Temel Bakım ve Rehabilitasyon-Iı - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Bakıma gereksinimi olan bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmetine ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Bakım hizmeti
B
Günlük yaşam aktivitesi
C
Özel eğitim
D
Psikososyal hizmet
E
Kişisel hizmet
Açıklama:
Bakım hizmeti, “Bakıma gereksinimi olan bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmeti” olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi kişisel bakım hizmetlerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Banyo yaptırılması
B
Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
C
Tırnaklarının kesilmesi
D
Saçlarının taranması
E
Kitap okunması
Açıklama:
Oldukça fazla beceriyi içeren kişisel bakım hizmetleri kapsamında;
1. Banyo yaptırılması,
2. Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edil- mesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması,
3. Tırnaklarının kesilmesi,
4. Saçlarının taranması,
5. Dişlerinin temizlenmesi
Doğru cevap E şıkkıdır.
1. Banyo yaptırılması,
2. Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edil- mesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması,
3. Tırnaklarının kesilmesi,
4. Saçlarının taranması,
5. Dişlerinin temizlenmesi
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 3
İşitme engeli olan birey ile iletişim kurabilmek için aşağıdakilerden hangisini uygulamamız gereklidir ?
Seçenekler
A
Birey ile konuşurken ona dönük olmak
B
Göz kontağı kurmamak
C
Hızlı konuşmak
D
Yüksek sesle konuşmak
E
Karanlık bir ortamda konuşmak
Açıklama:
İletişimi kolaylaştırmak için ayrıca birey ile konuşurken ona doğru dönük olunmalı, fazla hareket edilmemeli, göz kontağı kurulmalı, açık, anlaşılır, orta hızda ve kısa cümleler kurarak rahatsız etmeyecek yükseklikte bir ses tonuyla konuşulmalıdır. Konuşmanın anlaşılırlı- ğını arttırmak için konuşma jest ve mimikler ile desteklenmeli, ağız açık ve ortam aydınlık olmalıdır. Birey ile konuşurken doğrudan ona bakılmalı ve yavaş konuşulmalıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 4
Görme yetersizliği olan bireylerde iletişim davranışları desteklenmediğinde hangi tür problemler ortaya çıkmaktadır ?
Seçenekler
A
İşitme kaybı
B
Alıcı ve ifade edici dilde gecikme
C
Zeka geriliği
D
Fiziksel problemler
E
Uykusuzluk
Açıklama:
Görme yetersizliği olan bireyler yetersiz- liklerinden kaynaklı olarak daha az iletişim davranışı sergilerler. İletişim davranışları desteklenmediğinde ise alıcı ve ifade edici dilde gecikmeler meydana gelebilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 5
Zihinsel engelli bir bireyi bakım hizmetlerine hazırlarken en dikkat edilmesi gerken kural aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Korkutmak
B
Yüksek sesle konuşmak
C
İşaret dilini öğretmek
D
Güvenini kazanmak
E
Hızlı hareket ettirmek
Açıklama:
Zihinsel yetersizliği olan bireyibakım işlemlerine hazırlarken güvenini kazanmak önemlidir. Güven duymazsa saldırgan davranışlar sergileyebilir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi engelli bir bireyin akşam bakımında yapılması gereken maddelerden biri değildir ?
Seçenekler
A
El, yüz ve ağız hijyenine yardım edilir.
B
Pijama ya da geceliğini giymesine yardım edilir.
C
Yataklar ve çevresi düzenlenir.
D
İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey temizlenir.
E
Kahvaltı için uygun pozisyon verilir.
Açıklama:
Akşam bakımı
Birey uykuya hazırlanır.
Boşaltımına yardımcı olunur.
İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey te- mizlenir.
Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler de- ğiştirilir.
El, yüz ve ağız hijyenine yardım edilir.
Pijama ya da geceliğini giymesine yardımedilir.
Yataklar ve çevresi düzenlenir.Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 7
Zihinsel engelli bireylerin ağız bakımı hazırlık aşamasında aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır ?
Seçenekler
A
Diş ipi kullanmak
B
Diş fırçası kullanmak
C
Ağzına parmağınızı sokmak
D
Gözlerini kapatmak
E
Oturma pozisyonu aldırmak
Açıklama:
Zihinsel engelli bireyin ağız bakımı hazırlık aşamasında ağız içini değerlendirirken kesinlikle parmaklarınızı sokmayın. Sizi ısırabilirler. DOğru cevap C şıkkıdır.
Soru 8
Yatağa bağımlı engelli bireylere hangi tür banyo uygulanmalıdır ?
Seçenekler
A
Küvette yıkamak
B
Birey yalnız banyo yapmalıdır
C
Oturtarak banyo yaptırılır
D
Yatak banyosu yaptırılır
E
Ayakta banyo yaptırılır
Açıklama:
Yatağa bağımlı olup yataktan kaldırılmasında sakınca görülen engelli bireylere yatak banyosu yaptırılmalıdır. Yatak banyosu yaptırılmadan önce tam bir temizlik sağlamak amacıyla ağız bakımı yapılmalı, ayaklar yıkanmalı, kişiye sürgü verilerek tuvalet ihtiyacını gidermesi sağlanmalıdır. Engelli bireyin öncelikle koltuk altları, kollar ve göğüs bölgesi silinmeli, ardından sırt çevrilerek enseden kalça bölgesine kadar vücut silinerek temizlenmelidir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin rahat etmeleri için gerekli olan giysi türlerinden biridir ?
Seçenekler
A
Fermuarlı pantolon
B
Eşofman
C
Gömlek
D
Dar tişörtler
E
Kemerli etekler
Açıklama:
Engelli bireylerin giyiminde sıkmayan, gevşek, geniş kollu ve geniş paçalı giysiler; beli kemerli ve fermuarlı pantolonlar yerine lastikli pantolonlar ya da eşofmanlar tercih edilmelidir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 10
Engelli bir bireyin idrarını daha rahat yapabilmesi için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır ?
Seçenekler
A
El parmakları ılık suya daldırılır
B
Yüksek sesle konuşulur
C
Yalnız bırakılır
D
Kalabalık bir ortama götürülür
E
Ayağa kaldırılır
Açıklama:
Bireyin idrarını kolay yapabilmesi için gevşetmek gerekir. Bunun için kitap okunabilir, su açılabilir, el parmakları ılık suya daldırılabilir. Birey idrar yaparken kendini mahcup hissetmemesi için akan suyun, sifonun ya da müziğin idrar yapma sesini gizleyebileceği söylenmelidir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 11
I. Engelli bireyin mahremiyetine saygı duyma
II. Bakım öncesi ortam hazırlığı açısından ısı, ışık, havalandırma durumlarını dikkate alma
III. Kişisel bakım işlemlerini bakım yapan kişinin gereksinimi ve tercihi açısından değerlendirme
IV. Engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma
Yukarıda verilen bakım işlemine geçilmeden önce hazırlık aşamasında uyulması gereken ilkelerden hangileri doğrudur?
II. Bakım öncesi ortam hazırlığı açısından ısı, ışık, havalandırma durumlarını dikkate alma
III. Kişisel bakım işlemlerini bakım yapan kişinin gereksinimi ve tercihi açısından değerlendirme
IV. Engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma
Yukarıda verilen bakım işlemine geçilmeden önce hazırlık aşamasında uyulması gereken ilkelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I, II, III
D
I, II, IV
E
II ve IV
Açıklama:
Bakım işlemine geçilmeden önce hazırlık aşamasında uyulması gereken ilkeler bulunmaktadır:
- Tıbbi veya teknik açıklama gerekiyorsa bunları engelliye anlayacağı dilde açıklama, kavram kargaşası yaratmama
- Bakım öncesi ortam hazırlığı açısından ısı, ışık, havalandırma durumlarını dikkate alma
- Kişisel bakım işlemlerini engelli bireyin gereksinimi ve tercihi açısından değerlendirme
- Engelli bireyin fiziksel ve bilişsel yeterliliğini kişisel bakım ve günlük yaşam becerileri açısından değerlendirme
- Engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma
- Engelli bireyi, yapılacak işlem, kullanılacak araç-gereçler ve alışkın olmadığı prosedürler hakkında bilgilendirme, psikolojik destek sağlama
- Engelli bireyin mahremiyetine saygı duyma
- Eğer varsa, engelli bireyin aile üyelerinin bakıma katılmasını sağlama
- Tehlike arz edecek durumları kontrol etme
- Bakım işlemleri öncesi el hijyenini sağlama
Engelli bireyin mahremiyetine saygı duyma, bakım öncesi ortam hazırlığı açısından ısı, ışık, havalandırma durumlarını dikkate alma ve engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma bakım işlemine geçilmeden önce hazırlık aşamalarındandır. Doğru cevap D'dir.
- Tıbbi veya teknik açıklama gerekiyorsa bunları engelliye anlayacağı dilde açıklama, kavram kargaşası yaratmama
- Bakım öncesi ortam hazırlığı açısından ısı, ışık, havalandırma durumlarını dikkate alma
- Kişisel bakım işlemlerini engelli bireyin gereksinimi ve tercihi açısından değerlendirme
- Engelli bireyin fiziksel ve bilişsel yeterliliğini kişisel bakım ve günlük yaşam becerileri açısından değerlendirme
- Engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma
- Engelli bireyi, yapılacak işlem, kullanılacak araç-gereçler ve alışkın olmadığı prosedürler hakkında bilgilendirme, psikolojik destek sağlama
- Engelli bireyin mahremiyetine saygı duyma
- Eğer varsa, engelli bireyin aile üyelerinin bakıma katılmasını sağlama
- Tehlike arz edecek durumları kontrol etme
- Bakım işlemleri öncesi el hijyenini sağlama
Engelli bireyin mahremiyetine saygı duyma, bakım öncesi ortam hazırlığı açısından ısı, ışık, havalandırma durumlarını dikkate alma ve engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma bakım işlemine geçilmeden önce hazırlık aşamalarındandır. Doğru cevap D'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi görme engelli bir bireyin güvenini kazanmak için yapılması gereken bir davranıştır?
Seçenekler
A
Tuvalet ve banyoların oturma ve tutunma desteklerinin konulması
B
Yanına gelindiğinde ya da yanından ayrıldığında bundan haberdar edilmesi
C
Kanadyen ya da yürüteç gibi yürümeye yardımcı cihazların kullanılması
D
Bireyle konuşarak anlama kapasitesini belirlemek
E
Konuşurken yüzün başka yöne çevrilmemesi
Açıklama:
Görme yetersizliği olan bireyin güvenini kazanmak için yanına gelindiğinde ya da yanından ayrıldığında bundan haberdar edilmelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Bireyin günlük bakımın planlaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Kahvaltı öncesi, Kahvaltı sonrası, Öğleden sonrası, Akşam
B
Kahvaltı öncesi, Öğleden öncesi, Öğleden sonrası, Akşam
C
Kahvaltı sonrası, Öğleden sonrası, Akşam, Gece
D
Öğleden öncesi, Akşam yemeğinden öncesi, Akşam, Gece
E
Öğleden sonrası, Akşam, Gece
Açıklama:
Günlük bakım işlemleri kahvaltı öncesi, kahvaltı sonrası, öğleden sonra ve akşam bakımı olarak planlanmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyin saç bakımına hazırlıkta kullanılan araç-gereçlerden biridir?
Seçenekler
A
Saç boyası
B
Sabun
C
Su geçirmez pedler
D
Küvet
E
Tabure
Açıklama:
Engelli bireyin saç bakımı için kullanılacak araç ve gereçler:
- Fırça ya da tarak
- Şampuan ve gerekliyse saç kremi
- Ilık suyla dolu leğen
- Baş havlusu
- Su geçirmez pedler
- Saç kurutma makinesi
- Gerekliyse eldiven
Su geçirmeyen pedler, engelli bireyin saç bakımına hazırlıkta kullanılan araç-gereçlerden biridir. Doğru cevap C'dir.
- Fırça ya da tarak
- Şampuan ve gerekliyse saç kremi
- Ilık suyla dolu leğen
- Baş havlusu
- Su geçirmez pedler
- Saç kurutma makinesi
- Gerekliyse eldiven
Su geçirmeyen pedler, engelli bireyin saç bakımına hazırlıkta kullanılan araç-gereçlerden biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Perine bölgesinin temizliği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Şampuanla temizlenmelidir.
B
Kesinlikle tıraş makinesi kullanılmalıdır.
C
Yüz havlusu veya kâğıt havluyla temizlenmelidir.
D
Pamuklu temizleme çubukları ile temizlenmelidir.
E
En temiz alandan en kirli alana doğru, yani önden arkaya doğru temizlenmelidir.
Açıklama:
Perine bölgesi en temiz alandan (üreme organlarının bulunduğu alan) en kirli alana (anüsün bulunduğu alan) doğru, yani önden arkaya doğru temizlenmelidir. Böylelikle anal alandan idrar yollarına mikroplar taşınmamış olur.
Perine bölgesinin temizliği, en temiz alandan en kirli alana doğru, yani önden arkaya doğru temizlenmelidir. Doğru cevap E'dir.
Perine bölgesinin temizliği, en temiz alandan en kirli alana doğru, yani önden arkaya doğru temizlenmelidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
I. Bireye işlem ……………… açıklanmalıdır.
II. Mümkün olduğunca bireyin bakımına ……………… sağlanmalıdır.
III. Tahrişi ve yaralanmayı önlemek için deri ……………… kurutulmalıdır
Yukarıda verilen banyo kurallarının boşluk kısımlarına sırasıyla hangi ifadeler getirilmelidir?
II. Mümkün olduğunca bireyin bakımına ……………… sağlanmalıdır.
III. Tahrişi ve yaralanmayı önlemek için deri ……………… kurutulmalıdır
Yukarıda verilen banyo kurallarının boşluk kısımlarına sırasıyla hangi ifadeler getirilmelidir?
Seçenekler
A
Hızlı-katılmaması-bastırılarak
B
Adım adım-katılması-bastırılarak
C
Yavaş-katılması-ovarak
D
Adım adım- katılmaması-silerek
E
Hızlı-katılması-ovarak
Açıklama:
Bireye işlem adım adım açıklanmalıdır.
Mümkün olduğunca bireyin bakımına katılması sağlanmalıdır.
Tahrişi ve yaralanmayı önlemek için deri bastırılarak kurutulmalıdır.
Mümkün olduğunca bireyin bakımına katılması sağlanmalıdır.
Tahrişi ve yaralanmayı önlemek için deri bastırılarak kurutulmalıdır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisinde tuvaletini yapma gereksiniminin karşılanma kurallarından biri verilmiştir?
Seçenekler
A
Mümkünse bireyin yatar pozisyonda idrar yapması sağlanmalıdır.
B
Perine bakımı yapılmasına kesinlikle ihtiyaç yoktur.
C
Bireyin üzeri örtülmemelidir.
D
İdrar yapma alışkanlığı takip edilmemelidir.
E
Koku oluşmaması için bireyin idrarı ya da gaitası hemen uzaklaştırılmalıdır.
Açıklama:
Tuvaletini Yapma Gereksiniminin Karşılanması İçin Kurallar:
- Tıbbi asepsiye dikkat edilerek girişimler yapılmalıdır.
- Bireyin idrar yapma alışkanlığı ya da rutini takip edilmelidir.
- Doktor ya da hemşirenin belirlediği sıvı miktarının alınması sağlanmalıdır.
- Gerektiğinde bireyin tuvalete gitmesi ya da sürgü, ördek, oturaklı iskemle kullanması konusunda destek
olunmalıdır. İdrar yapma ihtiyacı çok acil olabilir.
- Mümkünse normal pozisyonda bireyin idrar yapması sağlanmalıdır. Bayanlar oturur ya da çömelir pozisyonda, erkekler ayakta idrarını yapmaktadır.
- Sürgü ya da ördek kullanılacaksa sıcak su ile ısıtılmalı, ardından kurulanmalıdır. Basınç yarasına neden
olacağından sürgünün üzerinde uzun süre birey tutulmamalıdır.
- Bireyin ısısını korumak ve mahremiyetini sürdürmek için üzeri örtülmelidir. Bireyin yalnız kalmasında sakınca yoksa birey yalnız bırakılmalıdır. Birey güçsüzse ya da dengesi bozuksa yakın durulmalıdır.
- Tuvalet kâğıdı kolay erişile
Koku oluşmaması için bireyin idrarı ya da gaitası hemen uzaklaştırılmalısı tuvaletini yapma gereksiniminin karşılanma kurallarından biridir.
- Tıbbi asepsiye dikkat edilerek girişimler yapılmalıdır.
- Bireyin idrar yapma alışkanlığı ya da rutini takip edilmelidir.
- Doktor ya da hemşirenin belirlediği sıvı miktarının alınması sağlanmalıdır.
- Gerektiğinde bireyin tuvalete gitmesi ya da sürgü, ördek, oturaklı iskemle kullanması konusunda destek
olunmalıdır. İdrar yapma ihtiyacı çok acil olabilir.
- Mümkünse normal pozisyonda bireyin idrar yapması sağlanmalıdır. Bayanlar oturur ya da çömelir pozisyonda, erkekler ayakta idrarını yapmaktadır.
- Sürgü ya da ördek kullanılacaksa sıcak su ile ısıtılmalı, ardından kurulanmalıdır. Basınç yarasına neden
olacağından sürgünün üzerinde uzun süre birey tutulmamalıdır.
- Bireyin ısısını korumak ve mahremiyetini sürdürmek için üzeri örtülmelidir. Bireyin yalnız kalmasında sakınca yoksa birey yalnız bırakılmalıdır. Birey güçsüzse ya da dengesi bozuksa yakın durulmalıdır.
- Tuvalet kâğıdı kolay erişile
Koku oluşmaması için bireyin idrarı ya da gaitası hemen uzaklaştırılmalısı tuvaletini yapma gereksiniminin karşılanma kurallarından biridir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi bireyi yemek yemeye hazırlık aşamasında kullanılan araç-gereçlerdendir?
Seçenekler
A
Üst giysisi
B
El bezi
C
Masa
D
Hasta alt bezi
E
Kirli çamaşır sepeti
Açıklama:
Engelli bireyi yemeğe hazırlamak için kullanılacak araç ve gereçler:
- Ağız bakımı için araç ve gereçler
- Sürgü, ördek ya da oturaklı iskemle
- Tuvalet kâğıdı
- Leğen
- Sabun
- El bezi
- Havlu
- Eldiven
El bezi, bireyi yemek yemeye hazırlık aşamasında kullanılan araç-gereçlerdendir.
- Ağız bakımı için araç ve gereçler
- Sürgü, ördek ya da oturaklı iskemle
- Tuvalet kâğıdı
- Leğen
- Sabun
- El bezi
- Havlu
- Eldiven
El bezi, bireyi yemek yemeye hazırlık aşamasında kullanılan araç-gereçlerdendir.
Soru 19
Bakıma gereksinimi olan bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek
hizmetlerine ne ad verilir?
hizmetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uzman Desteği
B
Ev-Kurum Ziyaretleri
C
Sosyal Uyumsama
D
Topluma Hizmet
E
Bakım Hizmeti
Açıklama:
Bakım hizmeti, “Bakıma gereksinimi olan bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmeti” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 20
- Boşaltımına yardımcı olunur.
- El, yüz ve ağız hijyenine yardım edilir.
- Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler değiştirilir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bakıma ihtiyacı olan bireylere sağlanan bakım hizmetlerinin kahvaltı öncesi bakım bölümüne aittir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I,II ve III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Kahvaltı öncesi bakım
• Birey kahvaltıya hazırlanır.
• Boşaltımına yardımcı olunur.
• İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey temizlenir.
• Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler değiştirilir.
• El, yüz ve ağız hijyenine yardım edilir.
• Giyinmesine ve saçın taranmasına yardım edilir.
• Kahvaltı için uygun pozisyon verilir.
• Yataklar ve çevresi düzenlenir.
• Birey kahvaltıya hazırlanır.
• Boşaltımına yardımcı olunur.
• İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey temizlenir.
• Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler değiştirilir.
• El, yüz ve ağız hijyenine yardım edilir.
• Giyinmesine ve saçın taranmasına yardım edilir.
• Kahvaltı için uygun pozisyon verilir.
• Yataklar ve çevresi düzenlenir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi vücut temizliği bakımına ait uygun davranışlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Vücut temizliği ile kişinin rahatlatılıp dinlendirilerek gevşemesi sağlanır.
B
Vücut temizliği ile kas gerilimi arttırılır.
C
Vücut temizliği ile vücuttaki kötü kokular giderilir.
D
Vücut temizliği; saç bakımı, el, ayak bakımı vb.ni kapsar.
E
Genital bölge temizliği de vücut temizliğine dahildir.
Açıklama:
Vücut temizliği ile kas gerilimi arttırılmaz, aksine azaltılır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin bakım işlemine geçilmeden önce uyulması gereken ilkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tıbbi veya teknik açıklama gerekiyorsa bunları engelliye anlayacağı dilde açıklama
B
Engelli birey için olumsuz sonuçlara yol açabileceğinden teknolojik araçlardan uzak durma
C
Bakım öncesi ortam hazırlığı açısından ısı, ışık, havalandırma durumlarını dikkate alma
D
Kişisel bakım işlemlerini engelli bireyin gereksinimi ve tercihi açısından değerlendirme
E
Engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma
Açıklama:
Tıbbi veya teknik açıklama gerekiyorsa bunları engelliye anlayacağı dilde açıklama, kavram kargaşası yaratmama
Bakım öncesi ortam hazırlığı açısından ısı, ışık, havalandırma durumlarını dikkate alma
Kişisel bakım işlemlerini engelli bireyin gereksinimi ve tercihi açısından değerlendirme
Engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma
Bakım veren birey iletişim kurmak için iletişim becerileri (düşük
düzeyde teknoloji içeren iletişim panoları, resimli kartlar) ve dinleme (işitme cihazları) için
kullanılan araç gereçler, özel bilgisayar yazılımları ve donanımları (klavyeler, özel fareler,
braille yazıcısı vb.) gibi engeli olan bireyin iletişimde kullandığı yardımcı teknolojiden destek
alabilir. Oysa B seçeneğinde teknolojik araçlardan uzak kalınmasından bahsedildiği için cevap B seçeneğidir.
Bakım öncesi ortam hazırlığı açısından ısı, ışık, havalandırma durumlarını dikkate alma
Kişisel bakım işlemlerini engelli bireyin gereksinimi ve tercihi açısından değerlendirme
Engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma
Bakım veren birey iletişim kurmak için iletişim becerileri (düşük
düzeyde teknoloji içeren iletişim panoları, resimli kartlar) ve dinleme (işitme cihazları) için
kullanılan araç gereçler, özel bilgisayar yazılımları ve donanımları (klavyeler, özel fareler,
braille yazıcısı vb.) gibi engeli olan bireyin iletişimde kullandığı yardımcı teknolojiden destek
alabilir. Oysa B seçeneğinde teknolojik araçlardan uzak kalınmasından bahsedildiği için cevap B seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi engelli bir bireyin saç bakımı için kullanılacak araç gereçlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ilık suyla dolu leğen
B
Su geçirmez pedler
C
Saç kurutma makinesi
D
Saç bandı
E
Baş havlusu
Açıklama:
Araç-gereç hazırlığı: Engelli bireyin saç bakımı için kullanılacak araç ve gereçler aşağıda sıralanmıştır:
• Fırça ya da tarak
• Şampuan ve gerekliyse saç kremi
• Ilık suyla dolu leğen
• Baş havlusu
• Su geçirmez pedler
• Saç kurutma makinesi
• Gerekliyse eldiven
• Fırça ya da tarak
• Şampuan ve gerekliyse saç kremi
• Ilık suyla dolu leğen
• Baş havlusu
• Su geçirmez pedler
• Saç kurutma makinesi
• Gerekliyse eldiven
Soru 24
Perine, vücudun hangi bölgesi/bölgelerini ifade etmek için bir terimdir?
Seçenekler
A
Eklem bölgeleri
B
Sırt bölgesi
C
İç organlar
D
Kulak - Burun - Boğaz
E
Dış genital organlar
Açıklama:
Perine, dış genital organları kapsayan alandır. Perine, dış ortamla teması olmayan kapalı bir alan olduğundan vücudun en sıcak, en nemli ve en kirli bölgelerindendir.
Soru 25
- Leğen
- Sabun
- Geniş tencere
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Engelli bireyi yemeğe hazırlamak için kullanılacak araç ve gereçler aşağıda sıralanmıştır:
• Ağız bakımı için araç ve gereçler
• Sürgü, ördek ya da oturaklı iskemle
• Tuvalet kâğıdı
• Leğen
• Sabun
• El bezi
• Havlu
• Eldiven
• Ağız bakımı için araç ve gereçler
• Sürgü, ördek ya da oturaklı iskemle
• Tuvalet kâğıdı
• Leğen
• Sabun
• El bezi
• Havlu
• Eldiven
Soru 26
İşitme yetersizliği olan bireyler için kullanılan iletişim yaklaşımları kaç gruba ayrılır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
İşitme yetersizliği olan bireyler, yaşadıkları işitme sorunları nedeniyle akranlarına oranla dil gelişiminde geri kalırlar ya da süreçte daha yavaş ilerleme olasılıkları yüksektir. İşitme yetersizliği olan bireylerin, işitme kayıpları onların alıcı dil becerilenin gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir. İşitme yetersizliği olan bireyler için kullanılan iletişim yaklaşımları, sözlü (oral) iletişim ve işaret dili (manuel) olarak iki gruba ayrılmaktadır. Cevap A seçeneğidir.
Soru 27
İşitme yetersizliği olan bireylerle iletişim kurabilmek için hangisini yapmak yanlıştır?
Seçenekler
A
Bakım personelinin işitmeye yardımcı teknolojilerin kullanılmasını sağlaması
B
Birey ile konuşurken göz teması kurulması
C
İletişimi kolaylaştırmak için fazla hareket etmemek
D
Açık ,anlaşılır, orta hızda cümleler kurmak
E
Bireyin konuşulanları anlayamaması hâlinde aynı cümleyi tekrar etmek
Açıklama:
Birey ile konuşurken doğrudan ona bakılmalı ve yavaş konuşulmalıdır. Kelimelerin söylenme biçimi değiştirilmemelidir.İletişimi kolaylaştırmak için ayrıca birey ile konuşurken ona doğru dönük olunmalı, fazla hareket edilmemeli, göz kontağı kurulmalı, açık, anlaşılır, orta hızda ve kısa cümleler kurarak rahatsız etmeyecek yükseklikte bir ses tonuyla konuşulmalıdır. Bireyin konuşulanları anlayamaması hâlinde, aynı cümlenin tekrar edilmesi yerine başka kelimelerle yeni bir cümle kurulmalıdır. İletişim problemi yaşanmaması için de işitme yetersizliği olan bireyin uyanık kaldığı süre boyunca bakım personelinin işitmeye yardımcı teknolojileri kullanmasını sağlamalıdır
E seçeneğinde bunun tersi belirtildiği için doğru seçenek E şıkkıdır.
E seçeneğinde bunun tersi belirtildiği için doğru seçenek E şıkkıdır.
Soru 28
Bakım vericilerin günlük bakım işlemlerini kaç grupta planlaması uygundur?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Pek çok kişinin bir hijyen rutini ya da alışkanlığı bulunmaktadır. Bakım vericilerin bu rutini sürdürme sorumluğu bulunmaktadır. Bu nedenle günlük bakım işlemleri
- kahvaltı öncesi,
- kahvaltı sonrası,
- öğleden sonra ve
- akşam bakımı olarak planlanmalıdır.
Doğru seçenek C'dir.
- kahvaltı öncesi,
- kahvaltı sonrası,
- öğleden sonra ve
- akşam bakımı olarak planlanmalıdır.
Doğru seçenek C'dir.
Soru 29
Vücut bakımı ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Saçlar en az haftada iki kez yıkanmalıdır.
B
Tırnaklar en az haftada bir kez kesilmelidir.
C
El ve ayak tırnaklarının köşeleri oval olacak biçimde kesilmelidir.
D
Eğer tırnaklar kalınlaşmış ise kesim öncesi ılık suda bekletilmelidir.
E
Ayakların sık sık yıkanıp parmak aralarının kurulanması gerekir.
Açıklama:
Saçlı deri anatomik olarak normal deriye göre daha az gözenekli ve daha çok yağ bezlerine sahiptir. Her saç dibinde yağ bezi kanalı vardır. Bu nedenle çabuk yağlanır ve kirlenir. Saçların her gün veya gün aşırı, en az haftada iki kez yıkanması gerekir. Ayak bakımı ve temizliği, nahoş kokuların giderilmesi ve mantar gibi bazı rahatsızlıkların önlenmesinde son derece önemlidir. Ayakların sık sık yıkanması ve yıkama işleminden sonra parmak aralarının iyice kurulanarak her gün çorap değiştirilmesi karşılaşılacak sorunları en aza indirecektir. Tırnak bakımı, günlük hijyenik uygulamalar sırasında gerçekleştirilir. İdeal olan tırnakların haftada bir kez tırnak makası ile kesilmesi ya da törpü ile boylarının kısaltılmasıdır. Tırnaklar kesilirken, el tırnaklarının köşeleri oval olacak şekilde, ayak tırnakları düz olacak şekilde kesilmelidir. Yanlış olan bilgi C seçeneğinde yer almaktadır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 30
Sakal tıraşı ile ilgili olarak hangisi doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Jilet sakal tıraşında tüm bireyler için en uygun araçtır.
B
Elektrikli tıraş makinesi enfeksiyona yol açabilmektedir.
C
Sakal tıraşında soğuk su cilt hassasiyeti için daha uygundur.
D
Sakal tıraş bıçağı ile tıraş edilecekse sakalın çıkış yönünün tersine tıraş edilmelidir.
E
Tıraş sonrası deri soğuk su ile durulanmalı ve yumuşak hareketlerle tamponlanarak kurulanmalıdır.
Açıklama:
Sakal tıraşı ve istenmeyen tüylerin temizliğinde jilet kullanıldığı zaman bireyin engel durumuna göre yardımda bulunmak gerekebilir. Kanamaya yatkınlığa yol açan ilaç kullanan ya da hastalığı olan engelli bireyler kesinlikle elektrikli tıraş makinesi kullanmalıdır. Enfeksiyon kontrolü açısından bireye özgü jilet ya da elektrikli tıraş makinesi olmalıdır. Sakal tıraşı için ılık, nemli bir el bezi ya da havlu birkaç dakikalığına yüze uygulanmalıdır. Sıcak, gözeneklerin açılmasını ve sakalın yumuşamasını sağlar. Doğru yönde tıraş edilmelidir. Sakal tıraş bıçağı ile tıraş edilecekse sakalın çıkış yönünde tıraş edilmelidir. Soğuk su, porları kapattığından tıraş sonrası deri soğuk su ile durulanmalı ve yumuşak hareketlerle tamponlanarak kurulanmalıdır. Verilenler arasında tek doğru bilgi E seçeneğinde yer almaktadır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 31
Banyo bakımı için aşağıdakilerden hangisinin söylenmesi uygundur?
Seçenekler
A
Bireyin mahremiyeti için yalnız banyo yapmasına izin verilmelidir.
B
Deriyi nemlendirmek için banyo yağı kullanılmalıdır.
C
Banyo esnasında bireyle konuşulmamalıdır.
D
Her zaman iyi beden mekanikleri kullanılmalıdır.
E
Göğüs altı, deri kıvrımları, mahrem bölgelere dokunulmamalıdır.
Açıklama:
Birey banyoda yalnız bırakılmamalıdır. Etrafı kayganlaştıracağından deriyi nemlendirmek için banyo yağı kullanılmamalıdır. Banyo yağı ayrıca idrar yolu enfeksiyonlarına yol açar. Elle tutulabilen duş başlığı kullanılmalıdır. İşitme cihazı kullanıyorsa, uzaklaştırılmalıdır. Su cihaza zarar verebilir. Göğüs altı, deri kıvrımları, mahrem bölgeler ve parmak araları iyi kurulanmalıdır. Bireye işlem adım adım açıklanmalıdır. Sakin bir ses tonu kullanılmalıdır. Açık ve sade cümleler kurulmalıdır. Her zaman iyi beden mekanikleri kullanılmalıdır. Doğru bilgi D seçeneğindedir.
Soru 32
Engelli bireyin öğünleri kaç besin grubunu tüketecek şekilde düzenlenmelidir?
Seçenekler
A
Üç
B
Dört
C
Beş
D
Altı
E
Yedi
Açıklama:
Besinler ve su, yaşam için gerekli fiziksel gereksinimlerdir. Kişinin diyeti fiziksel ve zihinsel iyilik hâlini ve fonksiyonu etkilemektedir. Yetersiz beslenme, hastalık ve enfeksiyon riskini artırır; iyileşme problemlerine neden olur; kaza ve yaralanma riskini artırır. İyi bir beslenme büyüme, iyileşme ve
beden fonksiyonları için gereklidir. İyi beslenmek için her gün yağ, karbonhidrat, protein, mineral, vitamin ve su tüketilmelidir. Bu nedenle engelli bireyin öğünleri beş besin grubunu (Resim 1.9) tüketecek şekilde düzenlenmelidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
beden fonksiyonları için gereklidir. İyi beslenmek için her gün yağ, karbonhidrat, protein, mineral, vitamin ve su tüketilmelidir. Bu nedenle engelli bireyin öğünleri beş besin grubunu (Resim 1.9) tüketecek şekilde düzenlenmelidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 33
Bireyin rahatı için oda ısısının kaç derece olması uygundur?
Seçenekler
A
20-23
B
21-22
C
20-25
D
21-26
E
23-26
Açıklama:
Kişinin yaşadığı çevre gereksinimleri doğrultusunda kişiye özel olarak tasarlanmalıdır. Kişinin odası temiz, düzenli, güvenli ve rahat olmalıdır. Yaş, hastalık ve aktivite bireyin rahatını etkilediği gibi oda ısısı, havalandırılması, koku ve ışıklandırma da etkileyebilmektedir. Tüm bu faktörler, bireyin gereksinimini karşılamak için kontrol altına alınmalıdır. Bireyin rahat edebilmesi için oda ısısı 20-23°C arasında olmalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 34
Yalnızca erkekler tarafından idrar yapmak amacıyla kullanılan araca ne ad verilir?
Seçenekler
A
Perine
B
Gaita
C
Sürgü
D
Ördek
E
Kuğu
Açıklama:
Bayanlar hem idrar hem de gaita yapmak için sürgü kullanırken erkekler sadece gaita yapmak için kullanmaktadır. Ördekler ise yalnızca erkekler tarafından idrar yapmak üzere kullanılmaktadır. Mümkünse ördek ayakta ya da yatağın kenarında oturur pozisyonda kullanılır. Perine, dış genital organları kapsayan alandır. Diğer seçenekler de alakalı olmadığı için cevap D seçeneğidir.
Soru 35
- ortopedik yetersizlik
- zihin yetersizliği
- özel öğrenme güçlüğü
- otizm
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nde özel gereksinimli bireyler sınıfına girer?
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamı özel gereksinimli bireyler sınıfına girer. Doğru seçenek E'dir.
Soru 36
- Banyo yaptırılması
- Odasının temizlenmesi
- Çamaşırlarının yıkanması
- Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması
Bakıma gereksinimi olan bireye yönelik yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri kişisel bakım hizmetleri kapsamına girer?
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamı kişisel bakım hizmetleri kapsamına girer. Doğru seçenek E'dir.
Soru 37
- Evde sunulması
- Kurumda sunulması
- Bakıma gereksinimi olan bireyin özelliklerinin dikkate alınmaması
- Eğitim almış kişiler tarafından sunulması
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri bakım hizmetlerinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lV
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Bakım hizmetleri, belirli bir amaç doğrultusunda bakıma gereksinimi olan bireylerin yaşam kalitelerini arttırmak ve sağlıklı bir şekilde yaşamlarını devam ettirmelerini sağlayabilmek için resmî olarak eğitim almış kişiler ile akraba, komşu, arkadaş ve eğitimi olmayan bakıcılar tarafından evde veya herhangi bir kurumda verilen bakım hizmetleri olarak da tanımlanır ve bakıma gereksinimi olan bireyin özellikleri dikkate alınarak gerçekleştirilir. I, II ve IV. şıklarda verilen ifadeler doğrudur. Doğru seçenek C'dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyin el, ayak ve tırnak bakımı için kullanılan araç ve gereçlerdendir ?
Seçenekler
A
Tıraş fırçası
B
Tüy dökücü krem
C
Sabun ve sabunlama bezi
D
Tuzlu su
E
Dil basacağı (sargı bezi sarılı)
Açıklama:
Sabun ve sabunlama bezi bireyin el, ayak ve tırnak bakımı için kullanılan araç ve gereçlerdendir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 39
Vücudun en sıcak, en nemli ve en kirli bölgelerinden biri olan kısım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baş
B
Kollar
C
Bacaklar
D
Perine
E
Omuzlar
Açıklama:
Perine, dış ortamla teması olmayan kapalı bir alan olduğundan vücudun en sıcak, en nemli ve en kirli bölgelerindendir. Çünkü deri katları en çok terleyen, yağlanan bölgelerdir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 40
- Oda kapısı kapalı olmalıdır.
- Sabun temin edilmelidir.
- Havlu temin edilmelidir.
- Leğen temin edilmelidir.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri perine bakımına hazırlıkta ortam hazırlığı kapsamına girer?
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Perine bakımına hazırlıkta ortam hazırlığında bireyin gizliliği sağlanmalıdır. Bu amaçla bireyin odasının kapısı kapatılmalıdır. Diğer seçeneklerde verilenler araç-gereç hazırlığına girer. Doğru cevap A'dır.
Soru 41
Banyoya hazırlıkta ortam hazırlığı için yapılması gerekenlerden hangisi uygun değildir?
Seçenekler
A
Odanın kapısı kapatılmalıdır.
B
Oda sıcaklığı 15-20 0C civarına ayarlanmalıdır.
C
Pencereler kapalı tutulmalıdır.
D
Zeminde kaymayı engelleyecek düzenlemeler yapılmalıdır.
E
Ayakta duramayacak bireyler için banyoda oturma alanları sağlanmalıdır.
Açıklama:
Banyoya başlamadan önce odanın kapısı, perdeler kapatılmalı ve kapının açılmaması için gerekli önlemler alınmalıdır. Banyo öncesi oda sıcaklığı ayarlanmalı, hava akımının zararlı olacağı unutulmamalıdır. Banyonun planlandığı oda/alan içinde hava akımı olmaması için kapı ve pencereler kapalı tutulmalıdır. Zeminde kaymayı engelleyecek düzenlemeler yapılmalıdır. Ayakta duramayacak bireyler için banyoda oturma alanları ve ayakta durabilenler için ise ayakta durmayı destekleyecek yardımcı araçlar kullanılmalıdır.Oda sıcaklığı 24-27oC olacak şekilde ayarlanmalıdır. Suyun sıcaklığına çok dikkat edilmelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 42
Engelli bireylerin giyinme becerilerine destek olmaya yönelik aşağıdakilerin hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hava şartlarına uygun giysi seçilmelidir.
B
Acele ettirilmemelidir.
C
Kemerli ve fermuarlı pantolonlar kullanılmalıdır.
D
Eşofmanlar kullanılmalıdır.
E
Mahremiyetine saygı gösterilmelidir.
Açıklama:
Engelli bireylerin giyiminde sıkmayan, gevşek, geniş kollu ve geniş paçalı giysiler; beli kemerli ve fermuarlı pantolonlar yerine lastikli pantolonlar ya da eşofmanlar tercih edilmelidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
Engelli bireylerin yemek ve içeçek ihtiyacını gidermeye yönelik aşağıdakilerin hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yemek öncesi birey 30 dakika dinlendirilmelidir.
B
Bireyin yemek tercihi belirlenmelidir.
C
Yemek öncesi tuvalet ihtiyacı karşılanmalıdır.
D
Yemek sonrası el ve ağız temizliği yapılmalıdır
E
Yatağa bağımlı bireylerde yatar pozisyonda yemek yedirilmelidir.
Açıklama:
Yatağa bağımlı engelli bireylere beslenme sırasında uygun pozisyon verilmesi çok önemlidir. Mümkünse oturur pozisyonda yemek yedirilmelidir. Yatağın başını yükseltmek veya yastıkla başı yükseltmek de yutmayı kolaylaştıracaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
- Doktor ya da hemşirenin belirlediği sıvı miktarının alınması sağlanmalıdır.
- Gerekirse perine bakımı yapılmalıdır.
- Koku oluşmaması için bireyin idrarı ya da gaitası hemen uzaklaştırılmalıdır.
- Bireye yeterli zaman tanınmalıdır, acele ettirilmemelidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri tuvaletini yapma gereksiniminin karşılanmasına yönelik kurallar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Tuvaletini yapma gereksiniminin karşılanması için bazı kurallar yer almaktadır. Doktor ya da hemşirenin belirlediği sıvı miktarının alınması sağlanması, gerekirse perine bakımı yapılması, koku oluşmaması için bireyin idrarı ya da gaitası hemen uzaklaştırılması ve bireye yeterli zaman tanınması, acele ettirilmemesi bu kurallar arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Aşağıdaki yöntemlerden hangisi ya da hangileri işitme yetersizliği olan bireylerle acil durumlarda iletişim için kullanılabilecek en etkili yöntemler arasında yer alır?
- Bağırarak konuşma
- El, kol hareketi kullanma
- Mesajları kağıda yazma
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
İşitme yetersizliği olan birey ile iletişimi kolaylaştırmak için birey ile konuşurken ona doğru dönük olunmalı, fazla hareket edilmemeli, göz kontağı kurulmalı, açık, anlaşılır, orta hızda ve kısa cümleler kurarak rahatsız etmeyecek yükseklikte bir ses tonuyla konuşulmalıdır. İşitme yetersizliği olan her birey dudak okuyamayabilir. El, kol hareketi kullanmak ve kâğıda mesajları yazmak işitme yetersizliği olan bireylerle acil durumda iletişim için kullanılabilecek en etkili yöntem olabilir. İşaret dili biliniyorsa, iletişim için o da kullanılabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 46
Vücudun en çok kirlenen organı aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Kulak
B
Burun
C
El
D
Ayak
E
Ağız
Açıklama:
Eller, vücudun çevre ile en çok temas eden ve en çok kirlenen organıdır. Bu nedenle el ve tırnak temizliği özellikle beslenme sırasında ağız yoluyla mikropların girişine zemin hazırladığından dikkat edilmesi gereken bir noktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 47
El, ayak ve tırnak bakımına hazırlık sürecinde su sıcaklığı en az kaç derece olabilir?
Seçenekler
A
36 0C
B
37 0C
C
38 0C
D
39 0C
E
40 0C
Açıklama:
El, ayak ve tırnak bakımına hazırlık sürecinde Ilık su içeren leğen ya da kap hazırlanmalıdır.Suyun sıcaklığı 40-43 0C olması gerekmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 48
Perine bölgesi temizliğine hazırlık sürecinde hazırlanması gereken su sıcaklığı en az kaç derece olmalıdır?
Seçenekler
A
39 0C
B
40 0C
C
41 0C
D
42 0C
E
43 0C
Açıklama:
Perine temizliğinde su (43- 46 0C ), sabun, leğen, pamuk tamponlar ya da gazlı bezler, el bezi, havlu ve eldiven kullanılır. Buna göre su en az43 0C olmalıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
El tırnakları kesilmeden önce kaç dakika kadar ılık su içinde bekletilmelidir?
Seçenekler
A
3-5
B
5-10
C
10-15
D
15-20
E
20-25
Açıklama:
Eğer tırnaklar kalınlaşmış ya da sertleşmiş ise kesilmeden önce ılık su içinde bekletilmeli (el tırnakları 5-10 dakika, ayak tırnakları 15-20 dakika) ve kesim işlemi sonra yapılmalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 50
Aşağıdakilerin hangisi engelli bireyin ağız ve diş bakımı için gargara yerine kullanılabilir?
Seçenekler
A
Tuzlu su
B
Alkollü su
C
Gazlı su
D
Saf su
E
Florürlü su
Açıklama:
Engelli bireyin ağız ve diş bakımı için gargara ya da tuzlu su kullanılabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 51
Yukarıdaki resim, yaşlı/engelli bakımında hangi aşamayı göstermektedir?Seçenekler
A
El yıkama
B
Abdest aldırma
C
Kullanılacak suyun ısısını ölçme
D
Tırnak bakımı sonrası temizlik
E
Tahriş olan cildi yıkama
Açıklama:

Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi "bakıma gereksinimi olan" bireyleri tanımlayan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kurumundan bir desteği olmayan birey
B
Ailesini kaybetmiş olan birey
C
Ailesi ekonomik veya sosyal olarak yoksunluk sınırı içerisinde bulunan birey
D
Ağır düzeyde yetersizlikten etkilenmiş birey
E
Psikolojik olarak yıpranmış ve depresyonda olan birey
Açıklama:

Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi "Bakım İşlemleri Öncesi Genel İlkeleri"nden biri değildir?
Seçenekler
A
Varsa, engelli bireyin aile üyelerinin bakıma katılmasını sağlama
B
Engelli bireyin mahremiyetine saygı duyma
C
Tehlike arz edecek durumları kontrol etme
D
İşitme engeli olan bireyler için işaret dili öğrenme
E
Engelli bireyi, tıbbi veya teknik açıdan açık bir şekilde bilgilendirme
Açıklama:
- Tıbbi veya teknik açıklama gerekiyorsa bunları engelliye anlayacağı dilde açıklama, kavram kargaşası yaratmama
- Kişisel bakım işlemlerini engelli bireyin gereksinimi ve tercihi açısından değerlendirme:
- Engelli bireyin fiziksel ve bilişsel yeterliliğini kişisel bakım ve günlük yaşam becerileri açısından değerlendirme
- Engelli bireyin özel gereksinim durumunu dikkate alma
- İşitme yetersizliği olan bireyler, yaşadıkları işitme sorunları nedeniyle akranlarına oranla dil gelişiminde geri kalırlar ya da süreçte daha yavaş ilerleme olasılıkları yüksektir. İşitme yetersizliği olan bireyler için kullanılan iletişim yaklaşımları, sözlü (oral) iletişim ve işaret dili (manuel) olarak iki gruba ayrılmaktadır. Bu bireylerin işitme kaybı haricinde başka bir kayıplarının olmaması durumunda normal bir zekâ düzeyine sahiptirler. Bu nedenle bu bireylerde eğer ek bir yetersizlik yok ise normal gelişim gösteren bireylerde olduğu gibi kişisel bakıma ilişkin becerilerde herhangi bir sorun yaşanmamaktadır. Genellikle bu bireyler dudak okurlar. İletişimi kolaylaştırmak için ayrıca birey ile konuşurken ona doğru dönük olunmalı, fazla hareket edilmemeli, göz kontağı kurulmalı, açık, anlaşılır, orta hızda ve kısa cümleler kurarak rahatsız etmeyecek yükseklikte bir ses tonuyla konuşulmalıdır. Konuşmanın anlaşılırlığını arttırmak için konuşma jest ve mimikler ile desteklenmeli, ağız açık ve ortam aydınlık olmalıdır. Birey ile konuşurken doğrudan ona bakılmalı ve yavaş konuşulmalıdır. Kelimelerin söylenme biçimi değiştirilmemelidir. Konuşurken yüz başka yöne çevrilmemeli, ağızda bir şey çiğnenmemeli, el ile ağız ve yüz kapatılmamalıdır. Bireyin konuşulanları anlayamaması hâlinde, aynı cümlenin tekrar edilmesi yerine başka kelimelerle yeni bir cümle kurulmalıdır.
- Engelli bireyin mahremiyetine saygı duyma
- Eğer varsa, engelli bireyin aile üyelerinin bakıma katılmasını sağlama
- Tehlike arz edecek durumları kontrol etme:
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi "günlük bakım işlemlerinden; kahvaltı öncesi, kahvaltı sonrası, öğleden sonra ve akşam bakımında" yer alan ortak bir aşama değildir?
Seçenekler
A
Birey kısa bir uykuya, ziyaretçilere ya da aktivite programına hazırlanır.
B
İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey temizlenir.
C
Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler değiştirilir.
D
El, yüz ve ağız hijyenine yardım edilir.
E
Yataklar ve çevresi düzenlenir.
Açıklama:
Pek çok kişinin bir hijyen rutini ya da alışkanlığı bulunmaktadır. Bakım vericilerin bu rutini sürdürme sorumluğu bulunmaktadır. Bu nedenle günlük bakım işlemleri kahvaltı öncesi, kahvaltı sonrası, öğleden sonra ve akşam bakımı olarak planlanmalıdır (Berman ve ark., 2015; Potter ve ark., 2013; Sorrentino ve Remmert, 2014).
Kahvaltı öncesi bakım • Birey kahvaltıya hazırlanır. • Boşaltımına yardımcı olunur. • İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey temizlenir. • Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler değiştirilir. • El, yüz ve ağız hijyenine yardım edilir. • Giyinmesine ve saçın taranmasına yardım edilir. • Kahvaltı için uygun pozisyon verilir. • Yataklar ve çevresi düzenlenir. Kahvaltı sonrası bakım • Boşaltımına yardımcı olunur. • İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey temizlenir. • Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler değiştirilir. • El, yüz, ağız hijyenine, banyosuna ve perine bakımına yardım edilir. • Saç, sakal bakımına, giyinmesine ve soyunmasına yardım edilir. • Hareket etmesine yardım edilir. • Yataklar ve çevresi düzenlenir. Öğleden sonrası bakım • Birey kısa bir uykuya, ziyaretçilere ya da aktivite programına hazırlanır. • Boşaltımına yardımcı olunur. • İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey temizlenir. • Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler değiştirilir. • El, yüz ve ağız hijyenine ve saç bakımına yardım edilir. • Hareket etmesine yardım edilir. • Yataklar ve çevresi düzenlenir. Akşam bakımı • Birey uykuya hazırlanır. • Boşaltımına yardımcı olunur. • İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey temizlenir. • Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler değiştirilir. • El, yüz ve ağız hijyenine yardım edilir. • Pijama ya da geceliğini giymesine yardım edilir. • Yataklar ve çevresi düzenlenir.
Soru 55
Aşağıdaki araç- gereçler hangi temizlik için gereklidir?
i. temiz pamuklu çorap
ii. böbrek küveti
iii. tedavi muşambası ve üzerine tedavi bezi
i. temiz pamuklu çorap
ii. böbrek küveti
iii. tedavi muşambası ve üzerine tedavi bezi
Seçenekler
A
Saç Bakımı
B
El, Ayak, Tırnak Bakımı
C
Ağız ve Diş Bakımı
D
Göz, Kulak ve Burun Bakımı
E
Perine Bakımı
Açıklama:
El, Ayak ve Tırnak Bakımına Hazırlık Araç-gereç hazırlığı: Engelli bireyin el, ayak ve tırnak bakımı için kullanılacak araç ve gereçler aşağıda sıralanmıştır (Berman ve ark., 2015; Korkmaz, 2017; MEB, 2011; Potter ve ark., 2013; Sorrentino ve Remmert, 2014):
• Ilık su (40-43o C) içeren leğen ya da kap
• Sabun ve sabunlama bezi
• Banyo termometresi
• Yastık
• Böbrek küveti
• Tedavi muşambası ve üzerine de tedavi bezi
• Gerekirse eldiven
• Banyo ve el havlusu ya da kâğıt havlu
• Tırnak makası, törpü ve gerekirse manikür seti
• Ayak ve el için yağlayıcı losyon
• Temiz pamuklu çorap
• Kirli çamaşır poşeti ya da sepeti
• Ilık su (40-43o C) içeren leğen ya da kap
• Sabun ve sabunlama bezi
• Banyo termometresi
• Yastık
• Böbrek küveti
• Tedavi muşambası ve üzerine de tedavi bezi
• Gerekirse eldiven
• Banyo ve el havlusu ya da kâğıt havlu
• Tırnak makası, törpü ve gerekirse manikür seti
• Ayak ve el için yağlayıcı losyon
• Temiz pamuklu çorap
• Kirli çamaşır poşeti ya da sepeti
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin "vücut banyosu" sırasında yapılacak bir işlemdir?
Seçenekler
A
Ağız içini, tahriş veya aft bakımından kontrol etme
B
Dudakların çatlak, şiş olma durumunu kontrol etme
C
Kulak kepçesini temizleme
D
Dil basacağı kullanma
E
Ayak tırnaklarını kesme
Açıklama:
Göz, kulak ve burun bakımı vücut banyosu sırasında gerçekleştirilir. Göz bakımında, yalnızca gözün burun köküne yakın olan ucu ya da kirpiklerde birikerek kuruyan göz salgılarının temizlenmesi gerekir. Kulakların temizliği sadece kulak kepçesinin temizlenmesi ile sağlanır.
Soru 57
Engelli bireylere uygulanan "tıraş" sırasında uyulması gereken kurallardan hangisi/hangileri doğrudur?
- Deri kesik, sıyrık ve tahriş yönünden korunmalı
- Sakal tıraş bıçağı ile tıraş edilecekse sakalın çıkış yönünün tersine tıraş edilmeli
- Koltuk altı tüyleri tıraş bıçağı ile tıraş edilecekse tüylerin çıkış yönünün tersine tıraş edilmeli
- Bacak tüyleri tıraş bıçağı ile tıraş edilecekse, ayak bileğinin ilerisinden, tüylerin çıkış yönünde tıraş edilmeli
- Elektrikli tıraş makinesi kullanılacaksa tüylerin çıkış yönünün tersine doğru tıraş edilmeli
Seçenekler
A
2
B
4
C
3, 5
D
2, 3
E
1, 5
Açıklama:

Soru 58
Aşağıda engelli bireylerin banyosu için uyulması gereken kurallardan hangisi/hangileri doğrudur?
- En kirli alandan en temiz alana doğru temizlik yapılmalıdır.
- Kalıp sabunun sabunlukta kalması sağlanmalıdır.
- Mümkün olduğunca bireyin üşümemesi için acele edilmelidir.
- Bireyin rahatlaması için hafif müzik dinletilebilir.
- Deriyi nemlendirmek için banyo yağı kullanılmalıdır.
Seçenekler
A
1
B
3
C
3, 5
D
2, 4
E
1, 4
Açıklama:

Soru 59
Engelli bireylerin banyosuna yönelik olarak aşağıdakilerden hangisi/hangileri gerekli malzemelerdendir?
- El bezi
- Tıraş malzemesi
- Deodorant, losyon, kolonya gibi malzemeler
- Tırnak törpüsü
Seçenekler
A
1
B
3
C
2, 4
D
1, 3, 4
E
1, 2, 3, 4
Açıklama:
Banyoya Hazırlık Araç-gereç hazırlığı: Engelli bireyin banyo gereksinimini karşılamak için kullanılacak araç ve gereçler aşağıda sıralanmıştır (Berman ve ark., 2015; Potter ve ark., 2013; Sorrentino ve Remmert, 2014):
• Lif ve el bezi (Resim 1.8) • Banyo ve el havlusu • Leğen ya da kova • Yatak banyosu için büyük örtü • Sabun ve sabunluk • Banyo termometresi • Makyaj malzemesi (deodorant, losyon, kolonya, pudra) • Tıraş malzemesi • Saç fırçası ya da tarak • Tırnak törpüsü • Tuvalet kâğıdı ya da kâğıt mendil • Ilık su (43-46o C) • İç çamaşırı ve üst giysisi • Kirli çamaşır poşeti • Gerekirse eldiven
• Lif ve el bezi (Resim 1.8) • Banyo ve el havlusu • Leğen ya da kova • Yatak banyosu için büyük örtü • Sabun ve sabunluk • Banyo termometresi • Makyaj malzemesi (deodorant, losyon, kolonya, pudra) • Tıraş malzemesi • Saç fırçası ya da tarak • Tırnak törpüsü • Tuvalet kâğıdı ya da kâğıt mendil • Ilık su (43-46o C) • İç çamaşırı ve üst giysisi • Kirli çamaşır poşeti • Gerekirse eldiven
Soru 60
Aşağıda engelli bireylerin "Tuvaletini yapma gereksiniminin karşılanması için uyulması gereken kurallardan" hangisi/ hangileri doğrudur?
- Doktor ya da hemşirenin belirlediği sıvı miktarının alınması sağlanmalıdır.
- Mümkünse normal pozisyonda bireyin idrar yapması sağlanmalıdır.
- Koku oluşmaması için parfüm ya da oda kokusu kullanılmalıdır.
- Gerekirse perine bakımı yapılmalıdır.
- İdrar yaptıktan sonra bireyin idrarı renk, miktar, koku, kan ya da partikül varlığı açısından gözlenmelidir.
Seçenekler
A
3
B
5
C
2, 4
D
1, 2, 4, 5
E
2, 3, 4
Açıklama:

Soru 61
I. İletişim kurarken sabırlı ve anlayışlı olunmalıdır.
II. Kişinin anlamadığı gözlenirse daha basit cümlelerle tekrarlanmalıdır.
III. İletişimde kişiyi rahatsız etmemek için göz temasından kaçınılmalıdır.
IV. Kişinin endişe ve korkuları giderilmeye çalışılmalıdır.
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri zihinsel yetersizliği olan bireylerin bakım işlemlerine hazırlanırken dikkat edilmesi gerekenlerdendir?
II. Kişinin anlamadığı gözlenirse daha basit cümlelerle tekrarlanmalıdır.
III. İletişimde kişiyi rahatsız etmemek için göz temasından kaçınılmalıdır.
IV. Kişinin endişe ve korkuları giderilmeye çalışılmalıdır.
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri zihinsel yetersizliği olan bireylerin bakım işlemlerine hazırlanırken dikkat edilmesi gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
I-III
B
I-IV
C
II-III
D
I-II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Zihinsel yetersizliği olan bireyi bakım işlemlerine hazırlarken öncelikle onunla konuşarak anlama kapasitesini belirlemek gerekir. Bu bireylerle iletişim kurarken sabırlı ve anlayışlı olunmalıdır. Bireyin söylenenleri tam olarak anlamasına ve algılamasına izin verilmeli, cesaretlendirmeli ve teşvik edilmelidir. Anlamadığı gözlenirse, daha basit cümlelerle, değişik kelimeler kullanılarak söylenenler tekrar edilmelidir. Bireyin söyledikleri dikkatlice dinlenmelidir. Kim olduğunuz ve ne yapacağınız konusunda açıklama yapmak için zaman ayrılmalıdır. Kafa karıştırıcı ayrıntılı cümlelerden kaçınılmalı, anlatılanlar gerektiğinde görsel örneklerle desteklenmelidir. İletişim esnasında ise kişiyle göz teması kurulmalıdır. Bu da kişiye güven verir, endişe ve korkularını gidermeye yardımcı olur.
Bu nedenle doğru cevap D'dir.
Bu nedenle doğru cevap D'dir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi öğleden sonrası bakım işlemlerinde uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Birey kahvaltıya hazırlanır.
B
Saçının taramasına yardım edilir.
C
Birey kısa bir uykuya, ziyaretçilere ya da aktivite programına hazırlanır.
D
Pijama ya da geceliğini giymesine yardım edilir.
E
Giyinmesine yardım edilir.
Açıklama:
Öğleden sonrası bakım rutininde birey birey kısa bir uykuya, ziyaretçilere ya da aktivite programına hazırlanır. Boşaltımına yardımcı olunur. İdrar ya da gaita kaçırması varsa birey temizlenir. Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimler değiştirilir. Pijamasını giyinmesine ve uyumasına yardım edilmesine akşam bakımında, kahvaltıya ise sabah bakımında yardımcı olunur.
Bu nedenle doğru cevap C'dir.
Bu nedenle doğru cevap C'dir.
Soru 63
I. İşitme kaybı olan kişilerde kulağa su kaçırmamaya dikkat edilmelidir.
II. Şeker hastalığı olan bireylerde ayak bakımı önemlidir.
III. Ağız bakımı uygulamadan önce bireyin sigara kullanımı belirlenmelidir.
Yukarıda kişisel bakımla ilgili verilen maddelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Şeker hastalığı olan bireylerde ayak bakımı önemlidir.
III. Ağız bakımı uygulamadan önce bireyin sigara kullanımı belirlenmelidir.
Yukarıda kişisel bakımla ilgili verilen maddelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
İşitme kaybı olan bireylerde özellikle kulak sağlığı ile ilgili olarak dikkat edilmesi
gereken bazı noktalardan söz edilmelidir. Buna göre kişisel bakım sürecine bireyi hazırlarken desteklenmesi gereken konular; kulak temizliği, kulak kirinin çıkarılması ve kulağa su kaçırılmaması ile ilgili olmalıdır.
Şeker hastalığında ise ayak bakımı oldukça önemlidir.
Ağız bakımı uygulamadan önce bireyin ağız bakım uygulamaları, bu uygulamalarda kullandığı teknik ve bilgi durumu, diş fırçalama sıklığı, kullandığı diş macunun özelliği, diş hekimine gitme sıklığı gibi özellikleri belirlenmelidir. Sigara kullanımı buna dahil değildir.
Bu nedenle doğru cevap C'dir.
gereken bazı noktalardan söz edilmelidir. Buna göre kişisel bakım sürecine bireyi hazırlarken desteklenmesi gereken konular; kulak temizliği, kulak kirinin çıkarılması ve kulağa su kaçırılmaması ile ilgili olmalıdır.
Şeker hastalığında ise ayak bakımı oldukça önemlidir.
Ağız bakımı uygulamadan önce bireyin ağız bakım uygulamaları, bu uygulamalarda kullandığı teknik ve bilgi durumu, diş fırçalama sıklığı, kullandığı diş macunun özelliği, diş hekimine gitme sıklığı gibi özellikleri belirlenmelidir. Sigara kullanımı buna dahil değildir.
Bu nedenle doğru cevap C'dir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi tıraş için uyulması gereken kurallardan değildir?
Seçenekler
A
Tıraş etmeden önce sakal ya da tüyler yumuşatılmalıdır.
B
Kanamaya yatkınlığa yol açan ilaç kullanan ya da hastalığı olan engelli bireyler elektrikli tıraş makinesi kullanmalıdır.
C
Deri kesik, sıyrık ve tahriş yönünden korunmalıdır.
D
Koltuk altı tüyleri tıraş bıçağı ile tıraş edilecekse tüylerin çıkış yönü tersinde tıraş edilmelidir.
E
Tıraş sonrası deri soğuk su ile durulanmalıdır.
Açıklama:
Koltuk altı tüyleri tıraş bıçağı ile tıraş edilecekse tüylerin çıkış yönünde tıraş edilmelidir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin banyosu için uyulması gereken kurallardan değildir?
Seçenekler
A
Mümkün olduğunca bireyin bakımına katılması sağlanmalıdır.
B
Bireyin mahremiyet duygusuna saygı duyularak birey banyoda yalnız bırakılmalıdır.
C
Hava akımının meydana gelmesinden kaçınılmalıdır.
D
Suyun ısısı düzenlenmelidir.
E
Kişi işitme cihazı kullanıyorsa, cihaz uzaklaştırılmalıdır.
Açıklama:
Kişinin mahremiyetine saygı duyularak mümkün olduğunca birey örtülmeli, kapı ve pencereler kapatılmalıdır. Ama bu bireylerin yardıma ihtiyacı olacağından bireyler banyoda yalnız bırakılmamalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 66
I. Banyonun amacı ve şekli
II. Engelli bireye özgü hareket kısıtlılığı
III. Engelli bireyin öz bakım yeterliliği
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri banyo yaptırmadan önce belirlenmesi gereken hazırlıklardandır?
II. Engelli bireye özgü hareket kısıtlılığı
III. Engelli bireyin öz bakım yeterliliği
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri banyo yaptırmadan önce belirlenmesi gereken hazırlıklardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Banyo yaptırmadan önce, banyonun amacı ve şekli, engelli bireyin öz-bakım yeterliliği, engelli bireye özgü hareket ya da pozisyon kısıtlılığı, diğer bakım gereksinimleri, başka birinin banyo yaptırması ile ilgili huzursuzluğu ve gerekli araç-gereçler belirlenmelidir. Bu nedenle doğru cevap E'dir.
Soru 67
I. Motor ve sinir sistemi zedelenmiş, özel diyet gereksinimleri, duyusal yetersizlikleri olanlar yemek yeme ihtiyaçlarını karşılayamazlar.
II. Yemek süresince sosyal etkileşim olanağı sağlanmalıdır.
III. Yemek öncesi birey 1 saat kadar dinlendirilmelidir.
IV. Yatağa bağımlı engelli bireylere beslenme sırasında uygun pozisyon verilmesi çok önemlidir.
Yukarıda bireylerin yiyecek içecek ihtiyacını gidermek ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Yemek süresince sosyal etkileşim olanağı sağlanmalıdır.
III. Yemek öncesi birey 1 saat kadar dinlendirilmelidir.
IV. Yatağa bağımlı engelli bireylere beslenme sırasında uygun pozisyon verilmesi çok önemlidir.
Yukarıda bireylerin yiyecek içecek ihtiyacını gidermek ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
II-IV
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Engelli bireyin aspirasyon riskini önlemek için yemek öncesi birey yutkunma refleksi açısından değerlendirilmelidir. Yemek öncesi birey 30 dakika kadar dinlendirilmelidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi yatak hazırlamada dikkat edilmesi gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
Yatak takımları silkelenmelidir.
B
Beden mekaniklerine dikkat edilerek yatak takımları değiştirilir.
C
Yırtık ya da yıpranmış çarşaf kullanılmaz.
D
Yatak takımları bakım veren kişinin kıyafetlerine ya da üniformasına dokundurulmaz.
E
Kirli yatak takımları asla yere ya da temiz bir yüzeye konulmaz.
Açıklama:
Mikroorganizma yayılımını önlemek için yatak takımları silkelenmez. Bu nedenle doğru cevap A'dır.
Soru 69
I. Bireyin üşümemesi için oda sıcaklığı 27 dereceden aşağı düşmemelidir.
II. Işığın kontrolü bireyin ulaşabileceği şekilde olmalıdır.
III. Bireye sorulmadan şahsi eşyası atılmamalıdır.
IV. Bireyin rahatı için yüksek sesten kaçınılmalıdır.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri oda düzenlemede dikkat edilmesi gerekenlerdendir?
II. Işığın kontrolü bireyin ulaşabileceği şekilde olmalıdır.
III. Bireye sorulmadan şahsi eşyası atılmamalıdır.
IV. Bireyin rahatı için yüksek sesten kaçınılmalıdır.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri oda düzenlemede dikkat edilmesi gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Oda düzenlemede eşyaların ya da mobilyaların yeri değiştirilmemelidir.
Özellikle görme yetersizliği olan bireyler alışkın oldukları çevrede daha rahat olurlar. Bireyin rahatı için yüksek sesten kaçınılmalı, ışığın kontrolü bireyde olmalıdır. Bireyin rahat edebilmesi için oda ısısı 20-23°C arasında olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap D'dir.
Özellikle görme yetersizliği olan bireyler alışkın oldukları çevrede daha rahat olurlar. Bireyin rahatı için yüksek sesten kaçınılmalı, ışığın kontrolü bireyde olmalıdır. Bireyin rahat edebilmesi için oda ısısı 20-23°C arasında olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap D'dir.
Soru 70
I. Engelli bireyler bakıma hazırlanırken yüzükoyun pozisyon kullanılabilir.
II. Bakım işlemleri öncesi eller dirseğe kadar yıkanmalıdır.
III. Engelli bireyler bakım öncesinde bilgilendirilmelidir.
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri engelli bireylerin bakımıyla ilgili doğrudur?
II. Bakım işlemleri öncesi eller dirseğe kadar yıkanmalıdır.
III. Engelli bireyler bakım öncesinde bilgilendirilmelidir.
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri engelli bireylerin bakımıyla ilgili doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bireylerin bakım işlemlerinde yüzükoyun pozisyon tercih edilmemektedir. Ellerin
temizliğinde ise sıcak su kullanılmalı ve eller dirseğe kadar yıkanmalıdır. Engelli bireyler her bakım aşamasında önceden adımlar hakkında bilgilendirilmelidir.
temizliğinde ise sıcak su kullanılmalı ve eller dirseğe kadar yıkanmalıdır. Engelli bireyler her bakım aşamasında önceden adımlar hakkında bilgilendirilmelidir.
Soru 71
5378 sayılı özürlüler kanununda tanımlanan engelli birey, toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılamada aşağıdaki hizmetlerden hangisine ihtiyaç duymaz?
Seçenekler
A
Bakım
B
Korunma
C
Yuva kurma
D
Destek
E
Danışmanlık
Açıklama:
5378 sayılı Özürlüler Kanunu’nda (2005) engelli birey “doğuştan ya da sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılama güçlükleri olan ve korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişi” olarak tanımlanmıştır. Doğru cevap C’dir.
Soru 72
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğine göre, aşağıdakilerden hangisi özel gereksinimli bireyler sınıflandırmasında yer almaz?
Seçenekler
A
Erken doğum
B
Zihin yetersizliği
C
İşitme yetersizliği
D
Özel yetenek
E
Süreğen hastalık
Açıklama:
Akgün Giray ve Aksoy’dan aktarıldığına göre Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nde (2009) özel gereksinimli bireyler zihin yetersizliği, işitme yetersizliği, görme yetersizliği, ortopedik yetersizlik, özel öğrenme güçlüğü, dil ve konuşma güçlüğü, duygusal uyum güçlüğü, süreğen hastalık, sinir sistemi zedelenmesi ile oluşan yetersizlik, otizm, sosyal uyum güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, üstün ve özel yetenek şeklinde sınıflandırılmaktadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 73
Kişisel bakım hizmeti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tüm bireyler bakım hizmeti alabilir.
B
Bakım hizmetinden tüm kamu görevlileri sorumludur.
C
Bakım hizmeti belli bir yaş grubuna verilir.
D
Bakım hizmeti sadece eğitim almış kişilerce verilir.
E
Bakım hizmeti evde ya da kurumda verilebilir.
Açıklama:
Bakım hizmetleri, belirli bir amaç doğrultusunda bakıma gereksinimi olan bireylerin yaşam kalitelerini arttırmak ve sağlıklı bir şekilde yaşamlarını devam ettirmelerini sağlayabilmek için resmî olarak eğitim almış kişiler ile akraba, komşu, arkadaş ve eğitimi olmayan bakıcılar tarafından evde veya herhangi bir kurumda verilen bakım hizmetleri olarak da tanımlanabilmektedir. Doğru cevap E’dir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi kişisel bakım becerilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Diş fırçalama
B
Müzik dinleme
C
Elbisesini değiştirebilme
D
Yemek yeme
E
Vücut temizliğini yapabilme
Açıklama:
Kişisel bakım becerileri banyo yapma, tırnak kesme, saç tarama, diş fırçalama, tuvalet ihtiyacını uygun şekilde giderme ve temizliğini yapabilme, yemek yeme, içecek içme, yemek öncesi ve sonrası temizliğini yapma, elbiselerini değiştirebilme, vücut temizliğini yapabilme olarak sıralanabilmektedir. Doğru cevap B’dir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi bakım işlemine geçilmeden önce hazırlık aşamasında uyulması gereken ilkelerden biridir?
Seçenekler
A
Yazılı izin alma
B
Bakımdan sonra görüşmeme
C
Bakım sırasında en az iki kişi olma
D
Bakım öncesi el hijyenini sağlama
E
Bakım sırasında bireyle iletişim kurmama
Açıklama:
Bakım işlemleri öncesi el hijyenini sağlama, hazırlık aşamasında uyulması gereken önemli ilkelerden biridir. Doğru cevap D’dir.
Soru 76
Konuşmanın anlaşılırlığını arttırmak için konuşma jest ve mimikler ile desteklenmeli, ağız açık ve ortam aydınlık olmalıdır. Birey ile konuşurken doğrudan ona bakılmalı ve yavaş konuşulmalıdır. Kısa cümleler kurarak rahatsız etmeyecek yükseklikte bir ses tonuyla kullanılmalıdır.
Aşağıdakilerden hangisiyle konuşurken bu noktalara dikkat ekmek gerekir?
Aşağıdakilerden hangisiyle konuşurken bu noktalara dikkat ekmek gerekir?
Seçenekler
A
Dil ve konuşma güçlüğü olan birey
B
Otizmli birey
C
Sosyal uyum güçlüğü olan birey
D
Zihin yetersizliği olan birey
E
İşitme yetersizliği olan birey
Açıklama:
İşitme yetersizliği olan bireyler için kullanılan iletişim yaklaşımları, sözlü (oral) iletişim ve işaret dili (manuel) olarak iki gruba ayrılmaktadır. Genellikle bu bireyler dudak okurlar. İletişimi kolaylaştırmak için ayrıca birey ile konuşurken ona doğru dönük olunmalı, fazla hareket edilmemeli, göz kontağı kurulmalı, açık, anlaşılır, orta hızda ve kısa cümleler kurarak rahatsız etmeyecek yükseklikte bir ses tonuyla konuşulmalıdır.
Soru 77
Sağlıklı bir iletişim kurabilmek için jest ve mimikler yerine betimleyici ifadeler kullanmayı gerektiren özel gereksinimli bireyler aşağıdakilerden hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Hiperaktivite bozukluğu
B
Görme yetersizliği
C
İşitme yetersizliği
D
Otizm
E
Özel öğrenme güçlüğü
Açıklama:
Görme yetersizliği olan bireylerin daha sağlıklı bir iletişim kurabilmeleri için akranları ve yakın çevresinde bulunan kişilerin iletişim sırasında daha sabırlı, görsel ipuçları (jest ve mimikler) yerine daha betimleyici ifadeler kullanarak ve karşılıklı sorular sormaya yönelik bir iletişim içinde olmaları önerilebilir. Doğru cevap B’dir.
Soru 78
Çalışan bellek problemleri nedeniyle unutkanlık yaşayan bireylerin yer aldığı grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üstün ve özel yetenekliler
B
Otizmliler
C
Zihinsel yetersizliği olanlar
D
Görme yetersizliği olanlar
E
Duygusal güçlüğü olanlar
Açıklama:
Zihinsel yetersizliği olan birey kısa süreli bellek ve kısa süreli bellekteki bilgiyi eski bilgilerle ilişkilendirerek anlamlandırmalarını ve depolamalarını sağlayan “çalışan bellek” problemleri nedeniyle unutkanlık yaşarlar. Doğru cevap C’dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi günlük bakımda kahvaltı öncesi, kahvaltı sonrası, öğleden sonra ve akşam bakımında yer alan ortak uygulamalardan biridir?
Seçenekler
A
Islak ya da kirli çarşaf değiştirme
B
Pijama giymesine yardım
C
Hareket etmesine yardım
D
Saç, sakal bakımına yardım
E
Uyku, ziyaretçi ya da aktiviteye hazırlık
Açıklama:
Islak ya da kirli çarşaflar ve nevresimlerin değiştirilmesi; kahvaltı öncesi ve sonrası, öğleden sonrası ve akşam bakımlarında yer alan ortak uygulamalardan birisidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 80
Giyinme sırasına göre kıyafetler üst üste konulduğunda en üstte yer alan kıyafet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çorap
B
Eldiven
C
Gömlek
D
İç çamaşırı
E
Ayakkabı
Açıklama:
Giyinmede ve soyunmada kolaylık sağlayacak rahat kıyafetler (esnek bel bölgesi, fermuarsız, düğmesiz, kancasız, kopçasız olan kıyafetler) seçilmelidir. Giyinme sırasına göre kıyafetler üst üste konulur (ilk iç çamaşırlar giyildiği için sıranın en üstünde onlar olmalı). Doğru cevap D’dir.
Soru 81
5378 sayılı Özürlüler Kanunu'ndaki engelli birey tanımlamasına göre, aşağıdakilerden hangisi engelli kişinin ihtiyaç duyduğu hizmetlerden değildir?
Seçenekler
A
Korunma
B
Bakım
C
Rehabilitasyon
D
Gıda
E
Danışmanlık
Açıklama:
5378 sayılı Özürlüler Kanunu’nda (2005) engelli birey "korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişi” olarak tanımlanmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 82
Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Resmî Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliğine göre, engelli bireylere yönelik bakım hizmetleri hangi iki madde altında ele alınmıştır?
Seçenekler
A
Kişisel bakım ve rehabilitasyon hizmetleri
B
Kişisel bakım ve psiko-sosyal destek hizmetleri
C
Danışmanlık ve destek hizmetleri
D
Özel öğrenme ve danışmanlık hizmetleri
E
Sosyal uyum ve rehabilitasyon hizmetleri
Açıklama:
Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Resmî Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliği madde 28’de engelli bireylere yönelik bakım hizmetleri iki başlık altında ele alınmaktadır. Bunlar; "kişisel bakım hizmetleri” ve “psiko-sosyal destek hizmetleri”dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireye verilen kişisel bakım hizmetleri kapsamında değildir?
Seçenekler
A
Banyo yaptırılması
B
Saçlarının taranması
C
Fiziksel egzersizlerinin yaptırılması
D
Odasının temizlenmesi
E
Çamaşırlarının yıkanması
Açıklama:
Engelli bireyin fiziksel egzersizlerinin yaptırılması kişisel bakım hizmetinin değil, rehabilitasyonun bir parçasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi bakım işlemlerine bireyi hazırlarken, bakım veren birey ile engeli olan birey arasındaki iletişime yardımcı olarak kullanılabilecek teknoloji unsurlarından değildir?
Seçenekler
A
İletişim panoları
B
İşitme cihazları
C
Resimli kartlar
D
Braille yazıcısı
E
Telefon
Açıklama:
Bakım veren birey iletişim kurmak için iletişim becerileri (düşük düzeyde teknoloji içeren iletişim panoları, resimli kartlar) ve dinleme (işitme cihazları) için kullanılan araç gereçler, özel bilgisayar yazılımları ve donanımları (klavyeler, özel fareler,braille yazıcısı vb.) gibi engeli olan bireyin iletişimde kullandığı yardımcı teknolojiden destek alabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 85
Görme yetersizliği olan bireylerin bakımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İletişim sırasında daha betimleyici ifadeler kullanılmalıdır.
B
Bireye birşey söylenmeden önce adı ile seslenilmelidir.
C
Ortamda meydana gelen değişikliklerden birey haberdar edilmelidir.
D
Bireyi rahatsız edebileceğinden dokunsal uyarılardan kaçınılmalıdır.
E
İletişim esnasında sabırlı olunmalıdır.
Açıklama:
Görme yetersizliği olan bireylerin çoğu, dokunsal öğrenmeden büyük yarar sağlar. Bu nedenle olanaklı olabilen tüm durumlarda dokunsal uyaranlardan yararlanılmalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 86
Engelli bireyin günlük bakım işlemleri kaç etap olarak planlanmalıdır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Günlük bakım işlemleri kahvaltı öncesi, kahvaltı sonrası, öğleden sonra ve akşam bakımı olarak 4 etapta planlanmalıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 87
Dış genital organları kapsayan alana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Perine
B
Anüs
C
Üreme organları
D
Anal bölge
E
Pubis
Açıklama:
Dış genital organları kapsayan alana Perine adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireye banyo aldırırken uygulanması gereken kurallara göre yanlıştır?
Seçenekler
A
Bireyin tercihi göz önünde bulundurulmalıdır.
B
En kirli alandan en temiz alana doğru temizlik yapılmalıdır.
C
Enfeksiyona yönelik önlemler alınmalıdır.
D
Kalıp sabunun sabunlukta kalması sağlanmalıdır.
E
Elle tutulabilen duş başlığı kullanılmalıdır.
Açıklama:
Banyo kurallarına göre, en temiz alandan en kirli alana doğru temizlik yapılmalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 89
Aspirasyon riski bireyin hangi refleksiyle ilişkilendirilir?
Seçenekler
A
Tendon refleksi
B
Yutma refleksi
C
Deri refleksi
D
Dışkılama refleksi
E
Alt uzuv refleksi
Açıklama:
Aspirasyon riski yutma refleksiyle ilgildir. Buriski önlemek için, birey yutkunma refleksi açısından değerlendirilmelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 90
Engelli bireyin oda ısısı hangi dereceler arasında olmalıdır?
Seçenekler
A
17-19
B
18-20
C
20-23
D
19-22
E
21-24
Açıklama:
Bireyin rahat edebilmesi için oda ısısının 20-23°C arasında olması gerekir. Doğru cevap C'dir.
Ünite 2
Soru 1
Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Eksiklik
B
Handikap
C
Yetersizlik
D
Engellilik
E
Özürlülük
Açıklama:
Yetersizlik (Impairment): Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğudur. Yetersizlik doku, organ, ekstremite, fonksiyonel sistem ya da vücut mekanizmasındaki psikolojik, fizyolojik veya anatomik yapı ve fonksiyonların geçici, sürekli kaybı ya da anormalliğini ifade eder. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
- Hipertansiyon
- Kardiyovasküler Hastalıklar
- İnfluenza
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri normal gelişim gösteren bireylere oranla gelişimsel sorunları olan bireylerde daha sıklıkla görülmekte olan hastalıklardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Engelli bireyler toplumun genelini etkileyen influenza, pnömoni gibi akut sağlık sorunlarından aynı şekilde etkilenirler. Bazı kronik hastalıkların gelişimi açısından ise risk altındadırlar, bu kronik durumlar toplumun geneline göre daha erken başlayabilmektedir. Özellikle gelişimsel yetersizliği olan bireylerde sedanter yaşamın da etkileri olarak hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet gibi sağlık sorunları daha fazla görülmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 3
"Tebeşir, toprak gibi şeyleri yeme isteği/yeme" rahatsızlığının adı nedir?
Seçenekler
A
Reflü
B
Hipertansiyon
C
Malnutrisyon
D
Aşırı yeme isteği
E
Pika sorunu
Açıklama:
Engelli bireylerde malnutrisyon, obezite, çiğneme ve yutma güçlüğü, diş problemleri, gastroösefagal reflü, pika sorunu (tebeşir, toprak gibi şeyleri yeme isteği/yeme), aşırı yemek yeme isteği, kendi yemeğini yiyememe gibi yeme sorunları görülmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
- Gastroösefagal Reflü
- Aşırı Beslenme
- Yetersiz Beslenme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri engelli bireylerde en sık karşılaşılan beslenme sorunlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Engelli bireylerde, aşırı beslenme ya da yetersiz beslenme en sık karşılaşılan beslenme sorunlarıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 5
- Görme Engeli
- Beyin Hasarı
- Serebral Palsi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri mesane ve bağırsak fonksiyonları üzerinde etki oluşmasına sebep olabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Bazı özel gereksinimi olan bireylerde, örneğin beyin hasarı, spinal kort yaralanması, serebral palsi gibi, mesane ve bağırsak fonksiyonları etkilenebilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi görme engelli bir bireye karşı kullanılabilecek uygun iletişim yollarındandır?
Seçenekler
A
Konuşurken göz teması kurulmalıdır
B
Bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmelidir.
C
Kısa ve basit açıklamalar yapılmalı ve sık sık tekrarlanmalıdır.
D
Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılmalıdır.
E
İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır.
Açıklama:
Görme Engelli Bireylerle İletişimde Seçilebilecek Uygun Araçlar
Tüm uygulamalar için sözlü açıklama yapılmalıdır. Açıklamalarda bireyin zihninde resim oluşturmasına ve yapılacak işlem ya da uygulamayı anlamasına yardımcı olunmalıdır. Bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmelidir Dokunmadan önce bireyden izin istenmelidir. Doğru cevap B'dir.
Tüm uygulamalar için sözlü açıklama yapılmalıdır. Açıklamalarda bireyin zihninde resim oluşturmasına ve yapılacak işlem ya da uygulamayı anlamasına yardımcı olunmalıdır. Bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmelidir Dokunmadan önce bireyden izin istenmelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi yaşam alanını engelli bireyler için güvenli hale getirmek için yapılabilecek olan şeylerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Oval hatlara sahip mobilyalar seçmek
B
Merdivenlerde varsa tırabzanları kaldırmak
C
Minimum eşya düzenine geçmek
D
Eşyaları konumlarına sabitlemek
E
Zemini kaygan olmayan materyallerden yapmak
Açıklama:
Tırabzanlar merdivenlerden düşmelerini önleyici özellik sergilemektedir. Kaldırılmaları güvenlik oranında düşüşe yol açabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
- Tuvalet ihtiyacını giderme
- Soyunup-Giyinme
- Aile bireylerinin telefon numarasını bilme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri öz bakım becerilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Öz bakım becerileri bireyin hayatını rahat bir biçimde devam ettirebilmek, sağlığını korumak ve devam ettirmek, kendi ihtiyaçlarını yardım almadan karşılayabilmek için öğrenmesi gereken becerilere denir. Bu beceriler; tuvalet eğitimi, kendi başına soyunup-giyinme, yeme-içme ve vücut temizliğidir (el ve yüzü yıkama, tırnağı kesme, saçın taranması ve bakımı, diş fırçalama ve banyo alışkanlığı). Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Nöromüsküler hastalığı olan çocukların ebeveynlerinin yaklaşık olarak % kaçı uykusuz kalma, sırt ağrısı ve yorgunluk gibi fiziksel sorunlar yaşadıklarını dile getirmiştir?
Seçenekler
A
95
B
85
C
65
D
50
E
40
Açıklama:
Nöromüsküler hastalığı olan çocukların ebeveynlerinin % 85,4’ünün sık sık uykusuz kalmak, sürekli yorgunluk hissetmek, bel ve sırt ağrısı yaşamak gibi sorunlarla yüz yüze oldukları görülmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 10
Baladerian, Coleman ve Stream (2013) yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %70’inin istismar mağduru olduğunu belirttiği çalışmalarında, en yüksek istismar yüzdesine sahip olan grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ruh sağlığı sorunları olan bireyler
B
Konuşma sorunları olan bireyler
C
Otizm tanısı olan bireyler
D
Zihinsel ya da gelişimsel yetersizliği olan bireyler
E
Fiziksel yetersizliği olan bireyler
Açıklama:
Baladerian ve ark. (2013) yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %70’inin istismar mağduru olduğunu saptamışlardır. Bu çalışmada ruh sağlığı sorunları olan bireylerin %74.8’inin, konuşma sorunları olan bireylerin %67.1’inin, otizm tanısı olan bireylerin %66.5’inin, zihinsel ya da gelişimsel yetersizliği olan bireylerin %62.5’inin ve fiziksel yetersizliği olan bireylerin %55.2’sinin istismara maruz kaldıkları saptanmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Engelli bireylerin bakımından birinci derecede sorumlu kişi kimdir ?
Seçenekler
A
Hemşireler
B
Aile
C
Doktorlar
D
Hasta bakıcılar
E
Sosyal hizmetler
Açıklama:
Engelli bireyin rehabilitasyonu ancak doktorlar, hemşireler, çocuk gelişim uzmanları, uzman psikologlar, eğitimciler ve ayrıca bireyin ve ailelerin gereksinimlerine göre bu gruba eklenebilecek profesyonellerle sağlanabilir (Kaytez, Durualp ve Kadan, 2015). Hemşireler bireylerin sağlık bakı- mından birinci derecede sorumlu olup, diğer sağlık profesyonelleri ile karşılaştırıldığında hasta birey ve ailesi ile en fazla zaman geçiren meslek grubudur. Hemşireler engelli birey ve ailesinin, fiziksel, duygusal ve sosyal sağlığının korunması, geliştirilmesi, gerektiğinde bakımın sağlanması, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, haklarının korunması ve savunulmasında rol alırlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin fiziksel bakımını içeren özelliklerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Psikoloji
C
Solunum
D
Boşaltım
E
Hareket gereksinimi
Açıklama:
Engelli bireylerin fiziksel bakımı bireyin beslenme, boşaltım, solunum, hareket gereksinimi, ilaçların kullanımı, akut veya kronik sağlık sorunlarına müdahale ve girişimlerini içerir. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Çiğneme ve yutma güçlüğü olan bireylerde en sık görülen problem aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Obezite
B
Hipertansiyon
C
Yetersiz beslenme
D
Reflü
E
Diş problemleri
Açıklama:
Çiğneme ve yutma güçlüğü olan bireylerde yetersiz/eksik beslenme sık görülen bir sorundur. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde obezitenin önlenmesi için gerekli durumlardan biridir ?
Seçenekler
A
Oral motor terapi
B
Yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması
C
Sıvı ve yumuşak besinler verilmesi
D
Kaloriden düşük ve proteinden zengin diyet önerisi
E
Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi
Açıklama:
Engelli bireylerin herhangi bir sorunu olmasa bile düzenli kilo kontrolü yapılmalıdır. Ayrıca sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite yönünden sürekli değerlendirme yapılması gereklidir. Obezitenin önlemesi için düşük kalorili ve proteinden zengin diyet ve engel türüne uygun fiziksel aktivite önerilmelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 15
Dışkı kaçırma problemi yaşayan hastalarda hangi eğitim uygulanmalıdır ?
Seçenekler
A
Yetersiz lifli besin eğitimi
B
Postural drenaj
C
Solunum egzersizleri
D
Trakeotomi
E
Bağırsak eğitim programı
Açıklama:
Bazı hastalarda ise dışkı kaçırma sorunu olabilir, bu hastalara bağırsak eğitim programı uygulanmalıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
Çocuklarda engeliyle başa çıkma ve hafifletme yollarını öğretirken kas ve sinir sistemini, zihinsel reaksiyonlarını ve motor gelişimini destekleyen aktivite hangisidir ?
Seçenekler
A
Spor
B
Tv izlemek
C
Kitap okumak
D
Yazı yazmak
E
Uyumak
Açıklama:
Spor, çocuklarda engeliyle başa çıkma ve hafifletme yollarını öğretirken kas ve sinir sistemini, zihinsel reaksiyonlarını ve motor gelişimini desteklemektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 17
Engelli bireylerde en sık görülen psikososyal problem hangisidir ?
Seçenekler
A
Uykusuzluk
B
İletişim sorunu
C
Stres
D
İşitme sorunları
E
Depresyon
Açıklama:
Engelli bireylerde engelden kaynaklanan ya da engele bağlı ikincil olarak gelişen pek çok duygusal ve psikososyal sorun görülebilir. En sık görülen psikososyal sorunlardan biri iletişimdir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 18
Fiziksel engelli çocukların bakım vericilerinde hangi tür hastalıklar saptanmıştır ?
Seçenekler
A
Bel fıtığı
B
Görme bozuklukları
C
Beyin fonksiyonlarında bozukluk
D
Şeker
E
Saç dökülmesi
Açıklama:
Fiziksel engelli çocukların bakım vericilerinde, yorgunluk, kol ve boyun ağrıları, bel fıtığı, migren, hipertansiyon, ülser ve ürtiker gibi fiziksel sağlık sorunlarının oluştuğu belirlenmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yenilmeyecek olan nesneleri yeme davranışı biçiminde kendini gösteren bir beslenme sorunudur?
Seçenekler
A
Malnutrisyon
B
Pika
C
Gut hastalığı
D
Çölyak hastalığı
E
PKU
Açıklama:
Pika tebeşir, toprak gibi yiyecek olmayan nesneleri şeyleri yeme isteği/yeme biçiminde kendisini gösteren bir beslenme sorunudur. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi obezitede uygulanan hemşire bakım önerileri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sıvı ve yumuşak besinler verilmesi
B
Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi
C
Kaloriden düşük ve proteinden zengin diyet önerisi
D
Yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması
E
Besin grupları, içerikleri ve besinlerin hazırlanmasının anlatılması
Açıklama:
Obezite olan hastalarda hemşire bakımında, kaloriden düşük ve proteinden zengin diyet önerisi bununla birlikte uygun fiziksel aktivite önerilmektedir. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi işitme engelli bireylerle iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken unsurlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız kalmalarına izin verilmemeli refakatçi/bakım vericilerinin yanlarında olması sağlanmalıdır.
B
Tüm uygulamalar için sözlü açıklama yapılmalıdır.
C
Dokunmadan önce bireyden izin istenmelidir.
D
Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
E
Duygularını ifade etmelerine fırsat verilmelidir.
Açıklama:
İşitme engelli bireylerle iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken unsurlar;
• Bireyle yüz yüze iletişim sağlanmalıdır.
• Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
• Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılmalıdır.
• İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır.
• Gerekli ise işaret dili tercümanından destek alınmalıdır.
Biçiminde sıralanabilir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
• Bireyle yüz yüze iletişim sağlanmalıdır.
• Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
• Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılmalıdır.
• İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır.
• Gerekli ise işaret dili tercümanından destek alınmalıdır.
Biçiminde sıralanabilir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde güvenli çevre terimini açıklar?
Seçenekler
A
Fiziki ve adli olarak güvende olmayı
B
Kolluk kuvvetlerine yakın olmayı
C
Aile yanında olmayı
D
Ruhsal olarak güvende olmayı
E
Fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden güvenli olmayı
Açıklama:
Engelli bireylerde güvenli çevre terimi, hem fiziksel hem ruhsal ve hem de sosyal yönden güvenli ortamı ifade eder. Doğru yanıt "E" seçenğidir.
Soru 23
........ toplumun “normal saydığı” ölçülerin dışında olan bireylere, toplumdaki diğer bireyler tarafından saygınlığı azaltıcı nitelikte atıflarda bulunulmasıdır.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Damgalama
B
Dışlama
C
Zedelenme
D
Engelleme
E
Dengeleme
Açıklama:
Damgalanma, toplumun “normal saydığı” ölçülerin dışında olan bireylere, toplumdaki diğer bireyler tarafından saygınlığı azaltıcı nitelikte atıflarda bulunulmasıdır. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 24
Engelli bireylere sunulacak bilgilendirmelerde dikkat edilecek en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireyin yaşı
B
Engel türü
C
Bireyin çevresi
D
Ailenin ekonomik durumu
E
Eğitim düzeyi
Açıklama:
Engelli bireyle iletişim ve bu konuda bireyin çevresine verilecek bilgilendirme bireyin engel türüne uygun olmalıdır. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireye sahip olan ailelerde görülebilen sorunlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gelir kaybı
B
Duygusal sıkıntı
C
Sosyal etkinliklerin kısıtlanması
D
Şehir değişikliği
E
Aile rutinlerinin aksaması
Açıklama:
Ailede engelli bireyin olması ailenin fiziksel, psikososyal ve ekonomik iyiliğini etkilemektedir. Aileler sosyal etkinliklerin kısıtlanması, aile rutinlerinin bozulması, gelir kaybı ve duygusal sıkıntı gibi sorunlar yaşayabilmektedir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 26
Ülkemizde 2002 yılında yapılan 'Türkiye Özürlüler Araştırması'na göre engelli olan nüfusun toplam nüfusa oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
% 10.87
B
% 12.29
C
% 6.78
D
% 15.98
E
% 20
Açıklama:
Ülkemizde 2002 yılında yapılan 'Türkiye Özürlüler Araştırması'na göre engelli olan nüfusun toplam nüfusa oranı yüzde % 12.29'dur. Doğru seçenek B'dir.
Soru 27
Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Engellilik
B
Özürlülük
C
Yetersizlik
D
Bozukluk
E
Sendromik durum
Açıklama:
Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğuna yetersizlik adı verilir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 28
Kişinin 50 dB işitme kaybı nedeniyle konuşulanları anlayamaması Dünya Sağlık Örgütü Yetersizlik, Özürlülük ve Engelliliklerin Uluslararası Sınıflandırılması (International Classification of Impairments, Disabilities and Handicaps-ICIDH) kategorilerine göre hangi tanıma girer?
Seçenekler
A
Özürlülük (Disability)
B
Yetersizlik (Impairment)
C
Engellilik (Handicap)
D
Bozukluk
E
Sekans
Açıklama:
Kişinin 50 dB işitme kaybı nedeniyle konuşulanları anlayamaması Dünya Sağlık Örgütü Yetersizlik, Özürlülük ve Engelliliklerin Uluslararası Sınıflandırılması (International Classification of Impairments, Disabilities and Handicaps-ICIDH), kategorileri kapsamında özürlülük (disability) tanımına girmektedir. Yetersizlik nedeni ile günlük yaşamda duyma fonksiyonlarında azalma meydana gelmiştir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 29
I.Sıvı ve yumuşak besinler verilmesi,
II.Oral motor terapi,
III.Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çiğneme ve yutma güçlüğü çeken hastalarda hemşirelerin yaptığı bakım(lar)dır?
II.Oral motor terapi,
III.Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çiğneme ve yutma güçlüğü çeken hastalarda hemşirelerin yaptığı bakım(lar)dır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
I.Sıvı ve yumuşak besinler verilmesi,
II.Oral motor terapi,
III.Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi,
Yukarıdaki üç maddede çiğneme ve yutma güçlüğü çeken hastalarda hemşirelerin yaptığı bakımlardır. Doğru seçenek E'dir.
II.Oral motor terapi,
III.Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi,
Yukarıdaki üç maddede çiğneme ve yutma güçlüğü çeken hastalarda hemşirelerin yaptığı bakımlardır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 30
Kaloriden düşük ve proteinden zengin diyet ve uygun fiziksel aktivite önerilerinin hangi sağlık sorunu için uygulanması gerekir?
Seçenekler
A
Yutma ve çiğneme sorunları
B
Obezite
C
Motor bozukluk
D
Afazi
E
Apraksi
Açıklama:
Kaloriden düşük ve proteinden zengin diyet önerisi ve uygun fiziksel aktivite önerilmesi obezite sorunu için uygulanması gerekir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 31
I.Tüm uygulamalar için sözlü açıklama yapılmalıdır,
II. Açıklamalarda bireyin zihninde resim oluşturmasına ve yapılacak işlem ya da uygulamayı anlamasına yardımcı olunmalıdır,
III. Bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmelidir,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri görme engelli bireyler ile iletişimde dikkat edilmesi gereken(ler)dir?
II. Açıklamalarda bireyin zihninde resim oluşturmasına ve yapılacak işlem ya da uygulamayı anlamasına yardımcı olunmalıdır,
III. Bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmelidir,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri görme engelli bireyler ile iletişimde dikkat edilmesi gereken(ler)dir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I ve III
Açıklama:
I.Tüm uygulamalar için sözlü açıklama yapılmalıdır,
II. Açıklamalarda bireyin zihninde resim oluşturmasına ve yapılacak işlem ya da uygulamayı anlamasına yardımcı olunmalıdır,
III. Bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmeli,
Yukaridaki üç madde de görme engelli bireyler ile iletişimde dikkat edilmesi gerekenlerdir. Doğru seçenek D'dir.
II. Açıklamalarda bireyin zihninde resim oluşturmasına ve yapılacak işlem ya da uygulamayı anlamasına yardımcı olunmalıdır,
III. Bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmeli,
Yukaridaki üç madde de görme engelli bireyler ile iletişimde dikkat edilmesi gerekenlerdir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 32
I.Bireyle yüz yüze iletişim sağlanmalıdır,
II.Konuşurken göz teması kurulmalıdır,
III.Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modeller kullanılmalıdır,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri işitme engelli bireyler ile iletişimde dikkat edilmesi gereken özellik(ler)dir?
II.Konuşurken göz teması kurulmalıdır,
III.Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modeller kullanılmalıdır,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri işitme engelli bireyler ile iletişimde dikkat edilmesi gereken özellik(ler)dir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
I.Bireyle yüz yüze iletişim sağlanmalıdır,
II.Konuşurken göz teması kurulmalıdır,
III.Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılmalıdır,
Yukarıdaki üç madde de işitme engelli bireyler ile iletişimde dikkat edilmesi gereken özelliklerdir. Doğru seçenek E'dir.
II.Konuşurken göz teması kurulmalıdır,
III.Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılmalıdır,
Yukarıdaki üç madde de işitme engelli bireyler ile iletişimde dikkat edilmesi gereken özelliklerdir. Doğru seçenek E'dir.
Soru 33
I. Ortam/çevre dikkatin dağılmasını en aza indirecek şekilde düzenlenmelidir,
II. Yalnız kalmalarına izin verilmemeli refakatçi/bakım vericilerinin yanlarında olması sağlanmalıdır,
III. Kısa ve basit açıklamalar yapılmalı ve sık sık tekrarlanmalıdır,
Yukarıda verilen iletişimde dikkat edilecek hususlar hangi engel türüne yöneliktir?
II. Yalnız kalmalarına izin verilmemeli refakatçi/bakım vericilerinin yanlarında olması sağlanmalıdır,
III. Kısa ve basit açıklamalar yapılmalı ve sık sık tekrarlanmalıdır,
Yukarıda verilen iletişimde dikkat edilecek hususlar hangi engel türüne yöneliktir?
Seçenekler
A
Zihinsel Engel
B
Bedensel Engel
C
Görme Engeli
D
Serebral Palsi
E
Multiple Skleroz
Açıklama:
I.Ortam/çevre dikkatin dağılmasını en aza indirecek şekilde düzenlenmelidir,
II. Yalnız kalmalarına izin verilmemeli refakatçi/bakım vericilerinin yanlarında olması sağlanmalıdır,
III. Kısa ve basit açıklamalar yapılmalı ve sık sık tekrarlanmalıdır,
Yukarıda verilen iletişimde dikkat edilecekler zihinsel engel türüne yöneliktir. Doğru seçenek A'dır.
II. Yalnız kalmalarına izin verilmemeli refakatçi/bakım vericilerinin yanlarında olması sağlanmalıdır,
III. Kısa ve basit açıklamalar yapılmalı ve sık sık tekrarlanmalıdır,
Yukarıda verilen iletişimde dikkat edilecekler zihinsel engel türüne yöneliktir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 34
Hareket yetersizliği olan bireylerde aşağıdaki komplikasyonlardan hangisi görülmez?
Seçenekler
A
Bası ülseri
B
Disleksi
C
Kontraktür gelişimi
D
Tromboflebit
E
Pnömoni
Açıklama:
Disleksi öğrenme güçlüğüdür. Hareket yetersizliği olan bireyler ile doğrudan bağlantısı yoktur. Doğru seçenek B'dir.
Soru 35
Bir yetersizlik veya özür sonucu oluşan, yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak kişiden beklenen rollerin sınırlanması veya yerine getirilememesi hâli olarak ifade edilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yetersizlik
B
Özürlülük
C
Engellilik
D
Bozukluk
E
Sendrom
Açıklama:
Bir yetersizlik veya özür sonucu oluşan, yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak kişiden beklenen rollerin sınırlanması veya yerine getirilememesi hâli olarak ifade edilen terim engelliliktir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 36
Dünya Sağlık Örgütüne (WHO) göre, aşağıdaki bireylerden hangisi "özürlü" kategorisindedir?
Seçenekler
A
Uzun yıllar hapishanede kaldıktan sonra yeniden katıldığı topluma uyum sağlamakta güçlük çeken birey.
B
Ana dili farklı bir ülkeye ait olduğundan, okuldaki dersleri anlamakta zorluk çeken göçmen birey.
C
Böbrekleri yeterince çalışmadığı için rutin olarak diyalize girmek zorunda kalan birey.
D
Doğum anında yaşadığı oksijensiz kalma durumundan dolayı beyin felci geçirmiş birey.
E
Geçirdiği trafik kazası nedeniyle bir ayağı kesilmek durumunda kalan birey.
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütüne göre Yetersizlik, Özürlülük ve Engelliliklerin Uluslararası Sınıflandırılması (International Classification of Impairments, Disabilities and Handicaps-ICIDH) özürlülük sürecini 3 kategoride ele almıştır;
• Yetersizlik (Impairment): Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğudur. Yetersizlik doku, organ, ekstremite, fonksiyonel sistem ya da vücut mekanizmasındaki psikolojik, fizyolojik veya anatomik yapı ve fonksiyonların geçici, sürekli kaybı ya da anormalliğini ifade eder.
• Özürlülük (Disability): Yetersizlik sonucu fonksiyonel kapasitede azalma ya da kayıptır. Yetersizlik sonucu günlük aktiviteleri içeren beklenen davranış ve fonksiyonlarda eksiklik ya da aşırılıktır.
• Engellilik (Handicap): bir yetersizlik veya özür sonucu oluşan, yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak kişiden beklenen rollerin sınırlanması veya yerine getirilememesi hâli olarak ifade edilir. Engellilik, yetersizlik ve özürlülüğün sosyal ve çevresel sonuçlarıdır. Doğru seçenek D'dir.
• Yetersizlik (Impairment): Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğudur. Yetersizlik doku, organ, ekstremite, fonksiyonel sistem ya da vücut mekanizmasındaki psikolojik, fizyolojik veya anatomik yapı ve fonksiyonların geçici, sürekli kaybı ya da anormalliğini ifade eder.
• Özürlülük (Disability): Yetersizlik sonucu fonksiyonel kapasitede azalma ya da kayıptır. Yetersizlik sonucu günlük aktiviteleri içeren beklenen davranış ve fonksiyonlarda eksiklik ya da aşırılıktır.
• Engellilik (Handicap): bir yetersizlik veya özür sonucu oluşan, yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak kişiden beklenen rollerin sınırlanması veya yerine getirilememesi hâli olarak ifade edilir. Engellilik, yetersizlik ve özürlülüğün sosyal ve çevresel sonuçlarıdır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 37
Engelli bireyin rehabilitasyonunun sağlanması ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Engelli bireylerin sağlık bakımından birinci dereceden sorumluları ebeveynleridir.
B
Hemşirelik, diğer sağlık profesyonelleri ile karşılaştırıldığında, engelli birey ve ailesi ile en fazla zaman geçiren meslek grubudur.
C
Çocuk gelişim uzmanları, uzman psikologlar ve eğitimciler de engelli rehabilitasyonunda çok önemlidir.
D
Hemşireler engelli birey ve ailesinin, fiziksel, duygusal ve sosyal sağlığının korunması, geliştirilmesi, gerektiğinde bakımının sağlanmasında rol alırlar.
E
Engelli bireylerin rehabilitasyonu, birçok meslek grubunun birlikte çalışması gereken bir konudur.
Açıklama:
Engelli bireylerin rehabilitasyonu, bakım, tedavi, eğitim ve danışmanlık uygulamalarını kapsayan çok boyutlu, bu nedenle de birçok meslek grubunun birlikte çalışması gereken bir konudur. Engelli bireyin rehabilitasyonu ancak doktorlar, hemşireler, çocuk gelişim uzmanları, uzman psikologlar, eğitimciler ve ayrıca bireyin ve ailelerin gereksinimlerine göre bu gruba eklenebilecek profesyonellerle sağlanabilir. Hemşireler bireylerin sağlık bakımından birinci derecede sorumlu olup, diğer sağlık profesyonelleri ile karşılaştırıldığında hasta birey ve ailesi ile en fazla zaman geçiren meslek grubudur. Hemşireler engelli birey ve ailesinin, fiziksel, duygusal ve sosyal sağlığının korunması, geliştirilmesi, gerektiğinde bakımın sağlanması, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, haklarının korunması ve savunulmasında rol alırlar. Doğru seçenek A'dır.
Soru 38
Engelli bireylerin fiziksel sağlık sorunları ve bakımı kapsamında karın kaslarının güçlendirilmesine yönelik sportif faaliyetler aşağıdaki seçeneklerden hangisine daha fazla hizmet eder?
Seçenekler
A
Beslenme sorunları ve bakımı
B
Ağız ve diş sağlığı sorunları ve bakımı
C
Solunumla ilgili sorunlar ve bakımı
D
Boşaltımla ilgili sorunlar ve bakımı
E
Uyku ile ilgili sorunlar ve bakımı
Açıklama:
Bazı hastalarda mesane tam olarak boşaltılamayabilir. Bu durumlarda bireye düzenli olarak pasif egzersizler uygulanmalıdır. Gerekli ise evde sonda/katater ile idrarını nasıl boşaltılacağı öğretilmelidir. Kabızlık görülmesinde birçok faktör etkili olabilir; yetersiz lifli besin ve sıvı alımı, hareketin azalması, bağırsak hareketleri üzerine bazı ilaçların etkisi (örneğin, nöbet için kullanılan ilaçlar), karın kaslarının zayıf olması, defekasyon eylemini koordine etmede zorluk, defekasyon için uygun pozisyonu almada zorluk. Doğru seçenek D'dir.
Soru 39
Engelli bireyle iletişim ve bu konuda bireyin çevresine verilecek bilgilendirme, bireyin engel türüne uygun olmalıdır. Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi, engelli bireylerle uygun iletişime örnektir?
Seçenekler
A
Bedensel engelli bireye, fiziksel kısıtlılığı ile ilgili soru sorulmamalıdır.
B
Görme engelli bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmeli ve izin istenmelidir.
C
İşitme engelli bireyle iletişim kurarken göz temasından kaçınılmalı, engellinin kendisini baskı altında hissetmemesi sağlanmalıdır.
D
Zihinsel engelli bireyler çoğunlukla kendi hallerine bırakılmalı, yalnız kalmalarına izin verilmelidir.
E
İşitme engelli bireyle, yanlış anlaşılmalara sebebiyet vermeme adına, işaret dili haricinde bir iletişim kurulmamalıdır.
Açıklama:
Bedensel engeli olan bireylerin özellikle fiziksel kısıtlılıkla ilgili, duygularını ifade etmelerine fırsat verilmelidir. Bireyin değerli olduğunu hissetmesi sağlanmalıdır. İşitme engelli bireylerde ise yüz yüze iletişim sağlanmalıdır. Konuşurken göz teması kurulmalıdır. Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılması iletişimi arttıracaktır. İşitme engelli bireyler iletişimde dudak okurlar bu nedenle iletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır. İletişimde sorunlar yaşandığı durumlarda işaret dili tercümanından destek alınabilir. Görme engelli bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmeli ve izin istenmelidir. Çünkü bireye, beklenmedik ve/veya izinsiz bir dokunuş bireyde strese neden olabilmektedir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 40
Aşağıdaki cümlelerden hangisi "engelli bireylerin toplum tarafından damgalanma sebebini" en iyi şekilde açıklar?
Seçenekler
A
Engelli bireyler bazı aktiviteleri yapamamaları nedeniyle, öz bakımlarını ve günlük yaşam aktivitelerini bağımsız olarak gerçekleştirmekte zorlanabilmektedirler.
B
Fiziksel engel dışarıdan görünebilir olduğunda; bireyde utanç, insanlardan çekinme, sağlıklı yaşıtlarına karşı öfke ve düşmanlık hissetme gibi duygular ortaya çıkabilmektedir.
C
Özellikle çocuklarda sosyalleşmeyi sağlamak amacıyla akran aktiviteleri, ev programları, çocuk oyun odalarında çalışmalar gibi aktiviteler sağlanmalıdır.
D
Bireyin beklenen birçok aktiviteyi yapamaması huzursuz, içine kapanık, mutsuz, kendine güvensiz ve utangaç olmasına neden olabilmektedir.
E
Engelsiz bireylere göre tasarlanmış bir yaşam düzeni içinde hayatını sürdüren engelli bireyler toplumda normal sayılan ölçülere uyamadığı için birçok alanda dışlanmaya maruz kalmaktadır.
Açıklama:
Damgalama engelli bireylerin en sık karşılaştığı sorunlardan biridir. Damgalanma, toplumun “normal saydığı” ölçülerin dışında olan bireylere, toplumdaki diğer bireyler tarafından saygınlığı azaltıcı nitelikte atıflarda bulunulmasıdır. Ne yazık ki engelsiz bireylere göre tasarlanmış bir yaşam düzeni içinde hayatını sürdüren engelli bireyler toplumda normal sayılan ölçülere uyamadığı için birçok alanda dışlanma ve damgalanmaya maruz kalmaktadır. Damgalanma engelli bireyin ve ailesinin zor olan yaşantısını daha da zorlaştırmaktadır. Hemşire bireyi, aileyi ve toplumu engelli bireylerin özellikleri ve gereksinimleri konusunda bilgilendirmelidir. Toplumu engelli bireylere yaklaşım konusunda bilinçlendirmelidir. Doğru seçenek E'dir.
Soru 41
I-Çocuk ve yetişkinde aşılar, aşı takvimine uygun olarak yapılmalıdır.
II-Engelli bireylerin bakımında sadece bireyin engeline odaklanılmalıdır.
III-Engellilere; fiziksel, sosyal ve ruhsal yönden güvenli çevre oluşturulmalıdır.
IV-Öz bakım ihtiyaçları engellinin kendisine bırakılmamalı, ailesi üstlenmelidir.
V-Engelli bireyler de cinsel yaşamı ve çocuk sahibi olmayı hak eder.
Engelli bireylerde sağlığın korunması ve geliştirilmesi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
II-Engelli bireylerin bakımında sadece bireyin engeline odaklanılmalıdır.
III-Engellilere; fiziksel, sosyal ve ruhsal yönden güvenli çevre oluşturulmalıdır.
IV-Öz bakım ihtiyaçları engellinin kendisine bırakılmamalı, ailesi üstlenmelidir.
V-Engelli bireyler de cinsel yaşamı ve çocuk sahibi olmayı hak eder.
Engelli bireylerde sağlığın korunması ve geliştirilmesi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Hemşireler, aile sağlığı merkezi, hastane ya da okulda engelli bireylerin izlemelerini sağlıklı bireyler gibi düzenli olarak yapmakla sorumludur. Çocukların ay/yaşına göre büyüme-gelişme izlemleri yapılmalı ve gelişimsel problemler erken dönemde belirlenmelidir. Çocuk ve yetişkinde aşılar aşı takvimine uygun olarak yapılmalıdır. Engelli bireylerin bakımında en çok dikkat edilmesi gereken husus yalnızca bireyin engeline odaklanmaktan çok bireyin tüm gereksinimlerini bütüncül olarak desteklemek olmalıdır. Öz bakım becerileri bu konuda yetersiz olan kişiler için çok önemlidir. Engelli olmayan kişiler gibi engelli kişiler de bedenlerini tanımalı ve bireysel bakımları ile ilgili gereken becerileri öğrenmelidir. Engelli kişilere bu becerileri öğretmek ve kendi kendilerine yapmalarına yönelik fırsatlar tanımak önemlidir. Güvenli çevre terimi, hem fiziksel hem ruhsal ve hem de sosyal yönden güvenli ortamı ifade eder. Engelli bireylerin cinsel olarak yaşadıkları zorluklara rağmen, cinsel yaşamı ve çocuk sahibi olmayı engeli olmayan insanlar kadar hak ettikleri unutulmadan destek olunmalı ve yaşam kalitelerinin artırılması hedeflenmelidir.
Soru 42
Aile gereksinimleri sıralandığında, engelli çocuğa sahip olan ailelerin ilk sırada gelen ihtiyacı nedir?
Seçenekler
A
Maddi destek
B
Manevi destek
C
Psikososyal destek
D
Genetik danışmanlık desteği
E
Telefonla destek
Açıklama:
Engelli çocuğu olan ailelerin en çok bilgi gereksinimine ihtiyaç duydukları, aile gereksinimleri sıralandığında maddi desteğin ilk sırada geldiği, ekonomik durumun önemli olduğu gözlenmiştir. Engelli bireye sahip olan ailelerin bilgi gereksiniminin yanında ekonomik kaynaklar ve fiziksel yükün azaltılması ve zaman yönetimi konularında rehberlik edilmelidir. Ailelere bu konularda yardım sağlanmalıdır.
Soru 43
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, hem fiziksel engeli hem de obezite problemi olan bir çocuğa sahip ebeveynlerin ve bakım vericilerin yaşayabilmesi muhtemel fiziksel sağlık sorunlarından değildir?
Seçenekler
A
Bel fıtığı
B
Migren
C
Depresyon
D
Hipertansiyon
E
Ülser ve ürtiker
Açıklama:
Ailenin en sık yaşadığı sorunlardan biri fiziksel sağlık sorunlardır. Engelli bireyin bakımının uzun yıllar sürmesi, ailelerinin sık sık uykusuz kalmalarına, sürekli yorgunluk hissetmelerine, bel ve sırt ağrısı yaşamalarına yol açmaktadır. Fiziksel engelli çocukların bakım vericilerinde, yorgunluk, kol ve boyun ağrıları, bel fıtığı, migren, hipertansiyon, ülser ve ürtiker gibi fiziksel sağlık sorunlarının oluştuğu belirlenmiştir. Bu konunun incelendiği başka bir araştırmada, nöromüsküler hastalığı olan çocukların ebeveynlerinin % 85,4’ünün yukarıda bahsedilen fiziksel şikayetleri yaşadıkları belirtilmiştir. Çocuğun yaşı büyüdükçe ve bağımsız gerçekleştiremediği aktivite sayısı arttıkça bakım vericilerinin fiziksel sağlık sorunlarını daha fazla yaşandığı saptanmıştır.
Soru 44
I-Özellikle engelli bireyin bakımı ile yakından ilgilenen bakım vericilere / annelere yönelik olarak bilgi ve eğitim verilmelidir.
II-Engelli bireye sahip olan ailelerin toplumsal servislerden daha fazla yararlanmaları sağlanmalıdır.
III-Ailelerin gereksinimlerine göre, uzman psikologlar, eğitimciler, doktorlar, hemşireler, çocuk gelişimciler bu ailelerin bakımında yer alabilmelidir.
Yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangileri, engelli bireye sahip ailelerin gereksinimlerinin belirlenmesi ve giderilmesi ile ilgili doğru bilgidir?
II-Engelli bireye sahip olan ailelerin toplumsal servislerden daha fazla yararlanmaları sağlanmalıdır.
III-Ailelerin gereksinimlerine göre, uzman psikologlar, eğitimciler, doktorlar, hemşireler, çocuk gelişimciler bu ailelerin bakımında yer alabilmelidir.
Yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangileri, engelli bireye sahip ailelerin gereksinimlerinin belirlenmesi ve giderilmesi ile ilgili doğru bilgidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Engelli bireylere sahip ailelerinin psikososyal gereksinimlerinin olduğu, bu gereksinimlerinin belirlenmesi ve giderilmesi gerektiği çok açık olarak görülmektedir. Özellikle bireyin bakımı ile yakından ilgilenen bakım vericilere / annelere yönelik olarak bilgi ve eğitim verilmelidir. Engelli bireye sahip olan ailelerin toplumsal servislerden daha fazla yararlanmaları sağlanabilir. Ailelerin gereksinimlerine göre, uzman psikologlar, eğitimciler, doktorlar, hemşireler, çocuk gelişimciler bu ailelerin bakımında yer alabilir.
Soru 45
Araştırmacılar, yetersizliği olan engelli bireylerin yaklaşık %70’inin istismar mağduru olduğunu saptamışlardır. İhmal ve istismar konusunda aşağıdaki seçeneklerden hangisi diğer seçeneklerin nedenidir?
Seçenekler
A
Aileler, öğretmenler, sosyal hizmet uzmanları ve sağlık profesyonelleri, ihmal ve istismar konusunda dikkatli olmalıdır.
B
Engelli bireyler zihinsel ve duygusal gelişimlerindeki sorunlar nedeniyle ihmal ve istismar davranışlarının farkında olmayabilirler.
C
Engelli bireylerle çalışan tüm görevliler, engellilerin hakları hakkında bilgilendirilmelidir.
D
Hemşireler engelli bireyi ihmal ve istismar bulguları yönünden mutlaka değerlendirilmelidir.
E
Aileler ihmal istismar davranışı ve riskler yönünden bilgilendirilmelidir.
Açıklama:
Engelli bireyler zihinsel ve duygusal gelişimlerindeki sorunlar nedeniyle ihmal ve istismar davranışlarının farkında olmayabilirler. Bu nedenle, hemşireler engelli bireyi ihmal ve istismar bulguları yönünden mutlaka değerlendirilmelidir. Bu çocuklara, gençlere ve yetişkinlere istismar ve zorlama riski konularında eğitim verilmelidir. Aileler ihmal istismar davranışı ve riskler yönünden bilgilendirilmelidir. Aileler, öğretmenler, sosyal hizmet uzmanları ve sağlık profesyonelleri, ihmal ve istismar konusunda dikkatli olmalıdır. Engelli bireylerle çalışan tüm görevliler engellilerin hakları hakkında bilgilendirilmelidir.
Soru 46
Bir yetersizlik veya özür sonucu oluşan; yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak kişiden beklenen rollerin sınırlanması veya yerine getirilememesi hali hangi kavram ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Yetersizlik
B
Özür
C
Engellilik
D
Duygusal bozukluk
E
Fiziksel yetersizlik
Açıklama:
Bir yetersizlik veya özür sonucu oluşan, yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak kişiden beklenen rollerin sınırlanması veya yerine getirilememesi haline"engellilik" adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 47
Engelli birey ve ailesinin, fiziksel, duygusal ve sosyal sağlığının korunması, geliştirilmesi, gerektiğinde bakımın sağlanması, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, haklarının korunması ve savunulmasında rol alan ekip üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rehber öğretmen
B
Doktor
C
Sosyal hizmet uzmanı
D
Hemşire
E
Psikolog
Açıklama:
Hemşire, engelli birey ve ailesinin, fiziksel, duygusal ve sosyal sağlığının korunması, geliştirilmesi, gerektiğinde bakımın sağlanması, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, haklarının korunması ve savunulmasında rol alan özel eğitim ekip üyesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 48
Engelli bireylerde görülen, hızlı başlayan ya da kısa süreli hastalıklar olan, bazen de her iki durumu birden tanımlamak için kullanılan sağlık sorunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel rahatsızlık
B
Akut sağlık sorunu
C
Psikosomotik sağlık sorunu
D
Akciğer sorunu
E
Kronik sağlık sorunu
Açıklama:
Engelli bireylerde görülen akut sağlık sorunu, hızlı başlayan ya da kısa süreli hastalıkları, bazen de her iki durumu birden tanımlamak için kullanır. Akut sağlık sorunları ani başlar ve genellikle kısa sürede tedavi edilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 49
Engelli bireylerin fiziksel bakımı aşağıdakilerden hangisini içermektedir?
Seçenekler
A
Beslenme, boşaltım ve solunum sorunları
B
Duygusal bozukluk
C
Böcek ısırması
D
Yaralanmalar
E
Sinir sistemi bozukluğu
Açıklama:
Engelli bireylerin fiziksel bakımı bireyin beslenme, boşaltım, solunum, hareket gereksinimi, ilaçların kullanımı, akut veya kronik sağlık sorunlarına müdahale ve girişimlerini içerir. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi engellilerde ağız sağlığı sorunlarının gelişimi için yüksek risk oluşturan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bireylerin bilişsel yeteneklerinde bozulma
B
Bozulmuş hareket yeteneği
C
Salya akması
D
Boşaltım sorunları
E
Kontrolsüz vücut hareketleri
Açıklama:
Özel gereksinimi olan bireylerin bilişsel yeteneklerinde bozulma, bozulmuş hareket yeteneği, nöromusküler sorunları (salya akması, çiğneme ve yutma sorunları), kontrolsüz vücut hareketleri, gastroözofageal reflü ya da nöbetleri olabilir. Bu durumlar bireyin yeterli ağız bakımı yapmasına/almasına engel olmakta ve ağız sağlığı sorunlarının gelişimi için yüksek risk oluşturabilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde görülen duygusal ve psikososyal sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim sorunu
B
Sosyal ilişkilerinde sorunlar
C
Sindirim sorunları
D
Arkadaşlık ilişkileri
E
Yalnız kalma sorunları
Açıklama:
Engelli bireylerde görülen duygusal ve psikososyal sorunlardan bazıları, iletişim sorunu, sosyal ilişkilerinde sorunlar, arkadaşlık sorunları, yalnızlık gibi sorunlardır. Sindirim sorunları duygusal ve psikososyal sorunlardan biri değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
Aşağıdaki becerilerden hangisi öz-bakım becerilerindendir?
Seçenekler
A
Tuvalet becerileri
B
Matematik becerileri
C
İletişim kurma
D
Ev içi düzenleme becerileri
E
Bulaşık yıkama
Açıklama:
Öz-bakım becerileri tuvalet eğitimi, kendi başına soyunup-giyinme, yeme-içme ve vücut temizliğidir (el ve yüzü yıkama, tırnağı kesme, saçın taranması ve bakımı, diş fırçalama ve banyo alışkanlığı). Doğru cevap A'dır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin ev içi güvenliğinde etkili tedbirlerden biridir?
Seçenekler
A
Sosyal ortamlarda uygun yolların olması
B
Evde geniş hareket alanının sağlanması için yaşanılan çevrede minimum düzeyde eşya bulundurulması
C
Alışveriş merkezlerinde asansör olması
D
Dış ortamdaki merdivenlerde trabzanların olması
E
Okul tuvaletlerinde tutamakların olması
Açıklama:
Engelli bireylerin yaşadığı ortamlar (ev, araç/ trafik, iş yeri, okul, rehabilitasyon merkezi) güvenli hâle getirilmelidir. Merdivenlerde tırabzanların olması, köşeli mobilyalardan kaçınılması, geniş hareket alanının sağlanması için yaşanılan çevrede minimum düzeyde eşya bulundurulması, eşyaların kaymaması için sabitlenmesi örnek olarak verilebilir. Soruda "ev içi güvenliği" sorulduğu için doğru cevap B'dir.
Soru 54
Engelli bireylerin engeli olmayanlara göre daha yüksek oranda şiddet mağduru olduğunu belirten ve kurum bakımı altındaki zihinsel yetersizliği olan kadın ve erkeklerde cinsel istismara maruz kalma oranının yüksek olduğunu ifade eden kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
B
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
C
Sağlık Bakanlığı
D
Dünya Çocuk Hakları Merkezi
E
Amerikan Otizm Merkezi
Açıklama:
WHO engelli bireylerin engeli olmayanlara göre daha yüksek oranda şiddet mağduru olduğunu belirtmiştir. Aynı raporda kurum bakımı altındaki zihinsel yetersizliği olan kadın ve erkeklerde cinsel istismara maruz kalmanın yüksek oranda olduğu da ifade edilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 55
Fizilsel sağlık sorunları olan çocukların ailelerinde en sık rastlanılan fiziksel sağlık sorunları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ellerde ağrı
B
Göğüs ağrıları
C
Boğaz ağrısı
D
Migren
E
Duygusal yıkım
Açıklama:
Fiziksel engelli çocukların bakım vericilerinde, yorgunluk, kol ve boyun ağrıları, bel fıtığı, migren, hipertansiyon, ülser ve ürtiker gibi fiziksel sağlık sorunlarının oluştuğu belirlenmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi ile engelli bireylerin rehabilitasyonunda yer alabilecek ekip üyelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hemşire
B
Fizyoterapist
C
Eczacı
D
Psikolog
E
Doktor
Açıklama:
Engelli bireyin rehabilitasyonu ancak doktorlar, fizyoterapist, hemşireler, çocuk gelişim uzmanları, uzman psikologlar, eğitimciler ve ayrıca bireyin ve ailelerin gereksinimlerine göre bu gruba eklenebilecek profesyonellerle sağlanabilir.
Soru 57
- Beslenme gereksinimi
- Hareket gereksinimi
- İlaçların kullanımı
- Boşaltım gereksinimi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri engelli bireylerin fiziksel bakımları kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Engelli bireylerin fiziksel bakımı bireyin beslenme, boşaltım, solunum, hareket gereksinimi,
ilaçların kullanımı, akut veya kronik sağlık sorunlarına müdahale ve girişimlerini içerir.
ilaçların kullanımı, akut veya kronik sağlık sorunlarına müdahale ve girişimlerini içerir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi çiğneme ve yutma güçlüğü olan bireylerde sık görülen bir sorundur?
Seçenekler
A
Hareket güçlüğü
B
Psikolojik sorunlar
C
Yetersiz/eksik beslenme
D
Görme sorunları
E
Boşaltım sorunları
Açıklama:
Çiğneme ve yutma güçlüğü olan bireylerde yetersiz/eksik beslenme sık görülen bir sorundur. Bu nedenle yetersiz beslenme konusunda dikkatli olunmalı ve önlenmelidir. Bireyin çiğneme ve yutma problemlerini göz önüne alarak sıvı ve yumuşak besinler verilerek enerji gereksinimi karşılanmalı, özellikle çocuklarda büyüme ve gelişme desteklenmelidir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde görülen obeziteye karşı uygulanan bir hemşirelik bakımıdır ?
Seçenekler
A
Bireyi sıvı ve yumuşak besinler ile beslemek
B
Bireye kaloriden düşük ve proteinden zengin diyet planı yapmak
C
Bireye oral motor terapi yapmak
D
Bireyin uygun beslenme pozisyonunu düzenlenmek
E
Bireye trakeotomi uygulaması yapmak
Açıklama:
Kaloriden düşük ve proteinden zengin diyet önerisi obeziteye karşı uygulanan bir hemşirelik bakımıdır.
Soru 60
Engelli bireyin mesanesinin tam olarak boşaltılamaması durumunda yapılacak uygun müdahale aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireye düzenli olarak pasif egzersizler yaptırmak
B
Öksürme ve derin nefes alma uygulamaları
C
Bireye uygun diyet programı hazırlamak
D
Bireye aspirasyon uygulayarak mesaneyi boşaltmak
E
Bireye trakeotomi uygulayarak nefes almasını kolaylaştırmak
Açıklama:
Engelli bireylerde mesanenin tam olarak boşaltılamaması durumunda bireylere pasif egzersizlerle müdahale edilebilir, gerekli durumlarda da bireye sonda/katater takılır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi işitme engelli bireylerle iletişim kurulurken dikkat edilmesi gereken durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bireyle yüz yüze iletişim kurmaya özen göstermek
B
Bireyin duyusal hassasiyetlerine (görme, işitme, koku vb.) uygun çevre düzenlemek
C
Bireyler konuşurken göz teması kurmak
D
Gerekli durumlarda işaret dili tercümanından destek almak
E
İletişim sırasında ağız ve dudakların görünür olmasına dikkat etmek
Açıklama:
İşitme engelli bireylerde duyusal uyaranlara yönelik tepki gözlenmemektedir.
Soru 62
Aşağıdaki bireylerden hangilerine kısa ve basit açıklamaların yapılması ve sık sık tekrarlanması gerekir?
Seçenekler
A
Hem görme hem bedensel engelli bireyler
B
Bedensel engelli bireyler
C
İşitme engelli bireyler
D
Görme engelli bireyler
E
Zihinsel engelli bireyler
Açıklama:
Zihinsel engelli bireylere kısa ve basit açıklamaların yapılması ve sık sık tekrarlanması gerekir.
Soru 63
- Tuvalet eğitimi
- Yeme-içme
- Kendi başına giyinip-soyunma
- Vücut temizliği
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilen eserlerin tamamı bireyin öz bakım becerilerindendir.
Soru 64
Toplumun “normal saydığı” ölçülerin dışında olan bireylere, toplumdaki diğer bireyler tarafından saygınlığı azaltıcı nitelikte atıflarda bulunulmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Saygısızlık etme
B
Haksızlık etme
C
Damgalama
D
Hakaret etme
E
Küfür etme
Açıklama:
Toplumun “normal saydığı” ölçülerin dışında olan bireylere, toplumdaki diğer bireyler tarafından saygınlığı azaltıcı nitelikte atıflarda bulunulmasına damgalama denir.
Soru 65
- Yorgunluk
- Kol ve boyun ağrıları
- Bel fıtığı
- Migren
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamı fiziksel engelli çocukların bakım vericilerinde ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarındandır.
Soru 66
Engelli bireylerin sağlıklarından birinci derecede sorumlu olup, engelli bireyler ile çalışan diğer profesyoneller ile karşılaştırıldığında hasta birey ve ailesi ile en fazla zaman geçiren meslek grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doktorlar
B
Çocuk gelişim uzmanları
C
Hemşireler
D
Uzman psikologlar
E
Eğitimciler
Açıklama:
Hemşireler bireylerin sağlık bakımından birinci derecede sorumlu olup, diğer sağlık profesyonelleri ile karşılaştırıldığında hasta birey ve ailesi ile en fazla zaman geçiren meslek grubudur. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde görülen fiziksel sağlık sorunlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Beslenme sorunları
B
İletişim sorunu
C
Ağız/Diş sağlığı sorunları
D
Solunumla ilgili sorunlar
E
Uyku ile ilgili sorunlar
Açıklama:
Engelli bireylerde engelden kaynaklanan ya da engele bağlı ikincil olarak gelişen pek çok duygusal ve psikososyal sorun görülebilir. En sık görülen psikososyal sorunlardan biri iletişim sorunudur. Doğru yanıt B şıkkında verilmiştir. Diğer şıklarda verilenlerin hepsi fiziksel sağlık sorunlarıdır.
Soru 68
Çocuğun en kolay ve en doğal öğrenme yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kitap okuma
B
Resim yapma
C
Oyun oynama
D
Büyükleri dinleme
E
Müzik dinleme
Açıklama:
Oyun, çocuğun en kolay ve en doğal öğrenme yoludur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 69
Hangi tür engeli olan bireylere tüm uygulamalar için sözlü açıklama yapılmalıdır?
Seçenekler
A
İşitme
B
Zihinsel
C
Bedensel
D
Obezite
E
Görme
Açıklama:
Görme engelli bireylere tüm uygulamalar için sözlü açıklama yapılmalıdır. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi öz bakım becerilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Vücut temizliği yapabilme
B
Kendi başına yeme-içme
C
Kendi başına soyunup-giyinme
D
Konuşulanı idrak edebilme
E
Tuvaletini bağımsız yapabilme
Açıklama:
Öz bakım becerileri bireyin hayatını rahat bir biçimde devam ettirebilmek, sağlığını korumak ve devam ettirmek, kendi ihtiyaçlarını yardım almadan karşılayabilmek için öğrenmesi gereken becerilere denir. Bu beceriler; tuvalet eğitimi, kendi başına soyunup-giyinme, yeme-içme ve vücut temizliğidir (el ve yüzü yıkama, tırnağı kesme, saçın taranması ve bakımı, diş fırçalama ve banyo
alışkanlığı). Doğru yanıt D şıkkında verilmiştir.
alışkanlığı). Doğru yanıt D şıkkında verilmiştir.
Soru 71
............., toplumun “normal saydığı” ölçülerin dışında olan bireylere, toplumdaki diğer bireyler tarafından saygınlığı azaltıcı nitelikte atıflarda bulunulmasıdır.
Yukarıda boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Damgalanma
B
Öfke
C
Düşmanlık
D
Utanç
E
Yetersizlik
Açıklama:
Damgalama engelli bireylerin en sık karşılaştığı sorunlardan biridir. Damgalanma, toplumun “normal saydığı” ölçülerin dışında olan bireylere, toplumdaki diğer bireyler tarafından saygınlığı azaltıcı nitelikte atıflarda bulunulmasıdır. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi zihinsel engelli bireylerle iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken en önemli hususlardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnız kalmalarına izin vermelidir.
B
Kısa ve basit açıklamalar yapılmalıdır.
C
Açıklamalar sık sık tekrarlanmamalıdır.
D
Ortamın sesli olmasına aldırılmamalıdır.
E
Açıklamalar uzun olsa da anlamaları için çaba sarfedilmelidir.
Açıklama:
Zihinsel engeli olan bireylerle iletişim kurarken dikkat edilmesi gerekenler şu şekilde sıralanabilir.
Ortam/çevre dikkatin dağılmasını en aza indirecek şekilde düzenlenmelidir.
Yalnız kalmalarına izin verilmemeli refakatçi/bakım vericilerinin yanlarında olması sağlanmalıdır.
Kısa ve basit açıklamalar yapılmalı ve sık sık tekrarlanmalıdır.
Doğru yanıt B şıkkıdır.
Ortam/çevre dikkatin dağılmasını en aza indirecek şekilde düzenlenmelidir.
Yalnız kalmalarına izin verilmemeli refakatçi/bakım vericilerinin yanlarında olması sağlanmalıdır.
Kısa ve basit açıklamalar yapılmalı ve sık sık tekrarlanmalıdır.
Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 73
Baladerian ve ark. (2013) yaptıkları çalışmada, yetersizliği olan bireylerin yaklaşık % kaçının istismar mağduru olduğunu saptamışlardır?
Seçenekler
A
40
B
50
C
60
D
70
E
75
Açıklama:
Baladerian ve ark. (2013) yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %70’inin istismar mağduru olduğunu saptamışlardır. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireye sahip olan ailelerin rehberlik ihtiyacı duyduğu alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Zaman yönetimi
B
Fiziksel yükün azaltılması
C
Ebeveynin kendi özbakımı
D
Stresle baş etme
E
Aile içi ilişkiler
Açıklama:
Evlerinde engelli birey olan ailelere bilgi gereksiniminin yanında ekonomik kaynaklar ve fiziksel yükün azaltılması ve zaman yönetimi konularında rehberlik edilmelidir. Aileye değişen roller, aile içi ilişkiler, stresle baş etme, yararlanabilecekleri kurum/kuruluşlar konularında danışmanlık yapılmalıdır. Gerekli ise aileye genetik danışmanlık hizmeti verilmelidir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 75
Çiğneme ve yutma güçlüğü yaşayan engelli bireylerin bakımı konusunda aşağıdakilerden hangisini yapmak en doğrudur?
Seçenekler
A
Uygun fiziksel aktivite önerisi
B
Alışması için bol bol gıda verilmesi
C
Sadece engel üzerine odaklanılması
D
Sadece lifli besinlerin verilmesi
E
Sıvı ve yumuşak besinler verilmesi
Açıklama:
Çiğneme ve yutma güçlüğü olan engelli bireylerin hemşirelik bakımı konusunda dikkat edilecek hususlar şu şekildedir:
Sıvı ve yumuşak besinler verilmesi
Oral motor terapi
Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi
Yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması
Ailelere beslenme tüpü ile nasıl besleyeceklerinin öğretilmesi
Bireyin yaşına ve hastalık/engeline uygun yeterli ve dengeli
beslenme önerilerinde bulunulması
Besin grupları, içerikleri ve besinlerin hazırlanmasının anlatılması
Doğru yanıt E şıkkında verilmiştir.
Sıvı ve yumuşak besinler verilmesi
Oral motor terapi
Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi
Yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması
Ailelere beslenme tüpü ile nasıl besleyeceklerinin öğretilmesi
Bireyin yaşına ve hastalık/engeline uygun yeterli ve dengeli
beslenme önerilerinde bulunulması
Besin grupları, içerikleri ve besinlerin hazırlanmasının anlatılması
Doğru yanıt E şıkkında verilmiştir.
Soru 76
Dünya Sağlık Örgütü'nün özürlülük süreci kategorileri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Yetersizlik- Özürlülük- Engellilik
B
Doğuştan engellilik- Kaza sonucu engellilik- Yetersizlik
C
Yetersizlik- Yarı engellilik- Tam engellilik
D
Doğuştan engellilik- Tam engellilik- Yarı engellilik
E
Yetersizlik- Fiziksel engellilik- Zihinsel engelilik
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü Yetersizlik, Özürlülük ve Engelliliklerin Uluslararası Sınıflandırılması (International Classification of Impairments, Disabilities and Handicaps-ICIDH), özürlülük sürecini 3 kategoride ele almıştır:
• Yetersizlik (Impairment): Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğudur. Yetersizlik doku, organ, ekstremite, fonksiyonel sistem ya da vücut mekanizmasındaki psikolojik, fizyolojik veya anatomik yapı ve fonksiyonların geçici, sürekli kaybı ya da anormalliğini ifade eder.
• Özürlülük (Disability): Yetersizlik sonucu fonksiyonel kapasitede azalma ya da kayıptır. Yetersizlik sonucu günlük aktiviteleri içeren beklenen davranış ve fonksiyonlarda eksiklik ya da aşırılıktır.
• Engellilik (Handicap): bir yetersizlik veya özür sonucu oluşan, yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak kişiden beklenen rollerin sınırlanması veya yerine getirilememesi hâli olarak ifade edilir. Engellilik yetersizlik ve özürlülüğün sosyal ve çevresel sonuçlarıdır
• Yetersizlik (Impairment): Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğudur. Yetersizlik doku, organ, ekstremite, fonksiyonel sistem ya da vücut mekanizmasındaki psikolojik, fizyolojik veya anatomik yapı ve fonksiyonların geçici, sürekli kaybı ya da anormalliğini ifade eder.
• Özürlülük (Disability): Yetersizlik sonucu fonksiyonel kapasitede azalma ya da kayıptır. Yetersizlik sonucu günlük aktiviteleri içeren beklenen davranış ve fonksiyonlarda eksiklik ya da aşırılıktır.
• Engellilik (Handicap): bir yetersizlik veya özür sonucu oluşan, yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak kişiden beklenen rollerin sınırlanması veya yerine getirilememesi hâli olarak ifade edilir. Engellilik yetersizlik ve özürlülüğün sosyal ve çevresel sonuçlarıdır
Soru 77
Engelli bireyin sağlık bakımında birinci derecede sorumlu olan, hasta birey ve ailesi ile en fazla zaman geçiren meslek grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doktorlar
B
Hemşireler
C
Çocuk gelişim uzmanları
D
Psikologlar
E
Eğitimciler
Açıklama:
Engelli bireyin rehabilitasyonu ancak doktorlar, hemşireler, çocuk gelişim uzmanları, uzman psikologlar, eğitimciler ve ayrıca bireyin ve ailelerin gereksinimlerine göre bu gruba eklenebilecek profesyonellerle sağlanabilir. Hemşireler bireylerin sağlık bakımından birinci derecede sorumlu olup, diğer sağlık profesyonelleri ile karşılaştırıldığında hasta birey ve ailesi ile en fazla zaman geçiren meslek grubudur.
Soru 78
1. Oral motor terapinin kullanımı
2. Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi
3. Yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması
Çiğneme ve yutma güçlüğü olan bireylerde yetersiz beslenme sorununa yönelik çözüm olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi
3. Yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması
Çiğneme ve yutma güçlüğü olan bireylerde yetersiz beslenme sorununa yönelik çözüm olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Çiğneme ve yutma güçlüğü olan bireylerde yetersiz/eksik beslenme sık görülen bir sorundur. Bu nedenle yetersiz beslenme konusunda dikkatli olunmalı ve önlenmelidir. Bireyin çiğneme ve yutma problemlerini göz önüne alarak sıvı ve yumuşak besinler verilerek enerji gereksinimi karşılanmalı, özellikle çocuklarda büyüme ve gelişme desteklenmelidir. Bu hastalarda, oral motor terapinin kullanımı, uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi ve yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması ideal beslenme sağlayabilir. Bazı durumlarda beslenme tüpü yerleştirilmesi (genellikle karın duvarından mideye cerrahi olarak ya da endoskopik yöntemle tüp yerleştirmesi) yeterli sıvı alımı ve beslenme için gerekli olabilmektedir.
Soru 79
1. Egzersiz sırasında çocuklara uygun spor giysileri giydirilmelidir.
2. Hareketlerde önce küçük kasların sonra büyük kasların gelişimi amaçlanmalıdır.
3. İlk etkinliklerin basit ve oyun düzeyinde olması, daha sonra ise kurallı ve karmaşık hareketlere geçilmesi uygundur.
Yukarıda engelli çocukların spor etkinlikleri ve egzersizleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Hareketlerde önce küçük kasların sonra büyük kasların gelişimi amaçlanmalıdır.
3. İlk etkinliklerin basit ve oyun düzeyinde olması, daha sonra ise kurallı ve karmaşık hareketlere geçilmesi uygundur.
Yukarıda engelli çocukların spor etkinlikleri ve egzersizleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Spor etkinliklerine katılan bireyde kaslar güçlenir. Koordinasyon gelişimi, denge gelişimi, duruş kontrol gelişimi, solunum ve dolaşım sisteminin gelişimi gibi alanlarda büyük yararlar sağlanır. Aileler çocuğun egzersiz yapması konusunda desteklenmelidir. Egzersiz sırasında çocuklara uygun spor giysileri giydirilmelidir. Hareketlerde önce büyük kasların sonra küçük kasların gelişimi amaçlanmalıdır. İlk etkinliklerin basit ve oyun düzeyinde olması, daha sonra ise kurallı ve karmaşık hareketlere geçilmesi uygundur. Hareketler basitten zora doğru planlanmalıdır
Soru 80
1. Tüm uygulamalar için sözlü açıklama yapılmalıdır.
2. Açıklamalarda bireyin zihninde resim oluşturmasına ve böylece yapılacak işlem ya da uygulamayı anlamasına yardımcı olmaya çalışılmalıdır.
3. Dokunarak iletişim kurmaya özen gösterilmelidir.
Yukarıda verilen, görme engelli bireylerle iletişim kurmada dikkat edilecek hususlardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Açıklamalarda bireyin zihninde resim oluşturmasına ve böylece yapılacak işlem ya da uygulamayı anlamasına yardımcı olmaya çalışılmalıdır.
3. Dokunarak iletişim kurmaya özen gösterilmelidir.
Yukarıda verilen, görme engelli bireylerle iletişim kurmada dikkat edilecek hususlardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Engelli bireyle iletişim ve bu konuda bireyin çevresine verilecek bilgilendirme bireyin engel türüne uygun olmalıdır. Görme engelli bireylere tüm uygulamalar için sözlü açıklama yapılmalıdır. Açıklamalarda bireyin zihninde resim oluşturmasına ve böylece yapılacak işlem ya da uygulamayı anlamasına yardımcı olmaya çalışılmalıdır. Görme engelli bireylere dokunmadan önce sözlü olarak bilgi verilmeli
ve izin istenmelidir. Çünkü bireye, beklenmedik ve/veya izinsiz bir dokunuş bireyde strese neden olabilmektedir.
ve izin istenmelidir. Çünkü bireye, beklenmedik ve/veya izinsiz bir dokunuş bireyde strese neden olabilmektedir.
Soru 81
1. İşitme engelli bireylerle yüz yüze iletişim sağlanmalıdır.
2. Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
3. İletişim sırasında ağız görünür olmalı, maske vs varsa çıkarılmalıdır.
Yukarıda verilen işitme engelli bireylerle iletişim kurmada dikkat edilecek noktalardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
3. İletişim sırasında ağız görünür olmalı, maske vs varsa çıkarılmalıdır.
Yukarıda verilen işitme engelli bireylerle iletişim kurmada dikkat edilecek noktalardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
İşitme engelli bireylerde yüz yüze iletişim sağlanmalıdır. Konuşurken göz teması kurulmalıdır. Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılması iletişimi arttıracaktır. İşitme engelli bireyler iletişimde dudak okurlar bu nedenle iletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır. İletişimde sorunlar yaşandığı durumlarda işaret dili tercümanından destek alınabilir.
Soru 82
1. Engelli bireylerde bağışıklama oranları hayli düşüktür.
2. Sağlık taramaları engelli bireylerde daha az yapılmaktadır.
3. Kötü beslenme alışkanlıkları, yetersiz fizik aktivite, sigara-alkol kullanma gibi riskli sağlık davranışları engelli bireylerde daha fazla görülebilmektedir.
Yukarıda verilen, engelli bireylerin sağlığının korunması ve geliştirilmesiyle ilgili bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur.
2. Sağlık taramaları engelli bireylerde daha az yapılmaktadır.
3. Kötü beslenme alışkanlıkları, yetersiz fizik aktivite, sigara-alkol kullanma gibi riskli sağlık davranışları engelli bireylerde daha fazla görülebilmektedir.
Yukarıda verilen, engelli bireylerin sağlığının korunması ve geliştirilmesiyle ilgili bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur.
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü, engelli bireylerde bağışıklama oranlarının kötü olmadığını belirtmiştir. Ancak sağlık taramaları engelli bireylerde daha az yapılmaktadır. Kadın engellilerin meme kanseri ve servikal kanser açısından tarama programlarına katılımının daha düşük düzeyde olduğu belirtilmiştir. Kötü beslenme alışkanlıkları, yetersiz fizik aktivite, sigara-alkol kullanma gibi riskli sağlık davranışları engelli bireylerde daha fazla görülebilmektedir. Yapılan bir çalışmada, görme engelli
öğrencilere uygulanan taramada öğrencilerde, büyüme-gelişme ve beslenme sorunları, ağız- diş sağlığı sorunları, hipertansiyon, kulak/işitme sağlığı sorunları ve skolyoz gibi sağlık sorunları tespit edilmiştir.
öğrencilere uygulanan taramada öğrencilerde, büyüme-gelişme ve beslenme sorunları, ağız- diş sağlığı sorunları, hipertansiyon, kulak/işitme sağlığı sorunları ve skolyoz gibi sağlık sorunları tespit edilmiştir.
Soru 83
1. Engelli kişiler bedenlerini tanımalı ve bireysel bakımları ile ilgili gereken becerileri öğrenmelidir.
2. Engelli kişilerin yapabilecekleri tüm bakımları kendi kendilerine yapmalarına yönelik fırsatlar tanımak önemlidir
3. Öz bakım becerilerinin öğretilmesi, engelli bireylerin öz güvenini artıracaktır.
Yukarıda engelli kişilerin öz bakım becerilerinin geliştirilmesiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Engelli kişilerin yapabilecekleri tüm bakımları kendi kendilerine yapmalarına yönelik fırsatlar tanımak önemlidir
3. Öz bakım becerilerinin öğretilmesi, engelli bireylerin öz güvenini artıracaktır.
Yukarıda engelli kişilerin öz bakım becerilerinin geliştirilmesiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Engelli olmayan kişiler gibi engelli kişiler de bedenlerini tanımalı ve bireysel bakımları ile ilgili gereken becerileri öğrenmelidir. Engelli kişilere bu becerileri öğretmek ve kendi kendilerine yapmalarına yönelik fırsatlar tanımak önemlidir. Bu becerilerin rutin davranışlar hâline gelmesine yardımcı olunmalıdır. Hemşire engelini dikkate alarak, bireyin yapabileceği tüm bakımları kendisinin yapmasını sağlayacak bireysel bir eğitim programı hazırlamalıdır. Engelli bireye öz bakım becerilerinin öğretilmesi bireyin ebeveyn/ailesine olan bağımlılığını azaltacak bireyin yaşam kalitesini ve öz güvenini arttıracaktır.
Soru 84
1. Aileye aspirasyonu önlemek için dikkat edilecek hususlar anlatılmalıdır.
2. Ailenin solunum enfeksiyon belirtileri, cilt bakımı, solunum egzersizleri konularında da eğitime gereksinmesi olacaktır.
3. Aileye trakeotomi, aspirasyon ve ventilasyondaki hasta bakımının öğretilmesi gerekir.
Bazı engelli bireylerde görülen solunumla ilgili sorunlar için hemşirenin aileye vermesi gereken eğitimlerle ilgili yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Ailenin solunum enfeksiyon belirtileri, cilt bakımı, solunum egzersizleri konularında da eğitime gereksinmesi olacaktır.
3. Aileye trakeotomi, aspirasyon ve ventilasyondaki hasta bakımının öğretilmesi gerekir.
Bazı engelli bireylerde görülen solunumla ilgili sorunlar için hemşirenin aileye vermesi gereken eğitimlerle ilgili yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Bazı engelli bireylerde gastroözofageal reflü (mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması) ya da oral motor sorunlar nedeniyle tükürük, besin ve/veya mide içeriğinin akciğerlere kronik aspirasyonu nedeniyle pnömoniye ya da “kronik akciğer hastalığı” adı verilen akciğer hasarı görülebilir.
Düzenli bir şekilde öksürme ve derin nefes alma egzersizleri yaptırılmalı ve postural drenaj uygulanmalıdır.
Aileye aspirayonu önlemek için dikkat edilecek hususlar anlatılmalıdır.
Solunum sistemi kasları ya da toraksın etkilendiği durumlarda kronik solunum yetmezliği görülebilir.
Bireye ventilasyon ve trakeotomi gerekebilir. Bu durumda hemşirenin aileye trakeotomi, aspirasyon ve ventilasyondaki hasta bakımını öğretmesi gerekir.
Ayrıca, ailenin solunum enfeksiyon belirtileri, cilt bakımı, aspirasyonun nasıl yapılacağı, solunum egzersizleri, bol sıvı alması, ilaçlarını düzenli alması konularında da eğitime gereksinmesi olacaktır.
Düzenli bir şekilde öksürme ve derin nefes alma egzersizleri yaptırılmalı ve postural drenaj uygulanmalıdır.
Aileye aspirayonu önlemek için dikkat edilecek hususlar anlatılmalıdır.
Solunum sistemi kasları ya da toraksın etkilendiği durumlarda kronik solunum yetmezliği görülebilir.
Bireye ventilasyon ve trakeotomi gerekebilir. Bu durumda hemşirenin aileye trakeotomi, aspirasyon ve ventilasyondaki hasta bakımını öğretmesi gerekir.
Ayrıca, ailenin solunum enfeksiyon belirtileri, cilt bakımı, aspirasyonun nasıl yapılacağı, solunum egzersizleri, bol sıvı alması, ilaçlarını düzenli alması konularında da eğitime gereksinmesi olacaktır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde kabızlık sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hareketin azalması
B
Bazı ilaçların bağırsaklar üzerine etkisi
C
Fazla lifli besin tüketimi
D
Karın kaslarının zayıf olması
E
Defekasyon eylemini koordine etmede zorluk
Açıklama:
Kabızlık görülmesinde birçok faktör etkili olabilir; yetersiz lifli besin ve sıvı alımı,
hareketin azalması, bağırsak hareketleri üzerine bazı ilaçların etkisi (örneğin, nöbet için kullanılan ilaçlar), karın kaslarının zayıf olması, defekasyon eylemini koordine etmede zorluk, defekasyon için uygun poziyonu almada zorluk. Kabızlık önlenmesi ve tedavisinde bu faktör belirlenmeli ve buna yönelik çözümler uygulanmalıdır.
hareketin azalması, bağırsak hareketleri üzerine bazı ilaçların etkisi (örneğin, nöbet için kullanılan ilaçlar), karın kaslarının zayıf olması, defekasyon eylemini koordine etmede zorluk, defekasyon için uygun poziyonu almada zorluk. Kabızlık önlenmesi ve tedavisinde bu faktör belirlenmeli ve buna yönelik çözümler uygulanmalıdır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi özürlülük süreçlerinden yetersizliğin tanımıdır?
Seçenekler
A
Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğudur. Doku, organ, ekstremite, fonksiyonel sistem ya da vücut mekanizmasındaki psikolojik, fizyolojik veya anatomik yapı ve fonksiyonların geçici, sürekli kaybı ya da anormalliğini ifade eder.
B
Yetersizlik sonucu fonksiyonel kapasitede azalma ya da kayıptır.
C
Yetersizlik sonucu günlük aktiviteleri içeren beklenen davranış ve fonksiyonlarda eksiklik ya da aşırılıktır.
D
Bir yetersizlik veya özür sonucu oluşan, yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak kişiden beklenen rollerin sınırlanması veya yerine getirilememesi hâli olarak ifade edilir.
E
Engellilik, yetersizlik ve özürlülüğün sosyal ve çevresel sonuçlarıdır.
Açıklama:
Vücudun zihinsel, fiziksel veya işlevsel bozukluğudur.Doku, organ, ekstremite, fonksiyonel sistem ya da vücut mekanizmasındaki psikolojik, fizyolojik veya anatomik yapı ve fonksiyonların geçici, sürekli kaybı ya da anormalliğini ifade eder.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi öz bakım becerilerinden biridir?
Seçenekler
A
Tuvalet eğitimi
B
İşe gitme
C
Yemek hazırlama
D
Ev temizliği
E
Çamaşır yıkama
Açıklama:
Öz bakım becerileri bireyin hayatını rahat bir
biçimde devam ettirebilmek, sağlığını korumak
ve devam ettirmek, kendi ihtiyaçlarını yardım
almadan karşılayabilmek için öğrenmesi gereken
becerilere denir. Bu beceriler; tuvalet eğitimi, ken
di başına soyunup-giyinme, yeme-içme ve vücut
temizliğidir (el ve yüzü yıkama, tırnağı kesme,
saçın taranması ve bakımı, diş fırçalama ve ban
yo alışkanlığı).
Dolayısıyla doğru cevap "Tuvalet eğitimi" olacaktır.
biçimde devam ettirebilmek, sağlığını korumak
ve devam ettirmek, kendi ihtiyaçlarını yardım
almadan karşılayabilmek için öğrenmesi gereken
becerilere denir. Bu beceriler; tuvalet eğitimi, ken
di başına soyunup-giyinme, yeme-içme ve vücut
temizliğidir (el ve yüzü yıkama, tırnağı kesme,
saçın taranması ve bakımı, diş fırçalama ve ban
yo alışkanlığı).
Dolayısıyla doğru cevap "Tuvalet eğitimi" olacaktır.
Soru 88
Bireylerin sağlık bakımından birinci derecede sorumlu olup, diğer sağlık profesyonelleri ile karşılaştırıldığında hasta birey ve ailesi ile en fazla zaman geçiren meslek grubu hangisidir?
Seçenekler
A
Hemşireler
B
Memurlar
C
Hizmetliler
D
Eğitimciler
E
Öğretmenler
Açıklama:
Hemşireler bireylerin sağlık bakımından birinci derecede sorumlu olup, diğer sağlık profesyonelleri ile karşılaştırıldığında hasta birey ve ailesi ile en fazla zaman geçiren meslek grubudur.
Soru 89
Çiğneme ve yutma güçlüğü çeken engelli bireylere hangi çözüm önerilmemelidir?
Seçenekler
A
Sıvı ve yumuşak besinler verilmesi
B
Oral motor terapinin kullanılması, uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi
C
Yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması
D
Ailelere beslenme tüpü ile nasıl besleyeceklerinin öğretilmesi
E
Kaloriden düşük ve katı besin önerilmesi
Açıklama:
Bireyin çiğneme ve yutma problemlerini göz önüne alarak:
Dolayısıyla "Kalorisi ayarlanmış sıvı ve yumuşak besinler verilmesi" önerilmemelidir.
- Sıvı ve yumuşak besinler verilerek enerji gereksinimi karşılanmalı, özellikle çocuklarda büyüme ve gelişme desteklenmelidir.
- Bu hastalarda, oral motor terapinin kullanımı, uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi ve
- Yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması ideal beslenme sağlayabilir.
- Bazı durumlarda beslenme tüpü yerleştirilmesi yeterli sıvı alımı ve beslenme için gerekli olabilmektedir. Bu durumda ailelere beslenme tüpü ile nasıl besleyecekleri öğretilmelidir.
- Ayrıca ailelere bireyin yaşına ve hastalık/engeline uygun yeterli ve dengeli beslenme önerilerinde bulunulmalıdır. Besin grupları, içerikleri ve besinlerin hazırlanması anlatılmalıdır.
Dolayısıyla "Kalorisi ayarlanmış sıvı ve yumuşak besinler verilmesi" önerilmemelidir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi özel ağız/diş sağlığı bakımının gerekli olmadığı engellilik durumudur?
Seçenekler
A
Serebral palsi
B
Yarık dudak
C
Öğrenme ya da gelişimsel yetersizlik
D
Yarık damak
E
Yürüme engeli
Açıklama:
Aşağıdaki durumlardan herhangi birine sahip olan bireylere özel ağız/diş sağlığı bakımı gereklidir:
"yürüme engeli" ne sahip birey için özel ağız /diş sağlığı bakımı gerekli değildir.
- Down sendromu,
- serebral palsi,
- epileptik nöbet ya da bozuklukları,
- yarık dudak ya da yarık damak,
- baş, yüz ve/ya da ağız bölgesi diğer yapısal anomalileri,
- öğrenme ya da gelişimsel yetersizlik,
- görme ya da işitme bozuklukları
"yürüme engeli" ne sahip birey için özel ağız /diş sağlığı bakımı gerekli değildir.
Soru 91
Engelli çocukların hareket ve oyun/spor ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Oyun, çocuğun en kolay ve en doğal öğrenme yoludur.
B
Engelli çocuklar engeli olmayan akranlarına göre daha az çeşitte aktivite yapmaktadırlar.
C
Çocukların sosyal ilişkileri daha azdır ve zamanlarının çoğunu televizyon izleme, bilgisayar kullanma gibi hareketsiz ve izole aktivitelerle geçirmektedirler.
D
Engelli çocuklar boş zamanlarını arkadaşlarından çok, kendi başlarına veya aileleriyle geçirmektedirler, bu durum da bunalıma ve pasif yaşama sebep olmaktadır.
E
Engelli çocuklar boş zamanlarını arkadaşlarıyla geçirmektedirler.
Açıklama:
Engelli çocuklar boş zamanlarını arkadaşlarından çok, kendi başlarına veya aileleriyle geçirmektedirler, bu durum da bunalıma ve pasif yaşama sebep olmaktadır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangileri işitme engeli olan bireylerin iletişiminde dikkat edilmesi gereken hususlardandır?
I- Yüz yüze iletişim sağlanmalıdır.
II- Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
III-Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modeller kullanılmalıdır.
IV- İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır.
V- Gerekli ise işaret dili tercümanından destek alınmalıdır.
I- Yüz yüze iletişim sağlanmalıdır.
II- Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
III-Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modeller kullanılmalıdır.
IV- İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır.
V- Gerekli ise işaret dili tercümanından destek alınmalıdır.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV-V
E
I-II-II-IV-V
Açıklama:
I- Bireyle yüz yüze iletişim sağlanmalıdır.
II- Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
III-Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılmalıdır.
IV- İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır.
V- Gerekli ise işaret dili tercümanından destek alınmalıdır.
II- Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
III-Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılmalıdır.
IV- İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır.
V- Gerekli ise işaret dili tercümanından destek alınmalıdır.
Soru 93
Engelli bireye sahip olan ailelere aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?
Seçenekler
A
Ekonomik kaynaklar ve fiziksel yükün azaltılmasını sağlamak
B
Zaman yönetimi konularında rehberlik
C
Stresle baş etme konularında danışmanlık
D
Sanatsal aktivitelerle aileleri buluşturmak
E
Aileyi engelli hastasıyla yalnız bırakmak
Açıklama:
Engelli bireye sahip olan ailelerin bilgi gereksiniminin yanında ekonomik kaynaklar ve fiziksel yükün azaltılması ve zaman yönetimi konularında rehberlik edilmelidir. Ailelere bu konularda yardım sağlanmalıdır. Aileye değişen roller, aile içi ilişkiler, stresle baş etme, yararlanabilecekleri kurum/kuruluşlar konularında danışmanlık yapılmalıdır. Gerekli ise aileye genetik danışmanlık hizmeti verilmelidir. Ailelere yönelik telefonla destek, sanatsal aktivitelerle aileleri güçlendirme gibi girişimler yapılabilir.
Soru 94
Aşağıdaki şıklardan hangileri görme engelli öğrencilere uygulanan taramada tespit edilen sorunlardandır?
I-Büyüme-gelişme ve beslenme sorunları
II-Ağız- diş sağlığı sorunları
III-Hipertansiyon, kulak/işitme sağlığı sorunları
IV-Skolyoz gibi sağlık sorunları
V-Düzenli uyku
I-Büyüme-gelişme ve beslenme sorunları
II-Ağız- diş sağlığı sorunları
III-Hipertansiyon, kulak/işitme sağlığı sorunları
IV-Skolyoz gibi sağlık sorunları
V-Düzenli uyku
Seçenekler
A
I-II-V
B
I-II-III
C
I-IV-II
D
I-II-III-IV
E
IV-V
Açıklama:
Yapılan bir çalışmada, görme engelli öğrencilere uygulanan taramada öğrencilerde,
I-Büyüme-gelişme ve beslenme sorunları
II-Ağız- diş sağlığı sorunları
III-Hipertansiyon, kulak/işitme sağlığı sorunları
IV-Skolyoz gibi sağlık sorunları
- büyüme-gelişme ve beslenme sorunları,
- ağız- diş sağlığı sorunları,
- hipertansiyon, kulak/işitme sağlığı sorunları ve
- skolyoz gibi sağlık sorunları tespit edilmiştir (Arğun Açıl, 2012).
I-Büyüme-gelişme ve beslenme sorunları
II-Ağız- diş sağlığı sorunları
III-Hipertansiyon, kulak/işitme sağlığı sorunları
IV-Skolyoz gibi sağlık sorunları
Soru 95
Zihin engelli bireylerin kaza ve yaralanmalarına karşı alınabilecek önlemler doğrultusunda ailelerine verilebilecek önerilerden biridir?
Seçenekler
A
Kesici aletleri ortadan kaldırmama
B
Çevrelerinde maksimum eşya bulundurma
C
İlaçları ortadan kaldırmama
D
Kaygan zeminleri iyileştirmeme
E
Havuzda denetimli yüzme
Açıklama:
Engelli bireylerin kaza yapmamaları için havuzda denetimli yüzme tedbirleri alınmalıdır.
Bir çalışmada ailelerin zihinsel engelli bireylere ilişkin sürekli bir kaza ya da yaralanma korkusu yaşadıkları belirtilmektedir (Altuğ vd. 2006). Bu konuda ailelere önerilen uyarılar şu şekildedir:
- Engelli bireylerin yaşadığı ortamların güvenli hâle getirilmesi:
Bu konuda merdivenlerde tırabzanların olması, köşeli mobilyalardan kaçınılması, geniş hareket alanının sağlanması için yaşanılan çevrede minimum düzeyde eşya bulundurulması, eşyaların kaymaması için sabitlenmesi örnek olarak verilebilir.
- Engelli bireylerin kesici aletleri tek başına denetimsiz olarak kullanmaması,
- Engelli bireylerin denetimsiz bir şekilde yüzme havuzuna girmemesi ve
- Engelli bireylerin denetimsiz bir şekilde karşıdan karşıya geçmemesi
- Engelli bireylerin ailelerine acil tıbbi tedavi ve bakım uygulamaların öğretilmesi
Bir çalışmada ailelerin zihinsel engelli bireylere ilişkin sürekli bir kaza ya da yaralanma korkusu yaşadıkları belirtilmektedir (Altuğ vd. 2006). Bu konuda ailelere önerilen uyarılar şu şekildedir:
- Engelli bireylerin yaşadığı ortamların güvenli hâle getirilmesi:
Bu konuda merdivenlerde tırabzanların olması, köşeli mobilyalardan kaçınılması, geniş hareket alanının sağlanması için yaşanılan çevrede minimum düzeyde eşya bulundurulması, eşyaların kaymaması için sabitlenmesi örnek olarak verilebilir.
- Engelli bireylerin kesici aletleri tek başına denetimsiz olarak kullanmaması,
- Engelli bireylerin denetimsiz bir şekilde yüzme havuzuna girmemesi ve
- Engelli bireylerin denetimsiz bir şekilde karşıdan karşıya geçmemesi
- Engelli bireylerin ailelerine acil tıbbi tedavi ve bakım uygulamaların öğretilmesi
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde görülen "çiğneme ve yutma güçlüğü" karşısında alınacak önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sıvı ve yumuşak besinler verilmesi
B
Oral motor terapi
C
Uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi
D
Besin grupları, içerikleri ve besinlerin hazırlanmasının anlatılması
E
Uygun fiziksel aktivite önerilmesi
Açıklama:
Çiğneme ve yutma güçlüğü olan bireylerde yetersiz/eksik beslenme sık görülen bir sorundur. Bu nedenle yetersiz beslenme konusunda dikkatli olunmalı ve önlenmelidir. Bireyin çiğneme ve yutma problemlerini göz önüne alarak
E seçeneğinde verilen "Uygun fiziksel aktivite önerilmesi" ise obezite görülen bireylerde hemşirelerin bakım sorumlulukları arasındadır. Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.
- Sıvı ve yumuşak besinler verilerek enerji gereksinimi karşılanmalı, özellikle çocuklarda büyüme ve gelişme desteklenmelidir. Bu hastalarda, oral motor terapinin kullanımı,
- uygun beslenme pozisyonu ve sıklığının düzenlenmesi ve
- yüksek yoğunluklu besin takviyelerinin kullanılması ideal beslenme sağlayabilir.
- Bazı durumlarda beslenme tüpü yerleştirilmesi yeterli sıvı alımı ve beslenme için gerekli olabilmektedir. Bu durumda ailelere beslenme tüpü ile nasıl besleyecekleri öğretilmelidir.
- Ayrıca ailelere bireyin yaşına ve hastalık/engeline uygun yeterli ve dengeli beslenme önerilerinde bulunulmalıdır.
- Besin grupları, içerikleri ve besinlerin hazırlanması anlatılmalıdır.
E seçeneğinde verilen "Uygun fiziksel aktivite önerilmesi" ise obezite görülen bireylerde hemşirelerin bakım sorumlulukları arasındadır. Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.
Soru 97
Bazı engelli bireylerde görülebilen gastroözofageal reflüye yönelik alınacak önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Solunumla ilgili sorunlar ve bakımının öğretimi
B
Uyku ile ilgili sorunlar ve bakımının öğretimi
C
Boşaltımla ilgili sorunlar ve bakımının öğretimi
D
Beslenme ile ilgili sorunlar ve bakımının öğretimi
E
Hareket ve oyun/spor ile ilgili sorunlar ve bakımının öğretimi
Açıklama:
Bazı engelli bireylerde gastroözofageal reflü (mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması) ya da oral motor sorunlar nedeniyle tükürük, besin ve/veya mide içeriğinin akciğerlere kronik aspirasyonu nedeniyle pnömoniye ya da “kronik akciğer hastalığı” adı verilen akciğer hasarı görülebilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
- Hastaya düzenli bir şekilde öksürme ve derin nefes alma egzersizleri yaptırılmalı ve postural drenaj uygulanmalıdır.
- Aileye aspirayonu önlemek için dikkat edilecek hususlar anlatılmalıdır.
- Solunum sistemi kasları ya da toraksın etkilendiği durumlarda kronik solunum yetmezliği görülebilir. Bireye ventilasyon ve trakeotomi gerekebilir. Bu durumda hemşirenin aileye trakeotomi, aspirasyon ve ventilasyondaki hasta bakımını öğretmesi gerekir.
- Ayrıca, ailenin solunum enfeksiyon belirtileri, cilt bakımı, aspirasyonun nasıl yapılacağı, solunum egzersizleri, bol sıvı alması, ilaçlarını düzenli alması konularında da eğitime gereksinmesi olacaktır.
- Gerekli ise evde nebülizasyonla ilaç uygulaması ya da buhar uygulamaları konularında aileye eğitim verilmelidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi hareket yetersizliği olan engelli bireylerde hareketsizliğe bağlı olarak ortaya çıkabilen komplikasyonlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bası ülserleri
B
Kontraktür gelişimi
C
Tromboflebit
D
Bipolar bozukluk
E
Pnomoni
Açıklama:
Hemşire hareket yetersizliği olan bireylerde, hareketsizliğe bağlı bazı komplikasyonlar gelişir. Bunlardan bazıları şunlardır:
- bası ülserleri,
- kontraktür gelişimi,
- tromboflebit,
- pnomoni
"Bipolar bozukluk" hareketsizliğe bağlı bir komplikasyon değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.
- bası ülserleri,
- kontraktür gelişimi,
- tromboflebit,
- pnomoni
"Bipolar bozukluk" hareketsizliğe bağlı bir komplikasyon değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 99
Engelli bireylerde en sık görülen psikososyal sorunlardan birisi iletişim sorunudur. Buna göre "Duygularını ifade etmelerine fırsat verilmesi" ve "Bireyin değerli olduğunu hissetmesi sağlanmalı" gibi iletişimde dikkat edilmesi gereken durumlar hangi engel grubu için doğru yaklaşımlardır?
Seçenekler
A
Görme engelli
B
Down sendromlu
C
Bedensel engelli
D
İşitme engelli
E
Zihinsel engelli
Açıklama:
Engelli bireylerde engelden kaynaklanan ya da engele bağlı ikincil olarak gelişen pek çok duygusal ve psikososyal sorun görülebilir. En sık görülen psikososyal sorunlardan biri iletişim sorunudur. Bedensel engelli bireyler için iletişimde dikkat edilecek unsurlar ise;
• Duygularını ifade etmelerine fırsat verilmelidir.
• Bireyin değerli olduğunu hissetmesi sağlanmalıdır gibidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Duygularını ifade etmelerine fırsat verilmelidir.
• Bireyin değerli olduğunu hissetmesi sağlanmalıdır gibidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 100
Engelli bireylerde en sık görülen psikososyal sorunlardan birisi iletişim sorunudur. Buna göre "Bireyle yüz yüze iletişim sağlanmalıdır" ve "İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır" gibi yaklaşımlar hangi engel grubunda yer alan bireyler için uygun olmaktadır?
Seçenekler
A
İşitme engelli
B
Bedensel engelli
C
Görme engelli
D
Zihinsel engelli
E
Otizm spektrum bozukluğu
Açıklama:
Engelli bireylerde engelden kaynaklanan ya da engele bağlı ikincil olarak gelişen pek çok duygusal ve psikososyal sorun görülebilir. En sık görülen psikososyal sorunlardan biri iletişim sorunudur. İşitme engelli bireylerle iletişimde dikkat ed,lecek unsurlar ise;
• Bireyle yüz yüze iletişim sağlanmalıdır.
• Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
• Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılmalıdır.
• İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır.
• Gerekli ise işaret dili tercümanından destek alınmalıdır gibidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
• Bireyle yüz yüze iletişim sağlanmalıdır.
• Konuşurken göz teması kurulmalıdır.
• Eğitimlerde yazılı eğitim materyalleri, resim ve modellerin kullanılmalıdır.
• İletişim sırasında ağız açık olmalı maske varsa çıkarılmalıdır.
• Gerekli ise işaret dili tercümanından destek alınmalıdır gibidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 101
Toplumun “normal saydığı” ölçülerin dışında olan bireylere, toplumdaki diğer bireyler tarafından saygınlığı azaltıcı nitelikte atıflarda bulunulması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Bipolar bozukluk
B
Engellilik
C
Damgalanma
D
Özürlülük
E
Psikososyal sorunlar
Açıklama:
Damgalama engelli bireylerin en sık karşılaştığı sorunlardan biridir. Damgalanma, toplumun “normal saydığı” ölçülerin dışında olan bireylere, toplumdaki diğer bireyler tarafından saygınlığı azaltıcı nitelikte atıflarda bulunulmasıdır. Ne yazık ki engelsiz bireylere göre tasarlanmış bir yaşam düzeni içinde hayatını sürdüren engelli bireyler toplumda normal sayılan ölçülere uyamadığı için birçok alanda dışlanma ve damgalanmaya maruz kalmaktadır. doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi hemşirelerin engelli bireylerin özbakım becerilerini geliştirmesine yönelik bir görevidir?
Seçenekler
A
Aile planlaması konusunda eğitim
B
Vücut temizliği bilgisi
C
Ev kazalarına karşı önlemler
D
İstismar konusunda bilgilendirme
E
Adet kanaması konusunda bilgilendirme
Açıklama:
Öz bakım becerileri bireyin hayatını rahat bir biçimde devam ettirebilmek, sağlığını korumak ve devam ettirmek, kendi ihtiyaçlarını yardım almadan karşılayabilmek için öğrenmesi gereken becerilere denir. Bu beceriler; tuvalet eğitimi, kendi başına soyunup-giyinme, yeme-içme ve vücut temizliğidir (el ve yüzü yıkama, tırnağı kesme, saçın taranması ve bakımı, diş fırçalama ve banyo alışkanlığı). Öz bakım becerileri bu konuda yetersiz olan kişiler için çok önemlidir. Engelli olmayan kişiler gibi engelli kişiler de bedenlerini tanımalı ve bireysel bakımları ile ilgili gereken becerileri öğrenmelidir. Engelli kişilere bu becerileri öğretmek ve kendi kendilerine yapmalarına yönelik fırsatlar tanımak önemlidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 103
Hem fiziksel hem ruhsal ve hem de sosyal yönden güvenli ortamı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ekolojik çevre
B
Kazasız ortam
C
Güvenli çevre
D
Yeşil doğa
E
Psikolojik sağlık
Açıklama:
Güvenli çevre terimi, hem fiziksel hem ruhsal ve hem de sosyal yönden güvenli ortamı ifade eder. Engelli bireylerin, duyusal ve zihinsel fonksiyon bozukluğu, ev ortamındaki tehlikeler (banyo, merdiven, kaygan zemin gibi) nedeniyle travma riski (aspirasyon, boğulma, düşme, yaralanma, zehirlenme) ortaya çıkmaktadır. Hemşire bu soruna ilişkin; bireyi ve ailesini bilgilendirmeli, travmaya neden olabilecek faktörleri önleyici hemşirelik girişimlerini planlayarak uygulamalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 104
Baladerian ve ark. (2013) yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %70’inin istismar mağduru olduğunu saptamışlardır. Bu çalışmaya göre aşağıda yer alan hangi yetersizlik grubunda bulunan bireyler oran olarak daha fazla istismar mağduru olarak rapor edilmektedir?
Seçenekler
A
Konuşma sorunu olan bireyler
B
Otizm tanısı olan bireyler
C
Gelişim yetersizliği olan bireyler
D
Ruh sağlığı sorunları olan bireyler
E
Fiziksel yetersizliği olan bireyler
Açıklama:
Baladerian ve ark. (2013) yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %70’inin istismar mağduru olduğunu saptamışlardır. Bu çalışmada ruh sağlığı
sorunları olan bireylerin %74.8’inin, konuşma sorunları olan bireylerin %67.1’inin, otizm tanısı olan bireylerin %66.5’inin, zihinsel ya da gelişimsel yetersizliği olan bireylerin %62.5’inin ve fiziksel yetersizliği olan bireylerin %55.2’sinin istismara maruz kaldıkları saptanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
sorunları olan bireylerin %74.8’inin, konuşma sorunları olan bireylerin %67.1’inin, otizm tanısı olan bireylerin %66.5’inin, zihinsel ya da gelişimsel yetersizliği olan bireylerin %62.5’inin ve fiziksel yetersizliği olan bireylerin %55.2’sinin istismara maruz kaldıkları saptanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi hemşirelerin gerekli olduğu durumlarda engelli birey ve ailelerinin yaşadığı sorunlara yönelik olarak işbirliği yapabileceği uzmanlardan değildir?
Seçenekler
A
Psikolojik danışmanlar
B
Çocuk gelişimciler
C
Yatırım uzmanları
D
Genetik danışmanlar
E
Özel eğitimciler
Açıklama:
Ailede engelli bireyin olması ailenin fiziksel, psikososyal ve ekonomik iyiliğini etkilemektedir. Aileler sosyal etkinliklerin kısıtlanması, aile rutinlerinin bozulması, gelir kaybı ve duygusal sıkıntı gibi sorunlar yaşayabilmektedir. Hemşire aile bireylerinin keder sürecindeki duygularını serbestçe ifade etmelerine izin vermelidir. Gerekli ise psikolog ile işbirliği yaparak, engelli çocuk ve ailelerine stresle etkili baş etme ve öfke kontrolü davranışlarını kazandırmalıdır. Ebeveynlerin, ebeveyn destek gruplarına katılımlarını sağlayarak problem çözme becerilerini arttırmalıdır. Ebeveynlerin maddi sorunlardan kaynaklanan stresle etkili baş etmelerini sağlamak için aileyi ekonomik olarak destek alabilecekleri kuruluşlara yönlendirmelidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Ünite 3
Soru 1
Sağlık ve sağlık düzeyinin korunması, sağlığın geliştirilmesi ve iyileştirilmesiyle ilgili davranışlar bütününe verilen ad aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Fiziksel uygunluk
B
Sağlık
C
Sağlıklı yaşam biçimi
D
Sağlık davranışı
E
Fiziksel aktivite
Açıklama:
Sağlık ve sağlık düzeyinin korunması, sağlığın geliştirilmesi ve iyileştirilmesiyle ilgili davranışlar bütününe sağlık davranışı denir. Doğru cevap "D" dir.
Soru 2
Aşağıdaki davranışların hangisi sağlıklı yaşam biçimi kavramının içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Yeterli ve düzenli egzersiz yapma
B
Stresi yönetme
C
Sağlık davranışlarının sorumluluğununu alma
D
Kişiler arası olumlu ilişkiler kurma
E
Çevresindekilerin sağlık davranışlarının sorumluluğununu alma
Açıklama:
Sağlıklı yaşam biçimi, sağlık davranışlarının sorumluluğunu alma, dengeli beslenme, yeterli ve düzenli egzersiz yapma, sigara kullanmama, sağlık sorumluluğu, hijyenik önlemler alma, kişiler arası olumlu ilişkiler kurma ve stres yönetimini kapsar. Doğru cevap "E" dir.
Soru 3
I. Eşik ve yükleme
II. Progresyon (ilerleme)
III. Regresyon (geri dönüşlülük)
IV. Özelleşme
V. kişilerarası çeşitlilik
VI. İlk değerler
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri içerisinde yer alır?
II. Progresyon (ilerleme)
III. Regresyon (geri dönüşlülük)
IV. Özelleşme
V. kişilerarası çeşitlilik
VI. İlk değerler
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III, IV ve VI
C
I, II, III, IV, V ve VI
D
II, III, IV, V ve VI
E
I, II, IV, V ve VI
Açıklama:
Vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri; (1) eşik ve yükleme, (2) progresyon (ilerleme), (3) regresyon (geri dönüşlülük), (4) özelleşme, (5) kişilerarası çeşitlilik ve (6) ilk değerlerdir. Doğru cevap "C" dir.
Soru 4
"Zaman içerisinde vücudun ulaştığı fizyolojik kapasite arttığında iş yükünün arttırılması" vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri içerisindeki hangi kavramın açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Eşik ve yükleme
B
Progresyon
C
Regresyon (geri dönüşlülük)
D
Özelleşme
E
Kişilerarası çeşitlilik
Açıklama:
Zaman içerisinde vücudun ulaştığı fizyolojik kapasite arttığında iş yükü arttırılır. Bu, progresyon olarak adlandırılır. Doğru cevap "B" dir.
Soru 5
"Vücudun fizyolojik ve metabolik cevapları ve adaptasyonları egzersiz tipine ve ilişkili kas grubuna özeldir" açıklaması vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri içerisindeki hangi kavramın açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Özelleşme
B
İlk değerler
C
Regresyon
D
Progresyon
E
Eşik ve yükleme
Açıklama:
Diğer bir prensip özelleşmedir. Vücudun fizyolojik ve metabolik cevapları ve adaptasyonları egzersiz tipine ve ilişkili kas grubuna özeldir. Doğru cevap "A" dır.
Soru 6
"Fizyolojik kazanımın eğitim başlangıç seviyesinin altına düşmesi" vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri içerisindeki hangi kavramın açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Progresyon
B
Eşik ve yükleme
C
Kişilerarası çeşitlilik
D
İlk değer
E
Regresyon
Açıklama:
Regresyon ya da geri dönüşlülük fizyolojik kazanımın eğitim başlangıç seviyesinin altına düşmesidir. Gerileme, akut ya da kronik aşırı yüklemenin bir sonucu olabilir. Doğru cevap "E" dir.
Soru 7
"Herhangi bir kısıtlanma olmadan serbestçe hareket edebilme yeteneği" aşağıdaki kavramlardan hangisinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Kas performansı
B
Stabilite
C
Esneklik
D
Mobilite
E
Koordinasyon
Açıklama:
Esneklik, herhangi bir kısıtlanma olmadan serbestçe hareket edebilme yeteneğidir. Doğru cevap "C" dir.
Soru 8
"Kas liflerinin doğru zamanda ateşlenerek kasılması, hareketin etkili başlatılması, yönlendirilmesi ve yapılması" aşağıdaki kavramlardan hangisinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Mobilite
B
Postural kontrol ve denge
C
Kardiyopulmoner uygunluk
D
Koordinasyon
E
Nöromüsküler kontrol
Açıklama:
Koordinasyon, kas liflerinin doğru zamanda ateşlenerek kasılması, hareketin etkili başlatılması, yönlendirilmesi ve yapılmasıdır. Doğru cevap "D" dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi genel olarak egzersizin yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Stresle başa çıkma yeteneğinde artış
B
İyi insan ilişkileri kurma
C
Kas tonusu, esneklik, vücut şekli ve postüründe gelişme
D
Kendine güven ve iyi olma hâlinde gelişme
E
Vücut kompozisyonunda iyileşme
Açıklama:
Egzersizin genel olarak yararları şunlardır:
• Stresle başa çıkma yeteneğinde artış
• Kendine güven ve iyi olma hâlinde gelişme
• Kardiyovasküler ve solunum fonksiyonlarında gelişme
• Kas tonusu, esneklik, vücut şekli ve postüründe gelişme
• Gevşeme
• Osteoporoz, koroner arter hastalığı risklerinde azalma
• Vücut kompozisyonunda iyileşme
• Denge ve koordinasyon gelişimidir. Doğru cevap "B" dir.
• Stresle başa çıkma yeteneğinde artış
• Kendine güven ve iyi olma hâlinde gelişme
• Kardiyovasküler ve solunum fonksiyonlarında gelişme
• Kas tonusu, esneklik, vücut şekli ve postüründe gelişme
• Gevşeme
• Osteoporoz, koroner arter hastalığı risklerinde azalma
• Vücut kompozisyonunda iyileşme
• Denge ve koordinasyon gelişimidir. Doğru cevap "B" dir.
Soru 10
I. Dolaşımın artması
II. Solunum sistemlerinin daha iyi çalışması
III. Enduransın artması
IV. Kilonun artması
V. Genel durumun düzelmesi
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri aktif normal eklem hareket egzersizlerinin etkileri içerisinde yer alır?
II. Solunum sistemlerinin daha iyi çalışması
III. Enduransın artması
IV. Kilonun artması
V. Genel durumun düzelmesi
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri aktif normal eklem hareket egzersizlerinin etkileri içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, II, III ve V
D
II, III ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Aktif normal eklem hareket egzersizlerinin etkileri şunlardır:
• Dolaşımın artması
• Solunum sistemlerinin daha iyi çalışması
• Enduransın artması
• Kuvvetin artması
• Genel durumun düzelmesi. Doğru cevap "C" dir.
• Dolaşımın artması
• Solunum sistemlerinin daha iyi çalışması
• Enduransın artması
• Kuvvetin artması
• Genel durumun düzelmesi. Doğru cevap "C" dir.
Soru 11
Sağlık ve sağlık düzeyinin korunması, sağlığın geliştirilmesi ve iyileştirilmesiyle ilgili davranışlar bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sağlık davranışı
B
Sağlıklı yaşam biçimi
C
Sağlık
D
Fiziksel Uygunluk
E
Fiziksel aktivite
Açıklama:
Sağlık ve sağlık düzeyinin korunması, sağlığın geliştirilmesi ve iyileştirilmesiyle ilgili davranışlar bütününe sağlık davranışı denir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi egzersize fizyolojik adaptasyon prensiplerinden biridir?
Seçenekler
A
Frekans
B
Şiddet
C
Regresyon
D
Tip
E
Süre
Açıklama:
Vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri:
- Eşik ve yükleme
- Progresyon (ilerleme)
- Regresyon (geri dönüşlülük)
- Özelleşme
- Kişilerarası çeşitlilik
- İlk değerler
Regresyon, egzersize fizyolojik adaptasyon prensiplerinden biridir
- Eşik ve yükleme
- Progresyon (ilerleme)
- Regresyon (geri dönüşlülük)
- Özelleşme
- Kişilerarası çeşitlilik
- İlk değerler
Regresyon, egzersize fizyolojik adaptasyon prensiplerinden biridir
Soru 13
Yerçekimine karşı vücut segmentlerinin düzenlenme yeteneği ya da var olan destek yüzeyi içinde düşmeden vücut kütle merkezinin hareket etmesine ........................... denir.
Yukarıda verilen tanımın boşluk kısmına aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda verilen tanımın boşluk kısmına aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Esneklik
B
Mobilite
C
Stabilite
D
Postural kontrol ve denge
E
Kardiyopulmoner uygunluk
Açıklama:
Yerçekimine karşı vücut segmentlerinin düzenlenme yeteneği ya da var olan destek yüzeyi içinde düşmeden vücut kütle merkezinin hareket etmesine postural kontrol ve denge denir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi egzersiz uygulanırken dikkat edilecek unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Egzersizin yapılması için motivasyon oluşturulması
B
Hastanın durumu ilerledikçe egzersizin ilerletilmesi
C
Egzersizleri kapalı bir alanda yaptırılması
D
Egzersiz frenkansının ayarlanması
E
Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmesi
Açıklama:
Egzersiz uygulanırken dikkat edilecek noktalar
şunlardır:
- Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmelidir.
- Duyu kaybı, pozisyon hissi kaybı, iyileşmemiş kırık, açık cerrahi ve yaralanmalar dikkatle incelenmelidir.
- Güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
- Tedavi kişiye özel olarak planlanmalıdır.
- Egzersiz doğru öğretilmeli, hasta doğru öğrenip uygulayana kadar gözlenmelidir.
- Emirler kısa ve net olmalıdır.
- Özenli hazırlanmış egzersiz programı ile kazanılacak pek çok yarar olduğu gibi uygun
olmayan egzersiz ve koşullarda egzersizin
zararları da olabilir.
Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmesi, egzersiz uygulanırken dikkat edilecek unsurlardan biridir. Doğru cevap E'dir.
şunlardır:
- Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmelidir.
- Duyu kaybı, pozisyon hissi kaybı, iyileşmemiş kırık, açık cerrahi ve yaralanmalar dikkatle incelenmelidir.
- Güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
- Tedavi kişiye özel olarak planlanmalıdır.
- Egzersiz doğru öğretilmeli, hasta doğru öğrenip uygulayana kadar gözlenmelidir.
- Emirler kısa ve net olmalıdır.
- Özenli hazırlanmış egzersiz programı ile kazanılacak pek çok yarar olduğu gibi uygun
olmayan egzersiz ve koşullarda egzersizin
zararları da olabilir.
Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmesi, egzersiz uygulanırken dikkat edilecek unsurlardan biridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisinde izokinetik kasılma hakkında doğru bilgi verilmiştir?
Seçenekler
A
Hareket sınırı boyunca kasın boyunun değişmesi ile ortaya çıkan kasılmalardır.
B
Hareket alanı boyunca sabit hıza karşı değişken dirençlerin izokinetik dinamometreler
ile açığa çıkarılmasıdır.
ile açığa çıkarılmasıdır.
C
Konsentrik ve eksentrik kontraksiyonları içerir.
D
Hareket sırasında kas boyunda herhangi bir uzama ya da kısalma olmadan kasılma meydana gelir.
E
Özel cihazlar yardımı ile uygulanmaz.
Açıklama:
İzokinetik kasılma, hareket alanı boyunca sabit hıza karşı değişken dirençlerin izokinetik dinamometreler ile açığa çıkarılmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi aktif yardımlı normal eklem hareket egzersizleri (NEH) uygulanırken dikkat edilecek prensiplerden biridir?
Seçenekler
A
Hareket ağrı sınırı ve tüm eklem hareket açıklığı içinde yapılmalıdır.
B
Kesik kesik hareketten kaçınmalıdır.
C
Diğer kas kompansasyonları engellenmelidir
D
Düzgün yavaş bir hareket sağlanmalıdır.
E
Egzersiz önce pasif olarak uygulanarak hastaya gösterilmelidir.
Açıklama:
Aktif yardımlı normal eklem hareket egzersizleri uygulanırken dikkat edilecek prensipler şunlardır:
- Egzersizler doğru bir sıralanış içerisinde hastaya gösterilmelidir. Başlangıç pozisyonu, hareketin
en yüksek noktasına geliş, başlangıç pozisyonuna dönüş ve gevşeme ile dinlenme aşamaları doğru
öğretilmelidir.
- Egzersizler ne çok zor ne de kolay olmalıdır.
- Hasta egzersiz sırasında gözlemlenmelidir, hatalar düzeltilmelidir.
- Hasta hareketi uygun olmayan başka kaslarını kullanarak yapıyorsa zor gelmiştir, aktif egzersize
hazır değildir.
- Egzersiz önce pasif olarak uygulanarak hastaya gösterilmelidir.
Aktif yardımlı normal eklem hareket egzersizleri(NEH) uygulanırken diğer kas kompansasyonları engellenmelidir.
- Egzersizler doğru bir sıralanış içerisinde hastaya gösterilmelidir. Başlangıç pozisyonu, hareketin
en yüksek noktasına geliş, başlangıç pozisyonuna dönüş ve gevşeme ile dinlenme aşamaları doğru
öğretilmelidir.
- Egzersizler ne çok zor ne de kolay olmalıdır.
- Hasta egzersiz sırasında gözlemlenmelidir, hatalar düzeltilmelidir.
- Hasta hareketi uygun olmayan başka kaslarını kullanarak yapıyorsa zor gelmiştir, aktif egzersize
hazır değildir.
- Egzersiz önce pasif olarak uygulanarak hastaya gösterilmelidir.
Aktif yardımlı normal eklem hareket egzersizleri(NEH) uygulanırken diğer kas kompansasyonları engellenmelidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi eklem mobilitesi ve kassal fonksiyonu arttırmak için kullanılan egzersiz çeşitlerindendir?
Seçenekler
A
Pasif yardımlı
B
Aktif olmayan
C
Dirençsiz
D
Pasif yardımsız
E
Aktif yardımsız
Açıklama:
Eklem mobilitesi ve kassal fonksiyonu arttırmak için kullanılan egzersiz çeşitleri pasif, aktif yardımlı,
aktif ve dirençli olarak uygulanabilir.
Pasif yardımlı, eklem mobilitesi ve kassal fonksiyonu arttırmak için kullanılan egzersiz çeşitlerindendir.
aktif ve dirençli olarak uygulanabilir.
Pasif yardımlı, eklem mobilitesi ve kassal fonksiyonu arttırmak için kullanılan egzersiz çeşitlerindendir.
Soru 18
Hastanın bütün hareketleri yardımsız tamamladığı egzersiz türüdür. Hasta egzersizleri istemli olarak yerçekiminin direncine karşı veya yardımı ile yapar. Bu egzersiz türü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Aktif yardımlı eklem hareket egzersizleri
B
Aktif normal eklem hareket egzersizleri
C
Dirençli normal eklem hareket egzersizleri
D
Postür ve postüral kontrol egzersizleri
E
Lokal ve global eklem stabilizasyon egzersizleri
Açıklama:
Aktif normal eklem hareket egzersizleri: Hastanın bütün hareketleri yardımsız tamamladığı egzersiz
türüdür. Hasta egzersizleri istemli olarak yerçekiminin direncine karşı veya yardımı ile yapar.
türüdür. Hasta egzersizleri istemli olarak yerçekiminin direncine karşı veya yardımı ile yapar.
Soru 19
İlerleyici dirençli egzersiz yöntemi ve serbest ağırlıklar ile kuvvetlendirme yapılacağında belirlenecek ağırlıklar ve çalışma belli teknikler ile yapılır. Aşağıdakilerden hangisi ilerleyici dirençli egzersiz yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Statik
B
İzometrik
C
İzokinetik
D
İzotonik
E
Oxford
Açıklama:
İlerleyici dirençli egzersiz yöntemi ve serbest ağırlıklar ile kuvvetlendirme yapılacağında belirlenecek ağırlıklar ve çalışma belli teknikler ile yapılır. Oxford tekniği bunlardan biridir.
Soru 20
Aşağıdaki kavramlardan hangisi sağlığın tanımında yer almaz?
Seçenekler
A
Bedensel yönden iyi olma hali
B
Ruhsal yönden iyi olma hali
C
Sosyal yönden iyi olma hali
D
Hastalık halinin devam etmemesi
E
İyi olma halinin devamlılığı
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımına göre sağlık; sadece hastalık veya sakatlık hâlinin olmayışı değil, bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hâlidir.
Soru 21
Sağlıklı yaşam biçimi aşağıdaki davranışlardan hangisini kapsar?
Seçenekler
A
Spor salonuna üye olmak
B
Stres yönetimi
C
Sosyalleşme
D
Zorlayıcı aktivitelere katılmak
E
Kişisel gelişim kitapları okumak
Açıklama:
Sağlıklı yaşam biçimi, sağlık davranışlarının sorumluluğunu alma, dengeli beslenme, yeterli ve düzenli egzersiz yapma, sigara kullanmama, sağlık sorumluluğu, hijyenik önlemler alma, kişiler arası olumlu ilişkiler kurma ve stres yönetimini kapsar.
Soru 22
Aşırı yorgunluk hissetmeden, uyanık ve istekli bir şekilde günlük işleri, işle ilgili ve boş zaman aktivitelerini yapabilme kabiliyetidir. Tanımı verilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel uygunluk
B
Ruhsal uygunluk
C
Sosyal uygunluk
D
Fiziksel aktivite
E
Fiziksel egzersiz
Açıklama:
Fiziksel uygunluk, aşırı yorgunluk hissetmeden, uyanık ve istekli bir şekilde günlük işleri, işle ilgili ve boş zaman aktivitelerini yapabilme kabiliyeti olarak tanımlanır.
Soru 23
Adaptasyon prensibi hangi faktörlere bağlıdır?
Seçenekler
A
Eşik ve doygunluk
B
Doygunluk ve yükleme
C
Progresyon ve regresyon
D
Eşik ve yükleme
E
Özelleşme ve regresyon
Açıklama:
Adaptasyon, iki fizyolojik prensip olan eşik ve yüklemeye bağlıdır.
Soru 24
Mobilitenin tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Herhangi bir kısıtlanma olmadan serbestçe hareket edebilme yeteneğidir.
B
Yerçekimine karşı vücut segmentlerinin düzenlenme yeteneği ya da var olan destek yüzeyi içinde düşmeden vücut kütle merkezinin hareket etmesidir.
C
Vücut yapı veya segmentlerinin fonksiyonel aktiviteler sırasında eklem hareket alanı boyunca harekete izin verme yeteneğidir.
D
Sinerjik kas aktiviteleri ile nöromüsküler sistemin durağan bir konumda bir proksimal veya distal vücut parçasını koruma yeteneği veya ardışık hareketler sırasında vücudu kontrol edebilme yeteneğidir.
E
Kasın bir işi yapabilme kapasitesi olarak tanımlanır.
Açıklama:
Mobilite, vücut yapı veya segmentlerinin fonksiyonel aktiviteler sırasında eklem hareket alanı boyunca harekete izin verme yeteneğidir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi egzersiz uygulanırken dikkat edilecek unsurlardandır?
Seçenekler
A
Egzersiz amacının belirlenmesi
B
Egzersizin güvenilir olup olmadığının denetlenmesi
C
Verilen egzersizin hedeflenen kas grubu üzerinde etkili olup olmadığının bilinmesi
D
Egzersizin yeterli şiddette ayarlanması
E
Tedavi kişiye özel olarak planlanmalıdır.
Açıklama:
Egzersiz uygulanırken dikkat edilecek noktalar şunlardır:
• Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmelidir.
• Duyu kaybı, pozisyon hissi kaybı, iyileşmemiş kırık, açık cerrahi ve yaralanmalar dikkatle incelenmelidir.
• Güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
• Tedavi kişiye özel olarak planlanmalıdır.
• Egzersiz doğru öğretilmeli, hasta doğru öğrenip uygulayana kadar gözlenmelidir.
• Emirler kısa ve net olmalıdır.
• Özenli hazırlanmış egzersiz programı ile kazanılacak pek çok yarar olduğu gibi uygun olmayan egzersiz ve koşullarda egzersizin
zararları da olabilir.
• Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmelidir.
• Duyu kaybı, pozisyon hissi kaybı, iyileşmemiş kırık, açık cerrahi ve yaralanmalar dikkatle incelenmelidir.
• Güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
• Tedavi kişiye özel olarak planlanmalıdır.
• Egzersiz doğru öğretilmeli, hasta doğru öğrenip uygulayana kadar gözlenmelidir.
• Emirler kısa ve net olmalıdır.
• Özenli hazırlanmış egzersiz programı ile kazanılacak pek çok yarar olduğu gibi uygun olmayan egzersiz ve koşullarda egzersizin
zararları da olabilir.
Soru 26
Hareket sınırı boyunca kasın boyunun değişmesi ile ortaya çıkan kasılma tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İzometrik kasılma
B
İzotonik kasılma
C
İzokinetik kasılma
D
Konsentrik kasılma
E
Eksentrik kasılma
Açıklama:
İzotonik kasılma; hareket sınırı boyunca kasın boyunun değişmesi ile ortaya çıkan kasılmalardır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi izometrik egzersizlerin avantajlarından birisidir?
Seçenekler
A
Atrofi oluşumunu geciktirir.
B
Kas kuvveti sadece egzersizin yapıldığı özel eklem açılarında artar.
C
Kalp hızını kontrolsüz şekilde arttırabilir.
D
Fonksiyonel kuvvet artışı olmaz.
E
Kassal enduransta gelişim oluşturmaz.
Açıklama:
İzometrik egzersizlerin avantajları şunlardır:
• Statik kas kuvvetini arttırır.
• Atrofi oluşumunu geciktirir.
• Ödemin azalmasına yardımcı olur.
• Nöral bağlantının devamlılığını sağlar.
• Eklem kapsülü ve etrafındaki bağlardaki mekanoreseptörlerin uyarılmasını sağlar.
• Özel ekipmana ihtiyaç yoktur
• Statik kas kuvvetini arttırır.
• Atrofi oluşumunu geciktirir.
• Ödemin azalmasına yardımcı olur.
• Nöral bağlantının devamlılığını sağlar.
• Eklem kapsülü ve etrafındaki bağlardaki mekanoreseptörlerin uyarılmasını sağlar.
• Özel ekipmana ihtiyaç yoktur
Soru 28
Germe egzersizleri için uygulama önerilerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Haftada 3-4 kez önerilir fakat her gün yapılırsa maksimum kazanım sağlanır.
B
Statik germelerde süre 20-30 sn. veya 45-60 sn önerilir.
C
Her bir germe egzersizinin süresini zamanla 120 sn.’ye ulaştırmak amaçlanır. Ortalama tekrar sayısı 2-4’tür.
D
Aktif, pasif, dinamik, balistik veya PNF şeklinde olabilir.
E
Gerginlik veya ağır rahatsızlık hissedilen son noktaya kadar germe yapılması uygundur.
Açıklama:
Germe egzersizleri için uygulama önerisi şu şekildedir:
Sıklık: Haftada 2-3 kez önerilir fakat hergün yapılırsa NEH için maksimum kazanım sağlanır.
Yoğunluk: Gerginlik veya hafif rahatsızlık hissedilen son noktaya kadar germe yapılmalıdır.
Süre: Statik germelerde süre 15-30 sn. veya 30-60 sn önerilir.
Tip: Aktif, pasif, dinamik, balistik veya PNF şeklinde olabilir.
Şiddet ve tekrar sayısı: Her bir germe egzersizinin süresini zamanla 60 sn.’ye ulaştırmak amaçlanır. Ortalama tekrar sayısı 2-4’tür. Örneğin; bir germenin süresi 30 sn. ise 2 tekrar, bir germenin süresi 15 sn. ise 4 tekrar önerilir.
Sıklık: Haftada 2-3 kez önerilir fakat hergün yapılırsa NEH için maksimum kazanım sağlanır.
Yoğunluk: Gerginlik veya hafif rahatsızlık hissedilen son noktaya kadar germe yapılmalıdır.
Süre: Statik germelerde süre 15-30 sn. veya 30-60 sn önerilir.
Tip: Aktif, pasif, dinamik, balistik veya PNF şeklinde olabilir.
Şiddet ve tekrar sayısı: Her bir germe egzersizinin süresini zamanla 60 sn.’ye ulaştırmak amaçlanır. Ortalama tekrar sayısı 2-4’tür. Örneğin; bir germenin süresi 30 sn. ise 2 tekrar, bir germenin süresi 15 sn. ise 4 tekrar önerilir.
Soru 29
Hastalıkların önlenmesi ve tedavi edilmesinde bilinen en eski, etkili ve en ucuz yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fitoterapi
B
Spor
C
Fizyoterapi
D
Cimnastik
E
Egzersiz
Açıklama:
Egzersiz, hastalıkların önlenmesi ve tedavi edilmesinde bilinen en eski, etkili ve en ucuz yöntemdir. Doğru seçenek E'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi az zaman gerektiren fiziksel aktivitelerdendir?
Seçenekler
A
45-60 dakika ev temizliği
B
30 dakika basketbol oynamak
C
15 dakika hızlı bisiklet sürmek
D
35 dakika yürümek
E
30 dakika dans etmek
Açıklama:
Az zaman gerektiren fiziksel aktiviteler; 20 dak. yüzme, 15 dak. hızlı bisiklet sürmek, 15 dak. merdiven çıkmak, 15 dak. koşmak ve 15 dak. ip atlamaktır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Egzersiz reçetesi
B
Eşik ve yükleme
C
Progresyon
D
Regresyon
E
Kişilerarası çeşitlilik
Açıklama:
Vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri; eşik ve yükleme, progresyon (ilerleme), regresyon (geri dönüşlülük), özelleşme, kişilerarası çeşitlilik ve ilk değerlerdir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 32
Fizyolojik kazanımın eğitim başlangıç seviyesinin altına düşmesi fizyolojik adaptasyon prensiplerinden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Progresyon
B
İlk değerler
C
Kişilerarası çeşitlilik
D
Regresyon
E
Eşik ve yükleme
Açıklama:
Regresyon ya da geri dönüşlülük fizyolojik kazanımın eğitim başlangıç seviyesinin altına düşmesidir. Gerileme, akut ya da kronik aşırı yüklemenin bir sonucu olabilir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bir gün ya da hafta içindeki seans, bölüm ya da tekrarları içeren egzersiz reçetesinin temel elemanlarından biridir?
Seçenekler
A
Şiddet
B
Frekans
C
Süre
D
Tip
E
Fonksiyonluk
Açıklama:
Frekans, bir gün ya da hafta içindeki seans, bölüm ya da tekrarları içerir. Frekans ayarlanırken, egzersiz tipi (aerobik, direnç, esneklik) ve modu (yürüme, bisiklet, ağırlık kaldırma) göz önüne alınır. Doğru seçenek B'dir.
Soru 34
Yerçekimine karşı vücut segmentlerinin düzenlenme yeteneği ya da var olan destek yüzeyi içinde düşmeden vücut kütle merkezinin hareket etmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Postural kontrol ve denge
B
Stabilite
C
Esneklik
D
Mobilite
E
Kas performansı
Açıklama:
Postural kontrol ve denge, yerçekimine karşı vücut segmentlerinin düzenlenme yeteneği ya da var olan destek yüzeyi içinde düşmeden vücut kütle merkezinin hareket etmesidir. Duyusal ve motor sistemlerin etkileşimi ile vücudun kararlılıkla hareket etme yeteneğidir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi egzersiz uygulanırken dikkat edilecek noktalardan biridir?
Seçenekler
A
Hastanın durumu ilerledikçe egzersizin ilerletilmesi gerekir
B
Egzersiz yeterli şiddette ayarlanmalıdır
C
Egzersiz doğru öğretilmeli, hasta doğru öğrenip uygulayana kadar gözlenmelidir
D
Egzersizin yapılması için motivasyon oluşturulmalıdır
E
Verilen egzersizin hedeflenen kas grubu üzerinde etkili olup olmadığı bilinmelidir
Açıklama:
Egzersiz uygulanırken dikkat edilecek noktalar şunlardır:
•Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmelidir.
•Duyu kaybı, pozisyon hissi kaybı, iyileşmemiş kırık, açık cerrahi ve yaralanmalar dikkatle incelenmelidir.
•Güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
•Tedavi kişiye özel olarak planlanmalıdır.
•Egzersiz doğru öğretilmeli, hasta doğru öğrenip uygulayana kadar gözlenmelidir.
•Emirler kısa ve net olmalıdır.
•Özenli hazırlanmış egzersiz programı ile kazanılacak pek çok yarar olduğu gibi uygun olmayan egzersiz ve koşullarda egzersizin zararları da olabilir. Doğru seçenek C'dir.
•Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmelidir.
•Duyu kaybı, pozisyon hissi kaybı, iyileşmemiş kırık, açık cerrahi ve yaralanmalar dikkatle incelenmelidir.
•Güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
•Tedavi kişiye özel olarak planlanmalıdır.
•Egzersiz doğru öğretilmeli, hasta doğru öğrenip uygulayana kadar gözlenmelidir.
•Emirler kısa ve net olmalıdır.
•Özenli hazırlanmış egzersiz programı ile kazanılacak pek çok yarar olduğu gibi uygun olmayan egzersiz ve koşullarda egzersizin zararları da olabilir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 36
Hareket sırasında kas boyunda herhangi bir uzama ya da kısalma olmadan kasılmanın meydana geldiği egzersiz tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konsentrik kasılma
B
Terapatik egzersiz kasılması
C
İzotonik kasılma
D
İzometrik kasılma
E
İzokinetik kasılma
Açıklama:
İzometrik kasılma; hareket sırasında kas boyunda herhangi bir uzama ya da kısalma olmadan kasılma meydana gelir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 37
Tamamen bir başkası tarafından ya da cihaz yardımıyla yapılan ve bilinci kapalı veya aktif hareketi olmayan hastalarda kullanılan egzersiz tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İzometrik egzersiz
B
Dirençli normal eklem hareket egzersizleri
C
Aktif normal eklem hareket egzersizleri
D
Aktif yardımlı normal eklem hareket egzersizleri
E
Pasif normal eklem hareket egzersizleri
Açıklama:
Pasif Normal Eklem Hareket Egzersizleri: Tamamen bir başkası tarafından ya da cihaz yardımıyla kişinin harekete katılımı ya da istemli bir çabası olmadan pasif yaptırılan egzersizlerdir. Hastanın çaba harcaması gerekmez. Bilinci kapalı veya aktif hareketi olmayan hastalarda kullanılır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 38
Patlayıcı güç ve kuvveti geliştirmeye yönelik popüler bir eğitim tekniği olan ve temel olarak da sporda performansı arttırmak amacını taşıyan egzersiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Plyometrik egzersizler
B
Proprioseptif nöromüsküler fasilitasyon tekniği
C
Denge egzersizleri
D
Aerobik egzersizler
E
Postür ve postüral kontrol egzersizleri
Açıklama:
Plyometrik egzersiz, patlayıcı güç ve kuvveti geliştirmeye yönelik popüler bir eğitim tekniğidir. “Plyometrik” kelimesi, Yunanca anlamı arttırmak olan “plythein ve plyo” ve ölçü olan “metric” kelimelerinden oluşmuştur. Anlam olarak boyut ya da ölçüyü arttırmak olarak nitelendirilmiştir. Temel olarak da sporda performansı arttırmak amacını taşımaktadır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 39
Yorgunluk hissetmeden, uyanık ve istekli bir şekilde günlük işleri, işle ilgili ve boş zaman aktivitelerini yapabilme kabiliyeti aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Egzersiz eşiği
B
Ruhsal uygunluk
C
Fiziksel uygunluk
D
Aerobik aktivite
E
Spor kabiliyeti
Açıklama:
Yorgunluk hissetmeden, uyanık ve istekli bir şekilde günlük işleri, işle ilgili ve boş zaman aktivitelerini yapabilme kabiliyetine fiziksel uygunluk denir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 40
Fiziksel aktivite yetersizliği aşağıda verilen rahatsızlıklardan hangisinin ana sebebinin yaklaşık % 21-25’ini oluşturur?
Seçenekler
A
Meme ve kolon kanseri
B
İskemik kalp hastalığı
C
Romatizma
D
Akciğer kanseri
E
Diyabet
Açıklama:
Fiziksel aktivite yetersizliği meme ve kolon kanserinin ana nedeninin yaklaşık % 21-25’ini oluşturur. Doğru seçenek A'dır.
Soru 41
- Performansı arttırmak için yapılır
- Fiziksek uygunluğu geliştirmek için yapılır
- Sağlık durumunu geliştirmek için yapılır
- Planlıdır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri egzersizin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Egzersiz; performansı arttırmak, fiziksel uygunluğu ve sağlık durumunu geliştirmek gibi belli bir amaçla yapılan planlı, yapılandırılmış, tekrarlı hareketlerden oluşan fiziksel aktivitenin alt grubudur. Doğru seçenek E'dir.
Soru 42
Zaman içerisinde vücudun ulaştığı fizyolojik kapasite arttığında iş yükünün arttırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Regresyon
B
Progresyon
C
Şiddetlenme
D
Aşırı yüklenme
E
Adaptasyon
Açıklama:
Zaman içerisinde vücudun ulaştığı fizyolojik kapasite arttığında iş yükünün arttırılmasına progresyon denir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi egzersiz reçetesinin temel elemanlarından değildir?
Seçenekler
A
Frekans
B
Şiddet
C
Süre
D
Eşik
E
Tip
Açıklama:
Frekans, şiddet, süre ve tip egzersiz reçetesinin temel elemanlarındandır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 44
Vücut yapı veya segmentlerinin fonksiyonel aktiviteler sırasında eklem hareket alanı boyunca harekete izin verme yeteneğine ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Stabilite
B
Esneklik
C
Mobilite
D
Denge
E
Kas performansı
Açıklama:
Vücut yapı veya segmentlerinin fonksiyonel aktiviteler sırasında eklem hareket alanı boyunca harekete izin verme yeteneğine mobilite denir.
Soru 45
Duysal cevaba karşı eklemi çevreleyen dinamik yapıların bilinçaltı aktivitesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kardiyopulmoner uygunluk
B
Koordinasyon
C
Postural kontrol
D
Kas performansı
E
Nöromüsküler kontrol
Açıklama:
Nöromüsküler kontrol duysal cevaba karşı eklemi çevreleyen dinamik yapıların bilinçaltı aktivitesidir.
Soru 46
- Güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
- Emirler kısa ve net olmalıdır.
- Tedavi kişiye özel olarak planlanmalıdır.
- Egzersiz vermeden önce kişinin yapabildikleri ve yapamadıklarının doğru değerlendirilmelidir.
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilen eserlerin tamamı egzersiz uygulanırken dikkat edilmesi gereken noktalardandır.
Soru 47
Hareket sırasında kas boyunda herhangi bir uzama ya da kısalma olmadan meydana gelen kasılmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İzokinetik kasılma
B
İzometrik kasılma
C
İzotonik kasılma
D
Konsentrik kasılma
E
Eksentrik kasılma
Açıklama:
Hareket sırasında kas boyunda herhangi bir uzama ya da kısalma olmadan meydana gelen kasılmalara izometrik kasılma denir
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi izotonik egzersizin avantajlarından değildir?
Seçenekler
A
Kolay uygulanabilir.
B
Kassal kuvvet ve enduransta artış meydana gelir.
C
Konsentrik ve eksentrik olarak kuvvetlendirme sağlanabilir.
D
Yükleme prensibi dâhilinde ilerleyici artış sağlamak mumkundur.
E
Hızlı kuvvet gelişimi sağlanır.
Açıklama:
İzotonik egzersizin dezavantajlarından birisi hızlı kuvvet gelişiminin sağlanmamasıdır.
Soru 49
"Aşırı yorgunluk hissetmeden, uyanık ve istekli bir şekilde günlük işleri, işle ilgili ve boş zaman aktivitelerini yapabilme kabiliyeti olarak tanımlanır". Sözü edilen terim seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel Uygunluk
B
Sağlıklı Yaşam Biçimi
C
Sağlık Davranışı
D
Egzersiz
E
Sağlık
Açıklama:
Fiziksel uygunluk, aşırı yorgunluk hissetmeden, uyanık ve istekli bir şekilde günlük işleri, işle ilgili ve boş zaman aktivitelerini yapabilme kabiliyeti olarak tanımlanır. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
- Bazal seviyenin (istirahat hâlindeki bir vücudun solunum, kalp hareketleri ve kas tonüsünün muhafazası gibi normal fizyolojik fonksiyonları idame ettirmeye yarayacak asgari enerji miktarı) üzerinde enerji harcanmasını gerektiren, kas-iskelet sistemi kasılmasıyla oluşturulan her türlü vücut hareketi olarak tanımlanır.
- Performansı arttırmak, fiziksel uygunluğu ve sağlık durumunu geliştirmek gibi belli bir amaçla yapılan planlı, yapılandırılmış, tekrarlı hareketlerden oluşan fiziksel aktivitenin alt grubudur.
- Beden eğitimi faaliyetlerini özelleştirerek belirli kurallar çerçevesinde çeşitli branşlarda somutlaşmış, üst düzeyde yapıldığında fizyolojik, psikolojik, estetik ve teknik kurallarla çevrili rekabete dayalı bir etkinliktir.
Seçenekler
A
Fiziksel Aktivite-Spor-Egzersiz
B
Fiziksel Aktivite-Egzersiz-Spor
C
Egzersiz-Fiziksel Aktivite-Spor
D
Egzersiz-Spor-Fiziksel Aktivite
E
Spor-Fiziksel Aktivite-Egzersiz
Açıklama:
Fiziksel Aktivite-Egzersiz-Spor sıralaması doğrudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
- Bazal seviyenin üzerinde enerji harcanmasını gerektiren, kas-iskelet sistemi kasılmasıyla oluşturulan her türlü vücut hareketi olarak tanımlanır.
- Performansı arttırmak, fiziksel uygunluğu ve sağlık durumunu geliştirmek gibi belli bir amaçla yapılan planlı, yapılandırılmış, tekrarlı hareketlerden oluşan fiziksel aktivitenin alt grubudur.
- Beden eğitimi faaliyetlerini özelleştirerek belirli kurallar çerçevesinde çeşitli branşlarda somutlaşmış, üst düzeyde yapıldığında fizyolojik, psikolojik, estetik ve teknik kurallarla çevrili rekabete dayalı bir etkinliktir.
Seçenekler
A
I-Fiziksel Aktivite, II- Spor, III-Egzersiz
B
I-Fiziksel Aktivite, II-Egzersiz, III-Spor
C
I-Egzersiz, II-Spor-III-Fiziksel Aktivite
D
I- Egzersiz, II-Fiziksel Aktivite, III-Spor
E
I-Spor, II-Egzersiz, III-Fiziksel Aktivite
Açıklama:
I-Fiziksel Aktivite, II-Egzersiz, III-Spor eşleştirmesi doğru olan seçenektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
- Eşik ve Yükleme
- Frekans
- Şiddet
- Regresyon
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri "Egzersize Fizyolojik Adaptasyon Prensipleri"ndendir?
Seçenekler
A
I,II
B
II, III
C
III, IV
D
I, IV
E
I, III
Açıklama:
I ve IV numaralı olanlar "Egzersize Fizyolojik Adaptasyon Prensipleri"ndendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
- Postural kontrol ve denge: Yerçekimine karşı vücut segmentlerinin düzenlenme yeteneği ya da var olan destek yüzeyi içinde düşmeden vücut kütle merkezinin hareket etmesidir.
- Stabilite: Vücut yapı veya segmentlerinin fonksiyonel aktiviteler sırasında eklem hareket alanı boyunca harekete izin verme yeteneğidir.
- Mobilite: Sinerjik kas aktiviteleri ile nöromüsküler sistemin durağan bir konumda bir proksimal veya distal vücut parçasını koruma yeteneği veya ardışık hareketler sırasında vücudu stabil bir pozisyonda kontrol edebilme yeteneğidir.
- Esneklik: Herhangi bir kısıtlanma olmadan serbestçe hareket edebilme yeteneğidir.
- Koordinasyon: Kas liflerinin doğru zamanda ateşlenerek kasılması, hareketin etkili başlatılması, yönlendirilmesi ve yapılmasıdır.
Seçenekler
A
I, II, V
B
II, IV, V
C
II, III, IV
D
I, III, V
E
I, IV, V
Açıklama:
I, IV ve V numaralı olanlar doğru verilmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 54
- Egzersizin yapıldığı ortam güvenli mi?
- Aletler güvenilir mi?
- Hatalı egzersiz hemen düzeltiliyor mu?
- Egzersizin tipi cinsiyete uygun mu?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, III
D
II, IV
E
III, IV
Açıklama:
I, II, III numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Resimde verilen hareketler hangi egzersiz türüne örnektir?Seçenekler
A
Koordinasyon Egzersizleri
B
Aneorobik Egzersizler
C
Plyometrik Egzersizler
D
Aerobik Egzersizler
E
Çeviklik Egzersizleri
Açıklama:

Soru 56

Verilen hareketler hangi egzersiz türüne örnektir?
Seçenekler
A
Lokal ve Global Eklem Stabilizasyon Egzersizleri
B
Aerobik Egzersizler
C
Aneorobik Egzersizler
D
Dirençli Egzersizler
E
Çeviklik Egzersizleri
Açıklama:

Soru 57
Verilen resimde hangi numara "Yerçekimi çizgisini" göstermektedir?Seçenekler
A
1
B
2
C
4
D
5
E
6
Açıklama:

Soru 58

Germe egzersizleri ve isimlerinin doğru eşleşmesi hangi şıkta verilmiştir?
Seçenekler
A
1a, 2b, 3c
B
1c, 2b, 3a
C
1b, 2a, 3c
D
1b, 2c, 3a
E
1a, 2c, 3b
Açıklama:
Bel bölgesi için
öne eğilme (fleksiyon),
geriye doğru gitme (ekstansiyon) ve
gövde yan hareketleri (lateral fleksiyon) için oturma pozisyonunda yapılan germe egzersizleri sırasıyla
Şekil 3.15a, Şekil 3.15b ve Şekil 3.15c’de örnek olarak gösterilmiştir.
öne eğilme (fleksiyon),
geriye doğru gitme (ekstansiyon) ve
gövde yan hareketleri (lateral fleksiyon) için oturma pozisyonunda yapılan germe egzersizleri sırasıyla
Şekil 3.15a, Şekil 3.15b ve Şekil 3.15c’de örnek olarak gösterilmiştir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi "dirençli egzersizlerin potansiyel yararlarından" birisi değildir?
Seçenekler
A
Kassal kuvvet ve enduransta artış meydana gelir.
B
Bağ dokularının kuvvetinin artması sağlanır.
C
Günlük yaşamda fiziksel performansı arttırır.
D
Kemik kaybını azaltır.
E
Kas lifi uzunluğunun artması için avantaj sağlar.
Açıklama:
Dirençli egzersizlerin potansiyel yararları şunlardır: • Gelişmiş kas performansı, yenileme, iyileştirme veya kas kuvveti, güç ve dayanıklılığın sürdürülmesini sağlar. • Bağ dokularının kuvvetinin artması sağlanır. • Kemik mineral yoğunluğunun artması, kemik kaybının azalması sağlanır. • Doku yeniden şekillenmesi üzerine pozitif etkisinden dolayı yumuşak doku hasarının iyileşmesi ve tamir kapasitesinde artış oluşur. • Günlük yaşam, mesleksel ve rekreasyonel faaliyetler sırasında fiziksel performansın artması sağlanır
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi "İlerleyici Dirençli Egzersiz ." tekniklerinden değildir?
Seçenekler
A
“DeLorme” Tekniği
B
“Oxford” Tekniği
C
Piramid Tekniği
D
Günlük Ayarlanabilir İlerleyici Dirençli Egzersiz tekniği
E
Proprioseptif Nöromüsküler Fasilitasyon Tekniği
Açıklama:
Serbest Ağırlıklar ile İlerleyici Dirençli Egzersizlerin Yapılandırılması İlerleyici dirençli egzersiz yöntemi ve serbest ağırlıklar ile kuvvetlendirme yapılacağında belirlenecek ağırlıklar ve çalışma belli teknikler ile yapılır. “DeLorme” Tekniği, “Oxford” Tekniği, Piramid Tekniği, Günlük Ayarlanabilir İlerleyici Dirençli Egzersiz tekniği gibi yöntemler en sık kullanılanıdır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi "Aktif Kalça Fleksiyonu Uygulaması" örneğidir?
Seçenekler
A

B

C

D

E

Açıklama:

Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi "aktif normal eklem hareket egzersizleri" uygulanırken dikkat edilecek prensiplerden değildir?
Seçenekler
A
Egzersiz önce pasif olarak uygulanarak hastaya gösterilmelidir.
B
Egzersizler ne çok zor ne de kolay olmalıdır.
C
Hasta egzersiz sırasında gözlemlenmelidir, hatalar düzeltilmelidir.
D
Koordine hareket için gerekli patern geliştirilmelidir.
E
Hasta hareketi uygun olmayan başka kaslarını kullanarak yapıyorsa zor gelmiştir, aktif egzersize hazır değildir.
Açıklama:
D şıkkı (Koordine hareket için gerekli patern geliştirilmelidir), bu yanıt, "Aktif Yardımlı NEH egzersizleri" içindir. Oysa soruda, "Aktif Normal Eklem Hareket Egzersizleri" için uygulama prensipleri sorulmaktadır.
Soru 63
Terapatik egzersiz tiplerine dair verilen şemada "İzometrik egzersizler" hangi sayı ile gösterilmiştir?Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:

Soru 64
Kasın kasılma tipine bağlı olarak egzersiz sınıflandırmasına dair verilen şemada "Konsentrik" egzersiz türü hangi numarayla gösterilmiştir?Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:

Soru 65
Fiziksel uygunluk kavramı düşünüldüğünde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Kavram, günlük yaşam aktivitelerini yapabilmeye vurgu yapar.
B
Kavram, serbest zaman aktivitelerini kapsamına alır.
C
Kavram, etkinlikleri yapabilmek için enerji gereksinimi olduğunu savunur.
D
Kavram, yorgunluk olmadan etkinlikler yapabilmeye atıfta bulunur.
E
Kavram, fiziksel-sosyal-ruhsal iyilik halini tanımlar.
Açıklama:
Fiziksel uygunluk, aşırı yorgunluk hissetmeden, uyanık ve istekli bir şekilde günlük işleri, işle ilgili ve boş zaman aktivitelerini yapabilme kabiliyeti olarak tanımlanır. A-B-C-D şıkları "fiziksel uygunluk" kavramının unsurlarını barındırmaktadır. E şıkkında, fiziksel-sosyal-ruhsal iyilik hali ile "sağlık" kavramına atıfta bulunulmuştur. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi hastalığa bağlı ölüm nedenlerinden dört önemli risk faktörü arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sedanter davranış
B
Hipertansiyon
C
Yüksek kan glikozu
D
Sigara
E
Spor
Açıklama:
Fiziksel aktivite yetersizliği hastalığa bağlı ölüm nedenlerinden dört önemli risk faktörü arasındadır. Küresel olarak tüm ölümlerin %6’sı fiziksel aktivite yetersizliği ile ilişkilendirilmiştir. Buna, %13 ile yüksek kan basıncı, %9 ile sigara kullanımı,%6 ile yüksek kan glikozu eşlik etmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 67
"................; beden eğitimi faaliyetlerini özelleştirerek belirli kurallar çerçevesinde çeşitli branşlarda somutlaşmış, üst düzeyde yapıldığında fizyolojik, psikolojik, estetik ve teknik kurallarla çevrili rekabete dayalı bir etkinliktir."
Yuradaki boş alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yuradaki boş alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Spor
B
Egzersiz
C
Fiziksel aktivite
D
Fiziksel uygunluk
E
Sağlık davranışı
Açıklama:
Spor; beden eğitimi faaliyetlerini özelleştirerek belirli kurallar çerçevesinde çeşitli branşlarda somutlaşmış, üst düzeyde yapıldığında fizyolojik, psikolojik, estetik ve teknik kurallarla çevrili rekabete dayalı bir etkinliktir. Doğru cevap A'dır.
Soru 68
I-Eşik ve yükleme
II-Progresyon(ilerleme)
III-Özelleşme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri arasında yer alır?
II-Progresyon(ilerleme)
III-Özelleşme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Vücudun egzersize fizyolojik adaptasyon prensipleri; (1) eşik ve yükleme, (2) progresyon (ilerleme), (3) regresyon (geri dönüşlülük), (4) özelleşme, (5) kişilerarası çeşitlilik ve (6) ilk değerlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 69
Yerçekimine karşı vücut segmentlerinin düzenlenme yeteneği ya da var olan destek yüzeyi içinde düşmeden vücut kütle merkezinin hareket etmesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hareket
B
Mobilite
C
Esneklik
D
Postural kontrol ve denge
E
Koordinasyon
Açıklama:
Postural kontrol ve denge, yerçekimine karşı vücut segmentlerinin düzenlenme yeteneği ya da var olan destek yüzeyi içinde düşmeden vücut kütle merkezinin hareket etmesidir. Duyusal ve motor sistemlerin etkileşimi ile vücudun kararlılıkla hareket etme yeteneğidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 70
İhityaçların değerlendirilmesinde kullanılan “SOAP” formülünde aşağıdaki adımlardan hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Subjektif Değerlendirme
B
Objektif Değerlendirme
C
Araştırma
D
Analiz
E
Plan
Açıklama:
Terapatik egzersiz programı kişinin/hastanın bireysel ve benzersiz ihtiyaçlarına göre fonksiyonlarını iyileştirmek veya yeniden kazanmak için tasarlanır. Doğru egzersiz planlamasının yapılabilmesi için hastanın yetersizlikleri ve hedefler belirlenmelidir. İhtiyaçların değerlendirilmesi için;
1. Subjektif değerlendirme
2. Objektif değerlendirme
3. Analiz
4. Plan’dan oluşan “SOAP” formülü kullanılır. Doğru cevap C'dir.
1. Subjektif değerlendirme
2. Objektif değerlendirme
3. Analiz
4. Plan’dan oluşan “SOAP” formülü kullanılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 71
Terapatik egzersizler uygulama özelliklerine göre statik ve dinamik olmak üzere ikiye ayrılır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
İzometrik egzersizler
B
Normal eklem hareketi
C
Germe
D
İzotonik
E
İzokinetik
Açıklama:
Terapatik egzersizler uygulama özelliklerine göre statik ve dinamik olmak üzere ikiye ayrılır. Statik egzersizler izometrik egzersizler olarak bilinir. Dinamik egzersizler, aktif ve pasif olarak ikiye ayrılır. Hem aktif hem de pasif egzersizlerde NEH
egzersizleri ve germe egzersizleri yer alır. Aktif egzersizlerde bunlara ek olarak izotonik ve izokinetik egzersizler bulunur. Doğru cevap A'dır.
egzersizleri ve germe egzersizleri yer alır. Aktif egzersizlerde bunlara ek olarak izotonik ve izokinetik egzersizler bulunur. Doğru cevap A'dır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi izometrik egzersizin dezavantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kas kuvveti sadece egzersizin yapıldığı özel eklem açılarında artar.
B
Atrofi oluşumunu geciktirir.
C
Kassal enduransta gelişim oluşturmaz.
D
Fonksiyonel kuvvet artışı olmaz.
E
Kalp hızını kontrolsüz şekilde arttırabilir.
Açıklama:
İzometrik egzersizlerin dezavantajları şunlardır:
• Kas kuvveti sadece egzersizin yapıldığı özel eklem açılarında artar.
• İşe yaraması için gün içinde toplamda 150-200 tekrar yapılmalıdır. Bu sayılara ulaşabilmek için hasta motivasyonunu sağlamak
zor olabilir.
• Kassal enduransta gelişim oluşturmaz.
• Fonksiyonel kuvvet artışı olmaz.
• Kalp hızını kontrolsüz şekilde arttırabilir.
Atrofi oluşumunun geciktirilmesi ise egzersizin avantajlarından biridir. Doğru cevap B'dir.
• Kas kuvveti sadece egzersizin yapıldığı özel eklem açılarında artar.
• İşe yaraması için gün içinde toplamda 150-200 tekrar yapılmalıdır. Bu sayılara ulaşabilmek için hasta motivasyonunu sağlamak
zor olabilir.
• Kassal enduransta gelişim oluşturmaz.
• Fonksiyonel kuvvet artışı olmaz.
• Kalp hızını kontrolsüz şekilde arttırabilir.
Atrofi oluşumunun geciktirilmesi ise egzersizin avantajlarından biridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi izotonik egzersizin avantajlarından birisidir?
Seçenekler
A
Maksimak yüklenme sadece kasın en zayıf olduğu noktada meydana gelir.
B
Hızlı kuvvet gelişimi sağlanmaz.
C
Eksentrik egzersizlerde ağrı ve hassasiyet oluşabilir.
D
Kassal kuvvet ve enduransta artış meydana gelir.
E
Çok hızlı eklem hareketleri travma oluşturabilir.
Açıklama:
İzotonik egzersizin avantajları şunlardır:
• Tüm eklem hareket açıklığı boyunca iş meydana gelir.
• Yükleme prensibi dâhilinde ilerleyici artış sağlamak mümkündür.
• Konsentrik ve eksentrik olarak kuvvetlendirme sağlanabilir.
• Kassal kuvvet ve enduransta artış meydana gelir.
• Kolay uygulanabilir.
İzotonik egzersizin dezavantajları şunlardır:
• Maksimak yüklenme sadece kasın en zayıf olduğu noktada meydana gelir.
• Eklem hareketi sırasında ağrı oluşursa ve ağırlık taşınmaya devam ederse güvenli olmayabilir.
• Çok hızlı eklem hareketleri travma oluşturabilir.
• Hızlı kuvvet gelişimi sağlanmaz.
• Eksentrik egzersizlerde ağrı ve hassasiyet oluşabilir. Doğru cevap D'dir.
• Tüm eklem hareket açıklığı boyunca iş meydana gelir.
• Yükleme prensibi dâhilinde ilerleyici artış sağlamak mümkündür.
• Konsentrik ve eksentrik olarak kuvvetlendirme sağlanabilir.
• Kassal kuvvet ve enduransta artış meydana gelir.
• Kolay uygulanabilir.
İzotonik egzersizin dezavantajları şunlardır:
• Maksimak yüklenme sadece kasın en zayıf olduğu noktada meydana gelir.
• Eklem hareketi sırasında ağrı oluşursa ve ağırlık taşınmaya devam ederse güvenli olmayabilir.
• Çok hızlı eklem hareketleri travma oluşturabilir.
• Hızlı kuvvet gelişimi sağlanmaz.
• Eksentrik egzersizlerde ağrı ve hassasiyet oluşabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 74
Dinamik olarak vücudun bir fonksiyonu yerine getirebilmesi için; ağırlık merkezi değişimlerine karşı tüm hareket planlarında normal zamanlama ile uygun kuvvet ve enduransın ortaya konabilmesi yeteneğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Stabilizasyon
B
Postür
C
Plyometrik
D
Esneklik
E
Elastik direnç
Açıklama:
Stabilizasyon, dinamik olarak vücudun bir fonksiyonu yerine getirebilmesi için; ağırlık merkezi değişimlerine karşı tüm hareket planlarında normal zamanlama ile uygun kuvvet ve enduransın ortaya konabilmesi yeteneğidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 75
- Subjektif değerlendirme
- Mobilitie
- Objektif değerlendirme
- Analiz
- Kardiyopulmoner uygunluk
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğru egzersiz planlarken ihtiyaçların değerlendirilmesi için gerekli olanlardandır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
I, III, IV
D
III, IV, V
E
I, IV, V
Açıklama:
Doğru egzersiz planlamasının yapılabilmesi için hastanın yetersizlikleri ve hedefler belirlenmelidir. İhtiyaçların değerlendirilmesi için;
Doğru cevap C'dir.
- Subjektif değerlendirme
- Objektif değerlendirme
- Analiz
- Plan’dan oluşan “SOAP” formülü kullanılır.
Doğru cevap C'dir.
Soru 76
- Hareket sınırı boyunca kasın boyunun değişmesi ile ortaya çıkan kasılmalardır.
- Hareket sırasında kas boyunda herhangi bir uzama ya da kısalma olmadan kasılma meydana gelir.
- Hareket alanı boyunca sabit hıza karşı değişken dirençlerin izokinetik dinamometreler ile açığa çıkarılmasıdır.
Seçenekler
A
İzotonik kasılma-İzometrik kasılma-İzokinetik kasılma
B
İzometrik kasılma-İzokinetik kasılma-İzotonik kasılma
C
İzotonik kasılma-İzokinetik kasılma-İzometrik kasılma
D
İzometrik kasılma-İzotonik kasılma-İzokinetik kasılma
E
İzokinetik kasılma-İzometrik kasılma-İzotonik kasılma
Açıklama:
"İzotonik kasılma-İzometrik kasılma-İzokinetik kasılma" sıralaması doğrudur. Doğru cevap A'dır.
Soru 77
Seçeneklerden hangisi "statik egzersiz"(İzometrik Egzersiz)'in avantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Kas kuvveti sadece egzersizin yapıldığı özel eklem açılarında artar.
B
Özel ekipmana ihtiyaç yoktur.
C
Kassal enduransta gelişim oluşturmaz.
D
Fonksiyonel kuvvet artışı olmaz.
E
İşe yaraması için gün içinde toplamda 150 - 200 tekrar yapılmalıdır.
Açıklama:
İzometrik egzersizlerin avantajları şunlardır:
- Statik kas kuvvetini arttırır.
- Atrofi oluşumunu geciktirir.
- Ödemin azalmasına yardımcı olur.
- Nöral bağlantının devamlılığını sağlar.
- Eklem kapsülü ve etrafındaki bağlardaki mekanoreseptörlerin uyarılmasını sağlar.
- Özel ekipmana ihtiyaç yoktur. Doğru cevap B'dir.
Soru 78
- Kalp-damar ve solunum sistemlerinin ve vücut kompozisyonunun geliştirilmesi için planlanır.
- Aktiviteler 3 grupta incelenir.
- Büyük kas gruplarının kullanıldığı, sürekli, ritmik, kalp hızını belli bir düzeye kadar arttırabilen egzersizler seçilir.
Seçenekler
A
Lokal ve Global Eklem Stabilizasyon Egzersizleri
B
Denge Egzersizleri
C
Plyometrik egzersizler
D
Aerobik Egzersizler
E
Postür ve Postüral Kontrol Egzersizleri
Açıklama:
Özellikleri verilen egzersiz türü "Aerobik Egzersizler"dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 79
Performansı arttırmak, fiziksel uygunluğu ve sağlık durumunu geliştirmek gibi belli bir amaçla yapılan planlı, yapılandırılmış, tekrarlı hareketlerden oluşan aktivitelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Spor
B
Fiziksel aktivite
C
Egzersiz
D
Fizik tedavi
E
Beden eğitimi
Açıklama:
Egzersiz, performansı arttırmak, fiziksel uygunluğu ve sağlık durumunu geliştirmek gibi belli bir amaçla yapılan planlı, yapılandırılmış, tekrarlı hareketlerden oluşan fiziksel aktivitenin alt grubudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 80
Zaman içerisinde vücudun ulaştığı fizyolojik kapasite arttığında iş yükü arttırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Progresyon
B
Regresyon
C
Adaptasyon
D
Özelleşme
E
Yükleme
Açıklama:
Zaman içerisinde vücudun ulaştığı fizyolojik kapasite arttığında iş yükü arttırılmasına progresyon adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 81
Egzersiz reçetesinin temel elemanlarından hangisi, bir gün ya da hafta içindeki seans, bölüm ya da tekrarları içerir?
Seçenekler
A
Yoğunluk
B
Durasyon
C
Frekans
D
Tip
E
İntensite
Açıklama:
Frekans, bir gün ya da hafta içindeki seans, bölüm ya da tekrarları içerir. Doğru cevap C'dir.
Soru 82
Vücut yapı veya segmentlerinin fonksiyonel aktiviteler sırasında eklem hareket alanı boyunca harekete izin verme yeteneğine ad verilir?
Seçenekler
A
Postural kontrol
B
Stabilite
C
Kinestezi
D
Koordinasyon
E
Mobilite
Açıklama:
Mobilite, vücut yapı veya segmentlerinin fonksiyonel aktiviteler sırasında eklem hareket alanı boyunca harekete izin verme yeteneğidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 83
Terapatik egzersiz yaklaşımında, gözlem, palpasyon, Normal eklem hareketi (NEH), kas testleri, uyarıcı testler ve nörolojik testler gibi klinik verileri içeren ihtiyaç değerlendirme adımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Subjektif değerlendirme
B
Analiz
C
Objektif değerlendirme
D
Planlama
E
Fonksiyonel değerlendirme
Açıklama:
"SOAP" formülünün bir unsuru olan objektif değerlendirme, gözlem, palpasyon, Normal eklem hareketi (NEH), kas testleri, uyarıcı testler ve nörolojik testler gibi klinik verileri içerir. Doğru cevap C'dir.
Soru 84
Hareket sırasında kas boyunda herhangi bir uzama ya da kısalma olmadan kasılma meydana gelen kasılma tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İzotonik kasılma
B
İzokinetik kasılma
C
Eksentrik kasılma
D
Konsentrik kasılma
E
İzometrik kasılma
Açıklama:
İzometrik kasılmada, hareket sırasında kas boyunda herhangi bir uzama ya da kısalma olmadan kasılma meydana gelir. Doğru cevap E'dir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi, eklem mobilitesi ve kassal fonksiyonu arttırmak için kullanılan egzersiz çeşitlerinden değildir?
Seçenekler
A
Pasif egzersiz
B
Aktif egzersiz
C
Aktif yardımlı egzersiz
D
Statik egzersiz
E
Dirençli egzersiz
Açıklama:
Statik egzersiz, hızla yapılan gözle görülebilir hiçbir osteokinematik ya da artrokinematik hareketi olmayan bir egzersiz tipidir. Dolayısıyla eklem mobilitesi ve kassal fonksiyonu arttırmaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 86
Bir ya da daha fazla kas grubunun kalıcı ve sürekli kasılmasıyla nitelenen patolojik duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kontraktür
B
Kartilaj
C
Atrofi
D
Traksiyon
E
Yapışıklık
Açıklama:
Bir ya da daha fazla kas grubunun kalıcı ve sürekli kasılmasıyla nitelenen patolojik duruma kontraktür adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi serbest ağırlıklar ile ilerleyici dirençli egzersizlerde uygulanan tekniklerden değildir?
Seçenekler
A
DeLorme Tekniği
B
Oxford Tekniği
C
Kontroloji Tekniği
D
Günlük Ayarlanabilir Teknik
E
Piramid Tekniği
Açıklama:
Kontroloji akıl ve vücudu birleştirir ve kas kontrolünü sağlayan bir tekniktir. Doğru cevap C'dir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi germe egzersizlerinin kontraendikasyonlarından değildir?
Seçenekler
A
Kırıklar
B
Kalp hızını arttırma
C
Kemik bloklar
D
Aşırı kas zayıflığı olan durumlar
E
Akut doku travması
Açıklama:
Germe egzersizlerinde, kalp hızını arttırma gibi bir kontraendikasyon söz konusu değildir.Doğru cevap B'dir.
Soru 89
''Performansı arttırmak, fiziksel uygunluğu ve sağlık durumunu geliştirmek gibi belli bir amaçla yapılan planlı, yapılandırılmış, tekrarlı hareketlerden oluşan fiziksel aktivitenin alt grubu'' tanımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Egzersiz
B
Spor
C
Fiziksel aktivite
D
Fiziksel uygunluk
E
Sağlıklı yaşam biçimi
Açıklama:
Tanımı verilen beceri egzersizdir. Doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 90
.................... kişinin yetersizliklerini önlemek ya da ortadan kaldırmak, fiziksel fonksiyonları iyileştirmek, sağlıkla ilişkili risk faktörlerini azaltmak ya da önlemek, tüm vücut sağlık durumunu en iyi hâle getirmek, fiziksel uygunluğu ve iyilik hâlini arttırmak için vücut hareketlerinin sistematik, planlı hareketleri, postür ve fiziksel aktiviteleridir.
Yukarıda tanımı verilen ifadede boşluğa gelecek olan uygun seçenek hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen ifadede boşluğa gelecek olan uygun seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Kas performansı
B
Nöromüsküler kontrol
C
Postural kontrol
D
Denge
E
Terapatik egzersiz
Açıklama:
Tanımda verilen ifade terapatik egzersizi anlatmaktadır. Dolayısıyla doğru seçenek E şıkkıdır.
Soru 91
Kişinin günlük yaşamda, iş yerinde, toplum içinde fiziksel, psikolojik ve sosyal fonksiyonları bağımsız olarak yerine getirebilmesi çok yönlü fiziksel uygunluğa
bağlıdır.
Yukarıda verilen ifadeye göre aşağıdakilerden hangisi fiziksel uygunluk bileşenlerinden biridir?
bağlıdır.
Yukarıda verilen ifadeye göre aşağıdakilerden hangisi fiziksel uygunluk bileşenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Spor yapmak
B
Mobilite ve esneklik
C
Sağlıklı beslenme
D
Regresyon
E
Progresyon
Açıklama:
Sıralanan seçenekler arasında uygun ve doğru olan ifade B seçeneğidir. Diğer seçenekler farklı başlıklar altında değerlendirilmektedir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi egzersiz programı hazırlanırken dikkat edilecek unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Egzersiz amacı belirlenmelidir.
B
Verilen egzersizin hedeflenen kas grubu üzerinde etkili olup olmadığı bilinmelidir.
C
Egzersizin güvenilir olup olmadığı denetlenmelidir.
D
Egzersizin yapılması için motivasyon oluşturulmalıdır.
E
Egzersiz ilerlemesini program yapan kişi istediği gibi belirlemelidir.
Açıklama:
Verilen seçenekler arasında yanlış bilgiyi içeren seçenek E şıkkıdır.
Soru 93
- Stresle başa çıkma yeteneğinde artış
- Kendine güven ve iyi olma hâlinde gelişme
- Kardiyovasküler ve solunum fonksiyonlarında gelişme
- Kas tonusu, esneklik, vücut şekli ve postüründe gelişme
- Gevşeme
Seçenekler
A
1-2
B
2-3-4
C
1-3-4
D
2-4-5
E
Hepsi
Açıklama:
Soru kökünde verilen maddelerden her biri uygun ifadeler olduğu için doğru yanıt hepsini içeren E şıkkıdır.
Soru 94
Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi dinamik egzersizler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Germe egzersizleri
B
İzotonik egzersizler
C
İzometrik egzersizler
D
İzokinetik egzersizler
E
Mobilizasyon egzersizleri
Açıklama:
Diğer 4 seçenek dinamik egzersizleri içerirken C şıkkı statik egzersiz çeşididir. Doğru cevap C.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi izometrik egzersizlerin avantajları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kas kuvveti sadece egzersizin yapıldığı özel eklem açılarında artar.
B
Eklem kapsülü ve etrafındaki bağlardaki mekanoreseptörlerin uyarılmasını sağlar.
C
Kassal enduransta gelişim oluşturmaz.
D
Fonksiyonel kuvvet artışı olmaz.
E
Kalp hızını kontrolsüz şekilde arttırabilir.
Açıklama:
Verilen seçenekler izotermik egzersizlerin dezavantajlarını anlatmaktadır. Doğru olan seçenek B şıkkı ise avantajını içermektedir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi aktif yardımlı normal egzersiz hareketleri uygulanırken dikkat edilecek prensiplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastaya kesin olarak kendisinden ne istendiği anlatılır.
B
Düzgün bir hareket için gerekli yardım yapılır.
C
Diğer kas kompansasyonları engellenmelidir.
D
Tamamlanan her hareketten sonra ara vermeden çalışmaya devam edilmelidir.
E
Kuvvet arttıkça yardım yavaş yavaş azaltılmalıdır.
Açıklama:
Verilen seçenekler arasında doğru olan ifade D şıkkıdır. Çünkü her hareketten sonra gerekli dinlenme zamanı hastaya verilmelidir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi izotonik egzersizlerin dezavantajları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Eksentrik egzersizlerde ağrı ve hassasiyet oluşabilir.
B
Tüm eklem hareket açıklığı boyunca iş meydana gelir.
C
Yükleme prensibi dâhilinde ilerleyici artış sağlamak mümkündür.
D
Kassal kuvvet ve enduransta artış meydana gelir.
E
Konsentrik ve eksentrik olarak kuvvetlendirme sağlanabilir.
Açıklama:
Verilenler arasında doğru olan seçenek A şıkkıdır. Çünkü diğer ifadelerin hepsi izotonik egzersizlerin avantajlarını anlatmaktadır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi dirençli egzersizlerin potansiyel yararları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gelişmiş kas performansı, yenileme, iyileştirme veya kas kuvveti, güç ve dayanıklılığın sürdürülmesini sağlar.
B
Bağ dokularının kuvvetinin artması sağlanır.
C
Kemik mineral yoğunluğunun azalması, kemik kaybının artması sağlanır.
D
Doku yeniden şekillenmesi üzerine pozitif etkisinden dolayı yumuşak doku hasarının iyileşmesi ve tamir kapasitesinde artış oluşur.
E
Günlük yaşam, mesleksel ve rekreasyonel faaliyetler sırasında fiziksel performansın artması sağlanır.
Açıklama:
Doğru seçenek C şıkkıdır.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi "Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabı" dır?
Seçenekler
A
Elektroterapi
B
Enflamasyon
C
Ekstrakorporeal tedavi
D
Elektromanyetik etki
E
Magnetoterapi
Açıklama:
Enflamasyon:
Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabıdır. Doğru cevap B'dir.
Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 2
"Kan damarlarının kasılarak daralması" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vazokontriksiyon
B
Vazodilitasyon
C
Parafin
D
İnfraruj
E
Üriner inkontinans
Açıklama:
Vazokontriksiyon:
Kan damarlarının kasılarak daralması
Kan damarlarının kasılarak daralması
Soru 3
"Kan damarlarının genişlemesi"ne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vazokontriksiyon
B
Vazodilitasyon
C
Parafin
D
İnfraruj
E
Üriner inkontinans
Açıklama:
Vazodilitasyon
Kan damarların genişlemesidir. Doğru cevap B'dir.
Kan damarların genişlemesidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 4
"İstemsiz idrar kaçırma"ya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vazokontriksiyon
B
Vazodilitasyon
C
Parafin
D
İnfraruj
E
Üriner inkontinans
Açıklama:
Üriner inkontinans
İstemsiz idrar kaçırma
İstemsiz idrar kaçırma
Soru 5
Hidroterapide kullanılan klinik uygulamalardan "nötral su sıcaklığında" uygulanan klinik uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akut enflamasyon
B
Subakut dönem
C
Kronik dönem
D
Hotpack
E
Malignansite
Açıklama:

Doğru cevap B'dir.
Soru 6
Suyun sıcaklığının değiştirilmesi ile doku sıcaklığında yüzeyel değişim sağlamak için çok yaygın olarak kullanılan yöntem ve gösterilen tedavi aracının adı nedir?
Seçenekler
A
Hubbard tank
B
Soğuk Paket uygulaması
C
İnfraruj lambası
D
Girdap banyosu
E
Ultrason cihazı
Açıklama:

Girdap banyoları suyun sıcaklığının değiştirilmesi ile doku sıcaklığında yüzeyel değişim sağlamak için çok yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir (Şekil 4.6). Çeşitli büyüklüklerde olabilir ve bir ekstremite ya da lokalize bir yaralanmanın tedavisinde kullanılabilir. Doğru cevap D2dir.
Soru 7
"US dalgalarının yardımıyla, ağrı kesici ve antienflamatuar ilaçlar gibi, ilaçların deri yoluyla subkutanöz dokuya iletilmesine" ne ad verilir?
Seçenekler
A
Su içi uygulama
B
Tam temas uygulama
C
Su yastikları
D
Fonoforez
E
Kısa dalga diatermi
Açıklama:
Fonoforez (Sonoforez): Fonoforez veya sonoforez, US dalgalarının yardımıyla, ağrı kesici ve antienflamatuar ilaçlar gibi, ilaçların deri yoluyla subkutanöz dokuya iletilmesidir. Fonoforez genellikle kesikli US ile 1-1,5 W/cm2 şiddetinde uygulanır. Tedavi süresi tedavi alanına bağlı değişmektedir. Genellikle bursit ve tendinit gibi problemlerin tedavisinde yaygın olarak kullanılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
Aşağıda verilen tens çeşitleri ve uygulama parametreleri eşleşmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Konvansiyonel - Ağrısız ve rahat iğneleme
B
Kısa şiddetli - Ağrısız, fazik kas kontraksiyonu
C
Alçak frekanslı- Tolere edilebilir, güçlü tetanik kas kontraksiyonu
D
Alçak frekanslı- Ağrısız ve rahat iğneleme
E
Konvansiyonel- Tolere edilebilir, güçlü tetanik kas kontraksiyonu
Açıklama:

Doğru cevap A'dır.
Soru 9
Aşağıda verilen enterferansiyel akım uygulamalarında kullanılan frekanslar ve etkilerinin eşleşmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
0-10 Düz akım etkisi
B
90-100- Kan ve dolaşımı artıtmak
C
25-50 - Tetanik kontraksiyon etkisi
D
<25- Analjezik etki
E
>50 Kesikli kontraksiyon
Açıklama:

Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Yandaki resimde gösterilen uygulama nedir?Seçenekler
A
Manyetik alan tedavisi
B
Lazer uygulaması
C
İyontoforez uygulaması
D
Diadinamik akım uygulaması
E
Eşdt uygulaması
Açıklama:

Soru 11
Doku yaralanmalarına karşı vücudun oluşturduğu normal koruyucu cevaba ne ad verilir?
Seçenekler
A
Elektroterapi
B
Ekstrakorporeal
C
Magnetoterapi
D
Diadinamik Akım
E
Enflamasyon
Açıklama:
Enflamasyon: Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi kas ve iskelet problemlerinin çözümünde başvurulan elektroterapi yöntemlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Enterferansiyel Akım
B
Nöromüsküler Elektrik Simülasyonu
C
İyontoforez
D
Magnetoterapi
E
Diadinamik Akım
Açıklama:
Magnetoterapi elektromanyetik ajanlardandır.
Soru 13
"Vazokontriksiyon" ne demektir?
Seçenekler
A
Kasların gevşeyip yumuşaması
B
Kan damarlarının kasılarak daralması
C
Kemik iliklerinin çekilmesi
D
Kemiklerin kalsiyum miktarının artması sonucu yumuşaması
E
Vücut derisinin fiziksel ajanlara tepki vererek kabarması
Açıklama:
Vazokontriksiyon: Kan damarlarının kasılarak daralmasına verilen addır.
Soru 14
"Hastamız üzerinde termal tedavi uygulayacağız. Özellikle ilk 24 saat içinde, 2-3 saatte bir, 10-20 dakika süreyle uygulayacağız bu tedaviyi."
Bahsi geçen tedavi metodu aşağıdakilerden hangisidir?
Bahsi geçen tedavi metodu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğuk Tedavi
B
Sıcak Ajanlar
C
Enterferansiyel Akım
D
İyontoforez
E
Şok Dalga Tedavisi
Açıklama:
Soğuk tedavi ilk 24 saat içinde, 2-3 saatte bir, 10-20 dakika süreyle uygulanmalıdır. Bu süre yaralanmanın şiddetine bağlı olarak 48-72 saate kadar devam edebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 15
Tromboflebit bozulmuş bilinçsel durumlar, Akut inflamatuar durumlar ve Zayıf termal regülasyon problemi yukarıdaki durumlardan hangisinde/hangilerinde sıcak uygulaması yapılması sakıncalıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I, II ve II
E
I ve III
Açıklama:
Tromboflebit bozulmuş bilinçsel durumlar, Akut inflamatuar durumlar ve Zayıf termal regülasyon problemi durumlarında sıcak uygulaması yapılması sakıncalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 16
En sık kullanılan yüzeysel ısı ajanının "Hotpack" olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yan etkilerinin bulunmaması
B
Birden fazla problemin çözümünü sağlaması
C
Maliyetinin düşük, uygulamasının kolay olması
D
Üretimin diğer ajanlara göre daha kolay olması
E
Yalnızca tek bir sefer uygulama yapılmasını gerektirmesi
Açıklama:
Hotpack düşük maliyetli olmaları ve kolay uygulandıkları için en sık kullanılan yüzeysel ısı ajanıdır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 17
Enterferansiyel Akım Uygulamalarında Kullanılan "Sabit 100 Hz" Frekansına, aşağıdaki etkilerden hangisini oluşturmak için başvurulur?
Seçenekler
A
Analjezi
B
Stimulasyon
C
Kan dolaşımını arttırmak
D
Sedatif
E
Düz akım etkisi
Açıklama:
Sabit 100 Hz Frekansı, Analjezi etkisi göstermektedir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 18
'X' hastanesinde çalışmakta olan bir doktor, hemşire grubuna bir hastaya uygulanacak tedavi için "Bir diadinamik akım yöntemi kullanacağız. Kullanacağımız yöntemin uyarı ve dinlenme süreleri 10 msn olmalı, bağ dokusunu uyarmalı ve spazma bağlı ağrıları tedavi etmeli." cümlesini kuruyor.
Doktorun özelliklerini verdiği diadinamik akım tedavi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Doktorun özelliklerini verdiği diadinamik akım tedavi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Difaz fikse
B
Monofaz fikse
C
Kısa periyod
D
Uzun periyod
E
Ritm senkop
Açıklama:
Monofaz fikse (MF): Uyarı ve dinlenme süreleri 10 msn’dir. Bağ dokusunu uyarmak ve spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde kullanılır. Doğru seçenek B'dir.
Soru 19
Radyasyonun uyarılması ile kuvvetlendirilmiş olan ışınlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Manyetik Alan
B
İyontoforez
C
Rus Akımı
D
Tromboflebit
E
Lazer
Açıklama:
Lazer, radyasyonun uyarılması ile kuvvetlendirilmiş ışınlardır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 20
Yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir bölgesine basınçlı bir şekilde uygulanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lazer
B
Magnetoterapi
C
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi
D
Elektromanyetik tedavi
E
Hotpack
Açıklama:
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (EŞDT) yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir bölgesine basınçlı bir şekilde uygulanmasıdır. Kompresif ve gerilime yol açan şok dalgaları basınçtaki ani değişimlerle ortaya çıkar. Doğru seçenek C'dir.
Soru 21
Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabına ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Vazokontriksiyon
B
Hotpack
C
Hidroterapi
D
Enflamasyon
E
İnfraruj
Açıklama:
Enflamasyon: Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabıdır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 22
I. Fizyoterapi ve rehabilitasyonda hemodinamik, nöromusküler ve metabolik cevaplar açığa çıkararak iyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla kullanılırlar.
II. Genel kural akut bir yaralanma mevcutsa (72-120 saat) enflamasyonu ve ağrıyı azaltmak için sıcak uygulama yapılması önerilmektedir.
III. Kronik dönem ağrının tedavi edilmesi ve dokunun esnekliğinin arttırılması için soğuk uygulama yapılması önerilmektedir.
Termal ajanlar ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Genel kural akut bir yaralanma mevcutsa (72-120 saat) enflamasyonu ve ağrıyı azaltmak için sıcak uygulama yapılması önerilmektedir.
III. Kronik dönem ağrının tedavi edilmesi ve dokunun esnekliğinin arttırılması için soğuk uygulama yapılması önerilmektedir.
Termal ajanlar ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız II
C
I ve III
D
Yalnız III
E
Yalnız I
Açıklama:
TERMAL AJANLAR
Termal ajanlar, fizyoterapi ve rehabilitasyonda hemodinamik, nöromusküler ve metabolik cevaplar açığa çıkararak iyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla kullanılırlar. Termoterapi, yüzeyel veya derin dokuların sıcaklığının değiştirilmesi amacıyla kullanılan soğuk ajanlar ile yüzeyel ve derin sıcaklık ajanlarını içerir. Kas iskelet sistem problemlerinde en önemli konu ağrılı bölgeye sıcak mı soğuk mu uygulamama yapılmasıdır. Genel kural akut bir yaralanma mevcutsa (24-72 saat) enflamasyonu ve ağrıyı azaltmak için soğuk uygulama yapılması ve kronik dönem ağrının tedavi edilmesi ve dokunun esnekliğinin arttırılması için sıcak uygulama yapılmasıdır. Termal ajanlar oluşturdukları ısı şekline ve ulaşabildikleri derinliğe göre; soğuk ajanlar, yüzeyel ve derin sıcak ajanları olarak 3 bölümde sıralanabilir. Doğru seçenek E'dir.
Termal ajanlar, fizyoterapi ve rehabilitasyonda hemodinamik, nöromusküler ve metabolik cevaplar açığa çıkararak iyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla kullanılırlar. Termoterapi, yüzeyel veya derin dokuların sıcaklığının değiştirilmesi amacıyla kullanılan soğuk ajanlar ile yüzeyel ve derin sıcaklık ajanlarını içerir. Kas iskelet sistem problemlerinde en önemli konu ağrılı bölgeye sıcak mı soğuk mu uygulamama yapılmasıdır. Genel kural akut bir yaralanma mevcutsa (24-72 saat) enflamasyonu ve ağrıyı azaltmak için soğuk uygulama yapılması ve kronik dönem ağrının tedavi edilmesi ve dokunun esnekliğinin arttırılması için sıcak uygulama yapılmasıdır. Termal ajanlar oluşturdukları ısı şekline ve ulaşabildikleri derinliğe göre; soğuk ajanlar, yüzeyel ve derin sıcak ajanları olarak 3 bölümde sıralanabilir. Doğru seçenek E'dir.
Soru 23
Aşağıdaki durumlardan hangisinde sıcak uygulama yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Nöromusküler inhibisyonu kontrol etmek için yapılan uygulamalarda
B
Enflamasyonu, ağrıyı, ödemi ve kas spazmını azaltmak için yapılan uygulamalar
C
Sorunların kronik evresinde kan akımını arttırmak için yapılan uygulamalar
D
Kas spazmı ve ağrılı noktalar
E
Bağışıklık fonksiyonlarının artması için yapılan uygulamalar
Açıklama:
Sıcak Ajanlar
Sıcak uygulamaları ısının transfer şekline ve vücutta etki edebildiği derinliğe göre sınıflandırılırlar. Etki edebildikleri derinliğe göre sıcaklık ajanları yüzeyel ve derin olmak üzere ikiye ayrılırlar.Yaygın olarak kullanılan yüzeyel sıcaklık ajanları hotpack, parafin, infraruj lambaları ve hidroterapi (girdap banyoları, zıt banyolar) uygulamalarıdır. Derin sıcaklık modaliteleri ise ultrason, kısa dalga ve mikrodalga diatermidir. Sıcaklık ajanları, sorunların kronik evresinde kan akımını arttırmak, ağrıyı gidermek ve kollajen dokunun esnekliğini arttırmak amacıyla kullanılır. Eklem hareket açıklığı ve fonksiyonel aktiviteleri geliştirerek egzersizin etkisini arttırır. Ancak aynı zamanda inflamatuar etki oluşturarak kanama ve ödemde artışa neden olabilmektedir. Duyu sorunlarının olduğu yada dolaşıma ait problemi olan kişilerde sıcak uygulaması sırasında dikkatli olunmalıdır. Kontrolsüz uygulamalarda yanık riski yüksektir. Hamilelerde, yaşlı kesimde ve çocuklarda uygulama sırasında mutlaka önlemler alınmalıdır. Ayrıca açık yarası ya da metal implantı olan kişilerde sıcak uygulaması sırasında mutlaka dikkatli olunmalıdır. Doğru seçenek C'dir.
Sıcak uygulamaları ısının transfer şekline ve vücutta etki edebildiği derinliğe göre sınıflandırılırlar. Etki edebildikleri derinliğe göre sıcaklık ajanları yüzeyel ve derin olmak üzere ikiye ayrılırlar.Yaygın olarak kullanılan yüzeyel sıcaklık ajanları hotpack, parafin, infraruj lambaları ve hidroterapi (girdap banyoları, zıt banyolar) uygulamalarıdır. Derin sıcaklık modaliteleri ise ultrason, kısa dalga ve mikrodalga diatermidir. Sıcaklık ajanları, sorunların kronik evresinde kan akımını arttırmak, ağrıyı gidermek ve kollajen dokunun esnekliğini arttırmak amacıyla kullanılır. Eklem hareket açıklığı ve fonksiyonel aktiviteleri geliştirerek egzersizin etkisini arttırır. Ancak aynı zamanda inflamatuar etki oluşturarak kanama ve ödemde artışa neden olabilmektedir. Duyu sorunlarının olduğu yada dolaşıma ait problemi olan kişilerde sıcak uygulaması sırasında dikkatli olunmalıdır. Kontrolsüz uygulamalarda yanık riski yüksektir. Hamilelerde, yaşlı kesimde ve çocuklarda uygulama sırasında mutlaka önlemler alınmalıdır. Ayrıca açık yarası ya da metal implantı olan kişilerde sıcak uygulaması sırasında mutlaka dikkatli olunmalıdır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi kas iskelet sistem problemlerinde genel olarak kullanılan elektroterapi ajanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu (TENS)
B
Fonoforez (Sonoforez)
C
İyontoforez
D
Diadinamik Akımlar
E
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu
Açıklama:
Kas iskelet sistem problemlerinde genel olarak kullanılan elektroterapi ajanları şunlardır:
• Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu( TENS)
• Enterferansiyel Akım
• Diadinamik Akımlar
• Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu
• İyontoforez
Doğru seçenek B'dir.
• Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu( TENS)
• Enterferansiyel Akım
• Diadinamik Akımlar
• Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu
• İyontoforez
Doğru seçenek B'dir.
Soru 25
I. Nöromusküler elektrik stimülasyonu (NMES), sağlam periferik sinirlerin uyarılması ile kasların aktive edilmesidir.
II. NMES ile uyarılabilen dokularda fizyolojik cevaplar oluşur.
III. NMES’in kullanılabilmesi için periferik sinirlerin sağlam olması gerekmektedir.
IV. Elektrik stimülasyonu ile istemli kas kasılmasına benzer şekilde motor ünitelerde ateşleme olur.
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. NMES ile uyarılabilen dokularda fizyolojik cevaplar oluşur.
III. NMES’in kullanılabilmesi için periferik sinirlerin sağlam olması gerekmektedir.
IV. Elektrik stimülasyonu ile istemli kas kasılmasına benzer şekilde motor ünitelerde ateşleme olur.
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu
Nöromusküler elektrik stimülasyonu (NMES), sağlam periferik sinirlerin uyarılması ile kasların aktive edilmesidir. NMES’in kullanılabilmesi için periferik sinirlerin sağlam olması gerekmektedir. NMES ile hem uyarılabilen hem de uyarılmayan dokularda fizyolojik cevaplar oluşur. Elektrik stimülasyonu ile istemli kas kasılmasının tersine motor ünitelerde eş zamanlı ateşleme olur. Elektrik stimülasyonun düzenli uygulanması ile kasın kan akımı ve oksitatif metabolizmada artış sağlanır. İstemli kasılmasının tersine elektrik stimülasyonu ile daha fazla motor ünite ateşlendiğinden kasta daha fazla yorgunluk oluşur. Stimülasyonun düşük frekansta yapılması ile yorgunluğa direnç gelişebilir. Doğru seçenek A'dır.
Nöromusküler elektrik stimülasyonu (NMES), sağlam periferik sinirlerin uyarılması ile kasların aktive edilmesidir. NMES’in kullanılabilmesi için periferik sinirlerin sağlam olması gerekmektedir. NMES ile hem uyarılabilen hem de uyarılmayan dokularda fizyolojik cevaplar oluşur. Elektrik stimülasyonu ile istemli kas kasılmasının tersine motor ünitelerde eş zamanlı ateşleme olur. Elektrik stimülasyonun düzenli uygulanması ile kasın kan akımı ve oksitatif metabolizmada artış sağlanır. İstemli kasılmasının tersine elektrik stimülasyonu ile daha fazla motor ünite ateşlendiğinden kasta daha fazla yorgunluk oluşur. Stimülasyonun düşük frekansta yapılması ile yorgunluğa direnç gelişebilir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 26
Lazer ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Düşük yoğunluklu lazer uygulamaları 10-15 dakika, probleme bağlı olarak 8-10 seans uygulanabilir.
B
Düşük yoğunluklu lazer uygulamalarında kronik ağrıda düşük frekans değerleri kullanılmalıdır.
C
Pek çok ağrılı kemik kas-eklem patolojilerinde kısa sürede etkili iyileşme sağlamaktadır.
D
Fizik tedavide kullanılan lazer uygulamaları düşük yoğunlukludur.
E
Elektromanyetik spektrumda 600-1000 nm dalga boyuna sahip radyant enerjidir.
Açıklama:
Lazer
Lazer, radyasyonun uyarılması ile kuvvetlendirilmiş ışınlardır. Elektromanyetik spektrumda 600-1000 nm dalga boyuna sahip radyant enerjidir (Şekil 4.20). Fizik tedavide kullanılan lazer uygulamaları düşük yoğunluklu ve yüksek yoğunluklu lazer olmak üzere ikiye ayrılır.
Düşük Yoğunluklu Lazer Tedavisi
Düşük yoğunluklu lazer tedavisinin gücü 500 mW’tan azdır ve 35 mJ/cm2’den daha düşük dozajlarda kullanılır. Termal etkisi olmadığı için soğuk yumuşak lazer olarak da adlandırılır. Klinikte yara iyileşmesi, kemik iyileşmesi ve yumuşak doku iyileşmesini arttırmak ve ağrıyı azaltmak için kullanılır. Fizyoterapide en sık helyum neon, galyum arsenid veya galyum alüminyum arsenid lazer ışınları kullanılmaktadır. Lazer tedavisi akut durumlarda 0.05-1 J/cm2; kronik durumlarda 30-40 J/cm2 dozajında verilebilir. Akut ağrıda düşük frekans değerlerinde lazer uygulaması daha etkilidir. Kronik ağrıda ise yüksek frekans değerleri kullanılmalıdır.
Yüksek Yoğunluklu Lazer Tedavisi
Yüksek yoğunluklu lazerler yüksek güçte (1-3 kW), yüksek şiddette (15000 W/cm2 ve üzeri), düşük frekanslı ve geçiş süresi kısa olan lazerlerdir. Diğer lazerlere göre en önemli özelliği derin dokulara (3-4 cm) etki edebilmesidir. Derin dokularda fotomekanik etkiler meydana getirerek ağrıyı ve ödemi azaltır, mikro dolaşımı ve doku iyileşmesini artırır. Biyolojik yanıtları, enflamasyonu ve ağrıyı azaltıcı özellikleri sayesinde pek çok ağrılı kemikkas-eklem patolojilerinde kısa sürede etkili iyileşme sağlamaktadır. Yüksek yoğunluklu lazerler 10-15 dakika, probleme bağlı olarak 8-10 seans uygulanabilir. Uygulama ağrısızdır, ısı birikimine yol açmadan güvenli tedavi sağlar.
Doğru seçenek E'dir.
Lazer, radyasyonun uyarılması ile kuvvetlendirilmiş ışınlardır. Elektromanyetik spektrumda 600-1000 nm dalga boyuna sahip radyant enerjidir (Şekil 4.20). Fizik tedavide kullanılan lazer uygulamaları düşük yoğunluklu ve yüksek yoğunluklu lazer olmak üzere ikiye ayrılır.
Düşük Yoğunluklu Lazer Tedavisi
Düşük yoğunluklu lazer tedavisinin gücü 500 mW’tan azdır ve 35 mJ/cm2’den daha düşük dozajlarda kullanılır. Termal etkisi olmadığı için soğuk yumuşak lazer olarak da adlandırılır. Klinikte yara iyileşmesi, kemik iyileşmesi ve yumuşak doku iyileşmesini arttırmak ve ağrıyı azaltmak için kullanılır. Fizyoterapide en sık helyum neon, galyum arsenid veya galyum alüminyum arsenid lazer ışınları kullanılmaktadır. Lazer tedavisi akut durumlarda 0.05-1 J/cm2; kronik durumlarda 30-40 J/cm2 dozajında verilebilir. Akut ağrıda düşük frekans değerlerinde lazer uygulaması daha etkilidir. Kronik ağrıda ise yüksek frekans değerleri kullanılmalıdır.
Yüksek Yoğunluklu Lazer Tedavisi
Yüksek yoğunluklu lazerler yüksek güçte (1-3 kW), yüksek şiddette (15000 W/cm2 ve üzeri), düşük frekanslı ve geçiş süresi kısa olan lazerlerdir. Diğer lazerlere göre en önemli özelliği derin dokulara (3-4 cm) etki edebilmesidir. Derin dokularda fotomekanik etkiler meydana getirerek ağrıyı ve ödemi azaltır, mikro dolaşımı ve doku iyileşmesini artırır. Biyolojik yanıtları, enflamasyonu ve ağrıyı azaltıcı özellikleri sayesinde pek çok ağrılı kemikkas-eklem patolojilerinde kısa sürede etkili iyileşme sağlamaktadır. Yüksek yoğunluklu lazerler 10-15 dakika, probleme bağlı olarak 8-10 seans uygulanabilir. Uygulama ağrısızdır, ısı birikimine yol açmadan güvenli tedavi sağlar.
Doğru seçenek E'dir.
Soru 27
Yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir bölgesine basınçlı bir şekilde uygulanmasına ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Magnetoterapi
B
Ritm senkop
C
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (EŞDT)
D
Enterferansiyel akım
E
Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS)
Açıklama:
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (EŞDT) yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir bölgesine basınçlı bir şekilde uygulanmasıdır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 28
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (EŞDT) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Şok dalga tedavisi en az olarak topuk dikeni ve tendinopatilerde kullanılmaktadır.
B
Derin dokular yerine yüzeysel dokularda uygulanması gerekmektedir.
C
Şok dalgaları dirençleri aynı olan dokulardan geçmelidir.
D
Kompresif ve gerilime yol açan şok dalgaları basınçtaki ani değişimlerle ortaya çıkar.
E
Odaklanma yoluyla lokalize bir alana yoğunlaşmaz geniş vücut bölgelerinin tedavisinde kullanılır.
Açıklama:
EKSTRAKORPOREAL ŞOK DALGA TEDAVİSİ
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (EŞDT) yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir bölgesine basınçlı bir şekilde uygulanmasıdır. Kompresif ve gerilime yol açan şok dalgaları basınçtaki ani değişimlerle ortaya çıkar. Şok dalgaları dirençleri farklı olan dokulardan geçerken ya yansır ya da kırılır ve oluşan kinetik enerji dokularda yayılarak tedavi edici etkiler açığa çıkarır. Radyal ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (RŞDT) şok dalga teknolojisinin kolay ve etkili bir şekilde uygulanmasının bir diğer yöntemidir. Basınç dalgalarının oluşması için pnömatik bir mekanizma kullanılır. Bu sayede kinetik enerji şok dalgasına dönüştürülerek tedavide kullanılır. EŞDT odaklanma yoluyla lokalize bir alana yoğunlaşır ve derin dokulara etki eder. RŞDT ise tek noktaya odaklanmaz ve geniş vücut bölgelerinin tedavisinde kullanılabilir. Şok dalga tedavisi en sık olarak topuk dikeni ve tendinopatilerde kullanılmaktadır. Tedavinin dozajı kullanılan şok dalgasına ve probleme göre değişir. Doğru seçenek D'dir.
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (EŞDT) yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir bölgesine basınçlı bir şekilde uygulanmasıdır. Kompresif ve gerilime yol açan şok dalgaları basınçtaki ani değişimlerle ortaya çıkar. Şok dalgaları dirençleri farklı olan dokulardan geçerken ya yansır ya da kırılır ve oluşan kinetik enerji dokularda yayılarak tedavi edici etkiler açığa çıkarır. Radyal ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (RŞDT) şok dalga teknolojisinin kolay ve etkili bir şekilde uygulanmasının bir diğer yöntemidir. Basınç dalgalarının oluşması için pnömatik bir mekanizma kullanılır. Bu sayede kinetik enerji şok dalgasına dönüştürülerek tedavide kullanılır. EŞDT odaklanma yoluyla lokalize bir alana yoğunlaşır ve derin dokulara etki eder. RŞDT ise tek noktaya odaklanmaz ve geniş vücut bölgelerinin tedavisinde kullanılabilir. Şok dalga tedavisi en sık olarak topuk dikeni ve tendinopatilerde kullanılmaktadır. Tedavinin dozajı kullanılan şok dalgasına ve probleme göre değişir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi manyetik alan tedavisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Elektrik akımı kullanılarak medikal iyonların deri yoluyla vücuda verilmesidir.
B
Çeşitli problemlerin mıknatıslarla veya manyetizmayla tedavisidir.
C
Sağlam periferik sinirlerin uyarılması ile kasların aktive edilmesidir.
D
Tedavi amacıyla çeşitli farklı elektriksel ajanların kullanılmasıdır.
E
Akut ve kronik ağrı tedavisinde kullanılan uygulaması pratik bir analjezik tekniktir.
Açıklama:
Manyetik Alan Tedavisi (Magnetoterapi)
Manyetik alan tedavisi, çeşitli problemlerin mıknatıslarla veya manyetizmayla tedavisidir. Doğru seçenek B'dir.
Manyetik alan tedavisi, çeşitli problemlerin mıknatıslarla veya manyetizmayla tedavisidir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 30
Termal ajanlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Fizyoterapi ve rehabilitasyonda hemodinamik, nöromusküler ve metabolik cevaplar açığa çıkararak iyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla kullanılırlar.
B
Kas-iskelet sistem problemlerinde en yaygın kullanılan soğuk uygulama şekilleri şunlardır: Soğuk paketler, buz masajı, soğuk suya daldırma ve soğuk spreyler.
C
Oluşturdukları ısı şekline ve ulaşabildikleri derinliğe göre; soğuk ajanlar, yüzeyel ve derin sıcak ajanları olarak 3 bölümde sıralanabilir.
D
Daldırma banyoları, girdap banyoları, zıt banyolar ve duşlar sık kullanılan derin sıcaklık ajanlarıdır.
E
Yüzeyel sıcaklık uygulamalarında yanık oluşma riskinin olduğu unutulmamalıdır.
Açıklama:
Derin Sıcaklık Ajanları
Derin sıcaklık ajanları eklem kapsülü ve bağlar gibi 3-5 cm derinlikteki dokuların ısıtılması sağlarlar ve sorunun evresine göre devamlı ve kesikli olarak uygulanırlar. Derin sıcaklık ajanları arasında ultrason, kısa dalga diatermi ve mikro dalga diatermi yer alır. Doğru seçenek D'dir.
Derin sıcaklık ajanları eklem kapsülü ve bağlar gibi 3-5 cm derinlikteki dokuların ısıtılması sağlarlar ve sorunun evresine göre devamlı ve kesikli olarak uygulanırlar. Derin sıcaklık ajanları arasında ultrason, kısa dalga diatermi ve mikro dalga diatermi yer alır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 31
Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enflamasyon
B
Rijit
C
Ajan
D
Terapi
E
Magnetoterapi
Açıklama:
Enflamasyon, doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabıdır. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 32
Buz masajı yapılırken buz deriye direkt nasıl uygulanmalıdır?
Seçenekler
A
Basılı tutarak
B
Dairesel hareketlerle
C
İleri geri yapılarak
D
Bez ile kompres yapılarak
E
Dikdörtgen hareketleriyle
Açıklama:
Buz masajı dairesel hareketlerle buzun direkt olarak deri üzerine uygulanmasıdır. Bu şekilde soğuğun tedavi edici etkisi ile masajın mekanik etkisi bir arada kullanılmış olur. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 33
Soğuk tedavi aşağıdaki durumların hangisinde kullanılabilir?
Seçenekler
A
İletişim kuramama
B
Duyu bozuklukları
C
Kas spazmı
D
Raynaud hastalığı
E
Soğuk ürtikeri
Açıklama:
Soğuk uygulama yapmadan önce uygulama için sakınca oluşturacak herhangi bir durum olup olmadığı gözden geçirilmelidir. Arteriyal dolaşım bozuklukları, duyu bozuklukları, Raynaud hastalığı, soğuk ürtikeri ya da allerjisi, iletişim kuramama veya ağrıya cevap olmaması gibi durumların varlığında uygulama yapılmaması gerekmektedir. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 34
Aşağıdaki durumlardan hangisinde sıcak uygulama kullanılmamalıdır?
Seçenekler
A
Kan akımını artırmak
B
Ağrıyı gidermek
C
Kollajen doku esnekliğini kazandırmak
D
Cilt hastalıkları
E
Eklem hareket açıklığı artırmak
Açıklama:
Aşağıdaki durumlarda sıcak uygulama yapılmamalıdır:
• Tromboflebit
• Hemorajik durumlar
• Üreme organları üzerine
• Bozulmuş bilinçsel durumlar
• Akut yaralanma ve iltihabi durumlar
• Bozulmuş dolaşım sorunları
• Malingnite, tüberküloz ve enfeksiyon durumu
• Cilt hastalıkları
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
• Tromboflebit
• Hemorajik durumlar
• Üreme organları üzerine
• Bozulmuş bilinçsel durumlar
• Akut yaralanma ve iltihabi durumlar
• Bozulmuş dolaşım sorunları
• Malingnite, tüberküloz ve enfeksiyon durumu
• Cilt hastalıkları
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıda hidroterapide kullanılan sıcak düzeyi-klinik uygulamalar çiftlerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ilık-Subakut dönem
B
Hafif sıcaklık-Akut enflamasyon
C
Ilık-Kullanılmamalıdır
D
Nötral sıcaklık-Kronik dönem
E
Soğuk- Akut enflamasyon
Açıklama:
Soğuk su sıcaklığı akut enflamasyon durumlarında kullanılmalıdır. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 36
Elektrik akımları ile vücutta kaç seviyede değişiklik gerçekleşmesi beklenmektedir?
Seçenekler
A
4
B
12
C
8
D
5
E
2
Açıklama:
Elektrik akımları ile hücre, doku, segmental ve sistemik olmak üzere vücutta 4 farklı seviyede değişiklikler gerçekleşir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yeni enterferansiyel akım uygulamalarında kullanılan frekanslar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kan ve dolaşımı arttırmak
B
Kesikli kontraksiyon
C
Sedatif
D
Stimulasyon
E
Düz akım etkisi
Açıklama:
Yeni enterferansiyel akım uygulamalarında kullanılan frekanslar, Tetanik kontraksiyon etkisi, Kesikli kontraksiyon, Analjezik etki ve Stimülatör etki frekanslarıdır. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 38
Diadinamik akımlar arasında eşit bir şekilde peş peşe gelen DF ve MF’ den oluşan akım çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun periyod
B
Ritm senkop
C
Kısa periyod
D
Monofaz fikse
E
Difaz fikse
Açıklama:
Kısa periyod (CP), eşit bir şekilde peş peşe gelen DF ve MF’ den oluşur. Her bir uyarının süresi 1 sn’dir. Trofik bozukluklar ve travmalardan sonra spazma bağlı olmayan ağrılı durumların tedavisinde kullanılır. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi elektro-manyetik ajanlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Lazer
B
Manyetik alan tedavisi
C
Gauss
D
Rus akımı
E
Düşük yoğunluklu lazer tedavisi
Açıklama:
Elektromanyetik ajanlar enerjiyi elektromanyetik ışınım ya da elektrik akımı olarak yayarlar. Elektromanyetik ajanlar arasında, lazer (düşük-yüksek yoğunluklu lazer tedavisi), manyetik alan tedavisidir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 40
Orta frekanslı bir akım olmasına karşılık alçak frekanslı stimüle edici bir akım oluşturarak sinirleri uyaran cihaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enterferansiyel Akım
B
Lazer
C
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu
D
Diadinamik akımlar
E
Rus akımı
Açıklama:
Rus akımları orta frekanslı bir akım olmasına karşılık alçak frekanslı stimüle edici bir akım oluşturarak sinirleri uyarır. Rus akımları polifazik dalga şeklindedir, her devir 10 msn sürer. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 41
I. Termal ajanlar
II. Elektroterapi yöntemleri
III. Elektromanyetik ajanlar
IV. Ekstrakorporeal Şok Dalga Tedavisi
Yukarıdakilerden hangisi fiziksel ajanların alt gruplarında yer almaktadır?
II. Elektroterapi yöntemleri
III. Elektromanyetik ajanlar
IV. Ekstrakorporeal Şok Dalga Tedavisi
Yukarıdakilerden hangisi fiziksel ajanların alt gruplarında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I, II, IV
D
I, II, III, IV
E
III ve IV
Açıklama:
Fiziksel ajanlar farklı özelliklerinden dolayı birden fazla alt gruplara ayrılırlar. Bunlar: Termal ajanlar, Elektroterapi yöntemleri, Elektromanyetik ajanlar, Ekstrakorporeal Şok Dalga Tedavisi
Soru 42
İlk 24 saat içinde, 2-3 saatte bir, 10-20 dakika süreyle uygulanmalıdır. Bu süre yaralanmanın şiddetine bağlı olarak 48-72 saate kadar devam edebilir. Bu tedavi en az 12-15 dakika olmalı, 30 dakikadan fazla bu uygulama yapılmamalıdır.
Bu tedavi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Bu tedavi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Hotpack
B
Parafin
C
Soğuk tedavi
D
İnfaruj
E
Buz masajı
Açıklama:
Soğuk tedavi ilk 24 saat içinde, 2-3 saatte bir, 10-20 dakika süreyle uygulanmalıdır. Bu süre yaralanmanın şiddetine bağlı olarak 48-72 saate kadar devam edebilir. Soğuk tedavisi en az 12-15 dakika olmalı, 30 dakikadan fazla soğuk uygulama yapılmamalıdır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisinde soğuk spreylerle ilgili doğru bilgi verilmiştir?
Seçenekler
A
Cilt ısısını hızlı bir şekilde 20 dereceye kadar düşürebilirler.
B
Ev ortamında bile rahatça kullanılabilen ve ekonomik olan materyallerdir.
C
Ekstremitelerde dolaşımla beraber soğuma elde etmek için kullanılabilecek en iyi yoldur.
D
Bağışıklık fonksiyonlarının artmasında, ağrı ve enflamasyonun azalmasında etkilidir.
E
Kan akımı ve metabolik hızın azalmasında etkilidir.
Açıklama:
Soğuk spreyler hızlı, geçici ve yoğun soğutma sağlarlar. Genel olarak kas spazmı ve ağrılı noktalar için kullanılırlar. Soğutucu spreyler cilt ısısını hızlı bir şekilde 20 dereceye kadar düşürebilirler.
Soğuk spreyler cilt ısısını hızlı bir şekilde 20 dereceye kadar düşürebilirler.
Soğuk spreyler cilt ısısını hızlı bir şekilde 20 dereceye kadar düşürebilirler.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi hidroterapi yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Daldırma Banyoları
B
Parafin
C
Soğuk spreyler
D
İnfaruj
E
Hotpack
Açıklama:
Daldırma banyoları, girdap banyoları, zıt banyolar ve duşlar sık kullanılan hidroterapi yöntemleridir.
Daldırma banyoları, hidroterapi yöntemlerinden biridir.
Daldırma banyoları, hidroterapi yöntemlerinden biridir.
Soru 45
Hidroterapide kullanılan klinik uygulamalar vardır. Aşağıdakilerden hangisinde akut enflamasyon uygulamasının sıcaklık düzeyi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Ilık
B
Nötral Sıcaklık
C
Çok sıcak
D
Soğuk
E
Çok soğuk
Açıklama:
Akut enflamasyon uygulamasının sıcaklık düzeyi soğuktur.
Soru 46
Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS), akut ve kronik ağrı tedavisinde kullanılan uygulaması pratik bir analjezik tekniktir. Aşağıdakilerden hangisi TENS çeşitlerinden biridir?
Seçenekler
A
Konvasiyonel
B
Enterferansiyel
C
İyontoforez
D
Mikrodalga Diatermi
E
Fonoforez
Açıklama:
Temel olarak TENS çeşitleri üçe ayrılır: Konvansiyonel TENS, Alçak frekanslı TENS, Kısa şiddetli TENS.
Konvasiyonel, TENS çeşitlerinden biridir.
Konvasiyonel, TENS çeşitlerinden biridir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisinde diadinamik akımlar hakkında doğru bilgi verilmiştir?
Seçenekler
A
Frekansları yaklaşık 4000 Hz. olan iki orta frekanslı akımın kesişmesiyle oluşurlar.
B
Simetrik bifazik sinüzoidal akımların tam veya yarım dalga şeklinde rektifiye edilmesi ile elde edilen monofazik galvona- faradik akımlardır.
C
Vücutta hücre içi ve hücreler arası alanda artan iyonik değişikliklere yol açar.
D
Polifazik dalga şeklindedir, her devir 10 msn sürer.
E
Tedavi amaçlı kullanılmak üzere orta frekanslı alternatif akımların alçak frekanslarda modüle edilmesidir.
Açıklama:
Diadinamik akımlar, simetrik bifazik sinüzoidal akımların tam veya yarım dalga şeklinde rektifiye edilmesi ile elde edilen monofazik galvona- faradik akımlardır.
Soru 48
Uyarı ve dinlenme süreleri 10 msn’dir. Bağ dokusunu uyarmak ve spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde kullanılır.
Yukarıda verilen bilgide diadinamik akımın hangi çeşidi tanımlanmaktadır?
Yukarıda verilen bilgide diadinamik akımın hangi çeşidi tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Ritm senkop (RS)
B
Uzun periyod (LP)
C
Kısa periyod (CP)
D
Difaz fikse (DF)
E
Monofaz fikse (MF)
Açıklama:
Monofaz fikse (MF): Uyarı ve dinlenme süreleri 10 msn’dir. Bağ dokusunu uyarmak ve spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde kullanılır.
Soru 49
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu(NMES) aşağıdakilerden hangisi durumunda kullanabilir?
Seçenekler
A
Kas spazmının ve spastisitenin azaltılması için
B
Cerrahi sonrası ağrılı durumlar için
C
İdrar kaçırma için
D
Fibromyalji için
E
Hipertansiyon için
Açıklama:
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu(NMES) şu durumlarda kullanılabilir:
-Kasların kuvvetlendirilmesi ve kuvvetin korunması için
-İstemli motor kontrolün kolaylaştırılması için
-Eklem hareket açıklığının korunması ve arttırılması için
-Kas spazmının ve spastisitenin azaltılması için
-Ortez yerine destek sağlanması için
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu(NMES) kas spazmının ve spastisitenin azaltılması için kullanılabilir.
-Kasların kuvvetlendirilmesi ve kuvvetin korunması için
-İstemli motor kontrolün kolaylaştırılması için
-Eklem hareket açıklığının korunması ve arttırılması için
-Kas spazmının ve spastisitenin azaltılması için
-Ortez yerine destek sağlanması için
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu(NMES) kas spazmının ve spastisitenin azaltılması için kullanılabilir.
Soru 50
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (EŞDT) yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir bölgesine basınçlı bir şekilde uygulanmasıdır.
Aşağıdakilerin hangisinde şok dalga tedavisi en sık olarak kullanılmaktadır?
Aşağıdakilerin hangisinde şok dalga tedavisi en sık olarak kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Kanser
B
Epilepsi
C
Akut tüberküloz
D
Cerrahi sonrası durumlarda
E
Topuk dikeni
Açıklama:
Şok dalga tedavisi en sık olarak topuk dikeni ve tendinopatilerde kullanılmaktadır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi kas iskelet sistem problemlerinde etkin rol oynayan fiziksel ajanların rehabilitasyondaki kullanım amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kas inhibasyonu engellemek
B
Doku iyileşmesini uyarmak
C
Kan basıncını kontrol altında tutmak
D
Ödem ve enflamasyonu azaltmak
E
Hareket açıklığı ve kuvveti geliştirmek
Açıklama:
Fiziksel ajanlar rehabilitasyonun evrelerinde ödem ve enflamasyonu azaltmak, kas inhibisyonu engellemek, doku iyileşmesini uyarmak ve hareket açıklığı ve kuvveti geliştirmek gibi amaçlara sahiptir. Kan basıncını kontrol altına almak gibi bir amacı yoktur.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel ajanlardan olan termal ajanlardan biridir?
Seçenekler
A
Magnetoterapi lazer
B
Diadinamik akım
C
İyontoforez
D
Enterferansiyel akım
E
Yüzeysel sıcaklık
Açıklama:
Diadinamik akım, enterferansiyel akım ve iyontoforez elektroterapi yöntemleridir. Magnoterapi lazer ise elektro- manyetik ajanlardan biridir. Yüzeysel sıcaklık da termal ajanlardan biridir.
Soru 53
Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS) nedir?
Seçenekler
A
Akut ve kronik ağrı tedavisinde kullanılan bir tekniktir.
B
İstemli motor kontrolün kolaylaştırılması için kullanılan bir tekniktir.
C
Sağlam periferik sinirlerin uyarılmasında kullanılan bir tekniktir.
D
Medikal iyonların deri yoluyla deri yoluyla vücuda verilmesi tekniğidir.
E
Kas iskelet sistemi problemlerinin tedavisinde kullanılan bir tekniktir.
Açıklama:
TENS akut ve kronik ağrı tedavisinde kullanılan, uygulaması pratik bir analjezik tekniktir.
Soru 54
Enterferansiyel akım uygulamalarında genel olarak kullanılan 90-100 Hz frekansının etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düz akım etkisi
B
Sedatif
C
Kan dolaşımını arttırmak
D
Stimulasyon
E
Analjezi
Açıklama:
90-100 Hz frekansının etkisi sedatiftir.
Soru 55
Genellikle kasların güçlendirilmesi ve kas spazmının azaltılması için kullanılan fiziksel ajan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nöromusküler elektrik stimülasyonu
B
Diadinamik akım
C
Magnetoterapi lazer
D
Transkulanöz elektriksel sinir stimülasyonu
E
Enterferansiyel akım
Açıklama:
Nöromusküler elektrik stimülasyonu (NMES) kasların kuvvetlendirilmesi, kas spazmının ve spastisitenin azaltılması için kullanılan bir fiziksel ajandır.
Soru 56
Rus akımının uygulama şekli nasıldır?
Seçenekler
A
Alçak frekanslı bir stimüle edici bir akım oluşturarak sinirleri uyarır.
B
Elektrik stimülasyonun düzenli uygulanması ile kasın kan akımında artış sağlanır.
C
Kullanılan akımın şiddetine bağlı olarak duyu ve motor sinirlerde depolarizasyon oluşturur.
D
Plak ve vakum elektrotlar kullanılarak yapılır.
E
Elektromanyetik enerji dokular tarafından emilir ve ısı oluşturur.
Açıklama:
Rus akımı orta frekanslı bir akım olmasına karşılık alçak frekanslı stimüle edici bir akım oluşturarak sinirleri uyarır.
Soru 57
Hubbard tanklarının kullanım amacı nedir?
Seçenekler
A
Yanık riskine karşı vücudu korumaya alır.
B
Solunum problemi olan hastalara oksijen desteği sağlar.
C
Kan damarlarının genişlemesini sağlar.
D
Kas iskelet problemlerinde ağrının kontrol edilmesini sağlar.
E
Akut ağrı ve şişlikleri kontrol eder.
Açıklama:
Hubbard tanklar; kas iskelet problemlerinde ağrının kontrol edilmesinde, hareketin arttırılmasında ve gevşeme sağlamak amacıyla kullanılır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabıdır?
Seçenekler
A
Enflamasyon
B
Vazokontriksiyon
C
Vazodilitasyon
D
Üriner inkontinans
E
Tromboflebit
Açıklama:
Enflamasyon doku yaralanmasına karşı vücudun koruyucusu niteliğinde bir iltihaplanmadır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi kas- iskelet problemlerinde en yaygın kullanılan soğuk uygulama şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Soğuk paketler
B
Soğuk suya daldırma
C
Şoklama
D
Soğuk spreyler
E
Buz masajı
Açıklama:
Diğer şıklar kas-iskelet problemlerinde en yaygın olarak kullanılan soğuk uygulama şekilleriyken, şoklama bu alanda kullanılmaz.
Soru 60
Özellikle vücudun düz olmayan yüzeylerinde dokularda gevşeme sağlama amacıyla kullanılan sıcak ajan yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hidroterapi
B
Parafin
C
İnfraruj
D
Hotpack
E
Girdap banyoları
Açıklama:
Parafin dokularda gevşeme sağlama amacıyla özellikle vücudun düz olmayan yüzeylerinde kullanılan bir yüzeysel sıcaklık ajanıdır.
Soru 61
Termal ajanlardan soğuk ajanlar, uygulama sonrasında kan damarlarında ne gibi bir değişikliğe yol açar?
Seçenekler
A
Vazokontriksiyon
B
Vazodilatasyon
C
Arterioskleroz
D
İndüksiyon
E
İnhibisyon
Açıklama:
Soğuk ajanlar yüzeysel olarak kondüksiyon (ısının bir yerden diğerine iletilmesi) prensibi ile termal enerjinin transferi yoluyla etkilerini açığa çıkarırlar ve uygulama sonrasında kan damarlarında vazokontriksiyona yol açarlar. Doğru cevap A' dır.
Soru 62
Buz masajı dairesel hareketlerle buzun direkt olarak deri üzerine uygulanmasıdır. Genel olarak, uygulama ısısı ve lokalize belirtiler için süre hangisi olmalıdır?
Seçenekler
A
Uygulama ısısı 5 °C’dir ve genellikle lokalize belirtiler için 15-20 dk. süre ile uygulanır.
B
Uygulama ısısı 0-10°C’dir ve genellikle lokalize belirtiler için 5-10 dk. süre ile uygulanır.
C
Uygulama ısısı 23°C’dir ve genellikle lokalize belirtiler için 60 dk. süre ile uygulanır.
D
Uygulama ısısı -10°C’dir ve genellikle lokalize belirtiler için 25-30 dk. süre ile uygulanır.
E
Uygulama ısısı 36°C’dir ve genellikle lokalize belirtiler için 10 dk. süre ile uygulanır.
Açıklama:
Buz masajı dairesel hareketlerle buzun direkt olarak deri üzerine uygulanmasıdır. Bu şekilde soğuğun tedavi edici etkisi ile masajın mekanik etkisi bir arada kullanılmış olur. Uygulama ısısı 0-10°C’dir ve genellikle lokalize belirtiler için 5-10 dk. süre ile uygulanır. Doğru cevap B' dir.
Soru 63
Sıcaklık ajanları için verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sıcaklık ajanları, kollajen dokunun esnekliğini arttırmak amacıyla kullanılır.
B
Egzersizin etkisini arttırırlar.
C
İnflamatuar etki oluşturarak kanama ve ödemde artışı engellerler.
D
Kontrolsüz uygulamalarda yanık riski yüksektir.
E
Açık yaralı kişilerde dikkatli uygulanmalıdır.
Açıklama:
Sıcaklık ajanları, sorunların kronik evresinde kan akımını arttırmak, ağrıyı gidermek
ve kollajen dokunun esnekliğini arttırmak amacıyla kullanılır. Eklem hareket açıklığı ve fonksiyonel aktiviteleri geliştirerek egzersizin etkisini arttırır. Ancak aynı zamanda inflamatuar etki oluşturarak kanama ve ödemde artışa neden olabilmektedir. Duyu sorunlarının olduğu yada dolaşıma ait problemi olan kişilerde sıcak uygulaması sırasında dikkatli olunmalıdır. Kontrolsüz uygulamalarda yanık riski yüksektir. Hamilelerde, yaşlı kesimde ve çocuklarda uygulama sırasında mutlaka önlemler alınmalıdır. Ayrıca açık yarası ya da metal implantı olan kişilerde sıcak uygulaması sırasında mutlaka dikkatli olunmalıdır. Doğru cevap C' dir.
ve kollajen dokunun esnekliğini arttırmak amacıyla kullanılır. Eklem hareket açıklığı ve fonksiyonel aktiviteleri geliştirerek egzersizin etkisini arttırır. Ancak aynı zamanda inflamatuar etki oluşturarak kanama ve ödemde artışa neden olabilmektedir. Duyu sorunlarının olduğu yada dolaşıma ait problemi olan kişilerde sıcak uygulaması sırasında dikkatli olunmalıdır. Kontrolsüz uygulamalarda yanık riski yüksektir. Hamilelerde, yaşlı kesimde ve çocuklarda uygulama sırasında mutlaka önlemler alınmalıdır. Ayrıca açık yarası ya da metal implantı olan kişilerde sıcak uygulaması sırasında mutlaka dikkatli olunmalıdır. Doğru cevap C' dir.
Soru 64
Dalga boyu 0.7-1000 mikrometre arasında olan ışınlar ile moleküler vibrasyon oluşturarak ısınma sağlayan yüzeysel ısı ajanlara .................. denir.
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Hidroterapi
B
Parafin
C
Zıt banyolar
D
İnfraruj
E
Girdap banyoları
Açıklama:
İnfraruj dalga boyu 0.7-1000 mikrometre arasında olan ışınlar ile moleküler vibrasyon oluşturarak ısınma sağlayan yüzeysel ısı ajanıdır. Dalga boyuna göre yakın, orta ve uzak infraruj olarak adlandırılırlar. Infraruj ışınları emildikleri dokuda moleküler ve atomik hareketlerin artışı ile ısı oluştururlar ve yüzeyel sıcak uygulamalarında tedavi edici ajan olarak kullanılırlar. Doğru cevap D' dir.
Soru 65
TENS aletlerinde genellikle monofazik dikdörtgen ve asimetrik bifazik dalga tipi kullanılmaktadır. Konvansiyonel TENS uygulama süresi en kısa olan çeşididir. Konvansiyonel TENS uygulamasında başlangıçta ağrı rahatlaması anidir. Post-operatif ağrılarda yaygın olarak kullanılır. Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu(TENS) için hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
II, III ve IV
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Tedavide belirgin bir kural olmamasına rağmen, öncelikle konvasiyonel TENS ile tedaviye başlanılır. Konvansiyonel TENS uygulamasında başlangıçta ağrı rahatlaması anidir ve birçok kişide ağrıda belirgin azalma oluşur. Eğer konvansiyonel TENS uygulamasıyla ağrıda azalma sağlanamazsa alçak frekanslı ve kısa şiddetli TENS uygulaması tercih edilebilir. Uygulama süresi, seçilen TENS moduna göre değişmektedir. Genel olarak konvansiyonel TENS uygulaması minimum 30 dakikadır. Klinik ortamda temel amaç ağrıyı rahatlatmak olduğunda tedavi süresi 20-60 dk. arasında değişmektedir. Ev ortamında hastalar tarafında kullanılacaksa 30-60 dk. arasında uygulama yapıp ağrıyı rahatlattıktan sonra, ağrı tekrar başlayana kadar
tedaviye ara verilmesi önerilir. Doğru cevap E' dir.
tedaviye ara verilmesi önerilir. Doğru cevap E' dir.
Soru 66
Uyarı ve dinlenme süreleri 10 msn olup; Bağ dokusunu uyarmak ve spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde kullanılan diadinamik akım çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Monofaz fikse (MF)
B
Difaz fikse (DF)
C
Kısa periyod (CP)
D
Ritm senkop (RS)
E
Uzun periyod (LP)
Açıklama:
Monofaz fikse (MF): Uyarı ve dinlenme süreleri 10 msn’dir. Bağ dokusunu uyarmak ve spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde kullanılır. Doğru cevap A' dır.
Soru 67
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu hangi durumda kullanılır?
Seçenekler
A
Aktif bir kanama durumunda,
B
Kas spazmının ve spastisitenin olduğu durumda,
C
Aktif kanser varlığında,
D
Kalp pili olduğu durumlarda
E
Akut tromboflebit durumunda
Açıklama:
NMES karotit sinüs üzerine, kalbin arada kaldığı ve kalp pili olduğu durumlarda, hamilelikte alt sırt ve abdomen üzerine, aktif bir kanama durumunda, nedeni bilinmeyen ağrıda, aktif kanser varlığında, tüberkülüz ve akut tromboflebit durumunda kullanılmamalıdır. Doğru cevap B' dir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi iyontoforez ile deri yoluyla vücuda verilebilen ilaç gruplarından biri değildir?
Seçenekler
A
Lokal anestetikler
B
Kortikosteroidler
C
Hipnotikler
D
Antibiyotikler
E
Analjezikler
Açıklama:
İyontoforez vücuda verilmek istenen kimyasal maddeleri istenilen yere verebilmek, sistemik olarak verilmek istenen maddelerin deri yoluyla vücuda vermek ve sistemik olarak alındığında etkilerinin açığa çıkması daha yavaş olan maddelerin deride depo edilerek etkinliğini arttırmak için kullanılır. Lokal anestetikler, kortikosteroidler, analjezikler ve antibiotikler iyontoforez ile deri yoluyla vücuda verilebilir. Doğru cevap C' dir.
Soru 69
Elektro manyetik ajanlar, tedavisi alanlarına göre kısımlara ayrılır. Klinikte yara iyileşmesi, kemik iyileşmesi ve yumuşak doku iyileşmesini arttırmak ve ağrıyı azaltmak için kullanılan hangisidir?
Seçenekler
A
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi
B
Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu
C
Manyetik alan tedavisi
D
Düşük yoğunluklu lazer
E
Yüksek yoğunluklu lazer
Açıklama:
Elektroterapi tedavi amacıyla elektriksel ajanların kullanılmasıdır. Elektrik akımları vücutta termal, fiziksel, kimyasal ve fizyolojik etkiler meydana getirirler. Elektroterapi yöntemleri kas iskelet sistem yaralanmalarının akut, subakut ve kronik evresinde ağrıyı, ödemi ve kas spazmını azaltmak, eklem hareket açıklığını ve kuvveti arttırmak ve kasların re-edükasyonu amacıyla uygulanır. Doğru cevap D' dir.
Soru 70
Şok dalga tedavisi en sık hangi rahatsızlık için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Tromboflebit durumunda
B
Malign durumlarda
C
Kırıklarda
D
Periferik damar tıkanıklığı olan durumlarda
E
Topuk dikeni durumunda
Açıklama:
Şok dalga tedavisi en sık olarak topuk dikeni ve tendinopatilerde kullanılmaktadır.
Soru 71
1) Kan damarlarının kasılarak daralmasına ne denir?
Seçenekler
A
Vazokontriksiyon,
B
Enflamasyon,
C
Uygulama Isısı,
D
Termoterapi,
E
Nöromusküler İnhibisyonu,
Açıklama:
Soğuk ajanlar yüzeysel olarak kondüksiyon (ısının bir yerden diğerine iletilmesi) prensibi ile termal enerjinin transferi yoluyla etkilerini açığa çıkarırlar ve uygulama sonrasında kan damarlarında vazokontriksiyona (kan damarlarının kasılarak daralması ) yol açarlar. Doğru cevap A' dır.
Soru 72
2) Aşağıdakilerden hangisi Kas-İskelet Sistem problemlerinde en yaygın kullanılan soğuk uygulama şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Soğuk paketler,
B
Hidroterapi,
C
Buz masajı,
D
Soğuk suya daldırma,
E
Soğuk spreyler.
Açıklama:
Kas-iskelet sistem problemlerinde en yaygın kullanılan soğuk uygulama şekilleri şunlardır: Soğuk paketler, buz masajı, soğuk suya daldırma ve soğuk spreyler.
Yaygın olarak kullanılan yüzeyel sıcaklık ajanları hotpack, parafin, infraruj lambaları ve hidroterapi (girdap banyoları, zıt banyolar) uygulamalarıdır. Doğru cevap B' dir.
Yaygın olarak kullanılan yüzeyel sıcaklık ajanları hotpack, parafin, infraruj lambaları ve hidroterapi (girdap banyoları, zıt banyolar) uygulamalarıdır. Doğru cevap B' dir.
Soru 73
3) Aşağıdakilerden hangisinde sıcak uygulama yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Ekstremitelerde iskemi,
B
Kanama problemleri,
C
Artrit,
D
Zayıf termal regülasyon,
E
Akut inflamatuar durumlar,
Açıklama:
Bu tür sıcak uygulamalar artrit, boyun ağrısı, bel ağrısı, myofasial ağrı problemi ve diğer kas iskelet sistem problemlerinin tedavisinde sıkça kullanılır. Kasların rahatlamasını sağlar, eklem sertliğini azaltır ve dokuların esnekliğini arttırarak egzersize hazır hâle getirir. Doğru cevap C' dir.
Soru 74
4) " ................ dalga boyu 0.7-1000 mikrometre arasında olan ışınlar ile moleküler vibrasyon oluşturarak ısınma sağlayan yüzeysel ısı ajanıdır. " cümlesinde boşluğa gelen tanımlama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hotpack,
B
Hemorajik,
C
Hidroterapi,
D
İnfraruj,
E
Parafin,
Açıklama:
İnfraruj: İnfraruj dalga boyu 0.7-1000 mikrometre arasında olan ışınlar ile moleküler vibrasyon oluşturarak ısınma sağlayan yüzeysel ısı ajanıdır. Dalga boyuna göre yakın, orta ve uzak infraruj olarak adlandırılırlar. Infraruj ışınları emildikleri dokuda moleküler ve atomik hareketlerin artışı ile ısı oluştururlar ve yüzeysel sıcak uygulamalarında tedavi edici ajan olarak kullanılırlar (Şekil 4.5). Doğru cevap D' dir.
Soru 75
5) Aşağıdakilerden hangisi " Kısa dalga diatermi " tanımıdır?
Seçenekler
A
US dalgalarının yardımıyla, ağrı kesici ve antienflamatuar ilaçlar gibi, ilaçların deri yoluyla subkutanöz dokuya iletilmesidir.
B
Eklem kapsülü ve bağlar gibi 3-5 cm derinlikteki dokuların ısıtılmasını sağlarlar
ve sorunun evresine göre devamlı ve kesikli olarak uygulanırlar.
ve sorunun evresine göre devamlı ve kesikli olarak uygulanırlar.
C
Doku üzerinde mikro masaj etkisi ile adezyonların azaltılmasını sağlar
D
Mikrodalga radyasyonunun vücut tarafından emilerek termal etki oluşturmasıdır.
E
Yüksek frekanslı elektromanyetik enerjinin kas iskelet sistemi problemlerinin tedavisinde kullanılmasıdır.
Açıklama:
Kısa dalga diatermi (KDD), yüksek frekanslı elektromanyetik enerjinin kas iskelet sistemi problemlerinin tedavisinde kullanılmasıdır. Vücuttaki asıl etkisi ısı oluştur-masıdır ve oluşan bu ısı ile beraber fizyolojik etkiler de oluşur. Doğru cevap E' dir.
Soru 76
6) Aşağıdakilerden hangisi kas iskelet sistem problemlerinde genel olarak kullanılan elektroterapi ajanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Konvansiyonel TENS,
B
Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu (TENS),
C
Enterferansiyel Akım,
D
Diadinamik Akımlar,
E
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu,
Açıklama:
Kas iskelet sistem problemlerinde genel olarak kullanılan elektroterapi ajanları B-C-D ve E seçeneklerinde verilmiştir.
Konvasiyonel TENS ise Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu çeşitlerinden biridir. Temel olarak TENS çeşitleri üçe ayrılır:
• Konvansiyonel TENS,
• Alçak frekanslı TENS
• Kısa şiddetli TENS
Doğru cevap A' dır.
Konvasiyonel TENS ise Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu çeşitlerinden biridir. Temel olarak TENS çeşitleri üçe ayrılır:
• Konvansiyonel TENS,
• Alçak frekanslı TENS
• Kısa şiddetli TENS
Doğru cevap A' dır.
Soru 77
7) " Tedavi amaçlı kullanılmak üzere orta frekanslı alternatif akımların alçak frekanslarda modüle edilmesine " ne denir?
Seçenekler
A
Diadinamik akımlar,
B
Enterferansiyel akımlar,
C
Temel sinüzoidal akımlar,
D
Simetrik bifazik sinüzoidal akımlar,
E
Monofaz fikse akımlar,
Açıklama:
Enterferansiyel akımlar tedavi amaçlı kullanılmak üzere orta frekanslı alternatif akımların alçak frekanslarda modüle edilmesidir. Frekansları yaklaşık 4000 Hz. olan iki orta frekanslı akımın kesişmesiyle oluşurlar. Birinci akım 4000 Hz. de sabit, ikinci akım 4000- 4150 veya 4000-4250 Hz. arasında değişir. Doğru cevap B' dir.
Soru 78
8) " ................ tedavisi elektrik akımı kullanılarak medikal iyonların deri yoluyla vücuda verilmesidir. " cümlesinde boşluğu aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Kas reedükasyonu,
B
Polifazik dalga,
C
İyontoforez,
D
Galvanik stimülasyon,
E
Elektromanyetik ajanlar,
Açıklama:
İyontoforez tedavisi elektrik akımı kullanılarak medikal iyonların deri yoluyla vücuda verilmesidir. (+) yüklü iyonların (-) kutuba, (-) yüklü iyonların (+) gitmesidir (Şekil 4.18 ve Şekil 4.19). Bu uygulama düşük elektrik akımı ile deri yoluyla emilerek belirli iyonların dolaşım sistemine dâhil olmasıdır. Doğru cevap C' dir.
Soru 79
9) Aşağıdakilerden hangisi " Elektromanyetik Ajanlar " tedavisi kapsamında degildir?
Seçenekler
A
Düşük Yoğunluklu Lazer Tedavisi,
B
Yüksek Yoğunluklu Lazer Tedavisi,
C
Manyetik Alan Tedavisi (Magnetoterapi),
D
Yüksek Voltaj Kesikli Galvanik Stimülasyon Tedavisi,
E
Lazer Tedavisi,
Açıklama:
Elektromanyetik ajanlar enerjiyi elektromanyetik ışınım ya da elektrik akımı olarak yayarlar. Elektromanyetik ışınımın frekans ve yoğunluğundaki değişim, etkilerini ve ulaştığı doku derinliğini etkiler. Elektro manyetik ajanlar arasında düşük ve yüksek yoğunluklu lazer ve manyetik alan tedavisi sayılabilir. Doğru cevap D' dir.
Soru 80
10) " Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi " aşağıdakilerden hangisinde kullanılmalıdır?
Seçenekler
A
Enfeksiyon,
B
Akut tüberküloz,
C
Epilepsi,
D
Kanser,
E
Topuk dikeni ve tendinopatiler,
Açıklama:
Şok dalga tedavisi en sık olarak topuk dikeni ve tendinopatilerde kullanılmaktadır (Şekil 4.22 ve Şekil 4.23). Tedavinin dozajı kullanılan şok dalgasına ve probleme göre değişir. Hastanın şikâyetine göre haftada 1 kez 3-5 seans uygulama yapılabilir. Uygulama sırasında deride kızarıklık, ağrı ve rahatsızlık hissi, hassasiyet, kanama, ödem, migren atağı, bayılma ve mide bulantısı görülebilir. Tedavi sırasında dikkatli olunmalı ve hasta kontrol edilmelidir. Doğru cevap E' dir.
Soru 81
Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabı olan seçenek aşağıdakilerden hangisidir.
Seçenekler
A
Yara
B
Kırık
C
Enflamasyon
D
Vazokontriksiyon
E
Vazodilitasyon
Açıklama:
Enflamasyon Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 82
- Termal ajanlar
- Elektroterapi yöntemleri
- Ekstrakorporeal Şok Dalga Tedavisi
- Radyoterapi
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III ve IV
C
Yalnız IV
D
I, II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Radyoterapi bu ajanlar arasında yer almamaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi soğuk ajanlar içerisinde yer almaz.
Seçenekler
A
Buz Masajı
B
İnfraruj
C
Soğuk Suya Daldırma
D
Soğuk Paketler
E
Soğuk Spreyler
Açıklama:
İnfraruj dalga boyu 0.7-1000 mikrometre arasında olan ışınlar ile moleküler vibrasyon oluşturarak ısınma sağlayan yüzeysel ısı ajanıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 84
- Su içi uygulama
- Fonoforez
- Tam temas uygulama
- Su yastıkları
Seçenekler
A
I, II ve III
B
Yalnız II
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Ultrason uygulama yöntemleri su içi uygulama, tam temas tekniği ve su yastıkları olarak üçe ayrılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 85
Aralıklı olarak gelen monofaz fikseye benzeyen akımlardır. Kas ve sinirin değerlendirilmesi için kullanılabilir. Aynı zamanda bölgesel kas egzersizi içinde kullanılan hangi diadinamik akım çeşididir.
Seçenekler
A
Difaz fikse (DF)
B
Monofaz fikse (MF)
C
Kısa periyod (CP)
D
Uzun periyod (LP)
E
Ritm senkop (RS)
Açıklama:
Ritm senkop (RS): Aralıklı olarak gelen monofaz fikseye benzeyen akımlardır. Kas ve sinirin değerlendirilmesi için kullanılabilir. Aynı zamanda bölgesel kas egzersizi içinde kullanılır. Doğru cevap E'dir.
Soru 86
Uyarı ve dinlenme süreleri 10 msn’dir. Bağ dokusunu uyarmak ve spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde kullanılan diadinamik akımlardan hangisidir.
Seçenekler
A
Difaz fikse (DF)
B
Monofaz fikse (MF)
C
Kısa periyod (CP)
D
Uzun periyod (LP)
E
Ritm senkop (RS)
Açıklama:
Monofaz fikse (MF): Uyarı ve dinlenme sü- releri 10 msn’dir. Bağ dokusunu uyarmak ve spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde kullanılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 87
Fizik tedavide kullanılan lazer uygulamaları ikiye ayrılır. Aşağıdakilerden hangisinde bu iki tür doğru olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
Uzak-Yakın
B
Sabit-Değişken
C
Düşük-Yüksek
D
Kısa-Uzun
E
Bağımlı-Bağımsız
Açıklama:
Fizik tedavide kullanılan lazer uygu- lamaları düşük yoğunluklu ve yüksek yoğunluklu lazer olmak üzere ikiye ayrılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 88
Çeşitli fiziksel problemlerin mıknatıslarla veya manyetizmayla tedavisini hedefleyen yöntem aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
Manyetik Alan Tedavisi (Magnetoterapi)
B
Lazer
C
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu
D
Diadinamik Akımlar
E
Enterferansiyel Akım
Açıklama:
Manyetik alan tedavisi, çeşitli problemlerin mıknatıslarla veya manyetizmayla tedavisidir. Manyetik stimülatör ile manyetik alan oluşturularak bu alanın doku içine geçerek elektriksel alan oluşturmasıyla tedavide kullanılan bir ajandır. Doğru cevap A'dır.
Soru 89
• İstemli motor kontrolün kolaylaştırılmasında
• Eklem hareket açıklığının korunması ve arttırılmasında
• Kas spazmının ve spastisitenin azaltılmasında
Yukarıda verilen kullanım alanı açıklanmış olan ajan aşağıdakilerden hangisidir.
• Eklem hareket açıklığının korunması ve arttırılmasında
• Kas spazmının ve spastisitenin azaltılmasında
Yukarıda verilen kullanım alanı açıklanmış olan ajan aşağıdakilerden hangisidir.
Seçenekler
A
Diadinamik Akımlar
B
Yüksek Voltaj Kesikli Galvanik Stimülasyon
C
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu
D
Yüksek Yoğunluklu Lazer Tedavisi
E
Manyetik Alan Tedavisi (Magnetoterapi)
Açıklama:
Nöromusküler elektrik stimülasyonu (NMES),sağlam periferik sinirlerin uyarılması ile kasların aktive edilmesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 90
Yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir bölgesine basınçlı bir şekilde uygulanması olarak gerçekleştirilen ajan aşağıdakilerden hangisidir.
Seçenekler
A
Düşük yoğunluklu lazer tedavisi
B
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi
C
Manyetik alan tedavisi
D
Yüksek yoğunluklu lazer tedavisi
E
Nöromusküler elektrik stimülasyonu
Açıklama:
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (EŞDT) yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir böl- gesine basınçlı bir şekilde uygulanmasıdır. Kompresif ve gerilime yol açan şok dalgaları basınçtaki ani değişimlerle ortaya çıkar. Doğru cevap B'dir.
Soru 91
Kan damarlarının kasılarak daralmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vazokontriksiyon
B
Vazodilitasyon
C
Parafin
D
İnfrafruj
E
Hidraterapi
Açıklama:
Vazokontriksiyon, kan damarlarının kasılarak daralmasıdır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi enflamasyonun tanımıdır?
Seçenekler
A
Doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabı
B
Kan damarlarının kasılarak daralması
C
Dairesel hareketlerle buzun direkt olarak deri üzerine uygulanmasıdır.
D
Kan damarların genişlemesi
E
İnfraruj dalga boyu 0.7-1000 mikrometre arasında olan ışınlar ile moleküler vibrasyon oluşturarak ısınma sağlayan yüzeysel ısı ajan
Açıklama:
Enflamasyon,doku yaralanmasına karşı vücudun normal koruyucu cevabıdır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi elekro-manyetik ajanlar grubuna girmektedir?
Seçenekler
A
Yüzeysel sıcaklık
B
Soğuk uygulama
C
Enterferansiyel Akım
D
Nöromüsküler Elektrik Simülasyonu
E
Magnetoterapi Lazer
Açıklama:
Magnetoterapi Lazer, elekro-manyetik ajanlar grubuna girmektedir
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi elekroterapi yöntemleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Transkulanöz Elektriksel
B
Sinir Stimülasyonu
C
Enterferansiyel Akım
D
İyontoforez
E
Magnetoterapi Lazer
Açıklama:
Transkulanöz Elektriksel
Sinir Stimülasyonu
Enterferansiyel Akım
Diadinamik Akım
Nöromüsküler Elektrik
Simülasyonu
İyontoforez elektroterapi yöntemleri arasındadır.
Sinir Stimülasyonu
Enterferansiyel Akım
Diadinamik Akım
Nöromüsküler Elektrik
Simülasyonu
İyontoforez elektroterapi yöntemleri arasındadır.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi sıcak ajanlar grubuna girmez?
Seçenekler
A
Hidroterapi
B
parafin
C
İnfraruj
D
hotpock
E
buz masajı
Açıklama:
buz masajı soğuk uygulamaları arasına girmektedir.
Soru 96
Aşağıdaki durumlardan hangisine sıcak uygulama yapılabilir?
Seçenekler
A
Tromboflebit
B
Hemorajik durumlar
C
Üreme organları üzerine
D
Bozulmuş bilinçsel durumlar
E
kas spazmını azaltmak
Açıklama:
Hotpack kas spazmını azaltmak,gevşeme elde etmek için kullanılır.
Soru 97
Soğuk suyun tolere edilemediği durumlardaki akut enflamasyonlarda,
subakut dönemde uygulanması gereken sıcaklık düzeyi nedir?
subakut dönemde uygulanması gereken sıcaklık düzeyi nedir?
Seçenekler
A
Nötral Sıcak
B
Ilık
C
Soğuk
D
Çok Sıcak
E
Hafif sıcak
Açıklama:
Soğuk suyun tolere edilemediği durumlardaki akut enflamasyonlarda,
subakut dönemde ılık uygulama yapılmalıdır.
subakut dönemde ılık uygulama yapılmalıdır.
Soru 98
Dalga boyu 0.7-1000 mikrometre arasında olan ışınlar ile moleküler vibrasyon
oluşturarak ısınma sağlayan yüzeysel ısı ajanı nedir?
oluşturarak ısınma sağlayan yüzeysel ısı ajanı nedir?
Seçenekler
A
Hotpock
B
Parafin
C
İnfraruj
D
Ultrason
E
Hidroterapi
Açıklama:
İnfraruj dalga boyu 0.7-1000 mikrometre arasında olan ışınlar ile moleküler vibrasyon oluşturarak ısınma sağlayan yüzeysel ısı ajanıdır.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi derin sıcaklık uygulamaları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ultrason
B
Hidroterapi
C
Buz Uygulaması
D
İnfraruj
E
Parafin
Açıklama:
Derin sıcaklık ajanları arasında ultrason, kısa dalga diatermi ve mikro dalga diatermi yer alır.
Soru 100
US dalgalarının yardımıyla, ağrı kesici ve intienflamatuar ilaçlar gibi, ilaçların deri yoluyla subkutanöz dokuya iletilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kısa Dalga Diatermi
B
Fonoforez
C
Radar
D
Nöromusküler Elektrik Stimülasyonu
E
İyontoforez
Açıklama:
Fonoforez veya sonoforez,US dalgalarının yardımıyla, ağrı kesici ve intienflamatuar ilaçlar gibi, ilaçların deri yoluyla subkutanöz dokuya iletilmesidir.
Soru 101
Kan damarlarının kasılarak daralması aşağıda yer alan kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Buz masajı
B
Transkulanöz
C
Magnetoterapi
D
Vazokontriksiyon
E
Tromboflebit
Açıklama:
Kan damarlarının kasılarak daralması "Vazokontriksiyon" kavramıyla ifade edilmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 102
İçinde ısıyı uzun süre tutabilen silikon dioksit adlı madde bulunan kanvas kumaştan yapılan paketlere ne denmektedir?
Seçenekler
A
Soğuk paketler
B
Hotpack
C
Parafin
D
Vazodilitasyon
E
İnfraruj
Açıklama:
Hotpack düşük maliyetli olmaları ve kolay uygulandıkları için en sık kullanılan yüzeysel ısı ajanıdır. İçinde ısıyı uzun süre tutabilen silikon
dioksit adlı madde bulunan kanvas kumaştan yapılan paketlerdir. Hotpack kas spazmını azaltmak, gevşeme elde etmek, eklem hareket genişliğini arttırmak, esnekliği arttırmak, bölgesel ağrının azaltılmasını
sağlamak, doku sıvılarının emilimini hızlandırmak ve terlemeyi arttırmak için uygulanır. Doğru cevap B seçeneğidir.
dioksit adlı madde bulunan kanvas kumaştan yapılan paketlerdir. Hotpack kas spazmını azaltmak, gevşeme elde etmek, eklem hareket genişliğini arttırmak, esnekliği arttırmak, bölgesel ağrının azaltılmasını
sağlamak, doku sıvılarının emilimini hızlandırmak ve terlemeyi arttırmak için uygulanır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 103
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sıcak uygulamaların yapılmasını gerektiren durumlardan birisidir?
Seçenekler
A
Hemorajik durumlar
B
Bozulmuş bilinçsel durumlar
C
Zayıf termal regülasyon
D
Kollajen dokunun esnekliğini arttırmak
E
Akut inflamatuar durumlar
Açıklama:
Sıcaklık ajanları, sorunların kronik evresinde kan akımını arttırmak, ağrıyı gidermek ve kollajen dokunun esnekliğini arttırmak
amacıyla kullanılır. Eklem hareket açıklığı ve fonksiyonel aktiviteleri geliştirerek egzersizin etkisini arttırır. Ancak aynı zamanda inflamatuar etki oluşturarak kanama ve ödemde artışa neden olabilmektedir.Aşağıdaki durumlarda sıcak uygulama yapılmamalıdır:
• Tromboflebit
• Hemorajik durumlar
• Üreme organları üzerine
• Bozulmuş bilinçsel durumlar
• Akut yaralanma ve iltihabi durumlar
• Bozulmuş dolaşım sorunları
• Malingnite, tüberküloz veenfeksiyon durumu
• Cilt hastalıkları
Doğru cevap D seçeneğidir.
amacıyla kullanılır. Eklem hareket açıklığı ve fonksiyonel aktiviteleri geliştirerek egzersizin etkisini arttırır. Ancak aynı zamanda inflamatuar etki oluşturarak kanama ve ödemde artışa neden olabilmektedir.Aşağıdaki durumlarda sıcak uygulama yapılmamalıdır:
• Tromboflebit
• Hemorajik durumlar
• Üreme organları üzerine
• Bozulmuş bilinçsel durumlar
• Akut yaralanma ve iltihabi durumlar
• Bozulmuş dolaşım sorunları
• Malingnite, tüberküloz veenfeksiyon durumu
• Cilt hastalıkları
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi derin sıcaklık ajanlarından birisidir?
Seçenekler
A
Ultrason
B
Hubbard tanklar
C
İnfraruj
D
Soğuk spreyler
E
Hotpack
Açıklama:
Derin sıcaklık ajanları eklem kapsülü ve bağlar gibi 3-5 cm derinlikteki dokuların ısıtılması sağlarlar ve sorunun evresine göre devamlı ve kesikli olarak uygulanırlar. Derin sıcaklık ajanları arasında ultrason, kısa dalga diatermi ve mikro dalga diatermi yer alır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 105
Enterferansiyel akım uygulamalarında kan dolaşımını arttırmak amacıyla kullanılan frekans aralığı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sabit 100 Hz
B
0-100 Hz
C
50-100 Hz
D
90-100 Hz
E
0-10 Hz
Açıklama:
Enterferansiyel akımlar tedavi amaçlı kullanılmak üzere orta frekanslı alternatif akımların alçak frekanslarda modüle edilmesidir. Frekansları yaklaşık 4000 Hz. olan iki orta frekanslı akımın kesişmesiyle oluşurlar. Kan dolaşımını arttırmak amacıyla kullanılan akım uygulamalarında 0-100 Hz frekans aralığı kullanılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi esnasında hastalarda görülebilecek sorunlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Deride kızarıklık
B
Ağrı ve rahatsızlık hissi
C
Kanama
D
Kalp pili durması
E
Migren atağı
Açıklama:
Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (EŞDT) yüksek şiddetteki ses dalgalarının vücudun belli bir bölgesine basınçlı bir şekilde uygulanmasıdır.Tedavinin dozajı kullanılan şok dalgasına ve probleme göre değişir. Hastanın şikâyetine göre haftada 1 kez 3-5 seans uygulama yapılabilir. Uygulama sırasında deride kızarıklık, ağrı ve rahatsızlık hissi, hassasiyet, kanama, ödem, migren atağı, bayılma ve mide bulantısı görülebilir. Tedavi sırasında dikkatli olunmalı ve hasta kontrol edilmelidir. Malign durumlarda, kanın pıhtılaşma sorunu olduğu durumlarda, patolojik nörolojik bulgularda, hamilelikle, aktif enfeksiyon durumunda, kalp pili kullananlarda, akciğer, kranium ve vertebral kolon üzerine uygulama yapılmamalıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 107
Termal etkisi olmadığı için soğuk yumuşak lazer olarak da adlandırılan gücü 500 mW’tan az ve 35 mJ/cm2’den daha düşük dozajlarda kullanılan lajer tedavisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Düşük yoğunluklu lazer tedavisi
B
Magnetoterapi
C
Yüksek yoğunluklu lazer tedavisi
D
İyontoforez
E
Rus Akımı
Açıklama:
Düşük yoğunluklu lazer tedavisinin gücü 500 mW’tan azdır ve 35 mJ/cm2’den daha düşük dozajlarda kullanılır. Termal etkisi olmadığı için soğuk yumuşak lazer olarak da adlandırılır. Klinikte yara iyileşmesi, kemik iyileşmesi ve yumuşak doku iyileşmesini arttırmak ve ağrıyı azaltmak için kullanılır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi İyontoforez tedavisi hakkında yanlış bir ifade içermektedir?
Seçenekler
A
Elektrik akımı kullanılarak medikal iyonların deri yoluyla vücuda verilmesidir.
B
(+) yüklü iyonların (-) kutuba, (-) yüklü iyonların (+) gitmesidir.
C
Hastaya verilecek iyon solüsyonu hazırlandıktan sonra solüsyonun iyon yüküne göre uygun kutuptan verilir.
D
Genel olarak 10 - 30 mA arasında düz akım ile uygulama yapılır.
E
Polifazik dalga şeklindedir, her devir 10 msn sürer.
Açıklama:
İyontoforez tedavisi elektrik akımı kullanılarak medikal iyonların deri yoluyla vücuda verilmesidir. (+) yüklü iyonların (-) kutuba, (-) yüklü iyonların (+) gitmesidir. Bu uygulama düşük elektrik akımı ile deri yoluyla emilerek belirli iyonların dolaşım sistemine dâhil olmasıdır.
İyontoforez vücuda verilmek istenen kimyasal maddeleri istenilen yere verebilmek, sistemik olarak verilmek istenen maddelerin deri yoluyla
vücuda vermek ve sistemik olarak alındığında etkilerinin açığa çıkması daha yavaş olan maddelerin deride depo edilerek etkinliğini arttırmak için kullanılır. Hastaya verilecek iyon solüsyonu hazırlandıktan sonra solüsyonun iyon yüküne göre uygun kutuptan verilir. (+) yüklü iyonlar (+) kutuptan, (-) yüklü iyonlar (-) kutuptan verilir. Solüsyonun verildiği elektrota aktif elektrot, diğer elektrota pasif elektrot denilir. Pasif elektrot her zaman aktif elektrottan büyük olmalıdır. Genel olarak 10 - 30 mA arasında düz akım ile uygulama yapılır. Doğru cevap E seçeneğidir.
İyontoforez vücuda verilmek istenen kimyasal maddeleri istenilen yere verebilmek, sistemik olarak verilmek istenen maddelerin deri yoluyla
vücuda vermek ve sistemik olarak alındığında etkilerinin açığa çıkması daha yavaş olan maddelerin deride depo edilerek etkinliğini arttırmak için kullanılır. Hastaya verilecek iyon solüsyonu hazırlandıktan sonra solüsyonun iyon yüküne göre uygun kutuptan verilir. (+) yüklü iyonlar (+) kutuptan, (-) yüklü iyonlar (-) kutuptan verilir. Solüsyonun verildiği elektrota aktif elektrot, diğer elektrota pasif elektrot denilir. Pasif elektrot her zaman aktif elektrottan büyük olmalıdır. Genel olarak 10 - 30 mA arasında düz akım ile uygulama yapılır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 109
Nöromusküler elektrik stimülasyonu aşağıda yer alan durumlardan hangisinde kullanılmaz?
Seçenekler
A
Kasların kuvvetlendirilmesi ve kuvvetin korunması için
B
İstemli motor kontrolün kolaylaştırılması için
C
Tam temasın sağlanamadığı kemik çıkıntıları için
D
Eklem hareket açıklığının korunması ve arttırılması için
E
Kas spazmının ve spastisitenin azaltılması için
Açıklama:
NMES şu durumlarda kullanılabilir:
• Kasların kuvvetlendirilmesi ve kuvvetin korunması için
• İstemli motor kontrolün kolaylaştırılması için
• Eklem hareket açıklığının korunması ve arttırılması için
• Kas spazmının ve spastisitenin azaltılması için
• Ortez yerine destek sağlanması için
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Kasların kuvvetlendirilmesi ve kuvvetin korunması için
• İstemli motor kontrolün kolaylaştırılması için
• Eklem hareket açıklığının korunması ve arttırılması için
• Kas spazmının ve spastisitenin azaltılması için
• Ortez yerine destek sağlanması için
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 110
Aşağıda yer alan Diadinamik akımlar ve açıklamalarından hangisi doğru bir eşleşmedir?
Seçenekler
A
Difaz fikse - Uyarı ve dinlenme süreleri 10 msn’dir.
B
Monofaz fikse - Eşit bir şekilde peş peşe gelen DF ve MF’ den oluşur.
C
Kısa periyod - Uzun süreli analjezik etkileri vardır.
D
Uzun periyod - Bağ dokusunu uyarmak ve spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde kullanılır.
E
Ritm senkop - Aralıklı olarak gelen monofaz fikseye benzeyen akımlardır.
Açıklama:
• Difaz fikse (DF): Her uyarının süresi 10
msn’dir. Sempatik tonusun arttığı durumlarda,
sempatik gangliyonlar üzerine ve
periferik doloşım bozukluklarında sıklıkla
kullanılır. Ayrıca diğer akım çeşitleri uygulanmadan
tedavi başlangıcında da uygulanır.
• Monofaz fikse (MF): Uyarı ve dinlenme süreleri
10 msn’dir. Bağ dokusunu uyarmak ve
spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde
kullanılır.
• Kısa periyod (CP): Eşit bir şekilde peş peşe
gelen DF ve MF’ den oluşur. Her bir uyarının
süresi 1 sn’dir. Trofik bozukluklar ve
travmalardan sonra spazma bağlı olmayan
ağrılı durumların tedavisinde kullanılır.
• Uzun periyod (LP): Uzun süreli analjezik
etkileri vardır. Kronik ağrılı durumların tedavisinde
tercih edilir.
• Ritm senkop (RS): Aralıklı olarak gelen
monofaz fikseye benzeyen akımlardır. Kas
ve sinirin değerlendirilmesi için kullanılabilir.
Aynı zamanda bölgesel kas egzersizi
içinde kullanılır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
msn’dir. Sempatik tonusun arttığı durumlarda,
sempatik gangliyonlar üzerine ve
periferik doloşım bozukluklarında sıklıkla
kullanılır. Ayrıca diğer akım çeşitleri uygulanmadan
tedavi başlangıcında da uygulanır.
• Monofaz fikse (MF): Uyarı ve dinlenme süreleri
10 msn’dir. Bağ dokusunu uyarmak ve
spazma bağlı ağrılı durumların tedavisinde
kullanılır.
• Kısa periyod (CP): Eşit bir şekilde peş peşe
gelen DF ve MF’ den oluşur. Her bir uyarının
süresi 1 sn’dir. Trofik bozukluklar ve
travmalardan sonra spazma bağlı olmayan
ağrılı durumların tedavisinde kullanılır.
• Uzun periyod (LP): Uzun süreli analjezik
etkileri vardır. Kronik ağrılı durumların tedavisinde
tercih edilir.
• Ritm senkop (RS): Aralıklı olarak gelen
monofaz fikseye benzeyen akımlardır. Kas
ve sinirin değerlendirilmesi için kullanılabilir.
Aynı zamanda bölgesel kas egzersizi
içinde kullanılır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerin hangisi 'dokunma algısının azalması' anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Anestezi
B
Apraksi
C
Hipoestezi
D
Hiperestezi
E
Termohipestezi
Açıklama:
Hipoestezi dokunma algısının azalması anlamına gelmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerin hangisi 'ısı duyusu' anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Termodinamik
B
Termokimya
C
Termestezi
D
Termanaljezi
E
Termohipestezi
Açıklama:
Termestezi ısı duyusu anlamına gelmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 3
Hemianopsi kavramının tanımı aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Orta kulak kaynaklı işitme kaybı olması
B
Göz retinasındaki damarların yarısının körelmiş olması
C
Kulaktaki örs kemiğinin yapısal bozukluğa sahip olması
D
Hem görme hem işitme engelinin beyin temelli olması
E
Bir veya iki gözün, sağ veya sol yarısındaki görme kaybı olması
Açıklama:
Hemianopsi, bir veya iki gözün sağ veya sol yarısında görme kaybıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
"Babası, Ahmet'in sırtını hafifçe okşamasına rağmen, Ahmet acı hissediyor."
Yukarıda verilen örnek olayda Ahmet'in yaşadığı duyusal anormallik aşağıdakilerin hangisidir?
Yukarıda verilen örnek olayda Ahmet'in yaşadığı duyusal anormallik aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Anestezi
B
Disestezi
C
Parestezi
D
Hemianopsi
E
Termestezi
Açıklama:
Örnek olayda Ahmet'in yaşadığı duyusal anormallik disestezi olarak adlandırılır. Disestezi vücudun etkilenen bölgelerinde hafif dokunma veya nazik okşama gibi ağrısız uyarıların ağrılı olarak algılanmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerin hangisi eller ile tanıma becerisine verilen addır?
Seçenekler
A
Stereognozis
B
Apraksi
C
Grafestezi
D
Hemianopsi
E
Parestezi
Açıklama:
Stereognozis eller ile tanıma becerisidir. Özellikle görme engelli çocuklara nesneleri elle dokunma ile tanıma becerisini edindirmek, hayatı uzamsal ve nesnesel olarak algılamalarında büyük katkı sağlayıcıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 6
Gözlerini kapatıp birbirlerinin ciltleri üzerine elle yazı yazıp, ne yazıldığını tahmin etmeye çalışan iki arkadaşın oynadıkları bu oyun, aşağıdaki kavramların hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Praksi
B
Apraksi
C
Grafestezi
D
Anestezi
E
Vücut İmajı
Açıklama:
Gözlerini kapatıp birbirlerinin ciltleri üzerine elle yazı yazıp, ne yazıldığını tahmin etmeye çalışan iki arkadaşın oynadıkları bu oyun grafestezi kavramı ile ilişkilidir. Grafestezi insanların cilt üzerinde yazılmış rakamları, harfleri tanımasını sağlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 7
- Mizaç
- Uyku
- Bellek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri genel zihinsel işlevler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Genel zihinsel işlevler; bilinç, uyum, uyku, mizaç, kişiliktir. Buna göre I ve II genel zihinsel işlevler arasında yer alır. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
Kişinin nesneler, olaylar, kişiler ve durumlar arasındaki ilişkileri görmesi ve anlamlandırması aşağıdakilerin hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Soyut düşünme
B
Problem çözme becerisi
C
Dikkat
D
Konsantrasyon
E
Oryantasyon
Açıklama:
Soyut düşünme; kişinin nesneler, olaylar veya fikirler arasındaki ilişkileri görmesini sağlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
Engelli bir birey eline verilmiş olan bir nesnenin sıcaklığı, şekli ve ağırlığına dair her hangi bir fikir yürütemiyorsa, aşağıdaki problemlerden hangisine sahip olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Apraksi
B
Hemianopsi
C
Astereognozis
D
Parestezi
E
Anestezi
Açıklama:
Astereognozis dokunma ile cisimlerin tanımlanamaması bozukluğudur. Astereognozisi olan engelli bireyler cisimlerin şeklini, biçimini, sıcaklığını, ağırlığını algılayamazlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
İlerleyen yaş ile (özellikle 75 yaş üzerinde), beyin üst düzey işlevlerinin genel olarak bozulması sonucunda ortaya çıkan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Demans
C
Amnezi
D
Praksi
E
Deliryum
Açıklama:
Demans ilerleyen yaş ile (özellikle 75 yaş üzerinde), beyin üst düzey işlevlerinin genel olarak bozulması sonucunda ortaya çıkar. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde ısı duyusu ile ilgili görülen problemlerden biridir?
Seçenekler
A
Parestezi
B
Termanaljezi
C
Aljezi
D
Termestezi
E
Disestezi
Açıklama:
Engelli kişilerde ısı duyusu ile ilgili problemler:
- Termanaljezi: Isıya karşı duyarlılığın olmaması
- Termohipestezi: Isıya karşı duyarlılığın
azalması
- Termohiperestezi: Isı duyusunun abartılı
his edilmesi şeklindedir.
Engelli bireylerde ısı duyusu ile ilgili görülen problemler termanaljezi, termohipestezi ve termohiperestezi olarak sıralanabilir. Termanaljezi ısıya karşı duyarlılığın olmaması durumudur. Doğru cevap B'dir.
- Termanaljezi: Isıya karşı duyarlılığın olmaması
- Termohipestezi: Isıya karşı duyarlılığın
azalması
- Termohiperestezi: Isı duyusunun abartılı
his edilmesi şeklindedir.
Engelli bireylerde ısı duyusu ile ilgili görülen problemler termanaljezi, termohipestezi ve termohiperestezi olarak sıralanabilir. Termanaljezi ısıya karşı duyarlılığın olmaması durumudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 12
- .........................: kaslar, eklemler, bağlar ve kemiklerdeki alıcılardan, eklem pozisyonu ve hareketi hakkında bilgiler sağlar.
- .........................: deri ve deri altı dokular için zararlı olabilecek uyarıların saptanmasını sağlar
- .........................: koruyucu duyulardan biridir ve günlük yaşamda banyo yapma, yemek pişirme ve ütü yapma gibi
durumlarda yaralanmaları önler.
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdaki kavramların hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Propriyosepsiyon - Termanaljezi - Analjezi
B
Ajezi - Termohipestezi - Termestezi
C
Propriyosepsiyon - Aljezi - Termestezi
D
Termohiperestezi - Hipoaljezi - Parestezi
E
Hemianopsi - Analjezi - Propriyosepsiyon
Açıklama:
Propriyosepsiyon: kaslar, eklemler, bağlar ve kemiklerdeki alıcılardan, eklem pozisyonu ve hareketi hakkında bilgiler sağlar.
Aljezi (ağrı duyusu): deri ve deri altı dokular için zararlı olabilecek uyarıların saptanmasını sağlar.
Termestezi (ısı duyusu): koruyucu duyulardan biridir ve günlük yaşamda banyo yapma, yemek pişirme ve ütü yapma gibi durumlarda yaralanmaları önler.
Boşluklara sırasıyla propriyosepsiyon - aljezi - termestezi kavramları getirilmelidir. Doğru cevap C'dir.
Aljezi (ağrı duyusu): deri ve deri altı dokular için zararlı olabilecek uyarıların saptanmasını sağlar.
Termestezi (ısı duyusu): koruyucu duyulardan biridir ve günlük yaşamda banyo yapma, yemek pişirme ve ütü yapma gibi durumlarda yaralanmaları önler.
Boşluklara sırasıyla propriyosepsiyon - aljezi - termestezi kavramları getirilmelidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 13
Herhangi bir uyarı olmadan anormal his algılanması olarak tanımlanan ve dokunsal, termal veya ağrılı olabilen anormallik aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Disestezi
B
Grafestezi
C
Praksi
D
Parestezi
E
Stereognozis
Açıklama:
Parestezi herhangi bir uyarı olmadan anormal his algılanmasıdır. Dokunsal, termal veya ağrılı olabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Dikkat dağılması, algısal bozukluklar, konuşma güçlükleri, uyku düzeninin bozulması, hafıza ile ilgili sorunlar, bilinç bulanıklığı gibi belirtileri olan bilişsel bozukluk aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Demans
B
Alzheimer
C
Amnezi
D
Oryantasyon
E
Deliryum
Açıklama:
Deliryum dikkat dağılması, algısal bozukluklar, konuşma güçlükleri, uyku düzeninin bozulması, hafıza ile ilgili sorunlar, bilinç bulanıklığı gibi belirtiler gösteren bilişsel bir bozukluktur. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Çanta veya cüzdan içinden para alma veya karanlık bir odada ışık düğmesini bulma gibi görevleri yerine getiremeyen bir bireyin aşağıdaki becerilerinin hangisinde sorun yaşadığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Stereognozis
B
Grafestezi
C
Paraksi
D
Konsantrasyon
E
Analjezi
Açıklama:
Stereognozis: nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisidir. Günlük yaşamda birçok aktivite için kritiktir. Çanta veya cüzdan içinden para alma veya karanlık bir odada ışık düğmesini bulma gibi görevleri yerine getirmemizi sağlar.
Stereognozis eller ile tanıma becerisidir. Bu beceri, objeleri ve geometrik şekilleri görmeden dokunma yoluyla tanımlamayı sağlar. Çanta veya cüzdan içinden para alma veya karanlık bir odada ışık düğmesini bulma gibi görevlerde sorun yaşayan birey stereognozis yani eller ile tanıma becerisinde sorun yaşadığı söylenebilir. Doğru cevap A'dır.
Stereognozis eller ile tanıma becerisidir. Bu beceri, objeleri ve geometrik şekilleri görmeden dokunma yoluyla tanımlamayı sağlar. Çanta veya cüzdan içinden para alma veya karanlık bir odada ışık düğmesini bulma gibi görevlerde sorun yaşayan birey stereognozis yani eller ile tanıma becerisinde sorun yaşadığı söylenebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
Giysilerin belli bir sıraya göre dizilmesi, nasıl ve hangi sırayla giyileceğine dair kontrol listesinin hazırlanması engelli bireylerde görülen hangi probleme ya da bozukluğa yönelik örnek bir çevresel düzenlemedir?
Seçenekler
A
Hafıza problemleri
B
Dikkat problemleri
C
Aktiviteyi sıralama eksikliği
D
Apraksi
E
Oryantasyon problemleri
Açıklama:
Aktiviteyi sıralama eksikliği olan bireylerin giyinme görevini yerine getirebilmesi için çevresel düzenleme örneği olarak giysiler belli bir sıraya göre dizilmeli, nasıl ve hangi sırayla giyileceğine dair kontrol listesi hazırlanmalıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
Aşağıdaki bilgilerin hangisi amnezi ve amnezi hastaları ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Kısmi veya tam bellek kaybıdır.
B
Kişilik değişiklikleri ortaya çıkabilir.
C
Günlük aktiviteler ve davranışları yerine getirme becerisi bozulur.
D
Sorun çözme ve bilginin yeni durumlara aktarılmasında zorluk yaşayabilirler.
E
Sesleri olağandışı derecede rahatsız edici bulabilirler.
Açıklama:
Amnezi: Felç, kafa travması, ameliyat gibi pek çok nedeni olabilir. Kısmi veya tam bellek kaybıdır.
Geçmiş olayların hatırlanması amnezinin ağırlığına göre değişebilir.
Amnezi , felç, kafa travması, ameliyat gibi pek çok nedeni olabilir. Kısmi veya tam bellek kaybıdır. Geçmiş olayların hatırlanması amnezinin ağırlığına göre değişebilir. Amnezi hastaları fiziksel olarak gayet sağlıklı görünebilirler, fiziksel koordinasyon gerektiren işleri zorlanmadan yapabilirler. Doğru cevap A'dır.
Geçmiş olayların hatırlanması amnezinin ağırlığına göre değişebilir.
Amnezi , felç, kafa travması, ameliyat gibi pek çok nedeni olabilir. Kısmi veya tam bellek kaybıdır. Geçmiş olayların hatırlanması amnezinin ağırlığına göre değişebilir. Amnezi hastaları fiziksel olarak gayet sağlıklı görünebilirler, fiziksel koordinasyon gerektiren işleri zorlanmadan yapabilirler. Doğru cevap A'dır.
Soru 18
Aşağıdakilerin hangisi genel zihinsel işlevlerden biridir?
Seçenekler
A
Dikkat
B
Bilinç
C
Bellek
D
Düşünce
E
Problem çözme
Açıklama:
Genel zihinsel işlevler: bilinç, uyum, uyku, mizaç, kişilik.
Genel zihinsel işlevler: bilinç, uyum, uyku, mizaç, kişiliktir. Bilinç, genel zihinsel işlevlerden biridir. Doğru cevap A'dır.
Genel zihinsel işlevler: bilinç, uyum, uyku, mizaç, kişiliktir. Bilinç, genel zihinsel işlevlerden biridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 19
Aşağıdakilerin hangisi engelli kişilerde dokunma duyusu ile ilgili yaşanan problemlerden biridir?
Seçenekler
A
Farmeztezi
B
Hipoestezi
C
Termestezi
D
Termohipestezi
E
Termanaljezi
Açıklama:
Engelli kişilerde dokunma duyusu ile ilgili problemler:
• Anestezi: Dokunmayı anlayamama
• Hipoestezi: Dokunma algısının azalması
• Hiperestezi: Dokunmanın abartılı hissedilmesi şeklinde olabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
• Anestezi: Dokunmayı anlayamama
• Hipoestezi: Dokunma algısının azalması
• Hiperestezi: Dokunmanın abartılı hissedilmesi şeklinde olabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 20
Isıyı algılama yeteneği günlük yaşamda aşağıdakilerin hangisi için gereklidir?
Seçenekler
A
Kıyafetin vücuda değdiğini hissetmek
B
Nesneleri tanımak
C
Yemek pişirme ve ütü yapma gibi durumlarda yaralanmaları önlemek
D
Çevre sıcaklıklarını tespit etmek
E
Kas fonksiyonu yerine getirmek
Açıklama:
Isıyı algılama yeteneği günlük yaşamda banyo yapma, yemek pişirme ve ütü yapma gibi durumlarda yaralanmaları önlemek için gerekir. Doğru cevap C'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi deri ve deri altı dokular için zararlı olabilecek uyarıların saptanmasını sağlar?
Seçenekler
A
Ağrı duyusu
B
Isı duyusu
C
Basınç duyusu
D
Koku duyusu
E
Tat duyusu
Açıklama:
Ağrı duyusu, deri ve deri altı dokular için zararlı olabilecek uyarıların saptanmasını sağlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Aşağıdakilerin hangisi engelli bireyin gördüğü nesneleri tanıyamamasına, nesneleri görebilmesine ancak anlam verememesine neden olan problemdir?
Seçenekler
A
Görsel agnozi
B
Parestezi
C
Disestezi
D
Stereognozis
E
Grafestezi
Açıklama:
Engelli bireylerde görülebilecek problemlerden biri olan görsel agnozide, kişi gördüğü nesneleri tanıyamaz. Nesneleri görebilir ancak anlam veremez. Bu kişiler başlarına iç çamaşırı giymek veya tarak kullanarak diş fırçalamak gibi olağandışı veya tuhaf davranışlarda bulunabilirler. Doğru cevap A'dır.
Soru 23
Aşağıdakilerin hangisi herhangi bir uyarı olmadan anormal his algılanmasını içeren duyusal anormalliktir?
Seçenekler
A
Hemianopsi
B
Disestezi
C
Parestezi
D
Proprioseprif
E
Termohiperestezi
Açıklama:
Parestezi herhangi bir uyarı olmadan anormal his algılanmasıdır. Dokunsal, termal veya ağrılı olabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 24
Nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Parestezi
B
Stereognozis
C
Disestezi
D
Hemianopsi
E
Termanaljezi
Açıklama:
Stereognozis nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 25
Praksi yeteneğinde bozulma olup yeterli motor gücü ve duyusu olmasına rağmen kişide hareket etme yeteneğinde yetersizlik görülmesi durumu aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Disestezi
B
Parestezi
C
Stereognozis
D
Apraksi
E
Grafestezi
Açıklama:
Apraksi; praksi yeteneğinde bozulma olup yeterli motor gücü ve duyusu olmasına rağmen kişide hareket etme yeteneğinde yetersizlik görülmesidir. Apraksisi olan engelli birey, hareketi otomatik olarak gerçekleştirme yeteneğine sahip olsa da bir komut aldığı zaman hareketi yerine getiremez. Doğru cevap D'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerin hangisi engelli bireylerde görülen bilişsel bozukluklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Demans
C
Deliryum
D
Amnezi
E
Epilepsi
Açıklama:
Engelli bireylerde görülen bilişsel bozukluklar deliryum, defans, alzheimer ve amnezidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 27
Aşağıdaki problemlerden hangisi için takvimler veya günlük planlayıcılar kullanılması, günlük yapılacak işler için küçük hatırlatıcı kartların hazırlanması tavsiye edilmektedir?
Seçenekler
A
Hafıza problemleri
B
Dikkat problemleri
C
Oryantasyon problemleri
D
Aktiviteyi sıralama eksikliği
E
Aktiviteyi hazırlama eksikliği
Açıklama:
Hafıza problemlerinde, takvimler veya günlük planlayıcılar kullanılmalıdır. Günlük yapılacak işler için küçük hatırlatıcı kartlar hazırlanması tavsiye edilmektedir. Doğru cevap A'dir.
Soru 28
Engelli kişilerde dokunmayı anlayamama hissine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anestezi
B
Hipoestezi
C
Hiperestezi
D
Termestezi
E
Alzeji
Açıklama:
Anestezi, dokunmayı anlayamama'dır.
Soru 29
Isıya karşı duyarlılığın olmaması durumuna ne ad verilmelidir?
Seçenekler
A
Termohipestezi
B
Termanaljezi
C
Termohiperestezi
D
Aljezi
E
Hiperestezi
Açıklama:
Termanaljezi, ısıya karşı duyarlılığın olmamasıdır.
Soru 30
Ağrı hissini anlayamama durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipoaljezi
B
Hiperaljezi
C
Analjezi
D
Parestezi
E
Disestezi
Açıklama:
Ağrı hissini anlayamama durumuna analjezi adı verilir.
Soru 31
Vücudun etkilenen bölgelerinde hafif dokunma veya nazik okşama gibi ağrısız uyarıların ağrılı olarak algılanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Analjezi
B
Disestezi
C
Parestezi
D
Stereognozis
E
Praksi
Açıklama:
Vücudun etkilenen bölgelerinde hafif dokunma veya nazik okşama gibi ağrısız uyarıların ağrılı olarak algılanmasına disestezi adı verilir.
Soru 32
Değerlendirici küt, sivri bir kalem veya benzeri bir alet ile kişinin avuç içine harf, sayı veya geometrik şekil çizerek yaptığı değerlendirme hangi algı değerlendirmesine yöneliktir?
Seçenekler
A
Praksi
B
Analjezi
C
Stereognozis
D
Oryantasyon
E
Grafestezi
Açıklama:
Değerlendirici küt, sivri bir kalem veya benzeri bir alet ile kişinin avuç içine harf, sayı veya geometrik şekil çizerek yaptığı değerlendirme grafestezi algı değerlendirmesine yöneliktir.
Soru 33
I.Bilişsel sorunu olan bireyler günlük yaşamda temel becerileri yerine getiremezler:
II. Hava şartlarına uygun olarak ne giyeceğine karar veremezler.
III. Doğru giyinme sırasını belirleyemezler.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bilişsel bozukluğu olan engelli bireylerde gözlenen bilişsel bozukluklardır?
II. Hava şartlarına uygun olarak ne giyeceğine karar veremezler.
III. Doğru giyinme sırasını belirleyemezler.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bilişsel bozukluğu olan engelli bireylerde gözlenen bilişsel bozukluklardır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç maddede, bilişsel bozukluğu olan engelli bireylerde gözlenen bilişsel bozukluklardır.
Soru 34
I.Mobilyalar, kazaya sebebiyet vermeyecek şekilde yerleştirilmelidir,
II. Ev ortamı uygun aydınlatılmış olmalıdır,
III.Yer malzemesinin kaygan olmamasına özen gösterilmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri görme engelli bireylerde yapılabilecek düzenlemeler kapsamına girmektedir?
II. Ev ortamı uygun aydınlatılmış olmalıdır,
III.Yer malzemesinin kaygan olmamasına özen gösterilmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri görme engelli bireylerde yapılabilecek düzenlemeler kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de görme engelli bireylerde yapılabilecek düzenlemeler kapsamına girmektedir.
Soru 35
I.Evdeki koridorlar geniş tutulmalı, duvarlardaki sivri köşeler koruyucularla kapatılmalıdır.
II. Mobilyalar arası mesafeler geniş olmalıdır.
III. Merdivenlerin ilk ve son basamaklarına gözle görülebilecek uyaranlar koyulmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dokunma duyusu ile problem yaşayan engelli bireyler için yapılması gereken düzenlemeler arasındadır?
II. Mobilyalar arası mesafeler geniş olmalıdır.
III. Merdivenlerin ilk ve son basamaklarına gözle görülebilecek uyaranlar koyulmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dokunma duyusu ile problem yaşayan engelli bireyler için yapılması gereken düzenlemeler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
II ve III
D
Yalnız I
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de dokunma duyusu ile problem yaşayan engelli bireyler için yapılması gereken düzenlemeler arasındadır.
Soru 36
Belirgin bir motor problem veya kas zayıflıkları olmamasına rağmen, dişlerin fırçalanması gibi sıradan bir görevi tamamlamak için gerekli motor hareketleri planlama ve gerçekleştirmenin imkânsızlığına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Analjezi
B
Apraksi
C
Astereognozis
D
Hafıza problemleri
E
Oryantasyon problemi
Açıklama:
Belirgin bir motor problem veya kas zayıflıkları olmamasına rağmen, dişlerin fırçalanması gibi sıradan bir görevi tamamlamak için gerekli motor hareketleri planlama ve gerçekleştirmenin imkânsızlığına apraksi adı verilmektedir.
Soru 37
"Fırın gibi makinelerin zamanlamasını ayarlanmasına dikkat edilmeli, sesli uyaranlar eklenmelidir. Ayrıca hatırlatıcı kartlar da hazırlanabilir."
Yukarıda belirtilen düzenleme hangi bozukluğa yöneliktir?
Yukarıda belirtilen düzenleme hangi bozukluğa yöneliktir?
Seçenekler
A
Dikkat problemleri
B
Hafıza problemleri
C
Oryantasyon problemleri
D
Aktiviteyi sıralama eksikliği
E
Praksi
Açıklama:
"Fırın gibi makinelerin zamanlamasını ayarlanmasına dikkat edilmeli, sesli uyaranlar eklenmelidir. Ayrıca hatırlatıcı kartlar da hazırlanabilir."
Yukarıda belirtilen düzenleme dikkat problemlerine yöneliktir.
Yukarıda belirtilen düzenleme dikkat problemlerine yöneliktir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde dokunmayı anlayamama durumu olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Anestezi
B
Hipoestezi
C
Vestibüler
D
Hiperstezi
E
Rekreasyon
Açıklama:
Anestezi, engelli bireylerde dokunmayı anlayamama durumu olarak tanımlanmaktadır.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 39
Isıyı algılama yeteneğinin günlük yaşamda aşağıdakilerden hangisinde ortaya çıkabilecek kazaları önlemek için kullanılabilir?
Seçenekler
A
Yürüme
B
Banyo yapma
C
Yazı yazma
D
İş sahibi olma
E
Evlilik
Açıklama:
Isıyı algılama yeteneği, günlük yaşamda banyo yapma, yemek pişirme ve ütü yapma gibi durumlarda yaralanmaları önlemek için gerekir.
Soru 40
"....... herhangi bir uyarı olmadan anormal his algılanmasıdır."
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Distezi
B
Analjezi
C
Parestezi
D
Disfazi
E
Ataksi
Açıklama:
Parestezi herhangi bir uyarı olmadan anormal his algılanmasıdır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 41
Engelli bireylerin, kalemi kâğıt üzerine yerleştirme, çatalı tutma, düğmeyi ilikleme gibi becerileri yerine getirememesinin nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Analjezi hissi
B
Vestibüler sistem sorunları
C
Görme sorunları
D
Proprioseprif sistem sorunları
E
İşitme sınırlılıkları
Açıklama:
Proprioseprif sistemin etkilendiği engelli bireyler, kalemi kâğıt üzerine yerleştirme, çatalı tutma,düğmeyi ilikleme gibi becerileri yerine getirmezler.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 42
Objeleri ve geometrik şekilleri görmeden dokunma yoluyla tanımlamayı sağlayan duyuya ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sterotipi
B
Anoreksiya
C
Endorezis
D
Enurezis
E
Stereognozis
Açıklama:
Stereognozis nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 43
Değerlendiricinin küt, sivri bir kalem veya benzeri bir alet ile kişinin avuç içine harf, sayı veya geometrik şekil çizdiği ve kişinin hangi şeklin çizildiğini söylemesi beklenen algı sorunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Grafestezi
B
Stereognozis
C
Praksi
D
Ataksi
E
Disfazi
Açıklama:
Grafestezinin değerlendirilmesinde değerlendiricinin küt, sivri bir kalem veya benzeri bir alet ile kişinin avuç içine harf, sayı veya geometrik şekil çizdiği ve kişinin hangi şeklin çizildiğini söylemesi beklenir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 44
Kişinin belli bir zamanda çevreden aldığı bilgi ve duyulara odaklanmasını sağlayan süreç aşağıdakilerden hangsidir?
Seçenekler
A
Motivasyon
B
Dikkat
C
Bellek
D
Oryantasyon
E
Konsantrasyon
Açıklama:
Dikkat, kişinin belli bir zamanda çevreden aldığı bilgi ve duyulara odaklanmasını sağlayan etkin bir süreçtir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 45
Bireyin kişiler, nesneler, olaylar veya fikirler arasındaki ilişkileri görmesini sağlayan bilişsel yeteneği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dikkat
B
Yürütücü fonksiyonlar
C
Soyut düşünme
D
Deliryum
E
Problem çözme becerisi
Açıklama:
Soyut düşünme; kişinin nesneler, olaylar veya fikirler arasındaki ilişkileri görmesini sağlayan bilişsel yetenektir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 46
Kısmi yada tam bellek kaybı ile kendini gösteren bilişsel bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Deliryum
C
Demans
D
Amnezi
E
Anestezi
Açıklama:
Amnezi; felç, kafa travması, ameliyat gibi pek çok nedeni olabilir. Kısmi veya tam bellek kaybıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi işitme sorunu olan bireyler için yapılacak çevresel düzenlemelere örnek olabilir?
Seçenekler
A
Alafranga tuvalet tercih etmek
B
Mobilyalar arası mesafeler geniş olmalıdır.
C
Gaz kullanımı olan evlerde sesli alarm sistemi kurulmalıdır.
D
Evde koku yapabilecek atıkların (çöp vb.) günlük olarak atılması sağlanmalıdır.
E
Pencere kenarlıklarına ve kapı kenarlarına dışarıdan gelecek gürültüyü azaltacak malzemeler yapıştırılmalıdır.
Açıklama:
İşitme sorunu olan bireyler için yapılacak çevresel düzenlemelere örnek olarak;
- Gürültü kaynağından uzak olmak
- Evde kullanılacak eşyalarda (dolap, masa gibi) akustik olarak sesin yankılanmasını azaltacak malzeme kullanmak
- Pencere kenarlıklarına ve kapı kenarlarına dışarıdan gelecek gürültüyü azaltacak malzemeler yapıştırılması
- İşitme cihazının ayarının ve takibinin sağlanması
- Gürültü yapan klima, bilgisayar fanı gibi araçların mümkün olduğunca kullanılmaması gösterilebilir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi engellilerde "dokunmanın abartılı hissedilmesi" problemidir?
Seçenekler
A
anestezi
B
hipoestezi
C
hiperestezi
D
termestezi
E
termanaljezi
Açıklama:
Engelli kişilerde dokunma duyusu ile ilgili problemler: • Anestezi: Dokunmayı anlayamama • Hipoestezi: Dokunma algısının azalması • Hiperestezi: Dokunmanın abartılı hissedilmesi şeklinde olabilmektedir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi proprioseprif sistemin etkilendiği engelli bireylerin davranışlarına örnektir?
Seçenekler
A
Isıya karşı duyarlılığın azalması
B
Kalemi kağıt üzerine yerleştirme
C
Ağrı hissini anlayamama
D
Kokuları ayırt edememe
E
Acı tadı ekşiden ayırt edememe
Açıklama:
Proprioseprif sistemin etkilendiği engelli bireyler, kalemi kâğıt üzerine yerleştirme, çatalı tutma, düğmeyi ilikleme gibi becerileri yerine getirmezler. Kişide beceriksizlik, ayakları üzerinde sendeleme ve eşyalara çarpma gibi beceriksizlikler görülebilir. Eğer propriyosepsiyon duyusu değişir veya azalırsa denge becerisi de bozulur. Bu kişiler gözleri kapalı iken aktivite yapamazlar. Boşlukta vücut pozisyonlarını algılayamaz, yatakta yatarken uzayda sallanıyor veya yüzüyor gibi hissedebilirler.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi duyusal anormalliklerden biridir?
Seçenekler
A
Vücut İmajı
B
Grafestezi
C
Praksi
D
Stereognozis
E
Parestezi
Açıklama:
Duyusal Anormallikler Parestezi Herhangi bir uyarı olmadan anormal his algılanmasıdır. Dokunsal, termal veya ağrılı olabilir. Disestezi Vücudun etkilenen bölgelerinde hafif dokunma veya nazik okşama gibi ağrısız uyarıların ağrılı olarak algılanmasıdır.
Soru 51
Şemada yer alan tanımlarla- açıklamalarının doğru eşleşmesi hangi şıkta verilmiştir?Seçenekler
A
1a, 2b, 3c, 4d
B
1d, 2c, 3b, 4a
C
1a, 2b, 3d, 4c
D
1d, 2c, 3a, 4b
E
1c, 2a, 3d, 4b
Açıklama:
Grafestezi Bu yetenek insanların cilt üzerinde yazılmış rakamları, harfleri tanımasını sağlar.
Vücut İmajı Bir kişinin vücut imajı, vücut parçalarının ve pozisyonunun farkında olmasıdır.
Praksi Amaçlanan hareketi planlama ve gerçekleştirme becerisidir.
Stereognozis Nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisidir. Bu beceri, objeleri ve geometrik şekilleri görmeden dokunma yoluyla tanımlamayı sağlar.
Vücut İmajı Bir kişinin vücut imajı, vücut parçalarının ve pozisyonunun farkında olmasıdır.
Praksi Amaçlanan hareketi planlama ve gerçekleştirme becerisidir.
Stereognozis Nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisidir. Bu beceri, objeleri ve geometrik şekilleri görmeden dokunma yoluyla tanımlamayı sağlar.
Soru 52
Yukarıda verilen işlevlerle, bu işlevde problem olursa yaşanabilecek problemlerin doğru olarak eşleşmesi hangi şıkta verilmiştir?Seçenekler
A
1c, 2d, 3b, 4a
B
1b, 2c, 3a, 4d
C
1c, 2a, 3b, 4d
D
1a, 2b, 3c, 4d
E
1d, 2c, 3b, 3a
Açıklama:

Soru 53
Aşağıdaki bilişsel bozukluklardan hangisinde birey fiziksel olarak gayet sağlıklı görünüp, fiziksel koordinasyon gerektiren işleri zorlanmadan yapabilirler?
Seçenekler
A
Demans
B
Alzheimer Hastalığı
C
Amnezi
D
Deliryum
E
Afazi
Açıklama:
Amnezi: Felç, kafa travması, ameliyat gibi pek çok nedeni olabilir. Kısmi veya tam bellek kaybıdır. Geçmiş olayların hatırlanması amnezinin ağırlığına göre değişebilir. Amnezi hastaları fiziksel olarak gayet sağlıklı görünebilirler, fiziksel koordinasyon gerektiren işleri zorlanmadan yapabilirler.
Soru 54
Yukarıdaki tabloda verilen bozukluk ve düzenlemelere göre "sosyal katılım" görevi hangi sayı ile gösterilmektedir?Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:

Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi/ hangileri "problem çözme becerisi yetersiz" olan bireylerin yaşayabileceği problemlerdendir?
- Hava şartlarına uygun olarak ne giyeceğine karar veremezler.
- Doğru giyinme sırasını belirleyemezler.
- Mobilyalar arasında ilerleyemezler.
- Bir görevi tamamlamak için ne kadar zaman gerektiğine karar veremezler.
- Sıcak ve soğuk musluklarını ayırt edemezler.
Seçenekler
A
1
B
5
C
3, 4
D
2, 3, 5
E
1, 2, 4
Açıklama:
Problem Çözme Becerisi Problem çözme becerisi, birçok bilişsel beceriyi içerir. Dikkat, bellek, planlama, mantıklı düşünme ve yargılama yeteneği gerektirir. Problem çözme becerisi yetersiz olan engelli kişinin konsantrasyonu bozulur, sorulan sorulara anlamsız yanıtlar verir. Yeni durumlara karşı davranışların oluşturulması zorlaşır. Bilişsel problemler beyin hasarı, travma veya edinilmiş bazı rahatsızlıklar sonucu görülebilir. Bilişsel işlev bozukluğu olan engelliler düşünme, hatırlama ve akıl yürütme gibi işlevlerini kaybederler. • Bilişsel sorunu olan bireyler günlük yaşamda temel becerileri yerine getiremezler: • Hava şartlarına uygun olarak ne giyeceğine karar veremezler. • Doğru giyinme sırasını belirleyemezler (örneğin ayakkabıların öncesinde çorapların giyilmesi gibi). • Bir parti planlama, organize etme ve yapılması gereken işleri planlamada zorlanırlar • Bir görevi tamamlamak için ne kadar zaman gerektiğine karar veremezler. • Zevk için sanatsal etkinliklere katılma konusunda yetersizdirler.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi "dokunma kaybı yaşayan engelli bireyler" için yapılacak çevresel düzenlemelerdendir?
Seçenekler
A
Bozulmuş yiyecekler konusunda uyarılmalı, yiyeceklerin korunma yöntemi hakkında engelli bireyler bilgilendirilmelidir.
B
Evde takılıp düşmeleri engellemek için yer boydan boya halı ile kaplanmalıdır.
C
Yaşanılan ortamın akustik yalıtımlı olması sağlanmalıdır.
D
Alafranga tuvalet tercih edilmeli, gerekli ise tutunma barları kullanılmalıdır.
E
Ev ortamı uygun aydınlatılmış olmalıdır.
Açıklama:
Dokunma Kaybı Yaşayan Engelli Bireyler için Çevresel Düzenlemeler Dokunma duyusu da diğer duyularımız gibi GYA’de bağımsız olarak hareket edebilmemiz, yaralanma ve kazalardan korunabilmemiz için önemli görevler üstlenmektedir. Dokunma duyumuz sayesinde sıcak-soğuk ayrımını, keskinlik ve sivrilik ayrımını yapabiliriz. Ayrıca bizi rahatsız eden bir durum olduğunda (örneğin, ayakkabımızın içine ufak bir taş parçası girme durumu) dokunma duyumuz sayesinde bu olumsuz durumun farkında olabiliriz. Bu nedenle diğer duyularımız gibi dokunma duyumuz bakımından da engelli bireylerde çevresel düzenlemeler yapmak önem arz etmektedir. Dokunma duyusunda problemler yaşayan engelli bireyler için çevresel düzenlemeler: • Evdeki koridorlar geniş tutulmalı, duvarlardaki sivri köşeler koruyucularla kapatılmalıdır. • Mobilyalar arası mesafeler geniş olmalıdır. • Merdivenlerin ilk ve son basamaklarına gözle görülebilecek uyaranlar koyulmalıdır. • Sıcak ve soğuk su muslukları belirgin şekilde işaretlenmeli ve uyarıcı işaretler bulunmalıdır. • Yer zemininin özellikle de banyonun kaygan olmaması sağlanmalıdır. • Mutfaktaki kesici, delici aletler (bıçak, çatal vb.) renkli uyaranlarla belirtilmelidir. • Mutfakta yaralanma ve kazaları önlemek için tüm mutfak aletlerinin yeri düzenli olmalıdır. • Mümkünse dokunma kaybı olan bireylerin kesici aletleri kullanmaması sağlanmalıdır. • Evde takılıp düşmeleri engellemek için yer boydan boya halı ile kaplanmalıdır. Halıda katlanma olmamasına özen gösterilmelidir. • Yer zemininde dengeyi bozucu (çukur, engebe vb.) durumların olmamasına özen gösterilmelidir.
Soru 57
Eğer bir kişide "astereognozis" görülmekteyse, hangi becerisinde problem vardır?
Seçenekler
A
Stereognozis
B
Praksi
C
Grafestezi
D
Bellek
E
Dikkat
Açıklama:
Astereognozis: Dokunma ile cisimlerin tanımlanamaması bozukluğudur. Astereognozisi olan engelli bireyler cisimlerin şeklini, biçimini, sıcaklığını, ağırlığını algılayamazlar. Bu nedenle de GYA’da kısıtlanmalar görülebilir. Bu bireylerde yapılacak çevresel düzenlemeler günlük yaşamda bağımsız olabilmek açısından önemlidir. Bu düzenlemeler dokunma duyusu kaybında yapılacak çevresel düzenlemeler kısmında detaylı anlatılmıştır. Lütfen o bölümü tekrardan gözden geçiriniz.
Soru 58
I-Yüzeysel
II-Derin
III- Özel
Duyular genel olarak incelendiğinde belirli alt gruplarda incelenmektedir. Yukarıdakilernden hangisi/hangileri bu gruplar içinde yer alır?
II-Derin
III- Özel
Duyular genel olarak incelendiğinde belirli alt gruplarda incelenmektedir. Yukarıdakilernden hangisi/hangileri bu gruplar içinde yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I-II ve III
Açıklama:
Görüldüğü gibi duyular, anatomik veya fonksiyonel kriterlere bağlı olarak çeşitli yöntemlerle kategorilere ayrılabilir. Genel olarak yüzeyel (dokunma, ağrı vb.), derin (propriyosepsiyon vb.) ve özel duyular (koku, görme, işitme, tat) olmak üzere üç grup altında incelenebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 59
"....................... ana işlevi basınç, titreşim, sıcaklık ve ağrı hakkında bilgi alarak vücudun korunmasını sağlamaktır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygun olur?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygun olur?
Seçenekler
A
Dokunma duyusunun
B
Isı duyusunun
C
Ağrı duyusunun
D
Koku alma duyusunun
E
Tat duyusunun
Açıklama:
Dokunma duyusunun ana işlevi basınç, titreşim, sıcaklık ve ağrı hakkında bilgi alarak vücudun korunmasını sağlamaktır. Engelli kişilerde dokunma duyusunun bozulması dokunmayı algılamama veya abartılı algılama şeklinde kendini gösterebilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 60
Isı duyusunun abartılı hissedilmesi şeklinde tanımı yapılan terim aşşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Termohipestezi
B
Hipoestezi:
C
Hiperestezi
D
Termohiperestezi
E
Termanaljezi
Açıklama:
Engelli kişilerde ısı duyusu ile ilgili problemler:
• Termanaljezi: Isıya karşı duyarlılığın olmaması
• Termohipestezi: Isıya karşı duyarlılığın azalması
• Termohiperestezi: Isı duyusunun abartılı his edilmesi şeklindedir. Doğru cevap D'dir.
• Termanaljezi: Isıya karşı duyarlılığın olmaması
• Termohipestezi: Isıya karşı duyarlılığın azalması
• Termohiperestezi: Isı duyusunun abartılı his edilmesi şeklindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
"Toplu iğnenin sivri ve künt tarafları test edilecek bölgeye dokundurulur. Kişi gözleri kapalı iken “sivri” veya “künt” yanıtını verir.
Değerlendirmede her iki taraf birbiri ile karşılaştırılmalıdır."
Yukarıda yer alan değerlendirmede hangi duyunun değerlendirilmesi yapılmaktadır?
Değerlendirmede her iki taraf birbiri ile karşılaştırılmalıdır."
Yukarıda yer alan değerlendirmede hangi duyunun değerlendirilmesi yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Tat duyusu
B
Isı duyusu
C
Görme duyusu
D
Ağrı duyusu
E
İşitme duyusu
Açıklama:
Ağrılı uyarana yanıt en kolay bir toplu iğne yardımı ile değerlendirilir. Toplu iğnenin sivri ve künt tarafları test edilecek bölgeye dokundurulur. Kişi gözleri kapalı iken “sivri” veya “künt” yanıtını verir. Değerlendirmede her iki taraf birbiri ile karşılaştırılmalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 62
Eller ile tanıma becerisi olarak kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stereognozis
B
Praks
C
Grafestezi
D
Parestezi
E
Asteregnozis
Açıklama:
Stereognozis eller ile tanıma becerisidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi genel zihinsel işlevler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bilinç
B
Zaman yönetimi
C
Uyum
D
Mizaç
E
Kişilik
Açıklama:
Biliş şunları içerir:
• Genel zihinsel işlevler: bilinç, uyum, uyku, mizaç, kişilik
• Özel zihinsel işlevler: dikkat, bellek, düşünce, yargılama, zaman yönetimi, problem çözme, karar verme, dil, duygu düzenlenmesi
Doğru cevap B'dir.
• Genel zihinsel işlevler: bilinç, uyum, uyku, mizaç, kişilik
• Özel zihinsel işlevler: dikkat, bellek, düşünce, yargılama, zaman yönetimi, problem çözme, karar verme, dil, duygu düzenlenmesi
Doğru cevap B'dir.
Soru 64
Engelli kişi ilaçları belirtilen sürelerde almayı hatırlamıyorsa aşağıdaki biliş alanlarından hangisinde sorun yaşıyor olabilir?
Seçenekler
A
Oryantasyon
B
Dikkat
C
Konsantrasyon
D
Bellek
E
Soyut düşünme
Açıklama:
Bellek, kişinin bilgi saklayabilmesi ve hatırlamasına izin veren bilişsel işlevdir. Yeni öğrenilenlerin kaydedilmesi ve depolanmasından başka, uzun ya da kısa bir süre saklanması, istenildiği zaman ulaşılması ve hatırlanması sürecini de içerir. Yöntemsel bellek, bisiklet sürme, giyinme gibi motor becerilerinin hatırlanması ile ilgilidir. İleriye yönelik bellek, gelecekte yapılacak görevlerle ilgilidir. Örneğin, ilaçları belirtilen sürelerde almayı hatırlamak gibi. Doğru cevap D'dir.
Soru 65
Aşağodakilerden hangisi ileri günlük yaşam aktiviteleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Para idaresi
B
Ev idaresi
C
Telefon kullanma,
D
Alış veriş yapma
E
Banyo yapma
Açıklama:
Günlük yaşam aktiviteleri (GYA), yaşamı sürdürmek için yapılan günlük aktiviteler olarak tanımlanmaktadır. Temel GYA ve ileri GYA olmak üzere iki seviyeden oluşur. Temel GYA, yemek yeme, banyo yapma, tuvalet becerileri, kıyafetlerini giyip çıkarma, diş fırçalama ve saç bakımı gibi rutin aktivitelerdir. İleri GYA ise, sosyal ve iletişimsel aktiviteleri içeren para idaresi, ev idaresi, telefon kullanma, alış veriş yapma gibi aktivitelerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 66
I-Gürültü kaynağından uzak olmak.
II- İşitme cihazının ayarının ve takibinin sağlanması.
III- Yaşanılan ortamın akustik yalıtımlı olması.
IV- Ev ortamı uygun aydınlatılmış olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri işitme problemi yaşayan engelli bireylere yönelik alınabilecek önlemler arasında yer alır?
II- İşitme cihazının ayarının ve takibinin sağlanması.
III- Yaşanılan ortamın akustik yalıtımlı olması.
IV- Ev ortamı uygun aydınlatılmış olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri işitme problemi yaşayan engelli bireylere yönelik alınabilecek önlemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-II ve IV
B
II-III-IV
C
I-III-IV
D
I-II-III
E
I-II-III ve IV
Açıklama:
Bu nedenle işitme problemi olan engelli bireylerde bazı çevresel düzenlemelerle
GYA’de daha bağımsız olma sağlanabilir. Bu çevresel düzenlemeler;
• Gürültü kaynağından uzak olmak
• Evde kullanılacak eşyalarda (dolap, masa gibi) akustik olarak sesin yankılanmasını azaltacak malzeme kullanmak
• Pencere kenarlıklarına ve kapı kenarlarına dışarıdan gelecek gürültüyü azaltacak malzemeler yapıştırılması
• İşitme cihazının ayarının ve takibinin sağlanması
• Gürültü yapan klima, bilgisayar fanı gibi araçların mümkün olduğunca kullanılmaması
• Yaşanılan ortamın akustik yalıtımlı olması (yerde halı olması, duvarlarda yankılamayı azaltacak malzeme kullanılması gibi)
• İşitme engelli bireyin yanından ziyade karşısına veya iyi duyan tarafına oturmak yapılacak düzenlemelerdir.
Doğru cevap D'dir.
GYA’de daha bağımsız olma sağlanabilir. Bu çevresel düzenlemeler;
• Gürültü kaynağından uzak olmak
• Evde kullanılacak eşyalarda (dolap, masa gibi) akustik olarak sesin yankılanmasını azaltacak malzeme kullanmak
• Pencere kenarlıklarına ve kapı kenarlarına dışarıdan gelecek gürültüyü azaltacak malzemeler yapıştırılması
• İşitme cihazının ayarının ve takibinin sağlanması
• Gürültü yapan klima, bilgisayar fanı gibi araçların mümkün olduğunca kullanılmaması
• Yaşanılan ortamın akustik yalıtımlı olması (yerde halı olması, duvarlarda yankılamayı azaltacak malzeme kullanılması gibi)
• İşitme engelli bireyin yanından ziyade karşısına veya iyi duyan tarafına oturmak yapılacak düzenlemelerdir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi tat alma ve koklama sorunu olan bireye yönelik yapılabilecek çevresel düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yer zemininin özellikle de banyonun kaygan olmaması sağlanmalıdır
B
Sıcak yemekler veya içecekler konusunda dikkatli olunmalı ve uygun görsel uyaranlar eklenmelidir.
C
Gaz kullanımı olan evlerde sesli alarm sistemi kurulmalıdır.
D
Bozulmuş yiyecekler konusunda uyarılmalı, yiyeceklerin korunma yöntemi hakkında engelli bireyler bilgilendirilmelidir.
E
Evde koku yapabilecek atıkların (çöp vb.) günlük olarak atılması sağlanmalıdır
Açıklama:
Tat alma ve koklama duyuları ayrı duyular olmasına rağmen birbirleriyle yakından ilişkilidir. İnsanlar yaşlandıkça tat alma ve koklama duyularında azalmalar meydana gelmektedir. Bu da GYA’de çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Diğer duyusal problemlerde olduğu gibi tat alma ve koklama duyularında kayıp olan engelli bireylerde, birtakım çevresel düzenlemeler ile GYA’de bağımsızlık arttırılabilir. Bu düzenlemeler;
• Sıcak yemekler veya içecekler konusunda dikkatli olunmalı ve uygun görsel uyaranlar eklenmelidir.
• Gaz kullanımı olan evlerde sesli alarm sistemi kurulmalıdır.
• Bozulmuş yiyecekler konusunda uyarılmalı, yiyeceklerin korunma yöntemi hakkında engelli bireyler bilgilendirilmelidir.
• Evde koku yapabilecek atıkların (çöp vb.) günlük olarak atılması sağlanmalıdır.
• Zehirlenmeler bu bireylerde sık görülebileceğinden, bu konuda hem engelli bireyler hem de yakınları iyice bilgilendirilmelidir.
Doğru cevap A'dır.
• Sıcak yemekler veya içecekler konusunda dikkatli olunmalı ve uygun görsel uyaranlar eklenmelidir.
• Gaz kullanımı olan evlerde sesli alarm sistemi kurulmalıdır.
• Bozulmuş yiyecekler konusunda uyarılmalı, yiyeceklerin korunma yöntemi hakkında engelli bireyler bilgilendirilmelidir.
• Evde koku yapabilecek atıkların (çöp vb.) günlük olarak atılması sağlanmalıdır.
• Zehirlenmeler bu bireylerde sık görülebileceğinden, bu konuda hem engelli bireyler hem de yakınları iyice bilgilendirilmelidir.
Doğru cevap A'dır.
Soru 68
Proprioseprif sistemin etkilendiği engelli bireyler, aşağıdaki becerilerden hangisini yerine getirebilirler?
Seçenekler
A
Kalemi kâğıt üzerine yerleştirme, çatalı tutma, düğmeyi ilikleme gibi beceriler,
B
Yürüyüş, koşma ve sıçrama gibi becerileri yapabilirler,
C
Gözler kapalı iken yapılan aktiviteleri yerine getirebilirler,
D
Boşlukta iken vücut boşluklarını algılayabilirler,
E
Yatakta yatarken uzayda sallanıyor veya yüzüyor gibi hissedebilirler.
Açıklama:
Proprioseprif sistemin etkilendiği engelli bireyler, kalemi kâğıt üzerine yerleştirme, çatalı tutma, düğmeyi ilikleme gibi becerileri yerine getirmezler. Kişide beceriksizlik, ayakları üzerinde sendeleme ve eşyalara çarpma gibi beceriksizlikler görülebilir. Eğer propriyosepsiyon duyusu değişir veya azalırsa denge becerisi de bozulur. Bu kişiler gözleri kapalı iken aktivite yapamazlar. Boşlukta vücut pozisyonlarını algılayamaz, yatakta yatarken uzayda sallanıyor veya yüzüyor gibi hissedebilirler. Doğru cevap " E " dir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi engelli kişilerde ağrı duyusu ile ilgili problemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Termohiperestezi: Isı duyusunun abartılı his edilmesi şeklindedir,
B
Analjezi: Ağrı hissini anlayamama,
C
Hipoaljezi: Ağrı hissinin azalması,
D
Hiperaljezi: Ağrının abartılı his edilmesi şeklindedir,
E
Normal şartlar altında, ağrı hissi kişiyi tehlike durumunda uyarır,
Açıklama:
Engelli kişilerde ısı duyusu ile ilgili problemlerden biri " Termanaljezi " dir Isıya karşı duyarlılığın olmaması anlamına gelir. Dolayısıyla, engelli kişilerde ağrı duyusu ile ilgili problemlerden biri değildir? Doğru cevap " A " dır.
Soru 70
" Normal koku duyusu olan kişilerde, İnsan beyni ............... farklı kokuyu ayırt edebilir. " cümlesinde boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
20.000
B
10.000
C
8.000
D
5.000
E
3.000
Açıklama:
Koku duyusu burun boşluğunun derinlerinde bulunan alıcılar tarafından taşınır. Normal koku duyusu olan kişiler binlerce kokuyu düşük yoğunlukta dahi algılayabilirler. İnsan beyni 10,000 farklı kokuyu ayırt edebilir.
Soru 71
İnsan gözü aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile korunmaz?
Seçenekler
A
Kafatası,
B
Kaşlar,
C
Dilin ön tarafı,
D
Göz kapakları,
E
Kirpikler,
Açıklama:
İnsanın gözü, çapı yaklaşık 2.5 cm (1 inç) olan hassas bir küre şeklindedir. Kafatası, kaşlar, göz kapakları ve kirpiklerle korunur. Göz kırptığımız zaman, gözün üst kapağında bulunan lakrimal bezlerden salınan gözyaşları ile göz sürekli yıkanır.
Soru 72
Nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisine ne denir?
Seçenekler
A
Parestezi,
B
Disestezi,
C
Grafestezi,
D
Stereognozis,
E
Praksi,
Açıklama:
Nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisidir. Bu beceri, objeleri ve geometrik şekilleri görmeden dokunma yoluyla tanımlamayı sağlar. Stereognozis eller ile tanıma becerisidir
Soru 73
" ...................... bireyin mevcut durum, çevre ve zamanın akışı konusun-daki bilinçliliğini ifade eder. " cümlesinde boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Oryantasyon,
B
Dikkat,
C
Konsantrasyon,
D
Bellek,
E
Bilinç,
Açıklama:
Oryantasyon, bireyin mevcut durum, çevre ve zamanın akışı konusundaki bilinçliliğini ifade eder. Ciddi bir beyin hasarından sonra kişi, başlangıçta kişisel kimliğini karıştırabilir. Aynı zamanda başka kişilerin de kimliklerini karıştırabilir. Çevre ile olan ilişkisinde kendi pozisyonu da fark edemeyebilir.
Soru 74
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi " Yöntemsel Bellek " tanımıdır?
Seçenekler
A
Belirli bir süre için bir bireyin dikkatle odaklanabilme yeteneğidir.
B
Görme, işitme, dokunma gibi duyularımız, çevreden gelen duyusal uyaranları alır.
C
Kişinin bilgi saklayabilmesi ve hatırlamasına izin veren bilişsel işlevdir.
D
Kişinin belli bir zamanda çevreden aldığı bilgi ve duyulara odaklanmasını sağlayan etkin bir süreçtir.
E
Bisiklet sürme, giyinme gibi motor becerilerinin hatırlanması ile ilgilidir.
Açıklama:
Yöntemsel bellek, bisiklet sürme, giyinme gibi motor becerilerinin hatırlanması ile ilgilidir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Bilişsel bozukluklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Deliryum,
B
Demans,
C
Alzheimer Hastalığı,
D
Diyabet,
E
Amnezi,
Açıklama:
Bilişsel alanda görülen işlevsel bozukluklar, doğrudan beyin hasarı ile oluşabileceği gibi, aşırı çalışma, stres ve sürekli aşırı gerginlik, olumsuz
duygular nedeniyle de görülebilir. Diyabet ve hipertansiyon gibi çeşitli sistemik ya da inme gibi nörolojik hastalıklar, bilişsel işlevlerde yaşla birlikte düşüş olmasına neden olur.
duygular nedeniyle de görülebilir. Diyabet ve hipertansiyon gibi çeşitli sistemik ya da inme gibi nörolojik hastalıklar, bilişsel işlevlerde yaşla birlikte düşüş olmasına neden olur.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi " İşitme Problemi Yaşayan Engelli Bireyler için Çevresel Düzenlemeler " kapsamındadır?
Seçenekler
A
Zevk için sanatsal etkinliklere katılma konusunda yetersizdirler.
B
Hava şartlarına uygun olarak ne giyeceğine karar veremezler.
C
Gürültü kaynağından uzak olmak.
D
Ev ortamı uygun aydınlatılmış olmalıdır.
E
Sıcak ve soğuk su musluklarında uygun kabartmalar bulunmalıdır.
Açıklama:
İşitme problemi yaşayan engelli bireyler toplum içinde iletişim problemi yaşayabilirler. İletişim problemleri de bu bireylerin toplumdan uzaklaşmasına ve içe kapanık davranış sergilemesine sebep olabilir. Yine bu bireyler gürültülü ortamlarda odaklanma problemleri, dikkat eksiklikleri, ev ve iş kazalarıyla karşı karşıya kalabilmektedir.
Soru 77
Nesneleri dokunma yolu ile tanıyamama, vücudunun bölümlerinin farkında olamama, vücudunun bir yarısını ihmal etme şeklinde görülebilen durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Engelli Bireylerde Algı Sorunları,
B
Engelli Bireylerde Duyusal Sorunlar,
C
Engelli Bireylerde Bilişsel Sorunlar,
D
Engelli Bireyler İçin Çevresel Düzenleme,
E
Dokunma Kaybı Yaşayan Engelli Bireyler için Çevresel Düzenlemeler,
Açıklama:
Engelli kişilerde görülebilecek algı problemleri nesneleri dokunma yolu ile tanıyamama, vücudunun bölümlerinin farkında olamama, vücudunun bir yarısını ihmal etme şeklinde görülebilir. Engelli kişilerde apraksi, kıyafet giymek için gerekli hareketleri planlayıp yapamama şeklinde de görülebilir. Ayrıca, bir tasarım kopyalama, çizme veya inşa etme kabiliyetinde de yetersizlik yaşayabilir.
Soru 78
Engelli kişilerde dokunma duyusuyla ilgili problemlerden, dokunmanın abartılı şekilde hissedilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anestezi
B
Hipoestezi
C
Hiperestezi
D
Propriyosepsiyon
E
Aljezi
Açıklama:
Hiperestezi, dokunmanın abartılı şekilde hissedilmesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 79
Engelli kişilerde ısıya karşı duyarılığın olmaması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Termohipestezi
B
Termanaljezi
C
Termohiperestezi
D
Parestezi
E
Disestezi
Açıklama:
Isıya karşı duyarılığın olmaması durumuna Termanaljezi adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 80
Kalem, anahtar, tarak veya ataç gibi nesnelerin hastanın eline yerleştirilerek, gözler kapalıyken bu nesneleri tanıması veya tanımlamasının istenmesi hangi beceriyi ölçmeye yöneliktir?
Seçenekler
A
Praksi
B
Grafestezi
C
Hemianopsi
D
Hipoaljezi
E
Stereognozis
Açıklama:
Stereognozis, nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisidir. Bu beceri, objeleri ve geometrik şekilleri görmeden dokunma yoluyla tanımlamayı sağlar. Sorudaki yöntem Stereognozis becerisini ölçmeye yöneliktir. Doğru cevap E'dir.
Soru 81
Engelli kişi, kıyafet giymek için gerekli hareketleri planlayıp yapamıyorsa yaşadığı sorunun adı nedir?
Seçenekler
A
Apraksi
B
Praksi
C
Vücut imajı problemi
D
Grafestezi
E
Neglect
Açıklama:
Engelli kişi, kıyafet giymek için gerekli hareketleri planlayıp yapamıyorsa praksi yeteneğinde bozulma vardır; apraksi sorunu yaşamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi özel zihinsel işlevlere örnek gösterilir?
Seçenekler
A
Bilinç
B
Uyum
C
Uyku
D
Bellek
E
Mizaç
Açıklama:
Bellek özel zihinsel işlevlerden biri olup, diğer şıklar genel zihinsel işlevlere örnektir. Doğru cevap D'dir.
Soru 83
Felç, kafa travması, ameliyat gibi pek çok nedeni olabilen kısmi veya tam bellek kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deliryum
B
Amnezi
C
Demans
D
Alzheimer
E
Bunama
Açıklama:
Kısmi veya tam bellek kaybına Amnezi adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 84
Görme problemi yaşayan engelli bireyler için yapılan çevresel düzenlemelere göre, trabzanlar merdiven basamaklarından kaç cm yükseklikte takılmalıdır?
Seçenekler
A
70
B
80
C
90
D
100
E
110
Açıklama:
Trabzanlar, merdiven basamaklarından 90 cm yükseklikte takılmalıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi işitme problemi yaşayan engelli bireyler için yapılması gereken çevresel düzenlemelere göre yanlıştır?
Seçenekler
A
Evde kullanılacak eşyalarda akustik olarak sesin yankılanmasını azaltacak malzeme kullanmak
B
Pencere ve kapı kenarlarına dışarıdan gelecek gürültüyü azaltacak malzemeler yapıştırılması
C
İşitme cihazının ayarının ve takibinin sağlanması
D
Ortam ısısının ayarlanması için klima tercih edilmesi
E
Yaşanılan ortamın akustik yalıtımlı olması
Açıklama:
işitme problemi yaşayan engelli bireyler için yapılması gereken çevresel düzenlemelere göre, klima, bilgisayar fanı gibi araçlar ortamdaki gürültüyü arttıracağından mümkün olduğunca kullanılmaması gerekmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 86
Engelli bireylerin yaşadığı ortam, zaman, yer ve mevsim gibi mevcut durumla ilişkili bilgileri içeren dış yardımcılar hangi problem durumunda kullanılmalıdır?
Seçenekler
A
Oryantasyon problemi
B
Dikkat problemi
C
Astereognozis
D
Apraksi
E
Görme kaybı
Açıklama:
Oryantasyon problemi yaşayan engelli bireylerde zaman en soyut ve zor yapıdır ve bu nedenle en kolay kaybedilir. Bu nedenle bireylerin yaşadığı ortam, zaman, yer ve mevsim gibi mevcut durumla ilişkili bilgileri içeren takvim veya oryantasyon panoları gibi dış yardımcılar kullanılmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 87
Yıkanma sıralamasının en uç noktalardan başlayarak gövdeye doğru ilerleyen bir resim ile anlatımı, hangi bozukluk durumunda yardımcı bir unsur olarak kullanılır?
Seçenekler
A
Hafıza problemi
B
Dikkat problemi
C
Aktiviteyi sıralama eksikliği
D
Oryantasyon problemi
E
Konsantrasyon problemi
Açıklama:
Yıkanma sıralamasının en uç noktalardan başlayarak gövdeye doğru ilerleyen bir resim ile anlatımı, aktiviteyi sıralama eksikliği durumunda faydalı olabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 88
Yeni aldığı kazağının iç etiketini kesmeyen ve bundan rahatsızlık duyan birinin yaşadığı hissiyat hangi duyu grubuna aittir?
Seçenekler
A
Derin duyu
B
Yüzeysel duyu
C
Özel duyu
D
Dokunma duyusu
E
Hassas duyu
Açıklama:
Dokunma duyusu tüm günlük yaşam aktiviteleri için kritik öneme sahiptir. Kişinin elindeki nesneyi tanıması için, kıyafetlerinin vücuduna değdiğini hissetmesi için, dokunma duyusunun sağlam olması gerekmektedir. Beyin bazı dokunma uyaranlarını göz ardı eder. Örneğin, çoğu insan elbiselerini ilk kez giydiklerinde hissettiklerinin farkındadır ancak kıyafetler rahatsız etmediği sürece bir süre sonra fark etmezler. Bazı kişiler dokunmaya karşı diğerlerine nazaran daha hassastır. Örneğin kıyafetlerin etiketleri aşırı derecede tahriş edici olabilir.
Soru 89
I- Anestezi- Dokunmayı anlayamama
II- Hiperestezi- Dokunma algısının azalması
III-Hipoestezi- Dokunmanın abartılı hissedilmesi
IV- Hipoaljezi- Aprı hissinin azalması
V- Analjezi- Ağrı hissini anlayamama
Yukarıda engelli bireylerin duyuşsal sorunları ile ilgili verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
II- Hiperestezi- Dokunma algısının azalması
III-Hipoestezi- Dokunmanın abartılı hissedilmesi
IV- Hipoaljezi- Aprı hissinin azalması
V- Analjezi- Ağrı hissini anlayamama
Yukarıda engelli bireylerin duyuşsal sorunları ile ilgili verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
II-IV-V
B
I-IV-V
C
II-III-IV
D
III-IV-V
E
I-II-IV
Açıklama:
Engelli kişilerde dokunma duyusu ile ilgili problemler:
- Anestezi: Dokunmayı anlayamama
- Hipoestezi: Dokunma algısının azalması
- Hiperestezi: Dokunmanın abartılı hissedilmesi şeklinde olabilmektedir.
- Analjezi: Ağrı hissini anlayamama
- Hipoaljezi: Ağrı hissinin azalması
- Hiperaljezi: Ağrının abartılı his edilmesi şeklindedir.
Soru 90
Ahmet öğretmen öğretim sırasında sorduğu soruya doğru yanıt veren öğrencisinin sırtını sıvazlayarak onu pekiştirmiş ancak öğrencisi birden bağırarak ağlamaya başlamıştır.
Yukarıda sırtının sıvazlanması sonucu öğrencinin verdiği tepki duyusal anormalliklerden hangisine örnek olarak verilebilir?
Yukarıda sırtının sıvazlanması sonucu öğrencinin verdiği tepki duyusal anormalliklerden hangisine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Parestezi
B
Stereognozis
C
Disestezi
D
Analjezi
E
Hipoaljezi
Açıklama:
Disestezi; vücudun etkilenen bölgelerinde hafif dokunma veya nazik okşama gibi ağrısız uyarıların ağrılı olarak algılanmasıdır.
Soru 91
Televizyon izlerken aynı zamanda çekirdek çitleyen bir insanın bu davranışı aşağıdaki becerilerden hangisine örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Grafestezi
B
Praksi
C
Parestezi
D
Asteregnozis
E
Stereognozis
Açıklama:
Stereognozis; nesneleri, biliş ve dokunma duyusu yoluyla tanımlama becerisidir. Bu beceri, objeleri ve geometrik şekilleri görmeden dokunma yoluyla tanımlamayı sağlar. Günlük yaşamda birçok aktivite için kritiktir. Çanta veya cüzdan içinden para alma veya karanlık bir odada ışık düğmesini bulma gibi görevleri yerine getirmemizi sağlar. Stereognozis ve propriyosepsiyon duyusu ile kullanılan aletlere bakmadan eller ile aktivite yapılır ve eşyalar kullanılabilir. Örneğin televizyon izlerken örgü örme, konuşma sırasında aynı anda çatal kullanma gibi işler aletlere odaklanmadan yapılabilir.
Soru 92
Ezgi’ye öğretmeni ayağa kalkıp peçetesini çöpe atmasını ister. Ancak Ezgi herhangi bir harekette bulunmaz. Yaklaşık 10 dakika sonra Ezgi kendiliğinden ayağa kalkar ve çantasından kalemini alır.
Yukarıda Ezgi’nin hareketi gerçekleştirme ile ilgili herhangi bir problemi olmamasına rağmen öğretmeninin verdiği yönergeyi yerine getirmemesi aşağıdakilerden hangisine örnek olarak gösterilebilir?
Yukarıda Ezgi’nin hareketi gerçekleştirme ile ilgili herhangi bir problemi olmamasına rağmen öğretmeninin verdiği yönergeyi yerine getirmemesi aşağıdakilerden hangisine örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Apraksi
B
Praksi
C
Grafestezi
D
Parestezi
E
Vücut imajı
Açıklama:
Apraksi; praksi yeteneğinde bozulma olup yeterli motor gücü ve duyusu olmasına rağmen kişide hareket etme yeteneğinde yetersizlik görülür. Apraksisi olan engelli birey, hareketi otomatik olarak gerçekleştirme yeteneğine sahip olsa da bir komut aldığı zaman hareketi yerine getiremez. Örneğin kişiden ayağa kalkması ve odayı dolaşması istendiğinde, bunun yerine şaşkın bir şekilde bakar ve hareket etmez. Fakat daha sonra kendiliğinden kalkar ve bir havlu almak için odanın karşısına yürüyebilir. Bu durum aslında hareketi gerçekleştirme yeteneğinin olduğunu gösterir.
Soru 93
----- -----, ameliyat, beynin normal fonksiyonlarını yerine getirmesini engelleyecek herhangi bir durum sonucu oluşan, ----- ----- bozulması, bilinç bulanıklığı gibi belirtiler görülen bilişsel bozukluklara ------ adı verilir.
Yukarıda verilen boşluklar sırasıyla aşağıdakilerin hangisi ile doldurulmalıdır?
Yukarıda verilen boşluklar sırasıyla aşağıdakilerin hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Konuşma güçlüğü- uyku düzeninin- demans
B
Dikkat dağılması- uyku düzenin- deliryum
C
Algısal bozukluklar- uyku düzenin- amnezi
D
Kafa travması- uyku düzeninin- deliryum
E
Davranış bozukluğu- uyku düzeninin- demans
Açıklama:
Deliryum: Dikkat dağılması, algısal bozukluklar, konuşma güçlükleri, uyku düzeninin bozulması, hafıza ile ilgili sorunlar, bilinç bulanıklığı gibi belirtiler gösterir. Kafa travması, ameliyat, beynin normal fonksiyonlarını yerine getirmesini engelleyecek herhangi bir durum sonucu oluşabilir.
Soru 94
İlerleyen yaş ile beynin üst süzey işlevlerinin genel olarak bozulmasıyla ortaya çıkan ve ilerleyen bir hastalık olan bilişsel bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deliryum
B
Demans
C
Alzheimer hastalığı
D
Parkinson hastalığı
E
Amnezi
Açıklama:
Demans: İlerleyen yaş ile (özellikle 75 yaş üzerinde), beyin üst düzey işlevlerinin genel olarak bozulması sonucunda ortaya çıkar. Alzheimer hastalığı gibi bellek bozukluğuyla başlayan demanslar olduğu gibi, davranış bozukluklarıyla, beceri bozukluklarıyla, depresyonla, Parkinson hastalığı belirtileriyle, dil bozukluklarıyla başlayan demanslar da vardır. İlerleyen bir hastalıktır.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi hem görme problemi hem de dokunma yönelik yapılabilecek ortak çevresel düzenlemelerden biridir?
Seçenekler
A
Ev ortamı uygun aydınlatılmış olmalıdır.
B
Evdeki koridorlar geniş tutulmalı, duvarlardaki sivri köşeler koruyucularla kapatılmalıdır.
C
Evde takılıp düşmeleri engellemek için yer boydan boya halı ile kaplanmalıdır.
D
Alafranga tuvalet tercih edilmeli, gerekli ise tutunma barları kullanılmalıdır.
E
Banyodaki havlu, peçete gibi malzemeler kolay ulaşılabilir yerde olmalıdır.
Açıklama:
Evdeki koridorların geniş tutulması, duvarlardaki sivri köşelerin koruyucularla kapatılması hem görme problemi hem de dokunma yönelik yapılabilecek ortak çevresel düzenlemelerden biridir.
Soru 96
Kahvaltı rutininde neler yapılacağı konusunda karışıklık yaşayan Ece’ye annesi sıralı kartlar oluşturarak kahvaltı rutinini öğretmeyi hedeflemiştir.
Yukarıda annesi tarafından hazırlanan sıralı kartlar Ece’nin hangi algı problemine yönelik olarak hazırlanmıştır?
Yukarıda annesi tarafından hazırlanan sıralı kartlar Ece’nin hangi algı problemine yönelik olarak hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Apraksi
B
Astereognozis
C
Praksi
D
Dikkat problemi
E
Hafıza problemi
Açıklama:
Apraksi: Daha önceden de tanımlandığı gibi belirgin bir motor problem veya kas zayıflıkları olmamasına rağmen, dişlerin fırçalanması gibi sıradan bir görevi tamamlamak için gerekli motor hareketleri planlama ve gerçekleştirmenin imkânsızlığıdır. Apraksi bozukluğu yaşayan engelli bireyler GYA’da özellikle kendine bakım aktivitelerinde zorlanmakta veya gerçekleştirememektedir. Bu nedenle apraksi bozukluğu yaşayan engelli bireylerde, aktivitelerin sıralanması ile ilgili kartlar, görseller hazırlamak önemli yer tutar. Örneğin, kıyafet giyimi ile ilgili sorun yaşayan bireylerde, kıyafetlerin nasıl giyileceğine dair üstlerine etiketler yapıştırmak, aktivitenin nasıl yapılacağını göstermeniz ve bireyin sizi taklit etmesi aktivitenin gerçekleşmesini kolaylaştırır.
Soru 97
Bireyler bir işe odaklanmakta zorluk çekiyorsa, o çevresel ortamda gürültünün en aza indirilmesi gerekmektedir. Benzer şekilde yaşanılan ortamlarda dikkat dağıtıcı renklerden kaçınmak da önemlidir. Bu bireylere yönelik çevresel ortamda daha az duyusal uyaran bulunması bunun önüne geçmek için yapılabilecek bir diğer çevresel düzenlemedir.
Yukarıda sıralanan örnekler hangi biliş problemlerine yönelik çevresel düzenlemelere ait olabilir?
Yukarıda sıralanan örnekler hangi biliş problemlerine yönelik çevresel düzenlemelere ait olabilir?
Seçenekler
A
Oryantasyon problemi
B
Hafıza problemi
C
Dikkat problemi
D
Aktiviteyi sıralama problemi
E
Problem çözme problemi
Açıklama:
Dikkat problemleri: Dikkat problemleri, dikkat dağıtıcı çevresel ortamlarda daha sık ortaya çıkar. Bu nedenle dikkat problemleri yaşayan engelli bireylerin çevresel ortamlarında daha az işitsel, görsel ve duyusal uyaran bulunmalıdır. Örneğin, bu bireyler bir işe odaklanmakta zorluk çekiyorsa, o çevresel ortamda gürültünün en aza indirilmesi gerekmektedir. Benzer şekilde yaşanılan ortamlarda dikkat dağıtıcı renklerden kaçınmak da önemlidir. Örneğin evin boyanması daha sade renklerle olmalı, duvarlarda dikkat dağıtıcı desen ve resimler kullanılmamalıdır.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mental sorunlar
B
Kontraktür ve deformiteler
C
Osteoporoz
D
Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
E
Heterotopik ossifikasyon
Açıklama:
Postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemler aşağıda özetlenmiştir:
• Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
• Yumuşak doku hasarları
• Osteoporoz
• Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
• Ağrı ve rahatsızlık hissi
• Heterotopik ossifikasyon (eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler) Doğru cevap "A" dır.
• Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
• Yumuşak doku hasarları
• Osteoporoz
• Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
• Ağrı ve rahatsızlık hissi
• Heterotopik ossifikasyon (eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler) Doğru cevap "A" dır.
Soru 2
I. Kontraktür
II. Yumuşak doku adaptasyonu
III. Deformite
IV. Uzun süre postürün devamlılığı
Aşağıda verilen şıkların hangisinde deformite gelişim süreci doğru bir şekilde sıralanmıştır?
II. Yumuşak doku adaptasyonu
III. Deformite
IV. Uzun süre postürün devamlılığı
Aşağıda verilen şıkların hangisinde deformite gelişim süreci doğru bir şekilde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
VI, II, I ve III
C
II, III, I ve IV
D
IV, III, II ve I
E
VI, III, I ve II
Açıklama:
Deformite Gelişim Süreci:
1. Uzun süre postürün devamlılığı
2. Yumuşak doku adaptasyonu
3. Kontraktür
4. Deformite. Doğru cevap "B "dir.
1. Uzun süre postürün devamlılığı
2. Yumuşak doku adaptasyonu
3. Kontraktür
4. Deformite. Doğru cevap "B "dir.
Soru 3
I. Omurga, gövde segmentleri arasında rotasyona uğramıştır.
II. Gövde yana doğru bükülmüştür.
III. Gövde öne doğru bükülmüştür.
IV. Alt ekstremitelerde deviasyon (sapma açıları) vardır.
V. Üst esktremitelerde adduksiyon ve fleksiyon vardır.
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri postüral bozukluğu olan engelli bireylerde görülen postüral uyumları içermektedir?
II. Gövde yana doğru bükülmüştür.
III. Gövde öne doğru bükülmüştür.
IV. Alt ekstremitelerde deviasyon (sapma açıları) vardır.
V. Üst esktremitelerde adduksiyon ve fleksiyon vardır.
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri postüral bozukluğu olan engelli bireylerde görülen postüral uyumları içermektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, III, IV ve V
C
I, II, IV ve V
D
I, II, III ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Postüral bozukluğu olan engelli bireylerde tercih edilen postüral uyumlar şu şekilde özetlenebilir:
• Omurga, gövde segmentleri arasında rotasyona uğramıştır.
• Gövde yana doğru bükülmüştür.
• Alt ekstremitelerde deviasyon (sapma açıları) vardır.
• Üst esktremitelerde adduksiyon ve fleksiyon vardır. Doğru cevap "C" dir.
• Omurga, gövde segmentleri arasında rotasyona uğramıştır.
• Gövde yana doğru bükülmüştür.
• Alt ekstremitelerde deviasyon (sapma açıları) vardır.
• Üst esktremitelerde adduksiyon ve fleksiyon vardır. Doğru cevap "C" dir.
Soru 4
Aşağıdaki şıkların hangisi bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Vücut sıcaklığı
B
Dolaşım problemleri
C
Kötü beslenme
D
İshal
E
Hareket etme güçlükleri
Açıklama:
Bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörler aşağıda listelenmiştir:
1. Hareket etme güçlükleri
2. Kötü beslenme
3. Dolaşım problemleri
4. Vücut sıvıları
5. Duyusal kayıplar
6. Kabızlık
7. Vücut sıcaklığı
8. Kontraktür ve deformite. Doğru cevap "D" dir.
1. Hareket etme güçlükleri
2. Kötü beslenme
3. Dolaşım problemleri
4. Vücut sıvıları
5. Duyusal kayıplar
6. Kabızlık
7. Vücut sıcaklığı
8. Kontraktür ve deformite. Doğru cevap "D" dir.
Soru 5
I. Nörolojik bulgularda artış. II. Baş ağrısı ve mide ağrısı.III. Genel olarak, iyi hissetmeme.IV. Beslenme konusunda isteksizlik.V. Bağırsak semptomlarında artış. Yukarıda verilen maddelerden hansi/hangileri kabızlığı olan hastalarda sıklıkla karşılaşılan durumlar içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
I, III, IV ve V
B
II, III, IV ve V
C
I, II, III ve IV
D
I, II, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Kabızlığı olan hastalarda sıklıkla karşılaşılan durumlar:
• Nörolojik bulgularda artış.
• Baş ağrısı ve mide ağrısı
• Genel olarak, iyi hissetmeme durumunda artış
• Beslenme konusunda isteksizlik
• Bağırsak semptomlarında artış. Doğru cevap "E" dir.
• Nörolojik bulgularda artış.
• Baş ağrısı ve mide ağrısı
• Genel olarak, iyi hissetmeme durumunda artış
• Beslenme konusunda isteksizlik
• Bağırsak semptomlarında artış. Doğru cevap "E" dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi ağrı değerlendirilmesinde sorgulanacak parametreler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ağrı ve/veya rahatsızlık hissiniz nerededir?
B
Şiddeti ne kadardır?
C
Ayakta ağrınız oluyor mu ?
D
Ağrınızı rahatlatan etmenler hangileridir?
E
Ağrınızı kötüleştiren (şiddetlenmesine neden olan) faktörler nelerdir?
Açıklama:
Ağrı değerlendirmesinde sorgulanacak parametreler şu şekildedir:
• Ağrı ve/veya rahatsızlık hissiniz nerededir?
• Şiddeti ne kadardır? (Mümkün olduğunca değerlendirme skalaları kullanılarak tespit edilmesi önerilmektedir.)
• Yatakta veya tekerlekli sandalyede (veya her ikisinde) ağrınız oluyor mu?
• Ağrınız ne kadar sürüyor?
• Ağrınızı rahatlatan etmenler hangileridir?
• Ağrınızı kötüleştiren (şiddetlenmesine neden olan) faktörler nelerdir?
Sorulan sorulara verilen cevaplar aynı zamanda, çözüm önerileri konusunda da yardımcı olacaktır. Doğru cevap C'dir.
• Ağrı ve/veya rahatsızlık hissiniz nerededir?
• Şiddeti ne kadardır? (Mümkün olduğunca değerlendirme skalaları kullanılarak tespit edilmesi önerilmektedir.)
• Yatakta veya tekerlekli sandalyede (veya her ikisinde) ağrınız oluyor mu?
• Ağrınız ne kadar sürüyor?
• Ağrınızı rahatlatan etmenler hangileridir?
• Ağrınızı kötüleştiren (şiddetlenmesine neden olan) faktörler nelerdir?
Sorulan sorulara verilen cevaplar aynı zamanda, çözüm önerileri konusunda da yardımcı olacaktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 7
I- Yumuşak dokudaki kemikleşmelerdir.
II- Özellikle büyük eklemler, omuzlar,dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülür.
III- Beyin veya omurilik yaralanması geçiren hastalarda nadir olarak görülmektedir.
Heterotopik Ossifikasyonlar ile ilgili verilen bilgilerin hangisi/hangileri doğrudur?
II- Özellikle büyük eklemler, omuzlar,dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülür.
III- Beyin veya omurilik yaralanması geçiren hastalarda nadir olarak görülmektedir.
Heterotopik Ossifikasyonlar ile ilgili verilen bilgilerin hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Heterotopik ossifikasyon, yumuşak dokudaki kemikleşmelerdir. Özellikle büyük eklemler, omuzlar, dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülür (Resim 6.14). Şiddetli travma sonrasında beyin veya omurilik yaralanması geçiren hastalarda yaygın olarak görülmektedir. Sıklıkla, X-Ray görüntülemelerinde tespit edilirler. Sebebi değişkendir ve en yaygın sebep, şiddetli patolojileri takiben aylar süren hareketsizliklerdir. Travmatik patolojileri takip eden 1-4 ay içerisinde gelişir. Bununla birlikte, eklem hareket kısıtlılığına yol açan durumlar, kas sertlikleri gibi durumlarda da gelişebilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
I- Pozisyonunu değiştiremeyen,
II- Doku adaptasyonuna neden olan uzun süreli yatışlar sonrasında vücudunda postural asimetriler oluşmuş hastalar
III- Spazm veya spastisiteye (kas sertlikleri) bağlı postural asimetrileri olan hastalardır.
Yukarıdakilreden hangisi/hangileri engelli bireylerde yatma pozisyonunda desteğe ihtiyacı olan hasta profili arasında yer alır?
II- Doku adaptasyonuna neden olan uzun süreli yatışlar sonrasında vücudunda postural asimetriler oluşmuş hastalar
III- Spazm veya spastisiteye (kas sertlikleri) bağlı postural asimetrileri olan hastalardır.
Yukarıdakilreden hangisi/hangileri engelli bireylerde yatma pozisyonunda desteğe ihtiyacı olan hasta profili arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Engelli bireylerde yatma pozisyonunda desteğe ihtiyacı olan hasta profili şu şekildedir: pozisyonunu değiştiremeyen, doku adaptasyonuna neden olan uzun süreli yatışlar sonrasında vücudunda postural asimetriler oluşmuş hastalar ve spazm veya spastisiteye (kas sertlikleri) bağlı postural asimetrileri olan hastalardır.
Soru 9
Kendi başına pozisyonunu değiştiremeyen şiddetli engelli bireylerde kaç saatte bir pozisyon değişikliği yapmak önemlidir ?
Seçenekler
A
2
B
4
C
6
D
8
E
10
Açıklama:
Kendi başına pozisyonunu değiştiremeyen şiddetli engelli bireylerde 2 saatte bir pozisyon değişikliği yapmak önemlidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi ayakta durma pozisyonun önerilme sebepleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Şekil bozukluklarının önlenebilmesi
B
Solunum fonksiyonlarının arttırılması
C
Kas kasılmalarının tamamen geçmesi
D
Kabızlığın önlenmesi
E
Kemik gelişiminin desteklenmesi
Açıklama:
Ayakta durma pozisyonu, kemik gelişiminin desteklenmesi, sindirim sisteminin düzenlenmesi (kabızlığın önlenmesi), solunum fonksiyonlarının arttırılması, kas kasılmalarının azaltılabilmesi, şekil bozukluklarının önlenebilmesi (özellikle, diz bükülmeleri, kalça ve omurga şekil bozuklukları) için sıklıkla önerilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
I. Anksiyete yaşama
II. Yaşam kalitesinde artma
III. Kendine ayırdığı zamanda azalma
IV. Sosyal katılımında artma
Fiziksel engelli bireyin bakımından sorumlu aile fertleri hangi durumları yaşar?
II. Yaşam kalitesinde artma
III. Kendine ayırdığı zamanda azalma
IV. Sosyal katılımında artma
Fiziksel engelli bireyin bakımından sorumlu aile fertleri hangi durumları yaşar?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Fiziksel engelli bireyin bakımından sorumlu aile fertleri meydana gelen bu durumdan ciddi derecede etkilenir ve yaşam tarzlarında değişikliklerle birlikte yaşam kalitesinde azalmalar görülür. Engelli bireyin bakımıyla ilgilenen kişinin kendine ayırdığı vakit azalır, sosyal katılımları düşer ve bununla ilişkili problemler zinciri oluşmaya devam eder (yaşam memnuniyetsizliği, depresyon, anksiyete, gibi). Doğru cevap B'dir.
Soru 12
Hangisi postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılan problemler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yumuşak doku problemleri
B
Osteoporoz
C
Solunum sistemi enfeksiyonları
D
Eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler
E
Dolaşım sistemi enfeksiyonları
Açıklama:
Postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılan problemler şunlardır:
• Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
• Yumuşak doku hasarları
• Osteoporoz
• Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
• Ağrı ve rahatsızlık hissi
• Heterotopik ossifikasyon (eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler)
Dolaşım sistemi enfeksiyonları, bu problemler arasında yer almaz. Doğru cevap E'dir.
• Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
• Yumuşak doku hasarları
• Osteoporoz
• Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
• Ağrı ve rahatsızlık hissi
• Heterotopik ossifikasyon (eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler)
Dolaşım sistemi enfeksiyonları, bu problemler arasında yer almaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 13
Şiddetli etkilenimli engelli bireyler, bedensel şekil bozuklukları yaşamaktadır. Şekil bozukluklarının oluşum sıralaması hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kontraktür-Uzun süre postürün devamlılığı-Yumuşak doku adaptasyonu-Deformite
B
Yumuşak doku adaptasyonu-Deformite-Kontraktür-Uzun süre postürün devamlılığı
C
Uzun süre postürün devamlılığı-Yumuşak doku adaptasyonu-Kontraktür-Deformite
D
Deformite-Kontraktür-Uzun süre postürün devamlılığı-Yumuşak doku adaptasyonu
E
Uzun süre postürün devamlılığı-Deformite-Yumuşak doku adaptasyonu-Kontraktür
Açıklama:
Şiddetli etkilenimli engelli bireylerde bedensel şekil bozukluklarının oluşumu "Uzun süre postürün devamlılığı-Yumuşak doku adaptasyonu-Kontraktür-Deformite" sıralamasıyla gerçekleşir. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
I. Tercih edilen postür, iyi postürel uyumu tanımlar.
II. Belli spor dallarıyla uğraşan kişiler için de geçerlidir.
III. Bu postürde alt değiştirme, beslenme ve banyo aktiviteleri kolayca yapılır.
Şiddetli engeli olan bireyler tarafından tercih edilen postür ile ilgili hangisi doğrudur?
II. Belli spor dallarıyla uğraşan kişiler için de geçerlidir.
III. Bu postürde alt değiştirme, beslenme ve banyo aktiviteleri kolayca yapılır.
Şiddetli engeli olan bireyler tarafından tercih edilen postür ile ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Tercih edilen postür, “kötü postüral uyum”u tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu durum, sadece fiziksel engelli bireylerde değil, sağlıklı bireylerde veya asimetrik postür veya hareket gerektiren spor ile ilgilenen bireylerde spora özgü postüral değişim gösteren bireyler için de geçerlidir. Bu bireylerde pozisyonlama, pozisyon değiştirme, alt değiştirme, beslenme ve banyo aktiviteleri oldukça zordur. Bireyin pozisyonuna göre alternatif yöntemler geliştirmek gerekebilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 15
Hangisi bası yarasına sebep olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Vücut sıcaklığının düşmesi
B
Dolaşım problemleri
C
Duyusal kayıplar
D
Kötü beslenme
E
Kabızlık
Açıklama:
Bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörler şunlardır:
- Hareket etme güçlükleri
- Kötü beslenme
- Kabızlık
- Vücut sıvıları
- Dolaşım problemleri
- Duyusal kayıplar
- Kontraktür ve deformite
- Vücut sıcaklığı: Vücut içerisinde her 1º lik sıcaklık artışı için %13’lük metabolik oran artışı söz konusudur. Yüksek metabolik oran, dokunun daha fazla beslenme ihtiyacına neden olmaktadır. Fakat, basıya maruz
kalan dokuya yeterli kan akımı olmadığından dokunun beslenme ihtiyacı sağlanamayacak ve dolayısıyla, yara oluşumu için zemin hazırlanacaktır. Bu bağlamda vücut sıcaklığındaki düşüş değil artış sorun yaratmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
I. Serebral palsili çocuklarda osteoporoz riski yüksektir.
II. Çok şiddetli engeli olan bireyler gün içinde münkün olduğunca az hareket ettirilmelidir.
III. Multiple skleroz (MS) hastalarında osteoporoz riski daha düşüktür.
Çok şiddetli engeli olan bireyler ve osteoporoz ilişkisi ile ilgili hangisi doğrudur?
II. Çok şiddetli engeli olan bireyler gün içinde münkün olduğunca az hareket ettirilmelidir.
III. Multiple skleroz (MS) hastalarında osteoporoz riski daha düşüktür.
Çok şiddetli engeli olan bireyler ve osteoporoz ilişkisi ile ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Osteoporoz, hareketsiz yaşam tarzının en önemli komplikasyonlarındandır. Ayağa kalkma ve yürüme problemi olan hastalarda (özellikle, felçli ve çok yaşlı hastalarda) kemik mineral yoğunluğunda ciddi bir azalma meydana gelmekte ve bu da kemiklerin kırılganlığını ciddi derecede arttırmaktadır. Bu durum, menapoz dönemine giren kadın bireylerde çok daha ciddi boyutlarda yaşanabilmektedir. Şiddetli etkilenimli spastik serebral palsili çocuklarda da risk oldukça yüksektir. Serebral palsili çocuklarda kemik mineral yoğunluğu azalmıştır ve bu azalma, alt ekstremite kemik kırıkları ile birlikte gizlenir. Bununla birlikte, menapoza giren omurilik yaralanmalı kadın hastalarda ve multiple skleroz (MS) hastalarında da osteoporoz riski oldukça yüksektir.
Uzun süre ayağa kaldırılmamış ve yürütülmemiş hastaları ilk defa ayağa kaldırırken özellikle dikkat etmek gerekir. Bu hastalar, kırık gelişme riski bakımından önceliklidir. Bu nedenle yaralanma sonrasında omurilik felçli hastalarda veya MS hastaların uzun süre yatak istirahati yerine aşamalı kısa süreli ambulasyon aktiviteleri yaptırılmalı, hasta gün içinde belli aralıklarla ayağa kaldırılmalıdır.
Doğru cevap A'dır.
Uzun süre ayağa kaldırılmamış ve yürütülmemiş hastaları ilk defa ayağa kaldırırken özellikle dikkat etmek gerekir. Bu hastalar, kırık gelişme riski bakımından önceliklidir. Bu nedenle yaralanma sonrasında omurilik felçli hastalarda veya MS hastaların uzun süre yatak istirahati yerine aşamalı kısa süreli ambulasyon aktiviteleri yaptırılmalı, hasta gün içinde belli aralıklarla ayağa kaldırılmalıdır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 17
Hangisi aspirasyona yol açan nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yutma refleksinde bozukluk
B
Postüral bozukluklar
C
Besinlerin kıvamı
D
Artan öksürük refleksi
E
Gastro-özofagal reflü
Açıklama:
Aspirasyona neden olan faktörler; azalmış öksürük refleksi, yutma refleksinde bozukluk, postüral bozukluklar, besinlerin kıvamı, gastro-özofagal reflüdür. Doğru cevap D'dir.
Soru 18
Yumuşak dokudaki kemikleşmeler, ______ olarak adlandırılır.
Boşluğu tamamlayan ifade hangisidir?
Boşluğu tamamlayan ifade hangisidir?
Seçenekler
A
Aspirasyon
B
Üriner enfeksiyon
C
Kateterizasyon
D
Konstipasyon
E
Heterotopik ossifikasyon
Açıklama:
Heterotopik ossifikasyon, yumuşak dokudaki kemikleşmelerdir. Özellikle büyük eklemler, omuzlar, dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülür. Doğru cevap E'dir.
Soru 19
I. Engelli bireyin sağlıklı bireyden farklı bir pozisyonda yatmasına önem gösterilmelidir.
II. Kendi başına pozisyonunu değiştiremeyen bireyin 2 saatte bir pozisyonu değiştirilmelidir.
III. Sırt üstü pozisyonlama sırasında başın altına yerleştirilen yastık çok kalın olmamalıdır.
Şiddetli engelli bireylerin pozisyonlanmasıyla ilgili hangisi doğrudur?
II. Kendi başına pozisyonunu değiştiremeyen bireyin 2 saatte bir pozisyonu değiştirilmelidir.
III. Sırt üstü pozisyonlama sırasında başın altına yerleştirilen yastık çok kalın olmamalıdır.
Şiddetli engelli bireylerin pozisyonlanmasıyla ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Münkün olduğunca, engelli bireyin sağlıklı bireyden farklı bir pozisyonda yatmaması tercih edilir. Kendi başına pozisyonunu değiştiremeyen şiddetli engelli bireylerde 2 saatte bir pozisyon değişikliği yapmak önemlidir. Sırt üstü pozisyonlama sırasında başın altına yerleştirilen yastığın çok kalın olmaması, baş ve boynun öne doğru çok bükülmemesi sağlanmalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 20
Şiddetli fiziksel engeli olan bireylerin pozisyonlanması ile ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yan yatış pozisyonu verilecekse hasta yatağın bir tarafına konumlanmalıdır.
B
Yüzüstü yatma pozisyonunda, hastanın belinin altından kalın bir yastıkla destek sağlanmalıdır.
C
Kusma veya reflüye bağlı aspirasyon riski olan hastaların yüz üstü yatırılmasına özen gösterilmelidir.
D
Yarası açılan hastaların pozisyonu 30-45 dakika arayla değiştirilebilir.
E
Hasta yan yattığı zaman bacakları düz olacak şekilde yatırılmalıdır.
Açıklama:
Yan yatış pozisyonu verilmeden önce, düşme riskini önleyebilmek amacıyla hasta yatak ortasına yerleştirilmelidir.
Hasta yan yattığı zaman bacakları düz olmamalı; dizlerinin hafif bükülü olması, bacaklarının arasına yastık yerleştirilmesi (mümkünse üstte kalan bacak
diğerinden biraz daha önde pozisyonlanır), üstte kalan kolunun altına yastık yerleştirilmesi ve hastanın geriye yuvarlanmasını önlemek için sırtının arkasına
yastık yerleştirilmesi dikkat edilmesi gereken önemli ayrıntılardır.
Yüzüstü yatma pozisyonunda, hastanın belinin altından bel boşluğunu desteklemesi için ince bir yastık veya çarşaf geçirilmelidir.
Kusma veya reflüye bağlı aspirasyon riski olan hastaların mümkün olduğunca yüzükoyun yatırılmaması, yatırılacaksa da sık sık kontrol edilmesi ve gözlem altında kısa sürelerle (beslenmeden hemen sonra yapılmamalı) destekli pozisyon değişikliği sağlanarak yatırılması gerekmektedir.
Yarası açılan hastaların pozisyonu 30-45 dakika arayla değiştirilebilir.
Doğru cevap D'dir.
Hasta yan yattığı zaman bacakları düz olmamalı; dizlerinin hafif bükülü olması, bacaklarının arasına yastık yerleştirilmesi (mümkünse üstte kalan bacak
diğerinden biraz daha önde pozisyonlanır), üstte kalan kolunun altına yastık yerleştirilmesi ve hastanın geriye yuvarlanmasını önlemek için sırtının arkasına
yastık yerleştirilmesi dikkat edilmesi gereken önemli ayrıntılardır.
Yüzüstü yatma pozisyonunda, hastanın belinin altından bel boşluğunu desteklemesi için ince bir yastık veya çarşaf geçirilmelidir.
Kusma veya reflüye bağlı aspirasyon riski olan hastaların mümkün olduğunca yüzükoyun yatırılmaması, yatırılacaksa da sık sık kontrol edilmesi ve gözlem altında kısa sürelerle (beslenmeden hemen sonra yapılmamalı) destekli pozisyon değişikliği sağlanarak yatırılması gerekmektedir.
Yarası açılan hastaların pozisyonu 30-45 dakika arayla değiştirilebilir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 21
Ülkemizde, 2002 yılında yapılan çalışma sonrasında, engellilik oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%12.29
B
%15.71
C
%20.06
D
%50.12
E
%16.15
Açıklama:
Ülkemizde, 2002 yılında yapılan çalışma sonrasında engellilik oranı %12.29'dur.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Fiziksel Engelli Bireylerin Vücut fonksiyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Göz
B
Kulak
C
Kemikler
D
Eklemler
E
Mental
Açıklama:
Mental, Fiziksel Engelli Bireylerin Vücut fonksiyonlarından biridir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Fiziksel Engelli Bireylerin Vücut Yapıları ile ilgili yaşadıkları sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Mental
B
Konuşma ve ses organları
C
Sosyal
D
Kardiyovasküler, hematolojik, immünolojik ve solunumla ilişkili sorunlar
E
Sindirim, metabolik ve endokrin problemler
Açıklama:
Konuşma ve ses organları vücut yapıları ile ilgili yaşanan sorunlardandır.
Soru 24
I. Yumuşak doku hasarları,
II.Osteoporoz,
III.Ağrı ve rahatsızlık hissi,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemler arasındadır?
II.Osteoporoz,
III.Ağrı ve rahatsızlık hissi,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de Postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemler arasındadır.
Soru 25
I.Omurga, gövde segmentleri arasında rotasyona uğramıştır.
II.Gövde yana doğru bükülmüştür.
III.Alt ekstremitelerde deviasyon (sapma açıları) vardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri, postüral bozukluğu olan engelli bireylerde tercih edilen postüral uyumlar arasına girer?
II.Gövde yana doğru bükülmüştür.
III.Alt ekstremitelerde deviasyon (sapma açıları) vardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri, postüral bozukluğu olan engelli bireylerde tercih edilen postüral uyumlar arasına girer?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız I
C
I,II ve III
D
Yalnız III
E
I ve II
Açıklama:
Yukarıdaki üç maddede Postüral bozukluğu olan engelli bireylerde tercih edilen postüral uyumlar arasına girmektedir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi, bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Hareket etme güçlükleri
B
Kötü beslenme
C
Mental
D
Dolaşım problemleri
E
Kabızlık
Açıklama:
Mental, bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörler arasında yer almamaktadır.
Soru 27
'Vücut içerisinde her 1º lik sıcaklık artışı için ...'lık metabolik oran artışı söz konusudur.'
Yukarıda boş bırakılan yere % kaçlık metabolik oran gelmesi uygundur?
Yukarıda boş bırakılan yere % kaçlık metabolik oran gelmesi uygundur?
Seçenekler
A
%10
B
%13
C
%5
D
%20
E
% 50
Açıklama:
Vücut içerisinde her 1º lik sıcaklık artışı için %13’lük metabolik oran artışı söz konusudur.
Soru 28
Gün içinde gününün büyük bir çoğunluğunu oturarak geçiren hastalarda sürekli kaç dakikada bir pozisyon değişmesi yapılmalıdır?
Seçenekler
A
40-50 dakikada bir
B
10-15 dakikada bir
C
20-30 dakikada bir
D
30-45 dakikada bir
E
50-55 dakikada bir
Açıklama:
Gün içinde gününün büyük bir çoğunluğunu oturarak geçiren hastalarda sürekli (30- 45 dakikada bir) pozisyon değişimi yapılarak ağırlık aktarılan bölgelerin değiştirilmesi ve düzgün oturma pozisyonunun verilmesi gerekmektedir.
Soru 29
I.Baş ağrısı ve mide ağrısı
II.Beslenme konusunda isteksizlik
III. Bağırsak semptomlarında artış
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri engelli bireylerde kabızlık durumunda karşılaşılan sorunlardandır?
II.Beslenme konusunda isteksizlik
III. Bağırsak semptomlarında artış
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri engelli bireylerde kabızlık durumunda karşılaşılan sorunlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I,II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de engelli bireylerde kabızlık durumunda karşılaşılan sorunlardandır.
Soru 30
I.Ağrı ve/veya rahatsızlık hissiniz nerededir?
II. Şiddeti ne kadardır?
III.Ağrınız ne kadar sürüyor?
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ağrı değerlendirmesinde sorgulanacak parametrelerdendir?
II. Şiddeti ne kadardır?
III.Ağrınız ne kadar sürüyor?
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ağrı değerlendirmesinde sorgulanacak parametrelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I,II ve III
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de,ağrı değerlendirmesinde sorgulanacak parametrelerdendir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel engelli bireylerin vücut yapı ve fonksiyonları ile ilişkili yaşanan sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ses ve konuşma problemleri
B
Sindirim, metabolik ve endokrin problemler
C
Deri ve ilişkili yapılarda yaşanan sorunlar
D
Genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar
E
Ruhsal sorunlar
Açıklama:
Fiziksel Engelli Bireylerin Vücut Yapı ve Fonksiyonları ile İlişkili Yaşanan Sorunlar
Vücut Fonksiyonları: Sosyal, mental, nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar, kardiyovasküler, hematolojik, immünolojik ve solunumla ilişkili sorunlar, ses ve konuşma problemleri, sindirim, metabolik ve endokrin problemler, genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar, deri ve ilişkili yapılarda yaşanan sorunlar.
Vücut Yapıları: Beyin, santral sinir sistemi yapıları, omurilik, periferal ve otonomik sinir sistemleri, göz, kulak, konuşma ve ses organları, kalp, akciğerler, kan hücreleri ve bağışıklık sistemi, sindirim ve metabolik organlar, genitoüriner ve üreme sistemleri
kemikler, eklemler ve kaslar, deri ve derinin duyusal reseptörleri ve yumuşak doku
Vücut Fonksiyonları: Sosyal, mental, nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar, kardiyovasküler, hematolojik, immünolojik ve solunumla ilişkili sorunlar, ses ve konuşma problemleri, sindirim, metabolik ve endokrin problemler, genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar, deri ve ilişkili yapılarda yaşanan sorunlar.
Vücut Yapıları: Beyin, santral sinir sistemi yapıları, omurilik, periferal ve otonomik sinir sistemleri, göz, kulak, konuşma ve ses organları, kalp, akciğerler, kan hücreleri ve bağışıklık sistemi, sindirim ve metabolik organlar, genitoüriner ve üreme sistemleri
kemikler, eklemler ve kaslar, deri ve derinin duyusal reseptörleri ve yumuşak doku
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Doku hasarları
B
Akciğer kanseri
C
Sarkoidoz
D
Osteoporoz
E
Sarkom
Açıklama:
Postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemler aşağıda özetlenmiştir:
• Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
• Yumuşak doku hasarları
• Osteoporoz
• Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
• Ağrı ve rahatsızlık hissi
• Heterotopik ossifikasyon (eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler)
• Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
• Yumuşak doku hasarları
• Osteoporoz
• Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
• Ağrı ve rahatsızlık hissi
• Heterotopik ossifikasyon (eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler)
Soru 33
Şiddetli fiziksel engelli bireylerde, sürekli aynı postürde durmak neye neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Ağrıya
B
Yaralanmaya
C
Şekil bozukluğuna
D
Kasılmaya
E
Karıncalanmaya
Açıklama:
Şiddetli etkilenimli engelli bireylerde, sürekli ve ısrarlı bir şekilde aynı postürde durmak bir süre sonra şekil bozukluklarına neden olabilmektedir.
Soru 34
Kalça çıkıklığına hangi durum neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Kalça çevresindeki kasların karıncalanması
B
Kalça çevresindeki kasların sürekli gergin olması
C
Kalça çevresindeki kasların uyuşması
D
Kalça çevresindeki kasların yaralanması
E
Kalça çevresindeki kasların erimesi
Açıklama:
Kalça çevresindeki kasların sürekli gergin veya spastik olması bir süre sonra kalça çıkığına neden olabilmektedir (tam çıkık veya yarı çıkık).
Soru 35
Omuz ağrısı ve omuz çıkığı bulunan hastalara nasıl müdahale edilmelidir?
Seçenekler
A
Hasta nazikçe kaldırılmalı
B
Gevşeme teknikleri uygulanmalı
C
Hastanın üzerine yük bindirmemek
D
Uzuv etrafını sarma
E
Çıkığın üzerine turnike uygulanmalı
Açıklama:
Şiddetli kasılmaları olan veya üst ekstremitelerinde hiç hareketi olmayan hastalarda omuz ağrısının yanısıra omuz çıkıkları da olabilmektedir. Böyle durumlarda, hastalara nazikçe uygulamalar yapmak (kaldırma, taşıma, transfer aktiviteleri gibi) gelişebilecek ikincil sorunlar nedeniyle önemlidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi bası yaralanmasına temel oluşturan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hareket etme güçlükleri
B
Kötü beslenme
C
Dolaşım problemleri
D
Duyusal kayıplar
E
Alkol tüketimi
Açıklama:
Bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörler aşağıda listelenmiştir:
1. Hareket etme güçlükleri: Hasta pozisyonunu değiştiremeyeceğinden sürekli aynı bölgeye uygulanan bası nedeniyle yara oluşumu için zemin hazırlanmaktadır. Özellikle, omurilik yaralanması olan hastalar ve çok yaşlı hastalarda ciddi bir risktir.
2. Kötü beslenme: Beslenme yetersizliği, derinin zayıf, parlak ve soluk görünmesine neden olur. Böyle durumlarda, deri lezyonları
daha sık meydana gelebilmektedir.
3. Dolaşım problemleri: Dolaşım problemleri, o bölgenin yetersiz beslenmesine yol açmakta, bu da zayıf ve soluk renkli bir doku
görünümüne neden olmaktadır.
4. Vücut sıvıları: Özellikle tekerlekli sandalye kullanıcılarında, vücut sıvıları ile basınç dağılımı arasında önemli bir ilişki vardır.
Zayıf bireylerde, normal kilosu olan ve aşırı kilolu bireylere göre deri hasarı ve yara gelişim riski çok daha fazladır.
5. Duyusal kayıplar: Duyu kaybı olan hastalarda, rahatsızlık hissi olmadığından hastada pozisyon değişim ihtiyacı olmamaktadır.
Bu da doku hasarını kolaylaştıran önemli bir etkendir.
6. Kabızlık: Ürin içeriğindeki kimyasallar ve dışkıya ait materyallerin yara oluşumunda önemli bir risk taşıdığı gözlenmiştir.
7. Vücut sıcaklığı: Vücut içerisinde her 1º lik sıcaklık artışı için %13’lük metabolik oran artışı söz konusudur. Yüksek metabolik oran, dokunun daha fazla beslenme ihtiyacına neden olmaktadır. Fakat, basıya maruz kalan dokuya yeterli kan akımı olmadığından dokunun beslenme ihtiyacı sağlanamayacak ve dolayısıyla, yara oluşumu için zemin hazırlanacaktır.
8. Kontraktür ve deformite: Vücutta meydana gelen şekil bozuklukları, hastanın pozisyonlanma ve pozisyonunu koruma güçlüklerine neden olacağından yara oluşum riskinde de artış görülmektedir.
1. Hareket etme güçlükleri: Hasta pozisyonunu değiştiremeyeceğinden sürekli aynı bölgeye uygulanan bası nedeniyle yara oluşumu için zemin hazırlanmaktadır. Özellikle, omurilik yaralanması olan hastalar ve çok yaşlı hastalarda ciddi bir risktir.
2. Kötü beslenme: Beslenme yetersizliği, derinin zayıf, parlak ve soluk görünmesine neden olur. Böyle durumlarda, deri lezyonları
daha sık meydana gelebilmektedir.
3. Dolaşım problemleri: Dolaşım problemleri, o bölgenin yetersiz beslenmesine yol açmakta, bu da zayıf ve soluk renkli bir doku
görünümüne neden olmaktadır.
4. Vücut sıvıları: Özellikle tekerlekli sandalye kullanıcılarında, vücut sıvıları ile basınç dağılımı arasında önemli bir ilişki vardır.
Zayıf bireylerde, normal kilosu olan ve aşırı kilolu bireylere göre deri hasarı ve yara gelişim riski çok daha fazladır.
5. Duyusal kayıplar: Duyu kaybı olan hastalarda, rahatsızlık hissi olmadığından hastada pozisyon değişim ihtiyacı olmamaktadır.
Bu da doku hasarını kolaylaştıran önemli bir etkendir.
6. Kabızlık: Ürin içeriğindeki kimyasallar ve dışkıya ait materyallerin yara oluşumunda önemli bir risk taşıdığı gözlenmiştir.
7. Vücut sıcaklığı: Vücut içerisinde her 1º lik sıcaklık artışı için %13’lük metabolik oran artışı söz konusudur. Yüksek metabolik oran, dokunun daha fazla beslenme ihtiyacına neden olmaktadır. Fakat, basıya maruz kalan dokuya yeterli kan akımı olmadığından dokunun beslenme ihtiyacı sağlanamayacak ve dolayısıyla, yara oluşumu için zemin hazırlanacaktır.
8. Kontraktür ve deformite: Vücutta meydana gelen şekil bozuklukları, hastanın pozisyonlanma ve pozisyonunu koruma güçlüklerine neden olacağından yara oluşum riskinde de artış görülmektedir.
Soru 37
Osteoporoz riski daha çok hangi hastalarda görülmektedir?
Seçenekler
A
Sarkoidoz hastalarında
B
Fibromiyalji hastalarında
C
Felçli hastalarda
D
Skolyoz hastalarında
E
Kronik bel ağrısı hastalarında
Açıklama:
Osteoporoz, hareketsiz yaşam tarzının en önemli komplikasyonlarındandır. Ayağa kalkma ve yürüme problemi olan hastalarda (özellikle, felçli ve çok yaşlı hastalarda) kemik mineral yoğunluğunda ciddi bir azalma meydana gelmekte ve bu da kemiklerin kırılganlığını ciddi derecede arttırmaktadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi şiddetli engeli olan hastalarda sıklıkla karşılaşılan enfeksiyonlardan birisidir?
Seçenekler
A
Kanser
B
Kas ve kemik hastalıkları
C
Cilt hastalıkları
D
Solunum yolu enfeksiyonları
E
Romatolojik hastalıklar
Açıklama:
Şiddetli engeli olan hastalarda enfeksiyon gelişme riski de oldukça yüksektir. Sıklıkla karşılaşılan enfeksiyonlar, solunum yolu enfeksiyonları ve üriner sistem enfeksiyonlarıdır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi ağrı değerlendirmesinde sorgulanacak parametrelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ağrınızı rahatlatan etmenler hangileridir?
B
Kaç saattir açlık hissiniz devam ediyor?
C
Yatakta veya tekerlekli sandalyede (veya her ikisinde) ağrınız oluyor mu?
D
Ağrı ve/veya rahatsızlık hissiniz nerededir?
E
Ağrınızı kötüleştiren (şiddetlenmesine neden olan) faktörler nelerdir?
Açıklama:
Ağrı değerlendirmesinde sorgulanacak parametreler şu şekildedir:
Ağrı ve/veya rahatsızlık hissiniz nerededir?
• Şiddeti ne kadardır? (Mümkün olduğunca değerlendirme skalaları kullanılarak tespit edilmesi önerilmektedir.)
• Yatakta veya tekerlekli sandalyede (veya her ikisinde) ağrınız oluyor mu?
• Ağrınız ne kadar sürüyor?
• Ağrınızı rahatlatan etmenler hangileridir?
• Ağrınızı kötüleştiren (şiddetlenmesine neden olan) faktörler nelerdir?
Sorulan sorulara verilen cevaplar aynı zamanda, çözüm önerileri konusunda da yardımcı olacaktır.
Ağrı ve/veya rahatsızlık hissiniz nerededir?
• Şiddeti ne kadardır? (Mümkün olduğunca değerlendirme skalaları kullanılarak tespit edilmesi önerilmektedir.)
• Yatakta veya tekerlekli sandalyede (veya her ikisinde) ağrınız oluyor mu?
• Ağrınız ne kadar sürüyor?
• Ağrınızı rahatlatan etmenler hangileridir?
• Ağrınızı kötüleştiren (şiddetlenmesine neden olan) faktörler nelerdir?
Sorulan sorulara verilen cevaplar aynı zamanda, çözüm önerileri konusunda da yardımcı olacaktır.
Soru 40
Kendi başına pozisyonunu değiştiremeyen şiddetli engelli bireylerde kaç saatte bir pozisyon değişikliği yapılmalıdır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Kendi başına pozisyonunu değiştiremeyen şiddetli engelli bireylerde 2 saatte bir pozisyon değişikliği yapmak önemlidir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel engelli bireylerin vücut yapılarına ilişkin yaşanan sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Nöromüsküler ve hareketle ilişkili sorunlar
B
Santral sinir sistemi yapıları
C
İmmünolojik sorunlar
D
Üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar
E
Sosyal sorunlar
Açıklama:
Fiziksel Engelli Bireylerin Vücut Yapı ve Fonksiyonları ile İlişkili Yaşanan Sorunlar
| Vücut Fonksiyonları ile İlgili Sorunlar |
| Sosyal |
| Mental |
| Nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar |
| Kardiyovasküler, hematolojik, immünolojik ve solunumla ilişkili sorunlar |
| Ses ve konuşma problemleri |
| Sindirim, metabolik ve endokrin problemler |
| Genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar |
| Deri ve ilişkili yapılarda yaşanan sorunlar |
| Vücut Yapıları ile İlgili Sorunlar |
| Beyin, santral sinir sistemi yapıları, omurilik, periferal ve otonomik sinir sistemleri |
| Göz, kulak |
| Konuşma ve ses organları |
| Kalp, akciğerler, kan hücreleri ve bağışıklık sistemi |
| Sindirim ve metabolik organlar |
| Genitoüriner ve üreme sistemleri |
| Kemikler, eklemler ve kaslar |
| Deri ve derinin duyusal reseptörleri ve yumuşak doku |
Soru 42
I. Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
II. Yumuşak doku hasarları
III. Osteoporoz
IV. Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
V. Heterotopik ossifikasyon (eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler
Yukarıdaki maddelerden hangileri postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemlerdendir?
II. Yumuşak doku hasarları
III. Osteoporoz
IV. Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
V. Heterotopik ossifikasyon (eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler
Yukarıdaki maddelerden hangileri postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemlerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III, V
C
I, II, IV, V
D
II, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemler aşağıda özetlenmiştir:
- Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
- Yumuşak doku hasarları
- Osteoporoz
- Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
- Ağrı ve rahatsızlık hissi
- Heterotopik ossifikasyon (eklem çevresinde oluşan kemikleşmeler)
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi gün içinde zamanının büyük bir çoğunluğunu oturarak geçiren yürüme engelli bir bireyin kalçanın bükülmesini sağlayan kasların kısıtlanması nedeniyle yaşayabileceği bir sorundur?
Seçenekler
A
Kontraktür (şekil bozuklukları)
B
Kalça çıkığı
C
Rüzgar süpürdü deformitesi
D
Omurga eğriliği
E
Yumuşak doku zedelenmesi
Açıklama:
Gün içinde zamanının büyük bir çoğunluğunu oturarak geçiren yürüme engelli bir hastanın kalça fleksör (kalçanın bükülmesini sağlayan kaslar) kaslarında kısalık ve kontraktür meydana gelir. Bu hasta, sırt üstü uzanmak istediğinde, dizlerini ve kalçalarını düz bir şekilde uzatamayacak ve dizler bükülü durmak zorunda kalacaktır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi bası yarası oluşumunda o bölgenin yetersiz beslenmesine yol açıp zayıf ve soluk renkli bir doku görünümüne neden olan faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Duyusal kayıplar
B
Vücut sıvıları
C
Dolaşım problemleri
D
Kabızlık
E
Vücut sıcaklığı
Açıklama:
Dolaşım problemleri: Dolaşım problemleri, o bölgenin yetersiz beslenmesine yol açmakta, bu da zayıf ve soluk renkli bir doku görünümüne neden olmaktadır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi osteoporozla ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Hastayı hareket ettirirken, pozisyonunu değiştirirken, yıkarken, giydirirken kırık açısından oldukça dikkatli davranmak gerekir.
B
Felç ya da kuvvet azlığı yaşayan hastalarda oldukça yaygındır.
C
Hastalar sekresyon atılımını gerçekleştiremezler.
D
Yatma pozisyonu yerine hiç oturamayan hastalar- da destekli oturma pozisyonları tercih edilmelidir.
E
Mümkün olduğunca, yatar pozisyonda beslenme gerçekleştirilmelidir.
Açıklama:
Çok şiddetli engeli olan bireylerde kemiklerin osteoporozu oldukça yaygındır. Bu nedenle, hasta bakımı sırasında çok dikkatli olmakta yarar vardır. Özellikle, hastayı hareket ettirirken, pozisyonunu değiştirirken, yıkarken, giydirirken kırık açısından oldukça dikkatli davranmak gerekir. Bu durum, şiddetli kasılmaları olan hastalarda çok daha ciddidir ve özen gerektirir. Bütün kırıkları önlemek mümkün olmasa da olasılığı düşürmek söz konusudur. Uzun süre ayağa kaldırılmamış ve yürütülmemiş hastaları ilk defa ayağa kaldırırken özellikle dikkat etmek gerekir. Bu hastalar, kırık gelişme riski bakımından önceliklidir. Bu nedenledir ki yaralanma sonrasında omurilik felçli hastalarda veya MS hastaların uzun süre yatak istirahati yerine aşamalı kısa süreli ambulasyon aktiviteleri yaptırılmalı, hasta gün içinde belli aralıklarla ayağa kaldırılmalıdır.
Soru 46
Sürekli başını geriye doğru atan bir bebek hastada beslenme oldukça zordur. Hastada besinlerin ağıza verilmesiyle aşağıdaki sorunlardan hangisiyle karşılaşma riski en yüksektir?
Seçenekler
A
Kuvvetli öksürme
B
Enfeksiyon
C
İleaspirasyon
D
Bası yarası
E
Aspirasyon
Açıklama:
Sürekli başını geriye doğru atan bir bebek hastada beslenme oldukça zordur. Hastada besinlerin ağıza verilmesiyle ileaspirasyon riskiyle karşılaşılması çok yüksektir.
Soru 47
I. Ağrı ve/veya rahatsızlık hissiniz nerededir?
II. Şiddeti ne kadardır?
III. Yatakta veya tekerlekli sandalyede (veya her ikisinde) ağrınız oluyor mu?
IV. Ağrınız ne kadar sürüyor?
V. Ağrınızı rahatlatan etmenler hangileridir?
Yukarıdakilerden hangisi ağrı değerlendirmesinde sorgulanacak parametrelerdendir?
II. Şiddeti ne kadardır?
III. Yatakta veya tekerlekli sandalyede (veya her ikisinde) ağrınız oluyor mu?
IV. Ağrınız ne kadar sürüyor?
V. Ağrınızı rahatlatan etmenler hangileridir?
Yukarıdakilerden hangisi ağrı değerlendirmesinde sorgulanacak parametrelerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III, V
C
I, II, IV, V
D
II, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Ağrı değerlendirmesinde sorgulanacak parametreler şu şekildedir:
- Ağrı ve/veya rahatsızlık hissiniz nerededir?
- Şiddeti ne kadardır? (Mümkün olduğunca değerlendirme skalaları kullanılarak tespit edilmesi önerilmektedir.)
- Yatakta veya tekerlekli sandalyede (veya her ikisinde) ağrınız oluyor mu?
- Ağrınız ne kadar sürüyor?
- Ağrınızı rahatlatan etmenler hangileridir?
- Ağrınızı kötüleştiren (şiddetlenmesine neden olan) faktörler nelerdir?
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi yan yatış pozisyonuyla ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Hastanın belinin altından bel boşluğunu desteklemesi için ince bir yastık veya çarşaf geçirilmelidir.
B
Kusma veya reflüye bağlı aspirasyon riski olan hastaların mümkün olduğunca yüzükoyun yatırılmaması gerekmektedir.
C
Gözlem altında kısa sürelerle destekli pozisyon değişikliği sağlanarak yatırılması gerekmektedir.
D
Dizlerinin hafif bükülü olması, bacaklarının arasına yastık yerleştirilmesi gerekmektedir.
E
Hasta pozisyonu sevmiyor ve rahat edemiyorsa da pozisyonlama kontrollü yapılmalı veya alternatif bir pozisyon belirlenmelidir.
Açıklama:
Yan yatış pozisyonu, şiddetli engelli bireylerde bazen yüzükoyun pozisyondan çok daha fazla tercih edilen bir pozisyondur. Özellikle, hastanın yüzükoyun yatmasının sakıncalı olduğu durumlarda tercih edilmektedir. Yan yatış pozisyonu verilmeden önce, düşme riskini önleyebilmek amacıyla hasta yatakortasına yerleştirilmelidir. Hasta yan yattığı zaman,dizlerinin hafif bükülü olması, bacaklarının arasına yastık yerleştirilmesi (mümkünse üstte kalan bacak diğerinden biraz daha önde pozisyonlanır), üstte kalan kolunun altına yastık yerleştirilmesi ve hastanın geriye yuvarlanmasını önlemek için sırtının arkasına yastık yerleştirilmesi dikkat edilmesi gereken önemli ayrıntılardır. Ayrıca, ayağın dış yüzeyinde bulunan kemik çıkıntının desteklenebilmesi için altta kalan ayağın altına ince bir havlu yerleştirilir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi yüzüstü pozisyonlanma sırasında dikkat edilmesi gerekenlerden noktalardan biridir?
Seçenekler
A
Vücut ağırlığının bel bölgesine değil kalçalara gelecek şekilde pozisyonlanması
B
Hastanın önüne destek yerleştirilmesi
C
Ayak altına yastık yerleştirilmesi
D
Hastanın dizleri hafif bükülü pozisyonda yastıkla desteklenmesi
E
Sırtının arkasına yastık yerleştirilmesi
Açıklama:
Yüzüstü yatma pozisyonunda, hastanın belinin altından bel boşluğunu desteklemesi için ince bir yastık veya çarşaf geçirilmelidir. Kusma veya reflüye bağlı aspirasyon riski olan hastaların mümkün olduğunca yüzükoyun yatırılmaması, yatırılacaksa da sık sık kontrol edilmesi ve gözlem altında kısa sürelerle (beslenmeden hemen sonra yapılmamalı) destekli pozisyon değişikliği sağlanarak yatırılması gerekmektedir. Ayrıca, hasta eğer yüzükoyun pozisyonu sevmiyor ve rahat edemiyorsa da pozisyonlama kontrollü yapılmalı veya alternatif bir pozisyon belirlenmelidir. Hastanın dizleri hafif bükülü pozisyonda yastıkla desteklenir.
Soru 50
Hangisi engelli bireylerin vücut yapılarında yaşanan sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonskiyonlar
B
Ses ve konuşma problemleri
C
Sindirim, metabolik ve endokrin problemler
D
Deri ve ilişkili yapılarda yaşanan sorunlar
E
Konuşma ve ses organları
Açıklama:
Konuşma ve ses problemleri, engelli bireylerin vücut yapıları ile ilgili sorunlar arasındadır. Diğer seçenekler vücut yapısındaki sorunlardır. (Tablo 6.1) Doğru cevap E'dir.
Soru 51
Şiddetli fiziksel engelli bireylerin yaşadığı sorunların en ciddisi hangileridir?
Seçenekler
A
Genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili problemler
B
Kardiyovasküler, hematolojik, immünolojik ve solunumla ilgili sorunlar
C
Mental sorunlar
D
Hareket ve postür bozuklukları
E
Sosyal problemler
Açıklama:
Şiddetli fiziksel engelli bireylerin en ciddi sorunları hareket ve postür bozukluklarıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 52
Hangisi postür ve hareket bozukluğu olan bireylerde sıklıkla karşılaşılan sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Göz, kulak
B
Şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri
C
Osteoporoz
D
Üriner ve solunum sistem enfeksiyonları
E
Ağrı ve rahatsızlık hissi
Açıklama:
Göz ve kulakla ilgili problemler ağır fiziksel engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılan sorunlardan biri arasında yer almaz. Doğru cevap A'dır.
Soru 53
Hangisi sürekli ve ısrarlı bir şekilde aynı postürde durmanın sonucudur?
Seçenekler
A
Şekil bozuklukları
B
Osteoropoz
C
Ağrı ve rahatsızlık hissi
D
Heterotopik ossifikasyon
E
Üriner ve respiratuar ssitem enfeksiyonları
Açıklama:
Şiddetli etkilenimli engelli bireylerde, sürekli ve ısrarlı bir şekilde aynı postürde durmak bir süre sonra şekil bozukluklarına neden olabilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
Dokuya yapılan ciddi bası nedeniyle oluşan sorun hangisidir?
Seçenekler
A
Doku yırtılmaları
B
Omuz ağrısı
C
Kırık
D
Bası yarası
E
Şekil bozukluğu
Açıklama:
Bası yarası, dokuya yapılan ciddi basıdan dolayı oluşan doku hasarıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 55
Hangisi bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörler arasında değildir?
Seçenekler
A
Kötü beslenme
B
Hareket etme güçlükleri
C
Dolaşım problemleri
D
Omuz ağrısı ve omuz çıkığı
E
Vücut sıvıları
Açıklama:
Omuz ağrısı ve omuz çıkığı, bası yarasının oluşumunun değil, şekil bozukluğunun nedenlerinden biridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 56
Engelli bireylerde kas sertlikleri, eklem çıkıkları ve hafif şiddetteki doku hasarı hangi soruna yol açar?
Seçenekler
A
Kabızlık
B
Ağrı ve rahatsızlık hissi
C
Enfeksiyon
D
Osteoporoz
E
Kırıklar
Açıklama:
Kas sertlikleri, eklem çıkıkları ve hafif şiddetteki doku hasarı engelli bireylerde sıklıkla ağrıyla sonuçlanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 57
özellikle büyük eklemler, omuzlar, dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülen sorun hangisidir?
Seçenekler
A
Heterotopik assifikasyon
B
Ağrı ve rahatsızlık hissi
C
Kateterizasyon
D
Enfeksiyon
E
Dolaşım problemleri
Açıklama:
Heterotopik ossifikasyon, yumuşak dokudaki kemikleşmelerdir. Özellikle büyük eklemler, omuzlar, dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülür. Şiddetli travma sonrasında beyin veya omurilik yaralanması geçiren hastalarda yaygın olarak görülmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 58
Kendi başına pozisyonunu değiştiremeyen şiddetli engelli bireylerde hangi sürelerde pozisyon değişikliği yapılmalıdır?
Seçenekler
A
2 saatte bir kez
B
3 saatte bir kez
C
5 saatte bir kez
D
6 saatte bir kez
E
Günde bir kez
Açıklama:
Kendi başına pozisyonunu değiştiremeyen şiddetli engelli bireylerde 2 saatte bir pozisyon değişikliği yapmak önemlidir. Yarası açılan hastalarda bu süre 35-40 dakikaya düşebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 59
Yüzükoyun yatma pozisyonu, hangi sorunu olan hastalar için sakıncalıdır?
Seçenekler
A
Kabızlık
B
Enfeksiyon
C
Doku yırtılmaları
D
Aspirasyon
E
Osteoporoz
Açıklama:
Kusma veya reflüye bağlı aspirasyon riski olan hastaların mümkün mümkün olduğunca yüzükoyun yatırılmaması, yatırılacaksa da sık sık kontrol edilmesi ve gözlem altında kısa sürelerle (beslenmeden hemen sonra yapılmamalı) destekli pozisyon değişikliği sağlanarak yatırılması gerekmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
I. Vücut yapı ve fonksiyonlarında meydana gelen bozukluklarla karakterizedir.
II. Bireyin bir veya birkaç uzvunun tamamen kaybı söz konusu olabilir.
III. Bireyin ruhsal yapısında meydana gelen problemlerdir.
IV. Bireyin bir veya birkaç uzvunun fonksiyon görmemesi söz konusu olabilir.
Fiziksel fonksiyon bozuklukları ile ilgili olarak verilen ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte verilmiştir?
II. Bireyin bir veya birkaç uzvunun tamamen kaybı söz konusu olabilir.
III. Bireyin ruhsal yapısında meydana gelen problemlerdir.
IV. Bireyin bir veya birkaç uzvunun fonksiyon görmemesi söz konusu olabilir.
Fiziksel fonksiyon bozuklukları ile ilgili olarak verilen ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, II, IV
D
I, III, IV
E
I, III
Açıklama:
I. Vücut yapı ve fonksiyonlarında meydana gelen bozukluklarla karakterizedir.
II. Bireyin bir veya birkaç uzvunun tamamen kaybı söz konusu olabilir.
III. Bireyin fiziksel yapısında meydana gelen problemlerdir.
IV. Bireyin bir veya birkaç uzvunun fonksiyon görmemesi söz konusu olabilir.
II. Bireyin bir veya birkaç uzvunun tamamen kaybı söz konusu olabilir.
III. Bireyin fiziksel yapısında meydana gelen problemlerdir.
IV. Bireyin bir veya birkaç uzvunun fonksiyon görmemesi söz konusu olabilir.
Soru 61
Fiziksel engelli bireylerin yaşadığı sorunlardan hangisi vücut yapısı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar
B
Kemikler, eklemler ve kaslar
C
Nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar
D
Sosyal
E
Mental
Açıklama:
Vücut Fonksiyonları ile ilgili sorunlar;
Sosyal
Mental
Nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar
Kardiyovasküler, hematolojik, immünolojik ve solunumla ilişkili sorunlar
Ses ve konuşma problemleri
Sindirim, metabolik ve endokrin problemler
Genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar
Deri ve ilişkili yapılarda yaşanan sorunlar
Vücut Yapıları ile ilgili sorunlar;
Beyin, santral sinir sistemi yapıları, omurilik, periferal ve otonomik sinir sistemleri
Göz, kulak
Konuşma ve ses organları
Kalp, akciğerler, kan hücreleri ve bağışıklık sistemi
Sindirim ve metabolik organlar
Genitoüriner ve üreme sistemleri
Kemikler, eklemler ve kaslar
Deri ve derinin duyusal reseptörleri ve yumuşak doku
Sosyal
Mental
Nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar
Kardiyovasküler, hematolojik, immünolojik ve solunumla ilişkili sorunlar
Ses ve konuşma problemleri
Sindirim, metabolik ve endokrin problemler
Genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar
Deri ve ilişkili yapılarda yaşanan sorunlar
Vücut Yapıları ile ilgili sorunlar;
Beyin, santral sinir sistemi yapıları, omurilik, periferal ve otonomik sinir sistemleri
Göz, kulak
Konuşma ve ses organları
Kalp, akciğerler, kan hücreleri ve bağışıklık sistemi
Sindirim ve metabolik organlar
Genitoüriner ve üreme sistemleri
Kemikler, eklemler ve kaslar
Deri ve derinin duyusal reseptörleri ve yumuşak doku
Soru 62
Postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemlerden birisi olan ve sürekli, ısrarlı bir şekilde aynı postürde durmaktan dolayı bir süre sonra şekil bozuklukları ile sonuçlanan rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üriner sistem enfeksiyonları
B
Kontraktür ve deformiteler
C
Osteoporoz
D
Heterotopik ossifikasyon
E
respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
Açıklama:
Şiddetli etkilenimli engelli bireylerde, sürekli ve ısrarlı bir şekilde aynı postürde durmak bir süre sonra şekil bozukluklarına neden olabilmektedir. Aynı pozisyonun ısrarlı devam ettirilmesi yumuşak dokunun kısalmasına neden olmaktadır. Kontraktür gelişiminde yumuşak doku kısalığı vardır. Uzun süre aynı pozisyonda kalmaya bağlı yumuşak
doku adaptasyonları (uyumu) bir süre sonra yumuşak doku kontraktürü ile sonuçlanmaktadır.
doku adaptasyonları (uyumu) bir süre sonra yumuşak doku kontraktürü ile sonuçlanmaktadır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi şiddetli fiziksel engeli olan hastalarda gelişebilecek deformasyonları en aza indirgemek için olması gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İlgili sağlık personelinin uygulamalar hakkında bilgi sahibi olmaması
B
Hastayla ilgilenen bakımverenin bilgilendirilmesi
C
Baklofen ve botulinum toksin enjeksiyonları uygulanması
D
Splintleme veya ortezlemeler
E
İhtiyaç halinde yardımcı cihazların kullanımı
Açıklama:
İlgili sağlık personelinin kötü postür gelişimini önleyebilecek uygulamalar hakkında bilgi sahibi olması, hastayla ilgilenen bakımvereni bilgilendirmesi ve eğitmesi gerekmektedir.
Soru 64
Ayağa kalkma ve yürüme problemi olan hastalarda kemik mineral yoğunluğunda ciddi bir azalma meydana gelmekte ve bu da kemiklerin kırılganlığını ciddi derecede arttırmaktadır. Bu durumda görülen komplikasyon hangisidir?
Seçenekler
A
Kas spazmı
B
Kabızlık
C
Diyare
D
Heterotopik ossifikasyon
E
Osteoporoz
Açıklama:
Osteoporoz, hareketsiz yaşam tarzının en önemli komplikasyonlarındandır. Ayağa kalkma ve yürüme problemi olan hastalarda (özellikle, felçli ve çok yaşlı hastalarda) kemik mineral yoğunluğunda ciddi bir azalma meydana gelmekte ve bu da kemiklerin kırılganlığını ciddi derecede arttırmaktadır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kontraktür ve deformite
B
Kabızlık
C
Kemik-mineral yoğunluğunda azalma
D
Duyusal kayıplar
E
Hareket etme güçlükleri
Açıklama:
Kemik-mineral yoğunluğunda
yaşanan azalma kırığın en önemli nedenlerindendir.
yaşanan azalma kırığın en önemli nedenlerindendir.
Soru 66
I. Kuvvetli öksürme yeteneği olmayan hastalarda ortaya çıkabilir.
II. Ciddi akciğer enfeksiyonlarına neden olan önemli bir sorundur.
III. Besinlerden kaçan parçalar akciğerlere ulaşmakta ve enfeksiyona neden olabilmektedir.
Yukarıda özellikleri verilen durum hangisidir?
II. Ciddi akciğer enfeksiyonlarına neden olan önemli bir sorundur.
III. Besinlerden kaçan parçalar akciğerlere ulaşmakta ve enfeksiyona neden olabilmektedir.
Yukarıda özellikleri verilen durum hangisidir?
Seçenekler
A
Doku yırtığı
B
Kırık
C
Aspirasyon
D
Konstipasyon
E
Osteoporoz
Açıklama:
Aspirasyon, ciddi akciğer enfeksiyonlarına neden
olan önemli bir sorundur. Besinlerden kaçan parçalar akciğerlere ulaşmakta ve enfeksiyona neden olabilmektedir. Kuvvetli öksürme yeteneği olmayan hastalarda, bu durum çok sıkıntılı olabilmektedir.
olan önemli bir sorundur. Besinlerden kaçan parçalar akciğerlere ulaşmakta ve enfeksiyona neden olabilmektedir. Kuvvetli öksürme yeteneği olmayan hastalarda, bu durum çok sıkıntılı olabilmektedir.
Soru 67
I. Yumuşak dokudaki kemikleşmelerdir.
II. X-Ray görüntülemelerinde tespit edilirler.
III. Bağırsak semptomlarında artış görülür.
IV. Travmatik patolojileri takip eden 1-4 ay içerisinde gelişir.
Heterotopik ossifikasyon ile ilgili olarak verilen ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte toplanmıştır?
II. X-Ray görüntülemelerinde tespit edilirler.
III. Bağırsak semptomlarında artış görülür.
IV. Travmatik patolojileri takip eden 1-4 ay içerisinde gelişir.
Heterotopik ossifikasyon ile ilgili olarak verilen ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte toplanmıştır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
III, IV
D
II, III, IV
E
I, III
Açıklama:
Heterotopik ossifikasyon, yumuşak dokudaki kemikleşmelerdir. Sıklıkla, X-Ray görüntülemelerinde tespit
edilirler. Travmatik patolojileri takip eden 1-4 ay içerisinde gelişir. Bağırsak semptomlarındaki artış Kabızlığı olan hastalarda sıklıkla karşılaşılan durumlardan biridir.
edilirler. Travmatik patolojileri takip eden 1-4 ay içerisinde gelişir. Bağırsak semptomlarındaki artış Kabızlığı olan hastalarda sıklıkla karşılaşılan durumlardan biridir.
Soru 68
Aşağıda verilenlerden hangisi yüz üstü pozisyonlamada yapılması gerekenlerden biridir?
Seçenekler
A
Baş ve boynun öne doğru çok bükülmemesi
B
Dizlerin altından destek sistemi geçirme
C
Bacakların arasından yastık geçirme
D
Belin altından için ince bir yastık veya çarşaf geçirme
E
Baş, boyun ve üst ekstremitelerin desteklenmesi
Açıklama:
Yüzüstü yatma pozisyonunda, hastanın belinin altından bel
boşluğunu desteklemesi için ince bir yastık veya çarşaf geçirilmelidir. diğerleri sırt üstü pozisyonda uygulanmalıdır.
boşluğunu desteklemesi için ince bir yastık veya çarşaf geçirilmelidir. diğerleri sırt üstü pozisyonda uygulanmalıdır.
Soru 69
Şiddetli engelli bireylerde pozisyon önerileri ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Vücut segmentlerinin birbiri ile uyumu sağlanmalıdır.
B
İkincil komplikasyonları önlemeye çalışılmalıdır.
C
Mümkün olan sıklıkta pozisyon değişikliği sağlanmalıdır.
D
Yumuşak doku ve sinirler desteklenmelidir.
E
Her hasta için aynı pozisyonlama yöntemleri uygulanmalıdır.
Açıklama:
Hasta pozisyonlanmasında dikkat edilmesi gereken önemli parametre, her hastanın farklı ihtiyaçlarının olabileceği ve pozisyonlamaların hasta ve ihtiyaçları doğrultusunda düzenlenmesi gerektiğidir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi şiddetli fiziksel engelli bireylerin en ciddi sorunları olan hareket ve postür bozukluklarının oluşma nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kas tonusu bozuklukları
B
Yanlış pozisyonlamalar
C
Kas kuvveti azlığı
D
Doğustan gelen yapısal bozukluklar
E
Ses ve konuşma problemleri
Açıklama:
Ses ve konuşma bozuklukları postür ve hareket bozukluluklarına yol açmaz.Diğer seçeneklerdeki ifadelerin her biri postür ve hareket bozukluklarına yol açarken ikincil komplikasyonlara da neden olurlar.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel engelli bireylerin fiziksel engeline bağlı olarak vücut fonksiyonları ile ilişkili yaşanan sorunlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Ses ve konuşma problemleri.
B
Görme ile ilgili sorunlar.
C
Metabolik ve endokrin problemler.
D
Genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar
E
Deri ve ilişkili yapılarda yaşanan sorunlar.
Açıklama:
Görme sorunları fiziksel engelli bireylerde görülen vücut fonksiyonları ile ilgili görülen sorunlardan birisi değildir. Bu sorunlar başlıca sosyal sorunlar, mental, nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar, kardiyovasküler, hematolojik, immünolojik ve solunumla ilişkili sorunlar, ses ve konuşma problemleri, sindirim, metabolik ve endokrin problemler, genitoüriner ve üreme fonksiyonları ile ilişkili sorunlar, deri ve ilişkili yapılarda yaşanan sorunlardır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde bu bozukluklara bağlı olarak gelişen sıklıkla karşılaşılacak problemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kontraktür ve deformiteler
B
Yumuşak doku hasarları
C
Yanlış pozisyonlamalar
D
Heterotopik ossifikasyon
E
Respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
Açıklama:
Yanlış pozisyonlamalar, postür ve hareket bozukluğunun sonucu değil sebebidir. Sürekli yanlış pozisyonda duran vücut yapıları o pozisyona zamanla alışarak yapısal farklılıklarla birlikte postür ve hareket bozukluklarına neden olmaktadır. Postür ve hareket bozukluğu olan engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılacak problemler şunlardır;
Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
Yumuşak doku hasarları
Osteoporoz
Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
Ağrı ve rahatsızlık hissi
Heterotopik ossifikasyon
Kontraktür ve deformiteler (şekil bozuklukları, yumuşak doku problemleri)
Yumuşak doku hasarları
Osteoporoz
Üriner ve respiratuar (solunum) sistem enfeksiyonları
Ağrı ve rahatsızlık hissi
Heterotopik ossifikasyon
Soru 73
Postüral bozukluğu olan engelli bireyler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Omurga, gövde segmentleri arasında rotasyona uğradığında skolyoz gelişir.
B
Kötü poziyona örnek olarak üst esktremitelerde abduksiyon ve ekstansiyon vardır.
C
Kalça çevresindeki kasların sürekli gergin veya spastik olması bir süre sonra bireyin solunumsal fonksiyonlarını ciddi derecede düşürebilmektedir.
D
Omurgada gelişen skolyoz deformitesi ilerleyen dönemlerde kalça çıkığına neden olabilmektedir.
E
Hastada gelişebilecek şekil bozukluklarını (deformite) önlemek veya azaltabilmek amacıyla, protezler kullanılmaktadır.
Açıklama:
Skolyoz; omurganın, gövde segmentleri arasında rotasyona uğradığında gelişir. Kötü pozisyona örnek olarak üst esktremitelerde abduksiyon ve ekstansiyon değil adduksiyon ve fleksiyon verilebilir.Omurgada gelişen skolyoz deformitesi ilerleyen dönemlerde kalça çıkığına değil solunum problemlerine yol açarken, kalça çevresindeki kasların sürekli gergin veya spastik olması klaça çıkığına yol açar. Ayrıca hastada gelişebilecek şekil bozukluklarını (deformite) önlemek veya azaltabilmek amacıyla, protezler değil ortezleme ve splintleme kullanılmaktadır.
Soru 74
I. Duyusal kayıplar
II. Hareket güçlükleri
III. Kötü beslenme
IV. Fazla uyumak
V. Kontraktür ve deformite
Yukarıdaki faktörlere göre aşağıdaki seçeneklerden hangisi bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörlerin tümünü içermektedir?
II. Hareket güçlükleri
III. Kötü beslenme
IV. Fazla uyumak
V. Kontraktür ve deformite
Yukarıdaki faktörlere göre aşağıdaki seçeneklerden hangisi bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörlerin tümünü içermektedir?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,IV
C
III, IV ve V
D
I, II, III, ve V
E
I,III ve V
Açıklama:
Bası yarası oluşumuna zemin hazırlayan faktörler; Hareket etme güçlükleri, kötü beslenme, dolaşım problemleri, vücut sıvıları, duyusal kayıplar, kabızlık, vücut sıcaklığı, kontraktür ve deformitedir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi bası yaralarının önlemesi için hastaya verilecek müdahale veya önerilerden birisi olabilir?
Seçenekler
A
Hastanın dar ve sıkı kıyafetler giymesi
B
Oturma desteği önerilmesi
C
Oturma pozisyonunun korunması
D
Hastanın eski ve yıpranmış kıyafetler giymesi
E
Tekerlekli sandalyede hastanın rahat ettiği pozisyonda oturması
Açıklama:
Yükün eşit bir şekilde dağıtılması için oturma desteğinin önerilmesi doğrudur. Aşırı dar kıyafetler vücut havalanmasını azaltarak vücut ısısını artıracağından, eski ve yıpranmış kıyafetler deride iz bırakacağından tavsiye edilmez. Aynı şekilde oturma pozisyonunun korunması değil sık sık değiştirilmesi ve hastanın rahat ettiği pozisyonda değil doğru postürde oturmasının sağlanması, bası yarası oluşmaması için önemlidir.
Soru 76
Şiddetli fiziksel engelli bireylerde görülen ikincil sorunlar ve yaklaşımlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bası yarasını önlemek için her 3 saatte bir pozisyon değişimi yapılarak ağırlık aktarılan bölgenin değiştirilmesi gereklidir.
B
Şiddetli kasılmaları olan hastalarda osteoporoz riski diğer gruplara göre oldukça düşüktür.
C
Şiddetli engeli olan hastalarda artmış akciğer fonksiyonları görülür.
D
Baş kontrolü olmayan veya sürekli başını geriye doğru atan bir hastada aspirasyon riski yüksektir.
E
Şiddetli fiziksel engeli olan bir hasta mümkün olduğu kadar yatar pozisyonda beslenmesi gerekmektedir.
Açıklama:
Bası yarasını önlemek için her 30 dk veya 45 dk'da bir bir pozisyon değişimi yapılarak ağırlık aktarılan bölgenin değiştirilmesi gereklidir.Şiddetli kasılmaları olan hastalarda osteoporoz riski diğer gruplara göre oldukça düşük değil yüksektir. Şiddetli engeli olan hastalarda artmış değil azalmış akciğer fonksiyonları görülür.Şiddetli fiziksel engeli olan bir hasta mümkün olduğu kadar yatar pozisyonda değil oturur pozisyonda beslenmesi gerekmektedir.Baş kontrolü olmayan veya sürekli başını geriye doğru atan bir hastada yutma sorunları görüldüğü için aspirasyon riski yüksektir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi kabızlığı olan bir hastada sık görülen durumlardan birisidir?
Seçenekler
A
Baş ağrısı ve mide ağrısı
B
Aspirasyon pnömonisi
C
Üriner retansiyon
D
Bası yaraları
E
Osteoporoz
Açıklama:
Kabızlık olan hastada sıklıkla görülen durumlar şu şekildedir:
• Nörolojik bulgularda artış. Örneğin, spazm veya tremor (titreme) hareketlerinde artış
• Baş ağrısı ve mide ağrısı
• Genel olarak, iyi hissetmeme durumunda artış
• Beslenme konusunda isteksizlik
• Bağırsak semptomlarında artış
• Nörolojik bulgularda artış. Örneğin, spazm veya tremor (titreme) hareketlerinde artış
• Baş ağrısı ve mide ağrısı
• Genel olarak, iyi hissetmeme durumunda artış
• Beslenme konusunda isteksizlik
• Bağırsak semptomlarında artış
Soru 78
Özellikle büyük eklemler, omuzlar, dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülen yumuşak dokudaki kemikleşmelerine ned ad verilir?
Seçenekler
A
Spazm veya tremor
B
Ürüner retansiyon
C
Kas atrofisi
D
Aspirasyon pnömonisi
E
Heterotopik Ossifikasyon
Açıklama:
Heterotopik ossifikasyon, yumuşak dokudaki kemikleşmelerdir. Özellikle büyük eklemler, omuzlar, dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülür. Diğer seçenekler konu ile ilgisizdir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi yatalak hastalarda, hastanın sağlık durumu uygun olduğunda (tıbbi durumu stabil ve yaşamsal fonksiyonları uygunsa) hastaya yapılması gereken müdahalelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yatak içinde oturtulması
B
Yatak kenarında oturtulması
C
Baş aşağı yatırılması
D
Sandalyede oturtulması
E
Ayağa kaldırılması
Açıklama:
Yatalak hastalarda, hastanın sağlık durumu uygun olduğunda (tıbbi durumu stabil ve yaşamsal fonksiyonları uygunsa) bile hasta baş aşağı yatırılmamalıdır. Baş uygun yastıklarla desteklenmeli, bir tarafa kayması önlenmelidir.
Soru 80
Israrlı kötü postürün en erken gelişen sorunlarından birisidir ve bu durumda, hastanın eklem hareketi sırasında gerginlik hissedilir, fakat henüz eklem hareket kısıtlılığı gelişmemiştir.
Yukarıda verilen bilgi deformite gelişim sürecinin hangi aşamasını tanımlamaktadır?
Yukarıda verilen bilgi deformite gelişim sürecinin hangi aşamasını tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Yumuşak doku adaptasyonu
B
Kontraktür
C
Deformite
D
Osteoporoz
E
Heterotopik ossifikasyon
Açıklama:
Yumuşak doku adaptasyonu, ısrarlı kötü postürün en erken gelişen sorunlarından birisidir ve bu durumda, hastanın eklem hareketi sırasında gerginlik hissedilir, fakat henüz eklem hareket kısıtlılığı gelişmemiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 81
Kemik kütlesinde azalma ve kemik yapısının zayıflaması sonucunda, kemik kırılganlığında ve kırık ihtimalinde artış kendini gösteren bir iskelet hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontraktür
B
Osteoporoz
C
Heterotopik ossifikasyon
D
Bası Yaraları
E
Deformiteler
Açıklama:
Osteoporoz, hareketsiz yaşam tarzının en önemli komplikasyonlarındandır. Ayağa kalkma ve yürüme
problemi olan hastalarda (özellikle, felçli ve çok yaşlı hastalarda) kemik mineral yoğunluğunda ciddi bir azalma meydana gelmekte ve bu da kemiklerin kırılganlığını ciddi derecede arttırmaktadır. Doğru cevap B'dir.
problemi olan hastalarda (özellikle, felçli ve çok yaşlı hastalarda) kemik mineral yoğunluğunda ciddi bir azalma meydana gelmekte ve bu da kemiklerin kırılganlığını ciddi derecede arttırmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 82
Özellikle büyük eklemler, omuzlar, dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülen yumuşak dokudaki kemikleşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kateterizasyon
B
Konstipasyon
C
Heterotopik Ossifikasyonlar
D
Aspirasyon
E
Osteoporoz
Açıklama:
Heterotopik ossifikasyon, yumuşak dokudaki kemikleşmelerdir. Özellikle büyük eklemler, omuzlar, dirsekler, kalça ve diz çevrelerinde görülür. Şiddetli travma sonrasında beyin veya omurilik yaralanması geçiren hastalarda yaygın olarak görülmektedir.
Soru 83
I. Azalmış öksürük refleksi
II. Yutma refleksinde bozukluk
III. Postüral bozukluklar
IV. Besinlerin kıvamı
V. Gastro-özofagal reflü
Aspirasyon, ciddi akciğer enfeksiyonlarına neden olan önemli bir sorundur. Yukarıda hangileri Aspirasyona neden olan faktörler arasındadır?
II. Yutma refleksinde bozukluk
III. Postüral bozukluklar
IV. Besinlerin kıvamı
V. Gastro-özofagal reflü
Aspirasyon, ciddi akciğer enfeksiyonlarına neden olan önemli bir sorundur. Yukarıda hangileri Aspirasyona neden olan faktörler arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve V
C
Yalnız IV
D
IV ve V
E
Hepsi
Açıklama:
Aspirasyon, ciddi akciğer enfeksiyonlarına neden olan önemli bir sorundur. Aspirasyona neden olan faktörler; azalmış öksürük refleksi, yutma refleksinde bozukluk, postüral bozukluklar, besinlerin kıvamı, gastro-özofagal reflüdür. Dogru cevap E'dir.
Soru 84
Beslenmeden hemen sonra hastanın yatırılmaması, mutlaka yatırılması gerekiyorsa da başın yüksekte kalacağı hafif yüksek yatış pozisyonunda yatırılması gerekmektedir.
Yukarıda verilen bilgi hangi sorunu olan hastalar için geçerlidir?
Yukarıda verilen bilgi hangi sorunu olan hastalar için geçerlidir?
Seçenekler
A
Reflü sorunu olanlar
B
Üriner sistem sorunu olanlar
C
Kabızlık sorunu olanlar
D
Postüral bozuklukları olanlar
E
Solunum yolu enfeksiyonları olanlar
Açıklama:
Reflüsü olan hastalar, midedeki yangıdan dolayı veya yemeklerin geri kaçması sonrasında yaşadıkları kötü histen dolayı beslenmeyi red etmektedirler. Reflü sorunu olan hastalarda, mümkün olduğunca beslenmeden hemen sonra hastanın yatırılmaması, mutlaka yatırılması gerekiyorsa da başın yüksekte kalacağı hafif yüksek yatış pozisyonunda yatırılması gerekmektedir.
Soru 85
Konstipasyon aşağıdakilerden hangisinin tıp literatürdeki adıdır?
Seçenekler
A
Bası yaraları
B
Besinlerin kıvamı
C
Beslenme konusunda isteksizlik
D
Kabızlık
E
Yutma refleksinde bozukluk
Açıklama:
Kabızlık rahatsızlığının literatürdeki adı Konstipasyon'dur. Şiddetli ve kompleks engeli olan bireylerin sıklıkla karşılaştıkları önemli sorunlar arasındadır.
Postüral bozukluklar
Postüral bozukluklar
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi şiddetli fiziksel engeli olan hastalarda yatma, oturma ve ayakta durma pozisyonlarında sağlanan postural desteklerin hedefleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Vücut segmentlerinin birbiri ile uyumunu sağlamak
B
Vücut üzerine binen yüklerin olumsuz etkilerinden korunmak
C
Fonksiyonel postürü ve rahatlığı sağlamak
D
Bası yaralarını önlemek
E
Yeterli sıvı tüketimini sağlamak
Açıklama:
Vücut yapı ve sistemlerinde bozukluğa neden olan faktörler, bireyin postürünü ciddi derecede etkilemektedir. Postür bozuklukları da fonksiyon gelişimini engellemekte ve ikincil komplikasyon gelişimine neden olabilmektedir. Böyle durumlarda, bireyin bakımını kolaylaştırmak, fonksiyonel yeteneklerini geliştirmek ve gelişebilecek ikincil komplikasyonları önlemeye yönelik yaklaşımların uygulanması oldukça önemlidir. Şiddetli fiziksel engeli olan hastalarda yatma, oturma ve ayakta durma pozisyonlarında sağlanan postural destekler, vücut segmentlerinin birbiri ile uyumunu sağlamak ve sürdürülmesine katkıda bulunmak, vücut üzerine binen yüklerin olumsuz etkilerinden korunmak, fonksiyonel postürü ve rahatlığı sağlamak için oldukça önemlidir. Yeterli sıvı tüketimini sağlamak beslenmenin konusudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde görülen üriner sistem enfeksiyon nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Ürin retansiyonu (tutulumu)
B
Beslenme konusunda isteksizlik
C
Kateterizasyona bağlı enfeksiyonlar
D
Yetersiz sıvı tüketimi
E
İşeme fonksiyonunun gerçekleştirilmesinden sorumlu kas ve yapıların zayıflığı
Açıklama:
Engelli bireylerde görülen üriner sistem enfeksiyon nedenleri şu şekilde olabilmektedir: ürin retansiyonu (tutulumu), kateterizasyona bağlı enfeksiyonlar, yetersiz sıvı tüketimi. Ürin retansiyonu, sıklıkla, işeme fonksiyonunun gerçekleştirilmesinden sorumlu kas ve yapıların zayıflığından kaynaklı bir durumdur. Kaslardaki zayıflık, ürin birikimine neden olacaktır, bu da enfeksiyon riskini arttıran bir etmen haline gelecektir. Beslenmenin doğrudan enfeksiyonla bir ilişkisi yoktur. Doğru cevap B'dir.
Soru 88
I. Hastanın destekli bir şekilde de olsa ayağa kaldırılması
II. Bacaklarını havaya kaldırmak
III. Lifli gıda tüketmesi konusunda desteklenmesi
IV. Sıvı tüketimini arttırması
Yukarıdakilerden hangileri yatalak ve şiddetli fiziksel engelli bireylerde kabızlığın azaltılması ve önlenmesinde yardımcı olacaktır?
II. Bacaklarını havaya kaldırmak
III. Lifli gıda tüketmesi konusunda desteklenmesi
IV. Sıvı tüketimini arttırması
Yukarıdakilerden hangileri yatalak ve şiddetli fiziksel engelli bireylerde kabızlığın azaltılması ve önlenmesinde yardımcı olacaktır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I,II, ve IV
D
I,III, ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Hastanın destekli bir şekilde de olsa ayağa kaldırılması, yürüyebiliyorsa yürütülmesi (destekli veya desteksiz), karın bölgesine masaj uygulamaları, lifli gıda tüketmesi konusunda desteklenmesi, sıvı tüketimini arttırması, kabızlığın azaltılması ve önlenmesinde yardımcı olacaktır. Konu kapsamında bacakları havaya kaldırmak diye bir önerme bulunmamaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 89
Vücudun asimetrik pozisyonlanmasına neden olan rüzgâr süpürdü deformitesi (şekil bozukluğu) gelişimini önlemek amacıyla önerilen yatış pozisyonu hangisidir?
Seçenekler
A
Sırtüstü yatma pozisyonu
B
Yüzüstü yatma pozisyonu
C
Yan yatış pozisyonu
D
Oturma pozisyonu
E
Ayakta durma pozisyonu
Açıklama:
Sırtüstü yatma pozisyonu vücudun asimetrik pozisyonlanmasına neden olan rüzgâr süpürdü deformitesi (şekil bozukluğu) gelişimini önlemek için önemlidir. Doğru cevap A'dır.
Ünite 7
Soru 1
Serebrovasküler olay (SVO), halk dilinde inme veya felç olarak adlandırılan klinik tablo dünya ölümcül hastalıklar sıralamasında kaçıncı sıradadır?
Seçenekler
A
1. sıra
B
2. sıra
C
4.sıra
D
3. sıra
E
5. sıra
Açıklama:
Serebrovasküler olay (SVO), halk dilinde inme veya felç olarak adlandırılan klinik tablo dünya ölümcül hastalıklar sıralamasında üçüncü sıradadır.
Soru 2
Beyni besleyen damarlarda tıkanıklık veya beynin farklı bölgelerinde meydana gelen kanama
tabloları ile karakterize klinik durum aşağıdakilerden hangisidir?
tabloları ile karakterize klinik durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serebro Vasküler Olay (SVO)
B
Afazi
C
Travmatik Beyin Yarlanması
D
Demans
E
Parkinson
Açıklama:
Beyni besleyen damarlarda tıkanıklık veya beynin farklı bölgelerinde meydana gelen kanama
tabloları ile karakterize klinik durum serebro vasküler olaydır.
tabloları ile karakterize klinik durum serebro vasküler olaydır.
Soru 3
İskemik SVO’lar total inme vakalarının yüzde kaçını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
%87
B
%50
C
%60
D
%70
E
%90
Açıklama:
İskemik SVO’lar total inme vakalarının %87'sini oluşturmaktadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirilebilir risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Irk
C
Cinsiyet
D
Genetik özellik
E
Alkol
Açıklama:
Alkol, inmenin değiştirilebilir risk faktörlerindendir.
Soru 5
I. Ani bilinç değişiklikleri (konfüzyon
II. Görme kaybı veya görmede bulanıklık
III.Sebebi bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri inmenin erken dönem belirtilerindendir?
II. Görme kaybı veya görmede bulanıklık
III.Sebebi bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri inmenin erken dönem belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de inmenin erken dönem belirtilerindendir.
Soru 6
Hastanın bası yarası gibi bir durum söz konusu değil ise hastanın kaç saat aralıklarla pozisyonlanması sağlanabilir?
Seçenekler
A
4 ile 6 saat aralıklarla
B
1 ile 3 saat aralıklarla
C
2 ile 4 saat aralıklarla
D
6 ile 8 saat aralıklarla
E
1 ile 2 saat aralıklarla
Açıklama:
Hastanın bası yarası gibi bir durum söz konusu değil ise hastanın 2 ile 4 saat aralıklarla pozisyonlanması sağlanabilir.
Soru 7
Hafif derecede travmatik beyin hasarı olan hastalarda kaç saat yorucu aktivite yapmaması gerekir?
Seçenekler
A
24 saat
B
48 saat
C
12 saat
D
8 saat
E
72 saat
Açıklama:
Hafif derecede travmatik beyin hasarı olan hastalarda 48 saat yorucu aktivite yapmaması gerekir.
Soru 8
I.Aşırı uykulu olma
II. Bulantı ve kusma
III. Ense sertliği
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri travmatik beyin yaralanmalarının erken belirtilerindendir?
II. Bulantı ve kusma
III. Ense sertliği
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri travmatik beyin yaralanmalarının erken belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de travmatik beyin yaralanmalarının erken belirtilerindendir.
Soru 9
Tek taraflı omur pedikül kırığı, omurlarda çıkıkla sonuçlanan rotasyonel yaralanmalar veya penetran yaralanmalar nedeniyle oluşabilen omurilik yaralanma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tam Yaralanma (Komplet Yaralanma)
B
Santral Kord Sendromu
C
Anteriyor (Ön) Spinal Kord Sendromu
D
Kısmi Yaralanma (İnkomplet YaralanmaBrown-Sequard Sendromu)
E
Konus Medullaris Sendromu
Açıklama:
Tek taraflı omur pedikül kırığı, omurlarda çıkıkla sonuçlanan rotasyonel yaralanmalar veya penetran yaralanmalar nedeniyle oluşabilen omurilik yaralanma türü,Kısmi Yaralanma (İnkomplet YaralanmaBrown-Sequard Sendromu)'dır.
Soru 10
Romatoid artrit kaç yaş aralığında görülür?
Seçenekler
A
20-30 yaş
B
30-40 yaş
C
40-50 yaş
D
50-60 yaş
E
60-70 yaş
Açıklama:
Romatoid artrit 30- 40 yaşlarında sıklıkla görülmektedir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi inmeli hastada vücut yaralanmalarına zemin hazırlayan önemli bir faktördür?
Seçenekler
A
Görme kaybının olması
B
Duyu kaybının olması
C
Bilişsel yetilerde kaybının olması
D
Beceri kazanmada isteksizlik olması
E
Güç ve denge kaybının olması
Açıklama:
İnmeli hastalarda duyu kaybı, vücut yaralarına zemin hazırlayan önemli bir faktördür. Duyu kaybına karşın sık sık derinin kontrol edilmesi, özellikle hasta taraf ekstremite ve vücut tarafının kontrol edilmesi önemli olacaktır. Dolayısıyla doğru cevap B’dir
Soru 12
İnmeli bir hastaya tedavi sürecinde bakım hizmeti sunan bir bireyin aşağıdakilerden hangisini yapması uygun olmaz?
Seçenekler
A
Hastanın pozisyonunu sık sık değiştirir.
B
Hastanın kolayca çiğneyip yutabileceği hafif sulu gıdalar tercih edilir.
C
Kabızlık sorunu yaşanmaması için laksatif besinler verilir.
D
Hastanın giyinme aktivitelerine yardımcı olurken önce sağlam tarafını giymesi öğretilir.
E
Hasta ile iletişim kurulacağı zaman, hastanın karşısına geçilir ve göz teması kurulur.
Açıklama:
Hastanın giyinme aktivitelerine yardımcı olurken önce hasta tarafını giymesi öğretilmelidir. Benzer şekilde çorap veya pantolon giyinirken önce hasta taraf bacağı sağlam taraf bacağının üstüne atılır ve önce hasta tarafın giydirilmesi sağlanmalıdır. Dolayısıyla doğru cevap D’dir.
Soru 13
Travmatik beyin yaralanması yaşayan ve komada olan bireye bakım hizmeti sunan sağlık personelinin sık sık hasta bireyle konuşarak ona yapılanları anlatmasındaki amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hastanın bilinç ve algı düzeyini arttırmak
B
Depresyon ve anksiyete gibi ruh sağlığı problemlerinin gelişmesini engellemek
C
Hastanın mobilizasyon aktiviteleri aşamalı bir şekilde yapmasını sağlamak
D
Hastanın konuşma bozuklukları ve duyu kayıplarının önüne geçebilmek
E
Hastanın iletişim becerisini güçlendirmek
Açıklama:
Hastaya pozisyon verirken veya bakımı yapılırken komada bile olsa hasta ile sık sık konuşulması ve yapılan işlemin hastaya anlatılması hastanın bilinç ve algı düzeyinin arttırılması bakımından önemlidir. Dolayısıyla doğru cevap A’dır.
Soru 14
Travmatik beyin yaralanması yaşayan ve yatakta tedavi gören hasta bireyin yatar pozisyondan yatak içinde oturma, sonrasında yatağın yanında oturma ve sonrasında tekerlekli sandalyeye oturma veya ayağa kalkma pozisyonuna alınması aşağıdaki bakım ve rehabilitasyon ilkelerinden hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Hasta en az 48 saat boyunca yorucu ve zor aktivite yapmamalıdır.
B
Yatak yaralarını önlemek amacıyla pozisyon değişimleri sağlanmalıdır.
C
Hastanın mobilizasyon aktiviteleri aşamalı bir şekilde yaptırılmalıdır.
D
Kemik bölgelere bası gelmeyecek şekilde hasta pozisyonlandırılmalıdır.
E
Hastanın kişisel bakımı ve temizliği için gerekli uygulamalar yapılmalıdır.
Açıklama:
Hastanın mobilizasyon aktiviteleri aşamalı bir şekilde yaptırılmalı, hasta yatar pozisyondan direk oturma pozisyonuna veya ayağa kalkma pozisyonuna alınmamalıdır. Hastaya önce yatak içinde dönme aktiviteleri yaptırılmalı (sağa ve sola dönme) daha sonra da aşamalı bir şekilde yatağın baş kısmı kaldırılarak yatak içinde oturma pozisyonuna getirilmelidir. Hastanın her pozisyon değişiminde pozisyona alışması beklenmelidir. Yatak içinde oturan hasta daha sonra yatak kenarına alınmalı ve ayakları sarkıtılmalıdır. Hasta hazır hissettiğinde ve pozisyonu tolere edebildiğinde, hastanın tekerlekli sandalyeye alınması veya yatak kenarında ayağa kaldırılması sağlanmalıdır. Dolayısıyla doğru cevap C’dir.
Soru 15
Motorlu araç kazası sonucunda boyun bölgesinde yaralanmalar oluşan, kollarda ve ellerde belirgin güç kaybı ve mesane kontrolünde de kayıplar yaşayan birey aşağıdaki omurilik yaralanması sonrası görülen klinik sendromlardan hangisini yaşamaktadır?
Seçenekler
A
Kısmi Yaralanma
B
Tam Yaralanma
C
Santral Kord Sendromu
D
Anteriyor Spinal Kord Sendromu
E
Kauda Equina (Periferal)
Açıklama:
Santral Kord Sendromu boyun bölgesindeki yaralanmalar sonucunda görülür. Kollarda ve ellerde belirgin güç kaybı vardır. Bacak hareketleri daha az etkilenir. Yaralanmanın altında duyu kayıpları gözlenir. Mesane kontrolünde de kayıplar yaşanabilir. Dolayısıyla doğru cevap C’dir.
Soru 16
Omurilik (spinal kord) yaralanmalarında spinal şok evresi olarak kabul edilen süre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
24 saat 2 hafta
B
24 saat 3 hafta
C
24 saat 4 hafta
D
24 saat 5 hafta
E
24 saat 6 hafta
Açıklama:
Yaralanma sonrası dönemde ilk 24 saat-6 haftalık süre “spinal şok” evresi olarak adlandırılır ve bu dönemde yaralanma seviyesinin altında refleks aktiviteler kaybolur. Mesane ve bağırsak fonksiyonları kaybolmuştur (atonik veya flasktır). Derin tendon refleksleri kaybolmuştur ve sempatik fonksiyonlar bozulmuştur. Sempatik aktivitedeki bozulmalar; kan damar fonksiyon bozuklukları, düşük kan basıncı ve kalp hızında azalmayla sonuçlanır. Spinal şok evresinden sonra hastada klinik tablo yavaş yavaş yerleşir. Dolayısıyla doğru cevap E’dir.
Soru 17
Romatoid artrit hastalığıyla ilgili bilgi paylaşmak isteyen bir uzmanın aşağıdaki ifadelerden hangisini kullanması uygun olmaz?
Seçenekler
A
RA hastalığın akut (erken) ve kronik (ileri) evresi vardır.
B
Hastalık remisyon dönemine girdiğinde ağrıda rahatlama yaşanır fakat tedavisi yapılabilir.
C
RA sistemik bir hastalık olup kan damarları, kalp, akciğerler ve gözler de etkilenebilmektedir.
D
Artrit bulguları ağrı, şişlik, hassasiyet, ısı artışı, bazen kızarıklık ve eklem hareketlerinde kısıtlılık şeklindedir.
E
RA hastalığı sıklıkla 30-40 yaş arasında görülür ve kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır.
Açıklama:
Romatoid artrit alevlenmeler (semptomlarda kötüleşme) ve remisyonlarla (sönmeler-semptomlarda duraklama, azalma) karakterizedir. RA’lı hastaların birçoğunda ilerleyen dönemlerde eklem çevresinde enflamasyon (iltihaplanma) görülür. İlerleyici bir seyir izler. Hastalık remisyon dönemine girdiğinde ağrıda rahatlama yaşanır fakat tedavisi yapılamaz. Dolayısıyla doğru cevap B’dir.
Soru 18
Artritli hastanın kapı kolunu parmakları ile değil de mümkün olduğunca dirsek eklemini kullanarak açması aşağıdaki bakım ve rehabilitasyon bilgilerinden hangisinin kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İş yaparken mümkün olduğunca büyük eklemler kullanılmalıdır.
B
Egzersiz programları eklemlere az yük bindiren aktivitelerden seçilmelidir
C
Yüksek yerlere tırmanma veya uzanma aktivitelerinden kaçınmak gerekir
D
Büyük eklemlere kıyasla küçük eklemleri güçlendirecek aktiviteler yapılmalıdır
E
Ağır işlerden mümkün olduğu kadar uzak durulmalıdır.
Açıklama:
Artritli hastalarda iş yaparken mümkün olduğunca büyük eklemler kullanılmalıdır. Örneğin, kapı kolu parmaklar ile değil de mümkün olduğunca dirsek eklemi kullanılarak açılmalıdır. Çanta sapı, küçük eklem ihtiva eden parmaklar ile değil dirsek veya omuz seviyesinde kullanılmalıdır. Dolayısıyla doğru cevap A’dır.
Soru 19
Kalça kırığına sahip bir hastanın ayağa kaldırıldığında vücut ağırlığının yaklaşık olarak %90’ını sağlam ekstremitesine aktararak yürümesi aşağıdaki kırık sonrası ekstremite üzerine yük verilmesi durumlarından hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Ağırlık aktarmaksızın ayağa kalkma ve yürüme
B
Parmak ucu ağırlık aktarımı yaparak yürüme
C
Kısmı ağırlık aktararak yürüme
D
Tolerans ölçüsünde ağırlık aktarımı yaparak yürüme
E
Tam ağırlık aktarımı yaparak yürüme
Açıklama:
Parmak ucu ağırlık aktarımında, hasta ayağa kaldırıldığında vücut ağırlığının yaklaşık olarak %90’ını sağlam ekstremitesine aktarır. Dengeyi sağlamak amacıyla kırık olan taraf ekstremitesi ile yere parmak ucu basar. Dolayısıyla doğru cevap B’dir.
Soru 20
Kırık sonrası cerrahi girişimler ve dikkat edilmesi gereken faktörlerle ilgili bilgi sunmak isteyen bir uzmanın aşağıdaki ifadelerden hangisini kullanması uygun olmaz?
Seçenekler
A
Hastaya hangi hareketlerden kaçınması gerektiği anlatılırken günlük yaşama uyarlanacak şekilde anlatılmalıdır.
B
Kalça protezli hastalarda doğru beslenme, kemik onarımı ve daha sonraki düşmelerin önlenebilmesi bakımından önemlidir.
C
Hastanın düşme riskini arttıran faktörlerin tespit edilerek gerekli önlemlerin alınması gerekir.
D
Kalça protezli hasta, yatak içinde sırtüstü yatarken yatak başının en az 45° yükseltilmesi gerekir.
E
Merdiven inerken koltuk değnekleri öne alındıktan sonra öncelikle ameliyatlı bacak alt basamağa alınmalıdır.
Açıklama:
Yatak içinde pozisyonlamalar için yardımcı destekler kullanılabilir. Doktor tarafından belirtilmediği sürece hasta, hasta taraf bacağına doğru yan yatırılmamalıdır. Eğer hastanın yan yatırılması gerekiyor ise sağlam tarafına doğru yatırılmalı ve mutlaka bacaklarının arasına kalın yastık veya pozisyonlama minderi yerleştirilmelidir. Hasta, yatak içinde sırtüstü yatarken yatak başının 45°den fazla yükseltilmemesi gerekir. Dolayısıyla doğru cevap D’dir.
Soru 21
Beyni besleyen damarlarda tıkanıklık veya beynin farklı bölgelerinde meydana gelen kanama tabloları ile karakterize klinik duruma ne denir?
Seçenekler
A
Serebrovasküler olay
B
Diyabetus mellitus
C
Hipertansiyon
D
Kardiyak hastalıklar
E
Obezite
Açıklama:
SVO, beyni besleyen damarlarda tıkanıklık veya beynin farklı bölgelerinde meydana gelen kanama tabloları ile karakterize klinik durumdur. Klinik tablo beynin etkilenen alanı ile ilişkili olarak değişkenlik göstermektedir. Sıklıkla hemipleji (vücudun bir yarısının felci) veya hemiparezi (vücudun bir yarısının kısmi felci) tabloları ile sonuçlanmaktadır. İnme aynı taraf alt ve üst esktremiteler, gövde, yüz ve ağız çevresi kasları etkilemektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi inmenin değiştirilebilir risk faktörlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Irk
D
Sigara
E
Genetik özellik
Açıklama:

Soru 23
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi inmenin erken dönem belirtilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ani bilinç değişiklikleri
B
Ani gelişen konuşma güçlükleri veya konuşmada bulanıklık
C
Görme kaybı veya görmede bulanıklık
D
Aniden gelişen yürüme güçlüğü, denge ve koordinasyon kaybı
E
Yaşlılığa bağlı işitme kaybı
Açıklama:
İnme vücudun bir yarısını ciddi derecede etkilemektedir. Zihinsel fonksiyonlar, duyusal fonksiyonlar, nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar, yutma ve konuşma ciddi derecede etkilenebilmektedir. İnme öncesinde birçok yetişkin vücudun verdiği olumsuz işaretleri fark edemeyebilir. Bütün bu durumlar akut inmenin rehabilitasyonunu ciddi derecede etkileyebilmektedir. İnmenin erken dönem belirtileri (uyarıcı belirtiler) şu şekilde sınıflanabilir:
• Yüz, kollar ve bacaklarda (özellikle, vücudun bir yarısını etkileyen) ani zayıflık veya uyuşma
• Ani bilinç değişiklikleri (konfüzyon)
• Ani gelişen konuşma güçlükleri veya konuşmada bulanıklık
• Görme kaybı veya görmede bulanıklık
• Aniden gelişen yürüme güçlüğü, denge ve koordinasyon kaybı
• Sebebi bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Yüz, kollar ve bacaklarda (özellikle, vücudun bir yarısını etkileyen) ani zayıflık veya uyuşma
• Ani bilinç değişiklikleri (konfüzyon)
• Ani gelişen konuşma güçlükleri veya konuşmada bulanıklık
• Görme kaybı veya görmede bulanıklık
• Aniden gelişen yürüme güçlüğü, denge ve koordinasyon kaybı
• Sebebi bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi serebrovasküler olay sonrası bakım ve rehabilitasyon süreci hakkında yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Bakım ve rehabilitasyon uygulamalarından önce hastanın detaylı bir şekilde değerlendirilmesi gerekir.
B
Erken dönemde hastayı dinlemek, yapılacaklar ve yararları konusunda hastayı bilgilendirmek gerekir.
C
Hastaya sık sık pozisyon vermek ve pozisyonunu değiştirmek önemlidir.
D
Erken dönemde mümkün olduğunca hasta yaralı tarafa yatırılmalıdır.
E
Hasta koltuk veya normal sandalyede oturuyorsa
ayağının yerle tam teması sağlanmalıdır.
ayağının yerle tam teması sağlanmalıdır.
Açıklama:
SVO geçirmiş hastanın fiziksel, duygusal ve sosyal açıdan desteklenmesi hastanın iyileşmesi bakımından önemlidir. Bireyin günlük yaşamda bağımsızlığını sağlamak, sosyoekonomik ve mesleki açıdan en iyi fonksiyonel kapasiteye ulaştırmak, ailesi/bakım personeli ve sosyal çevresi ile iletişimini desteklemek, hastanın üretkenliğini arttırmak ve yaşam kalitesini arttıracak uygulamaları gerçekleştirmek rehabilitasyonun en önemli amaçlarındandır. SVO hastasında erken dönem hasta bakım uygulamaları kapsamında, hekimin planladığı tedavinin düzenli işleyişini desteklemek, olası sorun ve komplikasyon gelişimini değerlendirmek ve gerekli durumlarda hekimi bilgilendirmek, gerekli önlemlerin alınmasına destek olmak yardımcı sağlık personelinin yapılabileceği uygulamalardandır. Hastanın hastanede yattığı süre içerisinde, yaşamsal bulgularının sık sık kontrol edilmesi önemlidir. Ne kadar önemsiz görünse de hastanın duyu, hareket ve fonksiyonları ile ilgili olarak herhangi bir değişiklik fark edilmesi durumunda mutlaka kaydedilmeli ve ilgili sağlık personeli bilgilendirilmelidir. Artan nörolojik problem, beyindeki ödem veya kanama alanlarındaki hasarı gösteren önemli bulgudur. Bakım ve rehabilitasyon uygulamalarından önce hastanın detaylı bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. Özellikle günlük yaşam bağımsızlığı ve fonksiyonel düzeyi bakılmalıdır. Beslenme, boşaltım, giyinme, kişisel hijyen, hareket becerisinin yanı sıra evden dışarı çıkabilmek, alışveriş yapmak, yemek yapmak, ev işlerini yapmak ve sosyal aktivite katılımı da değerlendirilmelidir. Erken dönemlerde SVO’lu hastalar sıklıkla günlük yaşamdaki aktiviteleri gerçekleştirmede steksizlik yaşarlar. Bunun en önemli nedeni hissedilen güçsüzlük ve beceriksizliktir. Bu nedenle erken dönemde hastayı dinlemek, yapılacaklar ve yararları konusunda hastayı bilgilendirmek, onayını ve desteğini almak, rehabilitasyona aktif katılımını sağlamak gerekmektedir. İsteksiz olan hastada başarı elde etmek oldukça zor olacaktır.
İnme sonrası hasta bakım aktiviteleri; yatak yaralarının açılmasını önlemek, yeniden hareketliliği sağlamak, gelişebilecek eklem ve yumuşak doku problemlerini önlemek (deformite ve kontraktür), omuz çıkığını önlemek, pozisyon değişikliğini sağlamak, deri bakımı, bireysel bakım, tüple beslenen hastalarda beslenme yönetimi, bağırsak ve mesane kontrolü, aile/bakımverenin sorunla baş edebilmesine olanak sağlamak, evde bakım ve rehabilitasyonun devamlılığı konusunda eğitim vermek şeklinde özetlenebilir.
Hastaya sık sık pozisyon vermek ve pozisyonunu değiştirmek (yara riski yok ise 2 saatte bir) önemlidir. Erken dönemde mümkün olduğunca hasta sağlam tarafa yatırılmalıdır. Etkilenen tarafa yatırıldığında süre kısa tutulmalıdır. Erken dönemde ödem riski ve kafa içi basınç artış semptomları dolayısıyla hastanın başının dik tutulması (hafif yüksekte) önerilir. Fakat hasta sürekli yarı oturur veya tam oturur pozisyonda tutulursa kalça bükülü kalacağından eklem limitasyonları gelişebilir. Hastanın yüzükoyun yatmasına engel bir durum yok ise gün içinde 25-30 dk. yüzükoyun yatması sağlanmalıdır. Bu pozisyon kalça eklem limitasyonunu önlemek bakımından da önemlidir. Erken dönemde hastanın kafa içi basınç artışı olabileceğinden sık sık kontrol edilmesi, başının yüksekte tutulması gerekmektedir. Ikınma yoğun ve şiddetli öksürük, kusma, aşırı gürültü ve parlak ışık gibi faktörlerden kaçınmak gerekir. Doğru cevap D seçeneğidir.
İnme sonrası hasta bakım aktiviteleri; yatak yaralarının açılmasını önlemek, yeniden hareketliliği sağlamak, gelişebilecek eklem ve yumuşak doku problemlerini önlemek (deformite ve kontraktür), omuz çıkığını önlemek, pozisyon değişikliğini sağlamak, deri bakımı, bireysel bakım, tüple beslenen hastalarda beslenme yönetimi, bağırsak ve mesane kontrolü, aile/bakımverenin sorunla baş edebilmesine olanak sağlamak, evde bakım ve rehabilitasyonun devamlılığı konusunda eğitim vermek şeklinde özetlenebilir.
Hastaya sık sık pozisyon vermek ve pozisyonunu değiştirmek (yara riski yok ise 2 saatte bir) önemlidir. Erken dönemde mümkün olduğunca hasta sağlam tarafa yatırılmalıdır. Etkilenen tarafa yatırıldığında süre kısa tutulmalıdır. Erken dönemde ödem riski ve kafa içi basınç artış semptomları dolayısıyla hastanın başının dik tutulması (hafif yüksekte) önerilir. Fakat hasta sürekli yarı oturur veya tam oturur pozisyonda tutulursa kalça bükülü kalacağından eklem limitasyonları gelişebilir. Hastanın yüzükoyun yatmasına engel bir durum yok ise gün içinde 25-30 dk. yüzükoyun yatması sağlanmalıdır. Bu pozisyon kalça eklem limitasyonunu önlemek bakımından da önemlidir. Erken dönemde hastanın kafa içi basınç artışı olabileceğinden sık sık kontrol edilmesi, başının yüksekte tutulması gerekmektedir. Ikınma yoğun ve şiddetli öksürük, kusma, aşırı gürültü ve parlak ışık gibi faktörlerden kaçınmak gerekir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi hafif yaralanması olan hastalarda görülmesi halinde en yakın sağlık kuruluşuna başvurma gerekliliği olan belirti ve bulgulardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Aşırı uykulu olma
B
Bulantı ve kusma
C
Ense sertliği
D
Nöbet/havale
E
Üzüntü ve keder
Açıklama:
Hafif yaralanması olan hastada, hastanın sık sık bilinci ve algı düzeyi kontrol edilmeli eğer gerileme yaşanıyorsa, durum daha ciddi bir şekilde ele alınmalıdır. Hastanın en az 48 saat boyunca yorucu ve zor aktivite yapmaması önerilmelidir (araba kullanma, spor yapma, ağır cihaz kullanma gibi). Aşağıdaki belirti ve bulgulardan birine rastlanması durumunda hastanın en yakın sağlık kuruluşuna
başvurması gerektiği bilgisi verilmelidir:
• Aşırı uykulu olma
• Kulak ve burundan akıntı gelmesi (beyin
omurilik sıvısının dışarı aktığının göstergesidir.)
• Bulantı ve kusma
• Baş ağrısı
• Ense sertliği
• Nöbet/havale
• Görme problemleri (bulanık görme gibi)
• Davranış bozuklukları (huzursuz ve sinirli gibi)
• Motor becerilerde gerileme (yürüme ve denge bozuklukları gibi)
Doğru cevap E seçeneğidir.
başvurması gerektiği bilgisi verilmelidir:
• Aşırı uykulu olma
• Kulak ve burundan akıntı gelmesi (beyin
omurilik sıvısının dışarı aktığının göstergesidir.)
• Bulantı ve kusma
• Baş ağrısı
• Ense sertliği
• Nöbet/havale
• Görme problemleri (bulanık görme gibi)
• Davranış bozuklukları (huzursuz ve sinirli gibi)
• Motor becerilerde gerileme (yürüme ve denge bozuklukları gibi)
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 26
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tramvatik beyin yaralanması geçiren hastaların yatakta rehabilite süreçleri hakkında yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Hastanın iki saatte bir yatak içinde pozisyonu değiştirilmelidir.
B
Hastanın gün içinde sırt üstü, sağa doğru yan yatma, sola doğru yan yatma ve eğer sağlık durumu açısından sakıncası yok ise yüzükoyun pozisyonda yatırılması önemlidir.
C
Yatak yaralarını önlemek amacıyla havalı yatak kullanmak yanlıştır.
D
Pozisyonlama için yastık, minder ve yardımcı destekler kullanılabilir.
E
Hasta pozisyonlanırken kemik bölgelere bası gelmeyecek şekilde pozisyonlamak gereklidir.
Açıklama:
TBY’li hastalar uzun dönem yatakta rehabilite edildiklerinden dolayı yatak içi mobilite ve yatak aktiviteleri ve pozisyon değişimi büyük önem taşımaktadır. Yatak yaralarını önlemek amacıyla havalı yatak (veya uygun özellikte yataklar) kullanmak uygun olacaktır. Hastanın gün içinde sırt üstü, sağa doğru yan yatma, sola doğru yan yatma ve eğer sağlık durumu açısından sakıncası yok ise yüzükoyun pozisyonda yatırılması ve 2 saatte bir pozisyon değişiminin yapılması önemlidir. Oturabilen hastalarda tam
oturma veya yarı oturma pozisyonu da denenmelidir. Pozisyonlama için yastık, minder ve yardımcı destekler kullanılabilir. Yardımcı sağlık personelinin hastanın pozisyonlanabilmesi için kullanılabilecek uygun destek konusunda bilgili olması gerekir. Trakeostomisi olan hastalarda hastayı yüzükoyun pozisyonda yatırmak sıkıntılı olabilmektedir. Hasta pozisyonlanırken kemik bölgelere bası gelmeyecek şekilde pozisyonlamak ve renk değişimi (kızarıklık) söz konusu olduğunda o bölgelere bası gelmeyecek şekilde pozisyonlanması konusunda dikkatli olmak gerekir. Özellikle dirsekler, kürek kemikleri, kalçalar, ayak bilekleri, kuyruk sokumu ve topukların olduğu bölgelerin desteklenmesi ve mümkün olduğunca az ağırlık gelecek şekilde pozisyon verilmesi sağlanmalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
oturma veya yarı oturma pozisyonu da denenmelidir. Pozisyonlama için yastık, minder ve yardımcı destekler kullanılabilir. Yardımcı sağlık personelinin hastanın pozisyonlanabilmesi için kullanılabilecek uygun destek konusunda bilgili olması gerekir. Trakeostomisi olan hastalarda hastayı yüzükoyun pozisyonda yatırmak sıkıntılı olabilmektedir. Hasta pozisyonlanırken kemik bölgelere bası gelmeyecek şekilde pozisyonlamak ve renk değişimi (kızarıklık) söz konusu olduğunda o bölgelere bası gelmeyecek şekilde pozisyonlanması konusunda dikkatli olmak gerekir. Özellikle dirsekler, kürek kemikleri, kalçalar, ayak bilekleri, kuyruk sokumu ve topukların olduğu bölgelerin desteklenmesi ve mümkün olduğunca az ağırlık gelecek şekilde pozisyon verilmesi sağlanmalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 27
Boyun bölgesindeki yaralanmalar sonucunda görülür. Kollarda ve ellerde belirgin güç kaybı vardır. Bacak hareketleri daha az etkilenir. Yaralanmanın altında duyu kayıpları gözlenir. Mesane kontrolünde de kayıplar yaşanabilir.
Bu bilgiler omurilik yaralanması sonrası görülen hangi klinik sendromla ilgilidir?
Bu bilgiler omurilik yaralanması sonrası görülen hangi klinik sendromla ilgilidir?
Seçenekler
A
Anteriyor (Ön) Spinal Kord Sendromu
B
Santral Kord Sendromu
C
Konus Medullaris Sendromu
D
Posteriyor (Arka) Spinal Kord Sendromu
E
Kauda Equina (Periferal)
Açıklama:
Santral Kord Sendromu;
Boyun bölgesindeki yaralanmalar sonucunda görülür. Kollarda ve ellerde belirgin güç kaybı vardır. Bacak hareketleri daha az etkilenir. Yaralanmanın altında duyu kayıpları gözlenir. Mesane kontrolünde de kayıplar yaşanabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Boyun bölgesindeki yaralanmalar sonucunda görülür. Kollarda ve ellerde belirgin güç kaybı vardır. Bacak hareketleri daha az etkilenir. Yaralanmanın altında duyu kayıpları gözlenir. Mesane kontrolünde de kayıplar yaşanabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 28
Yaralanmanın omuriliğin ön tarafında olduğu durumlarda görülür. Ön taraftaki bölgelerde motor (belirgin kuvvet kayıpları) ve duyu kayıpları söz konusudur. İdrar problemleri de görülebilir.
Bu bilgiler omurilik yaralanması sonrası görülen hangi klinik sendromla ilgilidir?
Bu bilgiler omurilik yaralanması sonrası görülen hangi klinik sendromla ilgilidir?
Seçenekler
A
Santral Kord Sendromu
B
Anteriyor Spinal Kord Sendromu
C
Posteriyor Spinal Kord Sendromu
D
Kauda Equina (Periferal)
E
Konus Medullaris Sendromu
Açıklama:
Anteriyor (Ön) Spinal Kord Sendromu;
Yaralanmanın omuriliğin ön tarafında olduğu durumlarda görülür. Ön taraftaki bölgelerde motor (belirgin kuvvet kayıpları) ve duyu kayıpları söz konusudur. İdrar problemleri de görülebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Yaralanmanın omuriliğin ön tarafında olduğu durumlarda görülür. Ön taraftaki bölgelerde motor (belirgin kuvvet kayıpları) ve duyu kayıpları söz konusudur. İdrar problemleri de görülebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 29
Halk arasında “zengin” veya “padişah” hastalığı olarak, geçmişte, bazı padişahların bu hastalığı nedeniyle vefat etmesi nedeniyle “padişah hastalığı” olarak bilinen sıklıkla,
yeme-içme alışkanlığına bağlı gelişebilen bir hastalık olmakla birlikte, normalde, sağlıklı bir vücutta, vücuttan atılması gereken maddeler ürik aside dönüştürülerek vücuttan uzaklaştıran hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
yeme-içme alışkanlığına bağlı gelişebilen bir hastalık olmakla birlikte, normalde, sağlıklı bir vücutta, vücuttan atılması gereken maddeler ürik aside dönüştürülerek vücuttan uzaklaştıran hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gut
B
Osteoatrit
C
Romatoid artrit
D
Seksüel fonksiyon bozuklukları
E
Obezite
Açıklama:
Gut: Gut hastalığı, halk arasında “zengin” veya “padişah” hastalığı olarak da bilinir. Geçmişte, bazı padişahların gut hastalığı nedeniyle vefat etmesi nedeniyle “padişah hastalığı” olarak bilinir. Sıklıkla, yeme-içme alışkanlığına bağlı gelişebilen bir hastalık olmakla birlikte, tek sebep bu değildir. Normalde, sağlıklı bir vücutta, vücuttan atılması gereken maddeler ürik aside dönüştürülerek vücuttan uzaklaştırılmaktadır. Özellikle, protein fazlasının vücuttan atılım yöntemi olan ürik asidin vücuttan uzaklaştırılmasında problem yaşanması, ürik asidin kandaki oranının artmasına ve daha sonra eklemlerde birikerek iltihaplanmaya neden olmasına vesile olur. Bu durum, gut hastalığı olarak adlandırılır. Aşırı ürik asit eklemler dışında böbreklerde de birikmektedir. Böbreklerde birikmesi, böbrek taş oluşumuna veya iltihaplanmalara neden olmaktadır. Proteinden zengin besinlerin sık sık tüketilmesi, hastalığın önemli nedenlerindendir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 30
Halk arasında “eklem kireçlenmesi” olarak bilinen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gut
B
Obezite
C
Osteoatrit
D
Romatoid artrit
E
Heterotopik ossifikasyon
Açıklama:
Osteoatrit: Osteoartrit, halk arasında “eklem kireçlenmesi” olarak bilinmektedir. Eklemlerde dejenerasyonla karakterize eklem hastalığıdır. Osteoatrit, eklem kıkırdak yapısında bozulmayla oluşur. Bunun sonucunda da eklem kıkırdağı altındaki kemik dokusunda değişiklikler gözlenir. Kemik ve eklemlerde meydana gelen değişiklikler, hareket kısıtlılıklarına ve ağrıya sebep olur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Kardiyak hastalıklar
B
Yaş
C
Cinsiyet
D
Genetik özellik
E
Irk
Açıklama:
İnmenin değiştirilebilir risk faktörleri; Hipertansiyon, Diyabetus mellitus, Kardiyak hastalıklar, Obezite, Beslenme, Yüksek kolesterol, Kontraseptif kullanımı, Sigara, Alkol olarak sıralanmaktadır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi inmenin (Serebrovasküler olay) erken belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ani bilinç değişiklikleri (konfüzyon)
B
Ani gelişen konuşma güçlükleri veya konuşmada bulanıklık
C
Sebebi bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
D
Aşırı uykulu olma
E
Görme kaybı veya görmede bulanıklık
Açıklama:
İnmenin erken dönem belirtileri (uyarıcı belirtiler) şu şekilde sınıflanabilir:
- Yüz, kollar ve bacaklarda (özellikle, vücudun bir yarısını etkileyen) ani zayıflık veya uyuşma
- Ani bilinç değişiklikleri (konfüzyon)
- Ani gelişen konuşma güçlükleri veya konuşmada bulanıklık
- Görme kaybı veya görmede bulanıklık
- Aniden gelişen yürüme güçlüğü, denge ve koordinasyon kaybı
- Sebebi bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
Soru 33
I. Hastalar benzer semptomlar göstermektedir.
II. Beynin etkilenen bölümüne göre farklı sorunlar ortaya çıkmaktadır.
III. Kızlarda erkeklere göre daha fazla görülmektedir.
Travmatik beyin yaralanmaları ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
II. Beynin etkilenen bölümüne göre farklı sorunlar ortaya çıkmaktadır.
III. Kızlarda erkeklere göre daha fazla görülmektedir.
Travmatik beyin yaralanmaları ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
TBY’ye maruz kalan hastalar benzer semptomlar göstermeyebilirler. Bazı hastalar hayati fonksiyonlarının desteklendiği koşullarda koma durumunda takip edilirken bazıları da günlük yaşam aktivitelerini destekli veya desteksiz gerçekleştirebilecek şekilde yaşamlarını sürdürebilirler. Yapılan çalışmalarda TBY’lerin erkeklerde kızlara göre daha fazla görüldüğü tespit edilmiştir. Bu oran, 0-4 yaş arası çocuklar, 15-19 yaş arası gençler ve 75 yaş ve üstü bireylerde daha fazladır. Beyin yaralanmalı hastalarda beynin etkilenen
bölümüne göre farklı sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlar, motor bozukluklar (hareket ve postür bozuklukları), kas tonus problemleri (kas sertlikleri, kas zayıflıkları), bilişsel bozukluklar, davranış problemleri (sinirlilik, depresif, agresif ruh hâli), kişilik değişiklikleri, karakter bozuklukları, konuşma bozuklukları, duyu kayıpları, havaleler, iletişim problemleri şeklinde olabilmektedir.
bölümüne göre farklı sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlar, motor bozukluklar (hareket ve postür bozuklukları), kas tonus problemleri (kas sertlikleri, kas zayıflıkları), bilişsel bozukluklar, davranış problemleri (sinirlilik, depresif, agresif ruh hâli), kişilik değişiklikleri, karakter bozuklukları, konuşma bozuklukları, duyu kayıpları, havaleler, iletişim problemleri şeklinde olabilmektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi omurilik yaralanması sonrası görülen klinik sendromlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kauda equina (Periferal)
B
Konus medullaris sendromu
C
Santral kord sendromu
D
Diyabetus mellitus
E
Anteriyor (Ön) spinal kord sendromu
Açıklama:
Omurilik yaralanması sonrası görülen klinik sendromlar, 6 gruba ayrılır: santral kord sendromu, Brown Sequard sendromu (lateral hasar), anteriyor (ön) spinal kord sendromu, periferal (kauda equina), posteriyor spinal kord sendromu ve konus medullaris sendromu.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi yaygın artritik hastalıklardan biridir?
Seçenekler
A
Osteoatrit
B
Osteoporoz
C
Otonomik disrefleksi
D
Heterotopik ossifikasyon
E
Ortostatik hipotansiyon
Açıklama:
Artritlerin en sık bilinenleri; romatoid artrit, osteoartrit ve gut hastalığıdır.
Soru 36
I. Eklemlerde en az bir saat süren sabah sertliği
II. Üç veya daha fazla eklem aralığında yumuşak doku sertliği
III. Eklem kireçlenmesi
IV. Deri altı nodüllerin bulunması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri romatoid artrit sınıflama kriterleri arasında yer almaktadır?
II. Üç veya daha fazla eklem aralığında yumuşak doku sertliği
III. Eklem kireçlenmesi
IV. Deri altı nodüllerin bulunması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri romatoid artrit sınıflama kriterleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Romatoid artrit sınıflama kriterleri aşağıdaki gibidir:
1. Eklemlerde en az bir saat süren sabah sertliği (1 saatten uzun sürer)
2. Üç veya daha fazla eklem aralığında yumuşak doku sertliği
3. Eklem dışı bulgular (kalp, göz, sinir, akciğer tutulumu)
4. Deri altı nodüllerin (sertlik) bulunması
5. Eklemlerde simetrik etkilenim
6. Serumda romatoid faktör bulgusunun varlığı
7. El ve/veya bilek eklemlerinde radyografik hasarlar (erezyonlar) veya eklem çevresi osteopeni
1. Eklemlerde en az bir saat süren sabah sertliği (1 saatten uzun sürer)
2. Üç veya daha fazla eklem aralığında yumuşak doku sertliği
3. Eklem dışı bulgular (kalp, göz, sinir, akciğer tutulumu)
4. Deri altı nodüllerin (sertlik) bulunması
5. Eklemlerde simetrik etkilenim
6. Serumda romatoid faktör bulgusunun varlığı
7. El ve/veya bilek eklemlerinde radyografik hasarlar (erezyonlar) veya eklem çevresi osteopeni
Soru 37
Omurilik yaralanması sonrası oyun, kollar ve gövdede ağrı ve yanma tarzı duyusal problemlerle karakterize edilen klinik sendrom aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anteriyor (Ön) Spinal Kord Sendromu
B
Kauda Equina (Periferal)
C
Posteriyor (Arka) Spinal Kord Sendromu
D
Konus Medullaris Sendromu
E
Santral Kord Sendromu
Açıklama:
Posteriyor (Arka) Spinal Kord Sendromu: Çok nadir görülür. Boyun, kollar ve gövdede ağrı ve yanma tarzı duyusal problemlerle karakterizedir. Üst ekstremitelerde hafif duyu ve kuvvet kayıpları söz konusudur. Belirgin kuvvet kaybı gözlenmez.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirilemez risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Genetik özellik
B
Kardiyak hastalıklar
C
Kontraseptif kullanımı
D
Diyabetus mellitus
E
Hipertansiyon
Açıklama:
İnmenin Değiştirilemez Risk Faktörleri: Yaş, Cinsiyet, Irk, Genetik özellik
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi inmeli hastalarda erken dönemde gelişebilecek sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Üriner sistem enfeksiyonları
B
Yumuşak doku problemleri
C
Kas tonus bozuklukları
D
Uyku bozuklukları
E
Beslenme problemleri
Açıklama:
İnmeli hastalarda erken dönemde gelişebilecek sorunlar; bası yaraları, üriner sistem enfeksiyonları, denge kayıpları, düşme ve kırıklar, akciğer enfeksiyonları, derin ven trombozu, pulmoner komlikasyonlar ve havaledir.
Soru 40
Eklemlerde dejenerasyonla karakterize edilen eklem hastalığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gut
B
Deri lezyonları
C
Romatoid artrit
D
Osteoporoz
E
Osteoatrit
Açıklama:
Osteoatrit: Osteoartrit, halk arasında “eklem kireçlenmesi” olarak bilinmektedir. Eklemlerde dejenerasyonla karakterize eklem hastalığıdır. Osteoatrit, eklem kıkırdak yapısında bozulmayla oluşur.
Soru 41
I.Boyun veya beyin bölgesindeki kan damarlarında meyda- na gelen tıkanıklık sonucu oluşur.
II. Beynin farklı bölgelerine olan kanamalar sonucu gelişir. Her iki tip iskemik ve hemorajik olarak isimlendirilmektedir.
Yukarıdakilerden hangi durumun belirtisidir?
II. Beynin farklı bölgelerine olan kanamalar sonucu gelişir. Her iki tip iskemik ve hemorajik olarak isimlendirilmektedir.
Yukarıdakilerden hangi durumun belirtisidir?
Seçenekler
A
İnme
B
Obezite
C
Hipertansiyon
D
Yüksek kolestrol
E
Diyabetus mellitus
Açıklama:
İnme, sıklıkla iki nedenle meydana gelir: 1. Boyun veya beyin bölgesindeki kan damarlarında meydana gelen tıkanıklık sonucu oluşur. 2. Beynin farklı bölgelerine olan kanamalar sonucu gelişir. Her iki tip iskemik ve hemorajik olarak isimlendirilmektedir. İskemik SVO’lar total inme vakalarının %87’sini oluşturmaktadır. Hemorajik inme beyni besleyen damarlardaki yırtıklara bağlı olarak beyin içine kanamanın gerçekleştiği durumlarda görülür. Ciddi ölüm riski vardır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 42
I. Yaş
II. Hipertansiyon
III. Obezite
IV. Genetik
Yukarıdakilerden hangileri inmenin değiştirilemez faktörlerindendir?
II. Hipertansiyon
III. Obezite
IV. Genetik
Yukarıdakilerden hangileri inmenin değiştirilemez faktörlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Değiştirilebilir risk faktörleri: Yaş, cinsiyet, ırk, genetik özellikler
Soru 43
I. Hipertansiyon
II. Alkol
III. Diyabetus mellitus
IV. Irk
Yukarıdakilerden hangileri inmenin değiştirilebilir risk faktörlerindendir?
II. Alkol
III. Diyabetus mellitus
IV. Irk
Yukarıdakilerden hangileri inmenin değiştirilebilir risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Değiştirilebilir risk faktörleri: Hipertansiyon, Diyabetus mellitus, Kardiyak hastalıklar, Obezite, beslenme, yüksek kolestrol, kontraseptif kullanımı, sigara, alkol
Doğru seçenek B'dir.
Doğru seçenek B'dir.
Soru 44
I. Zihinsel fonksiyonlar, duyusal fonksiyonlar, nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar, yutma ve konuşma ciddi derecede etkilenebilmektedir.
II. İnme öncesinde birçok yetişkin vücudun verdiği olumsuz işaretleri fark edemeyebilir.
III. İnme vücudun tamamını ciddi derecede etkilemektedir.
İnme için yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. İnme öncesinde birçok yetişkin vücudun verdiği olumsuz işaretleri fark edemeyebilir.
III. İnme vücudun tamamını ciddi derecede etkilemektedir.
İnme için yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
İnme vücudun bir yarısını ciddi derecede etkilemektedir. Zihinsel fonksiyonlar, duyusal fonksiyonlar, nöromüsküler ve hareketle ilişkili fonksiyonlar, yutma ve konuşma ciddi derecede etkilenebilmektedir. İnme öncesinde birçok yetişkin vücudun verdiği olumsuz işaretleri fark edemeyebilir. Bütün bu durumlar akut inmenin rehabilitasyonunu ciddi derecede etkileyebilmektedir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi inmenin erken dönem belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sebebi bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
B
Görme kaybı veya görmede bulanıklık
C
Ani bilinç değişiklikleri (konfüzyon)
D
Aniden gelişen yürüme güçlüğü, denge ve koordinasyon kaybı
E
Kalbin hızlı çarpması
Açıklama:
İnmenin erken dönem belirtileri (uyarıcı belirtiler) şu şekilde sınıflanabilir:
- Yüz, kollar ve bacaklarda (özellikle, vücudun bir yarısını etkileyen) ani zayıflık veya uyuşma
- Ani bilinç değişiklikleri (konfüzyon)
- Ani gelişen konuşma güçlükleri veya konuşmada bulanıklık
- Görme kaybı veya görmede bulanıklık
- Aniden gelişen yürüme güçlüğü, denge vekoordinasyon kaybı
- Sebebi bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
Soru 46
Travmatik beyin yaralanmalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Beynin açık veya kapalı yaralanmalar sonucu hasar görmesiyle oluşur.
B
Bu hastalarda hayati tehlike söz konusu değildir?
C
Sıklıkla, baş veya vücuda şiddetli bir darbe veya sarsıntı sonucu oluşur.
D
En ağır engelli gruplarından birini oluşturmaktadır ve rehabilitasyonu oldukça zor ve uzun sürmektedir.
E
Bireyin yaşamsal fonksiyonlarını etkileyebildiği gibi kişinin iş, sosyal ve sağlık durumunu ciddi derecede etkileyebilen fiziksel, algısal, davranışsal ve emosyonel değişimleri ile karakterizedir.
Açıklama:
TBY, en ağır engelli gruplarından birini oluş- turmaktadır ve rehabilitasyonu oldukça zor ve uzun sürmektedir. Bu nedenle tedavisinden çok önlenmesine yönelik yaklaşımlar ön plandadır. Sürücü eğitimi, kemer kullanımının yaygınlaştırıl- ması, otomobil standartlarının geliştirilmesi, trafik denetimlerinin sıklaştırılması ve etkinliğinin arttırılması, kaldırım ve üst geçit kullanımı konusunda gerekli çalışma ve eğitimlerin yapılması TBY sıklığını ciddi derecede azaltmaktadır. TBY geçirmiş bir hastada yaralanma sonrası erken dönemde hayati tehlike söz konusu olabilir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 47
İnme tanı sonrası aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Sadece ilaç tedavisi yapılmalıdır.
B
Hasta ömür boyu yatağa mahkum edilmeli ve hastenede bakım hizmeti almalıdır.
C
Hastaya rehabilitasyon sunulmalı ve evde ve hastanede bakım hizmeti verilmelidir.
D
Hastanın genel durumunu iyileştirici alternatif tıp tedavilerine yönelmeli ve ilaç tedavisi bırakılmalıdır.
E
Hastaya her inme durumunda cerrahi bir müdahale yapılmalıdır.
Açıklama:
Hastaya bakım hizmeti, rehabilitasyon evde veya hastanede sunulmalıdır.
Soru 48
I. İlk yaralanmanın şiddeti iyileşme olup olmayacağı hakkında bilgi verebilmektedir. Her ne kadar yaralanma şiddetini ölçebilecek bir yöntem olmasa da benzer yaralanmalı hastalarda meydana gelen gelişmeler referans olarak kabul edilmektedir.
II. Kısmi yaralanmalarda iyileşme şansı tam yaralanmalardan daha iyidir. Fakat yine de kısmi yaralanmalarda iyileşme garantisi kesin değildir.
III. Yaralanma sonrası ilk günler ve ilk ha ta içerisinde iyileşme gösteren hastalarda fonksiyonel kazanımlar çok daha fazladır. Zamanla iyileşme göstermeyen veya çok az iyileşme gösteren hastalarda, fonksiyonel kazanımlar oldukça azdır veya hiç olmaz.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri omurilik yaralanma sonrası iyileşme sürecini etkileyecek durumlar için doğru ifadelerdir?
II. Kısmi yaralanmalarda iyileşme şansı tam yaralanmalardan daha iyidir. Fakat yine de kısmi yaralanmalarda iyileşme garantisi kesin değildir.
III. Yaralanma sonrası ilk günler ve ilk ha ta içerisinde iyileşme gösteren hastalarda fonksiyonel kazanımlar çok daha fazladır. Zamanla iyileşme göstermeyen veya çok az iyileşme gösteren hastalarda, fonksiyonel kazanımlar oldukça azdır veya hiç olmaz.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri omurilik yaralanma sonrası iyileşme sürecini etkileyecek durumlar için doğru ifadelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I, II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Yaralanma sonrası iyileşme sürecini etkileyebi- len faktörler;
• İlk yaralanmanın şiddeti iyileşme olup olmayacağı hakkında bilgi verebilmektedir. Her ne kadar yaralanma şiddetini ölçebilecek bir yöntem olmasa da benzer yaralanmalı hastalarda meydana gelen gelişmeler referans olarak kabul edilmektedir
Kısmi yaralanmalarda iyileşme şansı tamyaralanmalardan daha iyidir. Fakat yine de kısmi yaralanmalarda iyileşme garantisi kesin değildir.
• Yaralanma sonrası ilk günler ve ilk hafta içerisinde iyileşme gösteren hastalarda fonksiyonel kazanımlar çok daha fazladır. Zamanla iyileşme göstermeyen veya çok az iyileşme gösteren hastalarda, fonksiyonel kazanımlar oldukça azdır veya hiç olmaz.
• Rehabilitasyon süreci her ne kadar iyileşmeyihızlandırmak için yapılsa da iyileşme derecesi- ni belirlemede önemli bir kriter değildir. Uy- gulanan rehabilitasyonun amacı, gelişebilecek ikincil sorunların önlenmesi, var olan beceri ve fonksiyonların devam ettirilmesi ve gelişti- rilmesi, hastanın kendine bakım aktivitelerini arttırmak ve bağımsızlığını kazandırmak, mobilite becerilerini kazandırmak ve geliştirmek, hasta ve yakınlarının eğitimini sağlamaktır. Temel amaç, hastanın fonksiyonları geri kazanılana kadar (iyileşme olana kadar) hastanın iyilik hâlinin sürdürülmesi ve korunmasıdır.
Doğru seçenek D'dir.
• İlk yaralanmanın şiddeti iyileşme olup olmayacağı hakkında bilgi verebilmektedir. Her ne kadar yaralanma şiddetini ölçebilecek bir yöntem olmasa da benzer yaralanmalı hastalarda meydana gelen gelişmeler referans olarak kabul edilmektedir
Kısmi yaralanmalarda iyileşme şansı tamyaralanmalardan daha iyidir. Fakat yine de kısmi yaralanmalarda iyileşme garantisi kesin değildir.
• Yaralanma sonrası ilk günler ve ilk hafta içerisinde iyileşme gösteren hastalarda fonksiyonel kazanımlar çok daha fazladır. Zamanla iyileşme göstermeyen veya çok az iyileşme gösteren hastalarda, fonksiyonel kazanımlar oldukça azdır veya hiç olmaz.
• Rehabilitasyon süreci her ne kadar iyileşmeyihızlandırmak için yapılsa da iyileşme derecesi- ni belirlemede önemli bir kriter değildir. Uy- gulanan rehabilitasyonun amacı, gelişebilecek ikincil sorunların önlenmesi, var olan beceri ve fonksiyonların devam ettirilmesi ve gelişti- rilmesi, hastanın kendine bakım aktivitelerini arttırmak ve bağımsızlığını kazandırmak, mobilite becerilerini kazandırmak ve geliştirmek, hasta ve yakınlarının eğitimini sağlamaktır. Temel amaç, hastanın fonksiyonları geri kazanılana kadar (iyileşme olana kadar) hastanın iyilik hâlinin sürdürülmesi ve korunmasıdır.
Doğru seçenek D'dir.
Soru 49
I. Deri lezyonları, bası yaraları ve dekübit ülserleri
II. Vital (yaşamsal) kapasitede azalma
III.Osteoporoz
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri omurilik yaralanmalı hastalarda gelişebilecek problemlerdendir?
II. Vital (yaşamsal) kapasitede azalma
III.Osteoporoz
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri omurilik yaralanmalı hastalarda gelişebilecek problemlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Omurilik Yaralanmalı Hastalarda Gelişebilecek Problemler:
Doğru seçenek C'dir.
- Vital (yaşamsal) kapasitede azalma
Osteoporoz
Ortostatik hipotansiyon
Otonomik disrefleksi
Kas sertleşmesi (Spastisite)
Heterotopik ossifikasyon
Seksüel fonksiyon bozukluklar
Doğru seçenek C'dir.
Soru 50
Karın kas aktivitesinin azalması ve alt ekstremitelerdeki venöz dönüş yetersizliği kan basıncının azalmasıyla sonuçlanacaktır. Bu durum, yatan bir hasta aniden ayağa kaldırıldığında veya hızlı gerçekleştirilen pozisyon değişimlerinde ortaya çıkar. Bulantı, baş dönmesi ve kendinden geçme (bayılma) gözlenebilir. Bu durumda hasta hemen sandalyeye oturtulmalı ve ayakları yükseltilmelidir.
Yukarıda ifade edilen bilgiler hangi gelişen komplikasyonla ilgilidir?
Yukarıda ifade edilen bilgiler hangi gelişen komplikasyonla ilgilidir?
Seçenekler
A
Ortostatik hipotansiyon
B
Kas sertleşmesi
C
Otonomik disrefleksi
D
Dekübit ülser
E
Heterotopik ossifikasyon
Açıklama:
Ortostatik hipotansiyon: Karın kas aktivitesinin azalması ve alt ekstremitelerdeki venöz dönüş yetersizliği kan basıncının azalmasıyla sonuçlana- caktır (hipotansiyon- düşük tansiyon). Bu durum, yatan bir hasta aniden ayağa kaldırıldığında veya hızlı gerçekleştirilen pozisyon değişimlerinde ortaya çıkar. Bulantı, baş dönmesi ve kendinden geçme (bayılma) gözlenebilir. Bu durumda hasta hemen sandalyeye oturtulmalı ve ayakları yükseltilmelidir. Ortostatik hipotansiyon, hastanın aşamalı ayağa kaldırılması (önce yatak içinde, sonra yatak kenarında ve en son yatak dışında mobilitesi), bandajlamalar (bacakların bandajlanması) veya doktor tarafından önerilen ilaç kullanımı ile önlenebilir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 51
Serebrovasküler olay (SVO) olarak bilinen tıbbi durumun toplumda bilinen açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kusma-Bulantı
B
Baş Ağrısı
C
Kalp Krizi
D
Felç-İnme
E
Sindirim Sorunları
Açıklama:
Serebrovasküler olay (SVO), halk dilinde inme veya felç olarak adlandırılan klinik tablodur. Tıp dilinde ise hemipleji olarak bilinir. Doğru cevap D'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirilemez risk faktörleri arasında yer almamaktadır.
Seçenekler
A
Yaş
B
Beslenme
C
Cinsiyet
D
Irk
E
Genetik Özellikler
Açıklama:
Değiştirilemez Risk Faktörleri
Yaş
Cinsiyet
Irk
Genetik özellik şeklinde sıralanır. Beslenme değiştirilebilir faktörler içinde yer alır. Doğru cevap B'dir.
Yaş
Cinsiyet
Irk
Genetik özellik şeklinde sıralanır. Beslenme değiştirilebilir faktörler içinde yer alır. Doğru cevap B'dir.
Soru 53
- Motor bozukluklar
- Uyku bozuklukları
- Kas tonusu problemleri
- Bilişsel bozukluklar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II, ve III
C
I, III ve IV
D
II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Beyin yaralanmalı hastalarda beynin etkilenen bölümüne göre farklı sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlar, motor bozukluklar (hareket ve postür bozuklukları), kas tonus problemleri (kas sertlikleri, kas zayıflıkları), bilişsel bozukluklar, davranış problemleri (sinirlilik, depresif, agresif ruh hâli), kişilik değişiklikleri, karakter bozuklukları, konuşma bozuklukları, duyu kayıpları, havaleler, iletişim problemleri şeklinde olabilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 54
Spinal kord olarak bilinen yaralanma türü vücüdun hangi bölümünde ortaya çıkmaktadır.
Seçenekler
A
Ayaklar
B
Kollar
C
Göğüs
D
Sırt
E
Omurilik
Açıklama:
OMURİLİK (SPİNAL KORD) YARALANMALARI Omurilik yaralanmaları, tedavi ve rehabilitasyonu uzun süren yaralanma tiplerindendir. Omurilik, beyinden çıkar ve bele kadar uzanır ve omur denilen kemik çıkıntıları tarafından korunur. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Boyun bölgesindeki yaralanmalar sonucunda görülen yaralanmalar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tam Yaralanma
B
Posteriyor (Arka) Spinal Kord Sendromu
C
Santral Kord Sendromu
D
Anteriyor (Ön) Spinal Kord Sendromu
E
Kauda Equina (Periferal)
Açıklama:
Santral Kord Sendromu Boyun bölgesindeki yaralanmalar sonucunda görülür. Kollarda ve ellerde belirgin güç kaybı vardır.
Bacak hareketleri daha az etkilenir. Yaralanmanın altında duyu kayıpları gözlenir. Mesane kontrolünde de kayıplar yaşanabilir. Doğru cevap C'dir.
Bacak hareketleri daha az etkilenir. Yaralanmanın altında duyu kayıpları gözlenir. Mesane kontrolünde de kayıplar yaşanabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 56
Artritis hangi bölgede oluşan yaralanma ve hasarlar için kullanılan bir terimdir?
Seçenekler
A
Omurilik
B
Beyin
C
Bacak
D
Eklem
E
Solunum
Açıklama:
Artritis, eklem enflamasyonu olup vücut içerisinde konnektif doku ve eklemlerde ağrı ve şişlikle karakterize bir çeşit değişikliği tanımlamak için kullanılan terimdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 57
Obezite ve aşırı kilo eklem kireçlenmesinin önemli nedenlerinden olduğu için rehabilitasyon sürecinde aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır.
Seçenekler
A
Nefes egzersizleri
B
Kilo kontrolü
C
Hijyen
D
Özbakım
E
Sosyal destek
Açıklama:
Obezite ve aşırı kilo eklem kireçlenmesinin önemli nedenlerinden olduğu için kilo kontrolü oldukça önemlidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 58
Halka yüzükler hangi sorunların tedavisi noktasında uygulanmaktadır.
Seçenekler
A
Bacak kırıkları
B
Boyun zedenlenmesi
C
Parmaklardaki şekil bozukluğu
D
Ayak kırık çıkıkları
E
Deri enfeksiyonları
Açıklama:
Parmaklardaki şekil bozukluğunu düzeltmek ve stabilize etmek için halka yüzükler kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Eklemlerde ani gelişen ağrı, kızarıklık, şişlik ve hassasiyetle karakterize bir eklem hastalığı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir.
Seçenekler
A
Gut hastalığı
B
Omurilik iltihabı
C
Boyun felci
D
Bulantı kusma
E
Kırık çıkık
Açıklama:
Gut hastalığı, eklemlerde ani gelişen ağrı, kızarıklık, şişlik ve hassasiyetle karakterize bir eklem hastalığıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 60
En çok 65 yaş ve üstü bireylerde görülmekle birlikte, 80 yaşın üzerinde görülme sıklığı oldukça yüksek olan yaralanma aaşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
Boyun
B
Kalça kırıkları
C
El-kol kırıkları
D
Omurililk zedelenmeleri
E
Bel yaralanmaları
Açıklama:
Kalça kırıkları ciddi yaralanmalardır ve bazen kırık sonrası yaşanan komplikasyonlar yaşamı tehdit edici olabilmektedir. En çok 65 yaş ve üstü bireylerde görülmekle birlikte, 80 yaşın üzerinde görülme sıklığı oldukça yüksektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 61
Halk dilinde inme veya felç olarak adlandırılan klinik tablonun tıp dilindeki adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
osteoporoz
B
posteriyor
C
hemipleji
D
santral kord
E
epilepsi
Açıklama:
Serebrovasküler olay (SVO), halk dilinde inme veya felç olarak adlandırılan klinik tablodur. Tıp dilinde ise hemipleji olarak bilinir. Dünyada ölümcül hastalıklar listesinde 3. sırada yer almaktadır. Sakatlık oluşturma yönünden birinci sırada yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 62
Beyni besleyen damarlarda tıkanıklık veya beynin farklı bölgelerinde meydana gelen kanama tabloları ile karakterize klinik durumun adı nedir?
Seçenekler
A
Serebrovasküler olaylar
B
Travmatik beyin yaralanmaları
C
Omurilik yaralanmaları
D
Yaygın artritik hastalıklar
E
Kardiyak hastalıklar
Açıklama:
SVO, beyni besleyen damarlarda tıkanıklık veya beynin farklı bölgelerinde meydana gelen kanama tabloları ile karakterize klinik durumdur. Klinik tablo beynin etkilenen alanı ile ilişkili olarak değişkenlik göstermektedir. Sıklıkla hemipleji (vücudun bir yarısının felci) veya hemiparezi (vücudun bir yarısının kısmi felci) tabloları ile sonuçlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi “inme”nin değiştirilemez risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Irk
D
Diyabetus mellitus
E
Genetik özellikler
Açıklama:
Diyabetus mellitus inmenin değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir. Diğer seçenekler ise inmenin değiştirilemez risk faktörlerindendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi “travmatik beyin yaralanması” sonrasında ortaya çıkan sorunlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Motor bozukluklar
B
Kas tonus problemleri
C
Bilişsel bozukluklar
D
Havaleler
E
Pnömani
Açıklama:
Travmatik beyin yaralanmalı hastalarda beynin etkilenen bölümüne göre farklı sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlar, motor bozukluklar (hareket ve postür bozuklukları), kas tonus problemleri (kas sertlikleri, kas zayıflıkları), bilişsel bozukluklar, davranış problemleri (sinirlilik, depresif, agresif ruh hâli), kişilik değişiklikleri, karakter bozuklukları, konuşma bozuklukları, duyu kayıpları, havaleler, iletişim problemleri şeklinde olabilmektedir. Pnömani ise akciğer enfeksiyonudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 65
Omurilik yaralanmaları hangi bölgelerde görülür?
Seçenekler
A
El - kol - diz
B
Ayak- bacak
C
Boyun- bel- sırt
D
Göğüs kafesi
E
Karın bölgesi
Açıklama:
Omurilik yaralanmaları yaralanma seviyesi ve yaralanma şiddetine göre farklı şekillerde sınıflandırılmakta ve klinik tablo değişmektedir. Omurilik yaralanmaları servikal (boyun), torakal (sırt) ve lumbal (bel) bölge lezyonları şeklinde görülür. Doğru cevap C'dir.
Soru 66
Omurilik yaralanması sonucu perineal bölgede duyu problemlerinin yaşandığı, mesane ve idrar problemlerinin yaygın olduğu klinik sendroma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Santral kord sendromu
B
Anteriyor spiral kord sendromu
C
Posteriyor spiral kord sendromu
D
Kauda equina
E
Konus medullaris sendromu
Açıklama:
Omurilik yaralanmasında perineal bölgede duyu problemleri, mesane ve idrar problemlerinin yaygın olduğu klinik sendrom, konus medullaris sendromudur. Doğru yanıt E'dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi omurilik yaralanmalı hastalarda gelişebilecek problemler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Vital kapasitede azalma
B
Ortostatik hipotansiyon
C
Kalça kemiği çıkıkları
D
Otonomik disrefleksi
E
Seksüel fonksiyon bozuklukları
Açıklama:
Deri lezyonları, bası yaraları ve dekübit ülserleri, vital (yaşamsal) kapasitede azalma, ortostatik hipotansiyon, osteoporoz, otonomik disrefleksi, kas sertleşmesi (spastisite), heterotopik ossifikasyon, seksüel fonksiyon bozuklukları omurilik yaralanmalı hastalarda gelişebilecek problemler arasındadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi yaygın "artritik” hastalıklardandır?
Seçenekler
A
Romatoid artrit
B
Kas sertlikleri
C
Etiyoloji
D
Hipertansiyon
E
Deri lezyonları
Açıklama:
Romatoid artrit yaygın artritik hastalıklardandır. Kronik, sistemik, otoimmün bir hastalıktır. Birçok vücut sistemini etkiler. Romatoid artritte (RA) vücudun bağışıklık sistemi çökmüştür. Doğru yanıt A'dır.
Soru 69
Halk arasında “zengin” veya “padişah” hastalığı olarak da bilinen hastalığın adı nedir?
Seçenekler
A
Osteoatrit
B
Gut
C
Spastisite
D
Osteoporoz
E
Artritik
Açıklama:
Gut hastalığı, halk arasında “zengin” veya “padişah” hastalığı olarak da bilinir. Geçmişte, bazı padişahların gut hastalığı nedeniyle vefat etmesi nedeniyle “padişah hastalığı” olarak bilinir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 70
Kalça eklem protez cerrahileri en çok kimlere uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Askerlere
B
Sporculara
C
Orta yaşlı bireylere
D
Yaşlı bireylere
E
Trafik kazası geçiren bireylere
Açıklama:
Kalça kırıkları genellikle ameliyatla tedavi edilmektedir. Özellikle yaşlılarda kalça eklem protez cerrahileri oldukça yaygındır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 71
Tıp dilinde hemipleji olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Felç
B
Dravet sendromu
C
Otizm
D
İşitme yetersizliği
E
Körlük
Açıklama:
Serebrovasküler olay (SVO), halk dilinde inme veya felç olarak adlandırılan klinik tablodur. Tıp dilinde ise hemipleji olarak bilinir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yaş
B
Alkol
C
Cinsiyet
D
Irk
E
Genetik
Açıklama:
inmenin değiştirilebilir risk faktörleri; Hipertansiyon, Diyabetus mellitus, Kardiyak hastalıklar, Obezite, Beslenme, Yüksek kolesterol, Kontraseptif kullanımı, Sigara ve Alkol olarak sıralanmaktadır. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi inmeli hastaların fiziksel yetersizlikleri nedeniyle yaşadığı iletişim problemlerine örnek olabilir?
Seçenekler
A
Hızlı konuşmaları anlamama
B
Göz teması kuramama
C
Konuşulan kişiye yönelme sorunları
D
Yüz ifadelerini anlayamama
E
Jest ve mimikleri anlayamama
Açıklama:
İnmeli hastalar iletişim konusunda hem algısal problemler nedeniyle hem de fiziksel yetersizlikleri nedeniyle problem yaşayabilirler. Fiziksel yetersizliklerinden dolayı problem yaşayan hastaların sorunlarını giderebilmek amacıyla, tekerlekli sandalye, çağırma zili, telefon, kâğıt, kalem gibi araç gereç temin edilerek iletişim sorunu giderilmeye çalışılır. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 74
Dünya genelinde travmatik beyin yaralanmalarının yıllık görülme sıklığı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
2,8 milyon
B
1 milyon
C
4 milyon
D
1,7 milyon
E
10 milyon
Açıklama:
İngiltere’de 5.3 milyondan fazla insanın herhangi bir TBY geçirdiği tahmin edilmektedir. Dünya genelinde her yıl 1.7 milyon insanın yeni bir TBY’ye maruz kaldığı bilinmektedir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi doğum öncesinde meydana gelen spinal kord yaralanmalarındandır?
Seçenekler
A
Yüksekten düşme
B
Spor kazaları
C
Dalış kazaları
D
Ateşli silah yaralanması
E
Spina bifida
Açıklama:
Spina bifida (myelomeningosel) doğum öncesi anne rahminde meydana gelen bir omurilik yaralanmasıdır. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 76
Kollarda ve ellerde belirgin güç kaybı olarak kendini gösteren spinal kord yaralanması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Santral Kord Sendromu
B
İnkomplet Yaralanma- Brown-Sequard Sendromu
C
Anteriyor (Ön) Spinal Kord Sendromu
D
Kauda Equina
E
Konus Medullaris Sendromu
Açıklama:
Santral Kord Sendromunda, boyun bölgesindeki yaralanmalar sonucunda görülür. Kollarda ve ellerde belirgin güç kaybı vardır. Bacak hareketleri daha az etkilenir. Yaralanmanın altında duyu kayıpları gözlenir. Mesane kontrolünde de kayıplar yaşanabilir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 77
Romatoid artrit sıklıkla hangi yaş aralığında görülmektedir?
Seçenekler
A
15-30 yaş
B
30-40 yaş
C
40-60 yaş
D
20-50 yaş
E
10-30 yaş
Açıklama:
Romatoid Artrit sıklıkla 30-40 yaş arasında görülür ve kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır.
Soru 78
Halk arasında “eklem kireçlenmesi” olarak bilinen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osteoporoz
B
Romatoid artrid
C
Gut hastalığı
D
Osteoartrit
E
Hemipleji
Açıklama:
Osteoartrit, halk arasında “eklem kireçlenmesi” olarak bilinmektedir. Eklemlerde dejenerasyonla karakterize eklem hastalığıdır. Osteoatrit, eklem kıkırdak yapısında bozulmayla oluşur. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 79
Kalça arkasından cerrahi tercih edilen hastalarda, kalçanın en fazla kaç derece döndürülmesi önerilmektedir?
Seçenekler
A
60 derece
B
30 derece
C
70 derece
D
90 derece
E
45 derece
Açıklama:
Hastada kalça arkasından cerrahi tercih edilmiş ise kalçanın 90°den fazla bükülmesine izin verilmez. Ayrıca bacağın içe döndürülmesini (parmak uçları birbirine değecek şekilde) ve bacakların birbirine fazla yaklaştırılmasını (örneğin, bacakları çaprazlamak veya topukları birbirine değdirmek gibi) gerektiren aktivitelerden kaçınılması gerekir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 80
Diz ekleminin aşındığı, ağrı, hareket kısıtlılığı ve diz eklem stabilite problemleri yaşanması durumunda aşağıdaki işlemlerden hangisi uygulanmaktadır
Seçenekler
A
Elekro konvulsif tedavi
B
Diyet
C
Ergo terapi
D
Fizyoterapi
E
Diz protez cerrahisi
Açıklama:
Diz protez cerrahileri; diz ekleminin aşındığı, ağrı, hareket kısıtlılığı ve diz eklem stabilite problemleri yaşanması durumunda yapılabilmektedir. Diz protez cerrahilerinde, diz eklemi çıkartılarak yerine yapay diz yerleştirilmektedir. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 81
I. Kaza gibi olayların sıklıkla yaşanması.
II. Çeşitli kronik hastalıklar.
III. Yaşlı nüfusun artması.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri bakım ve rehabilitasyon konularının günümüzde büyük önem kazanmasına yol açmıştır?
II. Çeşitli kronik hastalıklar.
III. Yaşlı nüfusun artması.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri bakım ve rehabilitasyon konularının günümüzde büyük önem kazanmasına yol açmıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Her üç seçenekte bakım ve rehabilitasyon konularının günümüzde büyük önem kazanmasına yol açmıştır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirilemez risk faktörleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Obezite
C
Sigara ve Alkol
D
Kolesterol
E
Yaş
Açıklama:
Yaş, inmenin değiştirilemez risk faktörleri arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Beslenme
D
Irk
E
Genetik özellikler
Açıklama:
Beslenme, inmenin değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 84
I. Zihinsel fonksiyonlar
II. Hareketle ilgili fonksiyonlar
III. Duyusal fonksiyonlar
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri inmenin etkilediği alanlar arasında yer almaktadır?
II. Hareketle ilgili fonksiyonlar
III. Duyusal fonksiyonlar
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri inmenin etkilediği alanlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Her üç seçenekte inmenin etkilediği alanlar arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 85
Ani bilinç değişikliklerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hemipleji
B
Hemiparezi
C
Lezyon
D
Etiyoloji
E
Konfüzyon
Açıklama:
Konfüzyon, ani bilinç değişikliklerine verilen addır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 86
"Boyun bölgesindeki yaralanmalar sonucunda görülür. Kollarda ve ellerde belirgin güç kaybı vardır. Bacak hareketleri daha az etkilenir. Yaralanmanın altında duyu kayıpları gözlenir. Mesane kontrolünde de kayıplar yaşanabilir." Verilen tanım aşağıdaki klinik sendromlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Brown-sequard sendromu
B
Santral kord sendromu
C
Anteriyor spinal kord sendromu
D
Kauda equina
E
Konus medullaris sendromu
Açıklama:
Verilen tanım, santral kord sendromuna aittir. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 87
"Yaralanmanın omuriliğin ön tarafında olduğu durumlarda görülür. Ön taraftaki bölgelerde motor (belirgin kuvvet kayıpları) ve duyu kayıpları söz konusudur. İdrar problemleri de görülebilir." Verilen tanım aşağıdaki klinik sendromlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Brown-sequard sendromu
B
Santral kord sendromu
C
Anteriyor spinal kord sendromu
D
Kauda equina
E
Konus medullaris sendromu
Açıklama:
Verilen tanım, anteriyor spinal kord sendromuna aittir. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 88
"Yaralanmanın omuriliğin uç kısmında görüldüğü durumlardır. Etkilenen köklerin dağılımına göre bacaklarda güçsüzlük görülür. Duyusal bozukluklar vardır." Verilen tanım aşağıdaki klinik sendromlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Brown-sequard sendromu
B
Santral kord sendromu
C
Anteriyor spinal kord sendromu
D
Kauda equina
E
Konus medullaris sendromu
Açıklama:
Verilen tanım, kauda equina sendromuna aittir. Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 89
"Perineal bölgede duyu problemleri vardır. Bacaklarda kas güçsüzlüğü gözlenmez. Mesane ve idrar problemleri yaygındır." Verilen tanım aşağıdaki sendromlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Brown-sequard sendromu
B
Santral kord sendromu
C
Anteriyor spinal kord sendromu
D
Kauda equina
E
Konus medullaris Sendromu
Açıklama:
Verilen tanım, konus medullaris sendromuna aittir. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Alzherimer hastalığının Down sendromlu bireylerde görülme sıklığı oldukça yüksektir.
B
Engelli bireylerdeki yaşam beklentisi genel popülasyona göre daha düşüktür.
C
Palyatif bakım sadece, uzun dönem engeli veya hastalığı ile yaşayan bireyler içindir.
D
Palyatif bakımda ölümü hızlandırmak veya ertelemek gibi bir durum söz konusu değildir.
E
Palyatif bakım sadece hasta bireyleri değil ailelerinin desteklenmesini de kapsar.
Açıklama:
Palyatif bakım, ile sadece, uzun dönem engeli veya hastalığı ile yaşayan bireyler için değil erken bebeklik veya çocukluk döneminde doğuştan kaynaklanan bazı ölümcül hastalıkların görülmesi durumunda da gerekli sağlık hizmetleri arasındadır.
Palyatif bakım sadece, uzun dönem engeli veya hastalığı ile yaşayan bireyler içindir.
Palyatif bakım sadece, uzun dönem engeli veya hastalığı ile yaşayan bireyler içindir.
Soru 2
Hospis bakımla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hospis bakımda temel hedef hastayı alternatif ilaçlarla hayata döndürmek veya acıyı hafifletmektir.
B
Hospis bakımda temel hedef ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamaktır.
C
Palyatif bakım hopsis bakımdan farklı olarak son dönemlerini yaşayan hastaları kapsar.
D
Hospis bakım ölüm beklentisi veya ihtimali düşük olan hastalara verilir.
E
Hospis bakım sayesinde hastalıktan ölüm oranları ciddi şekilde azalmaktadır.
Açıklama:
Hospis bakımda ise ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamak hedeflenmektedir.
Hospis bakımda temel hedef ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamaktır.
Hospis bakımda temel hedef ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamaktır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakım ekibinde yer almaz?
Seçenekler
A
Doktor/hemşire
B
Fizyoterapsist
C
Eczacı
D
Din görevlisi
E
Defin memuru
Bakım ekibinin önemli üyeleri doktor, hemşire, fizyoterapist, ergoterapist, eczacı, din görevlisi olmakla birlikte, bu ekip hastanın sağlık ihtiyaçları doğrultusunda daha da genişletilebilmektedir
Bakım ekibinin önemli üyeleri doktor, hemşire, fizyoterapist, ergoterapist, eczacı, din görevlisi olmakla birlikte, bu ekip hastanın sağlık ihtiyaçları doğrultusunda daha da genişletilebilmektedir
Açıklama:
Bakım ekibinin önemli üyeleri doktor, hemşire, fizyoterapist, ergoterapist, eczacı, din görevlisi olmakla birlikte, bu ekip hastanın sağlık ihtiyaçları doğrultusunda daha da genişletilebilmektedir
Defin memuru
Defin memuru
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde palyatif bakımın temel ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Manevi (Dini) destek
B
Ölüm sırası bakım
C
Yas sürecinin desteklenmesi
D
Para yardımı
E
Bilgilendirme
Açıklama:
Ekonomik imkânlar ve koşullar doğrultusunda destek sağlanması
Para yardımı
Para yardımı
Soru 5
Hastanın, ağrı ve acı duymaması veya ağrı duygusunun yarattığı rahatsızlık hissinin en aza indirgenmesi daha çok hangi temel prensiple ilişkilidir?
Seçenekler
A
Semptom yönetimi
B
Hastalık süresinde hasta yakınlarına destek
C
Ölüm sonrası hasta yakınlarına destek
D
Takım çalışması
E
İlişkiler ve iletişim
Açıklama:
Semptom yönetimi, hastanın son dönemlerinde var olan sağlık sorunu nedeni ile yaşadığı sıkıntılar bütünüdür. Semptom yönetiminde öncelik verilecek semptomun belirlenmesi ve ele alınması temel hedeflerdendir. Örneğin; ağrı, engelli ve/ veya normal bireylerde palyatif dönemde sıklıkla görülen yaygın problemlerdendir. Hastanın, ağrı ve acı duymaması veya ağrı duygusunun yarattığı rahatsızlık hissinin en aza indirgenmesi, son dönem yapılması gereken bakım uygulamalarının önemli hedeflerinden olmalıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmeti olarak Palyatif bakım verir?
Seçenekler
A
Aile hekimliği
B
Evde bakım hizmetleri
C
Hastane merkezlerinde
D
KETEM’ler
E
Belediyeler
Açıklama:
Palyatif bakım hizmetleri ülkemizde, birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında aile hekimliği, evde bakım hizmetleri, KETEM’ler, belediyeler ve sivil toplum örgütleri ile birlikte yürütülmektedir. İkinci ve üçüncü basamak sağlık hizmeti olarak da hastane merkezlerinde verilmektedir
Soru 7
Temel amacı uygun diyet programı ile hastada sıvı ve elektrolit dengesini yeniden sağlamak olan palyatif dönem sorunu hangisidir?
Seçenekler
A
Kabızlık
B
İshal
C
Karın spazmı
D
Deri yaraları
E
Ateş
Açıklama:
İshal yönetiminde temel amaç, uygun diyet programı ile hastada sıvı ve elektrolit dengesini yeniden sağlamaktır.
Soru 8
Anoreksiya ve kaşeksi hangisi ile ilişkili bir sorundur?
Seçenekler
A
Boşaltım
B
Sindirim
C
Solunum
D
Beslenme
E
Uyku
Açıklama:
Anoreksiya ve kaşeksi genellikle birliktedir ve ciddi derecede iştahsızlıkla karakterizedir. Aç olmadığını düşünen hasta bireyin temel kalori alımında azalma olur ve hastanın yeme isteğinde azalmalar yaşanır.
beslenme
beslenme
Soru 9
Perine bölgesi temizliği nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Kirli alandan temiz alana doğru yapılmalıdır
B
Deterjan veya çamaşır suyu kullanılmalıdır
C
Nemli kalmasına özen gösterilmelidir
D
Nem dengesi için ıslak kıyafet tercih edilmelidir
E
Su ve sabunla silinip kurulanmalıdır
Açıklama:
Perine bölgesi su ve sabun kullanılarak silinmeli ve kurulanmalıdır. Bakım için perine bölgesi mendilleri de kullanılabilir. Bakım ve silme işlemi, daha temiz alandan daha kirli alana doğru yapılmalıdır. Bunun için idrar yolundan makata veya yukarıdan aşağıya kuralı uygulanmalıdır. İşlem sonrası kurulama ve nemlendirme işlemi yapılmalıdır. Tuvalet ihtiyacı giderilirken kıyafeti ıslanan veya bulaşan hastalarda mutlaka kıyafet değişimi yapılmalıdır.
Su ve sabunla silinip kurulanmalıdır
Su ve sabunla silinip kurulanmalıdır
Soru 10
Ölüm sırası ve ölüm sonrası palyatif bakımla ilgili hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hasta birey için kolaylaştırıcı faktörler ve huzurlu ölüm konusunda destek sağlanmalıdır.
B
Ölüm olayı gerçekleşen hastanın fiziksel bakımı da vefat anından itibaren sonlandırılmalıdır.
C
Ailenin gerçekleştirmek istediği dinî ya da kültürel bir uygulama söz konusu ise yardımcı olunmalıdır.
D
Yas döneminde de aileye bilgilendirme ve danışmanlık yoluyla destek olunmalıdır.
E
Hasta ve ailesinin mahremiyetlerinin korunması konusundaki yardım devam etmelidir.
Açıklama:
Ölüm olayı gerçekleşen hastanın fiziksel bakımı devam etmelidir.
Ölüm olayı gerçekleşen hastanın fiziksel bakımı da vefat anından itibaren sonlandırılmalıdır.
Ölüm olayı gerçekleşen hastanın fiziksel bakımı da vefat anından itibaren sonlandırılmalıdır.
Soru 11
Hasta bireylerde hastalığın ilerlemesiyle, hastanın yaşam kalitesinin ciddi derecede düşmesi ile birlikte hem hastanın hem de bakım verenlerin (ailelerin) yaşam kalitesini arttırabilmek amacıyla fiziksel, emosyonel, psikolojik, fizyolojik, mesleki ve sosyal potansiyellerin en üst düzeye çıkarılması yönünde yapılan bütün rehabilitasyon yaklaşımları ve çabaları olarak adlandırılan hizmet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlı Bakımı
B
Hospis Bakım
C
Rehabilitasyon Hizmetleri
D
Palyatif Bakım
E
Evde Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Palyatif bakım, hasta bireylerde hastalığın ilerlemesiyle, hastanın yaşam kalitesinin ciddi derecede düşmesi ile birlikte hem hastanın hem de bakım verenlerin (ailelerin) yaşam kalitesini arttırabilmek amacıyla fiziksel, emosyonel, psikolojik, fizyolojik, mesleki ve sosyal potansiyellerin en üst düzeye çıkarılması yönünde yapılan bütün rehabilitasyon yaklaşımları ve çabalar olarak tanımlanmaktadır. Palyatif bakımda acı ve ağrıyı dindirmek, sıkıntıları azaltmak hedeflenmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Palyatif Bakımın farklı adlandırmalarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Terminal Dönem Bakımı
B
Darülaceze Bakımı
C
Yaşamın Son Dönem Bakımı
D
Rahatlık Bakımı
E
Hospis Bakım
Açıklama:
Palyatif bakım farklı terimlerle ifade edilebilmektedir: Terminal dönem bakımı, darülaceze bakımı, yaşamın son dönem bakımı, rahatlık bakımı ve destekleyici bakım. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi engelli bireylerde palyatif bakımın ilkelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Engelli birey ve aile üyelerine yeni iş imkanlarının sunulması
B
Engelli birey ve ailenin yaşadığı sorunlar ve ihtiyaçları doğrultusunda bireysel olarak değerlendirilmesi
C
Engelli birey ve ailenin/bakımverenin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve arttırılması
D
Aileler için sosyal, emosyonel, psikolojik, manevi (dini) destek sağlanması
E
Yas sürecinin desteklenmesi
Açıklama:
Engelli bireylerde palyatif bakım ilkeleri aşağıdaki gibi özetlenebilir:
• Engelli birey ve ailesinin bilgi gereksiniminin tespit edilerek giderilmesi
• Engelli birey ve ailenin yaşadığı sorunlar ve ihtiyaçları doğrultusunda bireysel olarakdeğerlendirilmesi
• Engelli birey ve ailenin/bakımverenin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve arttırılması
• Aileler için sosyal, emosyonel, psikolojik, manevi (dini) destek sağlanması
• Engelli bireyin fiziksel semptomlarının değerlendirilmesi
• Ekonomik imkânlar ve koşullar doğrultusunda destek sağlanması
• Aile/bakımverene dinlenme desteğinin sağlanması
• Ölüm sırası bakım
• Yas sürecinin desteklenmesi
Doğru cevap A seçeneğidir.
• Engelli birey ve ailesinin bilgi gereksiniminin tespit edilerek giderilmesi
• Engelli birey ve ailenin yaşadığı sorunlar ve ihtiyaçları doğrultusunda bireysel olarakdeğerlendirilmesi
• Engelli birey ve ailenin/bakımverenin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve arttırılması
• Aileler için sosyal, emosyonel, psikolojik, manevi (dini) destek sağlanması
• Engelli bireyin fiziksel semptomlarının değerlendirilmesi
• Ekonomik imkânlar ve koşullar doğrultusunda destek sağlanması
• Aile/bakımverene dinlenme desteğinin sağlanması
• Ölüm sırası bakım
• Yas sürecinin desteklenmesi
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde yaşam süresini sınırlayan ve yaşamı tehdit eden, palyatif bakıma ihtiyaç bırakan "Geri dönüşsüz fakat ilerleyici olmayan şiddetli engeller" durumlarından birisidir?
Seçenekler
A
Kanser
B
Organ yetmezliği
C
Beynin uzun süre oksijensiz kalması
D
Amiyotrofik Lateral Skleroz
E
Kistik Fibrozis
Açıklama:
Engelli bireylerde yaşam süresini sınırlayan ve yaşamı tehdit eden, palyatif bakıma ihtiyaç bırakan durumlar:
• Yaşamı tehdit eden sorunlar: Etkin tedavisi olmayan hastalıklar. Örneğin, kanser, organ yetmezlikleri gibi
• Ölümcül seyreden hastalıklar: Bazı kas hastalıkları, kistik fibrozis gibi çocukluk çağı hastalıkları, Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) gibi hastalıklar
• Geri dönüşsüz fakat ilerleyici olmayan şiddetli engeller: Ciddi sağlık komplikasyonları ve erken ölümlere neden olabilmektedir. Örneğin, şiddetli serebral palsi, beynin uzun süre oksijensiz kalmasına neden olan yaralanmalar.
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Yaşamı tehdit eden sorunlar: Etkin tedavisi olmayan hastalıklar. Örneğin, kanser, organ yetmezlikleri gibi
• Ölümcül seyreden hastalıklar: Bazı kas hastalıkları, kistik fibrozis gibi çocukluk çağı hastalıkları, Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) gibi hastalıklar
• Geri dönüşsüz fakat ilerleyici olmayan şiddetli engeller: Ciddi sağlık komplikasyonları ve erken ölümlere neden olabilmektedir. Örneğin, şiddetli serebral palsi, beynin uzun süre oksijensiz kalmasına neden olan yaralanmalar.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi engelli hastalarda palyatif bakım için tespit edilmesi gereken en önemli parametrelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Erişim hakkı
B
Palyatif bakım için temel ihtiyaçların belirlenmesi
C
Hastalığın tedavisinin araştırılması
D
Yaşamın sonlandırılabilmesi konusunda karar oluşturabilme
E
İş birliği yapma
Açıklama:
Engelli hastalarda palyatif bakım için tespit edilmesi gereken en önemli parametreler aşağıda özetlenmiştir:
• Erişim hakkı
• İletişim
• Palyatif bakım için temel ihtiyaçların belirlenmesi
• Total ihtiyaçların belirlenmesi
• Semptom yönetimi
• Yaşamın sonlandırılabilmesi konusunda karar oluşturabilme
• İlgili bütün bireyleri dahil etme: aile, arkadaşlar, bakıcılar gibi
• İş birliği yapma
• Aile ve bakımverenleri destekleme
• Hastayı ölüme hazırlama
• Yas tutan kişiyi destekleme
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Erişim hakkı
• İletişim
• Palyatif bakım için temel ihtiyaçların belirlenmesi
• Total ihtiyaçların belirlenmesi
• Semptom yönetimi
• Yaşamın sonlandırılabilmesi konusunda karar oluşturabilme
• İlgili bütün bireyleri dahil etme: aile, arkadaşlar, bakıcılar gibi
• İş birliği yapma
• Aile ve bakımverenleri destekleme
• Hastayı ölüme hazırlama
• Yas tutan kişiyi destekleme
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 16
Aşağıdaki hastalıklardan hangisi günümüzde en yaygın ölümcül hastalıklar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kanser
B
Kalp hastalıkları
C
Akciğer hastalıkları
D
Verem
E
Alzheimer
Açıklama:
Günümüzde, ölümcül hastalıklar kapsamında en yaygın sayılabilecekler; kanser, kalp ve akciğer hastalıkları ve Alzheimer’dır. Verem bu hastalıklar arasında yer almamaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 17
Hasta bireylerde hastalığın ilerlemesiyle, hastanın yaşam kalitesinin ciddi derecede düşmesi ile birlikte hem hastanın hem de bakım verenlerin (ailelerin) yaşam kalitesini arttırabilmek amacıyla fiziksel, emosyonel, psikolojik, fizyolojik, mesleki ve sosyal potansiyellerin en üst düzeye çıkarılması yönünde yapılan bütün rehabilitasyon yaklaşımları ve çabalar olarak tanımlanan bakım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal bakım
B
Palyatif bakım
C
Emosyonel bakım
D
Bütüncül bakım
E
Ferahlatıcı bakım
Açıklama:
Palyatif bakım; hasta bireylerde hastalığın ilerlemesiyle, hastanın yaşam kalitesinin ciddi derecede düşmesi ile birlikte hem hastanın hem de bakım verenlerin (ailelerin) yaşam kalitesini arttırabilmek amacıyla fiziksel, emosyonel, psikolojik, fizyolojik, mesleki ve sosyal potansiyellerin en üst düzeye çıkarılması yönünde yapılan bütün rehabilitasyon yaklaşımları ve çabalar olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 18
Palyatif bakım yaşamın son kaç ayındaki bakımı kapsamaktadır?
Seçenekler
A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
Palyatif bakım; yaşamın son 6 ayındaki (daha da az olabilmektedir) bakımı kapsamaktadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 19
Aşağıdakilerin hangisi palyatif bakım ekibinin önemli üyeleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Hemşire
B
Öğretmen
C
Eczacı
D
Ergoterapist
E
Din görevlisi
Açıklama:
Palyatif bakım ekibinin önemli üyeleri doktor, hemşire, fizyoterapist, ergoterapist, eczacı, din görevlisidir. Doğru cevap B’dir.
Soru 20
Hastanın son dönemlerinde var olan sağlık sorunu nedeni ile yaşadığı sıkıntılar bütünü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Takım çalışması
B
İlişkiler ve iletişim
C
Semptom yönetimi
D
Hasta yakınlarına destek
E
Psikoterapi
Açıklama:
Semptom yönetimi, hastanın son dönemlerinde var olan sağlık sorunu nedeni ile yaşadığı sıkıntılar bütünüdür. Doğru cevap C’dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de palyatif bakımın ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmeti olarak verildiği merkezler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Aile hekimliği
B
Evde bakım hizmetleri
C
KETEM
D
Sivil toplum örgütleri
E
Hastane
Açıklama:
Palyatif bakım hizmetleri ülkemizde, birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında aile hekimliği, evde bakım hizmetleri, KETEM’ler, belediyeler ve sivil toplum örgütleri ile birlikte yürütülmektedir. İkinci ve üçüncü basamak sağlık hizmeti olarak da hastane merkezlerinde verilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 22
Aşağıdakiler hangisi kabızlık şikayeti olan hastalara yönelik alınabilecek tedbirler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Fiziksel aktivite düzeyini arttırmak
B
Hastanın sıvı tüketimini azaltmak
C
Hastayı lifli gıdalarla beslemek
D
Hastaya yürüyüş yaptırmak
E
Fizyoterapi programının devamlılığını sağlamak
Açıklama:
Kabızlık sorunu olan hastalarda dikkat edilebilecek faktörler ve alınacak önlemler şu şekilde sıralanabilir:
Doğru cevap B’dir.
- Hastanın sıvı tüketimini arttırmak
- Hastanın bilincinin yerinde olması durumunda, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve hareketliliğini sağlamak
- Yürüme, fiziksel aktivite olarak sıklıkla önerilen aktivitelerdendir. Hastanın gün içinde ev içi ve ev dışı belli mesafelerde yürümesi/ yürütülmesi sağlanmalıdır.
- Hastayı lifli gıdalarla beslemek
- Fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak, fizyoterapi programının devamlılığını desteklemek
Doğru cevap B’dir.
Soru 23
Dispne ile aynı anlama gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatak yarası
B
Yeme bozukluğu
C
Yorgunluk
D
Solunum güçlüğü
E
Kaygı bozukluğu
Açıklama:
Solunum güçlüğü olarak bilinen dispne, zor ve rahatsız soluma hissi olarak tanımlanabilir ve bireyin yaşam kalitesini önemli derecede azaltır. Doğru cevap D’dir.
Soru 24
Aşağıdakilerin hangisi palyatif bakım dönemindeki hastalarda sıklıkla karşılaşılabilecek sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yorgunluk
B
Kabızlık
C
Ağız problemleri
D
Depresyon
E
Titreme
Açıklama:
Palyatif bakım dönemindeki hastada sıklıkla karşılaşılabilecek sorunlar aşağıda listelenmiştir:
• Ağrı
• Yorgunluk
• Ağız problemleri
Solunum güçlükleri
• Anoreksiya (yeme ve sıvı tüketme yetersizlikleri), zayıflık
• Sinirli, kaygılı hissetme (Anksiyete), hüzün,
depresyon
• Kabızlık
• Öksürük
• Disfaji (yutma güçlüğü)
• Hıçkırık
• Kaşıntı
• Uykusuzluk
• Bulantı ve kusma
• Bası yaraları (yatak yaraları)
• Huzursuz bacak sendromu ve bilinç bulanıklığı
• Terleme
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Ağrı
• Yorgunluk
• Ağız problemleri
Solunum güçlükleri
• Anoreksiya (yeme ve sıvı tüketme yetersizlikleri), zayıflık
• Sinirli, kaygılı hissetme (Anksiyete), hüzün,
depresyon
• Kabızlık
• Öksürük
• Disfaji (yutma güçlüğü)
• Hıçkırık
• Kaşıntı
• Uykusuzluk
• Bulantı ve kusma
• Bası yaraları (yatak yaraları)
• Huzursuz bacak sendromu ve bilinç bulanıklığı
• Terleme
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 25

Ağrı değerlendirmesi için kullanılan yüz ifadeleri dikkate alındığında 6. derece yüz ifadesi aşağıdakilerden hangisini temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Ağrım yok
B
Hafif ağrı
C
Orta derece ağrı
D
Şiddetli ağrı
E
Dayanılmayacak ağrı
Açıklama:

Ağrı değerlendirmesi için kullanılan yüz ifadeleri dikkate alındığında 6. derece yüz ifadesi "şiddetli ağırı" ifadesini temsil etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 26

Yukarıda yer alan resimler hangi sağlık sorununa sahip bireylerin pozisyonunun desteklenmesini ve pozisyonlanmasını temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Kalp rahatsızlığı
B
Solunum sıkıntısı
C
Bel rahatsızlığı
D
Yürüme sorunları
E
Beyin hasarları
Açıklama:
Resimler solunum sıkıntısı çeken hastaların desteklenmesini temsil etmektedir. Birinci resim hastanın oturma pozisyonunda desteklenmesini, ikinci resim hastanın yatak içinde pozisyonlanmasını temsil etmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
Hasta bireylerde hastalığın ilerlemesiyle, hastanın yaşam kalitesinin ciddi derecede düşmesi ile birlikte hem hastanın hem de bakım verenlerin (ailelerin) yaşam kalitesini arttırabilmek amacıyla fiziksel, emosyonel, psikolojik, fizyolojik, mesleki ve sosyal potansiyellerin en üst düzeye çıkarılması yönünde yapılan bütün rehabilitasyon yaklaşımları ve çabalar şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Palyatif bakım
B
Yaşlı bakım
C
Evde bakım
D
İş-Uğraşı terapisi
E
Dil ve konuşma terapisi
Açıklama:
Palyatif bakım, hasta bireylerde hastalığın ilerlemesiyle, hastanın yaşam kalitesinin ciddi derecede düşmesi ile birlikte hem hastanın hem de bakım verenlerin (ailelerin) yaşam kalitesini arttırabilmek amacıyla fiziksel, emosyonel, psikolojik, fizyolojik, mesleki ve sosyal potansiyellerin en üst düzeye çıkarılması yönünde yapılan bütün rehabilitasyon yaklaşımları ve çabalar olarak tanımlanmaktadır.
Soru 28
Ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamak hedeflendiği; ölümün normal bir süreç olarak kabul edildiği; yaşamın son 6 ayını kapsayan bakım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Palyatif bakım
B
Hospis bakımı
C
Evde bakım
D
Yatan hasta bakımı
E
Yaşlı bakım
Açıklama:
Hospis, son dönemlerini yaşayan hastaların bakımının sağlandığı kurumlardır. Yaşamın son 6 ayındaki (daha da az olabilmektedir) palyatif bakımı kapsamaktadır. Palyatif bakımda acıyı hafifletmek, hastanın yaşam kalitesini yükseltmek ve onurlu bir şekilde ölmesini sağlamak amaçlanır. Hospis bakımda ise ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamak hedeflenmektedir. Hospis bakımda ölüm normal bir süreç olarak kabul edilir. Palyatif bakım dendiğinde hospis bakımın da gerçekleştirildiği süreç anlaşılmalıdır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakımda görev alan ekibin üyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ergoterapist
B
Fizyoterapist
C
Doktor
D
Din görevlisi
E
Sosyal hizmet uzmanı
Açıklama:
Bakım ekibinin önemli üyeleri doktor, hemşire, fizyoterapist, ergoterapist, eczacı, din görevlisi olmakla birlikte, bu ekip hastanın sağlık ihtiyaçları doğrultusunda daha da genişletilebilmektedir. Her ne kadar, ilgili disiplinde görev alan sağlık personeli alanında uzman olsa da palyatif bakımı verecek personelin, daha ileri ve özel eğitimden geçmiş olmaları ve konuya hakim olmaları beklenir.
Soru 30
I- Engelli birey ve ailesinin/bakım verenin ihtiyaçlarını ayrıntılı bir şekilde değerlendirmeli
II- Ailenin beklentilerini detaylı bir şekilde dinlemeli
III- Sadece hastaların yaşam kalitesini en üst düzeye yükseltebilmek amacıyla uğraşmalı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri palyatif bakım ekibindeki üyelerin görevleri arasındadır?
II- Ailenin beklentilerini detaylı bir şekilde dinlemeli
III- Sadece hastaların yaşam kalitesini en üst düzeye yükseltebilmek amacıyla uğraşmalı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri palyatif bakım ekibindeki üyelerin görevleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Palyatif bakım ekibindeki sağlık personeli, engelli birey ve ailesinin/bakım verenin ihtiyaçlarını ayrıntılı bir şekilde değerlendirmeli, ailenin beklentilerini detaylı bir şekilde dinlemeli, iletişim kurulabiliyor ise engelli hasta ve ailesinin beklentilerine ve kararlarına saygı duymalı, hasta ve bütün aile fertleri için uygun destek ve bakım hizmetini sağlamalı, hasta ve yakınlarının yaşam kalitesini en üst düzeye yükseltebilmek amacıyla uğraşmalı ve hastada görülebilecek olası problemler hakkında fikir sahibi olarak rehabilitasyon planlarını geliştirebilmelidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakımda üzerinde durulan ve uygulanan temel prensiplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Semptom yönetimi
B
İlaç tedariki
C
Takım çalışması
D
İlişkiler ve iletişim
E
Hastalık süresinde ve ölümden sonra hasta yakınlarına destek
Açıklama:
Palyatif bakımda üzerinde durulan ve uygulanan temel prensipler aşağıdaki gibidir:
1. Semptom yönetimi
2. Takım çalışması
3. İlişkiler ve iletişim
4. Hastalık süresinde ve ölümden sonra hasta yakınlarına destek
1. Semptom yönetimi
2. Takım çalışması
3. İlişkiler ve iletişim
4. Hastalık süresinde ve ölümden sonra hasta yakınlarına destek
Soru 32
I- Engelli birey ve ailesinin bilgi gereksiniminin tespit edilerek giderilmesi
II- Engelli birey ve ailenin yaşadığı sorunlar ve ihtiyaçları doğrultusunda bireysel olarak değerlendirilmesi
III- Ölüm sonrası bakım sürecinin sonlandırılması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri engelli bireylerde palyatif bakım ilkeleri arasındadır?
II- Engelli birey ve ailenin yaşadığı sorunlar ve ihtiyaçları doğrultusunda bireysel olarak değerlendirilmesi
III- Ölüm sonrası bakım sürecinin sonlandırılması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri engelli bireylerde palyatif bakım ilkeleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Engelli bireylerde palyatif bakım ilkeleri aşağıdaki gibi özetlenebilir:
• Engelli birey ve ailesinin bilgi gereksiniminin tespit edilerek giderilmesi
• Engelli birey ve ailenin yaşadığı sorunlar ve ihtiyaçları doğrultusunda bireysel olarak değerlendirilmesi
• Engelli birey ve ailenin/bakımverenin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve arttırılması
• Aileler için sosyal, emosyonel, psikolojik, manevi (dini) destek sağlanması
• Engelli bireyin fiziksel semptomlarının değerlendirilmesi
• Ekonomik imkânlar ve koşullar doğrultusunda destek sağlanması
• Aile/bakımverene dinlenme desteğinin sağlanması
• Ölüm sırası bakım
• Yas sürecinin desteklenmesi
• Engelli birey ve ailesinin bilgi gereksiniminin tespit edilerek giderilmesi
• Engelli birey ve ailenin yaşadığı sorunlar ve ihtiyaçları doğrultusunda bireysel olarak değerlendirilmesi
• Engelli birey ve ailenin/bakımverenin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve arttırılması
• Aileler için sosyal, emosyonel, psikolojik, manevi (dini) destek sağlanması
• Engelli bireyin fiziksel semptomlarının değerlendirilmesi
• Ekonomik imkânlar ve koşullar doğrultusunda destek sağlanması
• Aile/bakımverene dinlenme desteğinin sağlanması
• Ölüm sırası bakım
• Yas sürecinin desteklenmesi
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakım hizmetlerinin ülkemizde yürütüldüğü merkezler arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Hastaneler
B
Aile hekimlikleri
C
KETEM'ler
D
Belediyeler
E
Valilikler
Açıklama:
Palyatif bakım hizmetleri ülkemizde, birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında aile hekimliği, evde bakım hizmetleri, KETEM’ler, belediyeler ve sivil toplum örgütleri ile birlikte yürütülmektedir. İkinci ve üçüncü basamak sağlık hizmeti olarak da hastane merkezlerinde verilmektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi engelli hastalarda palyatif bakım için tespit edilmesi gereken en önemli parametrelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Erişim hakkı
B
İletişim
C
Semptom yönetimi
D
Ötenazi
E
Yaşamın sonlandırılabilmesi konusunda karar oluşturabilme
Açıklama:
Engelli hastalarda palyatif bakım için tespit edilmesi gereken en önemli parametreler aşağıda özetlenmiştir:
• Erişim hakkı
• İletişim
• Palyatif bakım için temel ihtiyaçların belirlenmesi
• Total ihtiyaçların belirlenmesi
• Semptom yönetimi
• Yaşamın sonlandırılabilmesi konusunda karar oluşturabilme
• İlgili bütün bireyleri dahil etme: aile, arkadaşlar, bakıcılar gibi
• İş birliği yapma
• Aile ve bakımverenleri destekleme
• Hastayı ölüme hazırlama
• Yas tutan kişiyi destekleme
• Erişim hakkı
• İletişim
• Palyatif bakım için temel ihtiyaçların belirlenmesi
• Total ihtiyaçların belirlenmesi
• Semptom yönetimi
• Yaşamın sonlandırılabilmesi konusunda karar oluşturabilme
• İlgili bütün bireyleri dahil etme: aile, arkadaşlar, bakıcılar gibi
• İş birliği yapma
• Aile ve bakımverenleri destekleme
• Hastayı ölüme hazırlama
• Yas tutan kişiyi destekleme
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakım dönemindeki hastada sıklıkla karşılaşılabilecek sorunlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Disfaji
B
Disleksi
C
Anoreksi
D
Anksiyete
E
Ağrı
Açıklama:
Palyatif bakım dönemindeki hastada sıklıkla karşılaşılabilecek sorunlar aşağıda listelenmiştir: • Ağrı • Yorgunluk • Ağız problemleri • Solunum güçlükleri • Anoreksiya (yeme ve sıvı tüketme yetersizlikleri), zayıflık • Sinirli, kaygılı hissetme (Anksiyete), hüzün, depresyon • Kabızlık • Öksürük • Disfaji (yutma güçlüğü) • Hıçkırık • Kaşıntı • Uykusuzluk • Bulantı ve kusma • Bası yaraları (yatak yaraları) • Huzursuz bacak sendromu ve bilinç bulanıklığı • Terleme
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi kabızlık sorunu olan hastalarda dikkat edilebilecek faktörler ve alınacak önlemlerdendir?
Seçenekler
A
Hastanın sıvı tüketimini arttırmak
B
Hastanın bilincinin yerinde olması durumunda, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve hareketliliğini sağlamak
C
Hastayı lifli gıdalarla beslemek
D
Fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak
E
Hepsi
Açıklama:
Kabızlık sorunu olan hastalarda dikkat edilebilecek faktörler ve alınacak önlemler şu şekilde sıralanabilir: • Hastanın sıvı tüketimini arttırmak • Hastanın bilincinin yerinde olması durumunda, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve hareketliliğini sağlamak • Yürüme, fiziksel aktivite olarak sıklıkla önerilen aktivitelerdendir. Hastanın gün içinde ev içi ve ev dışı belli mesafelerde yürümesi/ yürütülmesi sağlanmalıdır. • Hastayı lifli gıdalarla beslemek • Fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak, fizyoterapi programının devamlılığını desteklemek
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyler için palyatif bakım ilkeleri içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Fiziksel ihtiyaçlar
B
Spiritüel ihtiyaçlar
C
Psikososyal ihtiyaçlar
D
Kültürel ihtiyaçlar
E
Huzurlu bir ölüm
Açıklama:
Palyalif bakımda amaç, hastanın fiziksel, psikososyal ve dinî (spirütüel) ihtiyaçlarının giderilmesi ve kaliteli ölümün sağlanmasıdır.
Soru 38
Hastanın son dönemlerinde var olan sağlık sorunu nedeni ile yaşadığı sıkıntıların bütünü palyatif bakımda aşağıdaki temel prensiplerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Semptom yönetimi
B
Takım çalışması
C
İlişkiler ve iletişim
D
Hastalık süresinde hasta yakınlarına destek
E
Ölümden sonra hasta yakınlarına destek
Açıklama:
Semptom yönetimi, hastanın son dönemlerinde var olan sağlık sorunu nedeni ile yaşadığı sıkıntılar bütünüdür. Semptom yönetiminde öncelik verilecek semptomun belirlenmesi ve ele alınması temel hedeflerdendir.
Soru 39
Down sendromlu bireylerde yüksek oranda, neredeyse %40 oranlarında görülen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pnömoni
B
Alzherimer
C
İnme
D
Kanser
E
Göz hastalıkları
Açıklama:
Yapılan bir çalışmada, Alzherimer hastalığının Down sendromlu bireylerde oldukça yüksek
oranlarda görüldüğü, bu oranın %40 oranlarında olduğu belirtilmiştir. Benzer şekilde, genel popülasyonda kanser görülme oranı %29 iken, zihinsel geriliği olan bireylerde bu oranın %20 civarında olduğu gözlenmiştir. Doğru cevap B' dir.
oranlarda görüldüğü, bu oranın %40 oranlarında olduğu belirtilmiştir. Benzer şekilde, genel popülasyonda kanser görülme oranı %29 iken, zihinsel geriliği olan bireylerde bu oranın %20 civarında olduğu gözlenmiştir. Doğru cevap B' dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakımın amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ölümcül hastalığı olan bireyin son dönemlerini daha az acıyla geçirmesini
sağlamak
sağlamak
B
Yaşam kalitesini arttırmak
C
Huzurlu bir ölüm ortamı sunabilmek
D
Bakım verenlerin (ailelerin) yaşam kalitesini arttırabilmek
E
Hastanın alzheimer olmasını geçiktirmek
Açıklama:
Palyatif bakım, ölümcül hastalığı olan bireyin son dönemlerini daha az acıyla geçirmesini
sağlamak, yaşam kalitesini arttırmak ve huzurlu bir ölüm ortamı sunabilmek amacıyla yapılır. Doğru cevap E' dir.
sağlamak, yaşam kalitesini arttırmak ve huzurlu bir ölüm ortamı sunabilmek amacıyla yapılır. Doğru cevap E' dir.
Soru 41
- Yaşamın son 6 ayındaki palyatif bakımı kapsamaktadır.
- Ölüm öncesi acıyı hafifletmek, hastanın yaşam kalitesini yükseltmek amaçlanmaktadır.
- Onurlu bir şekilde ölmesini sağlamak amaçlanır.
- Palyatif bakım ve hopsis bakımı her anlamda benzerdir.
- Son dönemlerini yaşayan hastaların bakımının sağlandığı kurumlardır.
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
II, III ve V
C
I, II, III ve V
D
III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Hospis, son dönemlerini yaşayan hastaların bakımının sağlandığı kurumlardır. Yaşamın son
6 ayındaki (daha da az olabilmektedir) palyatif bakımı kapsamaktadır. Palyatif bakımda acıyı hafifletmek, hastanın yaşam kalitesini yükseltmek ve onurlu bir şekilde ölmesini sağlamak amaçlanır. Hospis bakımda ise ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamak hedeflenmektedir. Hospis bakımda ölüm normal bir süreç olarak kabul edilir. Palyatif bakım dendiğinde hospis bakımın da gerçekleştirildiği süreç anlaşılmalıdır. Doğru cevap C' dir.
6 ayındaki (daha da az olabilmektedir) palyatif bakımı kapsamaktadır. Palyatif bakımda acıyı hafifletmek, hastanın yaşam kalitesini yükseltmek ve onurlu bir şekilde ölmesini sağlamak amaçlanır. Hospis bakımda ise ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamak hedeflenmektedir. Hospis bakımda ölüm normal bir süreç olarak kabul edilir. Palyatif bakım dendiğinde hospis bakımın da gerçekleştirildiği süreç anlaşılmalıdır. Doğru cevap C' dir.
Soru 42
I. Kanser
II. Kalp yetmezliği
III. Romatizma
IV. Kistik Fibrozis
Yukarıdaki hastalıklardan hangisi veya hangileri palyatif bakıma ihtiyaç bırakan durumlardandır?
II. Kalp yetmezliği
III. Romatizma
IV. Kistik Fibrozis
Yukarıdaki hastalıklardan hangisi veya hangileri palyatif bakıma ihtiyaç bırakan durumlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Engelli bireylerde yaşam süresini sınırlayan ve yaşamı tehdit eden, palyatif bakıma ihtiyaç bırakan durumlar:
• Yaşamı tehdit eden sorunlar: Etkin tedavisi olmayan hastalıklar. Örneğin, kanser, organ yetmezlikleri gibi
• Ölümcül seyreden hastalıklar: Bazı kas hastalıkları, kistik fibrozis gibi çocukluk çağı hastalıkları, Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) gibi hastalıklar
• Geri dönüşsüz fakat ilerleyici olmayan şiddetli engeller: Ciddi sağlık komplikasyonları ve erken ölümlere neden olabilmektedir. Örneğin, şiddetli serebral palsi, beynin uzun süre oksijensiz kalmasına neden olan yaralanmalar.
• Yaşamı tehdit eden sorunlar: Etkin tedavisi olmayan hastalıklar. Örneğin, kanser, organ yetmezlikleri gibi
• Ölümcül seyreden hastalıklar: Bazı kas hastalıkları, kistik fibrozis gibi çocukluk çağı hastalıkları, Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) gibi hastalıklar
• Geri dönüşsüz fakat ilerleyici olmayan şiddetli engeller: Ciddi sağlık komplikasyonları ve erken ölümlere neden olabilmektedir. Örneğin, şiddetli serebral palsi, beynin uzun süre oksijensiz kalmasına neden olan yaralanmalar.
Soru 43
I. Sosyal hizmet uzmanı
II. Din adamı
III. Fizyoterapist
IV. Disyetisyen
Yukarıda verilen disiplinlerden hangileri palyatif bakım ekibinde bulunur?
II. Din adamı
III. Fizyoterapist
IV. Disyetisyen
Yukarıda verilen disiplinlerden hangileri palyatif bakım ekibinde bulunur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Palyatif bakım ekibinde bulunan disiplinler: Doktorlar (palyatif bakım uzmanları, onkolog, ansestezi uzmanı, iç hastalıkları uzmanı, psikiyatri uzmanı, anestezi uzmanı, göğüs hastalıkları uzmanı, fizyoterapist, genel cerrahi uzmanı), hemşire, psikolog, fizyoterapist, diyetisyen, din adamı, sosyal hizmet uzmanı, gönüllüler, aile üyeleri, sivil toplum kuruluşları, gerekli diğer sorunlar kapsamında ekibe dahil edilebilecek diğer hekim gruplarıdır.
Soru 44
Palyatif bakım sürecindeki bir hastada tedavi veya teşhis edilemeyen bir ağrı aşağıdakilerden hangisi ile sonuçlanabilir?
Seçenekler
A
Şeker hastalığı
B
Bası yaraları
C
Anksiyete
D
Guatr
E
Kansızlık
Açıklama:
Tedavi edilemeyen ağrı veya teşhis edilemeyen ağrı, depresyon, anksiyete, uyku bozukluğu, sosyalleşme yetersizliği, fonksiyonel kapasite ve hareket yeteneğinde azalma ile sonuçlanabilmektedir. Bu nedenledir ki ağrının erken dönemden itibaren teşhis edilmesi ve tedavisinin gerçekleşmesi sağlanmalıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi solunum güçlüğü çeken bir hasta için rahatlatıcı önlemlerden biri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Protein içerikli beslenme
B
Nefes egzersizleri yapma
C
Solunum rehabilitasyonu alma
D
Yatak içinde dinlendirme
E
Odanın havalandırılması
Açıklama:
Bu hastalara solunum desteği sağlanmalıdır. Bunun dışında, solunumun desteklenmesi ve akciğerlerin sekresyonlardan temizlenebilmesi konusunda solunum fizyoterapisine ihtiyaç duyulmaktadır. Hastanın mutlaka, solunum rehabilitasyonu alması, yapılması gereken uygulamaların da (aspirasyon, pozisyonlama, nefes egzersizleri gibi) devamlılığı konusunda teşvik ve destek sağlanması önemlidir. Nefes darlığı çeken hastanın mümkün olduğunca yatak içinde dinlendirilmesi sağlanmalıdır. Hasta yatak içinde yarı oturur pozisyonda yastıklarla desteklenerek dinlendirilebilir. Ayrıca, odanın havalandırılması ve nemlendirilmesi de solunum desteği için önemli olacaktır. Protein içerikli beslenme ise beslenme problemi yaşayan hastalarda özellikle uygulanması gereken bir yöntem olacaktır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakımın yapılacağı ikinci veya üçüncü basamak sağlık hizmetleri kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Aile hekimliği
B
Evde bakım hizmetleri
C
KETEM'ler
D
Belediyeler ve sivil toplum örgütleri
E
Hastane merkezleri
Açıklama:
Palyatif bakım hizmetleri ülkemizde, birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında aile hekimliği, evde bakım hizmetleri, KETEM’ler, belediyeler ve sivil toplum örgütleri ile birlikte yürütülmektedir. İkinci ve üçüncü basamak sağlık hizmeti olarak da hastane merkezlerinde verilmektedir.
Soru 47
I. Kas zayıflıkları
II. İnaktivite
III. Depresyon
IV. Dehidratasyon
Yukarıdakilerden hangileri kabızlığın başlıca nedenleri arasındadır?
II. İnaktivite
III. Depresyon
IV. Dehidratasyon
Yukarıdakilerden hangileri kabızlığın başlıca nedenleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kabızlığın başlıca nedenleri şu şekilde özetlenebilir:
- İlişkili tedavi prosedürleri (bazı cerrahiler, kemoterapi ve radyoterapi, ilaç kullanımı özellikle, morfin gibi ağrı kesiciler, antidepresan ilaçlar, diüretikler gibi,
- İlişkili zayıflıklar (kas zayıflıkları, inaktiviteveya uzamış yatak istirahati, kötü beslenme, yetersiz sıvı alımı, konfüzyon (bilinç bulanıklıkları), tuvalet ihtiyacının giderilememesi,
- Hastalıkla ilişkili durumlar (hiperkalsemikanda artmış kalsiyum seviyesi, mide ve bağırsağı ilgilendiren hastalıklar-örneğin, tümör, bazı tümörlerin neden olduğu omurilik basıları, depresyon, dehidratasyon)
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi hastanın beslenme problemiyle baş etme yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Dışarıdan besleme
B
Cilt bakımına dikkat etme
C
Hazır mama ve sıvı takviyesi
D
Protein içerikli besinler tüketme
E
Az ve sık aralıklarla besleme
Açıklama:
Hastanın beslenmesine engel bir durum söz konusu ise dışardan besleme yöntemleri (burundan veya mideden) tercih edilebilmekte fakat kendisi ağızdan beslenebilecek hastalarda ise hastanın beslenmeye teşvik edilmesi gerekmektedir. Hastanın ağızdan beslenmesi oldukça önemlidir ve yiyebildiği kadar yemek yemesi sağlanmalıdır. Gıdalar az az ve sık aralıklarla olacak şekilde sunulmalıdır. Protein içerikli besinler (yumurta, süt, peynir gibi tüketilmelidir. Gerekli görüldüğü taktirde, hazır mama ve sıvılar da takviye olarak verilebilir.
Soru 49
I. İnkar
II. Özlem
III. Kızgınlık
IV. Utanç
Yas sürecinde aile yukarıdakilerden hangilerini kayıptan sonraki dönemde yaşamaktadır?
II. Özlem
III. Kızgınlık
IV. Utanç
Yas sürecinde aile yukarıdakilerden hangilerini kayıptan sonraki dönemde yaşamaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Ölünün ardından yas tutma ve yas duygusu en yoğun kayıptan sonraki ilk 6 ay içerisinde yaşanmaktadır. Bu dönemde inanmama, inkâr, özlem, kızgınlık, depresyon duyguları yoğun bir şekilde yaşanmaktadır. Yas süresinin daha da uzun sürdüğü vakalar da olabilmektedir.
Soru 50
Hastanın son dönemlerinde var olan sağlık sorunu nedeni ile yaşadığı sıkıntılar bütününe hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
Semptom yönetimi
B
Takım yönetimi
C
Yaşlı yönetimi
D
Bakım süreci
E
Ölüm öncesi süreç
Açıklama:
Semptom yönetimi, hastanın son dönemlerinde var olan sağlık sorunu nedeni ile yaşadığı sıkıntılar bütünüdür. Semptom yönetiminde öncelik verilecek semptomun belirlenmesi ve ele alınması temel hedeflerdendir. Örneğin; ağrı, engelli ve/ veya normal bireylerde palyatif dönemde sıklıkla görülen yaygın problemlerdendir. Hastanın, ağrı ve acı duymaması veya ağrı duygusunun yarattığı rahatsızlık hissinin en aza indirgenmesi, son dönem yapılması gereken bakım uygulamalarının önemli hedeflerinden olmalıdır. Doğru cevap A' dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Palyatif bakımda üzerinde durulan ve uygulanan temel prensiplerden biri değildir?
Seçenekler
A
İlişkiler ve iletişim
B
Takım çalışması
C
Semptom yönetimi
D
Hastalık süresinde ve ölümden sonra hasta yakınlarına destek
E
Taburcu işlemlerine destek
Açıklama:
Palyatif bakımda üzerinde durulan ve uygulanan temel prensipler aşağıdaki gibidir:
1. Semptom yönetimi
2. Takım çalışması
3. İlişkiler ve iletişim
4. Hastalık süresinde ve ölümden sonra hasta yakınlarına destek
1. Semptom yönetimi
2. Takım çalışması
3. İlişkiler ve iletişim
4. Hastalık süresinde ve ölümden sonra hasta yakınlarına destek
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde yaşam süresini sınırlayan ve ölümcül seyreden hastalıklardan biridir?
Seçenekler
A
Fibromyalji
B
Hipotiroidi
C
Kistik fibrozis
D
Anoreksiya
E
Astım
Açıklama:
- Yaşamı tehdit eden sorunlar: Etkin tedavisi olmayan hastalıklar. Örneğin, kanser, organ yetmezlikleri gibi
- Ölümcül seyreden hastalıklar: Bazı kas hastalıkları, kistik fibrozis gibi çocukluk çağı
hastalıkları, Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) gibi hastalıklar - Geri dönüşsüz fakat ilerleyici olmayan şiddetli engeller: Ciddi sağlık komplikasyonları ve erken ölümlere neden olabilmektedir. Örneğin, şiddetli serebral palsi, beynin
uzun süre oksijensiz kalmasına neden olan yaralanmalar. Doğru cevap C' dir.
Soru 53
- Onkolog
- Anestezi uzmanı
- Fizyoterapist
- Gönüllüler
- Konuşma terapisti
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II ve IV
C
II, III ve V
D
I, II, III ve IV
E
III ve V
Açıklama:
Palyatif bakım bir ekip işidir. Birçok disiplinin aynı anda ve birlikte çalışmasını gerektirmektedir. Palyatif bakım ekibinde bulunan disiplinler: Doktorlar (palyatif bakım uzmanları, onkolog, ansestezi uzmanı, iç hastalıkları uzmanı, psikiyatri uzmanı,
anestezi uzmanı, göğüs hastalıkları uzmanı, fizyoterapist, genel cerrahi uzmanı), hemşire, psikolog, fizyoterapist, diyetisyen, din adamı, sosyal hizmet uzmanı, gönüllüler, aile üyeleri, sivil toplum kuruluşları, gerekli diğer sorunlar kapsamında ekibe dahil edilebilecek diğer hekim gruplarıdır. Doğru cevap D' dir.
anestezi uzmanı, göğüs hastalıkları uzmanı, fizyoterapist, genel cerrahi uzmanı), hemşire, psikolog, fizyoterapist, diyetisyen, din adamı, sosyal hizmet uzmanı, gönüllüler, aile üyeleri, sivil toplum kuruluşları, gerekli diğer sorunlar kapsamında ekibe dahil edilebilecek diğer hekim gruplarıdır. Doğru cevap D' dir.
Soru 54
İlişkili tedavi prosedürleri nedeniyle palyatif bakıma ihtiyaç duyan engelli
bireylerde kabızlığın nedeni hangisinde doğru verilmiştir?
bireylerde kabızlığın nedeni hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Kötü beslenme
B
Kemoterapi ve radyoterapi
C
Hiperkalsemi
D
Yetersiz sıvı alımı
E
Uzamış yatak istirahati
Açıklama:
İlişkili tedavi prosedürleri (bazı cerrahiler, kemoterapi ve radyoterapi, ilaç kullanımı
özellikle, morfin gibi ağrı kesiciler, antidepresan ilaçlar, diüretikler gibi, Doğru cevap B' dir.
özellikle, morfin gibi ağrı kesiciler, antidepresan ilaçlar, diüretikler gibi, Doğru cevap B' dir.
Soru 55
Orta ve şiddetli derecede ağrısı olan hastalarda sıklıkla opioidler kullanılmaktadır. Bu ilaçların kullanımında sıklıkla karşılaşılan yan etki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyuyamama
B
Huzursuz bacak sendromu
C
Kabızlık
D
Öksürük
E
Ateş
Açıklama:
Orta ve şiddetli derecede ağrısı olan hastalarda sıklıkla opioidler kullanılmaktadır ve
bu ilaçların yan etkileri; bulantı, kabızlık, kaşıntı, uyuşukluk-uykulu olma, ağızda kuruluk, böbrek problemleri (idrarını yapamama ile sonuçlanabilmektedir) şeklinde olabilmektedir. Doğru cevap C' dir.
bu ilaçların yan etkileri; bulantı, kabızlık, kaşıntı, uyuşukluk-uykulu olma, ağızda kuruluk, böbrek problemleri (idrarını yapamama ile sonuçlanabilmektedir) şeklinde olabilmektedir. Doğru cevap C' dir.
Soru 56
Palyatif bakım hastasında anoreksiya oluşursa hastaya nasıl bir tedavi uygulanmalıdır?
Seçenekler
A
Hastanın beslenmesi kontrole alınmalıdır.
B
Hasta uyurken, gözü bant ile kapatılmalıdır
C
Yatakta sık pozisyon değiştirilmelidir.
D
Nefes egzersizleri yaptırılmalıdır
E
Temel kalori alımı azaltılmalıdır
Açıklama:
Beslenme problemleriyle baş etme konusunda yaklaşım, çoklu disiplinlerin birlikte çalışmasıyla gerçekleşir. İlgili sağlık disiplinlerinin birbiri ile iletişim hâlinde sürdürecekleri tedavi yaklaşımları hastanın desteklenebilmesi konusunda yardımcı olacaktır. Hastanın beslenmesine engel bir durum söz konusu ise dışardan besleme yöntemleri (burundan veya mideden) tercih edilebilmekte fakat kendisi ağızdan beslenebilecek hastalarda ise hastanın beslenmeye teşvik edilmesi gerekmektedir. Hastanın ağızdan beslenmesi oldukça önemlidir ve yiyebildiği kadar yemek yemesi sağlanmalıdır. Doğru cevap A' dır.
Soru 57
Ölümcül hastalığı olan bireyin son dönemlerini daha az acıyla geçirmesini sağlamak, yaşam kalitesini arttırmak ve huzurlu bir ölüm ortamı sunabilmek amacıyla yapılan bakım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evde Bakım
B
Palyatif bakım
C
Hopsis bakım
D
Yoğun bakım
E
Hasta ve yaşlı hizmetleri bakımı
Açıklama:
Palyatif bakım, ölümcül hastalığı olan bireyin son dönemlerini daha az acıyla geçirmesini sağlamak, yaşam kalitesini arttırmak ve huzurlu bir ölüm ortamı sunabilmek amacıyla yapılır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyler için palyatif bakım ilkeleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Huzurlu ve kaliteli bir ölüm
B
Psikososyal ihtiyaçlar
C
Fiziksel ihtiyaçlar
D
Bilişsel ihtiyaçlar
E
Spiritüel ihtiyaçlar
Açıklama:
Şekil 8.1 Palyatif Bakım İlkeleri
Soru 59
Palyatif bakım sürecinde en dezavantajlı duruma sahip olan yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşitme yetersizliği olan bireyler
B
Görme yetersizliği olan bireyler
C
Zihin yetersizliği olan bireyler
D
Konuşma yetersizliği olan bireyler
E
Duydu davranış bozukluğu olan bireyler
Açıklama:
Palyatif bakım sürecinde en dezavantajlı duruma sahip engelliler entelektüel bozukluğu (zekâ problemleri) olan bireylerdir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi engelli hastalarda palyatif bakım için tespit edilmesi gereken en önemli değişkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Diğer hastalardan uzak tutulması
B
Erişim hakkı
C
Palyatif bakım için temel ihtiyaçların belirlenmesi
D
Yaşamın sonlandırılabilmesi konusunda karar oluşturabilme
E
Aile ve bakımverenleri destekleme
Açıklama:
Engelli hastalarda palyatif bakım için tespit edilmesi gereken en önemli parametreler aşağıda özetlenmiştir:
Erişim hakkı, İletişim, Palyatif bakım için temel ihtiyaçların belirlenmesi, Total ihtiyaçların belirlenmesi, Semptom yönetimi, Yaşamın sonlandırılabilmesi konusunda karar oluşturabilme, İlgili bütün bireyleri dahil etme: aile, arkadaşlar, bakıcılar gibi, İş birliği yapma, Aile ve bakımverenleri destekleme, Hastayı ölüme hazırlama, Yas tutan kişiyi destekleme
Erişim hakkı, İletişim, Palyatif bakım için temel ihtiyaçların belirlenmesi, Total ihtiyaçların belirlenmesi, Semptom yönetimi, Yaşamın sonlandırılabilmesi konusunda karar oluşturabilme, İlgili bütün bireyleri dahil etme: aile, arkadaşlar, bakıcılar gibi, İş birliği yapma, Aile ve bakımverenleri destekleme, Hastayı ölüme hazırlama, Yas tutan kişiyi destekleme
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakım değerlendirme zaman aralıklarından değildir?
Seçenekler
A
Ölümcül klinik tablonun tanılandığı andan itibaren
B
Tedavi süresince
C
Tedavi sonrasında
D
Ölüm anında
E
Tarama anında
Açıklama:
Değerlendirmeler, hasta ve ailesinin yaşam kalitesindeki değişimleri gözlemleyebilmek için ölümcül klinik tablonun (veya hastalığın) tanılandığı andan itibaren, tedavi süresince, tedavi sonrasında (terminal dönem veya yaşamın son dönemlerinde) ve ölüm anında olmak üzere 4 farklı zamanda yapılmalıdır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Palyatif bakımda sağlanan hizmetler arasında değildir?
Seçenekler
A
Ağrı ve diğer bulguların kontrol altına alınması
B
Hasta ve yakınlarının psikososyal ve manevi gereksinimlerinin karşılanması
C
Yaşamın son dönemlerinde bakım
D
Hastalara spiritüel destek sunulması
E
Hastalığa veya uygulanan tedavilere bağlı gelişen yan etkilerin azaltılması
Açıklama:
Palyatif bakımda semptom yönetimi, primer uygulamalar arasındadır. Palyatif bakımda sağlanan hizmetler:
• Ağrı ve diğer bulguların kontrol altına alınması
• Hasta ve yakınlarının psikososyal ve manevi gereksinimlerinin karşılanması
• Yaşamın son dönemlerinde bakım
• Hastalığa veya uygulanan tedavilere bağlı gelişen yan etkilerin azaltılması
• Ağrı ve diğer bulguların kontrol altına alınması
• Hasta ve yakınlarının psikososyal ve manevi gereksinimlerinin karşılanması
• Yaşamın son dönemlerinde bakım
• Hastalığa veya uygulanan tedavilere bağlı gelişen yan etkilerin azaltılması
Soru 63
Son dönem (terminal dönem) rehabilitasyonunda hastanın yaşam kalitesini ve huzurunu önemli derecede etkileyen parametre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulantı
B
Kusma
C
Ağrı
D
Kabızlık
E
Şişkinlik
Açıklama:
Ağrı, son dönem (terminal dönem) rehabilitasyonunda hastanın yaşam kalitesini ve huzurunu önemli derecede etkilendiğinden dikkatle ele alınması gereken parametrelerden birisidir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi ölüm döneminde bakım rehabilitasyonu yapan kişilerin görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Aileye rahat edebilecekleri ortam sunulması
B
Hastanın huzurlu ölümü için gerekli çevre düzenlemesi
C
Hasta ve ailesinin mahremiyetlerinin korunması
D
Hasta ile ailenin yakın ilişkilerinin sürdürülebilmesi
E
Beraber olabilmelerinin sağlanabilmesi
Açıklama:
Bu dönemde bakım rehabilitasyonu yapan bireylerin, hastanın huzurlu ölümü için gerekli çevre düzenlemesi, hasta ve ailesinin mahremiyetlerinin korunması, hasta ile ailenin yakın ilişkilerinin sürdürülebilmesi ve beraber olabilmelerinin sağlanabilmesi
konusundaki yardım ve ortam düzenlemeleri devam etmelidir.
konusundaki yardım ve ortam düzenlemeleri devam etmelidir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi öüm döneminde yaşanan duygulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kızgınlık,
B
Özlem
C
İnkâr
D
İnanmama
E
Kaygı
Açıklama:
Bu dönemde inanmama, inkâr, özlem, kızgınlık, depresyon duyguları yoğun bir şekilde yaşanmaktadır
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi ölüm sonrasında, yas döneminde sağlık personelinin en önemli görevidir?
Seçenekler
A
Huzurlu ölümü için gerekli çevre düzenlemesi
B
kayıp sonrasında yaşanacaklar konusunda hasta yakınlarını bilgilendirmek, danışmanlık hizmeti sağlamak
C
Hasta ve ailesinin mahremiyetlerinin korunması
D
Hasta ile ailenin yakın ilişkilerinin sürdürülebilmesi
E
Beraber olabilmelerinin sağlanabilmesi
Açıklama:
Sağlık personelinin en önemli görevi, kayıp sonrasında yaşanacaklar konusunda hasta yakınlarını bilgilendirmek, danışmanlık hizmeti sağlamaktır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakım için kullanılan terimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Terminal dönem bakımı
B
Darülaceze bakımı
C
Fizyoterapi bakımı
D
Rahatlık bakımı
E
Destekleyici bakım
Açıklama:
Palyatif bakım farklı terimlerle ifade edilebilmektedir: Terminal dönem bakımı, darülaceze bakımı, yaşamın son dönem bakımı, rahatlık bakımı ve destekleyici bakım gibi. Doğru cevap C'dir.
Soru 68
Palyatif bakım sürecinde en dezavantajlı duruma sahip engelli grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Entelektüel bozukluğu olan bireyler
B
Görme bozukluğu olan bireyler
C
İşitme engeli olan bireyler
D
Konuşma bozukluğu olan bireyler
E
Spastik engeli olan bireyler
Açıklama:
Palyatif bakım sürecinde en dezavantajlı duruma sahip engelliler entelektüel bozukluğu (zekâ problemleri) olan bireylerdir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakıma ihtiyaç duyan engelli bireylerde kabızlık nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel aktivite yetersizliği
B
Kasların etkin kullanılamaması
C
Mide ve bağırsak kaslarında istemsiz kontrol
D
Beslenme bozuklukları
E
Aşırı gıda tüketimi
Açıklama:
Kabızlık birçok engelli bireyde fiziksel aktivite yetersizliği, kasların etkin kullanılamaması, mide ve bağırsak kaslarında istemsiz kontrol (spastik kolon gibi), beslenme bozuklukları gibi nedenlerden dolayı oldukça yaygındır.
Soru 70
Palyatif bakıma ihtiyaç duyan hastalarda kabızlık sorunu için dikkat edilebilecek faktörlerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Hastanın sıvı tüketimini arttırmak
B
Hastanın yiyecek tüketimini artırmak
C
Hastanın fiziksel aktivite düzeyini arttırmak
D
Hastayı lifli gıdalarla beslemek
E
Fizyoterapi programının devamlılığını desteklemek
Açıklama:
Kabızlık sorunu olan hastalarda dikkat edilebilecek faktörler ve alınacak
önlemler şu şekilde sıralanabilir:
• Hastanın sıvı tüketimini arttırmak
• Hastanın bilincinin yerinde olması durumunda, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve hareketliliğini sağlamak
• Yürüme, fiziksel aktivite olarak sıklıkla önerilen aktivitelerdendir. Hastanın gün içinde ev içi ve ev dışı belli mesafelerde yürümesi/ yürütülmesi sağlanmalıdır.
• Hastayı lifli gıdalarla beslemek
• Fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak, fizyoterapi programının devamlılığını desteklemek
önlemler şu şekilde sıralanabilir:
• Hastanın sıvı tüketimini arttırmak
• Hastanın bilincinin yerinde olması durumunda, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve hareketliliğini sağlamak
• Yürüme, fiziksel aktivite olarak sıklıkla önerilen aktivitelerdendir. Hastanın gün içinde ev içi ve ev dışı belli mesafelerde yürümesi/ yürütülmesi sağlanmalıdır.
• Hastayı lifli gıdalarla beslemek
• Fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak, fizyoterapi programının devamlılığını desteklemek
Soru 71
1. İshal, kanser tanısı olan ve kemoterapi veya radyasyon tedavisi gören engelli hastalarda oldukça yaygındır.
2. İshal tablosu olan hastalarda, karın krampları, anksiyete, letarji, zayıflık, dehidratasyon, baş dönmesi, elektrolit kaybı, deri yaraları ve ağrı, ağızda kuruluk ve kilo kaybı görülür.
3. İshali olan hastalarda, destekleyici bakım ile birlikte ilaç kullanılmamalıdır, doğru beslenme yeterlidir.
Yukarıda palyatif bakıma ihtiyaç duyan bireylerde ishal sorunu ve tedavisiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. İshal tablosu olan hastalarda, karın krampları, anksiyete, letarji, zayıflık, dehidratasyon, baş dönmesi, elektrolit kaybı, deri yaraları ve ağrı, ağızda kuruluk ve kilo kaybı görülür.
3. İshali olan hastalarda, destekleyici bakım ile birlikte ilaç kullanılmamalıdır, doğru beslenme yeterlidir.
Yukarıda palyatif bakıma ihtiyaç duyan bireylerde ishal sorunu ve tedavisiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
Yalnız 2
C
1 ve 2
D
1 ve 3
E
2 ve 3
Açıklama:
İshal, kanser tanısı olan ve kemoterapi veya radyasyon tedavisi gören engelli hastalarda oldukça yaygındır. Bunun dışında, gastro-intestinal sistem enfeksiyonları ve kullanılan ilaçların yan etkisi olarak da görülebilmektedir. Bazen ishal, kabızlığı önlemek amacıyla oldukça yoğun kullanılan laksatiflerin tüketiminden de kaynaklanabilmektedir. İshal tablosu olan hastalarda, karın krampları, anksiyete, letarji, zayıflık, dehidratasyon (sıvı kaybı), baş dönmesi, elektrolit kaybı, deri yaraları
ve ağrı, ağızda kuruluk ve kilo kaybı görülür. İshali olan hastalarda, destekleyici bakım ile birlikte ilaç kullanımı da gerekebilmektedir. Hasta için doktoru tarafından önerilen ilaçların düzgün ve reçete edildiği gibi kullanımı konusunda hassasiyet gösterilmeli ve hasta bu konuda eğitilmelidir.
ve ağrı, ağızda kuruluk ve kilo kaybı görülür. İshali olan hastalarda, destekleyici bakım ile birlikte ilaç kullanımı da gerekebilmektedir. Hasta için doktoru tarafından önerilen ilaçların düzgün ve reçete edildiği gibi kullanımı konusunda hassasiyet gösterilmeli ve hasta bu konuda eğitilmelidir.
Soru 72
1. Tuvalet ihtiyacı giderildikten sonra perineal bölge temizliği ve kuru bırakılması deri yaraları bakımından oldukça önemli uygulamalardır.
2. Hastaların özellikle, potasyumdan zengin beslenmesi sağlanmalıdır.
3. Hastanın mümkün ise günde 2-3 litre kadar sıvı tüketmesi ve bu sıvının büyük bir oranda mineral içerikli su olmasına dikkat edilmelidir.
Yukarıda palyatif bakıma ihtiyaç duyan bireylerde ishal sorunuyla ilgili dikkat edilecek noktalardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Hastaların özellikle, potasyumdan zengin beslenmesi sağlanmalıdır.
3. Hastanın mümkün ise günde 2-3 litre kadar sıvı tüketmesi ve bu sıvının büyük bir oranda mineral içerikli su olmasına dikkat edilmelidir.
Yukarıda palyatif bakıma ihtiyaç duyan bireylerde ishal sorunuyla ilgili dikkat edilecek noktalardan hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Hasta ve ailesinin/bakım vereninin eğitimi oldukça önemlidir. Özellikle, tuvalet ihtiyacı giderildikten sonra perineal bölge temizliği ve kuru bırakılması deri yaraları bakımından oldukça önemli uygulamalardır. Aşırı susama, baş dönmesi, ateş, karın spazm ve krampları, su ve kanlı dışkı görülmesi durumunda veya hasta ve yakınları tarafından bu tür durumların bildirilmesi durumunda acilen hastanın doktoru ile iletişime geçilerek durumun bildirilmesi gerekir. Hastaların özellikle, potasyumdan zengin beslenmesi (muz, pirinç, kabuğu soyulmuş elma, tost gibi) sağlanmalıdır. Hastanın mümkün ise günde 2-3 litre kadar sıvı tüketmesi ve bu sıvının büyük bir oranda mineral içerikli su olmasına dikkat edilmelidir.
Soru 73
1. Gıdalar az az ve sık aralıklarla olacak şekilde sunulmalıdır.
2. Karbonhidrat ağırlıklı yiyecekler verilmelidir.
3. Gerekli görüldüğü taktirde, hazır mama ve sıvılar da takviye olarak verilebilir.
Palyatif bakıma ihtiyaç duyan hastalarda beslenme bozukluklarıyla ilgili olarak verilen önerilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Karbonhidrat ağırlıklı yiyecekler verilmelidir.
3. Gerekli görüldüğü taktirde, hazır mama ve sıvılar da takviye olarak verilebilir.
Palyatif bakıma ihtiyaç duyan hastalarda beslenme bozukluklarıyla ilgili olarak verilen önerilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Hastanın ağızdan beslenmesi oldukça önemlidir ve yiyebildiği kadar yemek yemesi sağlanmalıdır. Gıdalar az az ve sık aralıklarla olacak şekilde sunulmalıdır. Protein içerikli besinler (yumurta, süt, peynir gibi) tüketilmelidir. Gerekli görüldüğü taktirde, hazır mama ve sıvılar da takviye olarak verilebilir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi engelli palyatif bakım hastalarında bası yaralarına sebep olan faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Uzun süre basınç
B
Sürtünme
C
Nem
D
Düşme
E
Obezite
Açıklama:
Engelli palyatif bakım hastalarında sıklıkla bası yarasına neden olan faktörler, uzun
süre basınç, sürtünme, nem, bilinç bulanıklıkları, emosyonel stres, kötü beslenme, obezite, hastanede kalış süresinin uzaması olarak sayılabilir. Hareket yeteneği etkilenmiş fiziksel engelli bireylerde bası yarası gelişim riski daha fazladır.
süre basınç, sürtünme, nem, bilinç bulanıklıkları, emosyonel stres, kötü beslenme, obezite, hastanede kalış süresinin uzaması olarak sayılabilir. Hareket yeteneği etkilenmiş fiziksel engelli bireylerde bası yarası gelişim riski daha fazladır.
Soru 75
1. Perine bölgesi su ve sabun kullanılarak silinmeli ve kurulanmalıdır.
2. Bakım ve silme işlemi için, makattan idrar yoluna kuralı uygulanmalıdır.
3. Bakım için perine bölgesi mendilleri de kullanılabilir.
Perine bölgesi temizliği ve bakımı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Bakım ve silme işlemi için, makattan idrar yoluna kuralı uygulanmalıdır.
3. Bakım için perine bölgesi mendilleri de kullanılabilir.
Perine bölgesi temizliği ve bakımı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
Yalnız 2
C
1 ve 2
D
1 ve 3
E
2 ve 3
Açıklama:
Perine temizliği oldukça önemlidir. Perine bölgesi su ve sabun kullanılarak silinmeli ve kurulanmalıdır. Bakım için perine bölgesi mendilleri de kullanılabilir. Bakım ve silme işlemi, daha temiz alandan daha kirli alana doğru yapılmalıdır. Bunun için idrar yolundan makata veya yukarıdan aşağıya kuralı uygulanmalıdır. İşlem sonrası kurulama ve nemlendirme işlemi yapılmalıdır. Tuvalet ihtiyacı giderilirken kıyafeti ıslanan veya bulaşan hastalarda mutlaka kıyafet değişimi yapılmalıdır.
Soru 76
1. Hasta, küçük tuvaletini yapabiliyor ise idrar kabı temin edilerek hastaya yardımcı olunabilir.
2. Hasta bezleniyor ise bez değişimi ve alt temizliğine dikkat etmek gerekir.
3. İdrar sondası olan hastalarda sondanın gergin durması gerekmektedir.
Palyatif bakıma ihtiyaç duyan hastalarda tuvalet ihtiyacının giderilmesiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Hasta bezleniyor ise bez değişimi ve alt temizliğine dikkat etmek gerekir.
3. İdrar sondası olan hastalarda sondanın gergin durması gerekmektedir.
Palyatif bakıma ihtiyaç duyan hastalarda tuvalet ihtiyacının giderilmesiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Dışkılama ihtiyacı gibi hastanın idrar ihtiyacı da kontrol edilmelidir. Hasta, küçük tuvaletini yapabiliyor ise idrar kabı temin edilerek hastaya yardımcı olunabilir. Hasta bezleniyor ise bez değişimi ve alt temizliğine dikkat etmek gerekir. İdrar torbası kullanan ve iletişim güçlüğü yaşayan hastalarda veya bilinci kapalı hastalarda idrar torbasının dolduğu fark edilmeyebilir. Torbada aşırı idrar birikimine bağlı olarak geriye doğru basınçla böbreklere taşma olabilir ve bu da böbreklerin idrar ile dolmasına neden olabilir. Bu durum böbreklerin geriye dönüşsüz bir şekilde işlev kaybıyla sonuçlanır. Özellikle böbrek sorunu yaşayan hastalarda idrar sorunları hayati fonksiyon taşımaktadır. İletişim sorunu yaşayan zekâ geriliği olan engelli hastalar, konuşma engelli hastalar ve bilinci kapalı hastalarda sebebi anlaşılamayan ani tansiyon yükselmeleri, ateşlenme, terleme ve huzursuzluk durumları idrar sorunlarını da düşündürmelidir. Sorun fark edilmeden daha da uzun sürerse, idrar torbası patlayabilir ve ciddi derecede karın iltihabına da neden olabilir. Ayrıca idrar sondası olan hastalarda sondanın gerilmemesi, yatak ucuna veya sandalye ucuna tutturulması sağlanmalıdır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakım için kullanılan terimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Terminal dönem bakımı
B
Yaşamın son dönem bakımı
C
Rehabilitasyon bakımı
D
Rahatlık bakımı
E
Destekleyici bakım
Açıklama:
Palyatif bakım; terminal dönem bakımı, darülaceze bakımı, yaşamın son dönem bakımı, rahatlık bakımı ve destekleyici bakım gibi farklı terimlerle ifade edilebilmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 78
Hospis bakım, hastaların hangi dönemdeki bakımını kapsar?
Seçenekler
A
Yaşamın son 6 ayındaki
B
Yaşamın son 9 ayındaki
C
Yaşamın son 12 ayındaki
D
Yaşamın son 18 ayındaki
E
Yaşamın son 24 ayındaki
Açıklama:
Hospis, son dönemlerini yaşayan hastaların bakımının sağlandığı kurumlardır. Yaşamın son 6 ayındaki (daha da az olabilmektedir) palyatif bakımı kapsamaktadır. Hospis bakımda ölüm sürecinin kalitesini artırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamak hedeflenmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakımın ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastanın fiziksel ihtiyaçlarının giderilmesi
B
Hastanın hızlı tedavi ihtiyaçlarının karşılanması
C
Hastanın psikososyal ihtiyaçlarının karşılanması
D
Hastanın dinî (spirütüel) ihtiyaçlarının karşılanması
E
Kaliteli ölümün sağlanması
Açıklama:
Palyatif bakımın ilkeleri hastanın fiziksel, psikososyal, dinî (spirütüel) ihtiyaçlarının giderilmesi ve kaliteli ölümün sağlanmasıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 80
Hastanın son dönemlerinde var olan sağlık sorunu nedeni ile yaşadığı sıkıntılar bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Stres yönetimi
B
Hospis
C
Ölüm sırası bakım
D
Semptom yönetimi
E
Disfaji
Açıklama:
Semptom yönetimi, hastanın son dönemlerinde var olan sağlık sorunu nedeni ile yaşadığı sıkıntılar bütünüdür. Semptom yönetiminde öncelik verilecek semptomun belirlenmesi ve ele alınması temel hedeflerdendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakımda sağlanan hizmetlerden değildir?
Seçenekler
A
Ağrı ve diğer bulguların kontrol altına alınması
B
Hasta ve yakınlarının psikososyal ve manevi gereksinimlerinin karşılanması
C
Yaşamın son dönemlerinde bakım
D
Hastaya gerekli cerrahi müdahalelerin yapılması
E
Hastalığa veya uygulanan tedavilere bağlı gelişen yan etkilerin azaltılması
Açıklama:
Palyatif bakımda sağlanan hizmetler:
- Ağrı ve diğer bulguların kontrol altına alınması
- Hasta ve yakınlarının psikososyal ve manevi gereksinimlerinin karşılanması
- Yaşamın son dönemlerinde bakım
- Hastalığa veya uygulanan tedavilere bağlı gelişen yan etkilerin azaltılması olarak sıralanabilir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi palyatif dönemi geçiren engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılan gastro-intestinal sistem sorunlarındandır?
Seçenekler
A
Ateş
B
Migren
C
Kusma
D
Romatizma
E
Kaşıntı
Açıklama:
Palyatif dönemi geçiren engelli bireylerde sıklıkla karşılaşılan gastro-intestinal sistem (mesane-bağırsak) sorunları kabızlık, ishal, kusma gibi sorunlardır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 83
Solunum güçlüğü olarak bilinen, zor ve rahatsız soluma hissine tıpta ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dispne
B
Pnömoni
C
Distrafoli
D
Entübasyon
E
Trakeostomi
Açıklama:
Solunum güçlüğü olarak bilinen dispne, zor ve rahatsız soluma hissi olarak tanımlanabilir ve bireyin yaşam kalitesini önemli derecede azaltır. Hastalar bu durumu, “nefes alamama ve boğuluyormuş gibi olma” duygusu olarak tanımlarlar. Doğru yanıt A'dır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi palyatif dönem hastalarda, ağrı ve ilişkili şikâyetleri dile getirme biçimlerinden biridir?
Seçenekler
A
Alçak sesli cevaplar
B
Donuk yüz ifadeleri
C
Kendini yaralamaktan kaçınan davranışlar
D
Hiperaktiviteden uzak davranışlar
E
Dikkat dağıtıcı davranışlar sergileme
Açıklama:
Palyatif dönemde hasta, ağrı ve ilişkili şikâyetlerini farklı yollarla dile getirebilir. Bunlar: Sesli cevaplar (ağlama, inleme), uyumsal davranışlar (ağrılı bölgeye vurma, ovma davranışı, hareket etmekten kaçınma, ağrılı bölgeyi sabit tutma), dikkat dağıtıcı davranışlar sergileme(sallanma, yürüme, elini ısırma, elini ovuşturma), yüz ifadeleri / yüz buruşturma, alıngan yüz ifadesi, huysuzluk, uyku bozuklukları, kendini yaralayıcı davranışlar, hiperaktif davranışlar, otonomik değişiklikler (artmış/azalmış nabız, kan basıncı, terleme). Doğru yanıt E'dir.
Soru 85
I. Hastanın hareket miktarını artırmak
II. Hastanın sıvı tüketimini artırmak
III. Hastayı lifli gıdalardan uzak tutmak
Yukarıdakilerden hangileri kabızlık sorunu olan hastalarda dikkat edilebilecek faktörler ve alınacak önlemler arasındadır?
II. Hastanın sıvı tüketimini artırmak
III. Hastayı lifli gıdalardan uzak tutmak
Yukarıdakilerden hangileri kabızlık sorunu olan hastalarda dikkat edilebilecek faktörler ve alınacak önlemler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I- II
C
I-III
D
II- III
E
I- II- III
Açıklama:
Kabızlık sorunu olan hastalarda dikkat edilebilecek faktörler ve alınacak önlemler şu şekilde sıralanabilir: Hastanın sıvı tüketimini artırmak; hastanın bilincinin yerinde olması durumunda, fiziksel aktivite düzeyini artırmak ve hareketliliğini sağlamak; yürüme, fiziksel aktivite olarak sıklıkla önerilen aktivitelerden olduğundan hastanın gün içinde ev içi ve ev dışı belli mesafelerde yürümesi/ yürütülmesini sağlamak; hastayı lifli gıdalarla beslemek; fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak. Doğru yanıt B'dir.
Soru 86
I. Organ yetmezliği
II. Astım
III. Kistik fibrozis
Yukarıdakilerden hangileri engelli bireylerde yaşam süresini sınırlayan ve yaşamı tehdit eden, palyatif bakıma ihtiyaç bırakan sorunlardandır?
II. Astım
III. Kistik fibrozis
Yukarıdakilerden hangileri engelli bireylerde yaşam süresini sınırlayan ve yaşamı tehdit eden, palyatif bakıma ihtiyaç bırakan sorunlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I- II
C
I- III
D
II- III
E
I- II- III
Açıklama:
Engelli bireylerde yaşam süresini sınırlayan ve yaşamı tehdit eden, palyatif bakıma ihtiyaç bı- rakan sorunlar: Yaşamı tehdit eden sorunlar: Etkin tedavisi olmayan hastalıklar. Örneğin kanser, organ yetmezlikleri gibi Ölümcül seyreden hastalıklar: Bazı kas hastalıkları, kistik fibrozis gibi çocukluk çağı hastalıkları, Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) gibi hastalıklar Geri dönüşsüz fakat ilerleyici olmayan şiddetli engeller: Ciddi sağlık komplikasyonları ve erken ölümlere neden olabilmektedir. Örneğin şiddetli serebral palsi, beynin uzun süre oksijensiz kalmasına neden olan yaralanmalar Doğru yanıt C'dir.
Soru 87
………………………., ölümcül hastalığı olan bireyin son dönemlerini daha az acıyla geçirmesini sağlamak, yaşam kalitesini arttırmak ve huzurlu bir ölüm ortamı sunabilmek amacıyla yapılır.
Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Palyatif bakım
B
Hastane bakımı
C
Evde bakım
D
Yaşlı bakımı
E
Engelli bakımı
Açıklama:
Palyatif bakım, ölümcül hastalığı olan bireyin son dönemlerini daha az acıyla geçirmesini sağlamak, yaşam kalitesini arttırmak ve huzurlu bir ölüm ortamı sunabilmek amacıyla yapılır.
Soru 88
Hosbis bakım nedir?
Seçenekler
A
Ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesi hedeflenmektedir. Yaşamın son 6 ayındaki (daha da az olabilmektedir) palyatif bakımı kapsamaktadır.
B
Hedef kitle, tedavisi olmayan hastalığa sahip bireylerdir ve uygulamalar hastanın bütün bakımını içermektedir.
C
Yaşamı tehdit eden hastalık teşhisi konduktan hasta için olduğu kadar hasta yakınları ve/veya bakımverenleri için başlar ve gereksinimler doğrultusunda artarak devam eder. Hastanın yaşamı son bulduğunda da sonlandırılır.
D
Temel prensip, hastanın ağrısının giderilmesi ve bulunulan klinik tablo çerçevesinde hasta ve ailesinin yaşam kalitesinin arttırılmasıdır.
E
Kanser hastalarının bakımı ve desteklenebilmesi amacıyla ortaya çıkarılmış bir sağlık hizmeti olup “destekleyici bakım” olarak da bilinir.
Açıklama:
Hospis bakımda ölüm sürecinin kalitesini arttırarak kişinin daha huzurlu ölmesini sağlamak hedeflenmektedir. Yaşamın son 6 ayındaki (daha da az olabilmektedir) palyatif bakımı kapsamaktadır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakım ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Engelli birey ve ailesinin bilgi gereksiniminin tespit edilerek giderilmesi
B
Engelli birey ve ailenin/bakımverenin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve arttırılması
C
Engelli bireyin fiziksel semptomlarının değerlendirilmesi
D
Ekonomik imkânlar ve koşullar doğrultusunda destek sağlanamaması
E
Aile/bakımverene dinlenme desteğinin sağlanması
Açıklama:
Ekonomik imkânlar ve koşullar doğrultusunda destek sağlanması
Soru 90
Engelli hastalarda palyatif bakım için tespit edilmesi gereken en önemli parametrelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Erişim hakkı
B
İletişim
C
Semptom yönetimi
D
İş birliği yapma
E
Aile ve bakımverenleri devre dışı bırakma
Açıklama:
Aile ve bakımverenleri destekleme
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi palyatif bakım dönemindeki hastada sıklıkla karşılaşılabilecek sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Disfaji (yutma güçlüğü)
B
Neşeli olma
C
Sağlıklı düşünme
D
Sağlıklı karar verme
E
Kendi işlerini yapabilme
Açıklama:
Disfaji (yutma güçlüğü)
Soru 92
Aşağıda yer alan şıklardan hangileri kabızlık sorunu olan hastalarda dikkat edilebilecek faktörler ve alınacak önlemleri kapsar?
I-Hastanın sıvı tüketimini arttırmak
II-Hastanın bilincinin ye durumunda, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve hareketliliğini sağlamak
III-Hastanın gün içinde ev içi ve ev dışı belli mrinde olmasıesafelerde yürümesi/ yürütülmesi sağlanmalıdır.
IV- Hastayı lifli gıdalarla beslemek
V-Fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak, fizyoterapi programının devamlılığını desteklemek
I-Hastanın sıvı tüketimini arttırmak
II-Hastanın bilincinin ye durumunda, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve hareketliliğini sağlamak
III-Hastanın gün içinde ev içi ve ev dışı belli mrinde olmasıesafelerde yürümesi/ yürütülmesi sağlanmalıdır.
IV- Hastayı lifli gıdalarla beslemek
V-Fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak, fizyoterapi programının devamlılığını desteklemek
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-II
C
I-IV-V
D
II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
I-Hastanın sıvı tüketimini arttırmak
II-Hastanın bilincinin yerinde olması durumunda, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve hareketliliğini sağlamak
III-Hastanın gün içinde ev içi ve ev dışı belli mesafelerde yürümesi/ yürütülmesi sağlanmalıdır.
IV- Hastayı lifli gıdalarla beslemek
V-Fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak, fizyoterapi programının devamlılığını desteklemek
II-Hastanın bilincinin yerinde olması durumunda, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve hareketliliğini sağlamak
III-Hastanın gün içinde ev içi ve ev dışı belli mesafelerde yürümesi/ yürütülmesi sağlanmalıdır.
IV- Hastayı lifli gıdalarla beslemek
V-Fizyoterapistler tarafından uygulanan ve program olarak önerilen egzersizlerin devamlılığını sağlamak, fizyoterapi programının devamlılığını desteklemek
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi iletişim problemi olan palyatif bakım hastalarında ağrı bulgularından biridir?
Seçenekler
A
Hiperaktif ve kendini yaralayıcı davranışlar sergilemesi
B
Dikkat dağıtıcı davranışlar sergilememe
C
Uyumlu olma
D
Uyku düzeninin olumlu olması
E
Neşeli ve uyumlu davranış sergilemesi
Açıklama:
Hiperaktif ve kendini yaralayıcı davranışlar sergilemesi
Soru 94
Aşağıda yer alan şıklardan hangileri nefes darlığı şikâyetlerini önemli derecede azaltabilir?
I- Odanın havalandırılması
II-Odanın nemlendirilmesi
III-Hastanın yatak içinde yarı oturur pozisyonda olması
I- Odanın havalandırılması
II-Odanın nemlendirilmesi
III-Hastanın yatak içinde yarı oturur pozisyonda olması
Seçenekler
A
I
B
II
C
I-III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
I- Odanın havalandırılması
II-Odanın nemlendirilmesi
III-Hastanın yatak içinde yarı oturur pozisyonda olması
II-Odanın nemlendirilmesi
III-Hastanın yatak içinde yarı oturur pozisyonda olması
Soru 95
Aşağıda verilen cümlelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Palyatif bakım hastalarında ağrı kişiye özgü değildir ve kişiye özel bir tedavi uygulamasına gerek yoktur.
B
Hastanın emosyonel olarak desteklenmesi ağrı şiddetini azaltmada önemli derecede yardımcı olacaktır.
C
Yatak yarası palyatif bakım hastalarında ve hareket yeteneği olmayan yatalak hastalarda hayati önem taşımaktadır.
D
Gözünü aktif kapatamayan hastalarda göz temiz bir bant ile kapatılmalıdır.
E
Altı kirlenen hastanın alt temizliği vakit kaybetmeksizin yapılmalıdır. Aksi taktirde, enfeksiyon ve yatak yarası riski artmaktadır.
Açıklama:
Palyatif bakım hastalarında ağrı kişiye özgüdür ve kişiye özel bir tedavi uygulamasını gerektirmektedir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi idrar torbası kullanan hastalarda dikkat edilmesi gereken şeylerden biri değildir?
Seçenekler
A
İdrar torbasını dolmadan boşaltmak
B
İdrar sondasının gerilmemesine dikkat etmek
C
İdrar sondasını yatak ucuna tutturulmasını sağlamak
D
İdrar sondasını sandalye ucuna tutturulmasını sağlamak
E
İdrar sondasının hangi marka olduğuna dikkat etmek
Açıklama:
İdrar sondası olan hastalarda sondanın gerilmemesi, yatak ucuna veya sandalye ucuna tutturulması sağlanmalıdır.
İdrar sondasının hangi marka olduğu önemli değildir
İdrar sondasının hangi marka olduğu önemli değildir