH cetvelinde 7-14 arasındadır

Mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirirler

Metallerle tepkimeye girerek tuz ve H₂ çıkartırlar

Kuvvetli ve zayıf asitler olmak üzere ikiye ayrılırlar

Açıklama:

Asitler pH cetvelinde 0 - 7 arasında bulunmaktadırlar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Günde ortalama olarak ne kadar su almamız gereklidir?

1.5-2.5 lt

1-2 lt

2-3 lt

2.5-3.5 lt

4-5 lt

Açıklama:

Gunde ortalama olarak 1.5-2.5 lt su almamız gerekir. Yaşa göre vucut ağırlığının %40-%75’i sudur. Yaşı ilerlemesiyle birlikte vücuttaki su oranı azalır. Bu su dışrdan alındığı gibi, vücutta ara ürün olarak oluşur. Canlı organizmanın büyük bir kısmı su moleküllerinden oluşur. Örneğin vücuttaki akan kanın büyük bir oranı sudur. Kan plazmasıı %95 i sudur. Yapııda oksijen ve hidrojen molekülü bulunur. Hidrojen (+) oksijen (- yüklüdür. Hidrojen ve oksijen arasıdaki yük dağılımından oluşan çekim kuvveti hem su molekülünün kendi içinde hem de diğer su molekülleriyle kopmadan bulunmasını sağar.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Eriyebilen birçok madde için iyi bir çözücü seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Mineral

Vitamin

Fosfor

Magnezyum

Açıklama:

Su, eriyebilen birçok madde için çok iyi bir çözücüdür. Bu tip maddeler hidrofilik maddeler olarak da bilinir, iyice karıştırılmak sureti ile su içinde erirler (örneğin; tuz). Su ile karışmayan maddeler ise (örneğin; yağ) hidrofobik maddeler olarak bilinirler. Bir maddenin su içindeki erime kabiliyeti, maddenin su molekülleri arasına çekilme kuvvetinin durumuna bağlıdır. Eğer maddenin su içinde erime (çözülme) kabiliyeti yoksa, moleküller su molekülleri arasından dışarı itilir ve çözülme olmaz.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

I. Makromoleküllerin yapı taşıdır. Hidrojen köprüleri ile su moleküllerine bağlanan protein, karbonhidrat, nükleik asit gibi kompleksleşme yeteneğine sahiptir.
II. İyi bir substrattır.
III. İyi bir ısı düzenleyicisidir. Isıyı düzenli bir şekilde ayarlar.
IV. Sülfatlar kaslarda bulunur ve proteinlerin yapısına katılır.
Yukardakilerden hangi/hangileri suyun biyolojik işlevlerindendir?

I, II

I, III

I, II, III

I, II, III, IV

III, IV

Açıklama:

Suyun icerdiği organik bileşikler, bircok ceşitlilikle insan bedeninin başlıca gıdasıdır. Her turlu metabolik olayların temel katalizorudur.
• Makromoleküllerin yapı taşıdır. Hidrojen köprüleri ile su moleküllerine bağlanan
protein, karbonhidrat, nukleik asit gibi kompleksleşme yeteneğine sahiptir.
• İyi bir substrattır.
• İyi bir ısı düzenleyicisidir. Isıyı düzenli bir şekilde ayarlar.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi makroelementtir?

Çinko

Bakır

İyot

Fosfor

Demir

Açıklama:

Kalsiyum, sodyum, potasyum, fosfor, klor, magnezyum ve kükürt makroelementler olarak adlandırılır.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi mikroelementtir?

Kükürt

Klor

Potasyum

Sodyum

Molibden

Açıklama:

Demir, iyot, bakır, cinko, kobalt, mangan, molibden ve selenyum mikroelementlerdir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi besin değeri olmayan minerallere örnektir?

Bor

Kurşun

Arsenik

Civa

Antimon

Açıklama:

Besin değeri olmayan mineraller; aluminyum, bor, nikel, kalay, krom
Toksik olan mineraller ise; civa, kurşun, arsenik, kadmiyum, antimon’dur.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Normal sağlıklı bir yetişkin için günlük sodyum ihtiyacı ne kadardır?

1-2 gram

2-3 gram

4-5 gram

5-6 gram

7 gram

Açıklama:

Normal sağlıklı bir yetişkin icin günlük sodyum ihtiyacı 2 - 3 gram civarındadır ve bu sodyum miktarı 5 gram tuzdan sağlanabilir. Normal şartlarda sodyum ihtiyacı rahatlıkla karşılanır, fakat ishal gibi vucudun sıvı ve mineral kaybettiği durumlarda kaybedilen sodyumun geri kazanılması icin su ile birlikte bir miktar tuz alınmalıdır. Vucudun ihtiyac duyduğu sodyum miktarı hamilelerde artarken, yüksek tansiyon hastalarında azalmaktadır.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

I. Tuz
II. Maden suyu
III. Balık
IV. Ceviz
V. Kereviz
Yukardakilerden hangi/hangileri sodyum içeren besin maddelerindendir?

I, II

I, III

I, II, III

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Vücuda giren sodyumun büyük bir kısmı tuzdan elde edilir. Ayrıca, maden suları, başta balık olmak üzere deniz urunleri, peynir, kırmızı ve yeşil biber, fındık, fıstık, ceviz, kereviz ve havuç bol miktarda sodyum içeren besin maddeleridir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

I. Kas tembelliği ve yorgunluk hissi;
II. Bobreklerde fonksiyon bozuklukları,
III. Tedirginlik, gerginlik hissi,
IV. Ayak ve ayak bileklerinde şişkinlik,
V. Kemik ve eklemlerde ağrılar,
Yukardakilerden hangisi/hangileri potasyum yetersizliğinin belirtilerindendir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III

I, II

III, IV, V

Açıklama:

Potasyum Yetersizliğinin Belirtileri:
1. Kas tembelliği ve yorgunluk hissi;
2. Böbreklerde fonksiyon bozuklukları,
3. Tedirginlik, gerginlik hissi,
4. Ayak ve ayak bileklerinde şişkinlik,
5. Kemik ve eklemlerde ağrılar,
6. Baş ağrısı,
7. Bazı duyularda bozukluklar, (hissedememek),
8. İştahsızlık, isteksizlik,
9. Kalp ritminde bozukluk,
10. Kalp yetmezliği,
11. Yuksek tansiyon,
12. Glikojen depolanmasında azalma,
13. Solunum yetersizliği, solunum bozukluğudur.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde laktik asit bulunur?

Sirke

Elma

Tereyağ

Yoğurt

Üzüm

Açıklama:

Formik Asit : Karıncada bulunan asittir.
Asetik asit : Sirkelerde bulunan asittir.
Malik Asit : Elmada bulunur.
Laktik Asit : Yoğurtta bulunan asittir.
Sitrik Asit : Limonda bulunur.
Tartarik Asit: Uzumde bulunur.
Butirik Asit : Tereyağında bulunur.
Karbonik Asit: Gazozda bulunur.
Oleik Asit : Zeytinyağında bulunur.
Nitrik Asit : Kezzapta bulunur.
Asetilsalisalik Asit : Aspirinde bulunur.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Kan plazmasının yüzde kaçı sudur?

%55

%65

%75

%85

%95

Açıklama:

Kan plazmasının %95 i sudur. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Suyun üçlü nokta sıcaklığının kelvin cinsinden değeri aşağıdakilerden hangisidir?

0.01

99,8

154,7

273.16

611.73

Açıklama:

Sonuç olarak, suyun üçlü nokta sıcaklığı, 273.16 kelvin (0.01 °C) ve basıncı 611.73 pascal’dır (0.0060373 atm). Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi doğadaki su kaynaklarından biri olarak kabul edilmez?

Maden suları

Atık sular

Yeryüzü suları

Yeraltı ve kaynak suları

Meteor suları

Açıklama:

Doğada sular, kaynaklarına göre klasik olarak 4 sınıfta incelenir:

Meteor suları (yağmur ve kar suları): Mevcut sular içinde en saf olanıdır, bununla beraber havada bulunan bütün gazları içerdiği gibi, bazı inorganik ve organik maddeler de bulunabilir.
Yeraltı ve kaynak suları: Bulunduğu ve geçtiği toprak tabakalarını çözmesi sonucunda, tabakaların cinsine göre, çözünmüş maddeleri içerir.
Yeryüzü suları (nehir, göl, baraj ve deniz suları): Yüzeylerinin açık olması sebebiyle özellikle organik yapıdaki yabancı maddeleri almaya yatkındır. Buna karşılık hava ile temas halinde olduğundan karbonat sertliği azdır.
Maden (mineral) suları: Doğal sulara oranla çözünmüş madde miktarı belirli bir sınırı aşmış veya sıcaklık ve radyoaktivitesi doğal sınırı geçmiş olan sulardır.

Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi makroelementlerden biri değildir?

Kobalt

Sodyum

Kalsiyum

Potasyum

Kükürt

Açıklama:

Kalsiyum, sodyum, potasyum, fosfor,klor magnezyum ve kükürt makroelementler olarak adlandırılır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi mikroelementlerden biri değildir?

Çinko

Demir

Magnezyum

Mangan

Selenyum

Açıklama:

Demir, iyot, bakır, çinko, kobalt, mangan, molibden ve selenyum ise mikroelementlerdir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi toksik minerallerden biridir?

İyot

Krom

Demir

Kadmiyum

Kalay

Açıklama:

Toksik olan mineraller; civa, kurşun, arsenik, kadmiyum, antimon’dur. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi sodyum fazlalığı olduğunda vücutta görülen belirtilerden biridir?

Baş dönmesi

Potasyum kaybı

Hafıza bozukluğu

Kas krampları

Mide bulantısı

Açıklama:

Normalde sodyumun fazlası idrar ve terleme yoluyla vücuttan uzaklaştırılır. Bununla bir- likte, sodyum fazlalığı yüksek tansiyon, potasyum kaybı, vücutta su tutulması ve ödemlere neden olur. Eksikliğinde halsizlik ve güçsüzlük, baş dönmesi, çarpıntı, tansiyon düşüklüğü, hafıza bozukluğu ve konsantrasyon zayıflığı, baş ağrısı, dep- resyon, mide bulantısı ve kas krampları gibi sağlık sorunları oluşur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi inorganik bileşenlerden biridir?

Lipit

Karbonhidrat

Protein

Nükleik asit

Açıklama:

Organik bileşenler karbon, hidrojen ve oksijen atomunu beraber bulunduran bileşiklerdir. En önemli organik bileşikler karbonhidratlar, lipitler, proteinler ve nükleik asittir. Karbon elementine sahip olmayan tüm moleküller ise inorganik grubuna girer. Besin olarak kullanılan “mineraller ve su” gibi inorganik maddeler sindirilemezler. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdaki bileşenlerden hangisi "anti-stres minerali" olarak bilinmektedir?

Fosfor

Sodyum

Potasyum

Kalsiyum

Magnezyum

Açıklama:

Magnezyum, sinir sisteminin aşırı duyarlılığını azaltarak sakinleşmeye yar- dımcı olduğu için “Anti-stres Minerali” olarak da bilinir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Su içersinde çözündüğünde hidrojen iyonu veren bileşiklere ne ad verilir?

Demir

Baz

Tuz

Asit

Çinko

Açıklama:

Su içersinde çözündüğünde H+(hidrojen) iyonu veren bütün bileşikler asit özelliğindedir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi besin olarak kullanılan inorganik besin öğeleri için doğru değildir?

Doğadan hazır olarak alınırlar.

Enerji verirler.

Düzenleyici maddelerdir.

Karbon elementine sahip değildirler.

Sindirilmezler.

Açıklama:

Besin olarak kullanılan inorganik besin öğeleri enerji vermezler.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi hücrelerin yapı ve metabolizmalarında kullanılan inorganik bileşenlerden biridir?

Karbonhidratlar

Lipitler

Proteinler

İyonik bileşikler

Nükleik asitler

Açıklama:

Yapısında karbon, hidrojen ve oksijen taşımayan bileşenler sorulmaktadır. Bu nedenle doğru cevap iyonik bileşenlerdir

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi demir eksikliğinde görülen belirtilerden biri değildir?

Çabuk yorulma

Halsizlik

Baş ağrısı

İştahsızlık

Terleme

Açıklama:

Terleme demir eksikliğinde görülen belirtilerden biri değildir. Magnezyum ve çinko eksikliği belirtilerden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi protein sentezi, büyüme ve cinsel gelişim, bağışıklık sistemi, vücudun kendi kendini iyileştirmesi ve yenilemesi, bunların yanı sıra zihinsel fonksiyonlarda gerekli olan mineraldir?

Demir

Bakır

Çinko

Kalsiyum

Sodyum

Açıklama:

Soruda yer alan durumlar çinko mineralinin fayda görevlerini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi makroelementlerden biridir?

Demir

Bakır

Çinko

Magnezyum

İyot

Açıklama:

Magnezyum makroelementtir, diğerleri ise mikroelementlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi besin değeri olmayan minerallerden biridir?

Kalay

Kobalt

Mangan

Molibden

Selenyum

Açıklama:

Kalay besin değeri olmayan minerallerden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi insan vücudunda osmotik basıncın düzenlenmesinde rol alan ve hücre dışı sıvıda bulunan minerallerden biridir?

Sodyum

Klor

Demir

Fosfor

Mangan

Açıklama:

İnsan vücudunda osmotik basıncın düzenlenmesinde rol alan ve hücre dışı sıvıda bulunan minerallerden biri fosfordur.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi potasyum için günlük gereksinime karşılık gelmektedir?

0.5 g

1.0 g

1.5 g

2.0 g

3.0 g

Açıklama:

Potasyum için günlük gereksinim 0.8-1.3 g kadardır.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Sinir sisteminin aşırı duyarlılığını azaltarak sakinleşmeye yardımcı olduğu için “Anti-stres Minerali” olarak da bilinen mineral aşağıdakilerden hangisidir?

Sodyum

Kalsiyum

Demir

Magnezyum

Selenyum

Açıklama:

Sinir sisteminin aşırı duyarlılığını azaltarak sakinleşmeye yardımcı olduğu için “Anti-stres Minerali” olarak da bilinen mineral magnezyumdur

Doğru Cevap: D

Soru 80

Hücrenin içinde ve hücrelerin arasında bulunmayan mineral tuzu aşağıdakilerden hangisidir?

Sodyum tuzları

Potasyum tuzları

Magnezyum tuzları

Kalsiyum tuzları

Kobalt tuzları

Açıklama:

Kobalt tuzları hücrenin içinde ve hücrelerin arasında bulunmayan mineral tuzudur.

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Birimler Sisteminde (SI) enerji birimi olarak kullanılır?

Jul (J)

Watt (W)

Kilokalori (kcal)

Kilogram (kg)

Newton (N)

Açıklama:

Enerji birimi olarak Uluslararası Birimler Sisteminde (SI) Jul kullanılmaktadır. Bir kütlenin 1 Newton’luk kuvvet uygulanması ile 1 metrelik yer değiştirmesi işi için harcanan enerji miktarı 1 Jul’e eşittir. Adını İngiliz fizikçi James Prescott Joule’dan alan bu birim temel birimlerden türetilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin basit moleküllere yıkımı ile serbest enerjinin elde edildiği metabolizma fazına ne ad verilir?

ATP döngüsü

Katabolizma

Malnütrasyon

Anabolizma

Kalorimetri

Açıklama:

Metabolizma tepkimeleri anabolizma ve katabolizma sırasında meydana gelen tüm tepkimeleri içerir ve canlılığın sürekliliği bu tepkimelere bağlıdır. Ekosistemde heterotrof yani kendi besinini üretemeyen canlılar, enerji ihtiyacını ototroflardan veya diğer heterotrof canlılardan karşılamaktadırlar. Katabolizma karbonhidrat, yağ ve proteinlerin basit moleküllere yıkımı ile serbest enerjinin elde edildiği metabolizma fazıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden enerji metabolizmasında en önemli yeri tutan kimyasal bağdır?

Karbonhidrat

Hidrojen

Fosfat

Oksijen

Azot

Açıklama:

Canlılar için enerji kaynağı makro besin ögeleri olarak da adlandırılan protein, karbonhidrat ve yağ moleküllerinin içerdiği kimyasal enerjidir. Canlılar hücrelerindeki tüm sentez ve yıkım olaylarını gerçekleştirirken bu kimyasal enerjiden yararlanırlar. Vücutta enerji üç tür kimyasal bağ ile transfer olur. Bunlar kovalent bağlar, hidrojen bağları ve yüksek enerjili fosfat bağlarıdır. Bu bağlardan enerji metabolizmasında en önemli yeri tutan fosfat bağlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi insanlarda temel enerji kaynağının yarısının sağlandığı besin ögesidir?

Yağ

Protein

Vitamin

Karbonhidrat

Minarel

Açıklama:

Besinlerin enerji değeri, bileşiminde yer alan ögelerin çeşit ve miktarlarına göre farklılık gösterir. Besinlerin içeriğinde karbonhidrat, protein, yağlar gibi makro besin ögeleri; vitaminler ve mineraller gibi mikro besin ögeleri bulunur. Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını %50 karbonhidrat, %25 protein ve %25 yağ oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Besinle alınan enerjinin besinin ağırlığına oranına ne ad verilir?

Besleyici yoğunluğu

Boş enerji

Enerji gereksinimi

Analitik terazi

Enerji yoğunluğu

Açıklama:

Enerji yönünden besin kalitesi besleyici yoğunluğu, enerji yoğunluğu ve boş enerji gibi kavramlarla ifade edilir. Besleyici yoğunluğu, besinin besleyici bileşen içeriğinin verdiği
enerjiye oranıdır. Enerji yoğunluğu ise besinle alınan enerjinin besinin ağırlığına oranıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisinin enerji yoğunluğu en düşüktür?

Domates

Ayçiçek yağı

Fındık içi

Pirinç

Peynir

Açıklama:

Enerji yoğunluğu ise besinle alınan enerjinin besinin ağırlığına oranıdır. Meyve ve sebzeler ağırlıklarına göre oldukça az enerji verirler. Dolayısıyla enerji yoğunlukları düşüktür. Günlük toplam tüketimde su ve posa enerji yoğunluğunu dengelemek açısından önemlidir. Suyun ve çözünmeyen posanın enerjisi yoktur ve günlük enerji yoğunluğunu azaltırlar. Enerji yoğunluğunu artıran en önemli besin ögesi yağlardır. Bir besinin yağ içeriği birim ağırlık başına ne kadar yüksekse enerji değeri de o kadar yüksek olur. Yüksek oranda su içeren besinlerin ise enerji değerleri düşüktür. Örneğin yüksek miktarda yağ içeren 100 g’lık baklava yaklaşık 600 kcal enerji verirken, 100 g salatalık sadece 20 kcal enerji vermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi vücudun harcadığı enerji kişinin belirlenen bir zaman sürecinde tükettiği oksijen miktarının ölçülmesine dayanan yöntemdir?

Analitik terazi

Dolaylı Kalorimetre

Doğrudan Kalorimetre

Dolaylı metabolizma

Dolaysız metabolizma

Açıklama:

Vücudun harcadığı enerji doğrudan veya dolaylı olmak üzere iki farklı yöntemle ölçülebilmektedir. Vücudun harcadığı enerjinin ölçümü ile ilgili ilk çalışmalar doğrudan
kalorimetri yöntemleridir. Dolaylı kalorimetri yöntemlerinin temeli, kişinin belirlenen bir zaman sürecinde tükettiği oksijen miktarının ölçülmesine dayanır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Yetişkin bir erkeğin ortalama bazal metabolizma hızı (BMR) saatte vücut yüzeyi alanının m²’si başına kaç kcal’dir?

15-20

25-30

30-35

35-40

40-45

Açıklama:

Yetişkin bir erkeğin ortalama BMR’si saatte vücut yüzeyi alanının m2 ’si başına 35-40 kcal’dir. Benzer verilerden yola çıkılarak çeşitli skalalar geliştirilmiştir. BMR hesaplamaları
solunum ölçümleri yapılmaksızın bu skalalar kullanılarak yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Tam istirahat halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarına ne ad verilir?

Enerji hızı

Bazal metabolizma hızı

Kitle endeksi

Analitik terazi

Enerji yoğunluğu

Açıklama:

Tam istirahat halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarına bazal metabolizma hızı (BMR) denir. BMR yerine dinlenme metabolik hız deyimi de kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ergenlik döneminde enerji gereksinimi azalır.

Gebelik döneminde enerji gereksinimi azalır.

Erişkinler yaşlandıkça enerji gereksinimi artar.

Fiziksel aktivite arttıkça enerji gereksinimi azalır.

Çok soğuk ve sıcak iklimlerde enerji gereksinimi azalır.

Açıklama:

Enerji ihtiyacının arttığı bir durum da çocukluk dönemidir. İlk yaşta bebekler beden ağırlığının kg’ı başına yaklaşık 100 kcal, ikinci yaşta ise 105 kcal enerji harcar. Bu değer
ortalama bir yetişkinin ihtiyacının 2,5 katıdır. Erişkinler yaşlandıkça enerji gereksinimleri azalır. Bunun başlıca sebebi yaşlılıkla birlikte fiziksel aktivitenin azalmasıdır. Enerji
gereksinimi iklim yönünden ele alındığında ise çok sıcak veya çok soğuk iklimlerde ev dışı fiziksel faaliyetlerin kısıtlanması nedeni ile enerji gereksinimlerinin azaldığı görülür.
Gebelikte bebeğin gelişmesi ve annenin artan vücut ağırlığına bağlı olarak enerji gereksinimi gebelik boyunca giderek artar. Özellikle gebeliğin sonuna doğru bazal metabolizmada %20 gibi bir artış gözlenir. Emzirme döneminde ise annenin normale göre 450-600 kal kadar ek enerji ihtiyacı ortaya çıkar. Ergenlik döneminde boy ve vücut ağırlığındaki hızlı
artış, enerji gereksinimini de beraberinde artırır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

2 kilokalori kaç kilojule denk gelir?

4184 kilojul

5368 kilojul

6184 kilojul

7268 kilojul

8368 kilojul

Açıklama:

Kilokalori büyük kalori olarak da adlandırılır. Kilokaloriyi kilojule çevirmek için 4.184 ile çarpmak gerekir.
1 Kilokalori (kcal) = 1000 kalori (cal) = 4184 jul (J) = 4.184 kilojul (kJ)

Doğru Cevap: E

Soru 12

Enerji metabolizmasında en önemli yeri tutan bağlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak vermiştir?

İyonik bağlar

Kovalent bağlar

Hidrojen bağları

Fosfat bağları

Analitik bağlar

Açıklama:

Vücutta enerji üç tür kimyasal bağ ile transfer olur. Bunlar kovalent bağlar, hidrojen bağları ve yüksek enerjili fosfat bağlarıdır. Bu bağlardan enerji metabolizmasında en önemli yeri tutan fosfat bağlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Adenozin trifosfat (ATP)'den bir fosfat kökü ayrıldığı zaman 1 gram molekül başına kaç kcal enerji açığa çıkar?

5.3

6.3

7.3

8.3

9.3

Açıklama:

Her canlı hücre bir enerji transformatörü olarak dışarıdan aldığı enerjiyi yüksek enerjili fosfat bağı içeren Adenozin trifosfat (ATP) ile taşınan biyolojik enerjiye çevirir. Yüksek enerjili fosfat bağlarını göstermek için “~” işareti kullanılır. ATP, A-PO4 ~PO4 ~PO4
şeklinde gösterilebilir. ATP’den bir fosfat kökü ayrıldığı zaman 1 gram molekül başına 7.3 kcal enerji açığa çıkar. Bu esnada ATP adenozin difosfat (ADP)’ye dönüşür. Bu dönüşüm sırasında ortaya çıkan serbest enerji vücut ısısının korunması, kasların
kasılması gibi fonksiyonların gerçekleşmesi sırasında kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Basit moleküllerden proteinler, yağlar, karbonhidratlar ve nükleik asitler gibi
makromoleküllerin sentezlendiği faz aşağıdakilerden hangisidir?

Anabolizma

Katabolizma

Metabolizma

Fosfat bağı

Adenozin trifosfat

Açıklama:

Metabolizma tepkimeleri anabolizma ve katabolizma sırasında meydana gelen tüm
tepkimeleri içerir ve canlılığın sürekliliği bu tepkimelere bağlıdır. Anabolizma basit moleküllerden proteinler, yağlar, karbonhidratlar ve nükleik asitler gibi makromoleküllerin sentezlendiği metabolizma fazıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

ATP döngüsünde aşağıdakilerden hangisi enerji üretimi ile ilgilidir?

Isı üretimi

Yağlar

Biyosentez

Kas Kasılması

Aktif İyon Transferi

Açıklama:

Enerji Üretimi
Karbonhidratlar
Yağlar
Protein
Enerji Tüketimi
Biyosentez
Aktif İyon Transferi
Kas Kasılması
Isı Üretimi

Doğru Cevap: B

Soru 16

Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağının %50'sini aşağıdakilerden hangisi oluşturur?

Karbonhidratlar

Proteinler

Yağlar

Vitaminler

Mineraller

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki besinlerden hangisinin enerji yoğunluğu diğerlerine göre daha düşüktür?

Şeker

Pirinç

Koyun peyniri

Hamsi

Yumurta

Açıklama:

Enerji yoğunluğu ise besinle alınan enerjinin besinin ağırlığına oranıdır. Meyve ve
sebzeler ağırlıklarına göre oldukça az enerji verirler. Dolayısıyla enerji yoğunlukları düşüktür. Günlük toplam tüketimde su ve posa enerji yoğunluğunu dengelemek açısından önemlidir. Suyun ve çözünmeyen posanın enerjisi yoktur ve günlük enerji yoğunluğunu azaltırlar. Enerji yoğunluğunu artıran en önemli besin ögesi yağlardır. Bir besinin yağ içeriği birim ağırlık başına ne kadar yüksekse enerji değeri de o kadar yüksek olur. Yüksek oranda su içeren besinlerin ise enerji değerleri düşüktür. Örneğin yüksek miktarda yağ içeren 100 g’lık baklava yaklaşık 600 kcal enerji verirken, 100 g salatalık sadece 20 kcal enerji vermektedir.
Yumurtanın diğer besinlere göre enerji yoğunluğu düşüktür.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Bazal metabolizma hızının kişiler arasında farklılık göstermesinin nedenleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Vücut büyüklüğü arttıkça harcanan enerji miktarı artar.

Tiroid bezinin fazla çalışması bazal metabolizma hızını artırır.

Kadınların bazal metabolizma için harcadıkları enerji daha yüksektir.

Vücut hastalıklarla mücadele ederken daha fazla enerji harcar.

Büyüme dönemlerinde metabolizma hızlı olduğundan daha fazla enerji harcanır.

Açıklama:

Tam istirahat halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarına bazal metabolizma hızı (BMR) denir. BMR yerine dinlenme metabolik hız deyimi de kullanılmaktadır.
Bazal metabolizma hızı kişiler arasında farklılık gösterir. Çünkü;
1. Vücut büyüklüğü arttıkça harcanan enerji miktarı artar.
2. Büyüme dönemlerinde metabolizma hızlı olduğundan daha fazla enerji harcanır.
3. Vücut hastalıklarla mücadele ederken daha fazla enerji harcar.
4. Tiroid bezinin fazla çalışması bazal metabolizma hızını artırır.
5. Erkeklerin bazal metabolizma için harcadıkları enerji daha yüksektir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Yetişkinlerin değişik bedensel faaliyetleri için harcadıkları ortalama enerji miktarları göz önüne alındığında bir kadının bir saatlik uykuda harcadığı enerji miktarı ne kadardır?

52-53

80-88

70-77

150-166

220-242

Açıklama:

Bir Saatlik Sürede Harcanan Enerji (kcal)
Faaliyet Türü Erkek Kadın
Uyku 62-63 52-53
Yatakta dinlenme 71-77 80-88
Oturarak vakit geçirme (Okuma, TV
seyretme vb.) 91-98 70-77
Ayakta el işleri ve yavaş yürüme 195-210 150-166
Hızlı yürüme 286-308 220-242
Eğilip doğrularak kolla yapılan işler
(Bahçe, tarla işleri, hafif jimnastik) 280-311 215-236
Tenis oynama-yer kazma 351-375 270-297
Koşma-yüzme 455-490 350-385
Bisiklete binme 227-245 175-192
Ev işleri (silme-süpürme vb.) 162-175 125-137

Doğru Cevap: A

Soru 20

Erkeklerde aşağıdaki yaş gruplarından hangisinde çalışma durumuna göre günlük enerji ihtiyacı daha azdır?

Açıklama:

Çalışma Durumuna Göre Günlük Enerji İhtiyacı (kcal/gün) cinsiyet Hafif Orta Orta Üstü Ağır Çok Ağır
ERKEK (65 kg)
18-29 yaş 2350 2700 3000 3300 3700
30-59 yaş 2300 2600 2950 3250 3600
60 üstü 1900 2200 2450 2750 3000

Doğru Cevap: E

Soru 21

Besinlerin içeriğinde bulunan aşağıdaki besin ögelerinden hangisi makro veya mikro besin ögesi grubunda değildir?

Karbonhidrat

Protein

Enerji

Vitaminler

Mineraller

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 22

Ekosistemde madde döngüsü ve enerji akışında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

organik madde

Üreticiler

Tüketiciler

Ayrıştırıcılar

Güneş

Açıklama:

Ekosistemde madde döngüsü ve enerji akışı; güneş-üreticiler-tüketiciler-ayrıştırıcılar-inorganik maddelerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Bir kütlenin 1 Newton’luk kuvvet uygulanması ile 1 metrelik yer değiştirmesi işi için harcanan enerji miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

1 Watt

1 Amper

1 Volt

1 ATP

1 Jul

Açıklama:

Bir kütlenin 1 Newton’luk kuvvet uygulanması ile 1 metrelik yer değiştirmesi işi için harcanan enerji miktarı 1 Jul’e eşittir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdaki besinlerden hangisinin (100 gr besin için)enerji yoğunluğu en yüksektir?

Peynir(Koyun)

Hamsi

Tam yağlı yoğurt

Pirinç

Süt

Açıklama:

Süt,tam yağlı yoğurt,hamsi 0-200 kcal arasındadır.Peynir yaklaşık 250kcal iken pirinç 300 kcal üzerindedir.Dolayısı ile doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Tam istirahat halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarına bazal metabolizma hızı (BMR) denir. Aşağıdakilerden hangisi bazal metabolizma hızının kişiler arasında farklılık göstermesinin nedenlerinden biri değildir?

Vücut büyüklüğü arttıkça harcanan enerji miktarı artar.

Tiroid bezinin fazla çalışması bazal metabolizma hızını azaltır.

Erkeklerin bazal metabolizma için harcadıkları enerji daha yüksektir.

Büyüme dönemlerinde metabolizma hızlı olduğundan daha fazla enerji harcanır.

Vücut hastalıklarla mücadele ederken daha fazla enerji harcar.

Açıklama:

Bazal metabolizma hızı kişiler arasında farklılık gösterir. Çünkü;
1. Vücut büyüklüğü arttıkça harcanan enerji miktarı artar.
2. Büyüme dönemlerinde metabolizma hızlı olduğundan daha fazla enerji harcanır.
3. Vücut hastalıklarla mücadele ederken daha fazla enerji harcar.
4. Tiroid bezinin fazla çalışması bazal metabolizma hızını artırır.
5. Erkeklerin bazal metabolizma için harcadıkları enerji daha yüksektir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi enerji gereksinimini etkileyen parametrelerden biri değildir?

Vücut ağırlığı ve hacmi

Yaş

İklim koşulları

Gebelik

Genetik yatkınlık

Açıklama:

Enerji gereksinimini etkileyen parametreler vücut ağırlığı ve hacmi, yaş, özel yaşam dönemleri (gelişme, gebelik, emzirme vb.) ve iklim koşullarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Beden kitle indeksi (BKİ) aşağıdaki verilerden hangisi ile hesaplanır?

Vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesi ile hesaplanır

Boy uzunluğunun vücut ağırlığına bölünmesi ile hesaplanır.

Boy uzunluğunun karesinin vücut ağırlığına bölünmesi ile hesaplanır.

Vücut ağırlığının karesinin boy uzunluğuna bölünmesi ile hesaplanır.

Vücut yağ oranı karesinin vücut ağırlığına bölünmesi ile hesaplanır.

Açıklama:

Beden kitle indeksi (BKİ), vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine
bölünmesi ile hesaplanır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Besin maddelerinin içerdiği toplam enerji miktarını belirlemek için aşağıdakilerden hangisi kullanılmaktadır?

Takometre

Bomba kalorimetresi

Spirometre

Barometre

Anemometre

Açıklama:

Besin maddelerinin içerdiği toplam enerji miktarını belirlemek için “bomba kalorimetresi” kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Canlılarda maddelerin uğradığı tüm kimyasal değişiklikler nasıl tanımlanır?

Katabolizma

Anabolizma

Metabolizma

ATP döngüsü

Enerji değeri

Açıklama:

Canlılarda maddelerin uğradığı tüm kimyasal değişiklikler metabolizma olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerin hangisinde insanlarda temel enerji kaynağı yüzdeleri doğru verilmiştir?

%50 karbonhidrat, %25 protein ve %25 yağ

%50 karbonhidrat, %40 protein ve %10 yağ

%50 karbonhidrat, %30 protein ve %20 yağ

%40 karbonhidrat, %30 protein ve %30 yağ

%30 karbonhidrat, %45 protein ve %25 yağ

Açıklama:

Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını %50 karbonhidrat, %25 protein ve %25 yağ oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi vücutta enerjinin transfer olduğu bağlardan biridir?

Oksijen bağları

Fosfat bağları

Karbondioksit bağları

Fotosentetik pigment bağları

İnorganik bileşikler

Açıklama:

Vücutta enerji üç tür kimyasal bağ ile transfer olur. Bunlar kovalent bağlar, hidrojen bağları ve yüksek enerjili fosfat bağlarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi besinlerin verdikleri enerji miktarları hesaplanırken dikkate alınan unsurlardan biri değildir?

Sindirim

Emilim

Boşaltım

Dışkı

İdrar

Açıklama:

Besinlerin verdikleri enerji miktarları hesaplanırken; sindirim, emilim, dışkı ve idrardan kaynaklanan kayıplar dikkate alınarak, kalorimetrede bulunan enerji değerlerinde düzeltmeler yapılır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

100 gr besin için enerji yoğunlukları verilen besinlerin doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Pirinç>Beyaz şeker>Margarin>Ayçiçek yağı

Patates>süt>maydanoz>domates

Yumurta>dana eti>hamsi>koyun peyniri

Süt>patates>yoğurt>yumurta

Dana eti>peynir>Buğday unu>margarin

Açıklama:

Patates sütten, süt maydanozdan, maydonoz domatesten enerji yoğunluğu olarak fazladır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi bazal metabolizma hızının kişiler arasında farklılık göstermesinin sebeplerinden biri değildir?

Vücut büyüklüğü arttıkça harcanan enerji miktarı artması

Büyüme dönemlerinde metabolizma hızlı olduğundan daha fazla enerji harcanması

Vücut hastalıklarla mücadele ederken daha fazla enerji harcanması

Kadınların bazal metabolizma için harcadıkları enerjinin daha yüksek olması

Tiroid bezinin fazla çalışmasının bazal metabolizma hızını artırması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 35

Vücutta solunum sırasında yanmanın oluştuğunu, solunum sırasında da oksijene ihtiyaç duyulduğunu ve her iki olayın sonucu olarak ortamda karbondioksit ile birlikte suyun oluştuğunu belirten bilim adamı kimdir?

Pettenkofer

Voit

A.L. Lavoisier

Atwater

Josef Priestley

Açıklama:

Fransız bilim adamı A.L. Lavoisier vücutta solunum sırasında bir oksidatif yanmanın oluştuğunu, aynı bir mumun yanması olayındaki gibi solunum sırasında
da oksijene ihtiyaç duyulduğunu ve her iki olayın sonucu olarak ortamda karbondioksit ile birlikte suyun oluştuğunu belirtmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıda verilen etkinliklerden hangisinde 1 saatlik sürede harcanan enerji en fazladır?

Hızlı yürüme

Ayakta el işleri ve yavaş yürüme

Yer kazma

Bisiklete binme

Ev işleri

Açıklama:

En fazla kalori yer kazma etkinliğinde gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıda enerji ihtiyaçları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Standardın altında kiloya sahip olan birey, sahip olduğu kiloya göre enerji ihtiyacı hesaplaması sonucunda daha çok kilo alır.

Enerjinin dengede alınması için toplam enerji ihtiyacı hesaplanırken, bireyin gerçek ağırlığı baz alınmalıdır.

Gebelikte bebeğin gelişmesi ve annenin artan vücut ağırlığına bağlı olarak enerji gereksinimi gebelik boyunca giderek azalır.

Enerji gereksinimi iklim yönünden ele alındığında çok sıcak veya çok soğuk iklimlerde ev dışı fiziksel faaliyetlerin kısıtlanması nedeni ile enerji gereksinimlerinin azaldığı görülür.

Kişilerin vücut ağırlıklarını dengede tutmaları için besinlerden aldıkları enerjinin harcadıkları enerji miktarından fazla olması gerekir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi beden kitle indeksinin doğru hesaplanmasını göstermektedir?

Vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle hesaplanır.

Vücut ağırlığının boy uzunluğuna bölünmesiyle hesaplanır.

Boy uzunluğunun karesinin vücut ağırlığından çıkarılmasıyla hesaplanır

Boy uzunluğunun karesinin vücut ağırlığına eklenmesiyle hesaplanır

Boy uzunluğunun vücut ağırlığına bölünmesiyle hesaplanır.

Açıklama:

Beden kitle indeksi (BKİ), vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesi ile hesaplanır. WHO’nun belirlemiş olduğu yetişkinlerin beden kitle indeksine göre sınıflandırması Çizelge 5.9’da verilmektedir.
BKİ = Ağırlık (kg) / (Boy uzunluğu (m))2
Örneğin 98 kg ağırlığında ve 180 cm boyunda bir erkeğin;
BKİ = 98 / 1,80 2 = 30,25 olarak hesaplanır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisinde yetişkinlerdeki beden kitle indeksinin sınıflandırılması doğru verilmiştir?

16-25 arası normal kabul edilmektedir.

30'un üstü şişman (obez) kabul edilmektedir.

25-28 arası toplu, hafif şişman kabul edilmektedir.

16-19 orta düzeyde zayıflık kabul edilmektedir.

16-17 aşırı düzeyde zayıflık kabul edilmektedir.

Açıklama:

30'un üstü şişman (obez) kabul edilmektedir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin basit moleküllere yıkımı ile serbest enerjinin elde edildiği metabolizma fazına ne ad verilir?

Anabolizma

Katabolizma

ATP döngüsü

Fotosentez

Kilokalori

Açıklama:

Katabolizma karbonhidrat, yağ ve proteinlerin basit moleküllere yıkımı ile serbest enerjinin elde edildiği metabolizma fazıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Eksik besinsel lif tüketimi aşağıdaki hastalıklardan hangisine yol açmaz?

Kabızlık

Hemoroid

Kalın bağırsak kanseri

Şişmanlık

Mide kanseri

Açıklama:

Bitkisel kaynaklı sindirilemeyen besinler besinsel lif olarak adlandırılır. Eksik tüketimi kabızlık, hemoroid, kalın bağırsak kanseri, şişmanlık gibi medeniyet hastalıkları olarak adlandırılan problemlere sebep olmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden besinlerden hangisi boş enerji olarak nitelendirilir?

Alkol

Elma

Buğday

Süt

Açıklama:

Herhangi bir besleyici özelliği olmayan ancak enerji içeren besin kaynakları boş enerji olarak nitelendirilir. Şeker, alkol ve çok fazla işlem görmüş besinler buna örnek verilebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Tam istirahat halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarına ne ad verilir?

Kalorimetre

Anabolizma

Kilokalori

Bazal Metabolizma Hızı

Enerji yoğunluğu

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 44

Yetişkin bir kadının uyku sırasında 1 saatte harcadığı enerji (kcal) aşağıdakilerden hangisidir?

32-33 kcal

42-43 kcal

52-53 kcal

62-63 kcal

72-73 kcal

Açıklama:

Yetişkin bir kadın, 1 saatlik uyku süresince 52-53 enerji (kcal) harcar. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Ortalama 55 kg olan, 30-59 yaş arası, çok ağır bir işte çalışan kadının günlük enerji ihtiyacı kaç kcal'dir?

1900 kcal

2150 kcal

2400 kcal

2550 kcal

2850 kcal

Açıklama:

Ortalama 55 kg olan, 30-59 yaş arası, çok ağır bir işte çalışan kadının günlük enerji ihtiyacı 2850 kcal'dir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıda enerji ihtiyacı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Enerji ihtiyacı çocukluk döneminde en az seviyededir.

Erişkinler yaşlandıkça enerji gereksinimleri azalır.

Çok sıcak veya çok soğuk iklimlerde ev dışı fiziksel faaliyetlerin kısıtlanması nedeni ile enerji gereksinimlerinin azaldığı görülür.

Gebelikte bebeğin gelişmesi ve annenin artan vücut ağırlığına bağlı olarak enerji gereksinimi gebelik boyunca giderek artar.

Emzirme döneminde ise annenin normale göre 450-600 kal kadar ek enerji ihtiyacı ortaya çıkar.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 47

Hazır ambalajlı besinlerin etiketlerinde yer alan Günlük Karşılama Miktarı (GKM) kaç kcal üzerinden hesaplanmaktadır?

1400

1600

1800

2000

2200

Açıklama:

Besinlerle günlük olarak alınması gereken enerji ve besin ögesi düzeyleri cinsiyet, yaş, fiziksel aktivite ve diğer faktörlere göre değişiklik göstermekle birlikte GKM bilgilerinin tümü sağlıklı bir kiloya ve aktivite düzeyine sahip ortalama bir yetişkin için geçerli olan önerilere dayanmaktadır. GKM besin etiketlerinde 2000 kcal/gün üzerinden hesaplanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre erkeklerde ve kadınlarda yağ dokusu oranı % kaçı geçerse obezite olarak nitelendirilir?

Erkeklerde %15, kadınlarda %20

Erkeklerde %20, kadınlarda %30

Erkeklerde %25, kadınlarda %30

Erkeklerde %30, kadınlarda %35

Erkeklerde %35, kadınlarda %45

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) vücutta sağlığı bozacak şekilde anormal veya aşırı yağ birikmesini obezite yani şişmanlık olarak tanımlamıştır. Yetişkin erkeklerin vücut ağırlığının %15-18’i, kadınların ise %20-25’ini yağ dokusu oluşturmaktadır. Obezitede bu oranın erkeklerde %25, kadınlarda %30’un üstüne çıkmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Beden kitle indeksi sonucunun 18,50-24,99 arası olması kişiyi nasıl niteler?

Obez

Normal

Hafif şişman

Şişman

Zayıf

Açıklama:

18,50'den az olması zayıf, 18,50-24,99 arası normal, 25'ten fazla olması hafif şişman, 30'dan fazla olması ise obez olarak niteler. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Uluslararası Birimler Sisteminde hangi enerji birimi kullanılmaktadır?

Jul

Ful

Wul

Cul

Mul

Açıklama:

Enerji birimi olarak Uluslararası Birimler Sisteminde (SI) Jul kullanılmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıda verilen şıklardan hangileri metabolizmanın amaçlarını göstermektedir?
I-Enerji yönünden zengin organik bileşikleri enerjisi düşük ürünlere doğru yıkarak
enerjiyi serbest bırakmak,
II-Enerji yönünden zengin depo maddelerinin sentezini yapmak,
III-Organizmaya dışarıdan giren veya metabolizma olayları sırasında oluşan zehirli
maddeleri zehirsiz hale dönüştürmektir,

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

I-II-III

Açıklama:

Metabolizmanın amacı;
1. Enerji yönünden zengin organik bileşikleri enerjisi düşük ürünlere doğru yıkarak
enerjiyi serbest bırakmak,
2. Enerji yönünden zengin depo maddelerinin sentezini yapmak,
3. Organizmaya dışarıdan giren veya metabolizma olayları sırasında oluşan zehirli
maddeleri zehirsiz hale dönüştürmektir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını ...... karbonhidrat, ......protein ve ...... yağ oluşturur. Yukarıda verilen cümledeki boşlukları doldurunuz.

Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını %50 karbonhidrat, %25 protein ve %25 yağ oluşturur.

Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını %60 karbonhidrat, %25 protein ve %25 yağ oluşturur.

Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını %50 karbonhidrat, %25 protein ve %45 yağ oluşturur.

Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını %50 karbonhidrat, %35 protein ve %25 yağ oluşturur.

Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını %20 karbonhidrat, %25 protein ve %25 yağ oluşturur.

Açıklama:

Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını %50 karbonhidrat, %25 protein ve %25 yağ oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi besinlerin enerji içeriğinin hesaplanması ile ilgili basamaklardır?
I-Besin içinde enerji kaynağı olabilecek ögelerin (protein, yağ, karbonhidrat, alkol,
poliol, organik asitler ve diğerleri) miktarının çeşitli analitik metotlarla belirlenmesi.
II-Miktarı belirlenen bileşenlerin uygun enerji dönüşüm faktörleri kullanılarak metabolize edilebilir enerjiye dönüştürülmesi.
III-Her bir bileşenin içerdiği enerji miktarlarının toplanarak besinin toplam enerji değerinin hesaplanması

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

I-II-III

Açıklama:

Besinlerin enerji içeriğinin hesaplanması üç basamakta gerçekleştirilir:
1. Besin içinde enerji kaynağı olabilecek ögelerin (protein, yağ, karbonhidrat, alkol,
poliol, organik asitler ve diğerleri) miktarının çeşitli analitik metotlarla belirlenmesi.
2. Miktarı belirlenen bileşenlerin uygun enerji dönüşüm faktörleri kullanılarak metabolize edilebilir enerjiye dönüştürülmesi.
3. Her bir bileşenin içerdiği enerji miktarlarının toplanarak besinin toplam enerji değerinin hesaplanması

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir besleyici özelliği olmayan ancak boş enerji olarak nitelendirilir?

Alkol

Meyveler

Sebzeler

Tam tahıllar

Yağsız et

Açıklama:

Meyveler, sebzeler, tam tahıllar, yağsız et ve süt ürünlerinin besleyici yoğunluğu yüksektir. Herhangi bir besleyici özelliği olmayan ancak enerji içeren besin kaynakları boş enerji olarak nitelendirilir. Şeker, alkol ve çok fazla işlem görmüş besinler buna örnek verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Bazal metabolizma hızı ile ilgili aşağıda verilen cümlelerden hangisi yanlıştır?

Vücut büyüklüğü arttıkça harcanan enerji miktarı artar.

Büyüme dönemlerinde metabolizma hızlı olduğundan daha fazla enerji harcanır.

Vücut hastalıklarla mücadele ederken daha fazla enerji harcar.

Tiroid bezinin fazla çalışması bazal metabolizma hızını düşürür.

Erkeklerin bazal metabolizma için harcadıkları enerji daha yüksektir.

Açıklama:

Tiroid bezinin fazla çalışması bazal metabolizma hızını artırır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Tam istirahat halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarına ne ad verilir?

Bazal metabolizma hızı

Kalori

Zayıflama

Şişmanlama

Vücut ağırlığı

Açıklama:

Tam istirahat halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarına bazal metabolizma hızı (BMR) denir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Yetişkin bir erkeğin ortalama BMR’si saatte vücut yüzeyi alanının m2’si başına kaç
kcal’dir?

35-45

30-30

25-40

15-40

55-60

Açıklama:

Yetişkin bir erkeğin ortalama BMR’si saatte vücut yüzeyi alanının m2’si başına 35-40 kcal’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

İlk yaştaki bebekler beden ağırlığının kg’ı başına yaklaşık kaç kcal enerji harcar?

100

Açıklama:

İlk yaşta bebekler beden ağırlığının kg’ı başına yaklaşık 100 kcal, ikinci yaşta ise 105 kcal enerji harcar.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Beden kitle indeksi (BKİ) nasıl hesaplanır?

Beden kitle indeksi (BKİ), boy uzunluğunun vücut ağırlığının karesine bölünmesi ile hesaplanır.

Beden kitle indeksi (BKİ), vücut ağırlığının boy uzunluğunun toplanması ile hesaplanır.

Beden kitle indeksi (BKİ), vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesi ile hesaplanır.

Beden kitle indeksi (BKİ), vücut ağırlığının boy uzunluğundan çıkarılması ile hesaplanır.

Beden kitle indeksi (BKİ), boy uzunluğunun iki katı ve vücut ağırlığı ile karesine
bölünmesi ile hesaplanır.

Açıklama:

Beden kitle indeksi (BKİ), vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesi ile hesaplanır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Jul bilimsel olarak kabul gören enerji birimi olmasına rağmen genellikle beslenme uzmanları tarafından besin maddelerinin içerdiği enerjiyi belirtmek için jul yerine hangi birim tercih edilir?

Kalori

Metre

Litre

Watt

Amper

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır. Jul bilimsel olarak kabul gören enerji birimi olmasına rağmen genellikle beslenme uzmanları tarafından besin maddelerinin içerdiği enerjiyi belirtmek için jul yerine kalori birimi tercih edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Dünyanın temel enerji kaynağı nedir?

Oksijen

Uranyum

Bitkiler

Jupiter

Güneş

Açıklama:

Doğru yanıt E'dir. Güneş dünyanın temel enerji kaynağını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Mikro besin öğeleri ; enerji içermeyen fakat birçok yaşamsal faliyette anahtar rol oynar. Aşağıdakilerden hangisi mikro besin öğelerinden değildir?

C vitamini

Çinko

Fosfor

Kırmızı et

Kalsiyum

Açıklama:

Doğru yanıt D'dir. Besinlerin enerji değeri, bileşiminde yer alan ögelerin çeşit ve miktarlarına göre farklılık gösterir. Besinlerin içeriğinde karbonhidrat, protein, yağlar gibi makro besin ögeleri; vitaminler ve mineraller gibi mikro besin ögeleri bulunur.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Yağlar ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynaklarının yüzde kaçını oluştururlar?

Açıklama:

Doğru yanıt C'dir. Ortalama değerlere göre insanlarda temel
enerji kaynağını %50 karbonhidrat, %25 protein ve %25 yağ oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Alkol , enerji değerine sahip olmasına rağmen besin olarak kabul edilmez. Alkol sindirim sırasında değişime uğramaz ve bozulmadan doğrudan hangi organa ulaşır?

Karaciğer

Akciğer

Dalak

Safra kesesi

Böbrekler

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

’’Sindirilemeyen besin bileşenlerinin kalori değerleri’’ tanımı aşağıdaki başlıklardan hangisinin açıklamasıdır ?

Toplam enerji

Dışkı kayıpları

Sindirilebilir enerji

İdrar kayıpları

Metabolize Edilebilir Enerji

Açıklama:

Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Hangi bilim adamı deneklerin etraflarına buz yığarak küçük kutulara denekleri kapatmış ve buzların erime hızı ile deneğin oksijen tüketimi arasında bir ilişki olduğunu göstermiştir?

Voit

Atwater

Edison

Pettenkofer

A. L. Lavoisier

Açıklama:

Doğru yanıt E'dir. Fransız bilim adamı A.L. Lavoisier vücutta solunum sırasında bir oksidatif yanmanın oluştuğunu, aynı bir mumun yanması olayındaki gibi solunum sırasında da oksijene ihtiyaç duyulduğunu ve her iki olayın sonucu olarak ortamda karbondioksit ile birlikte suyun oluştuğunu belirtmiştir. Lavoisier, denekleri etraflarına buz yığarak küçük kutulara kapatmış ve deneğin tükettiği oksijeni ölçmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdaki faaliyetlerden hangisinin bir saatlik sürede harcadığı enerji en azdır?

Tenis oynama

Yer kazma

Koşma

Bisiklete binme

Yüzme

Açıklama:

Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

160 cm boy uzunluğuna ve 50 kiloya sahip bir kadının beden kitle indeksi kaçtır?

9.5

19.5

22.5

24.5

Açıklama:

Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Beden kitle indeksi 27 olan bir yetişkin aşağıdaki sınıflandırma derecelerinden hangisine girer?

Zayıf

Normal

Şişmanlık Öncesi (Pre Obez)

Şişman 1.Derece

Şişman 2.Derece

Açıklama:

Doğru yanıt C'dir. Şişmanlık öncesi (Pre-obez) 25.00 - 29.99 aralığıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Ortalama değerlere göre insanların temel eneji kaynaklarının % 50'sini hangisi oluşturmaktadır?

Mineraller

Yağ

Karbonhidrat

Protein

Açıklama:

Besinlerin içeriğinde karbonhidrat, protein, yağlar gibi makro besin ögeleri; vitaminler ve mineraller gibi mikro besin ögeleri bulunur. Ortalama değerlere göre insanlarda temel enerji kaynağını %50 karbonhidrat, %25 protein ve %25 yağ oluşturur doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Vitaminler
Mineraller
Yağlar
Karbonhidratlar
Proteinler

Yukarıdakilerden hangileri makro besin ögeleridir?

1 ve 2

1, 2, ve 3

2 ve 4

3, 4 ve 5

2 ve 5

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 72

Hangisi boş enerji kaynağı olarak nitelendirilir?

Meyveler

Tam tahıllar

Alkol

Süt ürünleri

Açıklama:

Besleyici yoğunluğu, besinin besleyici bileşen içeriğinin verdiği enerjiye oranıdır. Meyveler, sebzeler, tam tahıllar, yağsız et ve süt ürünlerinin besleyici yoğunluğu yüksektir. Herhangi bir besleyici özelliği olmayan ancak enerji içeren besin kaynakları boş enerji olarak nitelendirilir. Şeker, alkol ve çok fazla işlem görmüş besinler buna örnek verilebilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Hangi besinin enerji yoğunluğu diğerlerine göre daha fazladır?

Domates

Maydanoz

Patates

Süt

Margarin

Açıklama:

Enerji yoğunluğu ise besinle alınan enerjinin besinin ağırlığına oranıdır. Meyve ve sebzeler ağırlıklarına göre oldukça az enerji verirler. Dolayısıyla enerji yoğunlukları düşüktür. Enerji yoğunluğunu artıran en önemli besin ögesi yağlardır. Bir besinin yağ içeriği birim ağırlık başına ne kadar yüksekse enerji değeri de o kadar yüksek olur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Bazal metabolizma hızıyla ilgili hangisi yanlıştır?

Tiroid bezinin fazla çalışması bazal metabolizma hızını yavaşlatır.

Erkeklerin bazal metabolizma için harcadıkları enerji daha yüksektir.

Vücut büyüklüğü arttıkça harcanan enerji miktarı artar.

Büyüme dönemlerinde metabolizma hızlı olduğundan daha fazla enerji harcanır.

Vücut hastalıklarla mücadele ederken daha fazla enerji harcar.

Açıklama:

Tam istirahat halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarına bazal metabolizma hızı (BMR) denir ve tiroid bezinin fazla çalışması bazal metabolizma hızını artırır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Hangi faaliyet bir saat süreyle yapıldığında daha fazla enerji harcanır?

Uyku

Tenis oynama

Koşma-yüzme

Bisiklete binme

Ev işleri

Açıklama:

Seçeneklerdeki faaliyetler incelendiğinde erkeklerde uyku sırasında 62-63 kcal, tenis oynama sırasında 351-375 kcal, koşma-yüzme sırasında 455-490 kcal, bisiklete binme sırasında 227-245 kcal ve işleri sırasında 162-175 kcal enerji harcanmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Emzirme dönemlerinde annelerin normale göre ne kadar fazla enerjiye ihtiyacı vardır?

50-150 kcal

150-300 kcal

300-450 kcal

450-600 kcal

650-800 kcal

Açıklama:

Gebelikte bebeğin gelişmesi ve annenin artan vücut ağırlığına bağlı olarak enerji gereksinimi gebelik boyunca giderek artar. Özellikle gebeliğin sonuna doğru bazal metabolizmada %20 gibi bir artış gözlenir. Emzirme döneminde ise annenin normale göre 450-600 kcal kadar ek enerji ihtiyacı ortaya çıkar. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Ambalajlı besinlerde bulunun Günlük Karşılama Miktarı (GKM) günlük kaç kcal üzerinden hesaplanmıştır?

500

1000

1500

2000

2500

Açıklama:

Hazır ambalajlı besinlerin etiketlerinde yer alan Günlük Karşılama Miktarı (GKM) dengeli bir beslenme için alınması gereken enerji miktarı ve önemli besin ögelerinin miktarı hakkında tüketiciye bilgi verir.Besinlerle günlük olarak alınması gereken enerji ve besin ögesi düzeyleri cinsiyet, yaş, fiziksel aktivite ve diğer faktörlere göre değişiklik göstermekle birlikte GKM bilgilerinin tümü sağlıklı bir kiloya ve aktivite düzeyine sahip ortalama bir yetişkin için geçerli olan önerilere dayanmaktadır. GKM besin etiketlerinde 2000 kcal/gün üzerinden hesaplanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Birinci derece şişmanların beden kitle indeksi kaçtır?

18.50-24.99

25.00-29.99

30.00-34.99

35.00-39.99

40.00-44.99

Açıklama:

Birinci derece şişmanların beden kitle indeksi 30.00-34.99, ikinci derece şişmanların 35.00-39.99, üçüncü derece şişmanların ise 40.00 üzeridir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Besinlerin verdiği eberjiye göre hangi sıralama doğrudur?

Protein>Yağ>Karbonhidrat

Protein>Karbonhidrat>Yağ

Yağ>Protein>Karbonhidrat

Karbonhidrat>Protein>Yağ

Yağ>Karbonhidrat>Protein

Açıklama:

Kalorimetrede yakıldığında yağ, karbonhidrat ve proteinlerin verdikleri enerjiler sırasıyla 5,65 kcal/g, 4,15 kcal/g ve 5,65 kcal/g'dır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

I. Enerji yönünden zengin organik bileşikleri enerjisi düşük ürünlere doğru yıkarak enerjiyi serbest bırakmak
II. Enerji yönünden zengin depo maddelerinin sentezini yapmak
III. Organizmaya dışarıdan giren veya metabolizma olayları sırasında oluşan zehirli maddeleri zehirsiz hale dönüştürmek
Yukarıdakilerden hangileri metabolizmanın amaçlarındandır?

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Metabolizmanın amacı;
1. Enerji yönünden zengin organik bileşikleri enerjisi düşük ürünlere doğru yıkarak enerjiyi serbest bırakmak,
2. Enerji yönünden zengin depo maddelerinin sentezini yapmak,
3. Organizmaya dışarıdan giren veya metabolizma olayları sırasında oluşan zehirli maddeleri zehirsiz hale dönüştürmektir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi vücudun makro besin öğelerinin sindirimi sonucunda elde ettiği besin öğelerinden biri değildir?

Mineraller

Glukoz

Aminoasitler

Gliserol

Yağ asitleri

Açıklama:

Karbonhidrat, protein ve yağların sindirimi sonucunda vücut dört farklı besin ögesi elde etmiş olur. Bunlar karbonhidratlardan glukoz, proteinlerden aminoasitler, yağlardan gliserol ve yağ asitleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

I. Besin içinde enerji kaynağı olabilecek ögelerin miktarının çeşitli analitik metotlarla belirlenmesi.
II. Miktarı belirlenen bileşenlerin uygun enerji dönüşüm faktörleri kullanılarak metabolize edilebilir enerjiye dönüştürülmesi.
III. Her bir bileşenin içerdiği enerji miktarlarının toplanarak besinin toplam enerji değerinin hesaplanması
Yukarıdakilerden hangileri besinlerin enerji içeriğinin hesaplanmasının basamaklarındandır?

I, II ve III

II ve III

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

Açıklama:

Besinlerin enerji içeriğinin hesaplanması üç basamakta gerçekleştirilir:
1. Besin içinde enerji kaynağı olabilecek ögelerin (protein, yağ, karbonhidrat, alkol, poliol, organik asitler ve diğerleri) miktarının çeşitli analitik metotlarla belirlenmesi.
2. Miktarı belirlenen bileşenlerin uygun enerji dönüşüm faktörleri kullanılarak metabolize edilebilir enerjiye dönüştürülmesi.
3. Her bir bileşenin içerdiği enerji miktarlarının toplanarak besinin toplam enerji değerinin hesaplanması.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Alkolle ilgili aşağıdaki verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Alkol sindirim sırasında değişime uğrar

Alkol karaciğerde enzimlerle asetaldehite dönüşür

Yüksek enerji değerine sahip bir besindir

Asetaldehit karaciğerin kendini yenilemesinde önemli rol oynar

Sindirim sırasında yapısal değişikliğe uğrayarak doğrudan akciğere ulaşır

Açıklama:

Alkol, enerji değerine sahip olmasına rağmen besin olarak kabul edilmez. Alkol sindirim sırasında değişime uğramaz ve bozulmadan doğrudan karaciğere ulaşır. Burada enzimlerle asetaldehite dönüşür. Asetaldehitin karaciğer hasarının önemli bir kısmından sorumlu potansiyel toksik bir madde olduğu düşünülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Bazal metabolizma hızı kişiler arasında farklılık gösterir. Aşağıdakilerden hangisi bu sebeplerden biri değildir?

Vücut büyüklüğü arttıkça harcanan enerji miktarı artar

Büyüme dönemlerinde metabolizma hızlı olduğundan daha fazla enerji harcanır

Vücut hastalıklarla mücadele ederken daha fazla enerji harcar

Tiroid bezinin fazla çalışması bazal metabolizma hızını azaltır

Erkeklerin bazal metabolizma için harcadıkları enerji daha yüksektir

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 85

Bir saatlik sürede harcadığı enerji 285-310 kcal olan bir erkeğin aşağıdaki faaliyetlerden hangisini yaptığı düşünülebilir?

Oturarak vakit geçirme

Ayakta el işleri yapma

Hızlı yürüme

Koşma-Yüzme

Bisiklete binme

Açıklama:

Bir saatlik sürede hızlı bir şekilde yürüyen bir erkeğin harcadığı enerji 285-310 kcal arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi bitkisel kaynaklı sindirilemeyen, eksik tüketimi kabızlık, hemoroid, kalın bağırsak kanseri, şişmanlık gibi medeniyet hastalıkları olarak adlandırılan problemlere sebep olan besinsel yapıdır?

Organik asitler

Makro besinler

Lifler

Mineraller

Vitaminler

Açıklama:

Bitkisel kaynaklı sindirilemeyen besinler besinsel lif olarak adlandırılır. Eksik tüketimi kabızlık, hemoroid, kalın bağırsak kanseri, şişmanlık gibi medeniyet hastalıkları olarak adlandırılan problemlere sebep olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 87

I. Uzun süreli hastalıklar
II. Kronik ishal
III. Bağırsak parazitleri
IV. İdrar yolu Enfeksiyonu
Yukarıdakilerden hangileri besinlerin emilimine engel olmaktadır?

I, II ve IV

III ve IV

I,II ve III

Yalnız III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Uzun süreli hastalıklar, kronik ishal, bağırsak parazitleri gibi etmenler besinlerin emilimine engel olmaktadır. Zayıflama ile birlikte hastalıklara olan direnç de azalacağından diğer sağlık problemlerini de beraberinde getirir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bir sistemdeki enerjinin korunması, o sistem ile çevresi arasında herhangi bir madde ve enerji alışverişi olmamasını gerektirir

Fotosentez ışık enerjisi ve fotosentetik pigmentler ile basit inorganik bileşiklerden organik bileşikler üretilmesini sağlar

Fotosentezi bitkilerin yanı sıra algler ve bazı mikroorganizmalar da gerçekleştirirler

Fotosentez sırasında ortamdan su ve oksijen alınırken aynı zaman da ortama karbondioksit verilir

Evrendeki toplam enerji sabittir ve enerji bir formdan başka bir forma dönüştürülebilmektedir

Açıklama:

Evrendeki toplam enerji sabittir ve enerji bir formdan başka bir forma dönüştürülebilmektedir.
Bir sistemdeki enerjinin korunması, o sistem ile çevresi arasında herhangi bir madde ve enerji alışverişi olmamasını gerektirir.
Fotosentez ışık enerjisi ve fotosentetik pigmentler ile basit inorganik bileşiklerden organik bileşikler üretilmesini sağlar. Fotosentezi bitkilerin yanı sıra algler ve bazı mikroorganizmalar da gerçekleştirirler. Fotosentez sırasında ortamdan su ve karbondioksit alınırken aynı zaman da ortama oksijen verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi bir kadının bir saatte tenis oynarken harcadığı ortalama enerji miktarıdır?

125-137 kcal

52-53 kcal

175-192 kcal

270-297 kcal

80-88 kcal

Açıklama:

Bir kadının bir saatte tenis oynarken harcadığı ortalama enerji 270-297 kcal aralığındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi normal atmosfer basıncı (1 atm ) altında bir gram saf suyun sıcaklığını 14,5 °C den 15,5 °C sıcaklığına bir derece artırmak için gerekli olan enerji miktarı olarak tanımlanır?

Jul

Kalori

Kilojul

Kilokalori

Newton

Açıklama:

Normal atmosfer basıncı (1 atm ) altında bir gram saf suyun sıcaklığını 14,5 °C den 15,5 °C sıcaklığına bir derece artırmak için gerekli olan enerji miktarı kalori olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin basit moleküllere yıkımı ile serbest enerjinin elde edilmesine ne ad verilir?

Katabolizma

Anabolizma

ATP döngüsü

Kalorimetri

Malnütrisyon

Açıklama:

Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin basit moleküllere yıkımı ile serbest enerjinin elde edilmesine katabolizma denir.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi enerji yoğunluğu en düşük besindir?

Yumurta

Peynir

Patates

Dana eti

Fındık içi

Açıklama:

91. Sayfada bulunan Şekil 5.4 deki verilere göre patatesin kcal enerji yoğunluğu yumurta ve dana etinden bile düşüktür.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi vücut tarafından emilen besinlerin kalori değerine karşılık gelir?

Toplam enerji

Dışkı kayıpları

Sindirilebilir enerji

İdrar kayıpları

Metabolize edilebilir enerji

Açıklama:

91. Sayfadaki Şekil 5.3 de yer verilen şemaya göre sindirlebilir enerji vücut tarafından emilen besinlerin kalori değerine karşılık gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi tüketilen oksijenin hesaplanmasında kullanılan alettir?

Termometre

Kalorimetre

Spirometre

Analitik terazi

Refraktometre

Açıklama:

Spirometre tüketilen oksijenin hesaplanmasında kullanılan alettir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi basal metabolizma hızının belirlenmesi için doğru bir ifade değildir?

24 saat açlıktan sonra ölçülür.

Tam istirahat halinde ölçülmelidir.

10 dakika süreyle tüketilen oksijen miktarı ölçülür.

Ölçülen oksijen günlük tüketim miktarına çevrilir.

Oksijen miktarı 4.825 ile çarpılarak harcanan enerji hesaplanır.

Açıklama:

24 saat değil, 12 saat açlıktan sonra ölçülür.

Doğru Cevap: A

Soru 96

160 cm boyunda ve 50 kg ağırlığında olan bir kadının mevcut durumuna göre kcal enerji ihtiyacı aşağıdakilerden hangisidir? Kadının “Orta İşler” sınıfında çalıştığını ve kg başına enerji harcamasının 40 kcal olduğunu kabul ediniz.

1650

1850

1900

2000

2100

Açıklama:

Mevcut durumuna göre enerji ihtiyacı için yapılan hesaplamada 40 kcal/kg x 50 kg = 2000 kcal’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Beden Kitle İndeksi (BKİ) aşağıdakilerden hangisidir?

Hareket halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarıdır.

Hareket halinde organların çalışması için tüketilen besin miktarıdır.

Tam istirahat halinde organların çalışması için harcanan enerji miktarıdır.

Tam istirahat halinde organların çalışması için tüketilen besin miktarıdır.

Vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölümüdür.

Açıklama:

Beden Kitle indeksi (BKİ), vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölümüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 98

75 kg ağırlığında ve 165 cm boyunda bir kadının beden kitle indeksi (BKİ) aşağıdakilerden hangisidir?

0,45

2,20

2,75

27,55

30,25

Açıklama:

BKİ = Ağırlık (kg) / (Boy uzunluğu (m))² = 75 / (1,65x1,65) = 27,55 cm olan uzunluk karesi nin alınması için kendisiyle çarpılır.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi zayıflıkta karşılaşılan problemlerden biri değildir?

Kronik ishal

Bağırsak parazitleri

Yetersiz besin alınması

Kardiyovasküler rahatsızlık

Vücuda alınan besinlerin tam emilememesi

Açıklama:

Kardiyovasküler rahatsızlık şişmanlıkta karşılan problemlerden biridir. Diğer seçenekler zayıflıkla ilgili problemlerdir.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi beslenmemiz için gerekli olan ögelerden biri değildir?

Karbonhidratlar

Proteinler

Vitaminler

Mineraller

Şeker

Açıklama:

Beslenmemiz için gerekli olan ögeler; karbonhidratlar, proteinler, vitaminler, mineraller ve sudan oluşan besinlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi demir, çinko ve B vitaminlerince zengin olup protein içeren ve et grubunda yer alan besin grubudur?

Tahıllar

Süt ve Süt Ürünleri

Deniz Mahsülleri

Sebze ve Meyveler

Yağ ve Tatlılar

Açıklama:

Sığır, koyun, kümes ve av hayvanları, deniz mahsülleri, kuru baklagiller, fındık, fıstık, ceviz vb. yiyecekler ile yumurta burada yer alır. Bu gruptaki besinler diğerlerine oranla daha fazla protein içerirler. Ayrıca demir, çinko ve B vitaminlerince oldukça zengindirler.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi protein ve kalsiyum bakımından zengin besin maddelerinden biri değildir?

Pirinç

Peynir

Süt

Yoğurt

Lor

Açıklama:

Süt, yoğurt, peynir, çökelek, lor, süt tozu gibi besinler bu grupta yer alır. Protein ve kalsiyumca oldukça zengindirler. Pirinç tahıl grubundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Tereyağında bulunan vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Tereyağında A vitamini, sıvı yağlarda ise E vitamini bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi ette bulunan proteinlerden biri değildir?

Aktin

Miyosin

Miyojen

Hemoglobin

Albümin

Açıklama:

Ette bulunan önemli proteinler; aktin, miyosin, miyojen, albümin ve miyoglobindir. Etin kırmızı rengi miyoglobinden kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Taze ve çiğ baklanın sebep olabildiği vücutta anemi, hemoglobinüri ve yüksek ateş şeklinde gerçekleşen zehirlenme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Endosperm

Kontaminasyon

Aflatoksin

Latrizm

Favizm

Açıklama:

Favizm; bakla ile gerçekleşen bu zehirlenme, anemi, hemoglobinüri ve yüksek ateş ile belirlenir. Zehirlenme taze ve çiğ baklanın yenmesi ile olur. Pişirildiğinde toksik etkisi kalmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi yumurtanın tazeliğini yitirdiği ısı derecesini vermektedir?

15 °C

20 °C

25 °C

30 °C

35 °C

Açıklama:

20°C’nin üzerinde bekleyen yumurta zamanla tazeliğini yitirir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi meyve ile tohumu birarada olan bir bitkidir?

Bezelye

Enginar

Kuşkonmaz

Karnabahar

Patlıcan

Açıklama:

Bitkilerine göre şu şekilde sınıflandırılabilir: Meyve ile tohum birarada: fasulye, bakla, bezelye, vb.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bitkisel yağlar kategorisinde yer almaktadır?

Tereyağ

Pamuk

Sadeyağ

Kuyruk

Balık Yağ

Açıklama:

Ayçicek, mısır özü, soya fasulyesi, pamuk, haşhaş vb. yağların yanma dereceleri yaklaşık olarak 180°C’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Şekerin kuru olarak ya da yoğun çözelti şeklinde ısıtıldığında renginin kahverengiye dönüştüğü işleme verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Pekmez

Marmelat

Reçine

Sakarroz

Karamelizasyon

Açıklama:

Kuru olarak veya yoğun çözelti şeklinde ısıtıldığında rengi kahverengiye dönüşür. Bu olaya “karamelizasyon” denilir ve mutfaklarda sıklıkla faydalanılır. Şeker içeceklerde, tatlılarda, reçel, marmelat ve şekerleme yapımında kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Karbonhidratlar
II. Proteinler
III. Vitaminler
IV. Mineraller
V. Su
Yukarıdakilerden hangisi beslenmemiz için gerekli ögelerden biridir?

Yalnızca I

II ve IV

I, II, III, IV, V

III ve V

I, II, V

Açıklama:

I, II, III, IV, V şıklarının hepsi beslenmemiz için gerekli ögelerden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Et ve benzeri ürünler grubuna giren bir besin değildir?

Sığır, koyun, kümes ve av hayvanları

Deniz mahsülleri

Kuru baklagiller

Yoğurt, peynir, çökelek

Fındık, fıstık, ceviz vb. yiyecekler

Açıklama:

Yoğurt, peynir, çökelek Et ve benzeri ürünler grubuna değil, Süt ve süt ürünleri grubuna giren besinlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Demir, çinko ve B vitamini bakımından oldukça zengin bir besin grubudur?

Et ve Benzeri ürünler

Süt ve Süt Ürünleri

Tahıllar

Sebze ve Meyveler

Yağ ve Tatlılar

Açıklama:

Et ve Benzeri ürünler, Demir, çinko ve B vitamini bakımından oldukça zengin besin grubudur.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Tahılların özelliklerinden biridir?

Bu gruptaki besinlerde birinci ve ikinci gruba oranla daha düşük miktarlarda protein bulunur.

Bu gruptaki besinler yüksek miktarda karbonhidrat içerirler.

Doğal olarak tüketilenlerde bazı B vitaminleri ve mineraller de bulunmaktadır.

Bu gruptan alınacak olan miktar beden hareketine uygun olmalıdır. Az hareketlilere günde iki üç dilim ekmek, diğerlerinden de üç dört kaşık yeterli olurken; çok hareketliler birkaç mislini tüketebilirler.

Hepsi

Açıklama:

A, B, C, D şıklarının hepsi Tahılların özelliklerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

C Vitamini bakımından zengin olan ürün grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Et ve benzeri

Süt ve Süt Ürünleri

Sebze ve Meyveler

Tahıllar

Yağ ve Tatlılar

Açıklama:

Sebze ve Meyveler C Vitamini bakımından zengin olan ürün grubudur.

Doğru Cevap: C

Soru 16

I. Kuru baklagillerin sindiriminin kolaylaştırılması için uygun bir şekilde pişirilmesi gerekmektedir. Öncelikle oda ısısında sekiz ila 24 saat aralığında ıslatılmalıdır.
II. Islatma sonrasında dış zarları soyulmalıdır.
III. Uygun ısıda (100°C’nin üzerine çıkmadan) yeterli miktarda sıvı içerisinde pişirilir.
IV. Pişirme işlemi düdüklü tencerede yapılır ise daha kısa sürede daha istendik kıvam sağlanabilir.
Yukarıdakilerden hangisi Kuru Baklagiller pişirilirken dikkat edilmesi gerekenlerden biridir?

Yalnızca I

I, II, III, IV

I ve III

II ve IV

I, II, IV

Açıklama:

I, II, III, IV şıklarının hepsi Kuru Baklagiller pişirilirken dikkat edilmesi gerekenlerden biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

I. Yağlı tohumlar çerez olarak tüketilebileceği gibi yemeklere lezzet verici olarak da kullanılabilir.
II. Bu gıdalar B vitaminleri, mineraller, yağ ve protein açısından zengindirler.
III. Doymamış yağ içerikleri yüksek olduğundan ayrıca E vitamini, magnezyum ve flovanoidler içerdiklerinden dolayı kroner kalp hastalıkları ve kanser riskini azaltırlar.
IV. Besin içeriği kompozisyonları oldukça iyi olan yağlı tohumlar özellikle çocukların ve ağır işte çalışanların diyetlerinde özellikle yer verilmelidir.
V. Besin olarak çok değerli olan yağlı tohumlar uygun koşullarda muhafaza edilemezler ise hızla bozulurlar. Yağ içeriklerinden dolayı özellikle ısı, ışık ve nemden uzak tutulmaları bozulmalarını geciktirmektedir.
Yukarıdakilerden hangisi Yağlı Tohumların özelliklerinden biridir?

Yalnızca I

I, II, V

II, IV, V

I, II, III, IV, V

III, IV

Açıklama:

I, II, III, IV, V şıklarının hepsi Yağlı Tohumların özelliklerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Yumurtanın bekleme süresinde oluşan Kimyasal değişikliklerden biridir?

Karbondioksit kaybı ile pH yükselir.

Proteinin yapısı bozulur ve hidrojensülfür açığa çıkar.

Amonyak miktarı artar ve bu sebeplerle istenmeyen bir koku oluşur.

İnorganik fosfor miktarı artar.

Hepsi

Açıklama:

A, B, C, D şıklarının hepsi Yumurtanın bekleme süresinde oluşan Kimyasal değişikliklerden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. Yerelması
II. Havuç
III. Kuşkonmaz
IV. Kereviz
V. Enginar
Yukarıdaki bitkilerden hangileri Kök bitkiler grubuna giren bitkilerdendir?

II ve IV

I ve III

I ve V

III ve V

I, III, V

Açıklama:

Havuç ve kereviz Kök bitkiler grubuna, Yerelması yumru bitkiler grubuna, Kuşkonmaz sürgün bitkiler grubuna, Enginar ise Çiçek bitkiler grubuna girer.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi tatlıların alınması ve saklanmasında dikkat edilmesi gerekenlerden biridir?

Bu gıda maddeleri nem çektikleri için, alırken dikkat ederek, kuru ve serin yerlerde muhafaza edilmelidirler.

Reçel, marmelat, vb. maddeleri saklarken kavanozların ağız kısımlarından su ve nem sızdırmamasına özen gösterilmelidir. Aksi durumla hızla küflenir.

Reçel yeterli koyulukta değil ise küflenir. Kullanırken ağzının sıklıkla açılması, soğuktan sıcağa çıkarılması, kabının ağzının açık bırakılması durumunda rutubetlenir ve küflenir.

Hafif şekerli şuruplar, kompostolar kısa sürede mayalanmaya başlar ve alkolleşir. Bu sebeple serin yerlerde muhafaza edilmesi ve hızla tüketilmeleri gerekmektedir.

Hepsi

Açıklama:

A, B, C, D şıklarının hepsi tatlıların alınması ve saklanmasında dikkat edilmesi gerekenlerden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıda verilen yiyeceklerden hangisi 1. grupta yer alan besinlerden biri değildir?

Sığır

Koyun

Deniz mahsülleri

Kuru baklagiler

Süt

Açıklama:

2. Grup: Süt ve Süt Ürünleri
Süt, yoğurt, peynir, çökelek, lor, süt tozu gibi besinler bu grupta yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Buğday, pirinç, mısır ve bunlardan yapılan un, ekmek, makarna, bulgur vb. besinler hangi besin grubuna girer?

1. Grup: Et ve Benzeri

2. Grup: Süt ve Süt Ürünleri

3. Grup: Tahıllar

4. Grup: Sebze ve Meyveler

5. Grup: Yağ ve Tatlılar

Açıklama:

3. Grup: Tahıllar
Buğday, pirinç, mısır ve bunlardan yapılan un, ekmek, makarna, bulgur vb. besinler bu
gruba girer.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Etin bağ dokusuna göre genel olarak kaç çeşit pişirme yöntemi vardır?

Açıklama:

Etin bağ dokusuna göre genel olarak üç çeşit pişirme yöntemi vardır. Bunlar kuru ısıda pişirme, nemli ısıda pişirme ve yağda kızartmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Ağız, solunum veya deri yoluyla alındığında belli bir dozda ve/veya belli bir zaman diliminde biyolojik sistemlere zarar veren maddelere ne ad verilir?

Kontaminasyon

Toksin

Biyoyararlılık

Rafine

Vitamin

Açıklama:

Toksin: Zehir. Ağız, solunum veya deri yoluyla alındığında belli bir dozda ve/veya belli bir zaman diliminde biyolojik sistemlere zarar veren maddelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi 20°C’nin üzerinde bekleyen yumurtanın bekleme süresince gerçekleşen fiziksel değişikliklerden biri değildir?

Akının viskositesi azalır, sulu bir durum alır

Su aktan sarıya geçer

Hava boşluğu büyür

Genel olarak su kaybı ile hafifler

Karbondioksit kaybı ile pH yükselir

Açıklama:

20°C’nin üzerinde bekleyen yumurta zamanla tazeliğini yitirir. Bekleme süresince gerçekleşen Fiziksel değişiklikler
• Akının viskositesi azalır, sulu bir durum alır,
• Su aktan sarıya geçer;
• Hava boşluğu büyür;
• Genel olarak su kaybı ile hafifler.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Klorofil bulunduran sebzeler hangi renk sebzelerdir?

Yeşil sebzeler

Kırmızı sebzeler

Sarı sebzeler

Beyaz sebzeler

Mor sebzeler

Açıklama:

Yeşil sebzeler: klorofil bulunduran sebzelerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Tatlıların satın alınmasında ve saklanmasında göz önünde bulundurulması gereken noktalardan hangisi yanlıştır?

Bu gıda maddeleri nem çektikleri için, alırken dikkat ederek, kuru ve serin yerlerde
muhafaza edilmelidirler.

Reçel, marmelat, vb. maddeleri saklarken kavanozların ağız kısımlarından su ve nem sızdırmamasına özen gösterilmelidir. Aksi durumla hızla küflenir.

Hafif şekerli şuruplar, kompostolar kısa sürede mayalanmaya başlar ve alkolleşir.
Bu sebeple sıcak yerlerde muhafaza edilmesi ve istenildiği zaman tüketilmeleri gerekmektedir.

Bal da reçeller gibi kristalleşir. Bu durum içerisindeki sakkaroz oranına göre değişir. 60°C civarındaki suda bekletilirse kristalleşme düzelir.

Açıklama:

Hafif şekerli şuruplar, kompostolar kısa sürede mayalanmaya başlar ve alkolleşir.
Bu sebeple serin yerlerde muhafaza edilmesi ve hızla tüketilmeleri gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Bitkilerin olgunlaşmış çekirdekleri ve çekirdeğe yakın olan kısımlarına ne ad verilir?

Meyve

Sebze

Tatlı

Yağ

Açıklama:

Bitkilerin olgunlaşmış çekirdekleri ve çekirdeğe yakın olan kısımlarına meyve denir?

Doğru Cevap: A

Soru 29

Bitkilerin çiçek, yaprak, gövde ve köklerine ne ad verilir?

Meyve

Sebze

Tatlı

Yağ

Açıklama:

Bitkilerin çiçek, yaprak, gövde ve köklerine de sebze denilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Çiğ salata ve meyvelerdeki vitamin oranının pişmişlerine nazaran daha fazla olduğu bilinmektedir. Bu sınıftaki yiyeceklerin en büyük özelliği hangi vitamini içermesidir?

Açıklama:

Çiğ salata ve meyvelerdeki vitamin oranının pişmişlerine nazaran daha fazla olduğu bilinmektedir. Bu sınıftaki yiyeceklerin en büyük özelliği C vitamini içermeleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdaki besinlerden hangisi 1. grupta yer alan besin kaynaklarından biridir?

Süt

Tahıl

Sebze

Meyve

Deniz mahsülleri

Açıklama:

1. Grup: Et ve Benzeri
Sığır, koyun, kümes ve av hayvanları, deniz mahsülleri, kuru baklagiller, fındık, fıstık, ceviz vb. yiyecekler ile yumurta burada yer alır. Bu gruptaki besinler diğerlerine oranla daha fazla protein içerirler. Ayrıca demir, çinko ve B vitaminlerince oldukça zengindirler (Baysal, 2004: 249). Bu gruptaki besinler menülerde genellikle birinci yemek olarak yer alırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 32

I-Süt
II- Pirinç
III- Yoğurt
IV- Bulgur
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri 3. grup besinler arasındadır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

3. Grup: Tahıllar
Buğday, pirinç, mısır ve bunlardan yapılan un, ekmek, makarna, bulgur vb. besinler bu gruba girer. Bu gruptaki besinlerde birinci ve ikinci gruba oranla daha düşük miktarlar- da protein bulunur. Bu gruptaki besinler yüksek miktarda karbonhidrat içerirler. Doğal olarak tüketilenlerde bazı B vitaminleri ve mineraller de bulunmaktadır (Baysal, 2004: 250). Bu gruptan alınacak olan miktar beden hareketine uygun olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi ette bulunan önemli proteinlerden biri değildir?

Kazein

Aktin

Miyosin

Miyojen

Albumin

Açıklama:

Ette bulunan önemli proteinler; aktin, miyosin, miyojen, albümin ve miyoglobindir. Etin kırmızı rengi miyoglobinden kaynaklanmaktadır. Aktin ve miyosin kas hareketi için önemlidir. Kas hareketi hayvan kesildikten sonra sürer. Oksijen alımı kesildiği için, meta- bolizmanın sürdürülmesi ile laktik asit oluşur. Kasın hareket halinde kalması sertleşmesi- ne yol açar. Bu oluşum kas iplikleri üzerinde koyu bir halka şeklinde belirir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Yumurtaya dair verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Yaklaşık olarak bir yumurtanın %11’i kabuk, %58’i sarıdır.

Yumurta akında yüksek miktarda albümin ve avidin proteinleri bulunmaktadır.

Sarısında müsin ve mukoid proteinleri vardır.

Yumurtanın sarısı D vitamini ve K vitaminlerinden de zengindir.

Genellikle mısır, yeşil otlar ve arpa ile beslenen tavukların yumurtalarının sarısı açık sarıdır.

Açıklama:

Yumurta yapısal olarak dış kabuk, ak ve sarıdan meydana gelmektedir. Tavuk yumurtladıktan sonra oluşan hava boşluğu yumurtanın tazeliğini gösterir. Boşluk büyüdükçe yumurtanın bayatladığı anlaşılmaktadır. Yaklaşık olarak bir yumurtanın %11’i kabuk, %58’i ak ve %31’i de sarıdır. Yumurta akında yüksek miktarda albümin, müsin, mukoid ve avidin proteinleri bulunmaktadır. Sarısında ise vitelin ve fosvitin proteinleri mevcuttur. Bu proteinlerin kalitesi yüksektir. Neredeyse yüzde yüz oranında vücut proeinlerine dönüştürülebilmektedir. Bu sebeple, yumurtadaki proteinler “örnek protein” olarak belirtilmektedir. Yumurtadaki yağın üçte biri doymuş, yaklaşık yüzde onu çoklu doymamış, geri kalanı ise tekli doymamış yağ asitlerinden oluşmaktadır. Bu yağın içerisinde lesitin gibi fosfolipitler ve kolesterol bulunmaktadır. Yumurta sarısı yüksek kolesterol içermesine karşın yağı doymamış olduğundan kolesterol yükseltici etkisi doymuş yağlardan düşüktür. Yağ emülsiyon halindedir. Yumurtanın sarısı ayrıca A vitamini ve B vitaminlerinden de zengindir. Tavuğun beslenmesine göre yumurta sarısının rengi de değişir. Genellikle mısır, yeşil otlar ve arpa ile beslenen tavukların yumurtalarının sarısı koyu sarı, hazır yemle beslenenlerinki ise daha açık sarıdır. Ete nazaran daha ucuz olan ve protein değeri yüksek olan yumurtanın mutfaklarda her alanda kullanılması hem ekonomi açısından hem de sağlık açısından tavsiye edilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 35

I- Havuç
II- Patates
III- Pancar
Yukarıdaki bitkilerden hangisi veya hangileri kökler grubunda yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Bitkilerine göre şu şekilde sınıflandırılabilir (Halıcı, 2013: 277);
1. Yumrular: yerelması, patates, vb.
2. Kökler: havuç, pancar, kereviz, vb.
3. Soğanlar: pırasa, soğan, sarımsak, vb.
4. Sürgünler: kuşkonmaz, vb.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi tatlıların alınmasında ve saklanmasında göz önünde bulundurulması gereken faktörler arasındadır?

Bu gıda maddeleri nem çektikleri için, alırken dikkat ederek, kuru ve serin yerlerde muhafaza edilmelidirler.

Reçel, marmelat, vb. maddeleri saklarken kavanozların ağız kısımlarından su ve nem sızdırmamasına özen gösterilmelidir.

Reçel yeterli koyulukta değil ise küflenir. Kullanırken ağzının sıklıkla açılması, soğuktan sıcağa çıkarılması, kabının ağzının açık bırakılması durumunda rutubetlenir ve küflenir.

Hafif şekerli şuruplar, kompostolar kısa sürede mayalanmaya başlar ve alkolleşir. Bu sebeple serin yerlerde muhafaza edilmesi ve hızla tüketilmeleri gerekmektedir.

Hepsi

Açıklama:

Tatlıların satın alınmasında ve saklanmasında şu noktalar göz önünde bulundurulmalıdır (Gürman, 2000: 135, 136);

Bu gıda maddeleri nem çektikleri için, alırken dikkat ederek, kuru ve serin yerlerde muhafaza edilmelidirler.
Reçel, marmelat, vb. maddeleri saklarken kavanozların ağız kısımlarından su ve nem sızdırmamasına özen gösterilmelidir. Aksi durumla hızla küflenir.
Reçel yeterli koyulukta değil ise küflenir. Kullanırken ağzının sıklıkla açılması, so- ğuktan sıcağa çıkarılması, kabının ağzının açık bırakılması durumunda rutubetle- nir ve küflenir.
Hafif şekerli şuruplar, kompostolar kısa sürede mayalanmaya başlar ve alkolleşir. Bu sebeple serin yerlerde muhafaza edilmesi ve hızla tüketilmeleri gerekmektedir.
Bal da reçeller gibi kristalleşir. Bu durum içerisindeki sakkaroz oranına göre deği-
şir. 60°C civarındaki suda bekletilirse kristalleşme düzelir.
Balı saklarken rutubetten uzak tutmalı ve küflenmesine fırsat vermemelidir. Mev-
simlik alınmalı ve taze olarak tüketilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi hayvansal yağlardan biri değildir?

Tereyağı

Kuyruk yağı

Balık yağı

Sadeyağ

Pamukyağı

Açıklama:

Hayvansal Yağlar
Genel olarak tereyağı, sadeyağ, kuyruk yağı, iç yağı, balık yağı, kaz yağı ve ördek yağı gibi yağlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi beyaz sebzeler kategorisinde yer alır?

Kırmızı pancar

Armut

Kayısı

Havuç

Mango

Açıklama:

Renklerine göre ise şu şekilde sınıflandırılabilir (Halıcı, 2013: 277);
1. Yeşil sebzeler: klorofil bulunduran sebzelerdir. Ayrıca karoten de içerirler.
2. Kırmızı sebzeler: antisiyan pigmenti barındırırlar. Kırmızı pancar, kırmızı lahana,
vb.
3. Sarı sebzeler: karoten, laykopen bulundururlar. Kayısı, havuç, vb.
4. Beyaz sebzeler: flavon pigmenti bulundururlar. Karnabahar, armut, elma, vb.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi yağlı tohumlar grubunda yer alan besinlerden biri değildir?

Fındık

Fıstık

Bulgur

Susam

Ceviz

Açıklama:

Yağlı Tohumlar
Bu grupta fındık, fıstık, susam, ceviz, ayçiçeği ve benzeri bulunur. Yağlı tohumlar çerez olarak tüketilebileceği gibi yemeklere lezzet verici olarak da kullanılabilir. Bu gıdalar B vitaminleri, mineraller, yağ ve protein açısından zengindirler.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Ağız, solunum veya deri yoluyla alındığında belli bir dozda ve/veya belli bir zaman diliminde biyolojik sistemlere zarar veren maddelere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kontaminasyon

Toksin

Takviye edici gıda

Biyoyararlılık

Malnutrisyon

Açıklama:

Toksin: Zehir. Ağız, solunum veya deri yoluyla alındığında belli bir dozda ve/veya belli bir zaman diliminde biyolojik sistemlere zarar veren maddelerdir (Ayaz ve Yurttagül, 2008: 7).

Doğru Cevap: B

Soru 41

I. Karbonhidratlar
II. Proteinler
III. Vitaminler
IV. Mineraller
Yukarıdakilerden hangileri beslenmemiz için gerekli besinlerdendir?

I ve II

II ve III

I, II ve IV

I ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Beslenmemiz için gerekli olan ögeler; karbonhidratlar, proteinler, vitaminler, mineraller ve sudan oluşan besinlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Vücutta fiziksel ve biyokimyasal fonksiyonu farklı olan besinler içeriği, görünüş, şekil ve lezzet açısından belirli gruplarda toplanabilir. Aşağıdakilerden hangisi 'et ve benzerleri" grubuna ait değildir?

Kuru baklagiller

Av hayvanları

Buğday

Fındık

Ceviz

Açıklama:

Sığır, koyun, kümes ve av hayvanları, deniz mahsülleri, kuru baklagiller, fındık, fıstık, ceviz vb. yiyecekler ile yumurta 'et ve benzerleri' grubunda yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Kristalleştirme, damıtma gibi ayırma yöntemleriyle istenmeyen maddelerden arındırılmış (yağ, şeker vb.) anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Rafine

Distile

Eriyik

Kontamine

Kestirme

Açıklama:

Rafine: Kristalleştirme, damıtma gibi ayırma yöntemleriyle istenmeyen maddelerden arındırılmış (yağ, şeker vb.) anlamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

I. Aktin
II. Miyosin
III. Miyojen
IV. Riboflavin
Yukarıdakilerden hangileri ette bulunan önemli proteinlerdendir?

I ve IV

III ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Ette bulunan önemli proteinler; aktin, miyosin, miyojen, albümin ve miyoglobindir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Nohut, mercimek, bakla, fasulye, bezelye, börülce ve soya fasulyesi içerisinden hangisi en yağlı olan kuru baklagildir?

Soya Fasulyesi

Nohut

Mercimek

Bezelye

Bakla

Açıklama:

Kuru baklagillerin yağı çoğunlukla çoklu doymamış yağ asitlerinden meydana gelir. En yağlısı soya fasulyesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi yumurta akında yüksek miktarda bulunan proteinlerden değildir?

Albümin

Müsin

Mukoid

Avidin

Fosvitin

Açıklama:

Yumurta akında yüksek miktarda albümin, müsin, mukoid ve avidin proteinleri bulunmaktadır. Sarısında ise vitelin ve fosvitin proteinleri mevcuttur.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi yumurtanın bekleme süresince gerçekleşen fiziksel değişikliklerden biridir?

Karbondioksit kaybı ile pH yükselir

Su aktan sarıya geçer

Proteinin yapısı bozulur ve hidrojensülfür açığa çıkar

Amonyak miktarı artar ve bu sebeplerle istenmeyen bir koku oluşur

İnorganik fosfor miktarı artar

Açıklama:

20°C’nin üzerinde bekleyen yumurta zamanla tazeliğini yitirir. Bekleme süresince gerçekleşen değişiklikler fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik olarak üç gruba ayrılır. Fiziksel olarak (Baysal, 2004: 266, 267);
• Akının viskositesi azalır, sulu bir durum alır,
• Su aktan sarıya geçer;
• Hava boşluğu büyür;
• Genel olarak su kaybı ile hafifler.
Kimyasal olarak;
• Karbondioksit kaybı ile pH yükselir;
• Proteinin yapısı bozulur ve hidrojensülfür açığa çıkar;
• Amonyak miktarı artar ve bu sebeplerle istenmeyen bir koku oluşur;
• İnorganik fosfor miktarı artar.
Mikrobiyolojik olarak;
• Özellikle kabuğu kirli ise mikroplar zamanla yumurtanın içine kadar girer ve orada çoğalırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi beyaz sebzelerin içerisinde bulunan pigmenttir?

Karoten

Flavon

Laykopen

Klorofil

Antisiyan

Açıklama:

Beyaz sebzeler: flavon pigmenti bulundururlar. Karnabahar, armut, elma, vb.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklıdır?

Margarin

Kuyruk yağı

İç yağı

Balık Yağı

Ördek yağı

Açıklama:

A seçeneğindeki margarin bitkisel kaynaklıdır, diğerleri ise hayvansaldır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Bal ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Vitamin açısından oldukça zengindir

Aromatik bileşenler içermez

%41'i glikozdur

Renksizdir

%17'si mineraldir

Açıklama:

Bal: Arıların ürettiği yararlı bir besindir. Bal arıları çiçeklerden, çam salgısından ve kestane ağacı gibi ağaçlardan bal üretirler. Balın %17’si su, %41’i glikoz, %41’i früktoz, %0.3’ü protein ve %0.2’si mineraldir. Ayrıca az miktarda vitamin ile renk ve aromatik bileşenler de içerir

Doğru Cevap: C

Soru 51

Diğerlerine oranla daha fazla protein içerip demir, çinko ve B vitaminlerince oldukça zengin olan besin grubu hangisidir?

1. Grup: Et ve Benzeri

2. Grup: Süt ve Süt Ürünleri

3. Grup: Tahıllar

4. Grup: Sebze ve Meyveler

5. Grup: Yağ ve Tatlılar

Açıklama:

1. Grup: Et ve Benzeri
Sığır, koyun, kümes ve av hayvanları, deniz mahsülleri, kuru baklagiller, fındık, fıstık, ceviz vb. yiyecekler ile yumurta burada yer alır. Bu gruptaki besinler diğerlerine oranla daha fazla protein içerirler. Ayrıca demir, çinko ve B vitaminlerince oldukça zengindirler. Bu gruptaki besinler menülerde genellikle birinci yemek olarak yer alırlar.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Bir günlük alınacak miktar kişinin fiziki ve çalışma durumuna göre değişen iki besin grubu aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Et ve Benzeri - Tahıllar

Tahıllar - Yağ ve Tatlılar

Sebze ve Meyveler - Et ve Benzeri

Sebze ve Meyveler - Tahıllar

Süt ve Süt Ürünleri - Yağ ve Tatlılar

Açıklama:

3. Grup: Tahıllar
Bu gruptan alınacak olan miktar beden hareketine uygun olmalıdır. Az hareketlilere günde iki üç dilim ekmek, diğerlerinden de üç dört kaşık yeterli olurken; çok hareketliler birkaç mislini tüketebilirler. Beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği alınmalıdır.
5. Grup: Yağ ve Tatlılar
Bu gruptan bir günlük alınacak miktar kişinin fiziki ve çalışma durumuna göre değişmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Bir hastalığın veya ameliyatın nekahat döneminde olanların en çok ihtiyaç duyacağı besin öğesi aşağıdakilerden hangisidir?

protein

karbonhidrat

mineral

vitamin

Açıklama:

Bebek, çocuk ve büyüme çağındakiler, hamile veya emziren anneler ile yoğun spor yapanların; bir hastalığın veya ameliyatın nekahat döneminde olanların hayvansal proteine olan ihtiyaçları oldukça fazladır. Dolayısıyla et ve yumurta bu açıdan ayrıca önemlidir.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Etin kırmızı rengini veren protein hangisidir?

aktin

miyosin

miyojen

albümin

miyoglobin

Açıklama:

Ette bulunan önemli proteinler; aktin, miyosin, miyojen, albümin ve miyoglobindir. Etin kırmızı rengi miyoglobinden kaynaklanmaktadır. Aktin ve miyosin kas hareketi için önemlidir. Kas hareketi hayvan kesildikten sonra sürer. Oksijen alımı kesildiği için, metabolizmanın sürdürülmesi ile laktik asit oluşur. Kasın hareket halinde kalması sertleşmesine yol açar.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Kanatlı hayvan etleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Diğer etlere göre daha az yağlıdır.

Enerji değerleri koyun ve sığır etlerine nazaran düşüktür.

Doymuş yağ ve kolesterol açısından daha düşük bir içeriğe sahiptirler.

Kümes hayvanlarının etleri, büyük baş hayvanların etlerinden daha az protein içerirler.

Demir içeriği büyük baş hayvan etlerine nazaran daha azdır.

Açıklama:

Kümes hayvanları, besin değerleri bakımından etlere benzerler. Yalnız, daha az yağlıdırlar ve buna bağlı olarak da enerji değerleri koyun ve sığır etlerine nazaran da düşüktür. Doymuş yağ ve kolesterol açısından da daha düşük bir içeriğe sahiptirler. Genel olarak kümes hayvanlarının etleri, büyük baş hayvanların etlerinden daha fazla protein içerirler. Ancak demir içeriği daha azdır. Ayrıca riboflavin, niasin, B6 ve B12 vitaminleri yönünden de zengin besinler arasındadırlar.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

En yağlı kuru baklagil aşağıdakilerden hangisidir?

mercimek

bakla

soya fasulyesi

bezelye

börülce

Açıklama:

Kuru baklagillerin başlıcaları; nohut, mercimek, bakla, fasulye, bezelye, börülce ve soya fasulyesidir. Bunlar olgunlaşmış tohumlar olduğu için esas bileşenleri karbonhidrat ve proteindir. Tanelerinin dış kısımlarında lif, iç kısımlarında ise nişasta bulunur. Kuru baklagillerin yağı çoğunlukla çoklu doymamış yağ asitlerinden meydana gelir. En yağlısı soya fasulyesidir. Nohutun yağ içeriği ise fasulye ve mercimekten yüksektir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Kuru baklagiller pişirme öncesinde oda sıcaklığında ne kadar süre ıslatılmalıdır?

2-6 saat

4-6 saat

6-10 saat

10-18 saat

8-24 saat

Açıklama:

Kuru baklagillerin sindiriminin kolaylaştırılması için uygun bir şekilde pişirilmesi gerekmektedir. Öncelikle oda ısısında sekiz ila 24 saat aralığında ıslatılmalıdır. Islatma sonrasında dış zarları soyulmalıdır. Bu şekilde zarı alınan baklagilin sindirimi özel durumdaki çocuklar gibi bireylerde daha kolay olur. Uygun ısıda (100°C’nin üzerine çıkmadan) yeterli miktarda sıvı içerisinde pişirilir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Özellikle çocukların ve ağır işte çalışanların diyetlerinde özellikle yer verilmesi gereken besin aşağıdakilerden hangisidir?

yumurta

sebze ve meyve

yağlı tohumlar

kuru baklagiller

Açıklama:

Besin içeriği kompozisyonları oldukça iyi olan yağlı tohumlar özellikle çocukların ve ağır işte çalışanların diyetlerinde özellikle yer verilmelidir. Fındık ve fıstık gibi yağlı tohumlar çiğ, kavrulmuş şekilleriyle bütün; ezilmiş halleriyle de sürmelik şeklinde özellikle kahvaltıda ve ara öğünlerde tüketilir. Bu ezmeler protein ve enerji açısından oldukça zengindirler.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Yumurta tazeliğini uzun süre koruyabilmesi için hangi sıcaklık aralığında saklanmalıdır?

-4, +4

-3, +3

-2, +2

-1, +1

0, +2

Açıklama:

Bu sebeplerle yumurtalar tazeliğini kaybetmemesi için serin yerde bekletilmelidir. -1, +1°C arasında yumurta uzun süre saklanabilir. Budolabında +7°C altındaki ısıda bir iki hafta tazeliğini koruyabilir. Ayrıca yumurta süt gibi kurutularak, likit halinde pastörize edilip paketlenerek veya kabuğu renksiz mineral yağlara batırılarak oda ısısında bekletilebilir. Yumurtanın tazeliğini anlayabilmek için şu testler kullanılabilir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi sıvı olmayan bir bitkisel yağdır?

ayçiçek yağı

zeytinyağı

soya fasulyesi yağı

susam yağı

kakao yağı

Açıklama:

Kakao yağı bitkisel yağlar içerisinde sıvı olmayan katı bir yağdır.
Bitkisel Sıvı Yağlar:
Genel olarak zeytinyağı, ayçiçeği yağı, soya fasulyesi yağı, yer fıstığı yağı, susam yağı, pamuk yağı, haşhaş yağı, badem yağı, ceviz yağı ve fındık yağı gibi yağlardır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

I. Proteinler
II. Karbonhidratlar
III. Vitaminler
IV. Mineraller
V. Su
Yukardakilerden hangi/hangileri beslenmemiz için gerekli olan öğelerdendir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III

I, II

III, IV, V

Açıklama:

Beslenmemiz için gerekli olan ögeler; karbonhidratlar, proteinler, vitaminler, mineraller ve sudan oluşan besinlerdir. Her birinin vücutta fiziksel ve biyokimyasal fonksiyonu farklı olan bu besinler öge içeriği, görünüş, şekil ve lezzet açısından belirli gruplarda toplanabilir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

" Bu gruptaki besinlerde birinci ve ikinci gruba oranla daha düşük miktarlarda protein bulunur. Bu gruptaki besinler yüksek miktarda karbonhidrat içerirler. Doğal olarak tüketilenlerde bazı B vitaminleri ve mineraller de bulunmaktadır."
Yukardaki ifade hangi besin grubuna aittir?

Et ve benzer

Süt ve süt ürünleri

Tahıllar

Sebze ve meyveler

Yağ ve tatlılar

Açıklama:

Tahıllar:
Bu gruptaki besinlerde birinci ve ikinci gruba oranla daha düşük miktarlarda protein bulunur. Bu gruptaki besinler yüksek miktarda karbonhidrat içerirler. Doğal olarak tüketilenlerde bazı B vitaminleri ve mineraller de bulunmaktadır. Bu gruptan alınacak olan miktar beden hareketine uygun olmalıdır. Az hareketlilere günde iki üç dilim ekmek, diğerlerinden de üç dört kaşık yeterli olurken; çok hareketliler birkaç mislini tüketebilirler. Beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği alınmalıdır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

I. Yağda kızartma
II. Kuru ısıda pişirme
III. Nemli ısıda pişirme
IV. Asitle pişirme
Yukardakilerden hangi/hangileri etin pişirme yöntemlerindendir?

I, II

II, III

I, III

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Kuruluğu önlemek ve pişirmeyi tam olarak sağlayabilmek için etler ortaya yakın ısıda uzun süre pişirilmelidir. Et pişerken su kaybı önlenmelidir. Etin bağ dokusuna göre genel olarak üç çeşit pişirme yöntemi vardır. Bunlar kuru ısıda pişirme, nemli ısıda pişirme ve yağda kızartmadır.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

I. Bu grupta fındık, fıstık, susam, ceviz, ayçiçeği ve benzeri bulunur.
II. Çerez olarak tüketilebileceği gibi yemeklere lezzet verici olarak da kullanılabilir.
III. Bu gıdalar B vitaminleri, mineraller, yağ ve protein açısından zengindirler.
IV. Doymamış yağ içerikleri yüksek olduğundan ayrıca E vitamini, magnezyum ve flovanoidler içerdiklerinden dolayı kroner kalp hastalıkları ve kanser riskini azaltırlar.
Yukarda verilen bilgilerden hangi7hangileri yağlı tohumlarla ilgilidir?

I, II

I, III

I, II, III

II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Yağlı tohumlar:
Bu grupta fındık, fıstık, susam, ceviz, ayçiçeği ve benzeri bulunur. Yağlı tohumlar çerez olarak tüketilebileceği gibi yemeklere lezzet verici olarak da kullanılabilir. Bu gıdalar B vitaminleri, mineraller, yağ ve protein açısından zengindirler. Doymamış yağ içerikleri yüksek olduğundan ayrıca E vitamini, magnezyum ve flovanoidler içerdiklerinden dolayı kroner kalp hastalıkları ve kanser riskini azaltırlar.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

20°C’nin üzerinde bekleyen yumurta zamanla tazeliğini yitirir. Bekleme süresince gerçekleşen değişiklikler kaç gruba ayrılır?

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 66

I. Hava boşluğunun ölçülmesi
II. Belirli orandaki tuzlu suda
III. Düz bir tabağa kırıldığı zaman
IV. Belirli orandaki şekerli suda
Yukardakilerden hangi/hangileri yumurtanın tazeliğini test etmek için kullanılan yöntemlerdendir?

I, II

I, III

I, II, III

I, II, III, IV

III, IV

Açıklama:

Yumurtanın tazeliğini anlayabilmek için şu testler kullanılabilir (Baysal, 2004: 267);
• Hava boşluğunun ölçülmesi: günlük yumurtada hava boşluğunun genişliği 5 mm, taze yumurtada 8 mm’dir. Hava boşluğunun genişliği 12 mm’yi geçen yumurtalar tazeliğini kaybetmiş sayılır. Bu boşluk yüksek ışığa tutmakla anlaşılır.
• Belirli orandaki tuzlu suda, su üzerinde kalan yumurtalar bayat sayılır.
• Düz bir tabağa kırıldığı zaman sarısı ortada, akı da onun etrafında muntazam şekilde duruyorsa o yumurta tazedir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerde bitkilerine göre sınıflandırılan sebze ve meyve eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

Yumrular: enginar ve karnabahar

Sürgünler: kuşkonmaz

Meyveler: domates, biber, patlıcan

Soğanlar: pırasa, sarımsak

Kökler: havuç, pancar, kereviz

Açıklama:

Bitkilerine göre şu şekilde sınıflandırılabilir;
1. Yumrular: yerelması, patates, vb.
2. Kökler: havuç, pancar, kereviz, vb.
3. Soğanlar: pırasa, soğan, sarımsak, vb.
4. Sürgünler: kuşkonmaz, vb.
5. Çiçekler: enginar, karnabahar, vb.
6. Meyveler: domates, patlıcan, biber, kabak, karpuz, vb.
7. Meyve ile tohum birarada: fasulye, bakla, bezelye, vb.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi bitkisel yağlardan değildir?

Zeytinyağı

Ayçiçek yağı

Sadeyağ

Susam yağı

Yerfıstığı yağı

Açıklama:

Bitkisel yağlar, genel olarak zeytinyağı, ayçiçeği yağı, soya fasulyesi yağı, yer fıstığı yağı, susam yağı, pamuk yağı, haşhaş yağı, badem yağı, ceviz yağı ve fındık yağı gibi yağlardır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Bitkisel yağların yanma dereceleri yaklaşık olarak kaç derecedir?

160 derece

180 derece

200 derece

220 derece

240 derece

Açıklama:

Ayçicek, mısır özü, soya fasulyesi, pamuk, haşhaş vb. yağların yanma dereceleri yaklaşık olarak 180°C’dir. Hâliyle bu yağları kızartmalarda kullanmak mümkündür. Ancak kızartma için kullanılan bu yağların kontrolü yapılmalı, birkaç defadan fazla kullanılmamalıdır. Zaten uygun olmayan yağın acı kokusu hemen fark edilir. Ayrıca dansimetresi yüksek olan, yani yoğunluğu fazla olan yağlar da sağlık açısından zararlı hale gelmektedir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

I. Bu gıda maddeleri nem çektikleri için, alırken dikkat ederek, kuru ve serin yerlerde muhafaza edilmelidirler.
II. Reçel, marmelat, vb. maddeleri saklarken kavanozların ağız kısımlarından su ve nem sızdırmamasına özen gösterilmelidir. Aksi durumla hızla küflenir.
III. Reçel yeterli koyulukta değil ise küflenir. Kullanırken ağzının sıklıkla açılması, soğuktan sıcağa çıkarılması, kabının ağzının açık bırakılması durumunda rutubetlenir ve küflenir.
IV. Hafif şekerli şuruplar, kompostolar kısa sürede mayalanmaya başlar ve alkolleşir. Bu sebeple serin yerlerde muhafaza edilmesi ve hızla tüketilmeleri gerekmektedir.
V. Bal da reçeller gibi kristalleşir. 60°C civarındaki suda bekletilirse kristalleşme düzelir.
Yukardakilerden hangi/ hangileri tatlıların satın alınması ve saklanması göz önünde bulundurulması gerekenlerdendir?

I, II

I, III

I, II, III

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Tatlıların satın alınmasında ve saklanmasında şu noktalar göz önünde bulundurulmalıdır:
I. Bu gıda maddeleri nem çektikleri için, alırken dikkat ederek, kuru ve serin yerlerde muhafaza edilmelidirler.
II. Reçel, marmelat, vb. maddeleri saklarken kavanozların ağız kısımlarından su ve nem sızdırmamasına özen gösterilmelidir. Aksi durumla hızla küflenir.
III. Reçel yeterli koyulukta değil ise küflenir. Kullanırken ağzının sıklıkla açılması, soğuktan sıcağa çıkarılması, kabının ağzının açık bırakılması durumunda rutubetlenir ve küflenir.
IV. Hafif şekerli şuruplar, kompostolar kısa sürede mayalanmaya başlar ve alkolleşir. Bu sebeple serin yerlerde muhafaza edilmesi ve hızla tüketilmeleri gerekmektedir.
V. Bal da reçeller gibi kristalleşir. 60°C civarındaki suda bekletilirse kristalleşme düzelir.
VI. Balı saklarken rutubetten uzak tutmalı ve küflenmesine fırsat vermemelidir. Mevsimlik alınmalı ve taze olarak tüketilmelidir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Günlük beslenme menüsünde hangi besin grubu en az beş porsiyon miktarda bulunmalıdır?

Et ve benzeri

Süt ve süt ürünleri

Tahıllar

Sebze ve meyveler

Yağ ve tatlılar

Açıklama:

İki sebzeli yemek, iki meyve ve bir salata olmak üzere porsiyonlar halinde günlük ihtiyacımız için gereklidir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Nohut hangi besin grubunda bulunur?

Et ve benzeri

Süt ve süt ürünleri

Tahıllar

Sebze ve meyveler

Yağ ve tatlılar

Açıklama:

Nohut kurubaklagiller sınıfındandır ve et ve benzeri besin grubunda bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi sütte bulunan proteindir?

Laktoz

Kazein

Fosvitin

Glutelin

Prolamin

Açıklama:

Laktoz sütte bulunan karbonhidrattır. Fosvitin yumurta sarısında, kazein sütte, prolamin ve glutelin tahıllarda bulunan proteinlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi yumurtanın sarısında bulunan proteindir?

Albumin

Musin

Vitelin

Mukoid

Avidin

Açıklama:

Yumurta sarısında vitelin ve fosvitin proteinleri bulunur. Diğerleri yumurta akında bulunan proteinlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi bekleyen yumurtada gerçekleşen fiziksel bir değişikliktir?

Amonyak miktarı artar.

İnorganik fosfor miktarı artar.

Karbondioksit kaybı ile pH yükselir.

Akının viskozitesi azalır.

Proteinin yapısı bozulur.

Açıklama:

Yumurta akının viskozitesinin azalması fiziksel bir değişikliktir, diğerleri kimyasal değişikliklerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Enginar bitkisine göre nasıl bir sebzedir?

Yumru

Kök

Soğan

Sürgün

Çiçek

Açıklama:

Enginar bitkisine göre çiçek bir sebzedir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Renklerine göre sınıflandırıldığında flavon pigmenti bulunduran sebze/meyve aşağıdakilerden hangisidir?

Havuç

Armut

Kayısı

Patates

Kuşkonmaz

Açıklama:

Beyaz sebzeler: flavon pigmenti bulundururlar. Karnabahar, armut, elma, vb.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi yağının emülsiyon özelliği taşımasından dolayı mayonez ve hollandez hazırlanmasında temel olarak kullanılır?

Tereyağı

Lor peyniri

Süt

Yumurta

Ayçiçek yağı

Açıklama:

Yumurta, yağının emülsiyon özelliği taşımasından dolayı mayonez ve hollandez hazırlanmasında kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Reçellerin küflenmesinin önlenmesi için doğru uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Serin yerlerde muhafaza edilmesi

Hafif şekerli olması

Rutubetli ortamda bekletilmesi

Uzun sürede tüketilmesi

Kabın ağzının açık bırakılması

Açıklama:

Reçelin serin yerde muhafaza edilmesi dışındaki tüm maddeler küf oluşumuna neden olur.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Kurubaklagillerin biyoyararlanımını artırmak için aşağıdakilerden hangisi uygun değildir?

Tahıllarla birlikte pişirilmelidir.

Etlerle birlikte pişirilmelidir.

Oda ısısında 8 ile 24 saat arasında ıslatılmalıdır.

Islatma sonrası dış zarları soyulmalıdır.

100^oC nin üzerinde pişirilmelidir.

Açıklama:

Kurubaklagiller, uygun ısıda (100°C’nin üzerine çıkmadan) yeterli miktarda sıvı içerisinde pişirilir. Bu su vitamin kaybını önlemek için atılmamalıdır.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Dudaklar, dil, çene, dişler ile yumuşak ve sert damağın kullanımı ve işlevlerine ne denir?

Yüz kası işlevleri

Çiğneme

Yüz refleksi

Oral motor beceriler

Yüz hareketi

Açıklama:

Oral Motor Beceriler: Dudaklar, dil, çene, dişler ile yumuşak ve sert damağın kullanımı ve işlevleri şeklinde ifade edilir. Bu yapıların hareketleri ve birbiriyle koordinasyonu ses üretimi (konuşma), yutma güvenliği ve farklı kıvamlardaki besinlerin tüketilebilmesi açısından oldukça önemlidir. Normal oral motor gelişim doğumdan hemen önce başlar ve üç yaşına kadar devam eder. Dördüncü yaşa gelindiğinde sağlıklı çocukların büyük çoğunluğu sıvı ya da katı kıvamdaki besinleri güvenli bir şekilde tüketebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Diyetle yetersiz enerji alımının en önemli nedeni oral motor bozukluktur ve SP’li çocukların yüzde kaçı etkilenmektedir?

%50

%60

%70

%80

%90

Açıklama:

Serebral palsili çocuklarda enerji alımları genellikle sağlıklı yaşıtlarına göre daha düşüktür. Beslenme desteği alan çocuklarda (gastrostomi vb.) büyüme gelişmektedir. Diyetle yetersiz enerji alımının en önemli nedeni oral motor bozukluktur ve SP’li çocukların neredeyse %90’ını etkilemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşırı yeme (hiperfaji) ve obezite gelişse de bebeklik döneminde ağır hipotoniye bağlı zayıf emme ve beslenme güçlüğü görülmesine ne denir?

Johnson ve Deitz sendromu

Sullivan sendromu

Prader Willi sendromu

Benfer sendromu

Lopes sendromu

Açıklama:

Yaşamın erken dönemlerinde beslenme güçlüğüne ve büyüme yetersizliğine yol açabilen bir diğer genetik ve gelişimsel bozukluk Prader Willi sendromudur. Çocukluk döneminde bu hastalarda aşırı yeme (hiperfaji) ve obezite gelişse de bebeklik döneminde ağır hipotoniye bağlı zayıf emme ve beslenme güçlüğü görülebilir

Doğru Cevap: C

Soru 4

Tek başına tüple beslenen çocuklarda da genellikle enerji ihtiyaçları normal gereksinimin yüzde kaçıdır?

%50

%60

%65

%70

%75

Açıklama:

Tek başına tüple beslenen çocuklarda da genellikle enerji ihtiyaçları daha düşüktür (normal gereksinimin %60’ı kadar)

Doğru Cevap: B

Soru 5

Sağlıklı çocuklarla karşılaştırıldığında; tekerlekli sandalyeye bağımlı olan veya sadece tüple beslenen SP’li çocuklarda enerji ihtiyacı yüzde kaç daha azdır?

%20-30

%25-30

%30-40

%35-40

%40-50

Açıklama:

Sağlıklı çocuklarla karşılaştırıldığında; tekerlekli sandalyeye bağımlı olan veya sadece tüple beslenen SP’li çocuklarda enerji ihtiyacı %30-40
daha azdır

Doğru Cevap: C

Soru 6

Kemik yaşının besin ögesi gereksinimlerinin hesaplanmasında kullanılmasına ne denir?

Boy yaşı

Kemik yaşı

Kas yaşı

Kemik uzunluğu

Boy uzunluğu

Açıklama:

Boy yaşı: Kemik yaşının kaba bir göstergesidir ve kemik yaşı besin ögesi gereksinimlerinin hesaplanmasında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Yürüyemeyen ya da yatağa bağımlı olan çocuklarda güneşten yeterince yararlanamama nedeniyle hangi vitamin eksikliği sık görülür?

Açıklama:

yürüyemeyen ya da yatağa bağımlı olan çocuklarda güneşten yeterince yararlanamama nedeniyle D vitamini eksikliği sık görülür

Doğru Cevap: D

Soru 8

Sağlıklı çocuklarda olduğu gibi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda da beslenme için ilk tercih edilen yol hangisidir?

Sıvı besin

Püre besin

Oral yol

Tüple beslenme

Katı besin

Açıklama:

Sağlıklı çocuklarda olduğu gibi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda da beslenme için ilk tercih edilen yol oral yoldur.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Havayolu girişine kadar gelen besinin ses telleri seviyesine kadar inmesine ne denir?

Aspirasyon

Videofloroskopik yutma çalışması

Modifiye baryum yutma çalışması

Fiberoptik endoskopik yutma

Penetrasyon

Açıklama:

Penetrasyon (havayolu girişine kadar gelen besinin ses telleri seviyesine kadar inmesi)

Doğru Cevap: E

Soru 10

Havayoluna giren besinin ses telleri düzeyinin de altına inmesi ve akciğerler gitmesine ne denir?

Videofloroskopik yutma

Modifiye baryum yutma

Fiberoptik endoskopik yutma

Aspirasyon

Penetrasyon

Açıklama:

Aspirasyon (havayoluna giren besinin ses telleri düzeyinin de altına inmesi ve akciğerler gitmesi)

Doğru Cevap: D

Soru 11

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyüme yetersizliği sık karşılaşılan bir durum olmakla birlikte, gelişme geriliğine neden olan bazı genetik sendromlar ya da hastalıklar da malnütrisyonu tetikleyebilir. Bu popülasyonda malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup aşağıdakilerden hangisidir?

Serebral palsi (SP)

Down sendromu (DS)

Otizm spektrum bozukluklar (OSB)

Prader Willi sendromu (PWS)

Kalıtımsal/ genetik metabolik hastalıklar (KMB)

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyüme yetersizliği (doğrusal büyüme yetersizliği, yetersiz ağırlık kazanımı vb.) ve vücut kompozisyonunda değişim (düşük kas ve yağ depoları vb.) sık karşılaşılan bir durum olmakla birlikte, gelişme geriliğine neden olan bazı genetik sendromlar ya da hastalıklarda, özellikle ilaçların yan etkileri, sedanter aktivite, hipotoni gibi nedenler besin alımını artırarak ya da enerji harcamasının azaltarak ağırlık artışı ya da obeziteye neden olabilmektedir (Tablo 7.1). Yaşamın erken dönemlerinde zayıf emme ve beslenme güçlüğü gibi nedenlerle malnütrisyon daha sık izlenirken, ergenlik dönemi ve yetişkinlikte şişmanlık daha yaygın görülebilen bir sorundur (American Academy of Pediatrics, 2009; Ptomey ve Wittenbrook, 2015). Bu popülasyonda malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup serebral palsidir (SP)

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyümeyi etkileyen beslenme harici faktörlerden birisi değildir?

yaş

genetik sendromlar

motor gelişim geriliğinin şiddeti

oral motor disfonksiyon

endokrin faktörler

Açıklama:

Genellikle beslenme ile ilişkili faktörler çocuğun vücut ağırlığı üzerinde daha büyük etkiye sahipken, beslenme harici faktörler çocuğun boy uzunluğu üzerinde etkilidir. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyümeyi etkileyen başlıca etmenler yaş, motor gelişim geriliğinin şiddeti, genetik sendromlar, nörolojik ve nörotrofik faktörler, endokrin faktörler (büyüme hormonu yetersizliği vb.), sık enfeksiyonlar ve hareket ya da yürüme sorunları nedeniyle uzun kemiklere mekanik baskı ve ağırlık taşıma aktivitesinin olmaması şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenmeye ilişkin diğer iki önemli husus da besin alımını azaltan ya da besin kayıplarını artıran gastrointestinal ve davranışsal sorunların tedavi edilmesidir. Aşağıdakilerden hangisi bu iki hususa örnek olarak gösterilemez?

reflü

oral defans

kromozomal bozukluk

konstipasyon

seçici yeme davranışı

Açıklama:

Besin ihtiyaçlarının karşılanması ve yutma güvenliğinin sağlanmasının yanında gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenmeye ilişkin diğer iki önemli husus da besin alımını azaltan ya da besin kayıplarını artıran gastrointestinal (reflü, konstipasyon vb.) ve davranışsal (seçici yeme davranışı, oral defans vb.) sorunların tedavi edilmesidir. Görüldüğü gibi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenmeye ilişkin sorunlar tek bir nedene bağlı olmadığından, sorunların çözümü de tek yönlü mümkün olmamaktadır. Bu nedenle çocuk için uygun beslenme yönteminden, çocuğa verilecek besin kıvamına kadar tüm aşamalarda multidisipliner ekibin tüm üyelerinin görüşleri alınmalı ve karar verilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Besin ögesi gereksinimlerinin hesaplanmasında kullanılan kemik yaşının kaba göstergesine ne ad verilir?

Kas yaşı

Boy yaşı

Ağırlık yaşı

Kronolojik yaş

Zihin yaşı

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda enerji gereksinimlerinin belirlenmesindeki bir diğer yaklaşım boy yaşının referans alınmasıdır.
Boy yaşı: Kemik yaşının kaba bir göstergesidir ve kemik yaşı besin ögesi gereksinimlerinin hesaplanmasında kullanılmaktadır.
Örnek olarak; 9 yaşındaki engelli bir kız çocuğunun boyu 125 cm’dir. Yaşa ve cinsiyete göre boy uzunluğu standartlarını gösteren büyüme grafiğinde 125 cm boy uzunluğuna denk gelen yaşın 7.5 olması nedeniyle çocuğun boy yaşı 7.5 yıldır. Çocuğun gereksinimleri hesaplanırken 9 yaşa göre değil 7.5 yaşa göre değerlendirme yapılmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocukların beslenmesi sırasında dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?

Çocuğun enerji ve protein ihtiyacına uygun besin seçimi

Çocuğun sıvı ya da katı besinleri yutma becerisi

Çocuğun öğün sırasında tükettiği besin miktarı

Çocuğun öğün sırasında uygun pozisyonlanması

Öğün sırasında dikkat çekici çevresel uyarı olması

Açıklama:

Nörogelişimsel bozukluğu olan tüm çocuklarda beslenmenin güvenliğinin, etkinliğinin ve beslenme durumunun değerlendirilmesi, klinik değerlendirmenin rutin bir parçası olmalıdır. Çocuğun öğün sırasında tükettiği besin miktarı, öğün süresi, beslenme sırasındaki kayıplar, sıvı ya da katı besinleri yutma becerisi bir diyetisyen tarafından değerlendirilmelidir. Çocuk için öneri geliştirilirken çocuğun enerji ve protein ihtiyacı ile çiğneme becerisine uygun besin kıvamı göz önünde bulundurulmalıdır. Çocuğun yemek sırasındaki ortamı da düzenlenmelidir. Öğün sırasında çok fazla çevresel uyarı olması bu çocuklar için dikkat dağıtıcıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi çocukta beslenme ya da yutma güçlüğü bulgusu olup olmadığını tespit etmek için sorulan sorulardan biri değildir?

Öğün saatleri stresli mi?

Çocuk sürekli kusuyor mu?

Solunum sıkıntısına ilişkin bulgular var mı?

Çocuğa kim yemek yediriyor?

Çocuğun öğün saatleri uzuyor mu?

Açıklama:

Özellikle kapsamlı klinik ve aletsel yutma değerlendirmesi imkânına sahip olmayan sağlık uzmanları, aşağıdaki sorulara yanıt arayarak çocukta beslenme ya da yutma güçlüğü bulgusu olup olmadığını tespit edebilir. Bu sorular doğrudan tanı konulmasını sağlamaz ancak ileri ve kapsamlı inceleme gereken çocukların tespit edilmesine yardımcı olur .
• Çocuğun öğün saatleri uzuyor mu?
• Çocuk beslenme açısından tamamen başkalarına bağımlı mı?
• Öğün saatleri stresli mi?
• Çocuk yemek yemeyi reddediyor mu?
• Solunum sıkıntısına ilişkin bulgular var mı?
• Son 3 aydır çocuğun ağırlık kazanımında yavaşlama ya da duraksama oldu mu?
• Çocuk sürekli kusuyor mu?
• Öğün saatlerinde çocuk huzursuz ya da letarjik mi?

Doğru Cevap: D

Soru 17

Havayoluna giren besinin ses telleri düzeyinin de altına inmesi ve akciğerler gitmesine ne ad verilir?

aspirasyon

penetrasyon

hidrasyon

entegrasyon

dehidrasyon

Açıklama:

Aletsel yutma değerlendirmesi bebekte veya çocukta farklı besin kıvamlarında (sıvı, püre veya katı kıvam vb) penetrasyon (havayolu girişine kadar gelen besinin ses telleri seviyesine kadar inmesi) ya da aspirasyon (havayoluna giren besinin ses telleri düzeyinin de altına inmesi ve akciğerler gitmesi) varsa tespit edilmesini sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kabızlığa yol açan sebeplerden biri değildir?

yetersiz sıvı alımı

aşırı sıvı kaybı

yetersiz lifli besin alımı

mobilite

anormal barsak motilitesi

Açıklama:

Kabızlık Yetersiz sıvı alımı, aşırı sıvı kaybı (kusma, dudakların yeterince kapanmaması, salya problemi), çiğneme sorunları nedeniyle diyetle yetersiz lifli besin alımı (kepeği ayrılmamış tahıllar, meyve, sebze, kuru baklagiller), immobilite, anormal barsak motilitesi, ilaçların yan etkileri (ağrı kesiciler), kasların gevşek olması (hipotoni) ve dışkılama için yeterli baskının yapılamaması kabızlığa yol açabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Yutma işlevi başlıca dört faz altında incelenir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

oral hazırlık fazı

vokal faz

oral iletim fazı

faringeal faz (bolusun farinksten iletimi)

özofageal faz (bolusun özofagustan mideye iletimi)

Açıklama:

Yutma işlevi başlıca dört faz altında incelenir: (1) oral hazırlık fazı (2) oral iletim fazı, (3) faringeal faz (bolusun farinksten iletimi) ve (4) özofageal faz (bolusun özofagustan mideye iletimi).

Doğru Cevap: B

Soru 20

Besin yapısının değiştirilmesi için farklı ülkelerin kullandığı ulusal tanımlamalar ve IDDSI rehberine göre düzey 4 aşağıdakilerden hangisidir?

Yumuşak

Normal

İnce kıyılmış ve sulu

Koyu püre

Sıvılaştırılmış püre

Açıklama:

Düzey 3*: Sıvılaştırılmış püre
Düzey 4*: Koyu püre
Düzey 5: İnce kıyılmış ve sulu
Düzey 6: Yumuşak
Düzey 7: Normal

Doğru Cevap: D

Soru 21

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerde malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup aşağıdakilerden hangisidir?

Serebral Palsi

Down Sendromu

Otizm Spektrum Bozukluğu

Prader Willi Sendromu

Genetik Hastalıklar

Açıklama:

Bu popülasyonda malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup serebral palsidir (SP) (Stallings, 1993; Stallings 1995). Malnütrisyonun derecesi, çocuğun yaşına, kaba motor fonksiyonlarına ve tüple beslenme desteği alma durumuna göre değişkenlik gösterir. Buna göre normal gelişim gösteren çocuklarla karşılaştırıldığında, kaba motor fonksiyonları orta-ağır derecede etkilenen SP’li çocukların (özellikle spastik kuadriplejik SP) yağsız vücut kütlelerinin daha düşük olduğu, vücut yağ yüzdelerinin ise düşük ya da sağlıklı yaşıtlarıyla benzer olduğu saptanmıştır (Walker, 2015; Kuperminc ve Stevenson, 2008; Arrowsmith, 2012).

Doğru Cevap: A

Soru 22

Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde malnutrisyon aşağıdakilerden hangisine neden olmaz?

Kas gücü ve buna bağlı kardiyak ve solunum fonksiyonlarının azalmasına

Bağışıklık sisteminin zayıflamasına

Hastane yatış sürelerinin azalmasına

Bası yaralarının oluşmasına ve yara iyileşmesinin gecikmesine

Kemik kırıklarına

Açıklama:

Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde ise malnütrisyon:

Kas gücü ve buna bağlı kardiyak ve solunum fonksiyonlarının azalmasına (örne- ğin; zayıf öksürme kuvveti vb.),
Bağışıklık sisteminin zayıflamasına (örneğin; sık enfeksiyonlar, geç toparlanma vb)
Bası yaralarının oluşmasına ve yara iyileşmesinin gecikmesine,
Kemik kırıklarına,
Cerrahi sonrası (örneğin; skolyoz cerrahisi) komplikasyon gelişme riskinin artma-
sına ve iyileşme süresinin gecikmesine,
Hastaneye yatış sıklığı ve süresinin artmasına,
Sağlık bakım giderlerinin artmasına neden olmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi en sık görülen oral motor sorunlardan biri değildir?

Taktil hassasiyet

Zayıf dil dudak hareketleri

Çiğneme güçlüğü

Zayıf velofarengeal kapanma

Dil itme

Açıklama:

En sık görülen oral motor sorunlar zayıf emme, çiğneme güçlüğü, dil itme gibi anor- mal refleksler, taktil hassasiyet ve zayıf dil ve dudak hareketleridir. Bu sorunlar özellikle katı besin alımını güçleştirir ve öğün süresinin uzamasına neden olur (Sullivan, 2000; Benfer, 2015; Lopes, 2013).

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi otizmli çocuklarda yeterli besin alımının önündeki en önemli engeldir?

Seçici yeme davranışı

Dil ve konuşma sorunları

Dil itimli yutma

Zayıf dudak kapama

Zayıf dil hareketleri

Açıklama:

Otistik çocuklarda ise yeterli besin alımının önündeki en önemli engel seçici yeme davranışıdır. Çalışmalarda, otistik çocukların yaklaşık %60’ında diyetteki besin çeşitliliği- nin 20’den daha az olduğu ve yine yarıdan fazlasının yeni besinleri denemek konusunda direnç gösterdiği saptanmıştır ancak birçok çalışmada, seçici yeme davranışı nedeniyle tüketilen besin sayısı az olmasına rağmen, otistik çocukların genellikle diyetle enerji ve besin ögesi gereksinimlerini karşılayabildiği gösterilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

I- Zayıf el ağız koordinasyonu
II- Yemek yerken dökme
III- Reflü
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri beslenme sırasında kayıpların olmasına yol açan nedenler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Çocuğa öğün sırasında verilen yiyecek miktarı her zaman çocuğun tüketebildiği miktarı yansıtmamaktadır. El-ağız koordinasyonunun zayıf olması, yemek yerken dökme, dudakların yeterince kapanmaması, mide boşalmasının gecikmesi nedeniyle sık bulantı ya da kusma, beslenme sırasında kayıpların olmasına yol açmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Sıvı gereksinimlerinin hesaplanmasında aşağıdakilerden hangisi çoğunlukla kullanılır ?

Krick denklemi

Holliday-Segar denklemi

Boy yaşı

Vücut kitle endeksi

Doğrusal büyüme hızı

Açıklama:

Dehidratasyon çocuğun metabolik ya da organ faaliyetlerinin bozulmasına ve kabızlığa neden olabilir. Bunun önlenebilmesi için yeterli sıvı alımı sağlanmalıdır. Sıvı gereksinim- lerinin hesaplanmasında Holliday-Segar denklemi kullanılabilir (Holliday ve Segar, 1957).

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda en sık görülen mikro besin ögesi yetersizliklerinden biri değildir?

Kalsiyum eksikliği

Magnezyum eksikliği

Demir eksikliği

Selenyum eksikliği

Çinko eksikliği

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda en sık görülen mikro besin ögesi yetersizlikleri kalsiyum, demir, çinko, C vitamini, D vitamini, E vitamini ve selenyum eksikliğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Havayoluna giren besinin ses telleri düzeyinin altına inmesi ve akciğerler gitmesi durumuna verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Aspirasyon

Penetrasyon

Drooling

Regürjitasyon

Reflü

Açıklama:

Aletsel yutma değerlendirmesi bebekte veya çocukta farklı besin kıvamlarında (sıvı, püre veya katı kıvam vb) penetrasyon (havayolu girişine kadar gelen besinin ses telleri seviyesine kadar inmesi) ya da aspirasyon (havayoluna giren besinin ses telleri düzeyinin de altına inmesi ve akciğerler gitmesi) varsa tespit edilmesini sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Havayolu girişine kadar gelen besinin ses telleri seviyesine kadar inip akciğerlere kadar inmemesi durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Aspirasyon

Penetrasyon

Drooling

Regürjitasyon

Reflü

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 30

Kusma eşliğinde veya kusma olmaksızın, mide içeriğinin istemsiz olarak özofagusa geri kaçışı olarak tanımlanan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Reflü

Akalazya

Peptik Striktür

Özofageal Striktür

Barret's Özafagus

Açıklama:

Reflü, kusma eşliğinde veya kusma olmaksızın, mide içeriğinin istemsiz olarak özofagusa geri kaçışı olarak tanımlanmaktadır. Nörogelişimsel yetersizliği olan çocuklarda oldukça yaygın görülen bir sorundur (%70). Reflünün başlıca nedenleri yemek borusu hareketliliğinin (motilite) azalması, yemek borusu ile mide arasındaki kapağın (alt özofagus sfinkteri) işlevinin bozulması ve mide boşalma hızının yavaşlamasıdır. Reflü, kusma ile sonuçlanabileceği gibi yemek borusundan geri gelen mide içeriği havayoluna kaçarak aspirasyon pnömonilerine ve çocukta iştahsızlık, besinlere karşı isteksizlik, yemek boru- sunda tahribat ve ağrı hissine yol açabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup aşağıdakilerden hangisidir?

Serebral palsi

Down sendromu

Otizm spektrum bozuklukları

Prader willi sendromu

Kaltımsal-genetik metabolik hastalıklar

Açıklama:

Yaşamın erken dönemlerinde zayıf emme ve beslenme güçlüğü gibi nedenlerle malnütrisyon daha sık izlenirken, ergenlik dönemi ve yetişkinlikte şişmanlık daha yaygın görülebilen bir sorundur. Bu popülasyonda malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup serebral palsidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde gelişimsel yetersizliği olan çoçuklarda malnütrisyon aşağıdakilerden hangisine neden olmaz?

Bağışıklık sisteminde zayıflama

Kemik kırıklarına

Yara iyileşmesinde gecikmeye

Sağlık bakım giderlerinin azalmasına

Solunum fonksiyonların azalmasına

Açıklama:

Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde malnütrisyon yukarıda şıklarda verilenler ile birlikte sağlık bakım giderlerin artması, hastaneye yatış sıklığı ve sürenin artmasına da neden olur.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda malnütrisyona yol açan nedenlerin başında oral motor sorunlar ve buna bağlı diyetle yetersiz enerji ve besin ögesi alımı gelmektedir.

Zayıf Emme
Çiğneme Güçlüğü
Zayıf Dil-Dudak Haraketleri

Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri en sık görülen oral motor sorunlardır?

Yalnız I

I, II

Yalnız III

II, III

I, II, III

Açıklama:

En sık görülen oral motor sorunlar zayıf emme, çiğneme güçlüğü, dil itme gibi anormal refleksler, taktil hassasiyet ve zayıf dil ve dudak hareketleridir. Bu sorunlar özellikle katı besin alımını güçleştirir ve öğün süresinin uzamasına neden olur.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşırı salya akması Seçiçi beslenme davranışı Yiyeceklerin blendirize edilmesi Düşük enerji gereksinimi Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelişimsel yetersizliği olan çoçuklarda vitamin ve mineral eksikliğine yol açan faktörler arasındadır?

Yalnız I

I, II, IV

III, IV

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Öğün süresinin uzaması, oral alımın yetersiz olması, öğün sırasında besin kayıplarının fazla olması, diyetteki besin çeşitliliğinin sınırlı olması (seçici beslenme davranışı) veya çiğnemeyi kolaylaştırmak için yiyeceklerin uzun süre pişirilmesi, blenderize edilmesi ya da sulandırılması diyette vitamin ve mineral eksikliğine neden olan başlıca etmenlerdir.
Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda oral motor sorunlara bağlı sıvı kayıpları, aşırı salya akması (drooling), iletişim becerisinin olmaması nedeniyle susama hissini belirteme- me ve bakıcıya bağımlı olma gibi nedenlerden hidrasyon durumu bozuk olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdaki septomlardan hangisi bebeklerde yutma bozukluğunun göstergelerinden biri değildir?

Zayıf emme

Aşırı terleme

Morarma

Soluk alıp vermede duraksama

Çabuk yorulma

Açıklama:

Zayıf emme, beslenme esnasında çabuk yorulma, morarma ya da soluk alıp vermede duraksama ve beslenme sırasında öksürme ya da hırıltılı solunum bebeklerde yutma bozukluğunun göstergeleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi vücut ağırlığının boyun karesine oranlanması yöntemi ile hesaplanır?

Diz boyu

Alt bacak uzunluğu

Üst kol uzunluğu

Beden kitle indeksi

Antropometrik ölçümler

Açıklama:

Beden kitle indeksi; vücut ağırlığının boyun karesine oranlanması yöntemi ile hesaplanır. Üst Kol Uzunluğu: Üst kol uzunluğu, omuz çıkıntısından ön kol kemiğinin (radius) baş kısmına kadar olan uzunluğun ölçülmesi ile saptanır. Alt Bacak Uzunluğu: Alt bacak uzunluğu (kaval kemiği uzunluğu) ayak bileği yan kemiklerinin alt kısmından, kaval kemiğinin üst noktasına kadar uzunluğun ölçülmesidir. Diz Boyu: Diz boyu çocuk otururken, diz ve bilek yere 90°C dik pozisyonda iken ölçülür.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi kullanılarak gelişimsel yetersizliği olan çoçuklarda vücut yağ yüzdeleri hesaplanır?

Diz boyu

Vücut ağırlığı

Alt bacak uzunluğu

Üst kol uzunluğu

Deri kıvrım kalınlıkları

Açıklama:

Üst Kol Uzunluğu: Üst kol uzunluğu, omuz çıkıntısından ön kol kemiğinin (radius) baş kısmına kadar olan uzunluğun ölçülmesi ile saptanır. Alt Bacak Uzunluğu: Alt bacak uzunluğu (kaval kemiği uzunluğu) ayak bileği yan kemiklerinin alt kısmından, kaval kemiğinin üst noktasına kadar uzunluğun ölçülmesidir. Diz Boyu: Diz boyu çocuk otururken, diz ve bilek yere 90°C dik pozisyonda iken ölçülür. Gelişimsel yetersizliği olan çoçuklarda vücut yağ yüzdeleri deri kıvrım kalınlıkları ölçülerek hesaplanır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıda gelişimsel yetersizliği olan bebek, çoçuk ve ergenlerde sık görülen beslenme sorunlarının çözüm önerilerinden hangisine ulaşılamaz?

Reflüye karşı bebek ya da çoçuğun beslenmes sırasında doğru pozisyonlanması gerekir.

Kabızlığın önlenmesi için sıvı alımını azaltmak gerekir.

Gece yatar pozisyonda reflü riski arttığından gece beslenmeleri kaldırılmalıdır.

Yutma bozukluklarının tedavisi multidisipliner bir ekip çalışmasını gerektirir.

Nörogelişimsel yetersizliği olan çoçuklarda yutma açısından en fazla sıkıntı ince ve akışkan sıvılarda gözlenir.

Açıklama:

Yetersiz sıvı alımı, aşırı sıvı kaybı, çiğneme sorunları nedeniyle diyetle yetersiz lifli besin alımı, immobilite, anormal barsak motilitesi, ilaçların yan etkileri (ağrı kesiciler), kasların gevşek olması (hipotoni) ve dışkılama için yeterli baskının yapılamaması kabızlığa yol açabilir. Kabızlık ağrı hissine yol açmakla birlikte karında oluşturduğu şişlik nedeniyle tokluk hissine yol açarak besin alımını azaltabilir ve nöbet öyküsü olan çocuklarda nöbetleri tetikleyebilir. Kabızlığın önlenmesi için öncelikle sıvı alımı artırılmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Yutma bozukluğu riski yüksek olan gelişimsel yetersizliği olan abebek ve çoçuklarda tanı için en sık kullanılan ve altın standart olarak kabul edilen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Videofloroskopik yutma çalışması

Klinik öykü

Fiziki muayene

Basit disfaji tarama araçları

Öğün sırasında izlem

Açıklama:

Yutma bozukluğu klinik veya aletsel değerlendirme yöntemleri ile tespit edilebilir. Klinik öykü (öğün süresinin uzaması, beslenme veya sıvı alımı esnasında öksürme, öğürme, kusma, tıkanma ya da morarma; hırıltı, balgam, ıslak ses, sık tekrar eden akciğer enfeksiyonları vb), öğün sırasında izlem, fizik muayene (büyüme geriliği, son dönemlerde istem- siz kilo kaybı vb) ve basit disfaji tarama araçları [Pediatrik Yeme Değerlendirme Aracı-10 (PEDİ-EAT 10) vb] kullanılarak aspirasyon riski ya da disfaji şüphesi olduğu belirlenen bebek ve çocuklarda mutlaka aletsel bir yutma değerlendirmesi (VFYÇ, FEYD vb) yapılarak tanı doğrulanmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Beslenme tüpü seçilirken, eğer geçici ve kısa dönemli bir uygulama yapılması planlanıyorsa aşağıdakilerden hangi beslenme tüpü tercih edilmelidir?

Nazogastrik tüp

Gastrotomi tüpü

Jejunostomi tüpü

Nazojejunal gastrojejunal

Orogastrik besleme

Açıklama:

Beslenme tüpü seçilirken, eğer geçici ve kısa dönemli bir uygulama yapılması planlanıyorsa nazogastrik tüp seçilir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bazı genetik sendromlar ve nörogelişimsel bozukluğa yol açan hastalıklarda zayıflık ya da şişmanlığın etiyolojisi incelendiğinde; “Şişmanlık ya da Ağırlık Artışı” durumunda Hipotoni nedeniyle enerji harcamasının düşük olması ile hangi durum ortaya çıkar?

OSB: Otizm spektrum bozuklukları,

SP: Serebral palsi,

DS: Down sendromu,

KMB: Kalıtımsal/ genetik metabolik hastalıklar,

PWS: Prader Willi sendromu,

Açıklama:

CEVAP. Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 131’de “GELİŞİMSEL YETERSİZLİĞİ OLAN BEBEK, ÇOCUK VE ERGENLERDE BESLENME VE BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN ETMENLER ” konu başlığında “Tablo 7.1’de bazı genetik sendromlar ve nörogelişimsel bozukluğa yol açan hastalıklarda zayıflık ya da şişmanlık gelişimi ile ilişkili olan etmenler” açıklanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Bazı genetik sendromlar ve nörogelişimsel bozukluğa yol açan hastalıklarda zayıflık ya da şişmanlığın etiyolojisi incelendiğinde; “Zayıflık veya Ağırlık Kaybı” durumunda Oral motor sorunlar ile hangi durum ortaya çıkar?

OSB: Otizm spektrum bozuklukları,

SP: Serebral palsi,

DS: Down sendromu,

KMB: Kalıtımsal/ genetik metabolik hastalıklar,

PWS: Prader Willi sendromu,

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 131’de “GELİŞİMSEL YETERSİZLİĞİ OLAN BEBEK, ÇOCUK VE ERGENLERDE BESLENME VE BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN ETMENLER ” konu başlığında “Tablo 7.1’de bazı genetik sendromlar ve nörogelişimsel bozukluğa yol açan hastalıklarda zayıflık ya da şişmanlık gelişimi ile ilişkili olan etmenler” açıklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Diyetle yetersiz enerji alımının en önemli nedeni oral motor bozukluktur , en sık görülen oral motor sorunlar aşağıdakilerden hangisidir?

Zayıf emme,

Çiğneme güçlüğü,

Dil itme gibi anormal refleksler

Taktil hassasiyet ve zayıf dil ve dudak hareketleri

Hepsi

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneği olacak. Sayfa 132’de “GELİŞİMSEL YETERSİZLİĞİ OLAN BEBEK, ÇOCUK VE ERGENLERDE BESLENME VE BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN ETMENLER ” konu başlığının “Diyetle Yetersiz Enerji ve Besin Ögesi Alımı” alt konu başlığında “Diyetle yetersiz enerji alımının en önemli nedeni oral motor bozukluktur ve SP’li çocukların neredeyse %90’ını etkilemektedir. En sık görülen oral motor sorunlar zayıf emme, çiğneme güçlüğü, dil itme gibi anormal refleksler, taktil hassasiyet ve zayıf dil ve dudak hareketleridir.” Şeklinde açıklanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Yeterli besin alımının önündeki en önemli engel olan seçici yeme davranışı aşağıdaki hangi hasta grubunda görülür?

Otistik çocuklarda

Down sendromlu çocuklarda

Serebral palsili çocuklarda

Kalıtımsal/ genetik metabolik hastalıklı çocuklarda

Hepsinde

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 133’de “GELİŞİMSEL YETERSİZLİĞİ OLAN BEBEK, ÇOCUK VE ERGENLERDE BESLENME VE BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN ETMENLER ” konu başlığının “Diyetle Yetersiz Enerji ve Besin Ögesi Alımı” alt konu başlığında “Otistik çocuklarda ise yeterli besin alımının önündeki en önemli engel seçici yeme davranışıdır. Çalışmalarda, otistik çocukların yaklaşık %60’ında diyetteki besin çeşitliliğinin 20’den daha az olduğu ve yine yarıdan fazlasının yeni besinleri denemek konusunda direnç gösterdiği saptanmıştır” Şeklinde açıklanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Krick denklemi aşağıda verilen hangi grup için kullanılır?

Otistik sendromlu çocuklarda

Down sendromlu çocuklarda

Serebral palsili ve Down sendromlu çocuklarda

Down ve Otistik sendromlu çocuklarda

Hepsinde

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 135’de “GELİŞİMSEL YETERSİZLİĞİ OLAN BEBEK, ÇOCUK VE ERGENLERDE BESLENME VE BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN ETMENLER ” konu başlığının “Gelişimsel Yetersizliği olan Bebek, Çocuk ve Ergenlerin Enerji ve Besin Ögesi Gereksinimleri” alt konu başlığında “Bazı araştırmacılar tarafından SP’li ve Down Sendromlu çocuklarda enerji harcamasının hesaplanabilmesi için geliştirilmiş özel denklemler de bulunmaktadır. Çok yaygın kullanılmasa da Krick ve arkadaşları tarafından SP’li çocuklar için kas tonusu, aktivite ve büyüme faktörünün göz önünde bulundurulduğu bir hesaplama denklemi geliştirilmiştir (Krick, 1992)” Şeklinde açıklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

I.öğün süresinin uzaması,
II.oral alımın yetersiz olması,
III. öğün sırasında besin kayıplarının fazla olması,
III.diyetteki besin çeşitliliğinin sınırlı olması,
IV.yiyeceklerin uzun süre pişirilmesi
Yukarıda verilenlerden hangileri gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda en sık görülen mikro besin ögesi yetersizlikleri sebepleri içinde yer alır?

I-II-III

I-III-V

I-IV-V

I-II-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneği olacak. Sayfa 136’da “GELİŞİMSEL YETERSİZLİĞİ OLAN BEBEK, ÇOCUK VE ERGENLERDE BESLENME VE BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN ETMENLER ” konu başlığının “Vitamin ve Mineral Gereksinimleri” alt konu başlığında “Öğün süresinin uzaması, oral alımın yetersiz olması, öğün sırasında besin kayıplarının fazla olması, diyetteki besin çeşitliliğinin sınırlı olması (seçici beslenme davranışı) veya çiğnemeyi kolaylaştırmak için yiyeceklerin uzun süre pişirilmesi, blenderize edilmesi ya da sulandırılması diyette vitamin ve mineral eksikliğine neden olan başlıca etmenlerdir. Bu çocuklarda vitamin ve mineral eksikliğinin önlenmesi için multivitamin ve mineral takviyesine gerek duyulabilir.” Şeklinde açıklanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Gastrik beslenme daha fizyolojik olmasına rağmen aşağıdaki hangi durumlarda midenin kullanılması güvenli değildir?
I şiddetli reflü,
II kontrol edilemeyen kusma ,
III gastrik dismotilite

I-II

I-III

I-II-III

II-III

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 140’da “Gelişimsel Yetersizliği Olan Bebek, Çocuk ve Ergenlerde Beslenme Yöntemi ” konu başlığının “Enteral Tüple Beslenme” alt konu başlığında “Gastrik beslenme daha fizyolojik olmasına rağmen şiddetli reflü, kontrol edilemeyen kusma veya mide boşalmasında gecikme (gastrik dismotilite) olması durumunda midenin kullanılması güvenli değildir. Bu tip durumlarda mide atlanarak beslenme için ince barsaklar, çoğunlukla da jejunum (nazojejunal gastrojejunal veya jejunostomi tüpü) kullanılır. “ Şeklinde açıklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

I.muz,
II.ayva,
III. patates,
IV.şeftali,
V.pirinç
Kabızlık sırasında beslenmede yukarıda verilen besinlerden hangileri sınırlandırılmalıdır?

I-II-III-V

I-III-V

I-IV-V

I-II-IV-V

I-II

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 142’de “Gelişimsel Yetersizliği olan Bebek, Çocuk ve Ergenlerde Sık Görülen Beslenme Sorunları ve Çözüm Önerileri ” konu başlığının “Kabızlık” alt konu başlığında “Kabızlık sırasında yoğurt (özellikle probiyotik yoğurtlar), kefir, kayısı (kuru ya da taze), kırmızı erik, şeftali, armut, ıspanak, bezelye, dut, bal kabağı, avokado, kabak, havuç, kuru baklagil ezmeleri/kuru baklagil çorbaları, bulgur, yulaf ezmesi, tam buğday ekmeği gibi lif içeriği yüksek besinler tüketilmeli; muz, patates, ayva, pirinç, pirinç unu gibi besinlerin tüketimi ise sınırlandırılmalıdır. Çocuk tüple besleniyorsa, lif içeriği artırılmış enteral ürünler tercih edilmelidir. “ Şeklinde açıklanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Beden Kütle İndeksi (BKİ)’ne göre: Sağlıklı çocuklarda yaşa göre BKİ’nin kaç persentilin üzerinde olması şişmanlığın göstergesidir?

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneği olacak. Sayfa 148’de GELİŞİMSEL YETERSİZLİĞİ OLAN BEBEK, ÇOCUK VE ERGENLERDE BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE İZLENMESİ konu başlığının “Beden Kütle İndeksi (BKİ)” alt başlığında “ Beden kütle indeksi vücut ağırlığının (kg), boyun karesine (m2) oranlanması yöntemiyle (kg/m2) hesaplanır. Sağlıklı çocuklarda yaşa göre BKİ’nin 85 persentilin üzerinde olması kilo fazlalılığı, 95 persentilin üzerinde olması şişmanlığın göstergesidir “Şeklinde açıklanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Beden Kütle İndeksi (BKİ)’ne göre: Sağlıklı çocuklarda yaşa göre BKİ’nin kaç persentilin üzerinde olması kilo fazlalılığı göstergesidir?

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 148’de GELİŞİMSEL YETERSİZLİĞİ OLAN BEBEK, ÇOCUK VE ERGENLERDE BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE İZLENMESİ konu başlığının “Beden Kütle İndeksi (BKİ)” alt başlığında “ Beden kütle indeksi vücut ağırlığının (kg), boyun karesine (m2) oranlanması yöntemiyle (kg/m2) hesaplanır. Sağlıklı çocuklarda yaşa göre BKİ’nin 85 persentilin üzerinde olması kilo fazlalılığı, 95 persentilin üzerinde olması şişmanlığın göstergesidir “Şeklinde açıklanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda yetersiz beslenme ya da malnütrisyonun etkilerinden biri değildir?

Kas gücü ve buna bağlı kardiyak ve solunum fonksiyonlarının azalması

Hastaneye yatış sıklığı ve süresinin azalması

Bağışıklık sisteminin zayıflaması

Kemik kırıkları

Sağlık bakım giderlerinin artması

Açıklama:

Malnütrisyon:

Kas gücü ve buna bağlı kardiyak ve solunum fonksiyonlarının azalmasına (örneğin; zayıf öksürme kuvveti vb.),
Bağışıklık sisteminin zayıflamasına (örneğin; sık enfeksiyonlar, geç toparlanma vb)
Bası yaralarının oluşmasına ve yara iyileşmesinin gecikmesine,
Kemik kırıklarına,
Cerrahi sonrası (örneğin; skolyoz cerrahisi) komplikasyon gelişme riskinin artmasına ve iyileşme süresinin gecikmesine,
Hastaneye yatış sıklığı ve süresinin artmasına,
Sağlık bakım giderlerinin artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenme durumunun iyileştirilmesi hem çocuğun genel sağlık durumunun iyileştirilmesini hem de ailenin ve çocuğun yaşam kalitesinin artırılmasına yardımcı olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda malnütrisyona yol açan nedenlerden biri değildir?

Oral motor sorunlar

Diyetle yetersiz enerji alımı

Yetersiz besin ögesi alımı

Sık hastalıklar

Anormal enerji harcaması

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda malnütrisyona yol açan nedenlerin başında oral motor sorunlar ve buna bağlı diyetle yetersiz enerji ve besin ögesi alımı gelmektedir. Serebral palsi ve Down sendromu gibi birçok nörogelişimsel bozuklukta, özellikle yaşamın ilk yılı ve adölesan büyüme atağında enerji ve birçok mikro-besin ögesinin alım düzeyi, referans alım düzeylerinin altında kalmaktadır. Diyetle yetersiz enerji alımına anormal enerji harcaması ve artan kayıplar da eşlik etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda vitamin ve mineral eksikliğine neden olan başlıca etmenlerden biri değildir ?

Oral alımın yetersiz olması

Seçici beslenme davranışı

Diyetteki besin çeşitliliğinin fazla olması

Yiyeceklerin uzun süre pişirilmesi

Öğün süresinin uzaması

Açıklama:

Diyetteki besin çeşitliliğinin sınırlı olması vitamin ve mineral eksikliğine neden olur.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Beslenme tüpü seçilirken eğer uzun süreli beslenme desteğinin verilmesi planlanıyorsa aşağıdakilerden hangisi en uygun yöntemdir?

Orogastrik beslenme

Nazogastrik beslenme

Nazojejunal beslenme

Gastrostomiden beslenme

Jejunostomiden beslenme

Açıklama:

Beslenme tüpü seçilirken eğer uzun süreli beslenme desteğinin verilmesi planlanıyorsa, cerrahi ya da endoskopik olarak yerleştirilen bir gastrostomi tüpü (doğrudan mideye yerleştirilen beslenme sondası) tercih edilmelidir. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda hem eşlik eden nörolojik sorunlar ve hastalıklar kronik olduğundan, hem de beslenme sorunlarının (oral motor sorunlar, aspirasyon, büyüme geriliği vb.) düzelmesi zaman aldığından gastrostomi tüpünün kullanılması daha elverişlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi kabızlığa neden olan etmenlerden biri değildir?

Yetersiz sıvı alımı

Kusma

Yetersiz lifli besin alımı

Salya problemi

Mide boşalma hızının yavaşlaması

Açıklama:

Yetersiz sıvı alımı, aşırı sıvı kaybı (kusma, dudakların yeterince kapanmaması, salya problemi), çiğneme sorunları nedeniyle diyetle yetersiz lifli besin alımı (kepeği ayrılmamış tahıllar, meyve, sebze, kuru baklagiller), immobilite, anormal barsak motilitesi, ilaçların yan etkileri (ağrı kesiciler), kasların gevşek olması (hipotoni) ve dışkılama için yeterli baskının yapılamaması kabızlığa yol açabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi nörogelişimsel yetersizliği olan çocuklarda oldukça yaygın görülen bir sorun olan reflünün başlıca nedenlerinden biridir?

Yetersiz sıvı alımı

Yemek borusu hareketliliğinin (motilite) azalması

Kusma

İştahsızlık

Uykusuzluk

Açıklama:

Reflü, kusma eşliğinde veya kusma olmaksızın, mide içeriğinin istemsiz olarak özofagusa geri kaçışı olarak tanımlanmaktadır. Nörogelişimsel yetersizliği olan çocuklarda oldukça yaygın görülen bir sorundur (%70). Reflünün başlıca nedenleri yemek borusu hareketliliğinin (motilite) azalması, yemek borusu ile mide arasındaki kapağın (alt özofagus sfinkteri) işlevinin bozulması ve mide boşalma hızının yavaşlamasıdır

Doğru Cevap: B

Soru 57

Sağlıklı çocuklarda yaşa göre Beden Kütle İndeksi (BKİ)’nin kaç persentilin üzerinde olması şişmanlığın göstergesidir?

Açıklama:

Beden kütle indeksi vücut ağırlığının (kg), boyun karesine (m2) oranlanması yöntemiyle (kg/m2) hesaplanır. Sağlıklı çocuklarda yaşa göre BKİ’nin 85 persentilin üzerinde olması kilo fazlalılığı, 95 persentilin üzerinde olması şişmanlığın göstergesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi kabızlık problemi olan çocukların tüketmemesi gereken besinlerden biridir?

Yoğurt

Kefir

Yulaf ezmesi

Pirinç unu

Kayısı

Açıklama:

Kabızlığın önlenmesi için öncelikle sıvı alımı artırılmalıdır. Kabızlık sırasında yoğurt (özellikle probiyotik yoğurtlar), kefir, kayısı (kuru ya da taze), kırmızı erik, şeftali, armut, ıspanak, bezelye, dut, bal kabağı, avokado, kabak, havuç, kuru baklagil ezmeleri/kuru baklagil çorbaları, bulgur, yulaf ezmesi, tam buğday ekmeği gibi lif içeriği yüksek besinler tüketilmeli; muz, patates, ayva, pirinç, pirinç unu gibi besinlerin tüketimi ise sınırlandırılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Yürüyemeyen ya da yatağa bağımlı olan çocuklarda güneşten yeterince yararlanamama nedeniyle hangi vitamin eksikliği sık görülür?

C Vitamini

A Vitamini

D Vitamini

Çinko

E Vitamini

Açıklama:

Yürüyemeyen ya da yatağa bağımlı olan çocuklarda güneşten yeterince yararlanamama nedeniyle D vitamini eksikliği sık görülür. Buna ek olarak nöbetleri önlemek için kullanılan ve D vitamininin vücuttaki metabolizmasını bozan antiepileptik ilaçlar da kemik mineralizasyonunu bozabilir. Kemik gelişiminin bozulmasını önlemek için bu çocuklarda ek D vitamini takviyesi gerekebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi boy uzunluğunun tahmin edilmesinde kullanılan antropometrik ölçümlerden birisidir?

Kulaç uzunluğu

Alt bacak uzunluğu

Üst orta kol çevresi

Vücut ağırlığı

Triseps deri kıvrım kalınlığı

Açıklama:

Alt Bacak Uzunluğu: Alt bacak uzunluğu (kaval kemiği uzunluğu) ayak bileği yan kemiklerinin alt kısmından, kaval kemiğinin üst noktasına kadar uzunluğun ölçülmesidir. Ölçüm, çocuk oturtularak sağ taraftan veya en az etkilenen taraftan alınmalıdır. Antropometre ya da çelik şerit mezür ile ölçüm alınabilir. İki kez ölçüm alınarak ortalaması hesaplanmalı ve kayıt edilmelidir

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. Hipotoni
II. Zayıf emme
III. Beslenme güçlüğü
IV. Sedanter aktivite
V. İlaç yan etkileri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri erken dönemde malnütrisyona sebep olmaktadır?

II ve III

I, II ve III

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Yalnız II

Açıklama:

Yaşamın erken dönemlerinde zayıf emme ve beslenme güçlüğü gibi nedenlerle malnütrisyon daha sık izlenirken, ergenlik dönemi ve yetişkinlikte şişmanlık daha yaygın görülebilen bir sorundur (American Academy of Pediatrics, 2009; Ptomey ve Wittenbrook, 2015).

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi malnütrisyonun en yaygın görüldüğü gelişimsel yetersizlik grubudur?

Down Sendromu

Serebral Palsi

Otizm spektrum bozukluğu

Prader Willi sendromu

Treacher Collins sendromu

Açıklama:

Bu popülasyonda malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup serebral palsidir (SP)
(Stallings, 1993; Stallings 1995).

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi serebral palside kilo kaybına yol açan etmenler arasında yer almaz?

Nörolojik hastalık

Diş problemleri

Sınırlı besin seçimi

Sık pnömoni

Gastro özefageal reflü

Açıklama:

Tablo 7.1: Nörolojik hastalığın etkisi, Oral motor disfonksiyon, yutma bozukluğu, Beslenme sırasında artan kayıplar, Spastisite nedeniyle artan enerji harcaması, hipertoni, Gastroözofageal reflü (kusma), Sık pnömoni (aspirasyona bağlı), Diş problemleri

Doğru Cevap: C

Soru 64

I. Aktivitelere katılımı
II. Yaşam kalitesi
III. Fizik tedavi
IV. Beyin gelişimi
V. Genel sağlık
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinde malnütrisyon sonucu bozulmalar meydana gelir?

Yalnız III

II, III ve V

Yalnız V

I, II, III, IV ve V

II ve V

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda yetersiz beslenme ya da malnütrisyon yalnızca çocuğun fiziksel gelişimi ya da beyin gelişimini değil, aynı zamanda çocuğun genel sağlık durumu, yaşam kalitesi, fizik-tedavi ve diğer aktivitelere katılımını da olumsuz etkileyebilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi malnütrisyonun tıbbi açıdan yol açtığı sorunlar arasında yer almaz?

Kemik kırıkları

Bağışıklık sisteminin zayıflaması

Bası yaralarının oluşması

Hastaneye yatış sıklığı atması

Yaşıtlarından geri kalması

Açıklama:

Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde ise malnütrisyon:
• Kas gücü ve buna bağlı kardiyak ve solunum fonksiyonlarının azalmasına (örneğin; zayıf öksürme kuvveti vb.),
• Bağışıklık sisteminin zayıflamasına (örneğin; sık enfeksiyonlar, geç toparlanma vb)
• Bası yaralarının oluşmasına ve yara iyileşmesinin gecikmesine,
• Kemik kırıklarına,
• Cerrahi sonrası (örneğin; skolyoz cerrahisi) komplikasyon gelişme riskinin artmasına ve iyileşme süresinin gecikmesine,
• Hastaneye yatış sıklığı ve süresinin artmasına,
• Sağlık bakım giderlerinin artmasına neden olmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 66

I. Zayıf emme
II. Taktil hassasiyet
III. Zayıf dil hareketi
IV. Dil itme
V. Zayıf dudak hareketi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelişimsel geriliği olan çocuklarda en sık görülen oral motor sorunlardır?

Hepsi

Hiçbiri

Yalnız V

II, III ve V

I, II, III ve IV

Açıklama:

En sık görülen oral motor sorunlar zayıf emme, çiğneme güçlüğü, dil itme gibi anormal refleksler, taktil hassasiyet ve zayıf dil ve dudak hareketleridir. Bu sorunlar özellikle katı besin alımını güçleştirir ve öğün süresinin uzamasına neden olur (Sullivan, 2000; Benfer, 2015; Lopes, 2013).

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi çocuklarda besin alımında dengesizlik yaratan durumlardan biri değildir?

Çocukların aç veya tok olduğunu karşı tarafa söyleyememesi

Sadece bakıcının beslemesi

El-göz koordinasyon bozuklukları

Oral motor becerilerinin zayıf olması

Hipotoni ve kas güçsüzlüğü olması

Açıklama:

Oral motor becerilerinin zayıf olması çocukların yaklaşık yarısının, yemek yiyebilmek için bakıcıya bağımlı olmasına neden olur. Yemek için yardım alması gereken çocukların açlık ya da tokluklarına yönelik bakıcıları ile iletişim kuramamaları, yetersiz ya da gereğinden fazla besin tüketimine yol açabilir. Bazı hastalar kendi kendilerine yemek yiyebilecek durumda olmalarına rağmen, genellikle göz-el koordinasyonları bozuk ve yeme hızlarının düşük olması besin alımında azalmaya ya da kayıplara neden olabilir (Benfer, 2013; Spear, 2017).

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyümeyi etkileyen beslenme dışı faktörlerden biri değildir?

Yaş

Endokrin faktörler

El-ağız koordinasyonu

Sık enfeksiyon

Genetik sendrom

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyümeyi etkileyen başlıca etmenler yaş, motor gelişim geriliğinin şiddeti, genetik sendromlar, nörolojik ve nörotrofik faktörler, endokrin faktörler (büyüme hormonu yetersizliği vb.), sık enfeksiyonlar ve hareket ya da yürüme sorunları nedeniyle uzun kemiklere mekanik baskı ve ağırlık taşıma aktivitesinin olmaması şeklinde sıralanabilir (Andrew ve Sullivan, 2010; Rempel, 2015).

Doğru Cevap: C

Soru 69

Oral alımın yetersiz olduğu durumlarda gelişim geriliği gösteren çocuklarda ilk olarak ne yapılmalı?

Tüple beslenme

Burundan beslenme

Kıvam değiştirme

Tüketilen miktar zenginleştirilmeli

Sadece sıvı besleme

Açıklama:

Oral alımın yetersiz olduğu durumlarda ilk olarak çocuğun tükettiği miktar zenginleştirilmeli veya özel beslenme destek ürünleri (tıbbi mamalar, vitamin ya da mineral takviyeleri vb.) ile takviye yapılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Kapsamlı aletsel değerlendirme yapılamayan durumlarda aşağıda sorulan sorulardan hangisi çocuğun beslenmesinde yer alan sorunu tespit edebilmek için sorulmasında olumlu etkisi yoktur?

Öğün saatleri uzuyor mu?

Yemek yemeyi reddediyor mu?

Beslenme açısından tamamen başkalarına mı bağlı?

Öğün saatleri stresli mi?

Çocuğun solunumunu etkileyen bir durum var mı?

Açıklama:

Bu sorular doğrudan tanı konulmasını sağlamaz ancak ileri ve kapsamlı inceleme gereken çocukların tespit edilmesine yardımcı olur (Arvedson, 2013).
• Çocuğun öğün saatleri uzuyor mu?
• Çocuk beslenme açısından tamamen başkalarına bağımlı mı?
• Öğün saatleri stresli mi?
• Çocuk yemek yemeyi reddediyor mu? • Solunum sıkıntısına ilişkin bulgular var mı?
• Son 3 aydır çocuğun ağırlık kazanımında yavaşlama ya da duraksama oldu mu?
• Çocuk sürekli kusuyor mu? Kusma ne zaman gerçekleşiyor?
• Öğün saatlerinde çocuk huzursuz ya da letarjik mi?

Doğru Cevap: E

Soru 71

I. Diyetisyen
II. Fizyoterapist
III. Hemşire
IV. Ergoterapist
V. Psikolog
Yukardakilerden hangi/hangileri multidisipliner ekipte yer alır?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III

I, II

III, IV, V

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda sorunlar multifaktöriyel olduğundan, sorunların tedavisi de multidisipliner bir yaklaşım gerektirmektedir. Bu çocuklar hekim, diyetisyen, hemşire, fizyoterapist, ergoterapist, psikolog ve dil konuşma terapisti başta olmak üzere oluşan multidisipliner bir ekip tarafından değerlendirilmeli ve tedavi edilmelidir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup aşağıdakilerden hangisidir?

Sedanter aktivite

Serebral palsi

Hipotoni

Down sendromu

Otizm

Açıklama:

Malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup serebral palsidir (SP). Malnütrisyonun derecesi, çocuğun yaşına, kaba motor fonksiyonlarına ve tüple beslenme desteği alma durumuna göre değişkenlik gösterir. Buna göre normal gelişim gösteren çocuklarla karşılaştırıldığında, kaba motor fonksiyonları orta-ağır derecede etkilenen SP’li çocukların (özellikle spastik kuadriplejik SP) yağsız vücut kütlelerinin daha düşük olduğu, vücut yağ yüzdelerinin ise düşük ya da sağlıklı yaşıtlarıyla benzer olduğu saptanmıştır.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

I. Kas gücü ve buna bağlı kardiyak ve solunum fonksiyonlarının azalmasına
II. Bağışıklık sisteminin zayıflamasına
III. Bası yaralarının oluşmasına ve yara iyileşmesinin gecikmesine,
IV. Kemik kırıklarına
V. Cerrahi sonrası (örneğin; skolyoz cerrahisi) komplikasyon gelişme riskinin artmasına ve iyileşme süresinin gecikmesine
Yukardakilerden hangi/hangileri tıbbi açıdan malnütrisyonun sebep olduğu durumlardır?

I, II

I, III

I, II, III

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde malnütrisyon:
• Kas gücü ve buna bağlı kardiyak ve solunum fonksiyonlarının azalmasına (örneğin;
zayıf öksürme kuvveti vb.),
• Bağışıklık sisteminin zayıflamasına (örneğin; sık enfeksiyonlar, geç toparlanma vb)
• Bası yaralarının oluşmasına ve yara iyileşmesinin gecikmesine,
• Kemik kırıklarına,
• Cerrahi sonrası (örneğin; skolyoz cerrahisi) komplikasyon gelişme riskinin artmasına
ve iyileşme süresinin gecikmesine,
• Hastaneye yatış sıklığı ve süresinin artmasına,
• Sağlık bakım giderlerinin artmasına neden olmaktadır.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

I. Zayıf emme
II. Çiğneme güçlüğü
III. Dil itme
IV. Kusma
Yukardakilerden hangi/hangileri en sık görülen oral motor sorunlardandır?

I, II

I, III

I, II, III

I, II, III, IV

III, IV

Açıklama:

En sık görülen oral motor sorunlar zayıf emme, çiğneme güçlüğü, dil itme gibi anormal refleksler, taktil hassasiyet ve zayıf dil ve dudak hareketleridir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerde görülen beslenme harici faktörlerdendir değildir?

Genetik sendromlar

Nörolojik faktörler

Endokrin faktörler

Çiğneme güçlüğü

Nörotrofik faktörler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 76

Çocukta metabolik ya da organ faaliyetlerinin bozulmasına ve kabızlığa ne neden olabilir?

Sıvı gereksinimi

Protein gereksinimi

Enerji gereksinimi

Vitamin gereksinimi

Mineral gereksinimi

Açıklama:

Nörogelişimsel bozukluğu olan çocuklarda yapılan çalışmalar, gelişimsel bir engeli olmayan çocuklarla karşılaştırıldığında tükürük akış hızının daha düşük (%50), tükürük, plazma ve idrar ozmolaritesinin ise daha yüksek olduğu (sırasıyla %50, %3 ve %20) belirlenmiştir. Bu bulgular çocuklarda dehidratasyonun (sıvı kaybı) göstergeleridir (Santos 2011). Dehidratasyon çocuğun metabolik ya da organ faaliyetlerinin bozulmasına ve kabızlığa neden olabilir. Bunun önlenebilmesi için yeterli sıvı alımı sağlanmalıdır.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

I. Çocuğun öğün saatleri uzuyor mu?
II. Çocuk beslenme açısından tamamen başkalarına bağımlı mı?
III. Öğün saatleri stresli mi
IV. Çocuk yemek yemeyi reddediyor mu?
V. Solunum sıkıntısına ilişkin bulgular var mı?
Yukardakilerden hangi/hangileri çocukta beslenme ya da yutma güçlüğü bulgusu olup olmadığını tespit etmek için sorulması gereken sorulardandır?

I, II

I, III

I, II, III

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Özellikle kapsamlı klinik ve aletsel yutma değerlendirmesi imkânına sahip olmayan sağlık uzmanları, aşağıdaki sorulara yanıt arayarak çocukta beslenme ya da yutma güçlüğü bulgusu olup olmadığını tespit edebilir.
• Çocuğun öğün saatleri uzuyor mu? - Öğün süresinin 30 dakikanın üzerinde olması sorun olduğuna işaret edebilir.
• Çocuk beslenme açısından tamamen başkalarına bağımlı mı? - Beslenirken baş ve gövde kontrolünü (dik) ya da el-ağız koordinasyonunu sağlayabilen çocuklar yutma güvenliği açısından daha iyi koordinasyona sahiptir. İyi baş ve gövde kontrolüne sahip olmayan çocuklarda aspirasyon riski daha yüksektir.
• Öğün saatleri stresli mi?
• Çocuk yemek yemeyi reddediyor mu? - Besin reddinin birden çok nedeni olabilir. Fizyolojik sorunlar (havayoluna ya da gastrointestinal sisteme ilişkin faktörler), oral duyu motor sorunları ya da çocuk-aile etkileşiminin bozulması bu nedenlerin başında gelir
• Solunum sıkıntısına ilişkin bulgular var mı? - Hızlı soluk alıp verme, ıslak ses, öğün
süresi uzadıkça artan burun tıkanıklığı, biberonla beslenirken soluk alıp vermede
zorlanma gibi bulgular yutma bozukluğunun göstergeleridir. Sık tekrar eden solunum
yolu enfeksiyonları da aspirasyon varlığına işaret edebilir, ancak başka nedenlere
bağlı olarak da gelişebilir.
• Son 3 aydır çocuğun ağırlık kazanımında yavaşlama ya da duraksama oldu mu?
- Özellikle yaşamın ilk 2 yılında doğrusal ağırlık artışı hem beyin gelişimi hem
de normal büyüme için önemlidir. Küçük çocuklarda yeterli ağırlık kazanımının
olmaması, büyük çocuk ya da yetişkin bireylerdeki ağırlık kaybına denk tutulmaktadır.
• Çocuk sürekli kusuyor mu? Kusma ne zaman gerçekleşiyor? - Beslenme esnasındaki kusma çoğu zaman oral motor becerileri yeterince gelişmemiş olan çocuklarda, besinin tam olarak öğütülmeden yutulmaya çalışılması ve bunun öğürmeyi tetiklemesi sonucu gerçekleşir. Beslenmeden bir müddet sonra gerçekleşen kusma atakları ise reflüye işaret edebilir.
• Öğün saatlerinde çocuk huzursuz ya da letarjik mi? - Huzursuzluk; gastrointestinal sorunlar, havayolu sorunları ya da davranışsal sorunlardan kaynaklanabilir. Letarji ya da uyku hali ise yorgunluk, sedatif ilaçlar (antikonvülsanlar, kas gevşeticiler vb.) ya da sık nöbetler nedeniyle oluşabilir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Nörogelişimsel yetersizliği olan çocukların %70'nde görülen sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Çiğneme güçlüğü

Yutma bozukluğu

Reflü

Kabızlık

İshal

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 79

Yutma işlevi başlıca kaç faz altında incelenir?

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 80

Antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyonu ölçümü için bir yaş altındaki çocuklar ne sıklıkta izlenmelidir?

Yılda 1

Yılda 2

Yılda 3

Ayda 3

Ayda 1

Açıklama:

Antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyonu ölçümü için bir yaş altındaki çocuklar ayda bir kez (en geç 3 ayda bir) izlenmelidir
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Davranışsal sorunlar nedeniyle sınırlı besin seçimi kaynaklı zayıflık veya ağırlık kaybı yaşanması aşağıdaki hastalıklardan hangisinde görülür?

Serebral palsi

Down sendromu

Kalıtımsal/genetik metabolik hastalıklar

Otizm spektrum bozukluğu

Prader Willi Sendromu

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğunda davranışsal sorunlar nedeniyle sınırlı besin seçimi kaynaklı zayıflık veya ağırlık kaybı yaşanır.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Serebral Palsi ve Down Sendromlu çocukların enerji gereksiniminin belirlenmesinde kullanılan yaklaşımlardan biridir?

Pediatrik yeme değerlendirme aracı

Boy yaşı

Krick denklemi

Holliday-Segar denklemi

Biyoempedans analizi

Açıklama:

Pediatrik yeme değerlendirme aracı yutma bozukluğunun; boy yaşı kemik yaşının kaba bir göstergesi olup genel olarak gelişimsel yetersizliği olan çocukların enerji gereksinimin değerlendirilmesinde, Holliday-Segar denklemi sıvı gereksiniminin belirlenmesinde ve biyoempedans analizi vücut kompozisyonun ölçülmesinde kullanılır. Doğru yanıt Krick denklemi seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda geçici ve kısa dönemli enteral beslenme aşağıdakilerden hangisi ile sağlanır?

Orogastrik beslenme

Nasogastrik beslenme

Nasojejunal beslenme

Gastrostomiden beslenme

Jejunostomiden beslenme

Açıklama:

Sorudaki amaca uygun uygulama nasogastrik beslenmedir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi yutma bozukluğu tedavisinde aspirasyonun önlenmesi amacıyla uygulananlardan biri değildir?

Postür/pozisyon değişikliği

Diyetin modifiye edilmesi

Adaptif beslenme gereçlerinin kullanımı

Gece beslenmelerinin azaltılması

Yutma manevraları

Açıklama:

Gece yatar pozisyonda gastroözofagal reflü riski arttığından gece beslenmeleri azaltılması reflü için iyi bir çözümdür.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda hidrasyon durumunun değerlendirilmesi için aşağıdakilerden hangisi laboratuvarda incelenir?

Kan üre azotu

Hemoglobin

D vitamini

Paratiroid hormon

Alkalin fosfotaz

Açıklama:

Hemoglobin ile anemi; D vitamini, paratiroid hormon ve alkalin fosfotaz düzeyleri ile kemik erimesi ölçülür.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Otizm konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur.
Serebral Palsi vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas
kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır
Down sendromu genetik bozukluk sonucu bireylerin 21. Kromozon çiftinde fazladan bir fazla kromozom bulunması durumudur.

Yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Otizm konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur.
Serebral Palsi vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas
kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır
Down sendromu genetik bozukluk sonucu bireylerin 21. Kromozon çiftinde fazladan bir fazla kromozom bulunması durumudur.

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Diş çürükleri ve kayıpları gastroözofajeal reflü hastalığı
Oral motor disfonksiyon disfaji
Malnütrisyon

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri serebral palsili bireylerde ağızdan yetersiz alımının nedenleridir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Serebral palsili bireylerde ağızdan yetersiz alımının nedenleri arasında koordinasyon kaybına bağlı olarak kendi kendine beslenememe durumu, yetersiz ağız bakımı, diş çürükleri ve kayıpları gastroözofajeal reflü hastalığı, oral motor disfonksiyon disfaji, malnütrisyon sayılabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdaki beden kütle indekslerinden (BKİ (kg/m2)) hangisine sahip olan birey zayıf sınıfındadır?

Açıklama:

Beden Kütle İndeksi Sınıflaması BKİ (kg/m2)
ZAYIF <18.50
NORMAL=18.50-24.99
HAFIF ŞIŞMAN (KILOLU)=25.00-29.99
ŞIŞMAN ≥30.00
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Yetişkin bireyler et grubu besinleri günde kaç porsiyon tüketmelidir?

1 porsiyon

2 porsiyon

3 porsiyon

4 porsiyon

5 porsiyon

Açıklama:

Et Grubu Besinler: Et, tavuk, balık, yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek ve ceviz, fındık, fıstık gibi yağlı tohumlar bu grupta yer alır. Bu grup protein, demir, çinko, fosfor, magnezyum ve B vitaminleri için iyi bir kaynaktır. Balık iyi bir omega-3 kaynağıdır. Kurubaklagiller bağırsakları çalıştıran posa ve E vitamininden de zengindir. Bu gruptan yetişkin bireyler günde 2 porsiyon tüketmelidir. Et (kırmızı veya beyaz) yağsız, 2-3 köfte kadar, 60-90 gr. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Yetişkin bireyler için sağlıklı beslenme önerilerine göre günde en az kaç bardak su içilmelidir?

4-6 bardak

6-8 bardak

8-10 bardak

10-12 bardak

12-14 bardak

Açıklama:

Yetişkin Bireyler için Sağlıklı Beslenme Önerileri;
Yemek yemeye yönelik öneriler
Besinlerin tüketiminde çeşitlilik sağlayınız.
Öğün atlamayınız.
Özellikle kahvaltı yapmadan güne başlamayınız.
Her gün 3 ana, 2- 3 ara öğün tüketmeye özen gösteriniz.
Ayaküstü atıştırmalıklar ve fast food yemek tercihlerinden kaçınınız.
Sağlıklı beslenmek için mevsiminde doğal ve taze besinler tercih ediniz.
Şeker tüketiminizi azaltınız.
Tuz tüketiminizi azaltınız. Az ama iyotlu tuz tüketiniz.
Tam tahıl ürünlerini tercih ediniz.
Günde en az 8-10 bardak su içiniz.
Doymuş yağlar içeren hayvansal kaynaklı yağlar (tereyağı, iç yağ, kuyruk yağ) yerine doymamış yağ asitlerini içeren
bitkisel sıvı yağları (zeytinyağı, ayçiçek yağı, mısırözü yağı vb.) tercih ediniz. Trans yağdan kaçınınız.
Alkol tüketiminden kaçınınız.
Gazlı içecekleri tüketmeyiniz. Şekerli içecekleri tüketmekten sakınınız.
Yarım yağlı süt, ayran gibi içecekleri ve vitamin mineral açısından zengin taze sıkılmış az miktarda meyve sularını tercih ediniz.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Yaşlılıkta beslenme önerilerine göre haftada en az kaç defa balık tüketilmelidir?

0-1 defa

2-3 defa

3-4 defa

4-5 defa

5-6 defa

Açıklama:

Yaşlı bireylerin yeterli ve dengeli beslenmesine ilişkin öneriler;
Yağlı besinlerin tüketimi sınırlandırılmalıdır. Bunun için;
- Kırmızı et yerine tavuk, hindi eti tercih edilmelidir.
- Haftada en az 2-3 defa balık tüketilmelidir
- Hayvansal kaynaklı yağ tüketimi azaltılmalı, bitkisel kaynaklı sıvı yağlar kullanılmalıdır. Bitkisel yağların hiçbirinden kolesterol bulunmaz. Günlük yağ tüketiminin 1/3’ü hayvansal kaynaklı (süt, süt ürünleri ve kırmızı et, tavuk eti, balık eti ve yumurta) 1/3’ü ayçiçek, mısırözü, soya yağı vb., 1/3’ü ise zeytinyağı ya da fındık yağında karşılanmalıdır.
- Az yağlı veya yağsız süt ve yoğurt tüketilmelidir.
- İçinde et bulunan yemekler pişirilirken dışarıdan ilave yağ konulmamalıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Yaşlılıkta beslenme önerilerine göre her gün kaç porsiyon meyve-sebze tüketilmelidir?

1-2 porsiyon

3-4 porsiyon

5-7 porsiyon

8-10 porsiyon

10-12 porsiyon

Açıklama:

Yaşlı bireylerin yeterli ve dengeli beslenmesine ilişkin öneriler;
Posa alımı artırılmalıdır. Posanın en iyi kaynağı sebze, meyve ve kurubaklagillerdir. Bunun için;
- Beyaz ekmek yerine kepekli ekmek tercih edilmelidir.
- Her gün 5-7 porsiyon sebze-meyve yenilmelidir.
-Haftada 2-3 kez kurubaklagil yemeği tüketilmelidir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Yaşlılıkta beslenme önerilerine göre günlük tuz tüketimi en fazla ne kadar olmalıdır?

1-2 gram

2-3 gram

4-5 gram

6-7 gram

8-9 gram

Açıklama:

Yaşlılarda günlük tuz tüketimi kısıtlanmalıdır. Günlük tuz tüketim miktarı bir tatlı kaşığından (4-5 gram) fazla olmamalıdır. Özellikle yüksek kan basıncı açısından düşünüldüğünde tuz ilave edilmiş geleneksel besinler (turşu, salamura vb.) tüketilmemelidir. Ayrıca bazı sodaların içeriğinde sodyum bulunmaktadır. Bu nedenle yüksek kan basıncı olan yaşlılar sodalardaki sodyum miktarına dikkat etmelidirler. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Yaşlılarda beslenme önerilerine göre su tüketimi en az kaç litre olmalıdır?

0.5 litre

1 litre

2 litre

3 litre

4 litre

Açıklama:

Yaşlılarda su tüketimi günlük 1 litrenin altına düşmemelidir. Özellikle sıcak havalarda sıvı alımının artırılmasına dikkat edilmelidir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Haşlama, ızgara ve fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir.
Kepekli ekmek yerine beyaz ekmek tercih edilmelidir.
Aşırı çay ve kahve tüketilmemelidir.

Yaşlılarda beslenme önerileri ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Haşlama, ızgara ve fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir.
Beyaz ekmek yerine kepekli ekmek tercih edilmelidir.
Aşırı çay ve kahve tüketilmemelidir.

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bir gelişimsel engellilik nedeni değildir?

Fetal anomaliler

Doğumsal defektler

Metabolik bozukluklar

Kromozomal bozukluklar

Beslenme sorunları

Açıklama:

Gelişimsel engellilikler her yaştaki bireyi etkileyebilir ve bir hastalık durumu değildir. Fetal anomaliler, doğumsal defektler ile metabolik ve kromozomal bozuklukların neden olduğu durumlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

I. Obezite
II. Gastrointestinal bozukluklar
III.Konstipasyon
IV. Kardiyak problemler
Yukarıdakilerden hangileri sık karşılaşılan gelişimsel engellilik durumlarındandır?

Hepsi

I,II,III

II,III,IV

II,IV

Hiçbiri

Açıklama:

Gelişimsel engelli bireylerde çok sayıda beslenme sorunu belirtilmektedir. Büyüme geriliği, obezite, gelişime ve beslenmeye dair sorunlar, gastrointestinal bozukluklar, besin-ilaç etkileşimleri, konstipasyon ile kardiyak ve böbrek problemleri bu sorunlar arasında sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi serebral palsili bireylerde görülme ihtimali daha yüksek olan bir rahatsızlıktır?

Obezite

Diş çürükleri

Konstipasyon

Hipotoni

Çölyak

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 14

Otizmlilerde sedanter aktivite düzeyi hangi duruma neden olur?

Yetersiz enerji alımı

Besin isteğinde sınırlılık

Hafif şişmanlık/ obezite

Kalsiyum eksikliği

Düşük vücut ağırlığı

Açıklama:

Sedanter aktivite düzeyi şişmanlığın sebebidir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Serebral palside yutma güçlüğü niçin meydana gelebilir?

Artan enerji alımı

Yetersiz sıvı ve posa alımı

Gastrointestinal fonksiyonlardaki değişiklikler

Besin-ilaç etkileşimi

Düşük vücut ağırlığı

Açıklama:

Yetersiz sıvı ve posa alımı yutma güçlüğünün altında yatan nedendir?

Doğru Cevap: B

Soru 16

Down sendromunda BKI<25 kg/m2 değeri neyi endike etmektedir?

Demans

Çölyak

Yetersiz oral alım

Gastrointestinal fonksiyonlarda değişiklikler

Hafif şişmanlık/ obezite

Açıklama:

Hafif şişmanlık/
obezite :
*Vücut yağ dokusunda artış
*Aşırı enerji alımı
*Hipotoniye bağlı olarak azalan enerji ihtiyacı
*BKI<25 kg/m2

Doğru Cevap: E

Soru 17

Beden-kütle endeksi normal olan birinin BKİ değerinin ne olması beklenebilir?

Açıklama:

NORMAL : 18.50-24.99.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Anemiye yol açan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Beslenme Sorunları

Ağız ve Diş Sağlığı

Öğün Zamanı

Disfaji (Yutma Güçlüğü)

C vitamini defisiti

Açıklama:

Beslenme sorunlarının sonucu olarak yetersiz ağırlık kazanımı, bağışıklık sisteminin yetersizliği, anemi, vitamin ve mineral eksiklikleri, diş çürükleri ve psikososyal sorunlar ortaya çıkabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Yetişkinlerin günde kaç bardak süt ve süt ürünü tüketmeleri gerekir?

Açıklama:

Yetişkinlerin günde 2 subardağı, tüketmeleri gerekir. Az yağlı olanlar tercih edilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

I. Kırmızı et yerine tavuk, hindi eti tercih edilmelidir
II. Haftada en az 2-3 defa balık tüketilmelidir
III. Hayvansal kaynaklı yağ tüketimi azaltılmalı, bitkisel kaynaklı sıvı yağlar kullanılmalıdır
Yaşlı beslenmesinde yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

I,II,III

Yalnız II

I,II

II,III

Açıklama:

Yağlı besinlerin tüketimi sınırlandırılmalıdır. Bunun için;
- Kırmızı et yerine tavuk, hindi eti tercih edilmelidir.
- Haftada en az 2-3 defa balık tüketilmelidir
- Hayvansal kaynaklı yağ tüketimi azaltılmalı, bitkisel kaynaklı sıvı yağlar kullanılmalıdır. Bitkisel yağların hiçbirinden kolesterol bulunmaz. Günlük yağ
tüketiminin 1/3’ü hayvansal kaynaklı (süt, süt ürünleri ve kırmızı et, tavuk eti,
balık eti ve yumurta) 1/3’ü ayçiçek, mısırözü, soya yağı vb., 1/3’ü ise zeytinyağı
ya da fındık yağında karşılanmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

"Konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur" şeklinde tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?

serebral palsi

down sendromu

obezite

otizm

demans

Açıklama:

Otizm konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Bu hastalık, vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Bu durum fetal, perinatal veya erken çocukluk gelişimi sürecinde beyinde oluşan hasar ile ortaya çıkmaktadır.
Yukarıda özellikleri verilen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Otizm

Demans

Down sendromu

Çölyak

Serebral palsi

Açıklama:

Serebral Palsi vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Bu durum fetal, perinatal veya erken çocukluk gelişimi sürecinde beyinde oluşan hasar ile ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi otizmli bireylerde sık karşılaşılan beslenmeye ait tanılardan biri değildir?

yetersiz besin alımı

besin isteğinde sınırlılık

kalsiyum D vitamini besin ögelerinde yetersizlik

hafif şişmanlık ve obezite

yetersiz enerji, posa ve sıvı alımı

Açıklama:

Otizmli bireylerde yetersiz besin alımı, besin isteğinde sınırlılık, kalsiyum D vitamini besin ögelerinde yetersizlik, düşük vücut ağırlığı bununla beraber bazı bireylerde hafif şişmanlık ve obezite sorunları görülmektedir. Serebral palsili bireylerde enerji harcamasındaki artışla birlikte gereksinimden fazla enerji alımı bazı bireylerde ise yutma güçlüğü nedeniyle yetersiz enerji, posa ve sıvı alımı gözlenmektedir. Down sendromlu bireylerin bir kısmında ağızdan alım azalmakla birlikte diğer bir kısmında hafif şişmanlık ve obezite bununla birlikte gastrointestinal sisteme ilişkin sorunlar görülebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Gelişimsel Engellilik veya sendrom gözlenen bireylerde beslenmeye ait tanı ve altında yatan nedenler/karşılaşılan bulgular ile ilgili olarak verilen eşleştirmelerden hangisi doğru değildir?

Otizm-Yetersiz enerji alımı-Besin seçiminde sınırlamalar

Serebral Palsi-Enerji harcamasında artış-Vücut yağ dokusunda artış

Down Sendromu-Yetersiz oral alım-Demans

Otizm-Düşük vücut ağırlığı-Yetersiz enerji alımı

Serebral Palsi-Yetersiz sıvı ve posa alımı-Konstipasyon (kabızlık)

Açıklama:

Otizm-Yetersiz enerji alımı-Besin seçiminde sınırlamalar
Serebral Palsi-Enerji harcamasında artış-İstemsiz ağırlık kaybı
Down Sendromu-Yetersiz oral alım-Demans
Otizm-Düşük vücut ağırlığı-Yetersiz enerji alımı
Serebral Palsi-Yetersiz sıvı ve posa alımı-Konstipasyon (kabızlık)

Doğru Cevap: B

Soru 25

Otizmli bireylerde aşağıdaki bulgulardan hangisine rastlanır?

Kas kontrolünde bozukluk

Kas koordinasyonunda bozukluk

Bilişsel bozukluk

Kısa vücut yapısı

Konuşma ve dil gelişiminde gecikme

Açıklama:

Otizm; Konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur. Bireylerde aynı zamanda beslenme alışkanlıklarında ve kendi kendine yemek yeme yeteneklerinde sorunlarla karşılaşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi serebral palsi görülen bireyde yetersiz sıvı ve posa alımında karşılaşılan bulgulardan biridir?

İstemsiz ağırlık kaybı

Vücut yağ dokusunda artış

Beklenenden fazla ağırlık kazanımı

Konstipasyon (kabızlık)

Demans

Açıklama:

Serebral palsi görülen bireyde yetersiz sıvı ve posa alımında;
Konstipasyon (kabızlık)
Sıvı ve besin alımından bağımsız olarak engellilik durumu
Yutma güçlüğü
Susama duyusunda oluşan değişiklikler,
susuzluğun hissedilmesindeki engellilik durumu gözlenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel engelli yetişkinlerde gözlenen beslenme sorunlarının nedenlerinden biridir?

bağışıklık sisteminin yetersizliği

nöromotor disfonksiyon

yetersiz ağırlık kazanımı

diş çürükleri

anemi

Açıklama:

Gelişimsel engelli yetişkinlerin çoğunda besin alımındaki zorluklar nedeniyle yetersiz beslenme sorunları görülmektedir. Beslenme sorunları; nöromotor disfonksiyon, tıkanıklık gibi lezyonlar ve psikososyal faktörler nedeniyle belirli besinlerin reddi olarak tanımlanmaktadır. Bu popülasyondaki beslenme sorunlarının diğer nedenleri ise; oral-motor güçlükler, disfaji, beslenme esnasında uygun olmayan pozisyon, aile ilişkilerinde çatışma, duyu sorunları ve önceki entübasyondan gelen dokunma direncidir. Beslenme sorunlarının sonucu olarak yetersiz ağırlık kazanımı, bağışıklık sisteminin yetersizliği, anemi, vitamin ve mineral eksiklikleri, diş çürükleri ve psikososyal sorunlar ortaya çıkabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi yutma güçlüğü çeken gelişimsel engelli bireylerde beslenme bağımsızlığını güvenli bir şekilde arttırmak için bakım
planına dahil edilebilecek yöntemlerden biri değildir?

Besinlerde doku değişiklikleri

Kıvam arttırıcılar

Besin destekleri

İnfantometre benzeri bir araç

Kendi kendine beslenme ekipmanları

Açıklama:

Besinlerde doku değişiklikleri, kıvam arttırıcılar, besin destekleri veya kendi kendine beslenme ekipmanları, beslenme bağımsızlığını güvenli bir şekilde arttırmak için bakım planına dahil edilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Gelişimsel engelli bireylerde ilaç kullanımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İlaçlar besin ilaç etkileşimini etkilemez.

Uyarıcı ilaçlar, iştahı etkileyebilmektedir.

Motilite ilaçları sindirim sürecini ve besin ögeleri ile ilaçların emilim hızlarını değiştirebilmektedir.

Depresyon ilaçları ağız kuruluğu ve tat değişikliklerine sebep olabilmektedir.

Reflü hastalığının tedavisi B12 vitamini eksikliğine neden olabilmektedir.

Açıklama:

İlaçlar besin ilaç etkileşimi riskini de arttırmaktadır. Uyarıcı ilaçlar, iştahı etkileyebilmektedir. Motilite ilaçları sindirim sürecini ve besin ögeleri ile ilaçların emilim hızlarını değiştirebilmektedir. Depresyon ilaçları ağız kuruluğu ve tat değişikliklerine sebep olabilmektedir. Reflü hastalığının tedavisi B12 vitamini eksikliğine neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

"Bu besinler folik asit, A vitamininin ön öğesi olan karoten, E, C, B2 vitamini ile kalsiyum, potasyum, demir, magnezyum, posa ve diğer antioksidan özelliğe sahip bileşiklerden zengindirler".
Yetişkin bireyler için tüketilmesi gerekli olan ve yukarıda özellikleri verilen besin grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Süt ve Süt Ürünleri

Sebze ve Meyve Grubu

Et Grubu Besinler

Ekmek ve Tahıl Grubu

İçecekler

Açıklama:

Sebze ve Meyve Grubu;
Tüm taze sebze ve meyveler bu gruptadır. Bu besinler folik asit, A vitamininin ön öğesi olan karoten, E, C, B2 vitamini ile kalsiyum, potasyum, demir, magnezyum, posa ve diğer antioksidan özelliğe sahip bileşiklerden zengindirler.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Down sendromu genetik bozukluk sonucu bireylerin kaçıncı kromozon çiftinde fazladan
bir fazla kromozom bulunması durumudur?

Açıklama:

Down sendromu genetik bozukluk sonucu bireylerin 21. Kromozon çiftinde fazladan
bir fazla kromozom bulunması durumudur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Merkezi ABD’de
olan Besin ve Beslenme Konseyi, 1958 yılında besinlerin kaç grup altında toplanmasının
uygun olacağını belirtti?

Açıklama:

Merkezi ABD’de
olan Besin ve Beslenme Konseyi, 1958 yılında besinlerin dört grup altında toplanmasının
uygun olacağını belirtti. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi konuşma
ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur?

Down sendromu

Serebral Palsi

Otizm

Çölyak hastalığı

Demans

Açıklama:

Otizm konuşma
ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas
kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır?

Demans

Down sendromu

Otizm

Serebral Palsi

Çölyak Hastalığı

Açıklama:

Serebral Palsi vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas
kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Bu durum fetal, perinatal veya erken çocukluk gelişimi sürecinde beyinde oluşan hasar ile ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

I. Yetersiz besin alımı
II. Besin isteğinde sınırlılık
III. Kalsiyum D vitamini
besin ögelerinde yetersizlik
Otizmli bireylerde yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri görülmektedir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

I. Yetersiz enerji alımı
II. Beden Kütle İndeksi (BKİ) <18,5 kg/m2
III. Medikal tedavinin iştah üzerine olumsuz
etkileri
IV. Davranışlara bağlı sınırlı besin tercihler
Yukarıdakilerden hangileri otizmdeki düşük vücut ağırlığının altında yatan nedenlerdendir/karşılaşılan bulgulardandır?

II ve III

I ve IV

I, II, III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Otizmin otizmdeki düşük vücut ağırlığının altında yatan nedenler/karşılaşılan bulgular
I. Yetersiz enerji alımı
II. Beden Kütle İndeksi (BKİ) <18,5 kg/m2
III. Medikal tedavinin iştah üzerine olumsuz
etkileri
IV. Davranışlara bağlı sınırlı besin tercihler
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

I. Gelişimsel engelli olan erişkinlerde laboratuvar değerlendirmeleri sağlıklı bireylerle benzerlik göstermektedir.
II. Down sendromu gibi kısa vücut
yapısına sahip engelli bireylerde beden kütle indeksi hesaplamasının normalden daha düşük
çıkabileceği dikkate alınmalıdır.
III. Gelişimsel engelli bireyler diş eti iltihabı, periodontit ve çürükler gibi önemli ağız sağlığı
sorunlarına sahiptir.
IV. Gelişimsel
engelli bir yetişkinle çalışırken, birey gözetim altında değilse doğru bilgiyi elde etmek genellikle kolaydır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve III

II ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Gelişimsel engelli olan erişkinlerde laboratuvar değerlendirmeleri sağlıklı bireylerle benzerlik göstermektedir.
Down sendromu gibi kısa vücut
yapısına sahip engelli bireyler beden kütle indeksi hesaplaması normalden daha yüksek
çıkmasına neden olabileceği dikkate alınmalıdır.
Gelişimsel
engelli bir yetişkinle çalışırken, birey gözetim altında değilse doğru bilgiyi elde etmek genellikle zordur.
Gelişimsel engelli bireyler diş eti iltihabı, periodontit ve çürükler gibi önemli ağız sağlığı
sorunlarına sahiptir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

I. Uyarıcı ilaçlar, iştahı etkileyebilmekte ve vücut ağırlığında kayba neden olabilmektedir.
II. Motilite ilaçları (örn., betanekol klorür, eritromisin ve metoklopramid) sindirim sürecini ve besin ögeleri ile ilaçların
emilim hızlarını değiştirebilmektedir.
III. Depresyon ve davranış sorunları nedeniyle kullanılan antipsikotik ve trisiklik antidepresan ilaçlar; ağız kuruluğu, tat değişiklikleri, bulantı,
kusma, iştah ve vücut ağırlığı artışına sebep olabilmektedir.
Yukarıda ilaç kullanımı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uyarıcı ilaçlar, iştahı etkileyebilmekte ve vücut ağırlığında kayba
neden olabilmektedir. Gastroözofajial reflü hastalığının tedavisinde, mide asit düzeyinin
değiştirilmesi istenmekte ve bu durum da ince barsakta yer alan bakterilerin gelişimini
etkileyerek B12 vitamini eksikliğine neden olabilmektedir. Ayrıca 1 yıldan uzun süre bu
ilaçların kullanımı kırık riskinde de artışa sebep olabilir. Motilite ilaçları (örn., betanekol klorür, eritromisin ve metoklopramid) sindirim sürecini ve besin ögeleri ile ilaçların
emilim hızlarını değiştirebilmektedir. Depresyon ve davranış sorunları nedeniyle kullanılan antipsikotik ve trisiklik antidepresan ilaçlar; ağız kuruluğu, tat değişiklikleri, bulantı,
kusma, iştah ve vücut ağırlığı artışına sebep olabilmektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

I. Besinlerin tüketiminde çeşitlilik sağlayınız.
II. Öğün atlamayınız.
III. Şeker tüketiminizi azaltınız.
IV. Tam tahıl ürünlerini tercih ediniz.
Yukarıda yetişkin bireylere yönelik verilen beslenme önerilerinden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Yetişkin Bireylere Yönelik Beslenme Öneriler
Besinlerin tüketiminde çeşitlilik sağlayınız.
Öğün atlamayınız.
Özellikle kahvaltı yapmadan güne başlamayınız.
Her gün 3 ana, 2- 3 ara öğün tüketmeye özen gösteriniz.
Ayaküstü atıştırmalıklar ve fast food yemek tercihlerinden kaçınınız.
Sağlıklı beslenmek için mevsiminde doğal ve taze besinler tercih ediniz.
Şeker tüketiminizi azaltınız.
Tuz tüketiminizi azaltınız. Az ama iyotlu tuz tüketiniz.
Tam tahıl ürünlerini tercih ediniz.
Günde en az 8-10 bardak su içiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Yaşlı bireyler için tüketilmesi önerilen günlük et grubu besin miktarı ne kadardır?

1 porsiyon

2 porsiyon

3 porsiyon

4 porsiyon

5 porsiyon

Açıklama:

Yaşlı bireyler için tüketilmesi önerilen günlük et grubu besin miktarı 2 porsiyondur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Genetik bozukluk sonucu bireylerin 21. Kromozon çiftinde fazladan bir fazla kromozom bulunması sonucunda oluşan gelişimsel engellilik aşağıdakilerden hangisidir?

Down sendromu

Serebral Palsi

Otizm

Çölyak

Raşitizm

Açıklama:

Down sendromu genetik bozukluk sonucu bireylerin 21. Kromozon çiftinde fazladan bir fazla kromozom bulunması durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Antropometrik Ölçümler arasında yer almaz?

Vücut ağırlığı

Boy uzunluğu

Beden kütle indeksi

Kanda folik asit düzeyinin ölçümü

Deri kıvrım kalınlıklarının ölçümü

Açıklama:

Kanda folik asit ölçümü biyokimyasal ölçümler arasına girmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Beden kütle indeksi hangi değerin üstünde olanlar şişman kabul edilmektedir?

Açıklama:

ŞIŞMAN ≥30.00

Doğru Cevap: C

Soru 44

Beden kütle indeksi nasıl hesaplanmaktadır?

Boy uzunluğunun vücut ağırlığına bölünmesiyle

Vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle

Boy uzunluğunun vücut ağırlığı ile çarpılmasıyla

Vücut ağırlığının boy uzunluğuna bölünmesiyle

Boy uzunluğunun vücut ağırlığının karesine bölünmesiyle

Açıklama:

BKİ: Vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle hesaplanır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Otizm konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur.
Serebral Palsi vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır.
Down sendromu genetik bozukluk sonucu bireylerin 21. Kromozon çiftinde fazladan bir fazla kromozom bulunması durumudur.

Sık karşılaşılan gelişimsel engellilik durumları veya sendromlar ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Otizm konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur.
Serebral Palsi vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır.
Down sendromu genetik bozukluk sonucu bireylerin 21. Kromozon çiftinde fazladan bir fazla kromozom bulunması durumudur.

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Gastrointestinal fonksiyonlarda değişiklikler
Konstipasyon
Çölyak hastalığı

Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri Down sendromlu bireylerde görülebilir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Down sendromlu bireylerde gastrointestinal fonksiyonlarda değişiklikler konstipasyon (hipotoni, düşük fiziksel aktivite ve/veya düşük posa alımı nedeniyle) ve çölyak hastalığına neden olabilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Gastroözofajial reflü hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçlar aşağıdaki yan etkilerden hangisine neden olmaktadır?

Vitamin B12 eksikliği

Demir eksikliği

Folik asit eksikliği

Ağız kuruluğu

İshal

Açıklama:

Gastroözofajial reflü hastalığının tedavisinde, mide asit düzeyinin değiştirilmesi istenmekte ve bu durum da ince barsakta yer alan bakterilerin gelişimini etkileyerek B12 vitamini eksikliğine neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Vücut yağ dokusunda artış
Hipotoni (kas gücünde anormal azalma)
Sedanter aktivite düzeyi

Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri serebral palsi hastalığı olan bireylerde artan enerji alımının altında yatan neden/karşılaşılan bulgulardandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Serebral Palsi;
Beslenmeye Ait Tanı:Artan enerji alımı
Altında Yatan Nedenler/Karşılaşılan Bulgular:
-Vücut yağ dokusunda artış
-Medikal tedavi nedeniyle azalan kas tonusuna bağlı olarak enerji harcamasındaki azalma
-Hipotoni (kas gücünde anormal azalma)
-Beklenenden fazla ağırlık kazanımı
-Hareketlilik durumundaki değişiklikler
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdaki ölçümlerden hangisi biyokimyasal ölçümler arasında yer almaz?

Kanda Askorbik asit ölçümü

Kanda Karnitin ölçümü

Kanda Fosfor ölçümü

Kanda piridoksin ölçümü

Boy uzunluğu ölçümü

Açıklama:

Boy uzunluğu ölçümü Antropometrik Ölçümler arasına girmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Down Sendromlu gastrointestinal fonksiyonlarda değişikliklerin altında yatan neden/karşılaşılan bulgulardandır?

Çölyak Hastalığı

Demans

Vücut yağ dokusunda artış

Hipotoniye bağlı olarak azalan enerji ihtiyacı

Aşırı enerji alımı

Açıklama:

Down Sendromu
Beslenmeye Ait Tanı:Gastrointestinal fonksiyonlarda değişiklikler
Altında Yatan Nedenler/Karşılaşılan Bulgular:
-Konstipasyon (hipotoni, düşük fiziksel aktivite ve/veya düşük posa alımı nedeniyle)
-Çölyak hastalığı
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıda verilen beden kütle indeksine sahip bireylerden hangisi zayıf olarak sınıflandırılmaktadır?

Açıklama:

Beden Kütle İndeksi Sınıflaması BKİ (kg/m2):
ZAYIF <18.50
NORMAL =18.50-24.99
HAFIF ŞIŞMAN (KILOLU) =25.00-29.99
ŞIŞMAN ≥30.00
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Gelişimsel engelli bireylerin yaşları arttıkça yemek saatlerinde destek düzeylerinin arttığı, aynı bireylerin %........sinin yemek saatlerinde orta düzeyde veya tam desteğe ihtiyaç duyduğu, %18’inin tabak hazırlama gibi az miktarda desteğe ihtiyaç duyduğu gösterilmiştir.
Yukarıda verile boşluğa aşağıdakilerden hangisi veya hangileri getirilmelidir?

Açıklama:

Gelişimsel engelli bireylerin yaşları arttıkça yemek saatlerinde destek düzeylerinin arttığı, aynı bireylerin %82’sinin yemek saatlerinde orta düzeyde veya tam desteğe ihtiyaç duyduğu, %18’inin tabak hazırlama gibi az miktarda desteğe ihtiyaç duyduğu gösterilmiştir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Yetişkin bireyler günde en az kaç bardak su içmelidir?

1-2 bardak

3-5 bardak

6-7 bardak

8-10 bardak

11-12 bardak

Açıklama:

Yetişkin bireyler günde en az 8-10 bardak su içmelidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Yaşlı bireyler haftada en az kaç defa balık tüketmelidir?

2-3 defa

4-5 defa

6-7 defa

8-9 defa

10-11 defa

Açıklama:

Yaşlı bireyler haftada en az 2-3 defa balık tüketmelidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Yaşlı bireyler her gün kaç porsiyon sebze-meyve yemelidir?

1-2 porsiyon

3-4 porsiyon

5-7 porsiyon

8-9 porsiyon

10-11 porsiyon

Açıklama:

Yaşlı bireyler her gün 5-7 porsiyon sebze-meyve yemelidir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Yaşlı bireylerde su tüketimi günlük en az kaç litre olmalıdır?

0.25 litre

0.5 litre

1 litre

2 litre

3 litre

Açıklama:

Yaşlılarda su tüketimi günlük 1 litrenin altına düşmemelidir. Özellikle sıcak havalarda sıvı alımının artırılmasına dikkat edilmelidir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Yaşlı bireylerde öğünler nasıl olmalıdır?

3 ana, 3 ara öğün

2 ana, 3 ara öğün

2 ana, 2 ara öğün

3 ana, 1 ara öğün

2 ana, 1 ara öğün

Açıklama:

Öğün sayısı artırılmalı, az ve sık yemek yenilmelidir (3 ana, 3 ara öğün).

Doğru Cevap: A

Soru 58

Yaşlı beslenmesi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kırmızı et yerine tavuk, hindi eti tercih edilmelidir.

Haftada en az 2-3 defa balık tüketilmelidir.

Hayvansal kaynaklı yağ tüketimi arttırılmalıdır.

Az yağlı veya yağsız süt ve yoğurt tüketilmelidir.

Beyaz ekmek yerine kepekli ekmek tercih edilmelidir.

Açıklama:

Hayvansal kaynaklı yağ tüketimi azaltılmalı, bitkisel kaynaklı sıvı yağlar kullanılmalıdır. Bitkisel yağların hiçbirinden kolesterol bulunmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Yaşlı bireyler için günlük tuz tüketimi en fazla ne kadar olmalıdır?

7-8 gram

10-12 gram

4-5 gram

12-15 gram

9-12 gram

Açıklama:

Günlük tuz tüketimi kısıtlanmalıdır. Günlük tuz tüketim miktarı bir tatlı kaşığından (4-5 gram) fazla olmamalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Yaşlı gelişimsel engelli bir bireyin sebze ve meyve grubundan günlük ne kadar tüketmesi önerilir?

2-3 porsiyon

5-7 porsiyon

1-2 porsiyon

3-4 porsiyon

4-5 porsiyon

Açıklama:

Sebze ve Meyve Grubu: 5-7 porsiyon

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel engellilik nedenlerinden biri değildir?

Kromozomal bozukluklar

Spesifik sendromlar

Nöromuskuler işlev bozuklukları

Obezite

Serebral palsi

Açıklama:

Gelişimsel engellilik birçok neden ile ortaya çıkabilir. Bu nedenler arasında; kromozomal bozukluklar, doğumsal anomaliler, spesifik sendromlar, nöromuskuler işlev bozuklukları, nörolojik bozukluklar, prematüre olarak doğanlar, serebral palsi, yeni doğanda tedavi edilemeyen metabolizma bozuklukları, çevresel toksinler ve besin ögesi yetersizlikleri sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Serebral Palsi’nin oluşum nedenidir?

Konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikmeler

Sosyal etkileşimlerde bozulmalar

Fetal, perinatal veya erken çocukluk gelişimi sürecinde beyinde oluşan hasar

Bir fazla kromozom bulunması

Beslenme alışkanlıklarındaki sorunlar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdaki beslenmeyle ilgili sorunlardan hangisi Down sendromlu bireylerde görülür?

Fazla enerji alımı

Gastrointestinal sistem sorunları

Yetersiz besin alımı

Besin isteğinde sınırlılık

Kalsiyum D vitamini eksikliği

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıda beslenmeye ilişkin verilen tanılardan hangisi Down sendromlu bireyler için doğrudur?

Aşırı enerji alma

Medikal tedavi sonucu oluşan iştahsızlık

Uzayan çiğneme süreci

Çölyak hastalığı

Yetersiz ağız bakımı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Otizmli bireylerde oluşan hafif şişmanlık ya da obezite nedenlerindendir?

Vücut yağ dokusunda artış

Hipotoni

Aşırı enerji alımı

Gastroözofajeal reflü hastalığı

Konstipasyon

Açıklama:

Tablo 8.1. incelendiğinde, Otizmli bireylerde Hafif şişmanlık/ Obezite tanısının nedenleri olarak, BKI>25 kg/m2, Davranışsal müdahalelerde besin Kullanımı, Tahmini aşırı enerji alımı, Medikal tedavinin iştah üzerine olumsuz etkileri, Sedanter aktivite düzeyi, Kalori içeriği yüksek besinlerin seçiminde sınırlamalar yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi depresyon ve davranış sorunları nedeniyle kullanılan antipsikotik ve trisiklik antidepresan ilaçlarının oluşturduğu sorunlardan biri değildir?

Ağız kuruluğu

Tat değişiklikleri

Bulantı

Kusma

B12 vitamini eksikliği

Açıklama:

Depresyon ve davranış sorunları nedeniyle kullanılan antipsikotik ve trisiklik antidepresan ilaçlar; ağız kuruluğu, tat değişiklikleri, bulantı, kusma, iştah ve vücut ağırlığı artışına sebep olabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi et grubu besinler içerisinde yer alır?

Pirinç

Mısır

Mercimek

Çavdar

Yoğurt

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 68

Yetişkin bireylerin sebze-meyve grubu besinleri günde en az kaç gram almaları gerekmektedir?

25-50 gr.

40-60 gr.

150-200 gr.

200-240 gr.

400 gr. ve üstü

Açıklama:

Günde en az 5 porsiyon (en az 400 gr) taze sebze ve meyve tüketilmelidir. Günlük alınan sebze ve meyvenin en az iki porsiyonu yeşil yapraklı sebzeler (Yeşil sebzelerin doğrandığı zaman 2-3 su bardağını dolduran miktarı) veya portakal, mandalina gibi turunçgiller veya domates olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Yaşlılıkta beslenme biçimiyle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Yağlı besinlerin tüketimi sınırlandırılmalıdır.

Öğün sayısı 3 ana 3 ara olmalıdır.

Kırmızı et yerine tavuk, hindi eti tercih edilmelidir.

Hayvansal kaynaklı yağ tüketimine ağırlık verilmelidir.

Haftada en az 2-3 defa balık tüketilmelidir.

Açıklama:

Yaşlı bireylerin yeterli ve dengeli beslenmesine ilişkin öneriler şu şekilde sıralanabilir.

Yeterli ve dengeli beslenmenin temel koşullarından biri olan her öğünde 4 ana besin grubundan yani süt ve süt ürünleri; et, yumurta ve kurubaklagiller; sebze ve meyve; ekmek ve tahıl grubundan besin bulundurarak besin çeşitliliği sağlanmalıdır. Böylece bireyin temel gereksinmeleri olan protein, karbonhidrat, yağ, vitamin, mineraller ve posa sağlanmış olur.

Öğün sayısı artırılmalı, az ve sık yemek yenilmelidir (3 ana, 3 ara öğün). Mutlaka sabah kahvaltısı yapılmalıdır. Öğün sayısının az olması, bir öğünde yenilecek besin miktarını artırarak çeşitli sindirim sistemi rahatsızlıklarına neden olabilir.

İdeal vücut ağırlığı korunmalı, besinler yoluyla alınan enerji ile harcanan enerji arasındaki denge sağlanmalıdır.

Yağlı besinlerin tüketimi sınırlandırılmalıdır. Bunun için;

- Kırmızı et yerine tavuk, hindi eti tercih edilmelidir.
- Haftada en az 2-3 defa balık tüketilmelidir
- Hayvansal kaynaklı yağ tüketimi azaltılmalı, bitkisel kaynaklı sıvı yağlar kullanılmalıdır.
Bitkisel yağların hiçbirinden kolesterol bulunmaz. Günlük yağ
tüketiminin 1/3’ü hayvansal kaynaklı (süt, süt ürünleri ve kırmızı et, tavuk eti,
balık eti ve yumurta) 1/3’ü ayçiçek, mısırözü, soya yağı vb., 1/3’ü ise zeytinyağı
ya da fındık yağında karşılanmalıdır.
- Az yağlı veya yağsız süt ve yoğurt tüketilmelidir.
- İçinde et bulunan yemekler pişirilirken dışarıdan ilave yağ konulmamalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Yaşlı bireylerin ekmek ve tahıl grubu besin tüketimleri için önerilen miktar aşağıdakilerden hangisidir?

2 porsiyon

3-4 porsiyon

5-6 porsiyon

7-8 porsiyon

8-10 porsiyon

Açıklama:

Tablo 8.5 incelendiğinde yaşlı bireylerin, II. Ekmek ve Tahıl Grubu besinleri günde 5-6 porsiyon, 3-4 orta dilim ekmek (kepekli), 1-2 porsiyon pilav-makarna olarak tüketmeleri önerilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Bireyin uzun dönem veya yaşam boyu genel veya özelleştirilmiş disiplinler arası bakım, tedavi ve diğer hizmetlerin kombinasyonuna ve bireysel planlama ile koordinasyona ihtiyaç duyulan bir süreç olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Engelli birey

Gelişimsel engellilik

Zihinsel engellilik

Fetal anomaliler

Tıbbi beslenme tedavisi

Açıklama:

Gelişimsel engellilik; bireyin uzun dönem veya yaşam boyu genel veya özelleştirilmiş disiplinler arası bakım, tedavi ve diğer hizmetlerin kombinasyonuna ve bireysel planlama ile koordinasyona ihtiyaç duyulan bir süreçtir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi ''serebral palsiyi'' tanımlamaktadır?

İletişim, öz bakım, ortalamanın altında entelektüel kapasite, ev yaşamında ve hayatın her aşamasında kendi kendini idare etmede, kısıtlamalar ile birlikte görülen en yaygın gelişimsel engellilik durumudur.

Konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur.

Vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluktur.

Genetik bozukluk sonucu bireylerin 21. Kromozon çiftinde fazladan bir fazla kromozom bulunması durumudur.

Konjenital kalp hastalığı, bilişsel bozukluk, kısa vücut yapısı, gastrointestinal problemler ve kas tonusunda azalma gibi gelişimsel sorunlara neden olmaktadır.

Açıklama:

Serebral Palsi vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi otizmli bireylerde görülen beslenme tanılarından biridir?

Artan enerji alımı

Kalsiyum yetersizliği

Besin ögelerinde yetersizlik

Yetersiz enerji alımı

Besin isteğinde sınırlılık

Açıklama:

Otizmli bireylerde beslenmeye ait tanıda, kalsiyum, D vitamini, demir ve diğer besin ögelerinde yetersizlik görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Bireyde çölyak hastalığı hangi gelişimsel engelliliğe ait bulgulardan biridir?

Otizm

Zihinsel engellilik

Serebral palsi

Görme engeli

Down sendromu

Açıklama:

Down Sendromu; Genetik bozukluk sonucu bireylerin 21. Kromozon çiftinde fazladan bir fazla kromozom bulunması durumudur. Konjenital kalp hastalığı, bilişsel bozukluk, kısa vücut yapısı, gastrointestinal problemler ve kas tonusunda azalma gibi gelişimsel sorunlara neden olmaktadır.	Yetersiz oral alım	Demans Yutma güçlüğü İstemsiz ağırlık kaybı
Gastrointestinal fonksiyonlarda değişiklikler	Konstipasyon (hipotoni, düşük fiziksel aktivite ve/veya düşük posa alımı nedeniyle) Çölyak hastalığı
Hafif şişmanlık/ obezite	Vücut yağ dokusunda artış Aşırı enerji alımı Hipotoniye bağlı olarak azalan enerji ihtiyacı BKI<25 kg/m2

Doğru Cevap: E

Soru 75

Boy uzunluğu ve vücut ağırlığına dayalı bir indeks olan beden kütle indeksi (BKİ), aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Toplum düzeyinde yetişkinlik yaş sınırını

Toplum düzeyinde boy uzunluğunu

Toplum düzeyinde hastalık durumunu

Toplum düzeyinde şişmanlığı ve şişmanlık riskini

Mobilite durumunu

Açıklama:

Beden kütle indeksine (BKİ):
Boy uzunluğu ve vücut ağırlığına dayalı bir indeks olan beden kütle indeksi (BKİ), toplum düzeyinde şişmanlığı ve şişmanlık riskini tanımlamaktadır. BKİ'nin hesaplanabilmesi için vücut ağırlığı ve boy uzunluğu tekniğine göre ölçülür. Vücut ağırlığının (kg cinsinden) boy uzunluğunun (metre cinsinden) karesine bölünmesiyle hesaplanır [BKİ: Vücut ağırlığı (kg)/boy uzunluğu (m)2]. Yetişkinlerde BKİ'nin değerlendirilmesi Tablo 2'de verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

İstenmeyen vücut ağırlığı değişiklikleri için vücut ağırlığı kayıtlarının izlenmesi, aşağıdakilerden hangi beslenme sorununun başlangıcının veya kötüleştiğinin bir göstergesi olabilmektedir?

Disfaji

İlaç kullanımı

Ağız ve diş sağlığı sorunu

Öğün zamanı

Aspirasyon

Açıklama:

İstenmeyen vücut ağırlığı değişiklikleri için vücut ağırlığı kayıtlarının izlenmesi, disfajinin başlangıcının veya kötüleştiğinin bir göstergesi olabilmektedir. Çünkü birey vücut ağırlığını korumak ya da vücut ağırlığında artış sağlayacak miktarda besin alımını yapabilecek düzeyde olmayabilir. Yaşlı grupta ise inme ya da demans başlangıcı, disfajiyi kötüleştirebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aspirasyonun eşlik ettiği ciddi disfajili bireylerde ya da uygun vücut ağırlığına sahip olmayan ve oral beslenme ile gereksinmeleri karşılanamayan bireylerde nasıl bir beslenme faydalı olacaktır?

İlaç kullanımı

Oral beslenme

Enteral beslenme

Diyetisyenin ilaç takibiyle

Diyetle

Açıklama:

Aspirasyonun eşlik ettiği ciddi disfajili bireylerde ya da uygun vücut ağırlığına sahip olmayan ve oral beslenme ile gereksinmeleri karşılanamayan bireylerde enteral beslenme faydalı bir seçenek olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Beslenme değerlendirmesi tamamlandıktan sonra bu bireylerde vücut ağırlığının düşük ya da fazla olması, beslenmeyle ilgili sorunlar olduğunu göstermektedir. Bu durumda aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Beslenme tanıları doktor tarafından önceliklere göre belirlenmeli

Beslenme tanıları hemşire tarafından önceliklere göre belirlenmeli

Beslenme tanıları diyetisyen tarafından önceliklere göre belirlenmeli

Beslenme tanıları sağlık teknisyeni tarafından önceliklere göre belirlenmeli

Beslenme tanıları bireyin kendi isteğine göre belirlenmelidir

Açıklama:

Beslenme değerlendirmesi tamamlandıktan sonra bireyin beslenme tanısı tanımlanmalıdır. Bu bireylerde vücut ağırlığının düşük ya da fazla olması, yetersiz beslenme, aşırı veya yetersiz sıvı alımı, kabızlık, kusma ve diyare gibi değişen gastrointestinal sorunlar, kontaminasyon veya besin alerjileri yüzünden güvensiz besin alımı, besin-ilaç etkileşimleri, çiğneme ve yutma zorlukları ve kendi kendine beslenme ile ilgili sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle beslenme tanıları diyetisyen tarafından listelenmeli ve öncelikler belirlenmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi yetişkin bireylerde enerji harcama durumlarına göre tüketilmesi gereken besindir?

Süt ve süt ürünleri

Sebze ve meyve grubu

Ekmek ve tahıl grubu

Et grubu besinler

Yağlı tohumlar

Açıklama:

I. Süt ve Süt Ürünleri
Süt, yoğurt, peynir, çökelek, kefir, süt ile yapılan tatlılar süt grubuna girer. Bu besinler kemiklerin gelişmesi ve sağlığı için gerekli kalsiyumun temel kaynağıdır. Protein, B vitaminleri, fosfor ve çinko için de iyi kaynaklardır.

Yetişkinlerin günde 2 su bardağı, tüketmeleri gerekir. Az yağlı olanlar tercih edilmelidir.

1 porsiyon süt grubu: Yarım yağlı süt, 1 orta su bardağı, 200-240 ml Yarım yağlı yoğurt, 1 orta su bardağı, 150-200 ml Peynir, 2 kibrit kutusu kadar, 40-60 gr

Doğru Cevap: C

Soru 80

Yüksek kan basıncı olan yaşlılar aşağıdakilerden hangisine dikkat etmelidirler?

Sodalardaki sodyum miktarına

Sıcak havalarda sıvı tüketimine

Pasta tatlı tüketimine

Günde 5-7 porsiyon meyve tüketmeye

Kepekli ekmek yerine beyaz ekmek tüketmeye

Açıklama:

Özellikle yüksek kan basıncı açısından düşünüldüğünde tuz ilave edilmiş geleneksel besinler (turşu, salamura vb.) tüketilmemelidir. Ayrıca bazı sodaların içeriğinde sodyum bulunmaktadır. Bu nedenle yüksek kan basıncı olan yaşlılar sodalardaki sodyum miktarına dikkat etmelidirler.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi besin ögelerinden biri değildir?

Karbonhidrat

Vitamin

Protein

Yağ

Civa

Açıklama:

Besinlerin içinde bulunan karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve minerallere ‘besin ögeleri’ denir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi sık karşılaşılan gelişimsel engellilik durumlarından biri sayılmaz?

Alzeimer

Otizm

Serebral palsi

Down sendromu

Zihinsel engellilik

Açıklama:

Sık karşılaşılan gelişimsel engellilik durumları veya sendromlarına zihinsel engellilik, otizm, serebral palsi ve down sendromu sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Otizmli bir hastada aşağıdakilerden hangi gelişimsel engellilik durumu görülmektedir?

Yutma güçlüğü

Konuşma ve dil gelişiminde gerilik

Öksürme

Boğulma

Kusma

Açıklama:

Otizm konuşma ve dil gelişiminde, tekrarlayan davranışlarda veya ritüellerde gecikme, sosyal etkileşimde bozulmalar ile tanımlanan gelişimsel engellilik durumudur.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Serebral Palsi hastalığında görülen sendromlardan biridir?

Kalp hastalığı

Bilişsel bozukluk

Kas kontrolündeki bozukluk

Böbrek problemleri

Demans

Açıklama:

Serebral Palsi sendromu; Vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Bu durum fetal, perinatal veya erken çocukluk gelişimi sürecinde beyinde oluşan hasar ile ortaya çıkmaktadır. Zihinsel engellilik durumu da genellikle mevcuttur.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Down sendromu tanılı bireylerin kas tonuslarının düşük ve motor becerilerinin kötü düzeyde olması aşağıdakilerden hangi duruma sebep olur?

Kabızlık

Reflü hastalığına

Diş çürüklerine

Hafif şişmanlık ve obeziteye

Burun tıkanıklığı

Açıklama:

Down sendromu tanılı bireylerin kas tonuslarının düşük ve motor becerilerinin kötü düzeyde olması da bireylerin hafif şişman veya obez olma durumlarına katkı sağlamaktadır. Gelişimsel engelli bireylerde obezite sıklığı genel nüfusun yaklaşık olarak iki katıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi merkezi ABD’de olan Besin ve Beslenme Konseyi, 1958 yılında belirlediği besin gruplarından biri değildir?

Süt ve süt ürünleri

Tatlı grubu

Et grubu besinler

Ekmek ve tahıl grubu

Sebze ve meyve grubu

Açıklama:

Türkiye'de ise ülkemizdeki besin üretimi ve beslenme durumunu dikkate alınarak; günlük alınması gereken temel besinlerin planlanmasında, dört besin grubu kullanılmasının daha uygun olduğuna karar verildi.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Depresyon ve davranış sorunları nedeniyle kullanılan antipsikotik ve trisiklik antidepresan ilaçlar aşağıdakilerden hangisine sebep olur?

Görme kaybı

Reflü

Duyma kaybı

Kırık

Ağız kuruluğu

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara daha uygun olan tatlı türüdür?

Revani

Şekerpare

Sütlaç

Pasta

Kek

Açıklama:

Basit karbonhidratlar (çay şekeri) denilen ve kan şekerini hemen yükselten şeker, şekerli besinler ve hamur işi tüketimi sınırlandırılmalıdır. Muhallebi, sütlaç gibi sütlü tatlıların tüketimi yaşlılar için daha uygundur.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda tüketilmesi gereken su miktarını vermektedir?

Günde 2-4 bardak

Günde 4-6 bardak

Günde 6-8 bardak

Günde 8-10 bardak

Günde 10-12 bardak

Açıklama:

Dehidratasyondan kaçınmak için günlük sıvı tüketimi artırılmalıdır. Günde 8-10 su bardağı sıvı tüketimi uygundur.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Bireyin yaşına cinsiyetine, vücut yapısına göre kendi sağlığını korumasını ve geliştirmesini sağlayacak ağırlığa verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

İdeal porsiyon

İdeal beslenme

İdeal zaman

İdeal öğün

İdeal ağırlık

Açıklama:

İdeal Ağırlık: Bireyin yaşına cinsiyetine vücut yapısına göre kendi sağlığını korumasını ve geliştirmesini sağlayacak vücut ağırlığıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Gelişimsel engellilik ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Birey 22 yaşını doldurduktan sonra ortaya çıkmaktadır

Yaşam süresi boyunca devamlılığı söz konusu değildir

Önemli yaşam aktivitelerinin hiçbirinde işlevsel bir sınırlılık oluşturmaz

Gelişimsel engellilik bir hastalık durumudur

Doğumsal defektler gelişimsel engelliliğe neden olabilir

Açıklama:

Gelişimsel engellilik; birey 22 yaşını doldurmadan önce ortaya çıkar ve yaşam süresince devamlılık durumu söz konusu olabilir. Ayrıca önemli yaşam aktivitelerinin 3 veya daha fazla alanında önemli işlevsel sınırlamalara neden olmaktadır. Gelişimsel engellilikler her yaştaki bireyi etkileyebilir ve bir hastalık durumu değildir. Fetal anomaliler, doğumsal defektler ile metabolik ve kromozomal bozuklukların neden olduğu durumlardır. Doğru cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi serebral palsili bireylerde yutma güçlüğü sonucu karşılaşılan bulgulardan biridir?

Besin alımında artış

Besinlerin ağız kenarlarında bekletilmesi

Beklenenden fazla ağırlık kazanımı

Öğünlerde geçen sürenin kısalması

Besine olan ilgi ve iştahta artış

Açıklama:

Serebral palsili bireylerde yutma güçlüğü sonucu; besin alımında azalma, besinlerin ağız kenarlarında bekletilmesi, istemsiz ağırlık kaybı, öğünlerde geçen sürenin uzaması, besine olan ilginin azalması, boğulma durumu, uzayan çiğneme süreci, kusma ve yemek yeme sırasındaki yüzde oluşan değişiklikler gibi bulgularla karşılaşılmaktadır. Doğru cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Vücut ağırlığı yönetiminde kullanılan kanıta dayalı protokoller aşağıdakilerden hangisini içermez?

Besin izleme prosedürleri uygulanması

Enerji alımının düzenlenmesi

Günlük aerobik egzersiz yapılması

Günlük yaşam aktivitelerinin en aza indirilmesi

Davranış değişikliği için interdisipliner yaklaşım

Açıklama:

Vücut ağırlığı yönetiminde kanıta dayalı protokoller kullanılmalı ve bu protokoller ağırlık yönetimi için enerji alımının azaltılması, günlük aerobik egzersiz, besin izleme prosedürler ve davranış değişikliği için interdisipliner yaklaşımı içermelidir. Doğru cevap D.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Gelişimsel engelliliği bulunan bireylerde antropometrik ve biyokimyasal ölçümlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Vücut ağırlığının ölçülürken, tekerlekli sandalye terazileri gibi araçlara kullanılabilmektedir

Yürüyemeyen bireylerin boy uzunluğunun belirlenmesi sağlıklı bireylerdeki gibidir

Bireyin kasılma veya diğer motor problemlerinin olması ölçümün doğruluğunu etkilemez

Gelişimsel engelli erişkinlerde laboratuvar değerlendirmeleri sağlıklı bireylerden tamamen farklıdır

Down sendromlu bireylerin beden kütle indeksinin yorumlanması sağlıklı bireylerdeki gibidir

Açıklama:

Bireyler ayakta duramıyor, kasılmalar ya da başka ciddi motor problemlerine sahipse antropometrik ölçümler değişiklik gösterebilmektedir. Vücut ağırlığının ölçülmesinde, tekerlekli sandalye terazileri gibi özel ekipmanlara gereksinim duyulabilmektedir. down sendromu gibi kısa vücut yapısına sahip engelli bireyler beden kütle indeksi hesaplaması normalden daha yüksek çıkmasına neden olabileceği dikkate alınmalıdır. Gelişimsel engelli olan erişkinlerde laboratuvar değerlendirmeleri sağlıklı bireylerle benzerlik göstermektedir. Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi besin tüketiminin saptanmasında diyetisyen tarafından kullanılan yöntemlerden biri değildir?

24 saatlik geriye dönük hatırlatma

Besin kayıt yöntemi

Besin tüketim sıklığı kontrolü

Diyet öyküsü yöntemi

Kanda karnitin düzeyi kontrolü

Açıklama:

Besin tüketiminin saptanmasında diyetisyen tarafından 24 saatlik geriye dönük hatırlatma, besin kayıt yöntemi besin tüketim sıklığı ya da diyet öyküsü gibi yöntemler kullanılabilir. Doğru cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Gelişimsel engelli yetişkinlerin çoğunda besin alımındaki zorluklar nedeniyle yetersiz beslenme sorunları görülmektedir. Buna göre bu grupta beslenme sorunlarının sonucunda aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenebilir?

Aşırı kilo kazanımı

Vitamin ve mineral fazlalığı

Bağışıklık sisteminin yetersizliği

Diüretik kullanım ihtiyacı

Yaşam süresinin uzaması

Açıklama:

Beslenme sorunları; nöromotor disfonksiyon, tıkanıklık gibi lezyonlar ve psikososyal faktörler nedeniyle belirli besinlerin reddi olarak tanımlanmaktadır. Beslenme sorunlarının sonucu olarak yetersiz ağırlık kazanımı, bağışıklık sisteminin yetersizliği, anemi, vitamin ve mineral eksiklikleri, diş çürükleri ve psikososyal sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Doğru cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisinin istenmeyen vücut ağırlığı kaybına neden olması beklenir?

Disfaji (yutma güçlüğü)

Oral beslenme

Öğün zamanına dikkat etme

Vitamin desteği alma

Uygun besin seçimi

Açıklama:

Besin hoşnutsuzluğu, oral motor sorunları, besin alerjileri ve disfaji gibi faktörler bireyin beslenme durumunu etkileyebilir ve vücut ağırlığı kaybına neden olabilir. C, D ve E seçenekleri ise tam aksine vücut ağırlığını koruyan durumlardır. Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Yetişkin bireylerde sağlıklı beslenme için aşağıdakilerden hangisi önerilmez?

Öğün saatlerini planlamak ve öğün atlamamak

Şeker tüketimini azaltmak

Besinlerin tüketiminde çeşitlilikten kaçınmak

İşlem görmemiş tahıl ürünleri tercih etmek

Her gün 3 ana, 2- 3 ara öğün tüketmeye özen göstermek

Açıklama:

Yetişkin bireylerde sağlıklı beslenme noktasında; yemek yeme (E, B şıkları), besinlerin satın alınması ve hazırlanması ve planlı olma (A, D şıkları) şeklinde üç başlık altında öneriler bulunmaktadır. Besinlerin tüketiminde çeşitlilik sağlanması da sağlıklı beslenme için önemlidir. Doğru cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta beslenme ile ilgili dikkat edilmesi gereken bir öneridir?

Öğün sayısı az tutulmalıdır

Basit karbonhidratlar sınırlandırılmalıdır

Bitkisel kaynaklı yağlar kullanılmamalıdır

Balık yerine kırmızı et tüketilmelidir

Su tüketimi günlük en az 3 litre olmalıdır

Açıklama:

Yaşlılıkta; öğün sayısı artırılmalı, az ve sık yemek yenilmelidir, kırmızı et yerine tavuk, hindi eti tercih edilmeli ve haftada en az 2-3 defa balık tüketilmelidir, hayvansal kaynaklı yağ tüketimi azaltılmalı, bitkisel kaynaklı sıvı yağlar kullanılmalıdır, su tüketimi günlük 1 litrenin altına düşmemelidir (E şıkkında belirtilen günlük 3 litre su gereğinden çok fazladır), basit karbonhidratlar denilen ve kan şekerini hemen yükselten şeker, şekerli besinler ve hamur işi tüketimi sınırlandırılmalıdır. Doğru cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Yaşlı bireylerde ekmek ve tahıl grubu için tüketilmesi önerilen porsiyon miktarları nedir?

4-5 porsiyon

5-6 porsiyon

6-7 porsiyon

7-8 porsiyon

8-9 porsiyon

Açıklama:

Yaşlı bireylerde ekmek ve tahıl grubu için 5-6 porsiyon (örneğin 3-4 orta dilim ekmek) tüketilmesi önerilmektedir. Doğru cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Glikoz
Protein
Mineral

Yukarıdakilerden hangileri besin ögesi kategorisinde gösterilebilir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Besinlerin içinde bulunan karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve minerallere ‘besin ögeleri’ denir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanan gelişimsel engellilik durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Otizm

Serebral palsi

Down sendromo

Obezite

Hiperaktivite

Açıklama:

Sık karşılaşılan gelişimsel engellilik durumları arasında otizm, serebral palsi ve down sendromu sayılabilir. Bunlar arasında Serebral Palsi vücudun farklı bölümlerini etkileyen, ilerleyici olmayan, kas kontrolü ve koordinasyonundaki bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Beden kütle indeksi 21.00 olan bir birey hangi sınıfta yer almaktadır?

zayıf

normal

hafif şişman

kilolu

şişman

Açıklama:

Beden kütle indeksi sınıflandırmasına göre 18.50 ve 24.99 arasındaki bireyler "normal" kategoride yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Anemi
Diş çürükleri
Psikososyal sorunlar

Yukarıdakilerden hangileri beslenme sorunları sonucu ortaya çıkar problemler arasında gösterilebilir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Beslenme sorunlarının sonucu olarak yetersiz ağırlık kazanımı, bağışıklık sisteminin yetersizliği, anemi, vitamin ve mineral eksiklikleri, diş çürükleri ve psikososyal sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi yeterli ve dengeli beslenmede yer alması gereken besin grupları arasında değildir?

deniz ürünleri

süt ve süt ürünleri

et grubu

ekmek ve tahıl grubu

sebze ve meyve grubu

Açıklama:

Merkezi ABD’de olan Besin ve Beslenme Konseyi, 1958 yılında besinlerin dört grup altında toplanmasının uygun olacağını belirtmiştir. Bu dört grub şu şekildedir:

Süt ve süt ürünleri
Et grubu
Ekmek ve tahıl grubu
Sebze ve meyve grubu

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Öğün sayısı azaltılmalı,
Dehidrasyondan kaçınılmalıdır,
Az ve aralıklı yemek yenilmelidir.

Yukarıdakilerden hangileri yaşlılıkta uygulanabilecek beslenme önerileri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Yaşlı bireylerin yeterli ve dengeli beslenmesine ilişkin öneriler den bazıları şunlardır; öğün sayısı artırılmalı, az ve sık yemek yenilmelidir (3 ana, 3 ara öğün). Mutlaka sabah kahvaltısı yapılmalıdır. Öğün sayısının az olması, bir öğünde yenilecek besin miktarını artırarak çeşitli sindirim sistemi rahatsızlıklarına neden olabilir. Dehidrasyondan kaçınmak için günlük sıvı tüketimi artırılmalıdır. Günde 8-10 su bardağı sıvı tüketimi uygundur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Yaşlı bireylerde süt ve süt ürünleri günlük kaç porsiyon olarak tüketilmelidir?

1-2

2-3

3-4

4-5

5-6

Açıklama:

Yaşlılıkta önerilen ortalama süt ürünleri porsiyonu 3 ila 4 arasındadır. Bu miktar 2-3 su bardağı süt ya da yoğurt, 1 ila 2 kibrit kutusu peynir/çökelek'e denk gelmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi yetişkin bir bireye verilebilecek beslenme tavsiyesidir?

Az ve iyotsuz tuz tüketiniz.

Atıştırmalıkları dikkatli kullanın.

Sadece ana öğünleriniz olsun.

Tam tahıllı ürünleri tercih edin.

Meyve suyu tüketmeyin.

Açıklama:

Yetişkin bireylere yönelik beslenme önerilerinin bazıları şunlardır:

Besinlerin tüketiminde çeşitlilik sağlayınız.
Öğün atlamayınız.
Özellikle kahvaltı yapmadan güne başlamayınız.
Her gün 3 ana, 2- 3 ara öğün tüketmeye özen gösteriniz.
Ayaküstü atıştırmalıklar ve fast food yemek tercihlerinden kaçınınız.
Sağlıklı beslenmek için mevsiminde doğal ve taze besinler tercih ediniz.
Şeker tüketiminizi azaltınız.
Tuz tüketiminizi azaltınız. Az ama iyotlu tuz tüketiniz.
Tam tahıl ürünlerini tercih ediniz.
Günde en az 8-10 bardak su içiniz.
Doymuş yağlar içeren hayvansal kaynaklı yağlar (tereyağı, iç yağ, kuyruk yağ) yerine doymamış yağ asitlerini içeren bitkisel sıvı yağları (zeytinyağı, ayçiçek yağı, mısırözü yağı vb.) tercih ediniz. Trans yağdan kaçınınız.
Alkol tüketiminden kaçınınız.
Gazlı içecekleri tüketmeyiniz. Şekerli içecekleri tüketmekten sakınınız.
Yarım yağlı süt, ayran gibi içecekleri ve vitamin mineral açısından zengin taze sıkılmış az miktarda meyve sularını tercih ediniz.

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi otizmli bireylerde sık karşılaşılan beslenmeye ait bir tanıdır?

Fazla enerji alımı

Yutma güçlüğü

Posa alımı

Sıvı alımı

D vitamini yetersizliği

Açıklama:

Otizmli bireylerde yetersiz besin alımı, besin isteğinde sınırlılık, kalsiyum D vitamini besin ögelerinde yetersizlik, düşük vücut ağırlığı bununla beraber bazı bireylerde hafif şişmanlık ve obezite sorunları görülmektedir. Serebral palsili bireylerde enerji harcamasındaki artışla birlikte gereksinimden fazla enerji alımı bazı bireylerde ise yutma güçlüğü nedeniyle yetersiz enerji, posa ve sıvı alımı gözlenmektedir. Down sendromlu bireylerin bir kısmında ağızdan alım azalmakla birlikte diğer bir kısmında hafif şişmanlık ve obezite bununla birlikte gastrointestinal sisteme ilişkin sorunlar görülebilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Diş çürükleri
Reflü hastalığı
Malnüstrisyon

Yukarıdakilerden hangisi serebral palsili bireylerde beslenmeye dayalı tanıların altında yatan neler arasında gösterilebilir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Beslenmeye ait tanıların altında yatan nedenler düşünüldüğünde serebral palsili bireylerde ağızdan yetersiz alımının nedenleri arasında koordinasyon kaybına bağlı olarak kendi kendine beslenememe durumu, yetersiz ağız bakımı, diş çürükleri ve kayıpları gastroözofajeal reflü hastalığı, oral motor disfonksiyon disfaji, malnütrisyon sayılabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Temel Beslenme İlkeleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler