Temel Bakım ve Rehabilitasyon-I - Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri banyonun yapılış amaçlarındandır?
i. bakım veren ile iletişimi güçlendirmek
ii. derinin temizliğini sağlamak
iii. kan dolaşımını hızlandırma
iv. bireye iyilik ve canlılık duygusu vermek

Yalnız i

Yalnız ii

Yalnız i, ii

Yalnız i, ii, iii

i, ii, iii, iv

Açıklama:

Banyo bireylerin iyi ve zinde hissetmesine yardımcı olan uygulamalardan birisidir. Çünkü banyo yapma sırasında deri üzerinde yer alan fazla yağ, ter, ölü deri hücreleri ve bakteriler ortamdan uzaklaştırılır ve kan dolaşımı uyarılır. Bu nedenle banyo aslında tüm vücudu örten derinin temizliğini ve bireyin rahatlığını sağlayan uygulamadır ve çeşitli amaçlarla yapılabilir. Banyonun yapılış amaçları:

Bireyin değerlendirilmesine olanak sağlamak
Bakım veren ile birey arasındaki iletişimi güçlendirmek
Banyo derinin temizliğini sağlamak
Kan dolaşımını hızlandırmak
Bireye iyilik ve canlılık duygusu vermek
Vücut kokularını azaltmak
Kas tonusunu artırmak ve eklem hareketlerini kolaylaştırmak

Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Suzan haftada bir kez banyo yaparken tatilini İstanbul’ daki teyzesinde geçirdikten sonra her gün duş almaya başlar. Zira teyzesi her gün duş alıyordu. Suzan, banyo yapma sürecine ilişkin olarak, hangi bireysel değişkenden etkilenmiştir?

Sosyal çevrenin uygulamaları

Bireyin fiziksel durumu

Bireyin tercihleri

Bireyin sağlıkla ilgili inanışları

Bireyin sosyoekonomik durumu

Açıklama:

Banyo süreci bireysel pek çok değişkenden etkilenmektedir. Suzan’ ın durumu içinde yaşanılan sosyal çevrenin uygulamalarına ilişkin bir etkilenmeyi göstermektedir. İçinde yaşanılan sosyal çevre banyo ile ilgili alışkanlıklarımızı etkiler. Çocukluk döneminde ebeveynlerin uygulamaları, adölesan dönemde akranların ve medyanın etkileri, yetişkinlik döneminde arkadaş ve iş çevresi, ileri yaşlarda ulaşılabilen kaynaklar ve fiziki ortamdaki değişimler belirleyici olabilmektedir. Dolayısı ile engelli bireyin içinde olduğu dönem banyo yapma sıklığını, zamanını ve alışkanlıklarını belirlemektedir. Suzan da teyzesinin yaşadığı ortamdaki uygulamalardan etkilenerek alışkanlığını değiştirmiştir. Doğru cevap, A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi banyo yapma sürecinde dikkat edilmesi gereken ilkelere uygun davranmaktadır?

Ayşe engelli kardeşi banyo yaparken saçını yıkamasına izin verir, sonra kendisi devam eder.

Fatma engelli kardeşine banyo yaptırırken her şeyi kendisi yapar.

Murat babasına banyo yaptırırken içerisi çok sıcak olduğu için kapıyı açık tutar.

Mehmet, Mustafa’ yı yaşı küçük olduğu için diğer kardeşleriyle birlikte yıkar.

Sabiha annesi ayakta durmakta zorlandığı için onu duvara yaslayarak yıkar.

Açıklama:

Banyo bireyin (çocuk ya da yetişkin) genel durumuna göre farklı kategorilerde verilebilir. Ancak hangi kategoride verilirse verilsin belli başlı ilkelere dikkat edilmesi gerekir. Bunlardan şıklarda verilen durumlara ilişkin olanlar şunlardır:

Öncelikle bireyin güvenliği sağlanmalıdır. Engelli çocuk ya da yetişkinde engelin düzeyine uygun olarak verilecek olan banyonun kategorisi ve nerede verileceği belirlenmeli ve ortamda bireyin düşme ve çarpmalardan korunmasını sağlayacak önlemler alınmalıdır. Ayakta durabilen bireyler için banyo içinde tutunmasını sağlayacak korkuluklar, kollar, tutacakların olup olmadığı değerlendirilmelidir. Ayakta kalamayan bireyler için banyo içinde oturmasını sağlayacak oturak ya da sandalye bulundurulmalıdır. Ancak Sabiha bu ilkelere uygun davranmamaktadır.
Banyo bireyin fiziksel mahremiyetini bozan uygulamalar olduğu için; bireyin mahremiyetini sağlamak için kapı, pencere, perde kapatılmalı, yıkanmayan vücut parçaları örtülmeli ve gerekli duyarlılık gösterilmelidir. Oysa Mehmet bu ilkeye aykırı davranmaktadır.
Bireyin üşümesi önlenmelidir. Bunun için banyonun ya da banyo verilecek ortamın ısısı ayarlanmalıdır (24-27 °C: çok soğuksa ısıtıcılar ile banyo öncesi ortamın ısıtılması sağlanmalı). Murat buna dikkat etmemektedir. Ayrıca kapıyı açık tuttuğu için mahremiyet ilkesini de göz ardı etmektedir.
Bireyin kendi kendine yapabildiği tüm bakım uygulamaları desteklenmelidir (bağımsız yapabilme becerisi artırılmaya çalışılmalıdır). Ayşe bu ilkeye uygun davranırken, Fatma buna duyarsız kalmaktadır.

Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyin banyo sürecini kolaylaştırabilecek düzenlemelerdendir?

Sabunlama bezi

Sabunlama lifi

Duş jeli

Eldiven

Havlu

Açıklama:

Engelli bireyin banyo işlemini kolaylaştırıcı bir dizi unsur vardır. Bunlardan birisi de sabun kullanımı ile ilgilidir. Sabunu elde tutmayı kolaylaştırmak için kumaş eldiven içine yerleştirme veya eldiven şeklindeki bezlerin ele giydirilmesi tercih edilebilir. Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Giyinme sürecini etkileyen gelişimsel süreçler dikkate alındığında, yardım almadan gömleğini giyebilen bir çocuk hangi dönemdedir?

4 yaş

4, 5 yaş

5 yaş

2 yaş

1, 5 yaş

Açıklama:

Giyinme sürecini etkileyen gelişimsel süreçler, 1-1,5 yaş; 2-2,5 yaş; 3-3,5 yaş; 4-4,5 yaş; 5-5,5 yaş ve 6 yaş dönemi olmak üzere sınıflandırılır. 5-5,5 yaşındaki çocuklar kazaklarını rahatlıkla giyer ve çıkarır, düğmeleri rahatlıkla ilikler ve açar, ayakkabı bağlarını geçirebilir, kendi kendine giyinir, arkada yerleşik fermuarları kapatabilir. Gömlek de düğmeli bir giysi olduğuna göre doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri giyinme sürecinin etkin yönetilmesine uygun giysilerdir?
i.

ii.

iii.

iv.

vi.

Yalnız I

Yalnız ii

Yalnız iii

i, iii, iv

ii, iv, vi

Açıklama:

Giyinme ile İlgili Öneriler
Giyinme sürecinin etkin yönetilmesi için gözden geçirilmesi gereken ilkeler vardır. Bunlarda resimlerde verilenlerle ilgili olanlar şunlardır:

Pantolonların ayak bileğine gelen bölümlerinin geniş olması sağlanmalıdır.
Kıyafetlerde düğme, çıtçıt, çengel yerine fermuar (bitiş noktasında kavramaya izin verecek genişlikte araç bulunan) tercih
Eğilmeyi azaltmak ve zorlanmaları önlemek için bağcıklı ayakkabı ya da terlik yerine cırt cırtlı (yapışarak tutunan) veya bağcıksız olanlar tercih edilmelidir.

Öyleyse, doğru yanıt bağcıksız ayakkabı, fermuarlı üst ve bol paça pantolon içeren D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bireyin idrarını yaparken mahremiyetin korunamaması, idrar yapma alışkanlığını değiştirebilen bir durumdur. Buna sebep olan faktör, aşağıdakilerden hangisidir?

Büyüme ve gelişme

Psikolojik faktörler

Kas tonusu

Sıvı alımı

İlaçlar

Açıklama:

Psikolojik faktörler bireyin yaşadığı stres, idrarını yaparken mahremiyetin korunamaması, boşaltım ihtiyacı için başkalarına bağımlı olmak, tuvalete gidememek ya da alışık olmadığı ortamda bu ihtiyacını karşılayamamak idrar yapma alışkanlığını değiştirebilen durumlardır. Doğru cevap B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Üriner sistemin sağlığını korumak için ______ .

sürgü ortak kullanılmalıdır

ördek ortak kullanılmalıdır

az su içilmelidir

idrar yapmadan önce eller yıkanmalıdır

ayda bir perine bakımı yapılmalıdır

Açıklama:

Üriner sistemin sağlığını korumak için alınması gereken bir dizi önlem vardır. Bunlardan şıklarda verilenlere ilişkin olanlar şunlardır:

Bireyler yeterli sıvı alımı için desteklenmelidir (sıvı miktarı; bireyin yaşı, sahip olduğu hastalıklar nedeniyle yapılan düzenlemeler dikkate alınmalı).
İdrar yapmadan önce ve yaptıktan sonra mutlaka eller yıkanmalıdır.
Sürgü ve ördek bireye özel olmalıdır.
Her tuvalet öncesi ve sonrası perine bakımı yapılmalıdır (idrar yapılan bölge önce su ile yıkanıp kurulanmalı).

Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi boşaltımı kolaylaştırıcı bir davranış içindedir?

Ali günde 60 dk yürüyüş yapar.

Ayşe günde iki bardak su içer.

Fatma meyvelerin kabuklarını soyarak yer.

Veli sebzeleri ezip püre halinde pişirerek yer.

Zeki her olayda kaygılanacak bir taraf bulur.

Açıklama:

Vücuttaki atıkların dışarıya boşaltımını etkileyen bir dizi faktörden şıklarda verilenlerle ilgili olanlar şunlardır:

Vücuda alınan besinler: Posalı besin alımı bağırsak hareketlerini artırarak boşaltımı kolaylaştırmaktadır. Öyleyse, C ve D posa alımını engellediği için yanlıştır.
Vücuda alınan sıvı miktarı: Vücuda alınan sıvı miktarının artırılması bağırsaklardaki içeriğin yumuşamasını sağlayarak boşaltıma yardımcı olur. Sağlıklı bir boşaltım alışkanlığı için sakıncası yoksa günlük 2000-3000 ml sıvı alınması gerekmektedir. Öyleyse, B yanlıştır.
Psikolojik faktörler: Aşırı stres durumu bazı bireylerde bağırsak hareketliliğini artırarak boşaltımı uyarmaktadır. Diğer taraftan duygusal olarak yaşanan yoğun stres bağırsak hareketliliğini azaltabilmektedir. Öyleyse, E yanlıştır.
Egzersiz-aktivite düzeyi: Hareketlilik kas tonusunu uyararak kas kontrolünü artırmaktadır. Ayrıca hareket etme bağırsak hareketlerini artırarak bağırsak boşaltımına yardımcı olmaktadır. Öyleyse, A doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Düzenli bağırsak alışkanlığı kazanmak için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

sabırlı olmak

ısrarcı olmamak

katı gıda yemek

aceleci olmak

başa masaj yapmak

Açıklama:

Düzenli Bağırsak Alışkanlığı Kazanma

Sabırlı olmayı öğrenme ilk adımdır. Bağırsağa düzenli boşaltım alışkanlığı kazandırmak zaman ister (bazen 2-3 haftayı bulabilir) (çocuklara bağırsak alışkanlığı kazandırmak için 18-24 aylar arası uygundur).
Birey ile birlikte yaşam biçimine uygun boşaltım için zaman aralığı belirlenir (sabah kahvaltı öncesi ya da sonrası -akşam yemek öncesi veya sonrası).
Bağırsakları boşaltma zamanında önce hareketliliğini uyarmak için sıcak içecek, su, meyve suyu (portakal suyu) alması sağlanır.
Günlük yeterli sıvı alımı teşvik edilir.
Bağırsaklara düzenli bir boşaltım alışkanlığı kazandırmak için her denemede 30-40 dakikalık bir zaman ayrılmalıdır.
Tuvalete boşaltım için oturulduğu zaman elleri ile karın üzerine hafif basınç uygulanması yararlıdır.

Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi tüm vücudu saran derinin özelliklerinden biri değildir?

Kalınlığı vücudun her yerinde aynıdır

İç organların korunmasını sağlar

Vücut ısısının düzenlenmesine yardımcı olur

Duyuların algılanmasını sağlar

Sebum salgısı yapar

Açıklama:

Tüm vücudu saran en büyük organdır. Kalınlığı vücudun çeşitli yerlerinde farklılık gösterir. Kulak kepçesi en ince olduğu yer el ve ayak tabanı en kalın olduğu yerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Derinin fiziksel, kimyasal ya da biyolojik uyaranlara teması sonucu bütünlüğünün bozulmasına ne ad verilir?

Abrazyon

Kserozis

Dermatit

Hirsutizm

Akne

Açıklama:

Deride aşınma, sıyrılma (Abrazyon): Derinin fiziksel, kimyasal ya da biyolojik uyaranlara teması sonucu bütünlüğünün bozulmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Kadın ve erkekte androjenlerin fazla salgılanmasına bağlı olarak ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Hirsutizm

Abrazyon

Kserozis

Dermatit

Akne

Açıklama:

Kıllanma (Hirsutizm): Kadın ve erkekte androjenlerin fazla salgılanmasına bağlı ortaya çıkan durumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Banyo yapan engelli bireyin üşümesinin engellenmesi için ortamın sıcaklığının ısısı kaç derece olmadır?

24- 27 ⁰C

18-20 ⁰C

30-35 ⁰C

20-25 ⁰C

35-40 ⁰C

Açıklama:

Bunun için banyonun ya da banyo verilecek ortamın ısısı ayarlanmalıdır (24- 27 0 C: çok soğuksa ısıtıcılar ile banyo öncesi ortamın ısıtılması sağlanmalı)

Doğru Cevap: A

Soru 15

Çocuklarda idrarı kontrol edebilecek dönemde olmasına rağmen altına idrar kaçırmaya ne ad verilir?

Enürezis

Kserozis

Abrazyon

Dermatit

Hirsutizm

Açıklama:

Enürezis: Çocuklarda idrarı kontrol edebilecek dönemde olmasına rağmen altına idrar kaçırma olayıdır. Bu sorunda çocuk ya hiç idrarını tutamamıştır (hastalıklar vb. sorunlar) ya da idrar tutmayı başardığı hâlde sonradan ortaya çıkmıştır (hastalıklar, enfeksiyonlar, psikolojik sorunlar).

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde üriner sistemin sağlığını korumak amacıyla yapılması gereken durumlardan biri değildir?

Perine bakımı sadece tuvalet öncesi yapılmalıdır

Bireyler yeterli sıvı alımı için desteklenmelidir

Sürgü ve ördek bireye özel olmalıdır

Bireyin mahremiyeti korunmalıdır

İdrar yapmadan önce ve yaptıktan sonra mutlaka eller yıkanmalıdır

Açıklama:

Her tuvalet öncesi ve sonrası perine bakımı yapılmalıdır (idrar yapılan bölge önce su ile yıkanıp kurulanmalı).

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi bağırsak boşaltımı ile ilgili başlıca sorunlardan biri değildir?

Dermatit

Konstipasyon

Diyare

Distansiyon

Gaita inkontinansı

Açıklama:

Dermatit bir deri hastalığıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Bağırsak içeriğinde fazla miktarda gazın birikmesine bağılı olarak karında oluşan gerginlik durumuna ne ad verilir?

Distansiyon

Dermatit

Konstipasyon

Diyare

Gaita inkontinansı

Açıklama:

Gaz birikmesi (Distansiyon): Bağırsak içeriğinde fazla miktarda gazın birikmesine bağılı olarak karında oluşan gerginlik durumu. Çok hareketsiz kalmak, yemeklerle birlikte gaz yutmak, bazı yiyecekler vb. nedenlerle oluşabilir. Birey bulantıdan, karında gerginlikten, karın ağrısından şikâyet eder. Gerginlik çok artmışsa bulantıya kusma da eşlik edebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi normal gaitanın özelliklerinden biri değildir?

Kıvamı serttir

Şekli silindiriktir

Yetişkinde renk genellikle kahverengidir

Günlük ortalama 100-400 g.’dır

Çocuklarda renk genellikle sarıdır

Açıklama:

Normal gaitanın özellikleri:
Renk: yetişkinde genellikle kahverengi, çocukta sarı Kıvamı: yumuşak (sert olmayan)
Koku: Aromatik. Bedene alınan yiyeceklere ve bağırsak içindeki normal bakteri florasının aktivitesine göre değişiklik gösterir.
Şekli: Silindirik (Kalın bağırsağın son bölümü olan rektum parçasının şekline benzer)
Miktarı: Günlük ortalama 100-400 g (ancak bu miktar günlük bedene alınan besin miktarına ve kişinin bağırsaklarını boşaltma sıklığına göre değişiklik gösterebilir

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde bağırsakların hareketliliğini sağlamak için yapılması gerekenlerden biri değildir?

Boşaltım sırasında asla yalnız bırakılmamalıdır

Posalı besinlerden zengin beslenmelidir

Boşaltım sırasında yardımcı olacak pozisyon sağlanmalıdır

Beslenmede üç ana ve üç ara öğün yapılmalıdır

Mümkün olduğunca bireyin hareketliliği sağlanmalıdır

Açıklama:

Boşaltım sırasında mümkünse tüm güvenlik önlemleri alındıktan sonra yalnız olması sağlanmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Derinin temizliğini sağlamak
Tırnak bakımını yapmak
Kan dolaşımını hızlandırmak
Vücut kokularını azaltmak
Kas tonusunu artırmak

Hangisi/hangileri banyonun yapılış amaçları arasında yer alır?

I, III, IV ve V

I, II, III ve IV

II, IV ve V

I ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Banyonun yapılış amaçları:

Bireyin değerlendirilmesine olanak sağlamak
Bakım veren ile birey arasındaki iletişimi güçlendirmek
Derinin temizliğini sağlamak
Kan dolaşımını hızlandırmak
Bireye iyilik ve canlılık duygusu vermek
Vücut kokularını azaltmak
Kas tonusunu artırmak ve eklem hareketlerini kolaylaştırmak

Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi derinin önemli görevleri arasında yer alır?

Vücudun koordinasyonunu düzenler

Sıvı alımı miktarını dengeler

Bedenin algılanmasını sağlar

Stil anlayışını belirler

Sebum salgısı yapar

Açıklama:

Tüm vücudu saran en büyük organdır. Kalınlığı vücudun çeşitli yerlerinde farklılık gösterir. Kulak kepçesi en ince olduğu yer el ve ayak tabanı en kalın olduğu yerdir. Tüm vücudumuzu saran derinin beş önemli görevi vardır:

Tüm bedeni bir zırh gibi sararak mikroorganizmaların vücuda girişini engeller. Aynı zamanda bedeni tümden sararak iç organların korunmasını sağlar.
Deri vücut ısısının düzenlenmesine yardımcı olur.
Sebum salgısı yapar. Sebum derinin ve saçın kayganlaşmasını ve yumuşamasını sağlar.

Sebum ayrıca saçın kırılmasını önler, havanın neminin az olduğu yerlerde deriden su kaybını azaltır ve bakterileri öldürme özelliğine sahiptir.

Duyuların (ağrı, dokunma, ısı, basınç) algılanmasını sağlar.
D vitaminin sentez edilmesinde ve emilmesinde rol alır.

Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Deri iltihabı
Deride kuruluk
Kalınlaşma
Kıllanma
Akne

Hangisi/hangileri banyo sürecinde engelli bireyin derisinde gözlenen sorunlar arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Banyo sürecinde eğer deride aşağıda tanımlanan sorunlar belirlenirse birey ya da ailesinin sağlık kurumuna başvurması önerilmelidir:

Akne: Deride yağ bezlerinin fazla çalışmasına bağlı olarak ortaya çıkan içi iltihap dolu küçük kabarcık (sivilce) ve siyah noktaların birleşimidir.
Deride kuruluk (Kserozis): Deriden fazla sıvı kaybına bağlı olarak ortaya çıkar.
Deride aşınma, sıyrılma (Abrazyon): Derinin fiziksel, kimyasal ya da biyolojik uyaranlara teması sonucu bütünlüğünün bozulmasıdır.
Deri iltihabı (Dermatit): Derinin deterjan, parfüm, kozmetik ürünler vb kimyasallara temasına bağlı ortaya çıkan yanıttır.
Kıllanma (Hirsutizm): Kadın ve erkekte androjenlerin fazla salgılanmasına bağlı ortaya çıkan durumdur. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Güvenlik kolları
Tam yatak banyosu
Uzun saplı banyo aparatı
Duş sandalyeleri
Uzanma çubuğu

Hangisi/hangileri engelli bireyin banyo sürecini kolaylaştırabilecek düzenlemeler arasında yer alır?

I, II, III, IV ve V

I, III, IV ve V

II, IV ve V

I ve V

Yalnız I

Açıklama:

Aşağıda engelli bireyin banyo sürecini kolaylaştırabilecek düzenlemelere ilişkin bilgiler yer almaktadır:

Banyoda duş başlığını kolayca kavramayı sağlamak için silikon eklentilerin kullanılması önerilebilir (kaymayı engellemek için).
Bacaklar, ayaklar ve sırt bölgesini temizlemek için uzun saplı banyo fırçaları kullanılabilir. Sabunu elde tutmayı kolaylaştırmak için kumaş eldiven içine yerleştirme veya eldiven şeklindeki bezlerin ele giydirilmesi tercih edilebilir.

Saç kurutmak için el ile tutulmaya ihtiyaç duyulmayan saç kurutma makinelerinin kullanımı tercih edilebilir.
Elleri ile baş bölgesine uzanma sınırlılığı olan bireylerde bakımda kullandığı araçlara (saç fırçası, diş fırçası, saç tarağı, maskara, dudak nemlendiricisi vb.) ucuz maddelerden (ahşap dübel ya da PVC borular) uzun saplar yapılabilir/eklenebilir.
Elleri ile deodorant veya spreylerin üst basma noktalarını yönetemeyenler için kavramayı kolaylaştıracak ek aparatlar kullanılabilir.
Standart diş fırçaları yerine elektrikli geniş saplı fırçaların kullanımı önerilebilir.
Tuvalet kâğıdına uzanmayı sağlayan yardımcı araç kullanımı tercih edilebilir.
Küvet ve klozet kenarlarına tutunmayı sağlayan güvenlik kollarının yerleşimi planlanabilir.
Duş ve kabin içinde oturmayı sağlayan sandalye ve oturakların kullanımı önerilebilir.
Banyo, küvet ve duşların zemine kaymayı önleyici kaydırmazların kullanımı planlanabilir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi giyinme sürecini etkileyebilecek içten kaynaklanan faktörlerden biridir?

Bireyin özel durumları

Yaşanılan hava koşulları

İçinde bulunulan günün saati

Bedenin algılanma şekli

Mevsimsel özellikler

Açıklama:

Giyinme; kıyafetleri dolaptan alma, üstünü giyme ve üstünü çıkarma aşamalarını içermektedir. Bu süreç hem bireyin kendisinden hem de dışarından kaynaklanan faktörlerden etkilenmektedir. Aşağıda giyinme sürecini etkileyebilecek içten ve dıştan kaynaklanan faktörlerin dağılımı yer almaktadır.
İçten kaynaklanan faktörler:

Bedenin algılanma şekli
Stil (giyim) anlayışı
Tercihler

Dıştan kaynaklanan faktörler:

Hava koşulları / Mevsimsel özellikler
Özel durumlar
Günün saati (sabah/öğlen/akşam)

Giyinme süreci hem engeli olan bireyler hem de engeli olmayan bireyler için pek çok vücut parçasının koordineli olarak kullanılmasını gerektirmektedir.
Yaş ve gelişim dönemlerine göre başarılabilen beceriler birbirinden farklılık göstermektedir.
Bireyin giyinme süreci planlanırken gelişim dönemi ve engel durumu dikkate alınarak planlama yapılmalıdır. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi giyinme süreci ile ilgili öneriler arasında yer alır?

Önden açılabilen giysiler tercih edilmeli

Birebir beden ölçüsüne dikkat edilmeli

Bireyin mahremiyetine duyarlı olunmalı

Kalın bağcıklı ayakkabılar seçilmeli

Giyinirken göz teması kurulmalı

Açıklama:

Giyinme sürecinin etkin yönetilmesi için gözden geçirilmesi gerekenler şöyle sıralanmaktadır:

Esneyebilme özelliği olan kumaşlardan yapılmış kıyafetler tercih edilmelidir.
Sakıncası yoksa bireyin bedeninden bir beden büyük olan ve önden açılıp giyilebilen giysiler tercih edilmelidir.
Pantolonların ayak bileğine gelen bölümlerinin geniş olması sağlanmalıdır.
Bireyin sahip olduğu fiziksel engel durumuna göre giysileri tek başına giyerken yardımcı olarak kullanabileceği malzemeler temin edilmelidir. Örneğin, eğilip çorap giyemeyecek bireyler için kullanılabilecek yardımcı aparatlar, üst gövdeyi giyindirmek için yardım alınabilecek çubuklar.
Kıyafetleri giyerken ve çıkarırken kolaylık sağlaması için daha büyük düğmesi olan ya da fermuarlı kıyafetler tercih edilmelidir.
Kıyafetlerde düğme, çıtçıt, çengel yerine fermuar (bitiş noktasında kavramaya izin verecek genişlikte araç bulunan) tercih edilmelidir.
Eğilmeyi azaltmak ve zorlanmaları önlemek için bağcıklı ayakkabı ya da terlik yerine cırt cırtlı (yapışarak tutunan) veya bağcıksız olanlar tercih edilmelidir. Elastik ayakkabı ve terlik tercih edilmelidir.
Çorap giyerken eğilmeleri önlemek için yukarıdaki şekilde yer alan yardımcı aparatlardan yararlanılmalıdır. Ellerin kavraması ve tutmasını güçlendirmek için mutfak eldiveni veya benzeri eldivenlerden yararlanılmalıdır.
El parmaklarında hareket kısıtlılığı varsa veya koordinasyonu bozulmuşsa piyasadaki çeşitli düğme geçirmeye yardımcı olan kancalardan yararlanılmalıdır.
Çorap ve ayakkabıları toplamak, kıyafetleri ve giysilere erişmek için (askıdan alma, uzanma) veya istenilen eşyalara uzanmak için yardımcı araçlardan yararlanılmalıdır.

Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Sıvı alımı
Hastalıklar
Posalı besinler
Psikolojik faktörler
Büyüme ve gelişme

Hangisi/hangileri idrarın vücuttan dışarıya atılımını etkileyen faktörler arasında yer alır?

I, II, III, IV ve V

I, II, III ve V

I, II, IV ve V

II ve V

Yalnız V

Açıklama:

İdrarın böbreklerde oluşup vücuttan dışarıya doğru atılımını etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır.
Bu faktörler şu şekilde sıralanır:
Büyüme ve gelişme: İdrarın bedenden dışarı çıkışını kontrol eden dış sfinkter kasının gelişimi
18-24 aylar arasındadır. Çocukluk döneminde kazandığımız bu kasın kontrolü yaşın artması ile birlikte güçlenir. 4-5 yaşlarına kadar kas güçlenmesi devam ettiği için idrar kaçırma gözlenebilir. Okul çağında artık kas kontrolü sağlanmıştır. Mesanenin idrar biriktirme kapasitesi artmıştır. Kadınlarda menapoz erkeklerde andropoz ile birlikte kas tonusundaki azalma ile dış sfinkter kontrolünde zorlanma görülebilir.
Kas tonusu: İdrarın içinde biriktiği mesanenin (idrar torbası) boşalması detrüsör isimli kasın kasılması ve gevşemesi sayesinde gerçekleşmektedir. Kasın tonusu azaldığı zaman mesane tam olarak boşalamaz.
Sıvı alımı: Vücuda alınan sıvı miktarının artması böbreklerden süzülen ve vücuttan atılan idrar miktarının artmasına yol açar. Ayrıca alkol alımı, çay, kahve, kola vb. kafein içeren içeceklerin alımı da idrar miktarının artmasına yol açar. Sıvı alımının azalması böreklerden süzülen ve vücuttan atılan idrar miktarının artmasına neden olur.
Hastalıklar: Bazı hastalıklar böbreklere giden kan akımının dolayısı ile idrarın oluşumunun azalmasına neden olur.
İlaçlar: Vücuda alınan bazı ilaçlar direkt ya da dolaylı olarak idrarın oluşumunu artırabilir ya da azaltabilirler.
Psikolojik faktörler: bireyin yaşadığı stres, idrarını yaparken mahremiyetin korunamaması, boşaltım ihtiyacı için başkalarına bağımlı olmak, tuvalete gidememek ya da alışık olmadığı ortamda bu ihtiyacını karşılayamamak idrar yapma alışkanlığını değiştirebilen durumlardır.
Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi idrar kaçırma söz konusu olduğunda kullanılan bezin değiştirilme sıklığını en doğru şekilde ifade etmektedir?

Islaklık olsun olmasın dört saatte bir

Bakım personeli iki saat arayla

Günde üç defadan az olmamalı

Birey ıslaklığı fark ettiğinde

Saat başı kontrol edip ıslaklık varsa

Açıklama:

İdrar kaçırma sorunu olan bireyde eğer tamamen kaçırma söz konusu ise çocuk ya da erişkin bezi kullanılabilir. Eğer kısmı idrar kaçırma söz konusu ise mesane pedi kullanılabilir. Ped ya da bez tek kullanımlıktır. Birey kendisi fark edip değiştirebiliyorsa her saat başı bezini kontrol edip ıslaklık varsa değiştirmeli, birey fark edemiyorsa bakım vereni saat başı bezi ıslaklık açısından değerlendirmelidir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aromatik kokuya sahiptir
Yumuşak kıvamlıdır
Silindirik bir şekli vardır
Çocuklarda rengi kahverengidir
Günlük ortalama 100-400 g’dır

Hangileri normal gaitanın özellikleri arasında yer alır?

I, II, III, IV ve V

II, III, IV ve V

I, II, III ve V

III, IV ve V

I ve V

Açıklama:

Normal gaitanın özellikleri:
Renk: yetişkinde genellikle kahverengi, çocukta sarı
Kıvamı: yumuşak (sert olmayan)
Koku: Aromatik. Bedene alınan yiyeceklere ve bağırsak içindeki normal bakteri florasının aktivitesine göre değişiklik gösterir.
Şekli: Silindirik ( Kalın bağırsağın son bölümü olan rektum parçasının şekline benzer)
Miktarı: Günlük ortalama 100-400 g ( ancak bu miktar günlük bedene alınan besin miktarına ve kişinin bağırsaklarını boşaltma sıklığına göre değişiklik gösterebilir). Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi bireye bağırsak alışkanlığı kazandırmak için göz önünde bulundurulması gereken ilkeler arasında yer alır?

Devamlı kullanılan ilaçlar bir süre bırakılmalı

Bağırsakların çok hareketli olması sağlanmalı

Karın bölgesinde ağrı varsa boşaltım ertelenmeli

Her denemede 30-40 dakikalık bir zaman ayrılmalı

Beslenme aralıkları arasındaki süre uzatılmalı

Açıklama:

Düzenli Bağırsak Alışkanlığı Kazanma

Sabırlı olmayı öğrenme ilk adımdır. Bağırsağa düzenli boşaltım alışkanlığı kazandırmak zaman ister (bazen 2-3 haftayı bulabilir) (çocuklara bağırsak alışkanlığı kazandırmak için 18-24 aylar arası uygundur).
Birey ile birlikte yaşam biçimine uygun boşaltım için zaman aralığı belirlenir (sabah kahvaltı öncesi ya da sonrası -akşam yemek öncesi veya sonrası).
Bağırsakları boşaltma zamanında önce hareketliliğini uyarmak için sıcak içecek, su, meyve suyu (portakal suyu) alması sağlanır.
Günlük yeterli sıvı alımı teşvik edilir.
Bağırsaklara düzenli bir boşaltım alışkanlığı kazandırmak için her denemede 30-40 dakikalık bir zaman ayrılmalıdır.
Tuvalete boşaltım için oturulduğu zaman elleri ile karın üzerine hafif basınç uygulanması yararlıdır.

Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Bireyin değerlendirilmesine olanak sağlamak
Bakım veren ile birey arasındaki iletişimi güçlendirmek
Bireye iyilik ve canlılık duygusu vermek
Kas tonusunu artırmak ve eklem hareketlerini kolaylaştırmak

Aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Banyo yapma sürecini etkileyenleri

Sabunlanma aşamasını

Banyoda dikkat edilmesi gerekenleri

Banyonun yapılış amaçlarını

Banyo sürecini kolaylaştırmayı

Açıklama:

Banyonun yapılış amaçlarını

Doğru Cevap: D

Soru 32

............ banyo yapma ihtiyacını ve sıklığını değiştirebilir. Banyo sürecinde planlama yapılırken bireyin algılamalarının değerlendirilmesi bu anlamda önemlidir.
Boş alana hangisi gelmelidir?

Bireyin tercihleri

Yaşanılan sosyal çevre

Bireyin bedenini algılaması

Sosyoekonomik durum

Bireyin fiziksel durumu

Açıklama:

Bireyin bedenini algılaması

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi giyinme sürecini etkileyebilecek iç ve dış faktörlerden biri değildir?

Bedenin algılanma şekli

Hava koşulları

Esnek kumaşlar

Özel durumlar

Günün saati

Açıklama:

Esnek kumaşlar

Doğru Cevap: C

Soru 34

Normal birey bir tam günde ne kadar idrar yapar?

1100-1200 ml

1100-1400 ml

1200-1400 ml

1200-1500 ml

1300-1500 ml

Açıklama:

1200-1500 ml

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi üriner sistem sağlığını korumada gerekli olanlardan biridir?

İdrar yapmadan önce ve sonra mutlaka eller yıkanmalıdır.

İdrar akışı engellendiği durumlarda enfeksiyon oluşur.

Normal birey bir günde ortalama 1200-1500 ml yapar.

Bazı ilaçlar idrarın oluşumunu artırabilir ya da azaltabilir.

İdrarı tamamen kaçırma var ise mesane pedi kullanılabilir.

Açıklama:

İdrar yapmadan önce ve sonra mutlaka eller yıkanmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Gelişimsel dönem
Vücuda alınan besinler
Psikolojik faktörler
Defeksyon alışkanlığı
Ağrı

Hangisini etkileyen faktörlerdendir?

İdrar yapamama

İdrarını Tutamama

Bağırsak Boşaltımı

Düzenli Bağırsak Alışkanlığı

Kas tonusu

Açıklama:

Bağırsak Boşaltımı

Doğru Cevap: C

Soru 37

Bağırsaklara düzenli boşaltım alışkanlığı kazandırmak için her denemede ne kadar zaman ayrılmalıdır?

15-20 dakika

20-25 dakika

25-35 dakika

30-40 dakika

35-40 dakika

Açıklama:

30-40 dakika

Doğru Cevap: D

Soru 38

Normal gaitanın özellikleri için verilenlerden hangisi doğru değildir?

Renk yetişkinde genellikle kahverengi, çocukta sarıdır.

Kıvamı yumuşaktır.

Kokusu aromatiktir.

Şekli silindiriktir.

Miktarı günlük ortalama 100-250 gram aralığındadır.

Açıklama:

Normal gaitanın miktarı günlük ortalama 100-400 gramdır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

İdrarın vücuttan atılımının kontrol edilememesine ne ad verilir?

İnkontinans

Enürezis

Konstipasyon

Distansiyon

Üriner retansiyon

Açıklama:

İdrar tutamama (inkontinans), idrarın vücuttan atılımını kontrol edememedir. Enürezis, çocuklarda idrarı kontrol edebilecek dönemde olmasına rağmen altına idrar kaçırma olayı; üriner retansiyon, idrarın mesanede (idrar torbası) birikmesi dışarı atılamaması ile ortaya çıkan durum; konstipasyon, bağırsak hareketlerinin azalması ve buna bağlı sert, kuru ve az miktarda gaita ile karakterize durum; distansiyon ise, bağırsak içeriğinde fazla miktarda gazın birikmesine bağılı olarak karında oluşan gerginlik durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 40

İdrarın mesanede (idrar torbası) birikmesi dışarı atılamaması ile ortaya çıkan bir duruma ne ad verilir?

İnkontinans

Konstipasyon

Üriner retansiyon

Distansiyon

Enürezis

Açıklama:

İdrar tutamama (inkontinans), idrarın vücuttan atılımını kontrol edememe; enürezis, çocuklarda idrarı kontrol edebilecek dönemde olmasına rağmen altına idrar kaçırma olayı; konstipasyon, bağırsak hareketlerinin azalması ve buna bağlı sert, kuru ve az miktarda gaita ile karakterize durum; distansiyon, bağırsak içeriğinde fazla miktarda gazın birikmesine bağılı olarak karında oluşan gerginlik durumudur. İdrarın mesanede (idrar torbası) birikmesi dışarı atılamaması ile ortaya çıkan duruma ise üriner retansiyon adı veirlir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Enürezis nedir?

İdrarın mesanede (idrar torbası) birikmesi dışarı atılamaması ile ortaya çıkan bir durumdur.

Çocuklarda idrarı kontrol edebilecek dönemde olmasına rağmen altına
idrar kaçırma olayıdır.

İdrarın vücuttan atılımını kontrol edememedir.

Bireyin gaz ve gaita yaparken kaslarını kontrol edememesidir.

Bağırsak içeriğinde fazla miktarda gazın birikmesine bağılı olarak karında oluşan gerginlik durumudur.

Açıklama:

Enürezis, çocuklarda idrarı kontrol edebilecek dönemde olmasına rağmen altına
idrar kaçırma olayıdır. Bu sorunda çocuk ya hiç idrarını tutamamıştır (hastalıklar vb. sorunlar) ya da idrar tutmayı başardığı hâlde sonradan ortaya çıkmıştır (hastalıklar, enfeksiyonlar, psikolojik sorunlar).

Doğru Cevap: B

Soru 42

Çocuklar ortalama kaç yaşlarında büyük tuvaletlerini kontrol etmeyi öğrenirler?

1,5-2

2-2,5

2,5-3

3-3,5

3,5-4

Açıklama:

Çocuklar ortalama 2-2,5 yaşlarına geldiklerinde büyük tuvaletlerini kontrol etmeyi öğrenirler.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Çocuklarda gaitanın ne renkte olması beklenir?

Sarı

Yeşil

Kahverengi

Koyu kahverengi

Siyah

Açıklama:

Normal bir gaitanın yetişkinde genellikle kahverengi, çocukta ise sarı olması beklenir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Normal bir birey bir günde ortalama kaç ml idrar yapar?

600-800

800-1000

1000-1200

1200-1500

1500-1800

Açıklama:

Normal bir birey bir tam günde ortalama 1200-1500 ml idrar yapar.

Doğru Cevap: D

Soru 45

İdrar yapma ihtiyacını yatakta karşılayacak engelli kadın için hangi yardımcı araçtan yararlanılmaktadır?

Sürgü

Ördek

Balık

Galoş

Yatak pedi

Açıklama:

İdrar yapma ihtiyacını yatakta karşılayacak engelli için kadında sürgü, erkekte ördek isimli yardımcı araçlardan yararlanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Çocuklara bağırsak alışkanlığı kazandırmak için hangi aylar arası uygundur?

12-16 aylar arası

14-18 aylar arası

18-24 aylar arası

24-28 aylar arası

28-40 aylar arası

Açıklama:

Çocuklara bağırsak alışkanlığı kazandırmak için 18-24 aylar arası uygundur.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Bağırsakların hareketliliğini sağlamak için bir sakınca yoksa günlük kaç ml sıvı alınmalıdır?

500-600

600-1000

1000-1500

2000-3000

3000-4000

Açıklama:

Bağırsakların hareketliliğini sağlamak için bir sakınca yoksa günlük 2000-3000 ml sıvı alınması sağlanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri banyo sürecini etkileyen etmenler arasında gösterilir?

Bireyin bedenine ilişkin algılaması
İçinde yaşanılan sosyal çevrenin uygulamaları
Bireyin sosyoekonomik durumu

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Banyo süreci bireysel pek çok değişkenden etkilenmektedir. Bu değişkenler; Bireyin bedenine ilişkin algılaması, İçinde yaşanılan sosyal çevrenin uygulamaları, Bireyin sosyoekonomik durumu, Bireyin tercihleri, Bireyin sağlıkla ilgili inanışları ve motivasyonu, Bireyin gelişim dönemi, Bireyin fiziksel durumudur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri banyonun yapılış amaçları arasında yer alır?

Derinin temizliğini sağlamak
Kan dolaşımını hızlandırmak
Kas tonusunu artırmak ve eklem hareketlerini kolaylaştırmak

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Banyonun yapılış amaçları: 1. Bireyin değerlendirilmesine olanak sağlamak 2. Bakım veren ile birey arasındaki iletişimi güçlendirmek 3. Banyo derinin temizliğini sağlamak 4. Kan dolaşımını hızlandırmak 5. Bireye iyilik ve canlılık duygusu vermek 6. Vücut kokularını azaltmak 7. Kas tonusunu artırmak ve eklem hareketlerini kolaylaştırmaktır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Deriden fazla sıvı kaybına bağlı olarak ortaya çıkan duruma ne ad verilir?

Akne

Deride kuruluk

Deride aşınma

Deri iltihabı

Kıllanma

Açıklama:

Deride kuruluk (Kserozis): Deriden fazla sıvı kaybına bağlı olarak ortaya çıkar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi deri bakımında genel ilkeler arasında yer almaz?

Deri bakımında kullanılacak maddeler herkes için aynı olmalıdır.

Deri bakımı vücudun mikroorganizmalar ile mücadele etmesini sağlar.

Derinin ıslak kalması mikroorganizmaların üremesine neden olur.

Deride koku, derideki bakterilerin vücut salgılarına yerleşmesiyle oluşur.

Derinin duyarlılığı ve sağlamlığı bireyden bireye farklılık gösterir

Açıklama:

Deri Bakımında Genel İlkeler 1. Sağlam deri vücudun mikroorganizmalar ile mücadele etmesinde önemlidir. 2. Derinin altta yer alan organları koruyabilmesi için sağlıklı olması gerekir. 3. Derinin ıslak kalması tahrişe ve mikroorganizmaların üremesine neden olur. 4. Deride koku, derideki bakterilerin vücut salgılarına yerleşmesiyle oluşur. 5. Derinin duyarlılığı ve sağlamlığı bireyden bireye farklılık gösterir. 6. Deri bakımında kullanılacak maddeler (sabun, şampuan, losyon vb.) istenen etki ve kullanım amaçlarına uygun seçilmelidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri fiziksel yetersizlikler nedeniyle hareket güçlüğü yaşayan engelli bireyin banyoda kişisel bakım ve temizliğine ilişkin süreci kolaylaştıracak düzenlemeler arasında yer alabilir?

Standart diş fırçaları yerine elektrikli geniş saplı fırçaların kullanımı

Duş ve kabin içinde oturmayı sağlayan sandalye ve oturakların kullanımı

Bacaklar, ayaklar ve sırt bölgesini temizlemek için uzun saplı banyo fırçaları kullanımı

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kitabınızın 7 ve 8. sayfasında engelli bireyin banyo sürecini kolaylaştırabilecek düzenlemelere ilişkin düzenlemeler 10 madde olacak şekilde sıralanmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri 2-2,5 yaş çocuğundan beklenen giyinme becerileri arasında yer alır?

Çıtçıtlı kıyafetleri kapatabilir
Büyük düğmeleri ilikleyebilir
Ayakkabı bağcığını bağlayabilir

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

2-2,5 yaş, önden ilikli olmayan montunu çıkarabilir, ayakkabılarını çıkarabilir, pantolonu çıkarılırken yardım edebilir, kafasından giydiği üst giysinin kolunu bulabilir. Beli lastikli pantolon ve alt kıyafetlerini çıkarabilir, tişört ve ceket gibi hafif kıyafetleri kendisi çıkarabilir, çorapları giydirilirken yardım edebilir, büyük düğmeleri ilikleyebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi giyinme sürecini olumsuz etkiler?

Esneyebilme özelliği olan kumaşlardan yapılmış kıyafetlerin tercih edilmesi

Pantolonların ayak bileğine gelen bölümlerinin geniş olması

Büyük düğmesi olan ya da fermuarlı kıyafetlerin tercih edilmesi

Bağcıklı ayakkabı ya da sandaletlerin tercih edilmesi

Eşyalara uzanmak için yardımcı araçlardan yararlanılması

Açıklama:

Eğilmeyi azaltmak ve zorlanmaları önlemek için bağcıklı ayakkabı ya da terlik yerine cırt cırtlı (yapışarak tutunan) veya bağcıksız olanlar tercih edilmelidir. Elastik ayakkabı ve terlik tercih edilmelidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi “Üriner Boşaltım Sitemi”nde yer alan organlardan biri değildir?

Böbrekler

Üreterler

Bağırsaklar

Mesane

Üretra

Açıklama:

Üriner boşaltım sistemi şu organlardan oluşur; böbrekler, üreterler, mesane (idrar torbası) ve üretra (idrarın bedenden çıkış noktası). Üriner sistemi oluşturan bu organların tümünün görevi böbreklere gelen plazmanın süzülmesi ve fazlalık ve atık maddelerin idrar olarak vücuttan atılmasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Üriner Boşaltım Sisteminin sağlığını korumak için yapılması gerekenler arasında yer alır?

Bireyler yeterli sıvı alımı için desteklenmelidir
Her tuvalet öncesi ve sonrası perine bakımı yapılmalıdır.
Boşaltım sonuna kadar birey gözlenmeli ve güvenliği sağlanmalıdır.

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Boşaltım ihtiyacını karşılama da yalnız olmak önemlidir. Bu nedenle düşme riski olan ya da güvenlik riski yüksek olan (çocuk ya da yetişkin engelli) birey yalnız bırakılmamalı eğer fiziksel olarak yanında olmamız gerekiyorsa birey uygun pozisyon alması için desteklendikten sonra, uygunsa kapının dışında beklenmeli, uygun değilse aynı oda da arkamız dönük ya da kafamızı çevirerek bireyin mahremiyetini korumalıyız. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bağırsak boşaltımını etkileyen faktörler arasında yer alır?

Gelişimsel dönem
Egzersiz-aktivite düzeyi
Psikolojik faktörler

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tüm öncüller bağırsak boşaltımını etkileyen etmenler arasında yer almaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Hangisi banyo yapma amaçlarından biri değildir?

Kan dolaşımını hızlandırmak

Çevre temizliğini gerçekleştirmek

Vücut kokularını azaltmak

Derinin temizliğini sağlamak

Eklem hareketlerini kolaylaştırmak

Açıklama:

Banyonun yapılış amaçları:
1. Bireyin değerlendirilmesine olanak sağlamak
2. Bakım veren ile birey arasındaki iletişimi
güçlendirmek
3. Banyo derinin temizliğini sağlamak
4. Kan dolaşımını hızlandırmak
5. Bireye iyilik ve canlılık duygusu vermek
6. Vücut kokularını azaltmak
7. Kas tonusunu artırmak ve eklem hareketlerini kolaylaştırmak
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bireyin kendi bedenine ilişkin algılamaları banyo yapma ihtiyacını ve sıklığını değiştirebilir.

İçinde yaşanılan sosyal çevrenin banyo ile ilgili alışkanlıklarımıza etkisi yoktur.

Banyo yapma kan dolaşımını yavaşlatır.

Derinin en ince olduğu yer el ve ayak tabanıdır.

Bireyin eğitim düzeyi banyo tercihini etkiler.

Açıklama:

Bireyin bedenine ilişkin algılaması: Bireyin kendi bedenine ilişkin algılamaları banyo yapma ihtiyacını ve sıklığını değiştirebilir. Banyo sürecinde planlama yapılırken bireyin algılamalarının değerlendirilmesi bu anlamda önemlidir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi banyo sürecinde tesbit edilen ve birey ya da ailesinin sağlık kurumuna başvurmasını gerektiren, sorunlarından biri değildir?

Deride aşınma, sıyrılma

Deri iltihabı

Kıllanma

Deride canlılık

Akne

Açıklama:

Deride canlılık problem kaynağı değildir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Bedenin sadece bir parçasının yıkanmasına dayalı banyo tipi hangisidir?

Kısmi banyo

Tam yatak banyosu

Küvet banyosu

Yardımla yatak banyosu

Duş şeklinde banyo

Açıklama:

Kısmı banyo: Bedenin sadece bir parçasının yıkanmasına dayalı banyo tipidir. Birey engellilik durumuna göre banyoyu kendisi gerçekleştirir. Uygun fiziksel ortamın sağlanması ve gerekli araç gereçlerin hazır bulundurulması yeterlidir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıda giyinme sürecini etkileyebilecek içten kaynaklanan faktörlerden birisidir?

Hava koşulları

Günün saati

Özel durumlar

Tercihler

Çevresel koşullar

Açıklama:

Aşağıda giyinme sürecini etkileyebilecek içten ve dıştan
kaynaklanan faktörlerin dağılımı yer almaktadır.
İçten kaynaklanan faktörler:
• Bedenin algılanma şekli
• Stil (giyim) anlayışı
• Tercihler
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

kazaklarını rahatlıkla giyer ve çıkarır, düğmeleri rahatlıkla ilikler ve açar,
ayakkabı bağlarını geçirebilir, kendi kendine giyinir, arkada yerleşik fermuarları kapatabilir.
Engelli birey yukarıdaki giyinme becerilerini gelişimsel sürecin hangi aşmasında gerçekleştirir?

1-1.5 yaş,

2-2,5 yaş,3-3,5 yaş,

3-3,5 yaş,

4-4,5 yaş,

5-5,5 yaş,

Açıklama:

5-5,5 yaş, kazaklarını rahatlıkla giyer ve çıkarır, düğmeleri rahatlıkla ilikler ve açar, ayakkabı bağlarını geçirebilir, kendi kendine giyinir, arkada yerleşik fermuarları kapatabilir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi doğru giyinme önerilerinden biri değildir?

Pantolonların ayak bileğine gelen bölümlerinin geniş olması sağlanmalıdır.

Esneyebilme özelliği olan kumaşlardan yapılmış kıyafetler tercih edilmelidir.

Kıyafetlerde fermuar yerine düğme, çıtçıt, çengel tercih edilmelidir.

Bir beden büyük olan ve önden açılıp giyilebilen giysiler tercih edilmelidir.

Fiziksel engel durumuna göre giysileri giyerken yardımcı olarak kullanabileceği malzemeler temin edilmelidir.

Açıklama:

Kıyafetlerde düğme, çıtçıt, çengel yerine fermuar (bitiş noktasında kavramaya izin verecek genişlikte araç bulunan) tercih edilmelidir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi üriner boşaltım sistemini oluşturan organlardan biri değildir?

Mesane

Bağırsak

Böbrekler,

Üretra

Üreterler,

Açıklama:

Üriner boşaltım sistemi şu organlardan oluşur; böbrekler, üreterler, mesane (idrar torbası) ve üretra (idrarın bedenden çıkış noktası).
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi üriner sistem sorunlarından enfeksiyonun sebeplerindendir?

Psikolojik sorunlar

Kasların tonusunu kaybetmesi

Perine bölgede uygun olmayan hijyenik alışkanlıklar

Sık sık idrara çıkma

İdrarı tutamama

Açıklama:

Enfeksiyon: Mikroorganizmaların neden olduğu üriner sistem enfeksiyonlarında giriş kapısı genellikle idrarın çıkış noktasıdır (üretral meatus). Başlıca nedeni perine bölgesinde uygun olmayan hijyenik alışkanlıklardır. Ayrıca idrarın akışının engellendiği durumlar da enfeksiyonların oluşmasına neden olabilirler.
doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Çocuklarda normal gaitanın rengi aşağıdakilerden hangisidir?

Kırmızı

Yeşil

Siyah

Kahverengi

Sarı

Açıklama:

Normal gaitanın özellikleri:
Renk: yetişkinde genellikle kahverengi, çocukta sarı
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

I- Kan dolaşımını hızlandırmak
II- Bakım veren ile birey arasındaki iletişimi güçlendirmek
III- Bireyi rahatlatmak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri banyonun yapılış amaçlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Banyonun yapılış amaçları:
1. Bireyin değerlendirilmesine olanak sağlamak
2. Bakım veren ile birey arasındaki iletişimi güçlendirmek
3. Banyo derinin temizliğini sağlamak
4. Kan dolaşımını hızlandırmak
5. Bireye iyilik ve canlılık duygusu vermek
6. Vücut kokularını azaltmak
7. Kas tonusunu artırmak ve eklem hareketlerini kolaylaştırmak

Doğru Cevap: C

Soru 69

Banyo süreci bireysel pek çok değişkenden etkilenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu değişkenlerden biri değildir?

İçinde yaşanılan sosyal çevrenin uygulamaları

Bireyin tercihleri

Bireyin bedenine ilişkin algıları

Bireyin sosyoekonomik durumu

Bireyin psikolojik durumu

Açıklama:

Banyo süreci bireysel pek çok değişkenden etkilenmektedir. Bu değişkenler aşağıda sıralanmıştır:
• İçinde yaşanılan sosyal çevrenin uygulamaları
• Bireyin tercihleri
• Bireyin bedenine ilişkin algılaması
• Bireyin sosyoekonomik durumu
• Bireyin sağlıkla ilgili inanışları ve motivasyonu
• Bireyin içinde yaşadığı kültürün özellikleri
• Bireyin gelişim dönemi
• Bireyin fiziksel durumu

Doğru Cevap: E

Soru 70

I- Duyuların (ağrı, dokunma, ısı, basınç) algılanmasını sağlar.
II- C vitamini depolaması yapar.
III- D vitaminin sentez edilmesinde ve emilmesinde rol alır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri derinin görevleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Tüm vücudumuzu saran derinin beş önemli görevi vardır:
1. Tüm bedeni bir zırh gibi sararak mikroorganizmaların vücuda girişini engeller. Aynı zamanda bedeni tümden sararak iç organların korunmasını sağlar.
2. Deri vücut ısısının düzenlenmesine yardımcı olur.
3. Sebum salgısı yapar. Sebum derinin ve saçın kayganlaşmasını ve yumuşamasını sağlar. Sebum ayrıca saçın kırılmasını önler, havanın neminin az olduğu yerlerde deriden su kaybını azaltır ve bakterileri öldürme özelliğine sahiptir.
4. Duyuların (ağrı, dokunma, ısı, basınç) algılanmasını sağlar.
5. D vitaminin sentez edilmesinde ve emilmesinde rol alır

Doğru Cevap: D

Soru 71

Kadın ve erkekte androjenlerin fazla salgılanmasına bağlı ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Akne

Kserozis

Dermatit

Abrazyon

Hirsutizm

Açıklama:

Kıllanma (Hirsutizm): Kadın ve erkekte androjenlerin fazla salgılanmasına bağlı ortaya çıkan durumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi deri bakımındaki genel ilkeler arasında gösterilemez?

Derinin altta yer alan organları koruyabilmesi için sağlıklı olması gerekir.

Derinin ıslak kalması tahrişe ve mikroorganizmaların üremesine neden olur.

Deride koku, derideki bakterilerin vücut salgılarına yerleşmesiyle oluşur.

Derinin duyarlılığı ve sağlamlığı her birey için aynıdır.

Deri bakımında kullanılacak maddeler (sabun, şampuan, losyon vb.) istenen etki ve kullanım amaçlarına uygun seçilmelidir.

Açıklama:

Deri Bakımında Genel İlkeler
1. Sağlam deri vücudun mikroorganizmalar ile mücadele etmesinde önemlidir.
2. Derinin altta yer alan organları koruyabilmesi için sağlıklı olması gerekir.
3. Derinin ıslak kalması tahrişe ve mikroorganizmaların üremesine neden olur.
4. Deride koku, derideki bakterilerin vücut salgılarına yerleşmesiyle oluşur.
5. Derinin duyarlılığı ve sağlamlığı bireyden bireye farklılık gösterir.
6. Deri bakımında kullanılacak maddeler (sabun, şampuan, losyon vb.) istenen etki ve kullanım amaçlarına uygun seçilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

I- Banyoda duş başlığını kolayca kavramayı sağlamak için silikon eklentilerin kullanılması önerilebilir.
II- Bacaklar, ayaklar ve sırt bölgesini temizlemek için uzun saplı banyo fırçaları kullanılabilir.
III- Saç kurutma esnasında saç derisinde tahriş olma ihtimaline karşı kurutma makinası kullanılmamalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri engelli bireyin banyo sürecini kolaylaştırabilecek düzenlemeler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Aşağıda engelli bireyin banyo sürecini kolaylaştırabilecek düzenlemelere ilişkin bilgiler yer almaktadır:
1. Banyoda duş başlığını kolayca kavramayı sağlamak için silikon eklentilerin kullanılması önerilebilir (kaymayı engellemek için).
2. Bacaklar, ayaklar ve sırt bölgesini temizlemek için uzun saplı banyo fırçaları kullanılabilir. Sabunu elde tutmayı kolaylaştırmak için kumaş eldiven içine yerleştirme veya eldiven şeklindeki bezlerin ele giydirilmesi tercih edilebilir.
3. Saç kurutmak için el ile tutulmaya ihtiyaç duyulmayan saç kurutma makinelerinin kullanımı tercih edilebilir.
4. Elleri ile baş bölgesine uzanma sınırlılığı olan bireylerde bakımda kullandığı araçlara (saç fırçası, diş fırçası, saç tarağı, maskara, dudak nemlendiricisi vb.) ucuz maddelerden (ahşap dübel ya da PVC borular) uzun
saplar yapılabilir/eklenebilir.
5. Elleri ile deodorant veya spreylerin üst basma noktalarını yönetemeyenler için kavramayı kolaylaştıracak ek aparatlar kullanılabilir

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi giyinme ile ilgili verilen öneriler arasında olamaz?

Esneyebilme özelliği olan kumaşlardan yapılmış kıyafetler tercih edilmelidir.

Sakıncası yoksa bireyin bedeninden bir beden büyük olan ve önden açılıp giyilebilen giysiler tercih edilmelidir.

Bireyin sahip olduğu fiziksel engel durumuna göre giysileri tek başına giyerken yardımcı olarak kullanabileceği malzemeler temin edilmelidir.

Pantolonların ayak bileğine gelen bölümlerinin dar olması sağlanmalıdır.

Kıyafetleri giyerken ve çıkarırken kolaylık sağlaması için daha büyük düğmesi olan ya da fermuarlı kıyafetler tercih edilmelidir.

Açıklama:

Giyinme sürecinin etkin yönetilmesi için gözden geçirilmesi gerekenler şöyle sıralanmaktadır
(Early 2013; Solomon 2015):
1. Esneyebilme özelliği olan kumaşlardan yapılmış kıyafetler tercih edilmelidir.
2. Sakıncası yoksa bireyin bedeninden bir beden büyük olan ve önden açılıp giyilebilen giysiler tercih edilmelidir.
3. Pantolonların ayak bileğine gelen bölümlerinin geniş olması sağlanmalıdır.
4. Bireyin sahip olduğu fiziksel engel durumuna göre giysileri tek başına giyerken yardımcı olarak kullanabileceği malzemeler temin edilmelidir.
5. Kıyafetleri giyerken ve çıkarırken kolaylık sağlaması için daha büyük düğmesi olan ya da fermuarlı kıyafetler tercih edilmelidir.
6. Kıyafetlerde düğme, çıtçıt, çengel yerine fermuar (bitiş noktasında kavramaya izin verecek genişlikte araç bulunan) tercih edilmelidir.
7. Eğilmeyi azaltmak ve zorlanmaları önlemek için bağcıklı ayakkabı ya da terlik yerine cırt cırtlı (yapışarak tutunan) veya bağcıksız olanlar tercih edilmelidir. Elastik ayakkabı ve terlik tercih edilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

İdrarın böbreklerde oluşup vücuttan dışarıya doğru atılımını etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biri değildir?

Büyüme ve gelişme

Kas tonüsü

Hastalıklar

İlaçlar

Spor yapma

Açıklama:

İdrarın böbreklerde oluşup vücuttan dışarıya doğru atılımını etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Bu faktörler şu şekilde sıralanır:

Büyüme ve gelişme
Kas tonusu
Sıvı alımı
Hastalıklar
İlaçlar
Psikolojik faktörler

Doğru Cevap: E

Soru 76

Çocuklarda idrarı kontrol edebilecek dönemde olmasına rağmen altına idrar kaçırma olayına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Sistit

Enürezis

İnkontinans

Üretit

Üriner retansiyon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 77

Bağırsak hareketlerinin azalması ve buna bağlı sert, kuru ve az miktarda gaita ile karakterize duruma verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

İnkontinans

Konstipasyon

Diyare

Distansiyon

Kolit

Açıklama:

Kabızlık (Konstipasyon): Bağırsak hareketlerinin azalması ve buna bağlı sert, kuru ve az miktarda gaita ile karakterize durum. Birey karın bölgesinde sertlik, kramp, karında şişlik, oturduğu zaman ağrı tanımlar. Kabızlık ilerlerse baş ağrısı ve iştahta azalma görülebilir.

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi temel günlük yaşam aktivitelerine ilişkin bir durumdur?

Çorba yapma

Çorba içme

Para hesaplama

Ateşten korunma

Hediye seçip alabilme

Açıklama:

Enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri içinde alışveriş, telefon kullanma, yemek yapma, güvenlik, ilaçlar, finansal yönetim yer alırken, temel günlük yaşam aktiviteleri içinde beslenme, banyo, giyinme, transfer, tuvalet ve boşaltım yer almaktadır. A şıkkı yemek yapma, C şıkkı finansal yönetim, D şıkkı güvenlik ve E şıkkı da alışveriş örnekleri olarak enstrümantal günlük yaşam aktivitelerindendir. Çorba içme bir beslenme biçimi olduğundan temel günlük yaşam aktivitesi olarak düşünülmelidir. Doğru cevap B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Bir beslenme değerlendirmesinde besinlerin son kullanma tarihi sorgulanıyorsa aşağıdakilerden hangisi gözetilmektedir?

Antopometri değerlendirmesi

Biyomedikal değerlendirme

Klinik değerlendirme

Diyet

Çevresel değerlendirme

Açıklama:

Beslenme değerlendirmesi antropometri, biyomedikal, klinik, diyet ve çevresel değerlendirmeyi içermelidir. Antropometri değerlendirmesinde; Kilo, boy, baş çevresi, kas kalınlığı ve bel çevresi gibi ölçümler yer almaktadır. Biyomedikal değerlendirmede; vitamin, mineral, protein, kan yağ düzeyleri, kemik yoğunluğu ölçümleri, yutma değerlendirmesi yer almaktadır. Klinik değerlendirmede; cilt, diş, saç değerlendirmesi, uyku alışkanlıkları, bağırsak alışkanlıkları, bulantı olması, kullandığı ilaçlar değerlendirilmelidir. Diyet başlığında; yenilen besinler, besin gruplarına göre dağılımları, tüketilen sıvı miktarı, beslenme biçimi, diyetleri, alerjileri sorgulanmalıdır. Çevresel değerlendirmede; besin hijyeni, besin güvenliği, zehirlenme riski ele alınmalıdır. Son kullanma tarihi, çevresel değerlendirme içinde yer alan besin güvenliği ile ilgilidir. Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel ve gelişimsel engeli olan bireylerin beslenme uygulamalarında dikkat edilmesi gereken ilkelerdendir?

Bireyin beslenme faaliyetini yaşı belirler.

Bireyin kültürel özellikleri dikkate alınmalıdır.

Beslenmede hemen yeni besinlere geçilmelidir.

Beslenme esnasında gözlükler çıkarılmalıdır.

Bireysel beslenmeden kaçınılmalıdır.

Açıklama:

Bilişsel ve gelişimsel engeli olan bireylerin beslenme uygulamalarında dikkat edilmesi gereken birçok ilke arasında şunlar da yer almaktadır: (i) Bireyin beslenme faaliyetini yaşından bağımsız olarak bilişsel durumu belirlemektedir. (ii) Beslenme düzeninin sürdürülmesinde bireyin katılımını kültürüne uygun bir biçimde bireysel beslenme eğitimi vermek önemlidir. (iii) Beslenmede yeni besinleri baskı yapmadan yavaş yavaş denetilmelidir. (iv) Beslenme öncesinde gözlük, işitme cihazı, takma diş gibi araç-gereçleri takılmalıdır. (v) Beslenme yönetimi bireysel olmalı, bireyin tercihleri ve toleransına göre belirlenmelidir. Öyleyse, doğru cevap B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Ahmet rendelenmiş elma tüketmektedir. Öyleyse Ahmet’in annesi _____ ilkesini dikkate almaktadır.

iştahın uyarılması

dikkat dağılmasının önlenmesi

çiğneme kapasitesinin gözetilmesi

bireyin uygun araç-gereç kullanımı

yemek süresine dikkat edilmesi

Açıklama:

Engelli bireyde beslenme davranışı geliştirirken dikkat edilecek noktalar şunlardır:

İştahı uyarılmalıdır. İştahı uyarmak için 3 saat aralıklarla ana ve ara öğünler planlanmalı, ana ve ara öğünler arasında şekerli, yüksek kalorili yiyecek ve içecekler verilmemeli ve yemek süresi maksimum 30 dakika ile sınırlanmalıdır.
Yemek saatinde dikkat dağılması önlenmelidir.
Yemek kişinin çiğneyebilme kapasitesine göre hazırlanmalı ve küçük porsiyonlar şeklinde tüketilmelidir. Sebzeler sebze çorbası şeklinde, meyveler meyve suyu ve püre şekilde verilebilir, katı besinler yumuşatılarak çok küçük parçalara ayrılarak, ezilerek ve gerekirse ağız içine akıtılarak verilmelidir.
Beslemede kullanılan araç-gereçler bireyin durumuna uygun olmalıdır. Yuvarlak ve düz kaşık, kavramayı kolaylaştıran kaşık ve çatallar, kaymayan tabaklar ve tutulması kolay bardaklar tercih edilmelidir.

Doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Down sendromlu bireylerde görülen uyku bozukluğudur?

Gece uyanma

Uykuya dalış süresinin uzaması

Uykuda solunum bozukluğu

Uyku süresinin kısalması

Kabus görme

Açıklama:

Uyku sorunları bireyin tanısına göre aşağıdaki gibi değişiklik gösterebilmektedir.

Otizm Spektrum Bozukluğu: Bu tanı ile izlenen çocuklar diğer çocuklara göre daha fazla uyku sorunu yaşamaktadır. Bu sorunlar uykuya dalış süresinin uzaması, uyku düzeninin bozulması, kabus ve uyku süresinin kısalmasıdır.
Down Sendromu: Gece uyanma, gündüz uykululuk, uyumaya direnme gibi sorunlar görülebilir. Ayrıca uyku apne sendromu da sıklıkla görülmektedir.
Serebral Palsi: Sıklıkla uykuyu başlatma, sürdürme, uyku ve uyanma sürecinde sorunlar ve uykuda solunum bozuklukları görülebilmektedir.

Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi uyku hijyeni ilkelerine uygun bir davranıştır?

Ali uykusu geldiği an yatağa yatmaktadır.

Ayşe yatağında saatlerce şarkılar söyleyip sonra uykuya dalmaktadır.

Bahar yatak odasındaki televizyonu seyrederek uyumak istemektedir.

Murat her sabah bir bahaneyle yatakta kahvaltı etmek istemektedir.

Nur her akşam Türk kahvesini içmeden edememektedir.

Açıklama:

Düzenli dinlenme ve uyku organizmanın canlanması, yenilenmesi, tazelenmesi için gereklidir. Bilişsel ve gelişimsel bozukluğu olan bireylerin uyku alışkanlıklarında ve günlük yaşam düzeninde değişim olmaktadır. Uyku sorunlarına yaklaşımlarda uyku hijyeni ilkeleri, davranış tedavileri, ışık tedavisi ve ilaçlar kullanılmaktadır. Bu bağlamda, uyku sorunlarına yaklaşımda benimsenecek temel ilkelerden şıklarda verilenlere ilişkin olanlar şunlardır:

Yatak odası yalnızca uyku için kullanılmalıdır. Yatağa uyku geldiğinde gidilmeli ve yatılmalıdır.
Birey yatağa yattığında 20-30 dakika içinde uykuya geçemiyorsa yataktan çıkmalıdır. Uykusu gelene kadar yatağa gitmemelidir.
Yatak odası sessiz ve karanlık olmalıdır. Ancak bireyin karanlıkta uyumaktan korkma ihtimaline karşı bireysel tercihi uygulanmalıdır.
Sabahları hep aynı saatte kalkmalı, yorgunluk bahane edilerek yatakta kalma süresi uzatılmamalıdır.
Gün içinde, özellikle öğleden sonra ve akşam saatlerinde çay, kahve gibi uyarıcı maddeler alınmamalıdır.

Bu durumda, yalnızca Ali bu ilkelere uygun davranmaktadır. Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Sevda’ nın uyku saati çoktan geçmiştir. Aşağıdaki konuşmaya göre Sevda'da uykuyu etkileyen hangi engellilik durumu görülmektedir?
Anne : Kızım şöyle uzansana kanepeye. Rahat rahat izlersin televizyonunu da.
Sevda : Olmaaaaz!
Anne : Ama neden?
Sevda : Ya uyuyabilirsem!

Reflü

Diyabet

Otizm Spektrum Bozukluğu

Down Sendromu

Serebral Palsi

Açıklama:

Down Sendromlu bireylerde gece uyanma, gündüz uykululuk, uyumaya direnme gibi sorunlar görülebilir. Ayrıca uyku apne sendromu da sıklıkla görülmektedir. Sevda’nın da uykuya direnç gösterdiği anlaşılmaktadır. Öyleyse, doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi öz güveni artırır?

Uyku hijyeni

Kişisel hijyen

Disfaji

Malnütrisyon

Antropometri

Açıklama:

Temizlik insan vücudunun, kullanılan eşyaların ve yaşanılan çevrenin kirlerden arınmasıdır. Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümü “kişisel temizlik” olarak tanımlanır. Kişisel temizlik (bireysel hijyen) kişinin sağlığını korumak ve devam ettirmek için gereklidir. Kişisel temizlik uygulamaları:

Vücut salgıları, atıkları ve geçici mikropların vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar.
Rahatlama, dinlenme ve gevşeme sağlar.
Genel görünümü olumlu hâle getirir.
Özgüveni artırır.

Doğru cevap B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Kişisel bakım konusunda aşağıdakilerden hangisi doğru bir davranış olur?

Ayşe her gün iç çamaşırını değiştirir.

Murat ter kokmaya başlayınca duş alır.

Suzan ancak saçları yağlanınca yıkanır.

Ahmet dişleri sararınca fırçalar.

Fatma hafta bir gün ayaklarını yıkar.

Açıklama:

Kişisel temizlik ve bakım hastalıklardan korunmak açısından en önemli uygulamalardan biridir. Kişisel bakım ve temizlik yalnızca kirlilik belirtileri ortaya çıktığında yapılmamalıdır. Ancak, B, C, D şıklarında anlatılan durumlarda kirlilik belirtileri ortaya çıktığında temizlik yapılmaktadır. El-ayak bakımı kapsamında, banyo dışında da ayaklar her gün yıkanmalıdır. Bireyin ayakları su dolu kabın içinde ılık su ile sabunlu yumuşak bir bezle üstü, tabanı, parmak araları yıkanmalı ve durulanmalıdır. Yıkamanın ardından ayaklar, özellikle parmak araları tek tek çok iyi bir şekilde kurulanmalıdır. Bu yüzden E şıkkında yer alan Fatma doğru davranmamaktadır. Tuvalet hijyeni kapsamında ise vücut temizliği, iç çamaşırının her gün değiştirilmesi, çamaşırların beyaz pamuklu ve kişiye özel olması gerekmektedir. Bu durumda Ayşe iç çamaşırını her gün değiştirerek yerinde hareket etmektedir. Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Bilişsel ve gelişimsel bozukluğu olan bireyin kişisel temizliğini sağlamada aşağıdaki ilkelerden hangisi/hangileri dikkate alınmalıdır?
i. Bireyin bilgi ve uygulamaları gözden geçirilmelidir.
ii. Kişisel temizlik günlük olarak uygulanmalıdır.
iii. Bireysel gereksinimlerin farklı olabileceği unutulmamalıdır.
iv. Bireysel tercihler dikkate alınmalıdır.

Yalnız i

Yalnız i, ii

Yalnız i, ii, iii

Yalnız i, ii, iv

i, ii, iii, iv

Açıklama:

Bilişsel ve gelişimsel bozukluğu olan bireyin kişisel temizliğini sağlamada aşağıda yer alan ilkeler dikkate alınmalıdır:

Bireyin kendine özgü olduğu (biricik) ve gereksinimlerinin, önceliklerinin diğerlerinden farklı olabileceği unutulmamalıdır.
Bireyin sahip olduğu engel durumuna göre kendi bakım sorumluluğuna yapabildiği katkı düzeyi belirlenmelidir.
Bireyin kişisel temizlik konusundaki bilgi ve uygulamaları gözden geçirilmelidir.
Değiştirilmesi gereken uygulamaları hakkında bireyin farkındalığı oluşturulmalı ve değişikliklerde bireyin katılımı sağlanmalıdır.
Bireyin kendisinin bağımsızca gerçekleştirdiği kişisel temizlik uygulamaları değerlendirilmeli ve bağımsız yapması konusunda teşvik edilmelidir.
Bireyin gerçekleştirdiği kişisel temizlik uygulamalarında ihtiyaç duyduğu destek düzeyi belirlenmelidir.
Kişisel temizliği gerçekleştirirken, uygulamalara katılımı sağlanmalı, bu esnada beklenenler açıkça anlayabileceği şekilde anlatılmalıdır.
Kişisel temizlik günlük olarak uygulanmalıdır.
Kişisel temizliğinde kullanılacak malzemelerin seçiminde bireyin tercihi, alerjik özellikleri dikkate alınmalıdır.

Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Kilo, boy, baş çevresi, kas kalınlığı ve bel çevresi gibi ölçümler hangi beslenme değerlendirmesi başlığında yer alır?

Antropometri

Biyomedikal

Klinik

Diyet

Çevre

Açıklama:

Antropometri değerlendirmesinde; Kilo, boy, baş çevresi, kas kalınlığı ve bel çevresi gibi ölçümler yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Vitamin, mineral, protein, kan yağ düzeyleri, kemik yoğunluğu ölçümleri, yutma değerlendirmesi hangi besin değerlendirmesi başlığında yer alır?

Biyomedikal

Antropometri

Klinik

Diyet

Çevre

Açıklama:

Biyomedikal değerlendirmede; vitamin, mineral, protein, kan yağ düzeyleri, kemik yoğunluğu ölçümleri, yutma değerlendirmesi yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Bir ya da daha fazla besin öğesinin vücut dengesini bozacak şekilde uzun süre yetersiz ve dengesiz alınmasına ne ad verilir?

Malnutrisyon

Ruminasyon

Pika

Reflü

Demans

Açıklama:

Malnutrisyon: Bir ya da daha fazla besin ögesinin vücut dengesini bozacak şekilde uzun süre yetersiz ve dengesiz alınmasıdır. Malnutrisyon büyüme, gelişme geriliğine neden olmaktadır. Ayrıca işlevsel kapasitede azalma, fiziksel harekette azalma, bağışıklık sisteminde zayıflama, psikolojik işlevlerde azalmalar görülebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yutma güçlüğü olan bireylere yönelik sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenme için yapılması gerekenlerden biri değildir?

Yemekler kızartma ve kavurma şeklinde hazırlanmalı

Yağ tüketimi sınırlanmalı

Yemek yerken dik oturtulmalı

Günde en az 8-10 bardak su içirilmeli

Her öğünde 4 temel besin grubundan besin verilmeli

Açıklama:

Yemekler haşlama, ızgara ve fırında pişirme ile hazırlanmalıdır, kızartma, kavurma ile yemek hazırlanmalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi yutma güçlüğü olan bireylere yönelik sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenme için yapılması gerekenlerden biridir?

Her öğünde 4 temel besin grubundan besin verilmeli

Günde 6 gramdan fazla tuz tüketilmeli

Yemekler kızartma ve kavurma şeklinde hazırlanmalı

Yemek yerken hafif yatar pozisyonda olmalı

Hasta susamadıkça su verilmemeli

Açıklama:

Her öğünde et ve ürünleri, süt ve ürünleri, sebze ve meyveler, ekmek ve tahıllardan oluşan 4 temel besin grubundan besin alınmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi ağız ve diş bakımını gerçekleştirirken dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?

Diş macunları flüorit içermemeli

Takma dişler gece yatarken çıkarılmalı

Dişler yumuşak, naylon kıllı ve yuvarlak uçlu diş fırçası ile fırçalanmalı

Şeker ve karbonhidrat içeren gıdaların tüketimi azaltılmalı

Takma dişler kullanılmadığında günde 6-8 saat su içinde bekletilmeli

Açıklama:

Diş macunları flüorit içermelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin saç bakımı yapılırken dikkat edilmesi gereken özelliklerden biri değildir?

Tarağın dişlerinin aralıkları sık olmalı

Doğal kıllardan yapılmış saç fırçası tercih edilmeli

Saçlar kafa derisinden saçların ucuna doğru yumuşak hareketlerle taranmalı

Saçlar haftada iki gün şampuan ile yıkanmalı

Saçların kesim işlemi bireyin yaş ve cinsiyeti ile tercihine uygun yapılmalı

Açıklama:

Tarağın dişleri keskin, düzensiz ve aralıkları sık olmamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin el-ayak ve tırnak bakımı yapılırken dikkat edilmesi gereken özelliklerden biridir?

Ayak ve tırnak bakımı özellikle banyodan sonra yapılmalıdır

Banyo dışında ayaklar yıkanmamalıdır

El tırnakları düz, ayak tırnakları yuvarlak kesilmelidir

Nasırlar çıktıkça kesilmelidir

Bireyin çorapları sentetik iplikten olmalıdır

Açıklama:

Ayak ve tırnak bakımı özellikle banyodan sonra yapılmalıdır. • Banyo dışında da ayaklar her gün yıkanmalıdır. Bireyin ayakları su dolu kabın içinde ılık su ile sabunlu yumuşak bir bezle üstü, tabanı, parmak araları yıkanmalı ve durulanmalıdır. Yıkamanın ardından ayaklar, özellikle parmak araları tek tek çok iyi bir şekilde kurulanmalıdır. • Nasırlar kesilmemeli, kopartılmamalı, sağlık ekibine başvurulmalıdır. • Parmak araları, tırnak kenarları ve ayak tabanları her gün değerlendirilmelidir. • Kaşıntı, kızarıklık, yara varsa sağlık ekibine başvurulmalıdır. • Tırnak makası bireye özel olmalıdır. • El tırnakları yuvarlak, ayak tırnakları düz kesilmelidir. • Bireyin çoraplarının pamuklu, yumuşak ve sıkmayan çoraplar olması sağlanmalıdır. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde beslenme davranışı geliştirirken dikkat edilmesi gereken özelliklerden biri değildir?

Yemek saatinde dikkat dağıtılmalıdır

Yemek kişinin çiğneyebilme kapasitesine göre hazırlanmalıdır

Yemek süresi maksimum 30 dakika olmalıdır

İştahı uyarılmalıdır

Üç saat aralıklarla ana ve ara öğünler planlanmalıdır

Açıklama:

İştahı uyarılmalıdır. İştahı uyarmak için 3 saat aralıklarla ana ve ara öğünler planlanmalı, ana ve ara öğünler arasında şekerli, yüksek kalorili yiyecek ve içecekler verilmemeli ve yemek süresi maksimum 30 dakika ile sınırlanmalıdır. • Yemek saatinde dikkat dağılması önlenmelidir. • Yemek kişinin çiğneyebilme kapasitesine göre hazırlanmalı ve küçük porsiyonlar şeklinde tüketilmelidir. Sebzeler sebze çorbası şeklinde, meyveler meyve suyu ve püre şekilde verilebilir, katı besinler yumuşatılarak çok küçük parçalara ayrılarak, ezilerek ve gerekirse ağız içine akıtılarak verilmelidir. • Beslemede kullanılan araç-gereçler bireyin durumuna uygun olmalıdır. Yuvarlak ve düz kaşık, kavramayı kolaylaştıran kaşık ve çatallar, kaymayan tabaklar ve tutulması kolay bardaklar tercih edilmelidir

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin uyku sorunlarına yaklaşımda benimsenecek temel ilkelerden biri değildir?

Bireyin uykusu yoksa bile yatakta yatırılması

Çevresel faktörlerin kontrol altına alınması

Yatak odasının sessiz ve karanlık olması

Bireyin gün içinde en az yarım saat güneş ışığı alması

Akşam yemeğinin hafif olması

Açıklama:

Birey yatağa yattığında 20-30 dakika içinde uykuya geçemiyorsa yataktan çıkmalıdır. Uykusu gelene kadar yatağa gitmemelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde temel günlük yaşam aktivitelerden biridir?

giyinme

alışveriş

telefon kullanma

yemek yapma

ilaçlar

Açıklama:

Enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri (EGYA) içinde alışveriş, telefon
kullanma, yemek yapma, güvenlik, ilaçlar, finansal yönetim yer alırken, temel günlük yaşam aktiviteleri (GYA) içinde beslenme, banyo, giyinme, transfer, tuvalet ve boşaltım yer almaktadır (Potter ve Perry, 2008; King vd., 2017).

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin biyomedikal değerlendirmesine dahil olan konulardan biri değildir?

kemik yoğunluğu ölçümleri

bağırsak alışkanlıkları

yutma değerlendirmesi

vitamin değerleri

vücut yağ düzeyi

Açıklama:

Biyomedikal değerlendirmede; vitamin, mineral, protein, kan yağ düzeyleri, kemik yoğunluğu ölçümleri, yutma değerlendirmesi yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Engelli bireylerin alerji sorgulamaları aşağıdaki hangi değerlendirme başlığı altında yapılmaktadır?

antropometri

biyomedikal

diyet

klinik

çevresel

Açıklama:

Diyet başlığında; yenilen besinler, besin gruplarına göre dağılımları, tüketilen sıvı
miktarı, beslenme biçimi, diyetleri, alerjileri sorgulanmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Yutma eylemi aşağıdaki testlerden hangisiyle değerlendirilir?

reflu

laktoz

kolik

Baryum

mugal

Açıklama:

Yutma eylemi videofloroskopik yöntem (baryum testi) ve fleksibl endoskopik yutma
değerlendirmesi ile netleştirilmektedir (Bern ve Minando, 2016).

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki hastalıklardan hangisi kabızlığa yol açabilmektedir?

reflü

Epilepsi

Serebral Palsi

Otizm

Demans

Açıklama:

Demans: Demans ileri yaşlarda sık görülen ve beslenme bozukluğuna neden olan hastalıklardandır. Demansın neden olduğu işlevlerde gerileme ve yetersizlik bireyin beslenme bozukluğu ve sıvı eksikliği yaşamasına neden olabilmektedir. Beslenme bozukluğu ve sıvı eksikliğinin yanı sıra kabızlık, aspirasyon ve yutma güçlüğü yaşanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Yeme sorunlarından biri olan disfaji aşağıdakilerden hangisidir?

yutma güçlüğü

yetersiz beslenme

insülin eksikliği

tat bozukluğu

istah azalması

Açıklama:

Disfaji: Yeme sorunlarının en sık nedeni yutma güçlüğü/disfajidir. Özellikle sinirkas iletim bozukluğu olan hastalar bu sorunu sık yaşamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Engelli bireylerde iştahı uyarmak için aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri yapılmalıdır?
I. Ana ve ara öğünler planlanmalıdır.
II. Öğünleri aralarında yüksek kalorili yiyecekler verilmelidir.
III. Yemek süreleri maksimum 30 dakika olmalıdır.
IV. Ana ve ara öğünler en az 6 saat aralıklara sahip olmalıdır.

I-II-III

I-III

II-III-IV

I-II-IV

II-IV

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerde ağız ve diş sağlığı konusunda yanlış olarak verilmiştir?

Dişler, ışığın yeterli olduğu herhangi bir
odada fırçalanmalıdır.

Takma dişler gece yatarken çıkarılmalıdır.

Diş fırçası 2-3 ayda bir değiştirilmelidir.

Diş macunları flüroit içermemelidir.

Dişler yumuşak, naylon kıllı ve yuvarlak
uçlu diş fırçası ile fırçalanmalıdır

Açıklama:

Ağız ve Diş Bakımı
Ağız ve dişler görüntü, konuşma ve beslenmenin en önemli ögelerindendir. Yetersiz temizliğe,
kullanılan ilaçlara ve bazı hastalıklara bağlı olarak
ağızda ağrı, kötü ve eksik dişler çiğneme ve yutma
problemlerine neden olarak beslenme yetersizliğine
yol açmakta, dişeti sorunları tat alma hissinde azalmaya ve ağız kokusuna yol açabilmektedir. Ayrıca
bozuk ağız ve diş sağlığı vücuttaki tüm sistemleri
etkilemektedir. Çiğneme, tat alma ve konuşma gibi
işlevlerin rahatça yerine getirilebilmesi ve estetik
görünümün sağlanabilmesi için ağız ve diş bakımı
oldukça önemlidir.
Ağız ve diş bakımını gerçekleştirirken dikkat
edilmesi gereken noktalar;
• Dişler yumuşak, naylon kıllı ve yuvarlak
uçlu diş fırçası ile fırçalanmalıdır.
• Dişler her yemekten sonra ve akşam yatmadan önce olmak üzere mutlaka günde en az
iki kez fırçalanmalıdır.
• Dişler fırçalanamıyorsa (özellikle şekerli,
limonlu, asitli yiyeceklerden sonra) her yemekten sonra ağız su ile çalkalanmalıdır.
• Diş fırçası kıl demetleri birbirinden ayrılıp,
dağıldığında veya eğildiğinde, 2-3 ayda bir
veya soğuk algınlığı geçirdikten sonra değiştirilmelidir.
• Diş macunları flüorit içermelidir.
• Şeker ve karbonhidrat içeren gıdaların tüketimi azaltılmalıdır.
• Bireyin takma dişleri (protez) var ise yemeklerden sonra temiz su ile fırçalanmalıdır.
• Takma dişler kullanılmadığında günde 6-8
saat su içinde, kapalı temiz bir kapta bekletilmelidir.
• Takma dişler gece yatarken çıkarılmalıdır.
• Engellilerde klasik ağız bulgusu olarak diş
etlerinde kanama, çürük dişler, kötü ağız
kokusu, yutma problemleri, salya akıtma
problemleriyle sıklıkla karşılaşılmaktadır,
bu nedenle önerilen (hekimin) sıklıkta diş
hekimi kontrolüne gidilmelidir.
Ağız ve diş bakımı konusunda yapılması gerekenler bireyin anlayacağı şekilde sakin ses
tonu ile ve basit ifadeler ile anlatılmalıdır.
• Dişler, ışığın yeterli olduğu herhangi bir
odada fırçalanmalıdır. Diş fırçalaması için
en iyi yer, engelli kişinin kendini rahat hissettiği ve diş fırçalama işlemini yapan kişinin bu işlemi en iyi yapılabileceğine inandığı yer olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Perine bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

sırt bölgesi

tırnaklar

ayak bölgesi

ağız bölgesi

Dış genital organları kapsayan bölge

Açıklama:

Perine bölgesi (dış genital organları kapsayan alan) temizlenirken ve kurulanırken tek
hamlede işlem yapılmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

EGYA'nın açılımı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Engellilerin güvenilir yaşam alışkanlıkları

Enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri

Engellilerin güvenilir sürdürülebilir yaşam aktiviteleri

Enstrümantal günlük yapılandırılmış alışkanlıkları

Enstrümantal güvenli yapılabilir aktiviteleri (EGYA)

Açıklama:

Enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri (EGYA)

Doğru Cevap: B

Soru 31

Doğumdan kaç yaşa kadar beyin gelişiminin devam etmesi nedeniyle yeterli beslenmenin sağlanması engelliliğin azaltılmasında önemli olmaktadır?

İlk iki yaş

İlk üç yaş

İlk dört yaş

İlk beş yaş

İlk altı yaş

Açıklama:

Doğumdan üç yaşa kadar beyin gelişiminin devam etmesi nedeniyle yeterli beslenmenin sağlanması da engelliliğin azaltılmasında önemli olmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 32

Beslenme değerlendirmesinde kilo, boy, baş çevresi gibi ölçümlerin yapılmasına ne ad verilir?

Besin hijyeni, besin güvenliği adı verilir

Yenilen besinler, besin gruplarına göre dağılımları adı verilir

Antropometri adı verilir

Klinik değerlendirme adı verilir

Biyomedikal değerlendirme adı verilir

Açıklama:

Antropometri adı verilir

Doğru Cevap: C

Soru 33

Beslenme değerlendirmesi aşağıdakilerden hangisini içermez?

Kas kalınlığı ve bel çevresi gibi ölçümler

Kemik yoğunluğu ölçümleri, yutma değerlendirmesi

Uyku alışkanlıkları, bağırsak alışkanlıkları

Yenilen besinler, besin gruplarına göre dağılımları, tüketilen sıvı miktarı

Lenf bezleri, lenf bezleri sorunları

Açıklama:

Beslenme değerlendirmesi antropometri, biyomedikal, klinik, diyet ve
çevresel değerlendirmeyi içermelidir.
Antropometri değerlendirmesinde; Kilo, boy, baş çevresi, kas kalınlığı ve bel çevresi gibi ölçümler yer almaktadır.
• Biyomedikal değerlendirmede; vitamin, mineral, protein, kan yağ düzeyleri, kemik yoğunluğu ölçümleri, yutma değerlendirmesi yer almaktadır.
• Klinik değerlendirmede; cilt, diş, saç değerlendirmesi, uyku alışkanlıkları, bağırsak alışkanlıkları, bulantı olması, kullandığı ilaçlar değerlendirilmelidir.
• Diyet başlığında; yenilen besinler, besin
gruplarına göre dağılımları, tüketilen sıvı miktarı, beslenme biçimi, diyetleri, alerjileri sorgulanmalıdır.
• Çevresel değerlendirmede; Besin hijyeni, besin güvenliği, zehirlenme riski ele alınmalıdır.
Lenf bezleri, lenf bezleri sorunları beslenme değerlendirmesi içinde yer almaz

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi beslenme ve yutma değerlendirmesinde dikkat edilmesi gerekenlerin dışındaki bir durumdur?

Aşırı öğürme varlığı

Sert gıdaların zor yutulması

Sürekli olarak besini reddetme

Bakım verenin zorlanması

Yemek sonrası kanamalı ishal oluşması

Açıklama:

Beslenme ve Yutma Değerlendirmesinde Dikkat Edilecek Durumlar
•Beslenme 30-40 dakikadan uzun sürüyorsa
• Aşırı öğürme varlığı
• Sert gıdaların zor yutulması
• Çocuklarda gelişimsel beslenme özelliklerini yapamama
• Anormal çiğneme davranışları
• Sürekli olarak besini reddetme
• Besini ağızda tutma
• Besinlerin hepsini reddetme
• Belirli besinleri tüketme
• Yemek yemek için zorlama ve kandırmaya gerek duyma
• Bakım verenin zorlanması
• Yutma güçlüğü tarif edilmesi
• Besinlerin hava yoluna kaçtığını düşünme
• Yutma durumunda değişiklik olması
• Beslenmeye bağlı öksürük, ses değişikliği yaşanması
• Yemek sonrası bulantı, kusma, ishal yaşanması
• Kilo değişikleri olması
Yemek sonrası kanamalı ishal oluşması

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi ''Serebral Palsi'' tanısyla ilişkili bir durumdur?

Sinir-kas iletim bozukluğu, Sinir sistemi ve bağırsak sinir sistemindeki bozukluklar

Epilepsi nöbetleri ile tedavide kullanılan ilaçlar bireyin yeme ve yutma sürecini etkilemesi

Duyusal beslenme problemleri sıklıkla görülmesi

Demansın neden olduğu işlevlerde gerileme ve yetersizlik bireyin beslenme bozukluğu ve sıvı eksikliği yaşamasına neden olması

Yemek yemeye direnme, aynı besini tüketme

Açıklama:

Serebral Palsi: Sinir sistemi ve bağırsak sinir sistemindeki bozukluklar, ağız-yutak fonksiyon bozukluğuna ve mide-bağırsak hareket bozukluğuna yol açabilmektedir. Kas zayıflığı, koordinasyon eksikliği, besin ve sıvı alımının zorlaşmasına ve yemek süresinin uzamasına neden olmaktadır. Sinirkas iletim bozukluğu, kas zayıflığına bağlı olarak yeme süresinin uzaması ile oluşan kas yorgunluğu aspirasyon (besinlerin soluk borusuna kaçması) yaşanmasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Malnutrisyon nedir?

Hareketsiz yaşam, beslenme yetersizliği, artmış kalori tüketimi, yemeğin bireyi sakinleştirmek ya da ödüllendirmek için kullanımı, sık alkol tüketimi, sağlıksız atıştırmalıklara verilen addır

Bir ya da daha fazla besin ögesinin vücut dengesini bozacak şekilde uzun süre yetersiz ve dengesiz alınmasıdır

Kabızlık ve reflüye verilen addır

Farklı yeme davranışlarıdır

Yeme sorunlarının en sık nedeni yutma güçlüğüdür

Açıklama:

Bir ya da daha fazla besin ögesinin vücut dengesini bozacak şekilde uzun süre yetersiz ve dengesiz alınmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyde beslenme davranışı geliştirirken yapılan bir yanlıştır?

Yemek saatinde dikkat dağılması önlenmelidir.

Yemek kişinin çiğneyebilme kapasitesine göre hazırlanmalı ve küçük porsiyonlar şeklinde tüketilmelidir

Sebzeler sebze çorbası şeklinde, meyveler meyve suyu şekilde verilebilir

Katı besinler ezilmeden küçük parçalara ayırmadan verilebilir

Açıklama:

Katı besinler yumuşatılarak çok küçük parçalara ayrılarak, ezilerek ve
gerekirse ağız içine akıtılarak verilmelidir.
Katı besinler ezilmeden küçük parçalara ayırmadan verilebilir

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi kişisel temizlik uygulamalarını sonuçlarından biri değildir?

Vücut salgıları, atıkları ve geçici mikropların vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar

Rahatlama, dinlenme ve gevşeme sağlar

Genel görünümü olumlu hâle getirir

Özgüveni artırır

Ego'yu azaltır

Açıklama:

Kişisel temizlik uygulamaları;
• Vücut salgıları, atıkları ve geçici mikropların vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar.
• Rahatlama, dinlenme ve gevşeme sağlar.
• Genel görünümü olumlu hâle getirir.
• Özgüveni artırır.
Ego'yu azaltır

Doğru Cevap: E

Soru 39

El-ayak ve tırnak bakımını gerçekleştirirken yapılan bir yanlıştır?

Tüm takılar çıkarılmalıdır.

Sabunla köpürtülmeli ve köpük tamamen arındırılmalıdır

El ve ayak tırnakları düz kesilmelidir.

Banyo dışında da ayaklar her gün yıkanmalıdır.

Bireyin çoraplarının pamuklu, yumuşak ve sıkmayan çoraplar olması sağlanmalıdır.

Açıklama:

El tırnakları yuvarlak, ayak tırnakları düz kesilmelidir.
El ve ayak tırnakları düz kesilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Kilo, boy, baş çevresi, kas kalınlığı ve bel çevresi gibi ölçümlerin değerlendirilmesine ne ad verilir?

Biyomedikal

Çevresel

Klinik

Antropometri

Diyet

Açıklama:

Antropometri değerlendirmesinde; Kilo, boy, baş çevresi, kas kalınlığı ve bel çevresi gibi ölçümler yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Bir ya da daha fazla besin ögesinin vücut dengesini bozacak şekilde uzun süre yetersiz ve dengesiz alınmasına ne ad verilir?

Tip I DM

Reflü

Disfaji

Obezite

Malnutrisyon

Açıklama:

Malnutrisyon: Bir ya da daha fazla besin ögesinin vücut dengesini bozacak şekilde uzun süre yetersiz ve dengesiz alınmasıdır.
Malnutrisyon büyüme, gelişme geriliğine neden olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi yutma güçlüğü olan bireylerin beslenmesinde dikkat edilmesi gereken hususlardan değildir?

Besinler püre haline getirilmeli

Su, süt gibi ince sıvılar tüketilmeli

Beslenme sırasında dik oturulmalı

Pipet kullanmaktan kaçınılmalı

Beslenme sonrasında hastanın ağzı kontrol edilmeli

Açıklama:

Yutma güçlüğü olan bireylere yönelik dikkat edilecek noktalar aşağıda yer verilmiştir.
• Yutma güçlüğü olan bireylere besinleri püre haline getirilerek, kalori miktarları artırılarak (fındık, fıstık, süt, avakado, et gibi besin tüketimi) verilmelidir. İlerleyen dönemde ihtiyaca göre tüp ile beslenmeye geçildiğinde sağlık ekibinin uygulamaları izlenmelidir. Ayrıca;
• Terapist tarafından önerilen ilkeler takip edilmelidir.
• Su, süt gibi ince sıvıların tüketiminden kaçınılmalıdır.
• Sabırlı olunmalıdır. Yemek için zaman ayırılmalıdır.
• Yemek yerken ve içecek tüketirken birey dik oturtulmalıdır.
• Terapist aksini iletmedikçe pipet kullanılmamalıdır.
• Sıvı yutmada güçlük yaşayan bireylere çay kaşığıyla küçük miktarlarda sıvı verilmelidir.
• Her beslenmede küçük miktarlar denenmelidir.
• Yiyecek hastanın ağzında hissedebileceği kısma konulmalıdır.
• Beslenme sonrasında ayna ile hastanın ağzı kontrol edilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenme için yapılması gerekenlerden değildir?

Az ve sık yenilmeli

Yemek yerken dik oturulmalı

Bol yağlı yiyecekler yenmeli

Posa ve lif miktarı yüksek olan besinler tercih edilmeli

Tuz tüketimine dikkat edilmeli

Açıklama:

Sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenme için yapılması gerekenler;
• Az ve sık, her gün 3 ana, 3 ara öğün şeklinde beslenilmelidir.
• Her öğünde et ve ürünleri, süt ve ürünleri, sebze ve meyveler, ekmek ve tahıllardan oluşan 4 temel besin grubundan besin alınmalıdır (Şekil 2.2).
• Farklı öğünlerde aynı besin grubundan farklı besinler seçerek çeşitlilik sağlanmalıdır.
• Posa ve lif miktarı yüksek olan kuru baklagil, sebze, meyve ve kepekli tahıllar tüketilmelidir.
• Susama hissi olmasa bile her saat başı bir bardak su içerek günde en az 8-10 bardak su tüketilmelidir.
• Yağ tüketimi sınırlanmalı; margarin, kuyruk yağı gibi katı yağların yerine sıvı yağ kullanılmalı ve kırmızı et yerine beyaz et tercih edilmelidir.
• Yemekler haşlama, ızgara ve fırında pişirme ile hazırlanmalıdır, kızartma, kavurma ile yemek hazırlanmalıdır.
• Günde bir çay kaşığı (6 gram) tuzdan fazla tuz tüketilmemeli, turşu, salamura, salça, gibi besinler az tüketilmelidir.
• Kabızlığı önlemek için sabahları aç karnına ılık su içilmelidir.
• Yemek yerken mutlaka dik oturulmalıdır.
• Ağız ve diş rahatsızlıkları tedavi ettirilmelidir.
• Yemek hazırlamak için kullanılan besinler kokmamış, çürümemiş, ekşimemiş, küflenmemiş, son kullanım tarihi geçmemiş taze
ve temiz olmalıdır.
• Sabahları aç karna düzenli olarak kilo tartılmalıdır

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi ağız ve diş bakımını gerçekleştirirken dikkat edilmesi gereken noktalardandır?

Diş fırçası kıl demetleri birbirinden ayrılıp, dağıldığında veya eğildiğinde değiştirilmelidir

Sert fırça kullanılmalıdır

Diş macunları flüorit içermemelidir

Takma dişlerin temizliğe ihtiyacı yoktur

Şekerli gıdaların dişlere zararı yoktur

Açıklama:

Ağız ve diş bakımını gerçekleştirirken dikkat edilmesi gereken noktalar;
• Dişler yumuşak, naylon kıllı ve yuvarlak uçlu diş fırçası ile fırçalanmalıdır.
• Dişler her yemekten sonra ve akşam yatmadan önce olmak üzere mutlaka günde en az iki kez fırçalanmalıdır.
• Dişler fırçalanamıyorsa (özellikle şekerli, limonlu, asitli yiyeceklerden sonra) her yemekten sonra ağız su ile çalkalanmalıdır.
• Diş fırçası kıl demetleri birbirinden ayrılıp, dağıldığında veya eğildiğinde, 2-3 ayda bir veya soğuk algınlığı geçirdikten sonra değiştirilmelidir.
• Diş macunları flüorit içermelidir.
• Şeker ve karbonhidrat içeren gıdaların tüketimi azaltılmalıdır.
• Bireyin takma dişleri (protez) var ise yemeklerden sonra temiz su ile fırçalanmalıdır.
• Takma dişler kullanılmadığında günde 6-8 saat su içinde, kapalı temiz bir kapta bekletilmelidir.
• Takma dişler gece yatarken çıkarılmalıdır.
• Engellilerde klasik ağız bulgusu olarak diş etlerinde kanama, çürük dişler, kötü ağız kokusu, yutma problemleri, salya akıtma
problemleriyle sıklıkla karşılaşılmaktadır, bu nedenle önerilen (hekimin) sıklıkta diş hekimi kontrolüne gidilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Tırnak bakımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

El tırnakları düz kesilmeli

Ayak tırnakları yuvarlak kesilmeli

Tırnak makası ortak kullanılabilir

Nasırlar kesilerek temizlenmelidir

Parmak araları, tırnak kenarları ve ayak tabanları her gün değerlendirilmeli

Açıklama:

• Ayak ve tırnak bakımı özellikle banyodan sonra yapılmalıdır.
• Banyo dışında da ayaklar her gün yıkanmalıdır. Bireyin ayakları su dolu kabın içinde ılık su ile sabunlu yumuşak bir bezle üstü, tabanı, parmak araları yıkanmalı ve durulanmalıdır. Yıkamanın ardından ayaklar, özellikle parmak araları tek tek çok iyi bir şekilde kurulanmalıdır
• Nasırlar kesilmemeli, kopartılmamalı, sağlık ekibine başvurulmalıdır.
• Parmak araları, tırnak kenarları ve ayak tabanları her gün değerlendirilmelidir.
• Kaşıntı, kızarıklık, yara varsa sağlık ekibine başvurulmalıdır.
• Tırnak makası bireye özel olmalıdır.
• El tırnakları yuvarlak, ayak tırnakları düz kesilmelidir.
• Bireyin çoraplarının pamuklu, yumuşak ve sıkmayan çoraplar olması sağlanmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Günlük su tüketimi en az kaç bardak olmalıdır?

8-10

6-7

5-6

4-5

3-4

Açıklama:

Susama hissi olmasa bile her saat başı bir bardak su içerek günde en az 8-10 bardak su tüketilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

60 yaşındaki bir birey yaşamının kaç yılını uykuda geçirmiştir?

15 yıl

10 yıl

20 yıl

5 yıl

3 yıl

Açıklama:

Uyku, insan yaşamının yaklaşık 1/3’ünü kaplayan fizyolojik bir gereksinimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Vitamin, mineral, protein vb. düzeylerinin değerlendirmesine ne ad verilir?

Antropometri

Biyomedikal

Klinik

Diyet

Çevresel

Açıklama:

Biyomedikal değerlendirmede; vitamin, mineral, protein, kan yağ düzeyleri, kemik yoğunluğu ölçümleri, yutma değerlendirmesi
yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden bilgilerden hangisi tuvalet hijyeni için doğru değildir?

Temizlik erkeklerde arkadan öne doğru olmalı

Her bireyin komod, sürgü ya da ördeği kendine ait olmalı

Perine her zaman temiz ve kuru tutulmalı

Çamaşırların beyaz pamuklu ve kişiye özel olması

Boşaltım sorunu olan bireyler için yatak koruyucu pedler, tek kullanımlık ya da yıkanabilir pedler kullanılmalı

Açıklama:

Tuvalet sonrası temizlik tuvalet kağıdı ile yapılmalıdır.
• Temizlik erkeklerde önden arkaya doğru (penisin ucundan başlanarak yukarıya doğru), erkeklerde sünnet derisi yukarı doğru
çekilerek yapılmalıdır.
• Engelli bireyin kullanacağı tuvalet bireysel durumuna göre düzenlenmelidir. Tutamak, komod ve yükseltilebilen tuvaletler kullanılmalıdır.
• Her bireyin komod, sürgü ya da ördeği kendine ait olmalı, her kullanımdan önce çamaşır suyu ile yıkanıp durulanmalıdır.
• Perine bölgesi (dış genital organları kapsayan alan) temizlenirken ve kurulanırken tek hamlede işlem yapılmalıdır.
• Perine her zaman temiz ve kuru tutulmalıdır.
• Perine bölgesinin kıllarla örtülü olduğundan bölgenin temizliği çok önemlidir. Kılların tıraş edilmesi, sonrasında sabunlu su ile yıkanması gerekmektedir.
• Adet gören kadınlarda perine temizliği çok daha önemli olup pedler 3-4 saatte bir değiştirilmelidir.
• Tuvalet hijyeni kapsamında vücut temizliği, iç çamaşırının hergün değiştirilmesi, çamaşırların beyaz pamuklu ve kişiye özel olması
gerekmektedir.
• Tuvalet hijyenini sağlarken bireyin mahremiyetini koruyacak uygulamaların yapılması gerekmektedir (odanın kapısı kapatılmalı, paravan kullanılmalı, birey örtülmeli).
• Boşaltım sorunu olan bireyler için yatak koruyucu pedler, tek kullanımlık ya da yıkanabilir pedler, çamaşırlar ve su geçirmez
çamaşırlar kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

I- Çiğneme
II- Motor bozukluklar
III- Boşaltım sistemi sorunları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bilişsel ve gelişimsel engele bağlı olarak bireylerin yaşadığı sorunlar arasında gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Var olan bilişsel ve gelişimsel engele bağlı olarak besinleri yeme, çiğneme, nedeniyle beslenmede zorluklar yaşanabilmekte, emilim bozuklukları, motor bozukluklar, bakım verenin beslenme ve beslenmeye ilişkin bilgi eksiklikleri de beslenme sorunlarının yaşanmasına neden olabilmektedir (Groce ve diğ.2013).

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi beslenme değerlendirmesinde yapılacak değerlendirmelerden biri değildir?

Antropometri değerlendirmesi

Biyomedikal değerlendirme

Klinik değerlendirme

Diyet değerlendirmesi

Konuşma değerlendirmesi

Açıklama:

Beslenme değerlendirmesi antropometri, biyomedikal, klinik, diyet ve çevresel değerlendirmeyi içermelidir.
• Antropometri değerlendirmesinde; Kilo, boy, baş çevresi, kas kalınlığı ve bel çevresi gibi ölçümler yer almaktadır.
• Biyomedikal değerlendirmede; vitamin, mineral, protein, kan yağ düzeyleri, kemik yoğunluğu ölçümleri, yutma değerlendirmesi yer almaktadır.
• Klinik değerlendirmede; cilt, diş, saç değerlendirmesi, uyku alışkanlıkları, bağırsak alışkanlıkları, bulantı olması, kullandığı ilaçlar değerlendirilmelidir.
• Diyet başlığında; yenilen besinler, besin gruplarına göre dağılımları, tüketilen sıvı miktarı, beslenme biçimi, diyetleri, alerjileri sorgulanmalıdır.
• Çevresel değerlendirmede; Besin hijyeni, besin güvenliği, zehirlenme riski ele alınmalıdır

Doğru Cevap: E

Soru 52

I- Kilo ölçümü
II- Yutma değerlendirmesi
III- Baş & boyun çevresi ölçümü
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri antropometri değerlendirmesinde yapılan uygulamalar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Antropometri değerlendirmesinde; Kilo, boy, baş çevresi, kas kalınlığı ve bel çevresi gibi ölçümler yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

I- Beslenme 30-40 dakikadan uzun sürmesi
II- Beslenmeye bağlı öksürük, ses değişikliği yaşanması
III- Sık idrara çıkma
Yukarıdaki durumlardan hangisi veya hangilerinin varlığında klinik yutma değerlendirmesine başvurulmalıdır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Aşağıdaki durumlarda klinik yutma değerlendirmesine başvurulmalıdır:
• Beslenme 30-40 dakikadan uzun sürüyorsa
• Aşırı öğürme varlığı
• Sert gıdaların zor yutulması
• Çocuklarda gelişimsel beslenme özelliklerini yapamama
• Anormal çiğneme davranışları
• Sürekli olarak besini reddetme
• Besini ağızda tutma
• Besinlerin hepsini reddetme
• Belirli besinleri tüketme
• Yemek yemek için zorlama ve kandırmaya gerek duyma
• Bakım verenin zorlanması
• Yutma güçlüğü tarif edilmesi
• Besinlerin hava yoluna kaçtığını düşünme
• Yutma durumunda değişiklik olması
• Beslenmeye bağlı öksürük, ses değişikliği yaşanması
• Yemek sonrası bulantı, kusma, ishal yaşanması
• Kilo değişikleri olması

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi beslenme ve yutma bozukluğuna sebep olabilecek hastalık değildir?

Serebral Palsi

Epilepsi

Demans

Otizm

Artikülasyon bozukluğu

Açıklama:

Geniş bir yelpazeye sahip olan engelli olma durumu bireyin yeme ve yutma bozukluklarına neden
olabilmektedir. Beslenme sorunları tanıya göre değişiklik gösterebilmektedir:
- Serebral Palsi
- Epilepsi
- Otizm
- Demans

Doğru Cevap: E

Soru 55

Yutma güçlüğüne verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Disfaji

Disfoni

Dispraksi

Disfazi

Diskinezi

Açıklama:

Yeme sorunlarının en sık nedeni yutma güçlüğü/disfajidir. Özellikle sinirkas iletim bozukluğu olan hastalar bu sorunu sık yaşamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel ve gelişimsel engeli olan bireylerin beslenme uygulamalarında dikkat edilmesi gereken ilkelerden biri değildir?

Hastaya en sevdiği yiyecekler, neleri sevip sevmediği sorulmalıdır.

Beslenme ile ilgili kültürel özellikleri dikkate alınmalıdır.

Kişinin beceri düzeyine göre resimler, videolar kullanarak evde yemek pişirmeyi teşvik edici eğitimler önerilmektedir.

Beslenmede yeni besinler baskı yapılarak verilmelidir.

Beslenme öncesinde hastanın yorgunluk durumu değerlendirilmelidir.

Açıklama:

• Bilişsel durum ile beceri arasındaki uyumsuzluk arttıkça yemek yeme ile ilgili düzenlemeler önemli olmaktadır. • Beslenme düzeninin sürdürülmesinde bireyin katılımını kültürüne uygun bir biçimde bireysel beslenme eğitimi vermek önemlidir. • Hastaya en sevdiği yiyecekler, neleri sevip sevmediği sorulmalıdır. Beslenme ile ilgili kültürel özellikleri dikkate alınmalıdır. • Kişinin beceri düzeyine göre resimler, videolar kullanarak evde yemek pişirmeyi teşvik edici eğitimler önerilmektedir. • Bireyin yapabildiği kadar kendi yemeğini kendisinin yemesi sağlanmalıdır. • Yemek saatleri aceleye getirilmemelidir, hastalara zaman verilmelidir. • Engelli birey ile bakım veren ilişkisi korunmalıdır (“Bakım veren ne zaman, nerede ve nasıl yeneceğine, engelli birey ne kadar yiyeceğine karar vermelidir”). • Beslenmede yeni besinleri baskı yapmadan yavaş yavaş denetilmelidir. • Beslenme öncesinde hastanın yorgunluk durumu değerlendirilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

I- Su, süt gibi ince sıvıların tüketiminden kaçınılmalıdır.
II- Yemek yerken ve içecek tüketirken birey dik oturtulmalıdır.
III- Sıvı yutmada güçlük yaşayan bireylere çay kaşığıyla da olsa küçük miktarlarda sıvı verilmemelidir.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Yutma güçlüğü olan bireylere yönelik dikkat edilecek noktalar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 58

I- Uyku apnesi
II- Kabus ve agresyon
III- Uykuya direnme
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Down Sendromlu bireylerde görülen uyku sorunları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Down Sendromu: Gece uyanma, gündüz uykululuk, uyumaya direnme gibi sorunlar görülebilir. Ayrıca uyku apne sendromu da sıklıkla görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi kişisel hijyen uygulamalarının avantajlarından biri değildir?

Vücut salgıları, atıkları ve geçici mikropların vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar.

Rahatlama, dinlenme ve gevşeme sağlar.

Genel görünümü olumlu hâle getirir.

Özgüveni artırır.

Sindirimi kolaylaştırır.

Açıklama:

Kişisel temizlik (bireysel hijyen) kişinin sağlığını korumak ve devam ettirmek için gereklidir (MEGEP, 2011).
Kişisel temizlik uygulamaları;
• Vücut salgıları, atıkları ve geçici mikropların vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar.
• Rahatlama, dinlenme ve gevşeme sağlar.
• Genel görünümü olumlu hâle getirir.
• Özgüveni artırır.

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Hareket eden bir cismi durduran, duran bir cismi hareket ettiren, cisimlerin şekil, yön ve doğrultularını değiştiren ‘etki’ ye ne ad verilir?

Kuvvet

Ağırlık

Basınç

Denge

Kütle

Açıklama:

Hareket eden bir cismi durduran, duran bir cismi hareket ettiren, cisimlerin şekil, yön ve doğrultularını değiştiren ‘etki’ de kuvvet olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Bacağımızı büktüğümüzde ortaya çıkan kuvvet hangi kuvvete bir örnektir?

İç kuvvet

Dış kuvvet

Yer çekimi

Momentum

Sürtünme

Açıklama:

Bacağımızı büktüğümüzde ortaya çıkan kuvvet iç kuvvete örnektir. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Bir ya da birden fazla kuvvetin, vücuda etki etmesine ne ad verilir?

Yüklenme

Tork

Hareket

İvme

Denge

Açıklama:

Bir ya da birden fazla kuvvetin, vücuda etki etmesine yüklenme denir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Herhangi bir hastalığa bağlı olarak uzun bir süre yatmak zorunda kalan bir hastanın, kaslarında meydana gelen zayıflama ve incelme aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?

Yetersiz yüklenme

Yetersiz kuvvet

Yetersiz basınç

Yetersiz sürtünme

Yetersiz denge

Açıklama:

Herhangi bir hastalığa bağlı olarak uzun bir süre yatmak zorunda kalan bir hastanın, kaslarında meydana gelen zayıflama ve incelme, yetersiz yüklenmenin bir sonucudur.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Birinci sınıf kaldıraç için geçerli olan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Vücutta nadiren bulunur

Kuvvet destek noktası ile yük arasındadır

Kuvvet kolu yük kolundan büyüktür

Yük destek noktası ile kuvvet arasında bulunur

Vücutta sıkça bulunur

Açıklama:

Birinci sınıf kaldıraçlar genellikle dengeleyici kaldıraçlardır ve vücutta nadir olarak bulunurlar. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

İstirahat nabız hızının normal değerlerden yüksek olmasına (>100 atım/dakika) ne ad verilir?

Taşikardi

Bradikardi

Palpasyon

Sistol

Bradipne

Açıklama:

İstirahat nabız hızının normal değerlerden yüksek olmasına (>100 atım/dakika) taşikardi adı verilir?

Doğru Cevap: A

Soru 7

Dakikadaki solunum sayısının 12’nin altında olmasına ne ad verilir?

Bradipne

Taşikardi

Bradikardi

Palpasyon

Valsalva

Açıklama:

Dakikadaki solunum sayısının 12’nin altında olmasına bradipne adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Dakikadaki solunum sayısının 20’nin üzerinde olmasına ne ad verilir?

Taşipne

Manşon

Valsalva

Palpasyon

Taşikardi

Açıklama:

Dakikadaki solunum sayısının 12’nin altında olmasına bradipne, 20’nin üzerinde olmasına taşipne denir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi tıpta kabul görmüş dört vital bulgudan biri değildir?nabız, kan basıncı, solunum ve vücut sıcaklığıdır.

Sindirim

Nabız

Kan basıncı

Solunum

Vücut sıcaklığı

Açıklama:

Tıpta kabul görmüş dört vital bulgu vardır. Bunlar; nabız, kan basıncı, solunum ve vücut sıcaklığıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi solunumu etkileyen özelliklerden biri değildir?

Cinsiyet

Yaş

Sıcaklık

Sigara

Duygu durumu

Açıklama:

Solunumu etkileyen faktörler aşağıda sıralanmıştır. • Yaş: Yenidoğanda solunum hızı dakikada 30-50 nefestir. Hız yetişkinliğe kadar tedrici olarak azalır. Yaşlılarda ise solunun sayısı yetişkinlerden daha fazladır. • Egzersiz: Fiziksel aktivite, solunum hızını ve derinliğini arttırır. • Sıcaklık: Vücut sıcaklığındaki artış solunum hızını arttırır. • Duygu durumu: Ağrı, korku, kaygı, heyecan solunum hızını arttırır. • Sigara: Uzun süreli sigara kullanımı solunum hızını arttırır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

"İnsan vücudundaki hareketlerin mekanik bilimini kullanarak incelenmesi" aşağıdaki kavramlardan hangisinin tanımıdır?

Biyomekanik

Kuvvet

Basınç

Yüklenme

Kaldıraç sistemleri

Açıklama:

Biyomekanik, insan vücudundaki hareketlerin mekanik bilimini kullanarak incelenmesidir. Mekanik bilimi, hareket ve kuvvetlerin hareketi nasıl meydana getirdiği ile ilgilenir. İnsan vücuduna etki eden kuvvetler, biyomekaniksel prensipler dikkate alınmazsa, vücut dokularında aşırı yüklenme meydana getirerek yaralanmalara neden olabilir. Hastaya bakım verirken ve hareketliliğini arttırmayı hedefleyen uygulamalar esnasında, sağlık çalışanının vücudu en önemli aracıdır. Bu nedenle, vücudu etkili bir şekilde kullanmak, yaralanmalara karşı korumak, hastalara vücutlarını etkin ve güvenli bir şekilde kullanmalarını öğretmek için hareket ile ilişkili biyomekaniksel prensipleri bilmek ve uygulamak önem taşır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi "Basınç" kavramının tanımını içermektedir?

Vücudun ya da vücut kısımlarının sabit bir noktaya göre yer değiştirmesidir.

Birim alana düşen kuvvet miktarına denmektedir.

Bir ya da birden fazla kuvvetin, vücuda etki etmesine denir.

Sabit bir nokta etrafında serbestçe dönebilen çubuğa verilen isimdir.

Bir cisimdeki madde miktarıdır.

Açıklama:

Bir yüzeyde, birim alana düşen kuvvet miktarı basınç olarak adlandırılır. Basınç, vücuttaki dokuların yüklenme miktarını etkiler. Kuvvetlerin, küçük bir alandan uygulanması, ilgili bölgedeki basıncı arttırır. Bunun tersine, kuvvetlerin daha geniş bir alandan uygulanması basıncı azaltır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Vücudun ağırlık merkezini destek yüzeyi içerisinde tutma yeteneği olarak tanımlanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Kütle

Hareket

Denge

Ağırlık merkezi

Basınç

Açıklama:

Denge, vücudun ağırlık merkezini destek yüzeyi içerisinde tutma yeteneği olarak tanımlanır. Destek yüzeyi ise vücudun yerle temas ettiği alandır. Örneğin; tek bacak üzerinde ayakta duran bir kişinin destek yüzeyi, yer ile temasta olan ayağının kapladığı alandır. Oturan bir kişinin destek yüzeyi, oturduğu alanla vücudunun temas ettiği alandır. Destek yüzeyi ne kadar geniş olursa, kişinin dengesi o kadar iyi olur. Yürüme dengesi bozuk olan bir kişinin eline bir baston vererek, destek yüzeyini arttırabiliriz, bu sayede kişinin daha dengeli bir şekilde yürümesini sağlarız. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Hareketin başlangıcına veya değişikliğine gösterilen direnç hangi kavramla anlatılmaktadır?

Hareket

Akselerasyon

Momentum

Atalet

Kütle

Açıklama:

1687 yılında Isaac Newton tarafından ortaya atılan bu kanunlar, insanlarda hareket analizinin temelini oluşturur. Newton’un birinci kanunu, ‘Atalet Kanunu’ olarak da adlandırılır. Bir hareketi başlatmak, durdurmak ve değiştirmek için bir kuvvete ihtiyaç vardır. Atalet, hareketin başlangıcına veya değişikliğine gösterilen dirençtir. Herhangi bir cismin ataletini yenmek için, onu hareket ettirecek bir kuvvetin uygulanması gerekir. Kütle bir kez hareket ettiğinde onu durdurmak içn başka bir kuvvete ihtiyaç vardır. Vücuttaki atalet cismin kütlesi ile ilişkilidir. Cismin kütlesi ne kadar fazla olursa onu hareket ettirmek veya durdurmak için o kadar fazla kuvvete ihtiyaç duyulur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Oturma pozisyonundan ayakta durma pozisyonuna geçerken ataleti yenmede güçlük çeken hastalar, bulundukları yerde, öne arkaya doğru sallanarak açığa çıkarttıkları harekete ne ad verilir?

Kütle

Akselerasyon

Atalet

Basınç

Momentum

Açıklama:

Bir cismin kütlesi ile hıznın çarpımına momentum denir. Momentum, cisimlerin enerjisinden dolayı sahip olduğu harekettir. Bir objenin hızını veya ona etki eden kuvveti arttırısanız ona momentum kazandırırsınız ve onu durdurmanız daha zorlaşır. Hareketliliği arttırmaya yönelik aktivitelerde momentumu kullanmak, hareketi tamamlamak için gereken kuvvet miktarını azaltır. Örneğin; oturma pozisyonundan ayakta durma pozisyonuna geçerken ataleti yenmede güçlük çeken hastalar, bulundukları yerde, öne arkaya doğru sallanarak bir momentum açığa çıkarırlar. Ortaya çıkan bu momentum ayağa kalkmayı başlatmak için gereken kuvvet miktarını azaltır. Doğüru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

İstirahat halindeyken kan basıncı normal değerlerinde seyreden bir hasta, ayağa kaldırıldığında ani bir tansiyon düşüklüğü yaşayabilir. Bu duruma ne denir?

Ortostatik hipotansiyon

Kan basıncının düşmesi

Nabız hareketliliği

İnspirasyon

Vücut sıcaklığının düşmesi

Açıklama:

Özellikle istirahat hâlinde fark edilmeyen problemler, kişiler
yatakta hareket ederken, ayağa kaldırıldıklarında ve yürüme gibi zorlayıcı bazı aktivitelerle karşı karşıya kaldıklarında daha belirgin bir hâle gelebilir. Örneğin; istirahat halindeyken kan basıncı normal değerlerinde seyreden bir hasta, ayağa kaldırıldığında ani bir tansiyon düşüklüğü yaşayabilir. Buna ‘ortostatik hipotansiyon’ denir. Hasta, bunun sonucunda düşüp kendisini yaralayabilir. Bu nedenle vital bulgular, harekete başlamadan önce, hareket sırasında ve hareket sonrasında mutlaka değerlendirilmelidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi tıpta kabul görmüş vital bulgular arasında değildir?

Nabız

Kan basıncı

Hareket kabiliyeti

Solunum

Vücut sıcaklığı

Açıklama:

Tıpta kabul görmüş dört vital bulgu vardır. Bunlar; nabız, kan basıncı, solunum ve vücut sıcaklığıdır. Her bir vital bulgu ayrı ayrı değerlendirilebilir ancak genel yaklaşım hepsini aynı anda değerlendirmektir. Vital bulguların her biri vücuttaki farklı bir sistem ile ilgili bilgiler verir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Akciğerlerin düzgün görev yapıp yapmadığını belirleyebilmek için hangi vital bulgunun incelenmesi gerekmektedir?

Nabız

Solunum

Kan basıncı

Tansiyon

Vücut sıcaklığı

Açıklama:

Nabız ve kan basıncı kalp-damar sisteminin durumu hakkında bilgi sağlarken solumunun değerlendirilmesi akciğerlerin düzgün görev yapıp yapmadığını gösterir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Bireylerdeki kalp hızını inceleyen bir araştırmacı "Yatarken, nabız hızı düşüktür. Ayakta dururken ve otururken ise nabız hızlanır" bilgisiyle kalp hızını etkileyen hangi faktörü ele almaktadır?

Hareket

Sıcak

İlaçlar

Pozisyon

Yaş

Açıklama:

Kalp hızı kişisel ve çevresel pek çok faktörden etkilenir.Pozisyon faktörü ise, Yatarken, nabız hızı düşük olduğunu, ayakta dururken ve otururken ise nabzın hızlandığını göstermektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sağlıklı bir yetişkinde solunum hızının dakikada aldığı nefes aralığını vermektedir?

30-50 nefes

10-12 nefes

45-65 nefes

8-10 nefes

12-20 nefes

Açıklama:

Hava ya da oksijen insanın en temel fizyolojik gereksinimidir. İnsan yaşamı, oksijenin vücut hücrelerine ulaştırılmasına ve hücrelerden karbondiyoksitin uzaklaştırılmasına bağlıdır. Solunumun temel amacı; vücuda oksijen verip karbondiyoksiti uzaklaştırmaktır. İnspirasyon yani nefes alma, havanın akciğerlere alınmasıdır. Ekspirasyon yani
nefes verme, akciğerlerdeki havanın dışarı atılmasıdır. Sağlıklı bir yetişkinde solunum hızı dakikada 12-20 nefes arasındadır. Dakikadaki solunum sayısının 12’nin altında olmasına bradipne, 20’nin üzerinde olmasına taşipne denir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

İnsan vücudundaki hareketlerin mekanik bilimini kullanarak incelenmesine ne denir?

Kuvvet

Hareket

Biyomekanik

Basınç

Sürtünme Kuvveti

Açıklama:

Biyomekanik, insan vücudundaki hareketlerin mekanik bilimini kullanarak incelenmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Bacağımızı büktüğümüzde ortaya çıkan kuvvet ne denir?

Hareket Kuvveti

Basınç Kuvveti

Sürtünme Kuvveti

Dış Kuvvet

İç Kuvvet

Açıklama:

Bacağımızı büktüğümüzde ortaya çıkan kuvvet iç kuvvete örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Kaldıraç bağıntısının formülü nedir?

Kuvvet X Kuvvet Kolu = Yük X Yük Kolu

Kuvvet X Yük = Kuvvet Kolu X Yük Kolu

Kuvvet X Yük Kolu = Kuvvet Kolu X Yük

Yük X Kuvvet Kolu = Kuvvet X Yük Yolu

Yük Kolu + Kuvvet Kolu = Yük + Yük Yolu

Açıklama:

Kuvvet X Kuvvet Kolu = Yük X Yük Kolu

Doğru Cevap: A

Soru 24

Elde bir ağırlık taşınırken dirseği büken kasların kullandığı kaldıraç tipine ne denir?

Birinci sınıf kaldıraçlar

İkinci sınıf kaldıraçlar

Üçüncü sınıf kaldıraçlar

Dördüncü sınıf kaldıraçlar

Beşinci sınıf kaldıraçlar

Açıklama:

Üçüncü sınıf kaldıraç vücutta sıkça bulunur. Kuvvet, destek noktası ile yük arasındadır. Elde bir ağırlık taşınırken dirseği büken kasların kullandığı kaldıraç tipi buna örnektir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Hareketin başlangıcına veya değişikliğine gösterilen dirence ne denir?

Denge

Kuvvet

Newton

Atalet

Akselerasyon

Açıklama:

Atalet, hareketin başlangıcına veya değişikliğine gösterilen dirençtir

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi vital bir bulgu değildir?

Nabız

Sindirim

Solunum

Vücut sıcaklığı

Kan basıncı

Açıklama:

Tıpta kabul görmüş dört vital bulgu vardır. Bunlar; nabız, kan basıncı, solunum
ve vücut sıcaklığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Yetişkinlerde normal nabız hızı, dakikada kaç atım arasındadır?

40 -60

60-80

60-100

100-120

120- 140

Açıklama:

Yetişkinlerde normal nabız hızı, dakikada 60-100 atım arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Her 1 derecelik sıcaklık artışı nabız hızını kaç atım arttırır?

Açıklama:

Her 1 derecelik sıcaklık artışı nabız hızını 10 atım arttırır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Yenidoğanda solunum hızı dakikada kaç nefestir?

30-50

40-60

50-70

70-80

80-100

Açıklama:

Yenidoğanda solunum hızı dakikada 30-50 nefestir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Dış çevrenin sıcak olması vücut sıcaklığını arttır, soğuk olması azaltır.

Bebeklerde ve küçük çocuklarda vücut sıcaklığı yaşlılardan daha fazladır.

Fiziksel aktivite, solunum hızını ve derinliğini arttırır.

Çevrenin sıcak ya da soğuk olması kan basıncını etkiler.

Uzun süreli sigara kullanımı solunum hızını azaltır.

Açıklama:

Uzun süreli sigara kullanımı solunum hızını arttırır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Vücudun ya da vücut kısımlarının sabit bir noktaya göre yer değiştirmesine ne denir?

Kuvvet

Hareket

İç kuvvet

Aktif kuvvet

Basınç

Açıklama:

Hareket, vücudun ya da vücut kısımlarının sabit bir noktaya göre yer değiştirmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

İç kuvvetler, hareket oluşturmak veya harekete karşı koymak amacıyla, vücudun içinde yer alan dokular tarafından ortaya çıkarılır. Bu kuvvetler kaça ayrılır?

Açıklama:

İç kuvvetler, hareket oluşturmak veya harekete karşı koymak amacıyla, vücudun içinde yer alan dokular tarafından ortaya çıkarılır. Bu kuvvetler aktif ya da pasif kuvvetler olmak üzere ikiye ayrılır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Bir yüzeyde, birim alana düşen kuvvet miktarı ne olarak adlandırılır?

Biyomekanik

Kuvvet

Basınç

Yüklenme

Sürtünme Kuvveti

Açıklama:

Bir yüzeyde, birim alana düşen kuvvet miktarı basınç olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Bir ya da birden fazla kuvvetin, vücuda etki etmesine ne denir?

Kuvvet

Basınç

Sürtünme Kuvveti

Yüklenme

Sürtünme

Açıklama:

Bir ya da birden fazla kuvvetin, vücuda etki etmesine yüklenme denir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Temas hâlindeki iki yüzey arasında meydana gelen ve harekete karşı koyan kuvvet ne olarak tanımlanır?

Hareket

Kuvvet

Basınç

Yüklenme

Sürtünme

Açıklama:

Sürtünme, temas hâlindeki iki yüzey arasında meydana gelen ve harekete karşı koyan kuvvet olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Dengede olan bir kaldıraçta, kuvvet ile kuvvet kolunun çarpımı, yük ile yük kolunun çarpımına eşittir. Buna ne denir?

Yüklenme

Sürtünme Kuvveti

Kaldıraç bağıntısı

Kaldıraç

Basınç

Açıklama:

Dengede olan bir kaldıraçta, kuvvet ile kuvvet kolunun çarpımı, yük ile yük kolunun çarpımına eşittir. Buna kaldıraç bağıntısı denir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Bir cismin kütlesine yer çekimi tarafından uygulanan çekim kuvvetine ne denir?

Basınç

Ağırlık

Sürtünme Kuvveti

Kaldıraç

Kütle

Açıklama:

Bir cismin kütlesine yer çekimi tarafından uygulanan çekim kuvvetine ağırlık denir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Vücudun ağırlık merkezini destek yüzeyi içerisinde tutma yeteneği ne olarak tanımlanır?

Hareket

Denge

Kaldıraç

Yüklenme

Basınç

Açıklama:

Denge, vücudun ağırlık merkezini destek yüzeyi içerisinde tutma yeteneği olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Hareketin başlangıcına veya değişikliğine gösterilen direnç'e ne olarak adlandırılır?

Yüklenme

Hareket

Denge

Atalet

Basınç

Açıklama:

Atalet, hareketin başlangıcına veya değişikliğine gösterilen dirençtir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Yetişkinlerde normal nabız hızı, dakikada kaç atım arasındadır?

60-100

60-90

60-80

60-85

60-95

Açıklama:

Yetişkinlerde normal nabız hızı, dakikada 60-100 atım arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

İnsan vücudundaki hareketlerin mekanik bilimini kullanarak incelenmesine ne ad verilir?

Fizyoloji

Biyofizik

Ergonomi

Biyomekanink

Anatomi

Açıklama:

Biyomekanik, insan vücudundaki hareketlerin mekanik bilimini kullanarak incelenmesidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Eklem çevresindeki dokuların, bağların ve eklem kapsülünün gerilmesi sonucunda oluşan kuvvete ne ad verilir?

Aktif kuvvet

Dış kuvvet

Pasif kuvvet

Doğrusal kuvvet

Açısal kuvvet

Açıklama:

Pasif kuvvetler, eklem çevresindeki dokuların, bağların ve eklem kapsülünün gerilmesi sonucunda oluşur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Herhangi bir hastalığa bağlı olarak uzun bir süre yatmak zorunda kalan bir hastanın, kaslarında meydana gelen zayıflama ve incelme hangi durum sonucunda oluşur?

Yanlış açıda kuvvet uygulama

Yetersiz yüklenme

Hızlı basınç artışı

Yanlış miktarda kuvvet uygulama

Aşırı sürtünme

Açıklama:

Yeterli yüklenme, kemik ve kas kütlesinin korunması, vücut yapılarının görevlerini iyi yapabilmesi ve herhangi bir yaralanma sonrasında iyileşmenin gerçekleşmesi için gereklidir. Örneğin; herhangi bir hastalığa bağlı olarak uzun bir süre yatmak zorunda kalan bir hastanın, kaslarında meydana gelen zayıflama ve incelme, yetersiz yüklenmenin bir sonucudur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Sürtünme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sürtünme kuvvetinin yönü hareketin yönü doğrultusundadır.

Sürtünme, hareketi kolaylaştırmak için kullanılabilir.

Vücut ve hareket ettiği yüzey arasındaki aşırı sürtünme dokulara zarar verir.

Sürtünme, hareketi engellemek için kullanılabilir.

Sürtünme kuvvetinin yönü hareketin yönüne zıttır.

Açıklama:

Sürtünme kuvvetinin yönü daima hareketin yönüne zıttır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Boyunda bulunan atlantooksipital eklem hangi kaldıraç tipine örnek teşkil eder?

Yükü destek noktası ile kuvvet arasında bulunduran kaldıraçlar

İkinci sınıf kaldıraçlar

Kuvvet kolu yük kolundan büyük olan kaldıraçlar

Üçüncü sınıf kaldıraçlar

Dengeleyici kaldıraçlar

Açıklama:

Birinci sınıf kaldıraçlar genellikle dengeleyici kaldıraçlardır ve vücutta nadir olarak bulunurlar. Vücutta bu kaldıraç tipine örnek boyunda bulunan atlantooksipital eklemdir. Burada, başın ağırlığı yükü, boynun arkasında yer alan kaslar kuvveti ve boyundaki eklem destek noktasını oluşturur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Cisimlerin enerjisinden dolayı sahip olduğu harekete ne ad verilir?

Akselerasyon

Basınç

Momentum

Kuvvet

Atalet

Açıklama:

Momentum, cisimlerin enerjisinden dolayı sahip olduğu harekettir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

İstirahat halindeyken kan basıncı normal değerlerinde seyreden bir hastanın, ayağa kaldırıldığında ani bir tansiyon düşüklüğü yaşaması durumuna ne ad verilir?

Ortostatik hipertansiyon

Postural hipotansiyon

Postprandial hipotansiyon

Ortostatik hipotansiyon

Postural hipertansiyon

Açıklama:

İstirahat halindeyken kan basıncı normal değerlerinde seyreden bir hasta, ayağa kaldırıldığında ani bir tansiyon düşüklüğü yaşayabilir. Buna ‘ortostatik hipotansiyon’ denir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

İstirahat nabız hızının normal değerlerden yavaş olmasına (<60 atım/dakika) ne ad verilir?

Taşikardi

Bradikardi

Aritmi

Kardiyak şok

Perikard

Açıklama:

İstirahat nabız hızının normal değerlerden yüksek olmasına (>100 atım/dakika) taşikardi veya yavaş olmasına (<60 atım/dakika) bradikardi adı verilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Kalp kasının kasılıp içindeki kanı damarlara pompaladığında damarlarlardaki basıncın en fazla olduğu duruma ne ad verilir?

Diyastol

Hipertansiyon

Sistol

Hipotansiyon

Palpasyon

Açıklama:

Kalp kası kasılıp içindeki kanı damarlara pompaladığında, damarlarlarda oluşan basınç en fazladır. Buna sistol (büyük tansiyon) denir. Kasılmayı izleyen ve kalbin gevşeyerek yeniden kanla dolmaya başladığı evrede damarlarda oluşan basınç en düşüktür. Buna diyastol (küçük tansiyon) denir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Normal vücut sıcaklığının 38 °C’nin üzerine yükselmesi durumuna ne ad verilir?

Pireksi

Hiperpireksi

Hipertermi

Hipotermi

Febril konvülsiyon

Açıklama:

Pireksi, normal vücut sıcaklığının 38 °C’nin üzerine yükselmesidir ve ateş olarak da adlandırılır. Hiperpireksi ya da hipertermi aşırı derecedeki yüksek ateşi ifade eder ve genellikle 41.1 °C’nin üzerindeki sıcaklık nedeniyle meydana gelir. Vücut sıcaklığının düşmesine hipotermi denir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Vücudun ya da vücut kısımlarının sabit bir noktaya göre yer değiştirmesine ne ad verilir?

Kuvvet

Etki

Hareket

Basınç

Biyomekanik

Açıklama:

Hareket, vücudun ya da vücut kısımlarının sabit bir noktaya göre yer değiştirmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Newton’un birinci kanunu, ‘Atalet Kanunu’ olarak da adlandırılır.
Newton’un ikici kanunu 'Akselerasyon' kanunudur.
Newton’un üçüncü kanunu her etkiye ona eşit ve ters yönde bir tepki olduğunu söyler.

Yukarıda verilen hareketle ilgili kanunlardan hangileri doğrudur?

Yalnızca 1

Yalnızca 3

1,3

1,2,3

2,3

Açıklama:

Newton'un hareket ile ilgili kanunları;

Newton’un birinci kanunu, ‘Atalet Kanunu’ olarak da adlandırılır.
Newton’un ikici kanunu 'Akselerasyon' kanunudur.
Newton’un üçüncü kanunu her etkiye ona eşit ve ters yönde bir tepki olduğunu söyler.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Vücudun o anki veya değişen fizyolojik durumu ile iç organların sağlığı ile ilişkili önemli bilgiler vermeye ne ad verilir?

Nabız

Vital Bulgular

Basınç

Kuvvet

Solunum

Açıklama:

Latince bir kelime olan ‘vital’ canlı, yaşamsal ya da yaşamla ilgili anlamları taşımaktadır. Vital bulgular, vücudun o anki veya değişen fizyolojik durumu ile iç organların sağlığı ile ilişkili önemli bilgiler verir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Yüklenme'nin tanımını vermektedir?

Bir ya da birden fazla kuvvetin, vücuda etki etmesi.

Temas hâlindeki iki yüzey arasında meydana gelen ve harekete karşı koyan kuvvet.

Bir yüzeyde, birim alana düşen kuvvet miktarı.

Sabit bir nokta etrafında serbestçe dönebilen çubuk kaldıraç.

Vücudun ya da vücut kısımlarının sabit bir noktaya göre yer değiştirmesi.

Açıklama:

Bir ya da birden fazla kuvvetin, vücuda etki etmesine yüklenme denir. Biyomekanikte uygulanan dış kuvvetler yük olarak ifade edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Kalbin sol karıncığı her kasıldığında kanı aorta doğru iter, bu atar damarlardaki kan hacmini arttırır ve sonuç olarak damarı genişletir. Kasılmalar arasında damar duvarı başlangıçtaki şekline geri döner.
Yukarıda bahsedilen Vital Bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Solunum

Basınç

Nabız

Vücut Sıcaklığı

Kan Basıncı

Açıklama:

Kalbin sol karıncığı her kasıldığında kanı aorta doğru iter, bu atar damarlardaki kan hacmini arttırır ve sonuç olarak damarı genişletir. Kasılmalar arasında damar duvarı başlangıçtaki şekline geri döner. El ile hissedilebilen bu ritmik genişlemeler nabız ya da kalp atımı olarak isimlendirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Kalp hızı kişisel ve çevresel pek çok faktörden etkilenir. Kalp hızını etkileyen faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilmez?

Yaş

Pozisyon

Duygu Durumu

Cinsiyet

Yürüyüş yapmak.

Açıklama:

Kalp hızını etkileyen
faktörler aşağıda maddeler hâlinde verilmiştir.
• Yaş
• Cinsiyet
• Hareket
• Sıcak
• Pozisyon.
• Duygu durumu
• İlaçlar

Doğru Cevap: E

Soru 57

Sağlıklı bir yetişkinde solunum hızı dakikada kaç nefes arasındadır?

16-24

12-20

18-32

10-20

12-24

Açıklama:

Sağlıklı bir yetişkinde solunum hızı dakikada 12-20 nefes arasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

İnsanlarda normal vücut sıcaklığı hücrelerin ve hayati organların görevlerini iyi bir şekilde yapabilmesi için önemlidir. Buna göre insanlarda normal vücut sıcaklığı kaç derece olmalıdır?

36°C

37.5°C

35°C

37 °C

38°C

Açıklama:

İnsanlarda normal vücut sıcaklığı 37 °C. Bu vücut sıcaklığı hücrelerin ve hayati organların görevlerini iyi bir şekilde yapabilmesi için önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Normal kan basıncı yetişkinlerde kaç mm Hg civarındadır?

120/80 mm Hg

110/80 mm Hg

120/60 mm Hg

100/80 mm Hg

120/85 mm Hg

Açıklama:

Normal kan basıncı yetişkinlerde 120/80 mm Hg civarındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Hareket oluşturmak veya harekete karşı koymak için vücut içinde yer alan dokular tarafından ortaya çıkarılan kuvvetler aşağıdakilerden hangisidir?

Sürtünme

Dış kuvvetler

Momentum

Yer çekimi

İç kuvvetler

Açıklama:

İç kuvvetler, hareket oluşturmak veya harekete karşı koymak amacıyla, vücudun içinde yer alan dokular tarafından ortaya çıkarılır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

I. Hareket ve kuvvetlerin hareketi nasıl meydana getirdiği ile ilgilenir.
II. İnsan vücudundaki dokularının hareket üzerindeki etkilerini araştırır.
III. insan vücudundaki hareketlerin mekanik bilimini kullanarak inceler.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ‘biyomekanik’ ile ilgili doğru bilgi vermektedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Biyomekanik, insan vücudundaki hareketlerin mekanik bilimini kullanarak incelenmesidir. Mekanik bilimi ise hareket ve kuvvetlerin hareketi nasıl meydana getirdiği ile ilgilenir. İnsan vücuduna etki eden kuvvetler, biyomekaniksel prensipler dikkate alınmazsa, vücut dokularında aşırı yüklenme meydana getirerek yaralanmalara neden olabilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

______, vücudun ya da vücut kısımlarının sabit bir noktaya göre yer değiştirmesidir.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyi doğru bir şekilde tamamlar?

Denge

Basınç

Kuvvet

Hareket

Yüklenme

Açıklama:

Hareket, vücudun ya da vücut kısımlarının sabit bir noktaya göre yer değiştirmesidir. Hareket eden bir cismi durduran, duran bir cismi hareket ettiren, cisimlerin şekil, yön ve doğrultularını değiştiren ‘etki’ de kuvvet olarak adlandırılır. Bir yüzeyde, birim alana düşen kuvvet miktarı basınç olarak adlandırılır. Bir ya da birden fazla kuvvetin, vücuda etki etmesine yüklenme denir. Denge, vücudun ağırlık merkezini destek yüzeyi içerisinde tutma yeteneği olarak tanımlanır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

I. Eklem çevresindeki dokuların gerilmesi
II. Bizi aşağıya doğru çeken yerçekimi
III. Sağlık çalışanının uyguladığı kuvvet
IV. Kasların istemli olarak kasılması
Yukarıdakilerden hangileri ‘iç kuvvetler’ olarak kabul edilir?

I ve II

I ve IV

II ve III

II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Vücuda etki eden kuvvetler, dış kuvvetler ve iç kuvvetler olmak üzere ikiye ayrılır.
Dış kuvvetler, vücudun dışından uygulanan kuvvetlerdir. Örneğin, bizi aşağıya doğru çeken yerçekimi ya da yatakta yatan bir hastanın bacağının sağlık çalışanı tarafından hareket ettirilmesi sonucunda ortaya çıkan kuvvetler, dış kuvvetlere birer örnektir.
İç kuvvetler, hareket oluşturmak veya harekete karşı koymak amacıyla, vücudun içinde yer alan dokular tarafından ortaya çıkarılır. Örneğin, kasların istemli olarak kasılması ya da eklem çevresindeki dokuların, bağların ve eklem kapsülünün gerilmesi sonucunda oluşurlar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi ‘herhangi bir hastalığa bağlı olarak uzun bir süre yatmak zorunda kalan bir hastanın, kaslarında meydana gelen zayıflama ve incelmenin’ nedenidir?

Yerçekimi

Aşırı basınç

Aşırı kuvvet

Ani hareket

Yetersiz yüklenme

Açıklama:

Yüklenme, vücudun sağlığını koruması için önemli bir unsurdur, ne az ne de fazla olmalıdır. Yeterli yüklenme, kemik ve kas kütlesinin korunması, vücut yapılarının görevlerini iyi yapabilmesi ve herhangi bir yaralanma sonrasında iyileşmenin gerçekleşmesi için gereklidir. Örneğin; herhangi bir hastalığa bağlı olarak uzun bir süre yatmak zorunda kalan bir hastanın, kaslarında meydana gelen zayıflama ve incelme, yetersiz yüklenmenin bir sonucudur. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi elimizde bir ağırlık kaldırırken dirseğimizin üstlendiği rolü tanımlar?

Kaldıraç

Yük kolu

Kuvvet kolu

Destek noktası

Kaldıraç bağıntısı

Açıklama:

Elde bir ağırlık taşınırken dirseği büken kasların kullandığı kaldıraç tipi buna örnektir. Burada dirsek destek noktası, eldeki ağırlık yükü ve kolun ön tarafındaki kas kuvveti oluşturur. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdaki kavramlardan hangisi ‘bir cismin kütlesi ile hızının çarpımı’ olarak tanımlanabilir?

Akselerasyon

Momentum

Direnç

Atalet

Tepki

Açıklama:

Bir cismin kütlesi ile hızının çarpımına momentum denir. Momentum, cisimlerin enerjisinden dolayı sahip olduğu harekettir. Bir objenin hızını veya ona etki eden kuvveti arttırırsanız ona momentum kazandırırsınız ve onu durdurmanız daha zorlaşır. Hareketliliği arttırmaya yönelik aktivitelerde momentumu kullanmak, hareketi tamamlamak için gereken kuvvet miktarını azaltır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi tıpta ‘bir vital bulgu’ olarak değerlendirilmez?

Nabız

Solunum

Kan basıncı

Kan değerleri

Vücut sıcaklığı

Açıklama:

Tıpta kabul görmüş dört vital bulgu vardır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:

Nabız
Kan basıncı
Solunum
Vücut sıcaklığı

Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

I. Palpasyon tekniğiyle
II. Silvester yöntemiyle
III. Steteskop ile dinleyerek
IV. Elektrokardiyogram yardımıyla
Yukarıdakilerden hangileri ‘nabzın (kalp atımının) değerlendirmesi’ için kullanılabilecek yöntemlerdir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Nabzın değerlendirmesinde farklı yöntemler kullanılabilir. Bu yöntemleri şu şekilde sıralayabiliriz:

Elektrokardiyogram veya taşınabilir monitörler gibi elektronik aletlerin yardımıyla
Steteskop ile direkt kalp üzerinden atımları dinleyerek
Parmak uçları ile dokunarak (palpasyon)

Silvester yöntemi ise ilk yardım amaçlı kullanılan suni solunum yöntemlerinden birisidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi ‘kalp basıncını (tansiyonu)’ etkileyen faktörlerden birisi değildir?

Cinsiyet

Hareket

Sıcaklık

Duygu durumu

Valsalva manevrası

Açıklama:

Kalp hızı, pek çok faktörden etkilenir. Bu faktörler şunlardır:

Duygu durumu
Hareket
Sigara ve alkol kullanımı
Sıcaklık
Yaş
Pozisyon
Zorlu bir şekilde nefesin tutulması (valsalva manevrası)

Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdaki vücut sıcaklıklarından hangisi ‘pireksi’ olarak kabul edilir?

35 ^oC

36 ^oC

37 ^oC

39 ^oC

42 ^oC

Açıklama:

İnsanlarda normal vücut sıcaklığı 37 °C. Bu vücut sıcaklığı hücrelerin ve hayati organların görevlerini iyi bir şekilde yapabilmesi için önemlidir. Pireksi, normal vücut sıcaklığının 38 °C’nin üzerine yükselmesidir ve ateş olarak da adlandırılır. Hiperpireksi ya da hipertermi aşırı derecedeki yüksek ateşi ifade eder ve genellikle 41.1 °C’nin üzerindeki sıcaklık nedeniyle meydana gelir. Vücut sıcaklığının düşmesine hipotermi denir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Herhangi bir hastalığa bağlı olarak uzun bir süre yatmak zorunda kalan bir hastanın, kaslarında meydana gelen zayıflama ve incelme aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?

Dengeli kuvvet

Yetersiz yüklenme

Fazla yüklenme

Ani basınç

Hızlı basınç

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

I.Nabız
II.Kan basıncı
III.Şeker
IV.Solunum
Yukarıdakilerden hangileri tıpta kabul görmüş vital bulgular arasındadır?

Yalnız I

Yalnız I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi kalp hızını etkileyen faktörlerden birisi değildir?

Yaş

Cinsiyet

Sıcak

Kilo

Duygu durumu

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

I.Sigara ve alkol kullanımı
II.Cinsiyet
III.Hareket
IV.Yaş
Yukarıdakilerden hangileri kan basıncını etkileyen faktörler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Sağlıklı bir yetişkinde solunum hızı dakikada kaç nefes arasındadır?

12-20

15-20

15-25

17-30

19-32

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

İnsanlarda normal vücut sıcaklığı kaç derecedir?

35 °C

36 °C

37 °C

38 °C

39 °C

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi vücut sıcaklığı için doğru bir ifade değildir?

Vücut sıcaklığı günün erken saatlerinde en düşük, öğleden sonra ise en yüksektir.

Bebeklerde ve küçük çocuklarda vücut sıcaklığı yaşlılardan daha azdır.

Fiziksel aktivite ve hareket sonrasında vücut sıcaklığı yükselir.

Dış çevrenin sıcak olması vücut sıcaklığını arttır, soğuk olması azaltır.

Vücut sıcaklığı, enfeksiyon ile beraber artar.

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Omurilik yaralanması geçiren ve belden aşağısı fonksiyon görmeyen bir hastada sağlık çalışanının temel hedefi aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Kişinin yatakta bağımsız bir şekilde dönmesini sağlamak

Yardımsız ayağa kalkıp yürümesini sağlamak

Egzersiz yapmasını sağlamak

Bağımsız olarak tuvalete gidebilmesini sağlamak.

Bağımsız olarak yemeğini yapabilmesini sağlamak.

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Hasta/yaşlıyı ayağa kaldırmanın ve yürütmenin işlem basamaklarında yapılması gereken ilk işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Hasta/yaşlının kimliği kontrol edilir.

Hasta/yaşlıya yapılacak işlem açıklanır, izin istenir.

Hasta/yaşlının vital bulguları kontrol edilir.

Eller yıkanır ve eldiven giyilir.

Araç ve gereçler hazırlanır.

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi hasta/yaşlıyı ayağa kaldırmada ve yürütmede dikkat edilmesi gereken doğru bir uygulamadır?

Yürüyüş sırasında hasta/yaşlının yalnız bırakılması gerekir.

Yürüme süresi hasta/yaşlının durumuna göre ayarlanır.

Hasta/yaşlının mümkün olduğunca yatağından uzak yerde yürümesi sağlanır.

Hasta/yaşlıya yürüyüş esnasında karşıya bakması ve derin nefes alıp vermesi söylenir.

Hasta/yaşlı hızlı tempoda yürütülür.

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Bir hastanın kaydırma tahtası kullanarak aktiviteyi zamanında ve güvenli olarak gerçekleştirmesi onun aşağıdakilerden hangi transferi kullandığını gösterir?

Bağımsız

Yardımlı

Gözlem altında

Modifiye bağımsız

Minimal yardımlı

Açıklama:

Bağımsız: Hasta sözel veya manuel yardımsız bir şekilde transferini gerçekleştirebilir (bazı durumlarda, yardımcı ekipman veya alet kullanılabilir). Yardımlı: Hasta aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebilmek için birinin yardımına ihtiyaç duyar. Bu yardım; fiziksel yardım, oral veya taktil (dokunsal) destekler, yönlendirmeler şeklinde olabilir. Gözlemle birlikte (Gözlem altında): Hastanın aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebilmesi için hemen yanında duran biri tarafından fiziksel destek, oral veya taktil (dokunsal) destek, yönlendirme yapması gerekir. Fakat hastanın yanında duran kişi hastaya dokunmaz. Hasta gerekli aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde yapar. Modifiye bağımsız: Hasta aktiviteyi gerçekleştirebilmek için adaptif veya yardımcı bir cihaza ihtiyaç duyar (örneğin; kaydırma tahtası, yatak rayı, mobilya gibi), hasta aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirir. Minimal yardımlı: Hasta aktivitenin %75’ini veya daha fazlasını gerçekleştirir. Aktiviteyi tamamlayabilmek için yardıma ihtiyaç duyar. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Transfer aktiviteleri gerçekleştirilmeden önce hastanın bilgilendirilmesinin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İş bölümü

Değerlendirme

Güvenliği sağlama

Planlama yapma

Aktiviteleri belirleme

Açıklama:

Hastanın transferi gerçekleştirilmeden önce mutlaka iyi bir planlama ve organizasyon yapılmalıdır. Transfer gerçekleştirilmeden önce mutlaka hasta bilgilendirilmesi yapılmalı, manevralar sırasında hastanın yapması gerekenler ve beklentiler anlatılmalı ve gerekirse hastanın görebilmesi için öncelikle terapist veya diğer sağlık görevlisi kendi üzerinde veya hasta yakınları üzerinde aktiviteyi göstermelidir. Transferden önce hastanın olayı ve yapılması gerekenleri iyice anladığından emin olunmalıdır. Her şeyden önce, aktivite sırasında gelişebilecek riskler konusu iyice araştırılmalı ve güvenlik önlemlerinin alındığından emin olunmalıdır. Hastanın, güvenlik sınırları içerisinde yapması gerekenleri hem mental hem de fiziksel olarak yerine getirebileceğinden mutlaka emin olunmalıdır. Fiziksel uygunluk kadar hastanın aktiviteyi gerçekleştirmek için mental olarak da hazır olması sağlanmalıdır. Bazı durumlarda, hasta transfer aktivitesini gerçekleştirebilecek yeteneğe sahip olsa bile henüz mental olarak hazır olmadığından veya isteksiz olduğundan dolayı başarısızlık yaşanabilir veya yaralanma riski oluşabilir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Bir hastanın veya engelli bireyin gerçekleştirebileceği en uygun transfer tipi aşağıdakilerden hangi kritere göre adlandırılmaktadır?

Bağımlılık derecesine

Yardımcı kişi sayısına

Kişinin isteklerine

Bakım verenin isteklerine

Bulunduğu ortama

Açıklama:

Transfer tipleri hastanın veya engelli bireyin günlük yaşamdaki bağımlılık derecesine göre adlandırılmaktadır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Klinisyen sırt üstü yatan hastayı yana doğru kaydırma hareketini tek başına gerçekleştirirken ellerinin zarar görmesini engellemek için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?

Dizlerini hafifçe kırmalı

Hastayı kendine doğru kaydırmalı

Bir eliyle hastanın başını desteklemeli

Hastanın ellerini gövdesinin önünde çaprazlamalı

Ellerini ve önkollarını hastanın altına geçirmeli

Açıklama:

Klinisyen aktiviteyi gerçekleştirirken, üst ekstremite kuvvetini kullanarak hastayı kaldırmadan yana doğru kaydırmaya ve beline binen yükü azaltmak amacıyla dizlerini kırarak (özellikle, yatağın klinisyenden yüksek olduğu durumlarda) hareketi gerçekleştirmeye dikkat etmelidir. Ayrıca, klinisyen sadece ellerini değil önkollarını hastanın altına geçirerek ellerinin zarar görmesini engellemelidir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Hastanın sırt üstü yatış pozisyonundan yüzükoyun pozisyonuna gelebilmesi için dikkat edilmesi gereken nokta aşağıdakilerden hangisidir?

Hasta sola döndürülecekse sağ bacağı sol bacağının üstünde çaprazlanmalı

Hasta sağa döndürülecekse sol bacağı sağ bacağının üstünde el serbest bırakılmalı

Dönüş yönündeki kolu düz avuç içi yukarı dönük, dirsek düz, el kalçaya bitişik durmalı

Dönüş yönündeki kolu düz gövdeden biraz uzakta avuç içi yukarı döndürülmeli

Dönüş yönünde dizler hafif bükülü kol gövdeye bitişik avuç içi yukarı dönük durmalı

Açıklama:

Hasta, sırtüstü pozisyondan yan yatma pozisyonuna alınmadan önce yan döneceği tarafta yeteri kadar mesafenin olduğundan emin olunmalı ve güvenlik önlemleri alınmalıdır. Aynı zamanda, yatağının sabitlendiğinden (varsa tekerlekleri kilitlenmelidir) emin olunmalıdır. Hastanın döneceği tarafta klinisyen, bakım veren durmalıdır. Bu durum hastanın düşme riskini ve yaralanma riskini azaltır. Klinisyen yüzü hastaya dönük hastanın döneceği tarafta durur. Daha sonra klinisyen, hastayı hafifçe kürek kemiğinden (omuzu da destekleyecek şekilde) ve pelvisinin yukarı bölümünden yuvarlayarak yana dönmesine yardımcı olur. Eğer hasta, sol tarafına doğru döndürülecekse aktivite öncesinde hastanın sağ bacağı sol bacağının üstünde çaprazlanmalı, sağ kolu da göğsünün üstüne yerleştirilmelidir. Hastanın dönecek olduğu taraftaki kolu gövdesinin yanına avuç içi yukarı bakacak şekilde, dirsek düz ve el hafif kalçanın yanında biraz altına alınır gibi yerleştirilecektir. Hasta, yan pozisyona alındıktan sonra biraz daha yuvarlanarak yüzükoyun yatış pozisyonu sağlanmış olur. Hastanın kolunun gövdenin altında kalması durumunda kolu kurtarılır. Bunun için aynı taraf pelvisi biraz kaldırılarak kol altından çekilir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi hastanın yatak içi hareketliliğini tanımlamak için kullanılmaktadır?

Mobilite aktiviteleri

Transfer aktiviteleri

Kaydırma hareketleri

Bağımsız transfer

Bağımlı transfer

Açıklama:

Mobilite aktiviteleri sıklıkla, hastanın yatak içi hareketliliğini tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır. Hastanın bu aktiviteleri gerçekleştirebilme durumu bağımsız, bir veya birkaç personel tarafından sağlanan yardımla birlikte veya ekipman kullanımı ile mümkün olabilmektedir. En sık kullanılan hareketler, sırtüstü pozisyondan yana doğru kayma hareketi, sırtüstü pozisyonda yukarı doğru kayma, sırtüstü pozisyonda aşağı doğru kayma, sırtüstü yatma pozisyonundan yan yatma pozisyonuna gelme, sırtüstü pozisyondan yüzükoyun pozisyona gelme, yüzükoyun pozisyondan sırtüstü pozisyona gelme ve yatmadan oturmaya gelme pozisyonudur. Ayrıca, yataktan oturmaya gelme, oturma pozisyonundan ayağa kalkma aktiviteleri de mobilitenin önemli basamaklarındandır. Mobilite aktivitelerinin gerçekleştirilebilmesi için sıklıkla kullanılan ekipmanlar, yatak rayları, baş üstü yatak kenarı barları şeklindedir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye transfer aktiviteleri gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken noktalardan biridir?

Transfer hastanın en zayıf olduğu taraftan başlamalı

Transfer alçak seviyeden yüksek seviyeye doğru yapılmalı

Mutlaka hastayı kaldırmak için kaldıraç kemerler kullanılmalı

Transfer aktivitesinin başlama zamanı belirtilmeli

Transfer aktivitesi gerçekleşirken hasta yalnız bırakılmalı

Açıklama:

Transfer hastanın en güçlü olduğu taraftan en zayıf olduğu tarafa doğru yapılmalıdır. Transfer aktivitesinin ne zaman başlayacağı mutlaka belirtilmelidir. Örneğin, “Ben üç deyince başlayalım.” gibi bir ifade ile net bir şekilde zamanlama belirtilmelidir. Transfer sırasında her iki yüzeyin eşit yükseklikte olması sağlanmalıdır veya mümkün olduğunca yüksek seviyeden daha alçak seviyeye doğru transfer aktivitesi gerçekleştirilmelidir. Transfer sırasında yardımcı ekipman gerekiyorsa (kaydırma tahtası, bel kemeri, kaldıraç kemer, baston, yürüteç gibi) transfer öncesinde hazır bulundurulmalıdır Transfer sırasında, hasta alışana kadar hastanın yanında bulunulmalıdır. Mümkün olduğunca, hastanın zayıf vücut bölgesi tarafında durulmalıdır. Hastanın yardım ihtiyacı olduğunda mutlaka desteklenmelidir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Hasta öğrenene kadar yalnız bırakılmamalı
Hastanın elleri gövdesinin önünde çaprazlanmalı
Tahtaya alışana kadar hastaya eşlik edilmeli
Tahtanın iyice yerleştirildiğinden emin olunmalı
Hastaya ellerinin doğru kullanımı öğretilmeli

Hangisi/hangileri transfer tahtası kullanılarak tekerlekli sandalyeden yatağa/yataktan tekerlekli sandalyeye transfer gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken noktalardandır?

I, III, IV ve V

I, II, III ve IV

II, III, IV ve V

II, IV ve V

Yalnız IV

Açıklama:

Transfer tahtası kullanılarak tekerlekli sandalyeden yatağa transfer gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken noktalar; hasta öğrenip alışana kadar yalnız bırakılmamalı, tahtanın iyice yerleştirildiğinden emin olunmalı ve hastanın ellerini nasıl kullanması gerektiği uygulamalı bir şekilde iyice öğretilmelidir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Sağ taraf felçli bir hasta yerde iken sandalyeye transferini kendi başına gerçekleştirebilmesi için aşağıdakilerden hangisini ilk önce yapmalıdır?

Sırtını sandalyeye döndürerek bacağından destek alır

Sağ bacağını öne alır sol bacağına ağırlığını aktarır

Sağlam ve kuvvetli kolunu sandalyenin üzerine yerleştirir

Felçli kolunu sandalyenin üzerine yerleştirir

Dizlerini birleştirerek sağlam dizini öne alır

Açıklama:

Hasta, bağımsız bir şekilde yerden sandalyeye geçecek olduğunda bacak ve kol kaslarını etkin bir şekilde kullanmalı, gövdeyi düz bir şekilde tutabilmelidir. Eğer hastanın tek taraf etkilenimi söz konusu ise hasta, sandalyenin önünde ve sandalyeye çok yakın duracak şekilde durur. Hasta sandalyeye transfer sırasında, sağlam ve kuvvetli olan taraf kolunu kullanacak şekilde durur. Örneğin, sol taraf felçli bir hastanın sandalyeye transferi sırasında hasta sağ kolunu sandalyenin üstüne yerleştirir ve sandalyeye iyice yanaşır. Sağ koluna ağırlığını aktarırken aynı anda kendini yukarı doğru çekerek ağırlığını dizlerine aktarmaya çalışır ve diz üstü pozisyona gelir. Sağlam ve kuvvetli olan sağ dizini öne doğru alır, sol bacağına da ağırlığını aktarır. Sandalyenin üstündeki kuvvetli koluna kendi ağırlığını verirken, sırtını sandalyeye döndürerek kuvvetli bacağından destek alarak sandalyeye oturur. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Sandalyeden yere düşen bir hastayı sandalyesine oturtabilmek için yardımcının bireyin gövdesini iyice öne itmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Hastayı dinlendirmesi

Ağırlığı bacaklarına aktarması

Kendi sağlığını koruması

Yardım gelmesini beklemesi

Sandalyeden destek alması

Açıklama:

Yardımcı, yardım edilecek bireyin arkasına geçer ve kollarını bireyin koltuk altından geçirerek ellerini de dizlerinin ön yüzüne yerleştirir ve bireyin gövdesini iyice öne doğru iterek aradaki mesafeyi kapatır. Böylelikle, bireyin ağırlığı da alt ekstremitelerine (bacaklarına) aktarılmış olur. Daha sonra, birey iyice öne doğru alınır ve bir el bireyin kalçasının altına yerleştirilir, o sırada engelli birey transferin gerçekleştirildiği taraftaki eli ile sandalyeden destek alır ve engelli bireyin yerden kalkması ve sandalyeye geçmesi ve oturması sağlanır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin tekerlekli sandalyeyle transferi gerçekleştirilirken yapılması gereken uygulamalardan biri değildir?

Transfer hastanın en zayıf olduğu taraftan en güçlü olduğu tarafa doğru yapılmalıdır

Tekerlekli sandalye, transfer yapılacak noktaya en yakın mesafeye alınmalıdır

Tekerlekli sandalye kullanıcısı, sandalyeye kalça ve dizi 90° açıda olacak şekilde oturmalıdır

Transfer sırasında, hasta alışana kadar hastanın yanında bulunulmalıdır

Transfer sırasında her iki yüzeyin eşit yükseklikte olması sağlanmalıdır

Açıklama:

Transfer hastanın en güçlü olduğu taraftan en zayıf olduğu tarafa doğru yapılmalıdır. Örneğin, sol tarafı felçli bir hastanın transfer aktiviteleri vücudunun sağ tarafı kullanılarak gerçekleştirilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi transfer tiplerinden biri değildir?

Yatma pozisyonunda bağımsız transfer

Bağımlı bir şekilde ayağa kalkma

Yardımlı bir şekilde ayağa kalkma

Oturmada bağımsız transfer

Oturma pozisyonunda bağımlı transfer

Açıklama:

Yatma pozisyonunda bağımlı transfer Bu transfer yöntemi, oturma pozisyonunda yardımla dahi bir yüzeyden diğer yüzeye hareket ettirilemeyen (veya hareket ettirilmesinde sakınca olan) ve maksimum fiziksel desteğe ihtiyacı olan hastalarda kullanılır. Duruma göre bir, iki veya üç yardımcı personel veya özel bir yardımcı ekipmanın kullanımı ile gerçekleştirilir. Bu yardımcı ekipman, mekanik bir kaldıraç olabileceği gibi plastik transfer tahtası, yatak pedi olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin sırtüstü yatma pozisyonundan yan yatma pozisyonuna getirilmesinde yapılması gereken uygulamalardan biridir?

Klinisyenin yüzü hastaya dönük hastanın döneceği tarafta durur

Hasta, yan tarafa doğru döndürüldükten sonra hemen bırakılmalıdır

Klinisyen, yatağın diğer tarafına geçerken hasta bilgilendirilmez

Hasta yan yattıktan sonra kalça ve dizler düz uzatılır

Hasta yan yattıktan sonra stabil bir pozisyon alır

Açıklama:

Klinisyen yüzü hastaya dönük hastanın döneceği tarafta durur. Daha sonra klinisyen, hastayı hafifçe kürek kemiğinden (omuzu da destekleyecek şekilde) ve pelvisinin yukarı bölümünden yuvarlayarak yana dönmesine yardımcı olur.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin tekerlekli sandalyeden yatağa veya sandalyeye transferinde yapılması gereken uygulamalardan biri değildir?

Tekerlekli sandalyeden yatağa geçmeden önce sandalye yatağa 90°’lik açıda olacak şekilde yanaştırılır

Eğer hastanın bir tarafı felçli ise yatağa sağlam taraftan yanaşılır

Eğer tekerlekli sandalye ve yatak aynı seviyede değil ise aynı seviyeye getirilir

Hasta, ayağa kalkarken tekerlekli sandalyenin el tutma bölümünden tutunabilir

Klinisyen, transfer aktivitesi boyunca mutlaka hastanın yanında durmalıdır

Açıklama:

Tekerlekli sandalyeden yatağa geçmeden önce sandalye yatağa 45°’lik açıda olacak şekilde yanaştırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin bel kemeri kullanılarak tekerlekli sandalyeden yatağa transferinde yapılması gereken uygulamalardan biridir?

Hastanın ne zaman ve nasıl transfere başlayacağı belirtilmelidir

Bel kemeriyle sağlık personelinin beline daha az yük bindirilir

Hastanın yatak kenarına oldukça hızlı oturması sağlanır

Hastanın tekerlekli sandalyede otururken az kuvvetli olan ayağını tabureye yerleştirmesi istenir

Aşırı kilolu hastalarda transfer aktiviteleri gerçekleştirilmez

Açıklama:

Hasta transfer aktivitesini bağımsız gerçekleştiremiyor ise klinisyenin yardımı (ve hatta bazen birkaç kişinin yardımı) ile gerçekleştirebilir. Yardım aşamasında transfer kemeri de kullanılabilir. Bu şekilde transfer aktivitesi gerçekleştirilirken tekerlekli sandalye transfer edilecek yatağa yanaştırılır ve kilitlenir. Hastanın bel kemeri var ise takılır ve hasta bilgilendirilir. Hastanın ne zaman ve nasıl transfere başlayacağı belirtilmelidir. Örneğin, “Hazır, başla” veya “Bir, iki, üç, başla” komutlarıyla başlanacağı net bir şekilde belirtilmelidir. Hastaya, sandalyenin ucuna kayması, başını öne eğmesi ve ağırlığını öne doğru aktararak yavaş yavaş ayağa kalkması gerektiği, bu arada yardım edileceği belirtilmelidir. Klinisyen, bu sırada hastanın önünde hastayı bel kemerinden tutarak ayağa kalkmasına yardımcı olur. Hasta, ayağa kalkarken dizlerini kilitleyebilmesi için klinisyen kendi dizlerini hafif bükerek hastanın dizlerini geriye doğru itmeye çalışır. Klinisyen bu sırada, beline zarar gelmeyecek bir pozisyondadır (dizleri hafif bükülü, belinden eğilerek değil, dizlerini kırarak hareketi gerçekleştirir). Hasta, yavaş yavaş döndürülerek yatak kenarına oturtulur. Hasta, güvenli bir pozisyona alınmadan asla yanından ayrılmamak gerekir. Hasta, destekli ve güvenli oturma pozisyonuna veya sırtüstü yatma pozisyona alınmalıdır. Yatak kenarında oturan hastanın bacaklarından tutulur ve kollarını kullanarak yatağın ortasına doğru kendini geriye doğru kaydırması istenir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi minimal yardıma ihtiyaç duyan hastaların özelliklerinden biridir?

Hasta aktivitenin %75’ini veya daha fazlasını gerçekleştirir

Hasta aktivitenin %50 ile %74’ünü gerçekleştirir

Hasta aktivitenin %25’i ile %49’unu gerçekleştirir

Özel ekipman veya cihazlar gerekebilir

Hasta sözel veya manuel yardımsız bir şekilde transferini gerçekleştirebilir

Açıklama:

Minimal yardımlı: Hasta aktivitenin %75’ini veya daha fazlasını gerçekleştirir. Aktiviteyi tamamlayabilmek için yardıma ihtiyaç duyar.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi aktivitenin %50 ile %74’ünü gerçekleştirebildiği hasta grubudur?

Orta derece yardımlı

Maksimal yardımlı

Modifiye bağımsız

Kişi korumalı

Minimal yardımlı

Açıklama:

Orta derece yardımlı: Hasta aktivitenin %50 ile %74’ünü gerçekleştirir. Aktiviteyi tamamlayabilmek için yardıma ihtiyaç duyar.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi maksimal yardıma ihtiyaç duyan hastaların özelliklerinden biridir?

Hasta aktivitenin %25 (yüzde yirmibeş)’i ile %49 (yüzde kırkdokuz)’unu gerçekleştirir

Hasta aktivitenin %75 (yüzde yetmişbeş)’ini veya daha fazlasını gerçekleştirir

Hasta aktivitenin %50 (yüzde elli) ile %74 (yüzde yetmişdört)’ünü gerçekleştirir

Özel ekipman veya cihazlar gerekebilir

Hasta sözel veya manuel yardımsız bir şekilde transferini gerçekleştirebilir

Açıklama:

Maksimal yardımlı: Hasta aktivitenin %25 (yüzde yirmibeş)’i ile %49 (yüzde kırkdokuz)’unu gerçekleştirir. Aktiviteyi tamamlayabilmek için yardıma ihtiyaç duyar.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin tekerlekli sandalyeyle transferi gerçekleştirilirken yapılması gereken uygulamalardan biridir?

Transfer hastanın en güçlü olduğu taraftan en zayıf olduğu tarafa doğru yapılmalıdır

Hasta tekerlekli sandalyeye kalça ve dizi 45° açıda olacak şekilde oturmalıdır

Daima hastanın sağlıklı vücut bölgesi tarafında durulur

Transfer aktivitesinin ne zaman başlayacağı hastaya bildirilmez

Hasta tekerlekli sandalyeden yatağa geçirildiğinde yatak seviyesi tekerlekli sandalye seviyesinden daha yüksek olur

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin transfer aktivitesi sırasında yapılacak uygulamalardan biri değildir?

Hastaya sürekli “Beni anladınız mı?” diye sorulur

Hastanın transferinde en iyi pozisyon ve yöntem belirlenir

Transferden önce hasta bilgilendirilir

Hastanın transfer aktivitesi için mental olarak hazır olması sağlanır

Hastaya olası risk açıklamaları mutlaka yapılır

Açıklama:

Hastaya “Beni anladınız mı?” gibi sorular sormaktan kaçınmak gerekir. Çünkü hastalar böyle durumlarda anlamamış olsalar dahi soruya “Evet” olarak yanıt verirler.

Doğru Cevap: A

Soru 21

"Hasta sözel veya manuel yardımsız bir şekilde transferini gerçekleştirebilir (bazı durumlarda, yardımcı ekipman veya alet kullanılabilir)." Verilen tanım aşağıdaki transfer aktivitelerinden hangisine aittir?

Bağımsız transfer

Yardımlı transfer

Gözlem altında transfer

Kişi korumalı transfer

Minimal yardımlı transfer

Açıklama:

Verilen tanım bağımsız transfere aittir. Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Hastanın aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebilmesi için hemen yanında duran biri tarafından fiziksel destek, oral veya taktil (dokunsal) destek, yönlendirme yapılması gerekir. Fakat hastanın yanında duran kişi hastaya dokunmaz. Hasta gerekli aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde yapar." Verilen tanım aşağıdaki transfer aktivitelerinden hangisine aittir?

Bağımsız transfer

Gözlem altında transfer

Kişi korumalı transfer

Minimal yardımlı transfer

Orta derece yardımlı transfer

Açıklama:

Verilen tanım gözlem altında transfere aittir. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

"Yardımcı personel hastanın hemen yanındadır ve elleri hastanın üzerindedir. Hasta, aktivite performansını gerçekleştirirken mutlaka korunmaya ihtiyacı vardır." Verilen tanım aşağıdaki transfer aktivitelerinden hangisine aittir?

Bağımsız transfer

Gözlem altında transfer

Kişi korumalı transfer

Minimal yardımlı transfer

Orta derece yardımlı transfer

Açıklama:

Verilen tanım kişi korumalı transfere aittir. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

"Hasta aktivitenin %75 (yüzde yetmişbeş)’ini veya daha fazlasını gerçekleştirir. Ancak aktiviteyi tamamlayabilmek için yardıma ihtiyaç duyar." Verilen tanım aşağıdaki transfer aktivitelerinden hangisine aittir?

Bağımsız transfer

Gözlem altında transfer

Kişi korumalı transfer

Minimal yardımlı transfer

Orta derece yardımlı transfer

Açıklama:

Verilen tanım minimal yardımlı transfere aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

"Hasta aktivitenin %50 (yüzde elli) ile %74 (yüzde yetmiş dörtr)’ünü gerçekleştirir. Aktiviteyi tamamlayabilmek için yardıma ihtiyaç duyar." Verilen tanım aşağıdaki transfer aktivitelerinden hangisine aittir?

Bağımsız transfer

Gözlem altında transfer

Kişi korumalı transfer

Minimal yardımlı transfer

Orta derece yardımlı transfer

Açıklama:

Verilen tanım orta derece yardımlı transfere aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

"Hasta aktivitenin %25 (yüzde yirmibeş)’i ile %49 (kırkdokuz)’unu gerçekleştirir. Aktiviteyi tamamlayabilmek için yardıma ihtiyaç duyar." Verilen tanım aşağıdaki transfer aktivitelerinden hangisine aittir?

Bağımsız transfer

Gözlem altında transfer

Kişi korumalı transfer

Orta derece yardımlı transfer

Maksimal yardımlı transfer

Açıklama:

Verilen tanım maksimal yardımlı transfere aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

I. Bağımsız transfer
II. Gözlem altında transfer
III. Kişi korumalı transfer
Yukarıda verilenlerden hangisi ya hangileri transfer aktiviteleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte transfer aktiviteleri arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

I. Hastanın performansındaki tutarlılık
II. Kullanılan yardımcı cihaz ve araç-gereçler
III. Gösterilen güvenlik düzeyi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri transfer aktivitesi öncesi, hasta ile ilgilenen sağlık personeli veya bakım verenin bilmesi gereken kurallar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte transfer aktivitesi öncesi, hasta ile ilgilenen sağlık personeli veya bakım verenin bilmesi gereken kurallar arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Hastanın durumu ile ilgili bilgilerin edinilmesi
II. Transfer aktivitesinin planlanması
III. Yapılacak hareket biçiminin planlanması
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri transfer hazırlığı sürecinde yapılması gerekenler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte transfer hazırlığı sürecinde yapılması gerekenler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

I. Tekerlekli sandalye, transfer yapılacak noktaya mümkün olduğunca en yakın mesafeye kadar çekilmelidir.
II. Transfer hastanın en güçlü olduğu taraftan en zayıf olduğu tarafa doğru yapılmalıdır.
III. Transfer aktivitesine başlanmadan önce hem tekerlekli sandalye hem de transfer edilecek yerin stabil olduğundan emin olunmalıdır.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tekerlekli sandalye transfer aktiviteleri gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte tekerlekli sandalye transfer aktiviteleri gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Hastanın aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebilmesi için hemen yanında duran biri tarafından fiziksel destek, oral veya taktil (dokunsal) destek, yönlendirme yapması gerekir. Fakat hastanın yanında duran kişi hastaya dokunmaz. Hasta gerekli aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde yapar.
Yukarıdaki açıklama transfer veya ambulasyon yardımı için kullanılan terminojilerden hangisine aittir?

Bağımsız

Yardımlı

Gözlemle birlikte

Kişi korumalı

Modifiye bağımsız

Açıklama:

Gözlemle birlikte (Gözlem altında): Hastanın aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebilmesi için hemen yanında duran biri tarafından fiziksel destek, oral veya taktil (dokunsal) destek, yönlendirme yapması gerekir. Fakat hastanın yanında duran kişi hastaya dokunmaz. Hasta gerekli aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde yapar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

I. Yapılması planlanan transfer aktivitesi hakkında bilgi
II. Transferin gerçekleştirilebilmesi için hastanın ne kadar yardıma muhtaç olduğu ve yardım tipinin ne olduğu
III. Hastanın transferi tamamlaması için ne kadar süreye ihtiyaç duyduğu
IV. Gösterilen güvenlik düzeyi
V. Hareket kalitesi
Yukarıdakilerden hangisi transfer aktivitesi öncesi, hasta ile ilgilenen sağık personeli veya bakımverenin bilmesi gereken kurallar arasında sayılır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Transfer aktivitesi öncesi, hasta ile ilgilenen sağlık personeli veya bakımverenin bilmesi gereken kurallar şu şekilde özetlenebilir:
- Yapılması planlanan transfer aktivitesi hakkında bilgi
- Transferin gerçekleştirilebilmesi için hastanın ne kadar yardıma muhtaç olduğu ve yardım tipinin ne olduğu
- Hastanın transferi tamamlaması için ne kadar süreye ihtiyaç duyduğu
- Gösterilen güvenlik düzeyi
- Hareket kalitesi
- Transfer sırasında dikkat edilmesi gereken faktörler ve alınması gereken önlemler
- Hastanın performansındaki tutarlılık
- Kullanılan yardımcı cihaz ve araç-gereçler
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Hastanın en az bir yardımcı eşliğinde bir noktadan diğer bir noktaya oturma pozisyonunda iken geçiş yapması hangi transfer tipine uygundur?

Oturma veya lateral yardımsız transfer

Oturmada bağımsız transfer

Oturma pozisyonunda bağımlı transfer

Gözlemle ayağa kalkma

Yardımlı bir şekilde ayağa kalkma

Açıklama:

Oturmada veya lateral yardımlı transfer aktivitesinde hasta, en az bir yardımcı eşliğinde bir noktadan diğer bir noktaya oturma pozisyonunda iken geçiş yapar. Bunun için kaydırma tahtası veya benzer fonksiyonu olan yardımcı ekipman kullanımı gerekebilmektedir. Doğru cevap C'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Mobilite aktiviteleri sıklıkla, hastanın yatak içi hareketliliğini tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi en sık kullanılan mobilite hareketlerinden biri değildir?

Sırtüstü pozisyondan yana doğru kayma

Sırtüstü pozisyonda yukarı doğru kayma

Sırtüstü pozisyonda aşağı doğru kayma

Yatmadan oturmaya gelme

Oturmadan yatmaya gelme

Açıklama:

En sık kullanılan hareketler, sırtüstü pozisyondan yana doğru kayma hareketi, sırtüstü pozisyonda yukarı doğru kayma, sırtüstü pozisyonda aşağı doğru kayma, sırtüstü yatma pozisyonundan yan yatma pozisyonuna gelme, sırtüstü pozisyondan yüzükoyun pozisyona gelme, yüzükoyun pozisyondan sırtüstü pozisyona gelme ve yatmadan oturmaya gelme pozisyonudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye transfer aktiviteleri gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar arasında sayılmaz?

Tekerlekli sandalye, transfer yapılacak noktaya mümkün olduğunca en yakın mesafeye kadar çekilmelidir.

Transfer hastanın en zayıf olduğu taraftan en güçlü olduğu tarafa doğru yapılmalıdır.

Transfer aktivitesine başlanmadan önce hem tekerlekli sandalye hem de transfer edilecek yerin stabil olduğundan emin olunmalıdır.

Eğer transfer aktivitesi yukarı doğru gerçekleştirilecek ise tekerlekli sandalye aşağı tarafa park edilmelidir.

Tekerlekli sandalye kullanıcısı, sandalyeye kalça ve dizi 90° açıda olacak şekilde oturmalıdır.

Açıklama:

Transfer hastanın en güçlü olduğu taraftan en zayıf olduğu tarafa doğru yapılmalıdır. Örneğin, sol tarafı felçli bir hastanın transfer aktiviteleri vücudunun sağ tarafı kullanılarak gerçekleştirilmelidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi oturarak yapılan transferler arasında sayılır?

Yataktan Tekerlekli Sandalyeye Transfer

Koltuktan Tekerlekli Sandalyeye Transfer

Tekerlekli Sandalyeden Yatağa veya Sandalyeye Transfer

Bağımsız Transfer

Bel Kemeri Kullanılarak Tekerlekli Sandalyeden Yatağa Transfer

Açıklama:

Bağımsız Transfer (Tekerlekli Sandalyeden Yatağa Transfer), Oturarak Transfer yöntemidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Hastanın bir yüzeyden diğer başka bir yüzeye doğru yardım almaksızın oturur pozisyonundaki transferine ne ad verilir?

Oturmada bağımsız transfer

Oturma pozisyonunda bağımlı transfer

Yatma pozisyonunda bağımlı transfer

Oturma veya lateral yardımlı transfer

Gözlemle ayağa kalkma

Açıklama:

Oturma pozisyonunda iken bağımsız transfer, hastanın bir yüzeyden diğer başka bir yüzeye doğru yardım almaksızın oturur pozisyonundaki transferini içerir. Bu transfer aktivitesinde de hastanın kaydırma tahtası gibi yardımcı bir ekipman kullanması gerekmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Tekerlekli sandalye transfer aktiviteleri gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar arasında sayılmaz?

Eğer transfer aktivitesi yukarı doğru gerçekleştirilecek ise tekerlekli sandalye aşağı tarafa park edilmelidir.

Transfer edilecek kişinin diğer tarafa geçmeden önce mutlaka ayakları sağlam bir şekilde yere bastırılmalıdır.

Transfer aktivitesinin ne zaman başlayacağı mutlaka belirtilmelidir.

Transfer hastanın en güçlü olduğu taraftan en zayıf olduğu tarafa doğru yapılmalıdır.

Tekerlekli sandalye kullanıcısı, sandalyeye kalça ve dizi 30° açıda olacak şekilde oturmalıdır.

Açıklama:

Tekerlekli sandalye kullanıcısı, sandalyeye kalça ve dizi 90° açıda olacak şekilde oturmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

I. Hastanın durumu ile ilgili bilgileri edin
II. En kısa yoldan yapılacak olan transfer aktivitesini planla
III. Hastanın en güçlü tarafından zayıf tarafına doğru yapabileceği hareket biçimini planla
IV. Gerekli olması durumunda, kullanılabilecek yardımcı ekipman veya araç-gereçlerin ne olacağını belirle
V. Hastanın transfer için uygun bir şekilde giyinmiş olduğundan emin ol
Yukarıdakilerden hangisi Transfer prosedürünün gözden geçirilmesi sırasında yapılması gerekenler arasında sayılır?

I ve II

III ve IV

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

I, III ve V

Açıklama:

Transfer prosedürünün gözden geçirilmesi;
Transfer hazırlığı,

Hastanın durumu ile ilgili bilgileri edin (örneğin, ağırlık aktarma durumu, cerrahi sonrası prosedür, eklem hastalığı veya osteoporoz olup olmadığını kontrol et).
En kısa yoldan yapılacak olan transfer aktivitesini planla.
Hastanın en güçlü tarafından zayıf tarafına doğru yapabileceği hareket biçimini planla. Bu durumda, hastanın kuvvetli olan tarafı daha çok kullanılmış olur.
Gerekli olması durumunda, kullanılabilecek yardımcı ekipman veya araç-gereçlerin ne olacağını belirle.
Hastanın transfer için uygun bir şekilde giyinmiş olduğundan emin ol.

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Yardımcı personel (veya bakımveren), hastanın ayağa kalkmasına, kendi ekseni etrafında dönmesine ve daha sonra transfer olacağı alana (yatak, tuvalet oturağı veya tekerlekli sandalye) geçmesine yardımcı olan transfer tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımlı bir şekilde ayağa kalkma

Gözlemle ayağa kalkma

Yardımlı bir şekilde ayağa kalkma

Oturma veya lateral yardımlı transfer

Oturmada bağımsız transfer

Açıklama:

Yardımlı ayağa kalkma aktivitesinde yardımcı personel (veya bakımveren), hastanın ayağa kalkmasına, kendi ekseni etrafında dönmesine ve daha sonra transfer olacağı alana (yatak, tuvalet oturağı veya tekerlekli sandalye) geçmesine yardımcı olur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Transfer işleminde, hastanın aktiviteyi gerçekleştirebilmek için adaptif veya yardımcı bir cihaza ihtiyaç duymakla birlikte, aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirmesi durumunda kullanılan terminoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Orta derece yardımlı

Gözlem altında

Modifiye bağımsız

Maksimal yardımlı

Bağımlı

Açıklama:

Modifiye bağımsız durumda, hasta aktiviteyi gerçekleştirebilmek için adaptif veya yardımcı bir cihaza ihtiyaç duyar (örneğin; kaydırma tahtası, yatak rayı, mobilya gibi), hasta aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi transfer aktivitesi öncesi yapılan, hastanın fiziksel kapasite değerlendirmesinde göz önünde bulundurulması gereken faktörlerden değildir?

Endurans

Motor kontrol

Yumuşak doku esnekliği

Stres düzeyi

Kas kuvveti

Açıklama:

Uygun bir transfer ve aktivite için yapılacak hasta değerlendirmesi, uygun bir şekilde yapılmış hasta bilgilendirmesi, hasta ve aile bireylerinden alınan bilgiler ve tedavi amaçları temel oluşturacaktır. Değerlendirme hastanın fiziksel yetenekleri ve deneyimi doğrultusunda planlanır. Hastanın fiziksel kapasite değerlendirmesinde, kas kuvveti, eklem ve yumuşak doku esnekliği, oturma ve ayakta durma dengesi, endurans, oturma ve ayakta durma pozisyon tolerasyonu, motor kontrol gibi parametreler bakılmalıdır. Stres fiziksel bir etken değildir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Oturma pozisyonunda bağımlı yükselme aktivitesi için en az kaç yardımcı personel gereklidir?

Hiç gerekmez.

Açıklama:

Oturma pozisyonunda bağımlı yükselme aktivitesi, en az bir yardımcı personel ile (bu sayı 2 veya 3 kişi de olabilir) hastanın oturduğu yerden kaldırılarak başka bir yere oturma pozisyonunda transferi şeklinde gerçekleşir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Hasta sırtüstü yatar pozisyonda iken, kolların gövdenin yanında olması durumuna ne ad verilir?

Adduksiyon

Fleksiyon

Abduksiyon

Ekstansiyon

Sirkumdiksiyon

Açıklama:

Hasta, sırtüstü yatar pozisyonda iken bir üst ekstremite abduksiyonda (kol yana doğru açık olacak şekilde) diğeri adduksiyonda (kol gövdenin yanında) olacak şekilde pozisyon alır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Transfer aktiviteleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tekerlekli sandalye kullanıcısı, sandalyeye kalça ve dizi 90° açıda olacak şekilde oturmalıdır.

Transfer aktivitesine başlanmadan önce tekerlekli sandalyenin fren mekanizmaları kilitlenmelidir.

Transfer sırasında, hasta alışana kadar hastanın yanında bulunulmalıdır.

Transfer hastanın en zayıf olduğu taraftan en güçlü olduğu tarafa doğru yapılmalıdır.

Eğer transfer aktivitesi yukarı doğru gerçekleştirilecekse, tekerlekli sandalye aşağı tarafa park edilmelidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 46

Özellikle yatağın tekerlekli sandalyeden çok daha yüksek olduğu ve boy ayarlaması yapılamayan durumlarda kullanılan alternatif yöntemde hastanın yatağa alınabilmesi için kullanılan araç nedir?

Kaydırma tahtası

Tabure

Baston

Yürüteç

Çarşaf

Açıklama:

Alternatif yöntem, özellikle yatağın tekerlekli sandalyeden çok daha yüksek olduğu ve boy ayarlaması yapılamayan durumlarda kullanılabilecek bir yöntemdir. Hastanın yatağa alınabilmesi için uygun yükseklikteki tabure kullanılır. Bunun için tabure yüksekliğinin çok yüksek olmaması tercih edilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Transfer aktivitesinde, hastanın kollarını yardımcıların omuzlarına yerleştirmesi, yardımcıların ise bir kollarını hastanın beline diğer kollarını ise bulundukları taraftaki bacağının altına yerleştirmesi şeklinde gerçekleşen taşıma hangi pozisyona benzemektedir?

Fleksiyon pozisyonu

Stabil pozisyon

Bağımsız pozisyon

Modifiye pozisyon

Salıncak pozisyonu

Açıklama:

Transfer aktivitesinde, hasta kollarını yardımcıların omuzlarına yerleştirir. Yardımcılar ise bir kollarını hastanın beline diğer kollarını ise bulundukları taraftaki bacağının altına (dizinin hemen yukarısına denk gelecek şekilde) yerleştirir. Bu pozisyon salıncak pozisyonuna benzemektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi yardım aktivitelerinde sağlık personelinin bel sağlığını korumaya yönelik hareketler arasında sayılamaz?

Sağlık personeli dizlerinden eğilerek yardım etmelidir.

Yardım aktivitesine engelli birey de dahil edilerek personele daha az yük düşmesi sağlanmalıdır.

Sağlık personeli transfer aktivitesinde bel kemeri kullanmalıdır.

Yatak raylarını ve/veya tekerleklerini kilitlemek suretiyle güvenliği sağlayarak bele binebilecek ani bir basıncın önüne geçilmelidir.

Sağlık personeli her durumda pozisyonunu beline en az yüklenebileceği şekilde ayarlamalıdır.

Açıklama:

Trasnfer aktivitesinde, bel kemeri hasta için kullanılan bir ekipmandır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Sıklıkla hastanın yatak içi hareketliliğini tanımlamak amacıyla kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Transfer aktiviteleri

Endurans aktiviteleri

Eklemsel aktiviteler

Mobilite aktiviteleri

Bilişsel aktiviteler

Açıklama:

Mobilite aktiviteleri sıklıkla, hastanın yatak içi hareketliliğini tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi uzun yatmaya bağlı sağlık sorunlarından değildir?

Yatak yaraları

Eklem kısıtlılıkları

İnme

Şekil değişiklikleri

Dolaşım problemleri

Açıklama:

Yatak içi mobilite sıklıkla, uzun yatmaya bağlı sağlık sorunlarının gelişimini engellemek (yatak yaraları, eklem kısıtlılıkları ve şekil değişiklikleri gibi) ve hastanın bağımsız aktivite düzeyini geliştirebilmek amacıyla yapılmaktadır. İnme uzun yatmaya bağlı olarak gelişen bir sağlık sorunu değildir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Yardımcı personelin hastanın hemen yanında olduğu ve elleri hastanın üzerinde olan transfer şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Gözlemle birlikte

Modifiye bağımsız

Kişi korumalı

Minimal yardımlı

Orta derece yardımlı

Açıklama:

Kişi korumalı: Yardımcı personel hastanın hemen yanındadır ve elleri hastanın üzerindedir.Hasta, aktivite performansını gerçekleştirirken mutlaka korunmaya ihtiyacı vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Transfer hazırlığı ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

Gerekli olması durumunda, eller yıkanıp eldiven giyilmelidir.
Yapılacak işlemi ve hastadan beklentileri mutlaka hastanın anlayabileceği bir dille ifade edilmelidir.
Hastanın yapılacak işlemi kabul ettiğinden, olası riskleri anlayıp kabul ettiğinden emin olunmalıdır.
Tekerlekli sandalye, yatak veya transfer bölgesinin hareketliliğinin kısıtlandığından emin olunmalıdır.
Hastaya çok yakın durulmaması gerekir.

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Gerekli olması durumunda, ellerini yıkayıp eldiven giymelisin.Kendini hastaya tanıtıp, yapılacak işlemi ve hastadan beklentilerini mutlaka hastanın anlayabileceği bir dille ifade et. Hastanın seni anladığından ve yapılacak işlemi kabul ettiğinden, olası riskleri anlayıp kabul ettiğinden emin ol.Tekerlekli sandalye, yatak veya transfer bölgesinin hareketliliğinin kısıtlandığından emin ol.Hastaya çok yakın durman gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Mekanik bir kaldıraç olabileceği gibi plastik transfer tahtası, yatak pedinin yardımcı ekipman olarak kullanıldığı transfer türü aşağıdakilerden hangisidir?

Oturma pozisyonunda bağımlı transfer

Yatma pozisyonunda bağımlı transfer

Oturmada bağımsız transfer

Oturma veya lateral yardımlı transfer

Gözlemle ayağa kalkma

Açıklama:

Yatma pozisyonunda bağımlı transfer:Bu transfer yöntemi, oturma pozisyonunda
yardımla dahi bir yüzeyden diğer yüzeye hareket ettirilemeyen (veya hareket ettirilmesinde sakınca olan) ve maksimum fiziksel desteğe ihtiyacı olan
hastalarda kullanılır. Duruma göre bir, iki veya üç yardımcı personel veya özel bir yardımcı ekipmanın kullanımı ile gerçekleştirilir. Bu yardımcı ekipman, mekanik bir kaldıraç olabileceği gibi plastik transfer tahtası, yatak pedi olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Mobilite aktivitelerinde sıklıkla kullanılan hareketler ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

sırtüstü pozisyondan yana doğru kayma hareketi
sırtüstü pozisyonda yukarı doğru kayma
sırtüstü pozisyonda aşağı doğru kayma
sırtüstü yatma pozisyonundan yan yatma pozisyonuna gelme
sırtüstü pozisyondan yan pozisyona gelme

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 55

Sırtüstü Yatar Pozisyonda İken Yukarı Kaydırma ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

Yukarı kaydırma aktivitesine başlamadan önce hastanın, klinisyene doğru iyice yaklaştırılması gerekir.
Daha sonra kaydırma işleminin gerçekleştirilmesi gerekir.
Hasta, uygun olmayan bir yatakta yatıyor ise baş ve gövdesinin aynı hizada olduğundan emin olunmalıdır.
Bunun için hastanın başının altındaki yastık alınmalıdır.
Bu durum, hastanın daha iyi kontrol edilmesini ve işlemin daha kısa zamanda gerçekleştirilmesini sağlar.

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Sırtüstü Yatar Pozisyonda İken Yukarı Kaydırma:Yukarı kaydırma aktivitesine başlamadan önce hastanın, klinisyene doğru iyice yaklaştırılması (özellikle,yatağın ortasına yatan hastalarda), daha sonra kaydırma işleminin gerçekleştirilmesi gerekir. Hasta, uygun olmayan bir yatakta yatıyor ise baş ve gövdesinin aynı hizada olduğundan emin olunmalıdır. Bunun için hastanın başının altındaki yastık alınmalıdır. Bu durum, hastanın daha iyi kontrol edilmesini ve işlemin daha az enerji harcanarak gerçekleştirilmesini sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Hastanın, sırtüstü yatarken yattığı yatak başı yükseltilen veya hastanın kollarının ve ellerinin kullanarak kendini doğrultması sağlanan pozisyon aşağıdakilerden hangisidir?

Sırtüstü Yatma Pozisyonundan Oturmaya Gelme Pozisyonu

Sırtüstü Pozisyondan Yüzükoyun Pozisyona Gelme

Sırtüstü Yatma Pozisyonundan Yan Yatma Pozisyonuna Gelme

Alternatif oturma pozisyonu

Yüzükoyun Pozisyondan Sırtüstü Pozisyona Gelme

Açıklama:

Alternatif oturma pozisyonu: Hasta, sırtüstü yatarken yattığı yatak başı yükseltilebiliyorsa yükseltilir veya hastanın kollarını ve ellerini kullanarak kendini doğrultması sağlanır. Bu sırada, hastanın yardıma ihtiyacı olursa klinisyen, kollarını hastanın üst gövdesinin altına ve omuzlarının altına geçirerek hastanın yavaş yavaş doğrulmasına yardım eder. Hasta, yatak içinde oturma pozisyonuna geldikten sonra bacaklarını yataktan aşağıya doğru sarkıtması ve her iki elini kalçanın yanında olacak şekilde gövdenin iki yanında yatakla temas hâlinde olması ve olası bir denge bozukluğu durumunda hastanın kendini stabilize etmesi sağlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi transfer aktivitesi gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan değildir?

Tekerlekli sandalye, transfer yapılacak noktaya mümkün olduğunca en yakın mesafeye kadar çekilmelidir.

Transfer hastanın en güçlü olduğu taraftan en zayıf olduğu tarafa doğru yapılmalıdır.

Tekerlekli sandalye kullanıcısı, sandalyeye kalça ve dizi 45° açıda olacak şekilde oturmalıdır.

Transfer sırasında, hasta alışana kadar hastanın yanında bulunulmalıdır.

Transfer edilecek kişinin diğer tarafa geçmeden önce mutlaka ayakları sağlam bir şekilde yere bastırılmalıdır.

Açıklama:

Tekerlekli sandalye transfer aktiviteleri gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar şu şekildedir:Tekerlekli sandalye, transfer yapılacak noktaya mümkün olduğunca en yakın mesafeye kadar çekilmelidir.Transfer hastanın en güçlü olduğu taraftan en zayıf olduğu tarafa doğru yapılmalıdır.Tekerlekli sandalye kullanıcısı, sandalyeye kalça ve dizi 90° açıda olacak şekilde oturmalıdır.Transfer sırasında, hasta alışana kadar hastanın yanında bulunulmalıdır. Transfer edilecek kişinin diğer tarafa geçmeden önce mutlaka ayakları sağlam bir şekilde yere bastırılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Yataktan Tekerlekli Sandalyeye Transferde Hastanın, ayakta durarak yataktan tekerlekli sandalyeye transferi için Tekerlekli sandalye, yatakla kaç derecelik açı sağlanacak şekilde yanaştırılır?

Açıklama:

Hastanın, ayakta durarak yataktan tekerlekli sandalyeye transferi için benzer işlem gerçekleştirilir.Tekerlekli sandalye, yatakla 45°’lik açı sağlanacak şekilde yanaştırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

İki Kişi Tarafından Yapılan Transferler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Hastanın transfer aktivitesini gerçekleştiremediği ve çok fazla desteklenmesi gerektiği durumlarda transferi gerçekleştiren kişi sayısı arttırılabilir.
Transfer öncesinde, tekerlekli sandalye yatağın ortasına denk gelecek şekilde yatağa paralel olarak yerleştirilir ve kilitlenir.
Eğer indirilebiliyor ise tekerlekli sandalyenin kol dayama yeri aşağı indirilir.
Daha kısa ve daha güçlü olan yardımcı tekerlekli sandalyenin arkasında durur.
Hasta ellerini gövdesinin arkasında çaprazlar.

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

İki Kişi Tarafından Yapılan Transferler:Hastanın transfer aktivitesini gerçekleştiremediği ve çok fazla desteklenmesi gerektiği durumlarda transferi gerçekleştiren kişi sayısı arttırılabilir. Transfer öncesinde, tekerlekli sandalye yatağın ortasına denk gelecek şekilde yatağa paralel olarak yerleştirilir ve kilitlenir. Eğer indirilebiliyor ise tekerlekli sandalyenin kol dayama yeri aşağı indirilir.Daha kısa ve daha güçlü olan yardımcı tekerlekli sandalyenin arkasında durur. Hasta ellerini gövdesinin önünde karnının üstünde çaprazlar.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Bağımsız Olarak Tekerlekli Sandalyeden Yere Transferde hasta ilk olarak ne yapmalıdır?

Hasta vücut ağırlığını kuvvetli bacağına daha çok gelecek şekilde verir.

Hasta sandalyenin içinde iken yavaş yavaş kendini öne doğru kaydırır.

Hasta kuvvetli olan kolunu sandalyenin kol dayama bölgesine yerleştirir.

Hasta sandalyenin ayak dayama bölgesini kapatır, ayaklarını yere basar.

Hasta yanaşmak istediği bölgeye gelir ve sandalyesini kilitler

Açıklama:

Hasta, tekerlekli sandalyeden yere geçiş yapmak istediğinde öncelikle, yanaşmak istediği bölgeye gelir.ve sandalyesini kilitler. Sandalyenin ayak dayama bölgesini kapatır, ayaklarını yere basar. Eğer hastanın vücudunun bir tarafında felç var ise transferi sağlam ve güçlü vücut tarafını kullanarak gerçekleştirmesi gerekir. Hasta, kuvvetli olan kolunu sandalyenin kol dayama bölgesine yerleştirir. Daha sonra sandalyenin içinde iken yavaş yavaş kendini öne doğru kaydırır. Bu sırada vücut ağırlığını kuvvetli bacağına daha çok gelecek şekilde verir ve bu işlemi kuvvetli kolunu yere dayayana kadar yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdaki terimlerden hangisi ‘hastanın aktiviteyi gerçekleştirebilmek için adaptif veya yardımcı bir cihaza ihtiyaç duyduğu durumu’ anlatmak için kullanılır?

Bağımlı

Kişi korumalı

Minimal yardımlı

Maksimal yardımlı

Modifiye bağımsız

Açıklama:

Modifiye bağımsız transferde, hasta aktiviteyi gerçekleştirebilmek için adaptif veya yardımcı bir cihaza ihtiyaç duyar (örneğin; kaydırma tahtası, yatak rayı, mobilya gibi), hasta aktiviteyi zamanında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

I. Hastanın mevcut durumu ile ilgili bilgileri edinmek
II. Kendini hastaya tanıtıp, yapılacak işlemi kısaca anlatmak
III. Transfer esnasında hastaya olabildiğince mesafeli durmak
IV. Transfer bölgesinin hareketliliğinin kısıtlandığından emin olmak
V. Hastaya hareket kazandırmak için hastanın kıyafetlerini kullanmak
Yukarıdakilerden hangileri ‘hastanın güvenliği açısından’ uygulanan transfer prosedürünün adımlarıdır?

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, IV ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Transfer aktivitesinin güvenliği için hazırlık aşamasında şunların yapılması gerekir:

Hastanın durumu ile ilgili bilgileri edin.
En kısa yoldan yapılacak olan transfer aktivitesini planla.
Hastanın en güçlü tarafından zayıf tarafına doğru yapabileceği hareket biçimini planla.
Gerekli olması durumunda, kullanılabilecek yardımcı ekipman veya araç-gereçlerin ne olacağını belirle.
Hastanın transfer için uygun bir şekilde giyinmiş olduğundan emin ol.
Hastanın transferi engelleyecek şekilde aşırı şekilde giyinmemiş olduğundan emin ol.
Gerekli olması durumunda, ellerini yıkayıp eldiven giy.
Kendini hastaya tanıtıp, yapılacak işlemi kısaca anlat.
Hastanın seni anladığından emin ol.
Tekerlekli sandalye, yatak veya transfer bölgesinin hareketliliğinin kısıtlandığından emin ol.
Drenaj tüpleri, beslenme tüpleri var ise transfer aktivitesine engel olmayacağından emin ol.
Stabilizasyon ve kontrolü sağlamak için hastanın dizleri, pelvisi ve kalçasından müdahalelerde bulun.
Hastaya çok yakın durman gerekir.
Transfer sırasında hastaya yapılması gerekenlerle ilgili doğru bilgi ve direktifleri vermeye devam et.

Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi transfer tipleri ile ilgili yanlış bilgi vermektedir?

Hastanın bağımlı bir şekilde ayağa kaldırılması için en az bir yardımcı personelin olması gerekir.

Gözlem eşliğinde ayağa kalkma aktivitesinde, bir yardımcı personelin fiziksel yardımı gerekmektedir.

Oturma pozisyonunda bağımlı yükselme aktivitesinde, mekanik kaldırıcılar da kullanılabilmektedir.

Yardımlı transfer aktivitelerinde, yardımcı personelin güvenli aktivite için temkinli olması önemlidir.

Oturma veya lateral yardımlı transfer aktivitesinde, kaydırma tahtası gibi ekipmanlar kullanılabilir.

Açıklama:

Gözlem eşliğinde ayağa kalkma aktivitesini gerçekleştirecek olan hastanın ayağa kalkması, kendi ekseni etrafında dönerek bir objeden diğer bir objeye (örneğin, yataktan tekerlekli sandalyeye) geçebilmesi gerekir. Bu aşamada, gözlemci personelin güvenlik önlemlerini almış olması, olası riskler için temkinli olması ve farklı şekillerde sözel komutlar vermesi ve hastanın mutlaka yanında durması gerekir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi bir ya da daha fazla klinisyen yardımıyla hastaya ‘sırtüstü pozisyonda iken yana doğru kayma hareketi’ yaptırılacaksa hastanın alması gereken doğru pozisyondur?

Bacaklarını kayacağı yöne doğru çaprazlar

Parmaklarını ensesinin arkasında kenetler

Ellerini gövdesinin önünde çaprazlar

Kollarını iki yanına doğru açar

Dizlerini karnına doğru çeker

Açıklama:

Sırtüstü pozisyonda yana doğru kayma hareketini gerçekleştirebilmek için bir veya birden fazla sağlık personeli gerekli olabilmektedir. Eğer yana doğru kaydırma işlemini yapacak olan sağlık personeli tek başına ise hasta sırtüstü yatar pozisyonda iken hastanın ellerini gövdesinin önünde çaprazlar ve hastanın aktivite süresince ellerini bu şekilde tutmasını ister. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

I. Klinisyen hastanın başının altına bir yastık yerleştirir.
II. Hasta dizlerini büker ve ayakları yatağa tam basar.
III. Klinisyen koltuk altlarından hastayı yukarı doğru çeker.
IV. Hasta dirseklerini yatağa destek alacak şekilde dayar.
Yukarıdakilerden hangileri hastaya ‘sırtüstü yatar pozisyonda iken yukarı kaydırma’ hareketi yaptırılacağı zaman uygulanması gereken adımlardır?

I ve II

I ve IV

II ve III

II ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Sırtüstü yatar pozisyonda iken yukarı kaydırma işlemi için hasta, uygun olmayan bir yatakta yatıyor ise baş ve gövdesinin aynı hizada olduğundan emin olunmalıdır. Bunun için hastanın başının altındaki yastık alınmalıdır. Bu durum, hastanın daha iyi kontrol edilmesini ve işlemin daha az enerji harcanarak gerçekleştirilmesini sağlar. Harekete başlamadan önce, hastanın dizlerini bükmesi istenir. Hastanın, kalça ve dizleri yaklaşık olarak 90° ve ayakları kalçaya yakın olacak şekilde yatağa tam basılı olacak şekilde pozisyon alması sağlanır. Bu durum, ekstremiteler ve yatak arasındaki sürtünmeyi engellediği gibi hastanın ayaklarından destek alarak kendi ağırlığını kaldırması ve yukarı doğru itmesi için avantaj sağlar. Hasta, ayaklarını bastırarak ve dirseklerinden destek alarak kendini yukarı doğru itmeye çalışırken kalçalarının altından desteklenmesi gerekebilir. Böyle bir durumda, klinisyen ön kollarını hastanın kalçalarının altına yerleştirerek hastanın kalçalarını yukarı doğru kaldırmasına yardımcı olur. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

I. Hasta, omuzlarından kalkacağı tarafa doğru yukarı doğru çekilerek doğrulması sağlanır.
II. Hasta, sırtüstü yatarken, oturtulmak istenen tarafa doğru yatağın kenarına doğru kaydırılır.
III. Hastanın her iki elinin gövde yanında destek amaçlı yatakla temas hâlinde olması istenir.
IV. Hasta, dizleri hafif bükülü olacak şekilde yan yatış pozisyonuna alınır.
Yukarıda ‘sırtüstü yatma pozisyonundan oturma pozisyonuna gelme’ hareketinin adımları karışık bir sıralanışta verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu hareketin aşamalarını doğru bir sıralanışla verir?

II - IV - I - III

II - I - IV - III

II - III - IV - I

I - II - IV - III

IV - II - III - I

Açıklama:

Sırtüstü yatma pozisyonundan oturmaya gelme pozisyonunda şu adımlar uygulanır. Hasta, sırtüstü yatarken öncelikle, yatağın kenarına doğru kaydırılır (oturtulmak istenen tarafa doğru). Daha sonra, dizler hafif bükülü olacak şekilde hasta yan yatış pozisyonuna alınır. Hasta üst ekstremitelerini kullanabiliyorsa tek bir üst ekstremitesi veya her iki üst ekstremitesini kullanarak kol ve omuzları ile yatağa doğru bastırarak doğrulması istenir. Eğer hasta üst ekstremitelerini yeterince kullanamıyorsa omuzlarından (yatağı iten taraf ) yukarı doğru çekilerek doğrulması sağlanır. Hasta, oturma pozisyonuna geldikten sonra elleri ile yataktan destek alabilmesi için her iki elinin gövde yanında yatakla temas hâlinde olması istenir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi ‘bir hastanın tekerlekli sandalyeye transferi sırasında dikkat edilmesi gereken noktalar’ hakkında yanlış bilgi vermektedir?

Transfer aktivitesine başlanmadan önce tekerlekli sandalyenin fren mekanizmaları kilitlenmelidir.

Transfer hastanın en zayıf olduğu (örneğin felçli) taraftan en güçlü olduğu tarafa doğru yapılmalıdır.

Mümkün olduğunca yüksek seviyeden daha alçak seviyeye doğru transfer aktivitesi gerçekleştirilmelidir.

Tekerlekli sandalye, transfer yapılacak noktaya mümkün olduğunca en yakın mesafeye kadar çekilmelidir.

Transfer sırasında tekerlekli sandalye kol tutamacının engel olmayacak şekilde pozisyonlanması sağlanmalıdır.

Açıklama:

Tekerlekli sandalye transfer aktiviteleri gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar şu şekildedir:

Tekerlekli sandalye, transfer yapılacak noktaya mümkün olduğunca en yakın mesafeye kadar çekilmelidir.
Transfer hastanın en güçlü olduğu taraftan en zayıf olduğu tarafa doğru yapılmalıdır. Örneğin, sol tarafı felçli bir hastanın transfer aktiviteleri vücudunun sağ tarafı kullanılarak gerçekleştirilmelidir.
Transfer aktivitesine başlanmadan önce hem tekerlekli sandalye hem de transfer edilecek yerin stabil olduğundan emin olunmalıdır. Bunun için fren mekanizmaları mutlaka kilitlenmelidir.
Tekerlekli sandalye kullanıcısı, sandalyeye kalça ve dizi 90° açıda olacak şekilde oturmalıdır.
Transfer sırasında, hasta alışana kadar hastanın yanında bulunulmalıdır. Mümkün olduğunca, hastanın zayıf vücut bölgesi tarafında durulmalıdır.
Transfer sırasında tekerlekli sandalye kol tutamacının engel olmayacak şekilde pozisyonlanması veya eğer alçaltılabiliyorsa alçaltılması sağlanmalıdır.
Transfer sırasında her iki yüzeyin eşit yükseklikte olması sağlanmalıdır veya mümkün olduğunca yüksek seviyeden daha alçak seviyeye doğru transfer aktivitesi gerçekleştirilmelidir. Örneğin, yataktan tekerlekli sandalyeye geçilmesi istendiği durumlarda tekerlekli sandalye seviyesi yatak seviyesinden biraz daha alçak seviyede olabilir.

Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

I. Hasta ayağa kalkarken, klinisyen kendi gövdesini hastanın gövdesine doğru dayayarak destek olmaya çalışmalıdır.
II. Hastaya sandalyenin ucuna kayması ve başını öne eğerek yavaş yavaş ayağa kalkması gerektiği söylenmelidir.
III. Transfer aktivitesi gerçekleştirilirken tekerlekli sandalye transfer edilecek yatağa yanaştırılmalı ve kilitlenmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ‘bir hastanın bel kemeri kullanılarak tekerlekli sandalyeden yatağa transferi sırasında’ uygulanması gereken yöntemdir/yöntemlerdir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I ,II ve III

Açıklama:

Transfer kemeri kullanılarak transfer aktivitesi gerçekleştirilirken tekerlekli sandalye transfer edilecek yatağa yanaştırılır ve kilitlenir. Hastanın bel kemeri takılır ve hasta bilgilendirilir. Hastanın ne zaman ve nasıl transfere başlayacağı belirtilmelidir. Örneğin, “Hazır, başla” veya “Bir, iki, üç, başla” komutlarıyla başlanacağı net bir şekilde belirtilmelidir. Hastaya, sandalyenin ucuna kayması, başını öne eğmesi ve ağırlığını öne doğru aktararak yavaş yavaş ayağa kalkması gerektiği, bu arada yardım edileceği belirtilmelidir. Klinisyen, bu sırada hastanın önünde hastayı bel kemerinden tutarak ayağa kalkmasına yardımcı olur. Hasta, ayağa kalkarken dizlerini kilitleyebilmesi için klinisyen kendi dizlerini hafif bükerek hastanın dizlerini geriye doğru itmeye çalışır. Klinisyen bu sırada, beline zarar gelmeyecek bir pozisyondadır (dizleri hafif bükülü, belinden eğilerek değil, dizlerini kırarak hareketi gerçekleştirir). Hasta, yavaş yavaş döndürülerek yatak kenarına oturtulur. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

I. Dirseklerini büker
II. Dizlerini büker
III. Belini büker
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bir hastanın tekerlekli sandalyeden yatağa transferi sırasında ‘yardımcı olan klinisyenin kendi belini yaralamaması’ için alması gereken pozisyondur/pozisyonlardır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Bu pozisyonda iken klinisyen, hastanın önündedir ve destek olabilmek için ellerini hastanın kalçasına yerleştirir. İşlem sırasında klinisyen, beline çok yük binmemesi ve yaralanma riskine karşın dizlerini büker. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

I. Yardımcı, yere düşen hastanın arkasına geçer, dizlerini kırarak bireye yaklaşır, kendi dirsek içleriyle bireyi koltuk altlarından kavrar, bireyi yavaşça yukarı doğru çeker, böylelikle ayağa kaldırır ve sandalyeye oturtur.
II. Yardımcı, yere düşen hastanın oturur pozisyona gelmesini sağladıktan sonra, bacaklarını açarak bireyin önüne geçer, ellerinden tutarak yukarı doğru çeker ve ayağa kalkınca kucaklayarak yerine oturtur.
III. Yardımcı, yere düşen bireyin arkasına geçer, iyice yanaşır, kollarını bireyin koltuk altından geçirerek, bir elini bireyin dizinin ön yüzüne bir elini de kalçasına yerleştirerek yukarı doğru destek verir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ‘yere düşen hastaya yardım eden kişinin’ uygulaması gereken yöntemdir/yöntemledir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Yardımcı, yardım edilecek bireyin arkasına geçer ve kollarını bireyin koltuk altından geçirerek ellerini de dizlerinin ön yüzüne yerleştirir ve bireyin gövdesini iyice öne doğru iterek aradaki mesafeyi kapatır. Böylelikle, bireyin ağırlığı da alt ekstremitelerine aktarılmış olur. Daha sonra, birey iyice öne doğru alınır ve bir el bireyin kalçasının altına yerleştirilir, o sırada engelli birey transferin gerçekleştirildiği taraftaki eli ile sandalyeden destek alır ve engelli bireyin yerden kalkması ve sandalyeye geçmesi ve oturması sağlanır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

Serebral palsi (çocukluk çağı beyin felci), spina bifida gibi hastalıklar ve amputasyon hangi engelliliğe neden olur?

İşitme engellilik

Ortopedik engellilik

Görme engellilik

Dil ve konuşma engelliliği

Zihinsel engellilik

Açıklama:

Serebral palsi (çocukluk çağı beyin felci), spina bifida, amputasyonlar, omurilik felçliler ortopedik engeli olan bireylerdir. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

İşitme engeli ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Tek veya her iki kulağında tam veya kısmi işitme kaybı olan bireyler işitme engelli sınıfına dahil olurlar.

Çok ileri derecede işitme kaybı olan ve işitme cihazı kullanma zorunluluğu olan bireyler “sağır” olarak isimlendirilmektedir.

Az işitenler, ağır işitenler ve hiç işitmeyenler olarak üç grupta incelenebilirler

Doğum öncesi, doğum sırası veya sonrasında meydana gelen herhangi bir probleme bağlı olarak gelişebilir.

Bir yardımcı işitme cihazı yardımıyla işitme yoluyla alınan bilgileri işlemleyebilir

Açıklama:

İşitme engeli: Doğum öncesi, doğum sırası veya sonrasında meydana gelen herhangi bir probleme bağlı olarak gelişebilir. Tek veya her iki kulağında tam veya kısmi işitme kaybı olan bireyler işitme engelli sınıfına dahil olurlar. Geniş kapsamlı bir terim olup hafif dereceden çok ileri dereceye kadar değişen şiddetlerde görülebilir. Ağır işitenler ve hiç işitmeyenler olarak iki grupta incelenebilirler.
Çok ileri derecede işitme kaybı olan ve işitme cihazı kullanma zorunluluğu olan bireyler “sağır”, hafif ve orta derecede işitme kaybı olan bireyler ise “ağır işiten” olarak isimlendirilmektedir. Sağırlık derecesinde işitme kaybında birey, aldığı bilgileri işlemleyemez. Ağır derecede işitme kaybı olan bireyler ise işitme kalıntısı var olarak nitelendirilirler ve genellikle, bir yardımcı işitme cihazı yardımıyla işitme yoluyla alınan bilgileri işlemleyebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Yardımcı teknolojiler ile ilgili,

Adaptif ve rehabilitatif amaçlar için engelliler tarafından tercih edilir.
Teknolojik içeriği olmayan (no-tech) yardımcı cihazlar da bulunmaktadır
Sadece ileri teknolojik materyallerden oluşur
Engelli bireylerde yardımcı teknoloji kullanımı yaşam kalitesini arttırmaktadır.

Bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız III

I, II ve III

III ve IV

I II ve IV

I ve IV

Açıklama:

Yardımcı teknoloji, yardımcı, adaptif ve rehabilitatif amaçlar için engelliler tarafından tercih edilen, kullanılan araç-gereçlere verilen isimdir. Yardımcı teknolojiler, teknolojik olarak karmaşık, gelişmiş materyaller içeren, ileri teknoloji (high-tech), orta düzey teknoloji (mid-tech) veya daha ucuz, basit, kolay bulunabilir materyallerden oluşan daha düşük teknoloji (low-tech) ürünlerini içerir. Bununla birlikte, teknolojik içeriği olmayan (no-tech) yardımcı cihazlar da bulunmaktadır. Yardımcı teknolojilerin amaca uygun hizmet edebilmesi ve hitap edilen kesim tarafından kullanılabilmesi kolay ulaşılabilir ve kolay kullanılabilir materyallerden
oluşmasına da bağlıdır. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakiler hangisi düşük düzey yardımcı teknolojilere örnek verilemez?

Velkro sabitleyicileri

Özel kaşık sapı

Bükülmeyen bardak sapları

Tekerlekli sandalye

Baston

Açıklama:

Düşük teknoloji terimi, “daha az sofistike” anlamına gelmekte olup uyarlanmış kaşık sapı, bükülmeyen bardak sapları ve velkro sabitleyicileri gibi teknolojik ürünleri içermektedir.
Sıklıkla kavrama, stabilizasyon problemi olan bireyler ve yaşlılarda kullanılabilmektedir. Engelli bireyin bu ürünleri kullanabilmesi için ciddi bir fonksiyon kaybının olmaması gerekmektedir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Teknolojik içeriği olmayan yardımcı teknolojiler daha çok kimler tarafından kullanılır?

Optisyen

Bilgi işlemci

Laboratuvar teknikeri

Fizyoterapist

Odyometri teknikeri

Açıklama:

Herhangi bir ekipman veya cihaz içeriği olmayan ürünler olup fizyoterapi, iş-meşguliyet terapi veya diğer
sağlık personellerinin bulunduğu departmanlarda kullanılan ürünlerdir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararlar;

Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.
Engelli bireyin kendine güveni artar.
Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığı arttırılır
Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır.

Bilgilerinden hangileri doğrudur?

Yalnız III

I, II, III ve IV

III ve IV

I ve II

I, II ve IV

Açıklama:

Yardımcı teknolojiler engelli, kronik hastalığı olan ve yaşlı bireylerde farklı amaçlar için yaygın
bir şekilde kullanılmaktadır. Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararları aşağıda belirtildiği şekildedir:
• Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış
sıklık/sürelerinde azalma olur.
• Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.
• Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet
azaltılmış olur.
• Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar.
• Engelli bireyin ev, iş, okul ve sosyal aktivite katılımının arttırılması ile birlikte yaşam
kalitesine önemli katkılar sağlanır.
• Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır.
• Engelli bireyin kendine güveni artar.
• Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığı arttırılır.
• Engelli bireyin yaşam deneyimi ve öğrenme
becerisi (akademik başarı) arttırılır.
• Bireyin diğer sağlık profesyonelleri tarafından yakın takibi sağlanmış olur.
Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan zararları;

Gizlilik ihlali
Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusundaki isteksizliği
Gerilemelere neden olabilmektedir.
Sigorta kurumlarının teknolojik cihazların masraflarını karşılaması

bilgilerinden hangisi doğrudur?

Yalnız III

I, II ve III

II ve IV

I, II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Teknolojik gelişmeler, insanlık için birçok avantaj sağlamakla birlikte dezavantajları da bulunmaktadır. Yardımcı teknolojik ürünlerin en belirgin dezavantajları aşağıdaki gibi özetlenebilir:
• Gizlilik ihlali.
• Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusundaki isteksizliği.
• Gerilemelere neden olabilmektedir
• Bireyin geçmişine bağlı olması, yeni teknolojiye karşı uyum güçlüğü
• Yaşanabilen teknolojik sorunlar cihazın kullanımına engel olabilmektedir.
• Sigorta kurumlarının teknolojik cihazların masraflarını karşılamaması.
• Yaşanan güçlükler.
• Bazen teknolojik ürünü kullanım becerisini kazanabilmek uzun zaman alabilmektedir. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Yardımcı teknolojik ürünler, bazı durumlarda bireyin fizyoterapi rehabilitasyon programlarına katılımını azaltabilmektedir. Hangi Yardımcı teknolojik ürünlerin dezavantajı bu durumu anlatmaktadır?

Yardımcı teknolojik ürünlerin gerilemelere neden olabilmesi.

Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusundaki isteksizliği.

Bazen teknolojik ürünü kullanım becerisini kazanabilmek uzun zaman alabilmektedir

Bireyin geçmişine bağlı olması, yeni teknolojiye karşı uyum güçlüğü.

Yaşanabilen teknolojik sorunlar cihazın kullanımına engel olabilmektedir

Açıklama:

Gerilemelere neden olabilmektedir. Yardımcı teknolojik ürünler, bazı durumlarda bireyin fizyoterapi rehabilitasyon programlarına katılımını azaltabilmekte, bu da engelliliğin artışı ile birlikte gerilemelere neden olabilmektedir. Örneğin; fiziksel engelli birey, tekerlekli sandalye ile toplumsal katılımlarını gerçekleştirebilmektedir. Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi mobilite yardımcısına örnek verilebilinir?

Göz tarama cihazı

Adaptif işaretleme cihazları

Adaptif klavyeler

Kaymaz/kaydırmaz yüzeyler

Yürüteçler

Açıklama:

Fiziksel veya görsel engeli olan bireylerde bağımsız hareket ve toplum içinde güvenli hareket
imkanı sağlayan yardımcı araç gereçler, mobilite yardımcılarıdır. Tekerlekli sandalyeler, yürüteçler (walker), uyarlanmış bisikletler, kanedyen, koltuk değnekleri, bastonlar örnek olarak verilebilir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Çok limitli hareketi olan engelli bireyler için geliştirilmiş ürün aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük boy top şekilli fare

Baston

Tek düğmeli erişim cihazı

Kama-takozlar

Yürüteç

Açıklama:

Tek düğmeli erişim cihazı: Çok limitli hareketi olan engelli bireyler için geliştirilmiş
bir teknolojik üründür. Sadece baş hareketleri sağlam olan bireylerde kafanın bir yan tarafına yerleştirilir. Kişi baş hareketi ile düğmeye basıp işlemlerini gerçekleştirebilir. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdaki şıklardan hangisi engellilik türlerinden biridir?

Ortopedik engellilik

Grip hastalığı

Faranjit

Allerji

Baş ağrısı

Açıklama:

Engellilik türleri ve ihtiyaçları çeşitlilik göstermektedir. Engel türleri aşağıda belirtildiği gibidir:
• Ortopedik engellilik
• Görme engellilik
• İşitme engellilik
• Dil ve konuşma engelliliği
• Zihinsel engellilik
• Süreğen hastalıklar dolayısıyla meydana gelen engellilik

Doğru Cevap: A

Soru 12

Alt ve üst ekstremitelerinde, omurgada kısalık, eksiklik, fazlalık, yokluk, şekil bozukluğu, hareket kısıtlılığı, kas güçsüzlüğü gibi sorun teşkil eden durumlar hangi engellilik durumunu göstermektedir?

Görme engellilik

Ortopedik engellilik

Dil ve konuşma engelliliği

İşitme engellilik

Zihinsel engellilik

Açıklama:

Ortopedik engel: Kas-iskelet sistemini ilgilendiren yetersizlik, eksiklik veya fonksiyon kaybı olan bireylerde yaşanan engellilik durumudur. Alt ve üst ekstremitelerinde, omurgada kısalık, eksiklik, fazlalık, yokluk, şekil bozukluğu, hareket kısıtlılığı, kas güçsüzlüğü sorun teşkil eden durumlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

............................, “daha az sofistike” anlamına gelmekte olup uyarlanmış kaşık sapı, bükülmeyen bardak sapları ve velkro sabitleyicileri gibi teknolojik ürünleri içermektedir.
Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.

Düşük teknoloji terimi

Orta Düzey Yardımcı Teknolojiler

Teknolojik İçeriği Olmayan Yardımcı Teknolojiler

Yüksek Düzey Yardımcı Teknolojiler

İletişimi Arttırıcı ve/veya Alternatif Yardımcı Teknolojiler

Açıklama:

Düşük teknoloji terimi, “daha az sofistike” anlamına gelmekte olup uyarlanmış kaşık sapı, bükülmeyen bardak sapları ve velkro sabitleyicileri gibi teknolojik ürünleri içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Ciddi fonksiyonel kayıp yaşayan bireylerde fonksiyon kaybı yaşanan uzvun yerini alan, destekleyen veya yeniden fonksiyon kazandırmak amacıyla kullanılan ürünlere ne ad verilir?

Orta Düzey Yardımcı Teknolojiler

Yüksek Düzey Yardımcı Teknolojiler

Düşük Düzey Yardımcı Teknolojiler

Teknolojik İçeriği Olmayan Yardımcı Teknolojiler

Normal Yardımcı Teknolojiler

Açıklama:

Yüksek Düzey Yardımcı Teknolojiler
Sofistike elektronikler veya bilgisayarların birleşiminden oluşan yüksek teknolojili ürünlerdir. Ciddi fonksiyonel kayıp yaşayan bireylerde fonksiyon kaybı yaşanan uzvun yerini alan, destekleyen veya yeniden fonksiyon kazandırmak amacıyla kullanılan ürünlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerin hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararlardan biri değildir?

Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış
sıklık/sürelerinde azalma olur.

Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.

Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet
yükselmiş olur.

Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır.

Engelli bireyin kendine güveni artar.

Açıklama:

Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararları aşağıda belirtildiği şekildedir:
• Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış
sıklık/sürelerinde azalma olur.
• Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.
• Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet
azaltılmış olur.
• Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar.
• Engelli bireyin ev, iş, okul ve sosyal aktivite katılımının arttırılması ile birlikte yaşam
kalitesine önemli katkılar sağlanır.
• Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır.
• Engelli bireyin kendine güveni artar.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin en belirgin dezavantajlarından biridir?

Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır.

Engelli bireyin kendine güveni artar.

Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığı arttırılır.

Engelli bireyin yaşam deneyimi ve öğrenme becerisi (akademik başarı) arttırılır.

Bazı yardımcı teknolojik ürünler, bireyin gizliliğini ortadan kaldırabilir. Bireye yardım eden personelin engelli birey ile ilgili bilgilere erişim hakkına izin verir.

Açıklama:

Bazı yardımcı teknolojik ürünler, bireyin gizliliğini ortadan kaldırabilir. Bireye yardım eden personelin engelli birey ile ilgili bilgilere erişim hakkına izin verir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Fiziksel veya görsel engeli olan bireylerde bağımsız hareket ve toplum içinde güvenli hareket imkanı sağlayan yardımcı araç gereçlere ne ad verilir?

Mobilite Yardımcıları

Akademik ve öğrenme yardımcıları

Çevre Kontrolörleri veya Erişim Cihazları

Rekreasyon Cihazları

Duyusal Yardımcılar

Açıklama:

Mobilite Yardımcıları
Fiziksel veya görsel engeli olan bireylerde bağımsız hareket ve toplum içinde güvenli hareket imkanı sağlayan yardımcı araç gereçler, mobilite yardımcılarıdır. Tekerlekli sandalyeler, yürüteçler (walker), uyarlanmış bisikletler, kanedyen, koltuk değnekleri, bastonlar örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdaki şıklardan hangileri mobilite için sıklıkla kullanılan yardımcı teknolojik ürünlerdir?
I- Kanadyenler
II-Prostetik cihazlar
III-Tekerlekli sandalyeler
IV-Yürüteçler (Walkerlar)
V-Baston

I-II

I-II-III

I-III-IV

III-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Mobilite için sıklıkla kullanılan yardımcı teknolojik ürünler:
• Kanadyenler
• Prostetik cihazlar
• Tekerlekli sandalyeler
• Yürüteçler (Walkerlar)
• Baston

Doğru Cevap: E

Soru 19

a. Tutanarak ve tutunmaksızın düzgün postürde ayakta durma,
b. Vücut ağırlığının bir alt ekstremiteden diğerine aktarılması,
c. Kol gücü ile ayakları yerden kesebilme,
d.İleri doğru ayakları yerden kesme tarzında basit yürüme paternlerinin gerçekleştirilmesi ve bireyin güveninin sağlayabilmek amacıyla kullanılmakta ve önerilmektedir.
Yukarıda verilen şıklar hangi eğitimi kapsamaktadır?

Paralel bar eğitimi

Konuşma eğitimi

Görme eğitimi

Yemek eğitimi

Bilgisayar eğitimi

Açıklama:

Paralel bar eğitimi;
a. Tutanarak ve tutunmaksızın düzgün postürde ayakta durma,
b. Vücut ağırlığının bir alt ekstremiteden diğerine aktarılması,
c. Kol gücü ile ayakları yerden kesebilme,
d. İleri doğru ayakları yerden kesme tarzında basit yürüme paternlerinin gerçekleştirilmesi ve bireyin güveninin sağlayabilmek amacıyla kullanılmakta ve önerilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

İşitme engeli olan bireylerde kişinin bulunduğu ortamdaki gürültüyü filte ederek konuşulan kişinin sesini ayırt edip daha güçlü bir şekilde engelli kişiye aktaran alete ne ad verilir?

Adopto

Sihirli baston

Akıllı bone

Akıllı saat

Bilgisayar

Açıklama:

Adapto: Hafif düzeyde işitme engeli olan bireylerde kişinin bulunduğu ortamdaki gürültüyü filte ederek konuşulan kişinin sesini ayırt edip daha güçlü bir şekilde engelli kişiye aktaran alet kulaklıktır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

DSÖ’nün araştırmasına göre Dünya çocuk nüfusunun yüzde kaçında engellilik durumu görülmüştür?

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi engel türlerinden biri değildir?

Ortopedik engellilik

Görme engellilik

İşitme engellilik

Psikolojik engellilik

Zihinsel engellilik

Açıklama:

Psikolojik engellilik

Doğru Cevap: D

Soru 23

Omurgada kısalık, eksiklik, fazlalık vs var ise bireyde hangi engel vardır?

Ortopedik engel

Zihinsel engel

Görme engeli

İşitme engeli

Dil ve konuşma engeli

Açıklama:

Ortopedik engel

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdaki araçlardan hangisi orta düzey yardımcı teknolojiler arasında sayılabilir?

Omuz çarkı

Çatal - kaşık sapları

Bükülmeyen bardak sapları

Protez kol - bacak

Tekerlekli sandalye

Açıklama:

Tekerlekli sandalye

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylere sağladığı yararlardan değildir?

Bireyde fizyolojik gerilemelere sebep olabilir.

Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.

Bireyin kendine güveni artar.

Bireyin yaşam kalitesi artar.

Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi artar

Açıklama:

Bireyde fizyolojik gerilemelere sebep olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylere sağladığı yararlardan biridir?

Bazı ürünler bireyin gizliliğini ortadan kaldırabilir.

Ürünlerin kullanımındaki zorluktan kaynaklanan fizyolojik olumsuzluklar oluşabilir.

Engelli bireyin yaşam deneyimi artar.

Birey yeni teknolojilere uyum sağlayamayabilir.

Bazen teknolojik ürün kullanım becerisi kazanabilmek uzun zaman alabilir.

Açıklama:

Engelli bireyin yaşam deneyimi artar.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi mobilite problemi olan bireylerin yardımcı cihaz alırken dikkat etmesi gerekenlerden biri değildir?

Eğer hafif denge problemi varsa sadece baston kullanması yeterlidir.

Orta derece stabilite ve denge problemi varsa baston kullanması yeterlidir.

Tek bir alt ekstremitesinde ağrı varsa sağlıklı tarafta kullanılmak üzere baston kullanmalıdır.

Her iki alt ekstremitede zayıflık varsa iki taraflı koltuk değneği kullanmalıdır.

Alt ve üst ekstremitelerde problem yaşanıyorsa tekerlekli sandalye kullanmalıdır.

Açıklama:

Orta derece stabilite ve denge problemi varsa baston kullanması yeterlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi paralel bar eğitiminin amaçlarından biri değildir?

Düzgün ayakta durma

Vücut ağırlığının bir alt ekstremiteden diğerine aktarılması

Kol gücü ile ayakları yerden kesebilme

Basit yürüme hareketlerinin gerçekleştirilebilmesi

Bireyin koşabilmesi

Açıklama:

Bireyin koşabilmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 29

“Natural Readers” adlı bilgisayar programının hangi engele çözüm olarak geliştirilmiştir?

İşitme engeli

Görme engeli

El veya kol kontrolü olmayan fiziksel engeller

Zihinsel engel

Koku alma engeli

Açıklama:

Natural Reader, farklı insan sesleri aracılığıyla istediğiniz herhangi bir yazıyı sizin için okuyabilecek olan metin okuma programıdır. Bu teknoloji, Braille alfabesinden sonra geliştirilmiş en büyük programlardan birisidir. Sıklıkla, görme engelli bireyler kullanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ortopedik engellilik örneklerinden biridir?

Orak Hücreli Anemi

Spina Bifida

Mental Retardeler

Romatizma

Renk körlüğü

Açıklama:

Spina Bifida

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi mobilite için sıklıkla kullanılan yardımcı teknolojik ürünlerden biri değildir?

Kanadyenler

Prostetik cihazlar

Otomatik diş fırçaları

Tekerlekli sandalyeler

Yürüteçler

Açıklama:

Otomatik diş fırçaları

Doğru Cevap: C

Soru 32

1. Düşük düzey teknolojiler, uyarlanmış kaşık sapı, bükülmeyen bardak sapları ve velkro sabitleyicileri gibi teknolojik ürünleri içermektedir.
2. Sıklıkla kavrama, stabilizasyon problemi olan bireyler ve yaşlılarda kullanılabilmektedir.
3. Ciddi fonksiyon kaybı olan engelli bireyler için tasaranmışlardır.
Yukarıda düşük düzey yardımcı teknolojiler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1, 2 ve 3

Açıklama:

Düşük teknoloji terimi, “daha az sofistike” anlamına gelmekte olup uyarlanmış kaşık sapı, bükülmeyen bardak sapları ve velkro sabitleyicileri gibi teknolojik ürünleri içermektedir. Sıklıkla kavrama, stabilizasyon problemi olan bireyler ve yaşlılarda kullanılabilmektedir. Engelli bireyin bu ürünleri kullanabilmesi için ciddi bir fonksiyon kaybının olmaması gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

1. Bazı yardımcı teknolojik ürünler, bireyin gizliliğini ortadan kaldırabilir ve bireye yardım eden personelin engelli birey ile ilgili bilgilere erişim hakkına izin verir.
2. Teknolojik ürünler bazı durumlarda bireyin insan etkileşimlerini ve toplumsal katılımlarını azaltmasına ve daha çok sosyal izolasyon yaşamasına neden olabilir.
3. Yardımcı teknolojik ürünler, bazı durumlarda bireyin fizyoterapi rehabilitasyon programlarına katılımını azaltabilmekte, bu da engelliliğin artışı ile birlikte gerilemelere neden olabilmektedir.
Yukarıda yardımcı teknolojik ürünlerin dezavantajlarıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1, 2 ve 3

Açıklama:

Bazı yardımcı teknolojik ürünler, bireyin gizliliğini ortadan kaldırabilir. Bireye yardım eden personelin engelli birey ile ilgili bilgilere erişim hakkına izin verir. Bu da engelli birey açısından istenmeyen bir durumdur.
Teknolojik gelişmeler çoğu zaman, insan etkileşimi nedeniyle birçok avantaj sağlamakla birlikte, bu durum aynı zamanda, dezavantaj da olabilmektedir. Teknolojik ürünler bazı durumlarda bireyin insan etkileşimlerini ve toplumsal katılımlarını azaltmasına ve daha çok sosyal izolasyon yaşamasına neden olabilir. Son yıllarda, rehabilitasyon amacıyla da kullanılan sanal gerçeklik uygulamaları bunlara verilebilecek örneklerden birisidir. Sanal rehabilitasyon, sağlık alanında maliyet etkin programların elde edilmesi ve bireye sağladığı yararların ötesinde aynı zamanda, makine-insan etkileşimi ile insan-insan etkileşimini azaltabilen bir faktör hâline gelmiştir. Bu durum, bireylerin sosyal izolasyon yaşamalarında önemli bir unsur olarak nitelendirilmektedir.
Yardımcı teknolojik ürünler, bazı durumlarda bireyin fizyoterapi rehabilitasyon programlarına katılımını azaltabilmekte, bu da engelliliğin artışı ile birlikte gerilemelere neden olabilmektedir. Örneğin; fiziksel engelli birey, tekerlekli sandalye ile toplumsal katılımlarını gerçekleştirebilmektedir. Toplumsal katılımını bir şekilde gerçekleştirebilen birey, devam etmesi gereken tedavi programlarını aksatabilmektedir. Çünkü, bireyin sorununa özgü gelişebilecek diğer sağlık sorunları ve komplikasyonlar (bası yaraları, eklem limitasyonları, kas kısalıkları, solunum problemleri gibi) gelişebilmektedir. Böyle durumlarda, bireylere yardımcı cihaz kullanım amaçlarının nedenleri anlaşılır bir şekilde açıklanmalı, diğer tedavi programlarına devamlılık konusunda da özverili olmaları ifade edilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

1. Kaydırmaz yüzeyler
2. Kanadyenler
3. Çorap giydiriciler
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri günlük yaşam yardımcıları kategorisine girer?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1, 2 ve 3

Açıklama:

Günlük aktiviteler için gerekli özel düzeneklerden oluşmaktadır. Sıradan bir birey için yemek hazırlamak, yemek yemek, diş fırçalamak, banyo ve tuvalet aktivitelerini gerçekleştirebilmek sıradan işler olmakla birlikte, engelli bir birey, bu aktiviteleri gerçekleştirebilmek için birtakım yardımcı alet ve hizmetlere ihtiyaç duyabilmektedir. Sıklıkla uyarlanmış mutfak kap-kaçakları, tabak veya bardaklar, kaymaz/kaydırmaz yüzeyler, özel olarak dizayn edilmiş tuvalet oturakları, çorap giydiriciler, duşa kabinler günlük yaşam yardımcı teknolojilerine verilebilecek örneklerdir. Kanadyenler mobilite yardımcılarındandır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

1. Eğer, hafif denge ve stabilizasyon güçlüğü varsa (yaşlılarda olduğu gibi) bireyin sadece baston kullanması yeterli olabilir.
2. Eğer, tek bir alt ekstremitesinde ağrı veya zayıflık gibi bir durum söz konusu ise (çocuk felci sekeli, ayak-bacak ağrısı, gibi) sorunlu tarafta kullanılmak üzere baston önerilebilir.
3. Orta derece stabilite ve denge problemi yaşanıyorsa dar veya geniş alanlı tripod kullanılabilir.
Yukarıda verilen, mobilite problemi olan bireylerde cihaz seçimi yaparken dikkat edilmesi gereken önemli ayrıntılardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1, 2 ve 3

Açıklama:

Mobilite problemi olan bireylerde cihaz seçimi yaparken dikkat edilmesi gereken önemli ayrıntılar;
• Eğer, hafif denge ve stabilizasyon güçlüğü varsa (yaşlılarda olduğu gibi) bireyin sadece baston kullanması yeterli olabilir.
• Eğer, tek bir alt ekstremitesinde ağrı veya zayıflık gibi bir durum söz konusu ise (çocuk felci sekeli, ayak-bacak ağrısı, gibi) sağlıklı tarafta kullanılmak üzere baston önerilebilir.
• Orta derece stabilite ve denge problemi yaşanıyorsa dar veya geniş alanlı tripod kullanılabilir.
• Her iki alt ekstremitede zayıflık veya diğer başka sorunlar varsa (kas sertliği, gibi) iki taraflı koltuk değneği veya yürüteç (walker) kullanılabilir.
• Alt ekstremitelerinin yanı sıra üst ekstremitelerin de de problem yaşayan hasta bireylerde, tekerlekli sandalye günlük yaşamda mobilite için tercih edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

1. Koltuk değneği ve kanadyenler, daha geniş bir destek alanı sağlar ve aynı zamanda,
yana doğru olan stabiliteyi de destekler.
2. Çift koltuk değneği kullanılarak vücut ağırlığının yaklaşık olarak %80’ni desteklenebilir.
3. Tek kanadyen kullanımı vücut ağırlığının %40'ını desteklerken, çift kanadyen kullanıldığında vücut ağırlığının %80'i kadarını taşınır.
Yukarıda koltuk değneği ve kanadyenler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1, 2 ve 3

Açıklama:

Koltuk değneği ve kanadyenler, daha geniş bir destek alanı sağlar ve aynı zamanda, yana doğru olan stabiliteyi de destekler. Çift koltuk değneği kullanılarak vücut ağırlığının yaklaşık olarak %80’ni
desteklenebilir. Bu özellik, koltuk değneğini bastondan ayıran en önemli özelliktir. Koltuk değnekleri, koltuk altından (aksilla) desteklenen ve ön kol destekli (kanadyen tip) şekilde olabilmektedir. Kanadyen koltuk değnekleri, elleri serbest bıraktığı için kolay kullanılabilirler. Tek kanadyen kullanımı vücut ağırlığının %25’ini desteklerken, çift kanadyen kullanıldığında vücut ağırlığının %45- 50’si kadarı taşınınır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

1. Bağımsız yürüyemeyen ve ayakta duramayan bireylerde, belirgin denge ve koordinasyon kaybı olan bireylerde tercih edilir.
2. Kollarında yeterli kas gücü olmayan bireylerde eklemli olanları tercih edilebilir.
3. Yürüteci kullanacak olan bireyin, yürüteci tuttuğu mesafe bel hizasında olmalıdır.
Yukarıda yürüteç ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1, 2 ve 3

Açıklama:

Yürüteçler, koltuk değneği kullanıldığında, yeterli stabilitenin sağlanamadığı ve daha çok stabilite gerektiği durumlarda kullanılır. Bağımsız yürüyemeyen ve ayakta duramayan bireylerde, belirgin denge ve koordinasyon kaybı olan bireylerde tercih edilir. Farklı ihtiyaçlara yönelik değişik şekillerde olabilir. Kollarında yeterli kas gücü olmayan bireylerde eklemli olanları tercih edilebilir. Uygun yürüteç boyu birey yürüteci tuttuğu zaman dirsek ekleminde yaklaşık 20-30 derecelik açı olacak şekilde ve yürütecin boyu kalça eklemine denk olacak ayardadır. Yürüteci kullanacak olan bireyin, yürüteci tuttuğu mesafe kalça eklemi hizasında olmalıdır. Aşağıda yer alan resimde uygun yürüteç örneği görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

1. Merdivenlerde ve engebeli zeminlerde rahat kullanılabilir.
2. Koltuk altına sürekli bası yaptığı için uzun süreli kullanımında sinir bası yaralanması olabilir.
3. Fonksiyonel üst gövde ve üst ekstremite kuvveti gerekir.
Yukarıda kanadyen tip koltuk değnekleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1, 2 ve 3

Açıklama:

Önkol destekli koltuk değneği, Kanadyen tip veya Loftstrand tip koltuk değneği de denir. Koltuk altından destek ve stabilite ihtiyacı gerekmeyen durumlarda kullanılır. Merdivenlerde ve engebeli zeminlerde rahat kullanılabilir. Koltuk altı basısı olmadığı için sinir yaralanma sendromu yaşanmaz. Kolay taşınabilir. Alüminyum veya ahşap içerikli olabilir. İyi bir ayakta durma dengesi gerektirir. Fonksiyonel üst gövde ve üst ekstremite kuvveti gerekir. Yaşlılar kendilerini güvensiz hissedebilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 39

1. Alt ekstremitelere ağırlık aktarma
2. Kol gücü ile ayakları yerden kesebilme
3. Sindirim sisteminin hızlandırılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ayakta durma masasında durma eğitiminin faydalarındandır?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1, 2 ve 3

Açıklama:

Ayakta durma masasında durma eğitiminin faydaları, alt ekstremitelere ağırlık aktarma, sindirim sisteminin hızlandırılması, kabızlığın azaltılması, dolaşımın arttırılması, denge ve kinestezi hissinin geliştirilmesi, osteoporozun (kemik erimesi) önlenmesi, kas zayıflığının azaltılması, uzun süre yatmaya bağlı ortostatik hipotansiyon gelişimini önlemek olarak sayılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Vücudu veya vücudun herhangi bir bölgesini desteklemek, istenmeyen hareketini önlemek veya düzeltmek amacıyla kullanılan yardımcı cihazlara ne ad verilir?

Ortez

Protez

Prostotik

Ortodontik

Splint

Açıklama:

Ortezler, vücudu veya vücudun herhangi bir bölgesini desteklemek, istenmeyen hareketini önlemek veya düzeltmek amacıyla kullanılan yardımcı cihazlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

1. Bağımsız yürüyemeyen bireylerde yürüme öncesinde, hem hasta eğitimi için hem de ayakta durma ve yürüme fonksiyonun destekli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla kullanılır.
2. İnmeli hastalar, serebral palsi, omurilik felçli hastalar için sıklıkla rehabilitasyon amaçlı kullanılabilmektedir.
3. Kişi yürüme eğitimini bar kenarından tutunarak gerçekleştirebildiği gibi ilerleyen dönemlerde barın içerisinde baston, koltuk değneği gibi yürüme gereçlerini alarak da eğitimine devam edebilir.
Yukarıda paralel barlar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1, 2 ve 3

Açıklama:

Paralel barlar, bağımsız yürüyemeyen bireylerde yürüme öncesinde, hem hasta eğitimi için hem de ayakta durma ve yürüme fonksiyonun destekli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla kullanılır. İnmeli hastalar, serebral palsi, omurilik felçli hastalar için sıklıkla rehabilitasyon amaçlı kullanılabilmektedir. Paralel bar eğitimi;
a. Tutanarak ve tutunmaksızın düzgün postürde ayakta durma,
b. Vücut ağırlığının bir alt ekstremiteden diğerine aktarılması,
c. Kol gücü ile ayakları yerden kesebilme,
d. İleri doğru ayakları yerden kesme tarzında basit yürüme paternlerinin gerçekleştirilmesi ve bireyin güveninin sağlayabilmek amacıyla kullanılmakta ve önerilmektedir.
Kişi paralel barda durduğu zaman dirseklerinin 20-25º bükülü olması gerekir. Birey ayakta dururken elleri hafif kalça önünde barlardan tutunur. Kişi yürüme eğitimini bar kenarından tutunarak gerçekleştirebildiği gibi ilerleyen dönemlerde barın içerisinde baston, koltuk değneği gibi yürüme gereçlerini alarak da eğitimine devam edebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi orta düzey teknoloji içeren yardım teknoloji kullanımına örnektir?

Omuz hareketliliğini arttırmak amacıyla kullanılan omuz çarkı.

Oturma pozisyonunda çocuğu desteklemek için kullanılan silindir.

Tutma problemi olan hastalar için kullanılan esnek olmayan kolay tutulabilen bardak kapları.

Ortopedik engelli bireyler için kullanılan akülü tekerlekli sandalye.

Velkro sabitleyicileri

Açıklama:

Orta düzey yardımcı teknoloji komplike mekanik araç-gereçleri içermektedir. Ortopedik engelli bireyler için kullanılan akülü tekerlekli sandalye orta düzey teknoloji kullanımına örnektir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıda yer alan yardımcı ve destekleyici teknoloji tiplerinden hangisi diğerlerine göre farklıdır?

Paralel Bar

Kanadyen

Tırnak Kesme Yardımcısı

Ağız Çubuğu

Baston

Açıklama:

Yardımcı teknolojiler günlük yaşamda farklı amaçlar için kullanılabilmektedir. Yardımcı ve destekleyici teknoloji tipleri; (a) günlük yaşam için yardımcılar, (b) iletişimi arttırıcı ve/veya alternatif yardımcı teknolojiler, (c) mobilite yardımcıları, (d) oturma ve pozisyonlama gereçleri, (e) bilgisayar erişim yardımcıları, (f) çevre kontrolörleri, (g) ev modifikasyonu, araç modifikasyonları ve iş yeri modifikasyonları, (h) ortezler, prostetik ve ortodontikler, (ı) duyusal yardımcılar (görme yardımcıları, işitme yardımcıları gibi), (i) rekreasyon cihazları ve (j) akademik ve öğrenme yardımcıları olarak sıralanabilir. Baston, kanadyen, ağız çubuğu ve pararlel bar mobilite yardımcılardır. Tırnak kesme yardımcısı ise günlük yaşam yardımcıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıda yer alan yürüme yardımcılardan hangisi maksimal hasta stabilitesi ve desteklenmesi gerektiği zaman kullanılmaktadır?

Yürüteç

Aksiller tip koltuk değneği

Kanadyen tip veya Loftstrand tip koltuk değneği

Baston

Önkol destekli koltuk değneği

Açıklama:

Yürüteç (Walker) maksimal hasta stabilitesi ve desteklenmesi gerektiği zaman kullanılan yürüme yardımıcıdır. Aksiller tip koltuk değneği daha az stabilite ve destek ihtiyacı olan bireyler için uygundur. Kanadyen tip veya Loftstrand tip koltuk değneği koltuk altından destek ve stabilite ihtiyacı gerekmeyen durumlarda kullanılır. Önkol destekli koltuk değneğidir. Baston ise bozuk denge durumlarında kompansasyon için veya stabiliteyi geliştirmek için kullanılabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Kişi paralel barda durduğu zaman dirseklerinin kaç º bükülü olması gerekir.

35-40º

30-35º

25-30º

20-25º

15-20º

Açıklama:

Paralel bar, bağımsız yürüyemeyen bireylerde yürüme öncesinde, hem hasta eğitimi için hem de ayakta durma ve yürüme fonksiyonun destekli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla kullanılır Kişi paralel barda durduğu zaman dirseklerinin 20-25º bükülü olması gerekir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Ortezlezlere ilişkin aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?

Vücudu veya vücudun herhangi bir bölgesini desteklemek amacıyla kullanılan yardımcı cihazlardır.
Vücudu veya vücudun herhangi bir bölgesinin istenmeyen hareketini önlemek amacıyla kullanılan yardımcı cihazlardır.
Vücudu veya vücudun herhangi bir bölgesini düzeltmek amacıyla kullanılan yardımcı cihazlardır.
Olmayan bir ekstremitenin yerini alan cihazlardır.

I-III

I-II

I-II-III

Açıklama:

Ortezler, vücudu veya vücudun herhangi bir bölgesini desteklemek, istenmeyen hareketini önlemek veya düzeltmek amacıyla kullanılan yardımcı cihazlardır. Olmayan bir ekstremitenin yerini alan cihaz ise protezdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkması bireyde farklı bir yetersizlik /engel türünü ortaya çıkarmaktadır?

Çocukluk çağı beyin felci

Spina bifida

Serebral palsi

Omurilik felci

Down sendromu

Açıklama:

Engellilik türleri ve ihtiyaçları çeşitlilik göstermektedir. Engel türleri; ortopedik engellilik, görme engellilik, işitme engellilik, dil ve konuşma engelliliği, zihinsel engellilik ve süreğen hastalıklar dolayısıyla meydana gelen engellilik olarak sıralanabilir. Serebral palsi (çocukluk çağı beyin felci), spina bifida, amputasyonlar, omurilik felçliler ortopedik engeli olan bireylerdir. Down sendromu ise zihin engellik kategorisinde yer almaktadır. Zihin engeli doğum öncesi, sırası veya sonrasında gelişen problemler nedeniyle gelişebilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Yardımcı teknoloji hangi amaç ya da amaçlar için engelliler tarafından tercih edilen ve kullanılan araçlara verilen isimdir?

Yardımcı
Adaptif
Rehabilitatif

I-II

I-II-III

I-III

II-III

Açıklama:

Yardımcı teknoloji, yardımcı, adaptif ve rehabilitatif amaçlar için engelliler tarafından tercih edilen, kullanılan araç-gereçlere verilen isimdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Tek kanadyen kullanımı vücut ağırlığının ne kadarını desteklemektedir?

%20

%25

%30

%35

%40

Açıklama:

Tek kanadyen kullanımı vücut ağırlığının %25’ini desteklerken, çift kanadyen kullanıldığında vücut ağırlığının %45- 50’si kadarı taşınır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdaki mobilite yardımcılarından hangisinin kullanımını sırasında koltuk altına sürekli bası yaptığı için uzun süreli kullanımında sinir bası yaralanması oluşabilir?

Aksiller tip koltuk değneği

Baston

Kanadyen tip değnek

Tekerlikli sandalye

Yürüteç

Açıklama:

Daha az stabilite ve destek ihtiyacı olan bireyler için uygundur. Paralel bar veya yürüteç desteğinden daha az ihtiyacı olan bireyler için kullanılır. Ancak koltuk altına sürekli bası yaptığı için uzun süreli kullanımında sinir bası yaralanması olabilir. Kullanımı için üst ekstremite ve gövde kaslarında iyi bir kuvvet gerektirir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıda yer alan duyusal yardımcılardan hangisi 2003 IST Ödülü’ne layık bulunmuştur?

İşitme engellilere 3G teknolojisi

Braille akıllı saat

Akıllı bone

Adapto

Sihirli baston

Açıklama:

Adapto “2003 IST Ödülü’ne layık bulunmuştur. Adapto hafif düzeyde işitme engeli olan bireylerde kişinin bulunduğu ortamdaki gürültüyü filte ederek konuşulan kişinin sesini ayırt edip daha güçlü bir şekilde engelli kişiye aktaran kulaklıktır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Kekemeliği olanlar, işittiği hâlde konuşamayanlar, dil, dudak,
damak veya çene yapısında ciddi problemi olan bireyler hangi engel grubuna girerler?

İşitme engellilik

Zihinsel engellilik

Dil ve konuşma engelliliği

Görme engellilik

Ortopedik engellilik

Açıklama:

Dil ve konuşma engeli: Doğum öncesi, sırası veya sonrasında meydana gelen herhangi bir problem ve/veya hastalık nedeniyle konuşma yeteneğinin kaybolması, konuşmanın hızında, akıcılığında, ifade edebilme yeteneğinde bozukluk yaşanması ve ses bozukluğu ile karakterize durumdur. Kekemeliği olanlar, işittiği hâlde konuşamayanlar, dil, dudak, damak veya çene yapısında ciddi problemi olan bireyler bu gruba dahil olmaktadır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi süreğen hastalıklardan değildir?

Kan hastalıkları

Diş hastalıkları

Romatizmal hastalıklar

Kronik solunum sistemi hastalıkları

Kanserler

Açıklama:

Süreğen hastalıklar: Bireyin çalışma kapasitesi ve fonksiyonlarını etkileyen veya önleyen, sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalıkların olması durumunda yaşanılan klinik tablo sonrasında görülür. Örneğin; kan hastalıkları, romatizmal hastalıklar, kronik solunum sistemi hastalıkları, kanserler, ruhsal davranış bozuklukları gibi.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojilerin kullanım amaçlarındandır?

Tedavi etmek

Devlet imkanlarından yararlanmak

Maddi durumu iyileştirmek

Engelli bireylerin günlük yaşam katılımlarını arttırmak

Teknolojik gelişmeyi desteklemek

Açıklama:

Yardımcı teknoloji, yardımcı, adaptif ve rehabilitatif amaçlar için engelliler tarafından tercih edilen, kullanılan araç-gereçlere verilen isimdir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi düşük düzey yardımcı teknolojik ürünlerdendir?

Bükülmeyen bardak sapları

İşitme cihazı

Göz tarama cihazı

Adaptif klavyeler

Kafa çubuğu

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin en belirgin dezavantajlarındandır?

Sağlık profesyonellerinin iş yükünü azaltır.

Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimini arttırır.

Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar.

Gerilemelere neden olabilmektedir.

Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığını arttırır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı ve destekleyici teknoloji tiplerinden biri değildir?

Mobilite yardımcıları

Rekreasyon cihazları

Gıda takviyeleri

Bilgisayar erişim yardımcıları

Duyusal yardımcılar

Açıklama:

Yardımcı ve destekleyici teknoloji tipleri aşağıda belirtildiği şekilde
olabilmektedir:
• Günlük yaşam için yardımcılar
• İletişimi arttırıcı ve/veya alternatif yardımcı
teknolojiler
• Mobilite yardımcıları
• Oturma ve pozisyonlama gereçleri
• Bilgisayar erişim yardımcıları
• Çevre kontrolörleri
• Ev modifikasyonu, araç modifikasyonları ve
iş yeri modifikasyonları
• Ortezler, prostetik ve ortodontikler
• Duyusal yardımcılar (görme yardımcıları,
işitme yardımcıları gibi)
• Rekreasyon cihazları
• Akademik ve öğrenme yardımcıları
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi mobilite için sıklıkla kullanılan yardımcı teknolojik ürünlerden biri değildir?

Baston

Prostetik cihazlar

Tekerlekli sandalyeler

Yürüteçler

İşitme cihazları

Açıklama:

Mobilite için sıklıkla kullanılan yardımcı teknolojik ürünler:
• Kanadyenler
• Prostetik cihazlar
• Tekerlekli sandalyeler
• Yürüteçler (Walkerlar)
• Baston
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi bastonun dezavantajlarındandır?

Taşınması ve transportu zor olabilmektedir.

Engebeli zeminlerde kullanımı zordur

İyi bir ayakta durma dengesi gerektirir.

Merdiven inip çıkmada kullanımı zordur.

Yetersiz destek yüzeyinden dolayı stabilite problemi yaşanabilir.

Açıklama:

Değnek, baston bozuk denge durumlarında kompansasyon için veya
stabiliteyi geliştirmek için kullanılabilir. Kendine güveni olmayan bireylerde güven hissi için tercih edilebilir. J tipi, P tipi gibi farklı tiplerde olabilir. Kanadyen ve koltuk değneğinden de kolay taşınır. Yetersiz destek yüzeyinden dolayı stabilite problemi yaşanabilir. Bireyin fonksiyonel durumunun oldukça iyi olması beklenir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi motor hareket problemi olan bireylerde kullanılan yardımcı teknolojilere verilebilecek örneklerdendir?

Kafa çubuğu

Kişiye özel tekerlekli sandalye

Paralel barlar

Yürüteç

Ayakta durma masası

Açıklama:

Teknolojik ürünler, çoğu zaman, engelli bireyin eli, kolu, bacağı gibi fonksiyon görmektedir. Ağız çubuğu, kafa çubuğu ve elektrikli arabalar, motor hareket problemi olan bireylerde kullanılan yardımcı teknolojilere verilebilecek örneklerdendir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel engeli olan bireylerde, oturma ve pozisyonlama yardımcıları olarak kullanılan gereçlerdendir?

Ayakta durma masası

Kayışlar

Kanguru elektrikli araba

Protezler

Koltuk değneği

Açıklama:

Oturma ve pozisyonlama yardımcıları bu amaçla kullanılmaktadır. Uyarlanmış masa-sandalyeler, ayakta durdurma gereçleri, kama-takozlar, kayışlar bu amaçla kullanılabilir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Kas-iskelet sistemini ilgilendiren yetersizlik, eksiklik veya fonksiyon kaybı olan bireylerde yaşanan engellilik durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Ortopedik engellilik

Görme engellilik

İşitme engellilik

Zihin engellilik

Dil ve konuşma bozuklukları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi bir dil ve konuşma bozukluğudur?

Spina Bifida

Kekemelik

Görme engeli

Diskinezi

Fasikülasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 64

I-Kan hastalıkları
II- Romatizmal hastalıkları
III- Üst solunum yolu enfeksiyonları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bireyin çalışma kapasitesi ve fonksiyonlarını etkileyen veya önleyen, sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalıklar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 65

Yardımcı, adaptif ve rehabilitatif amaçlar için engelliler tarafından tercih edilen, kullanılan araç-gereçlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Yardımcı teknoloji

Alternatif teknoloji

Destekleyici teknoloji

Entegretif teknoloji

Kapsayıcı teknoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdaki araçlardan hangisi düşük düzey yardımcı teknolojilere örnektir?

Tekerlekli sandalye

Elektrolarenks

Velkro sabitleyicileri

Speech Plus

Kanguru tekerlekli araba

Açıklama:

Düşük teknoloji terimi, “daha az sofistike” anlamına gelmekte olup uyarlanmış kaşık sapı, bükülmeyen bardak sapları ve velkro sabitleyicileri gibi teknolojik ürünleri içermektedir . Sıklıkla kavrama, stabilizasyon problemi olan bireyler ve yaşlılarda kullanılabilmektedir. Engelli bireyin bu ürünleri kullanabilmesi için ciddi bir fonksiyon kaybının olmaması gerekmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararlar arasında gösterilemez?

Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış sıklık/sürelerinde azalma olur.

Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.

Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet azaltılmış olur.

Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi azaltır.

Engelli bireyin kendine güveni artar.

Açıklama:

Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararları aşağıda belirtildiği şekildedir:
• Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış sıklık/sürelerinde azalma olur.
• Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.
• Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet azaltılmış olur.
• Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar.
• Engelli bireyin ev, iş, okul ve sosyal aktivite katılımının arttırılması ile birlikte yaşam kalitesine önemli katkılar sağlanır.
• Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır.
• Engelli bireyin kendine güveni artar

Doğru Cevap: D

Soru 68

I- Gizlilik ihlali
II- Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusundaki isteksizliği
III- Erişilebilirlik
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Yardımcı teknolojik ürünlerin en belirgin dezavantajları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 69

"Birey, teknolojik gelişmeleri desteklemiyor olabilir. Eski alışkanlıklarını sürdürmek isteyebilir."
Yukarıda açıklaması verilen yardımcı teknolojik ürünlerin dezavantajı aşağıdakilerden hangisidir?

Gizlilik ihlali

Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusundaki isteksizliği

Bireyin geçmişine bağlı olması, yeni teknolojiye karşı uyum güçlüğü

Sigorta kurumlarının teknolojik cihazların masraflarını karşılamaması

Yaşanan güçlükler

Açıklama:

Bireyin geçmişine bağlı olması, yeni teknolojiye karşı uyum güçlüğü: Birey, teknolojik gelişmeleri desteklemiyor olabilir. Eski alışkanlıklarını sürdürmek isteyebilir

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi mobilite için sıklıkla kullanılan yardımcı teknolojik ürünlerden biri değildir?

Kanadyenler

Prostetik cihazlar

Walkerlar

Bastonlar

Ayakta durma masası

Açıklama:

Mobilite için sıklıkla kullanılan yardımcı teknolojik ürünler:
• Kanadyenler • Prostetik cihazlar • Tekerlekli sandalyeler • Yürüteçler (Walkerlar) • Baston

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi duyusal yardımcılardan biri değildir?

Braille akıllı saat

Walker

Görme engelli yüzücüler için akıllı bone

Sihirli baston

İşitme engelliler için 3G teknolojisi

Açıklama:

Görme veya işitme engeli olan bireylerde bilgiye erişimin ve toplumsal katılımların gerçekleştirilebilmesini kolaylaştırmak veya fonksiyonu üstlenmek için geliştirilen araç-gereçlerdir. Büyük yazılmış kitaplar, sesli kitaplar, konuşan bilgisayar yazılımları, işitme cihazları, televizyonda alt yazılar, Brail alfabesi gibi içerikler bu amaçla kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Engellilik türleri ve ihtiyaçları çeşitlilik göstermektedir. Aşağıdakilerden hangisi Engel türlerinden biri sayılamaz?

Ortopedik engellilik

Görme engellilik

İşitme engellilik

Dil ve konuşma engelliliği

Etik engellilik

Açıklama:

Etik engellilik

Doğru Cevap: E

Soru 73

Ülkemizde Devlet Planlama Teşkilatının (DTÖ) 2011 yılında yaptığı çalışmada, kaç milyon civarında insanın herhangi bir engele sahip olduğu belirtilmektedir?

5 milyon civarında

6 milyon civarında

7 milyon civarında

7,5 milyon civarında

8 milyon civarında

Açıklama:

5 milyon civarında

Doğru Cevap: A

Soru 74

Kas-iskelet sistemini ilgilendiren yetersizlik, eksiklik veya fonksiyon kaybı olan bireylerde yaşanan engellilik durumu hangi engellilik durumuna girer?

Görme engellilik

Ortopedik engellilik

İşitme engellilik

Dil ve konuşma engelliliği

Zihinsel engellilik

Açıklama:

Ortopedik engellilik

Doğru Cevap: B

Soru 75

Adaptif ve rehabilitatif amaçlar için engelliler tarafından tercih edilen, kullanılan araç-gereçlere ne ad verilir?

Düşük teknoloji

İleri düzey teknoloji

Orta düzey teknoloji

Yardımcı teknoloji

Nano teknoloji

Açıklama:

Yardımcı teknoloji, yardımcı, adaptif ve rehabilitatif amaçlar için engelliler tarafından tercih edilen, kullanılan araç-gereçlere verilen isimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararlarından biri değildir?

Bireyin diğer sağlık profesyonelleri tarafından yakın takibi sağlanmış olur.

Engelli bireyin yaşam deneyimi ve öğrenme becerisi (akademik başarı) arttırılır.

Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığı arttırılır

Engelli bireyin ev, iş, okul ve sosyal aktivite katılımının arttırılması ile birlikte yaşam
kalitesine önemli katkılar sağlanır.

Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyetler de
artmış olur.

Açıklama:

Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet
azaltılmış olur.
Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyetler de
artmış olur.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Yardımcı teknolojik ürünlerin en belirgin dezavantajlarından biri değildir?

Bazı yardımcı teknolojik ürünler, bireyin gizliliğini ortadan kaldırabilir.

Bazı engelli bireyler, yardımcı teknolojik ürünlerin kullanımının gereksiz olduğunu düşünebilmektedir.

Teknolojik ürünler bazı durumlarda bireyin insan etkileşimlerini ve toplumsal katılımlarını azaltmasına ve daha çok sosyal izolasyon yaşamasına neden olabilir.

Fiziksel engelli birey, tekerlekli sandalye ile toplumsal katılımlarını gerçekleştirebilmektedir

Birey, teknolojik gelişmeleri desteklemiyor olabilir.

Açıklama:

Fiziksel engelli birey, tekerlekli sandalye ile toplumsal katılımlarını gerçekleştirebilmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi mobilite yardımcılarından biri değildir?

Kanadyenler

Prostetik cihazlar

Tekerlekli sandalyeler

Yürüteçler (Walkerlar)

Bisiklet

Açıklama:

Bisiklet

Doğru Cevap: E

Soru 79

Taşınması ve transportu zor olabilmektedir. Merdiven inipçıkmada kullanımı zordur. Yürüyüş hızını olumsuz etkiler. Normal yürüyüş paternine çok uygun değildir. Engebeli zeminlerde kullanımı zordur.
Yukarıda dezavantajı verilen mobilite yardımcısı aşağıdakilerden hangisidir?

Aksiller tip koltuk değneği

Önkol destekli koltuk değneği

Değnek

Baston

Yürüteç

Açıklama:

Yürüteç

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi, engelli bireylerde paralel bar eğitimi amaçlarından biri değildir?

Tutanarak ve tutunmaksızın düzgün postürde ayakta durma

Vücut ağırlığının bir alt ekstremiteden diğerine aktarılması

Kol gücü ile ayakları yerden kesebilme

Kişi paralel barda durduğu zaman dirseklerinin 40-45º bükülü olması gerekir.

İleri doğru ayakları yerden kesme tarzında basit yürüme

Açıklama:

Kişi paralel barda durduğu zaman dirseklerinin 20-25º bükülü olması gerekir
Kişi paralel barda durduğu zaman dirseklerinin 40-45º bükülü olması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Kalınlaştırılmış kaşık sapı hangi tip yardımcı teknolojilere verilebilecek bir örnektir?

düşük teknolojili

yüksek teknolojili

Orta teknolojili

Nano teknolojili

Bilgisayar teknolojili

Açıklama:

düşük teknolojili

Doğru Cevap: A

Soru 82

I. Ortopedik engellilik
II.İşitme engellilik
III.Dil ve konuşma engelliliği
IV.Zihinsel engellilik
Yukarıdakilerden hangileri engel türleri arasında yer almaktadır?

I, II, III, IV

II, III, IV

I, II, III

I, III, IV

I, II, IV

Açıklama:

Engel türleri aşağıda belirtildiği gibidir:
• Ortopedik engellilik
• Görme engellilik
• İşitme engellilik
• Dil ve konuşma engelliliği
• Zihinsel engellilik
• Süreğen hastalıklar dolayısıyla meydana gelen engellilik

Doğru Cevap: A

Soru 83

Engelli bireylerin fonksiyonel kapasitelerini arttırmak ve geliştirmek için özel olarak üretilmiş teknolojik malzemeleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Teknolojik araçlar

Yardımcı araçlar

Yardımcı teknoloji

Destek araçları

Destek teknolojisi

Açıklama:

Yardımcı teknoloji, engelli bireylerin fonksiyonel kapasitelerini arttırmak ve geliştirmek için özel olarak üretilmiş
teknolojik malzemeleri içermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Mental retardeler, entellektüel bozukluğu olanlar ve Down sendromlu bireyler aşağıdaki engel gruplarından hangisine girmektedir?

Süreğen hastalıklar

Zihinsel engel

Görme engeli

Ortopedik engel

İşitme engeli

Açıklama:

Çeşitli derecede zihinsel yetersizlikle karakterizedir. Zihinsel engeli olanlar (mental retardeler, entellektüel bozukluğu olanlar) ve Down sendromlu bireyler bu gruba giren klinik tablolardır

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi süreğen hastalıklar grubunda yer almaz?

Ruhsal davranış bozukluğu

Kanserler

Kronik solunum sistemi hastalıkları

Serebral palsi

Kan hastalıkları

Açıklama:

Süreğen hastalıklar: Bireyin çalışma kapasitesi ve fonksiyonlarını etkileyen veya önleyen, sürekli
bakım ve tedavi gerektiren hastalıkların olması durumunda yaşanılan klinik tablo sonrasında görülür. Örneğin; kan hastalıkları, romatizmal hastalıklar, kronik solunum sistemi hastalıkları, kanserler, ruhsal davranış bozuklukları gibi.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Oturma pozisyonunda çocuğu desteklemek ve pozisyonlanmasına yardımcı olmak amacıyla silindir
kullanımı aşağıdaki yardımcı teknoloji sınıflamalarından hangisine girmektedir?

Düşük Düzey Yardımcı Teknolojiler

Teknolojik İçeriği Olmayan Yardımcı Teknolojiler

Orta Düzey Yardımcı Teknolojiler

Yüksek Düzey Yardımcı Teknolojiler

Doğru Düzey Yardımcı Teknolojiler

Açıklama:

Teknolojik İçeriği Olmayan Yardımcı Teknolojiler: Herhangi bir ekipman veya cihaz içeriği olmayan ürünler olup fizyoterapi, iş-meşguliyet terapi veya diğer sağlık personellerinin bulunduğu departmanlarda kullanılan ürünlerdir

Doğru Cevap: B

Soru 87

I. Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış sıklık/sürelerinde azalma olur.
II. Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.
III. Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet azaltılmış olur.
IV. Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar.
Yukarıdakilerden hangileri yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararlar arasında yer almaktadır?

I, II, III

II, III, IV

I, II, IV

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararları aşağıda belirtildiği şekildedir:
• Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış sıklık/sürelerinde azalma olur.
• Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.
• Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet azaltılmış olur.
• Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar.
• Engelli bireyin ev, iş, okul ve sosyal aktivite katılımının arttırılması ile birlikte yaşam kalitesine önemli katkılar sağlanır.
• Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır.
• Engelli bireyin kendine güveni artar.
• Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığı arttırılır.
• Engelli bireyin yaşam deneyimi ve öğrenme becerisi (akademik başarı) arttırılır.
• Bireyin diğer sağlık profesyonelleri tarafından yakın takibi sağlanmış olur.

Doğru Cevap: E

Soru 88

uyarlanmış mutfak kap-kaçakları, tabak veya bardaklar, kaymaz/kaydırmaz yüzeyler, özel olarak dizayn edilmiş
tuvalet oturakları, çorap giydiriciler, duşa kabinler aşağıdaki yardımcı ve destekleyici teknoloji tiplerinden hangisine girmektedir?

Mobilite yardımcıları

Çevre kontrolörleri

Ortezler, prostetik ve ortodontikler

Günlük yaşam için yardımcılar

Rekreasyon cihazları

Açıklama:

Sıklıkla uyarlanmış mutfak kap-kaçakları, tabak veya bardaklar, kaymaz/kaydırmaz yüzeyler, özel olarak dizayn edilmiş tuvalet oturakları, çorap giydiriciler, duşa kabinler günlük yaşam yardımcı teknolojilerine verilebilecek örneklerdir

Doğru Cevap: D

Soru 89

I. Eğer, hafif denge ve stabilizasyon güçlüğü varsa (yaşlılarda olduğu gibi) bireyin sadece baston kullanması yeterli olabilir.
II. Eğer, tek bir alt ekstremitesinde ağrı veya zayıflık gibi bir durum söz konusu ise (çocuk felci sekeli, ayak-bacak ağrısı, gibi) sağlıklı tarafta kullanılmak üzere baston önerilebilir.
III. Orta derece stabilite ve denge problemi yaşanıyorsa dar veya geniş alanlı tripod kullanılabilir.
IV. Her iki alt ekstremitede zayıflık veya diğer başka sorunlar varsa (kas sertliği, gibi) iki
taraflı koltuk değneği veya yürüteç (walker) kullanılabilir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II, III

II, III, IV

I, II, IV

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

• Eğer, hafif denge ve stabilizasyon güçlüğü varsa (yaşlılarda olduğu gibi) bireyin sadece baston kullanması yeterli olabilir.
• Eğer, tek bir alt ekstremitesinde ağrı veya zayıflık gibi bir durum söz konusu ise (çocuk felci sekeli, ayak-bacak ağrısı, gibi) sağlıklı tarafta kullanılmak üzere baston önerilebilir.
• Orta derece stabilite ve denge problemi yaşanıyorsa dar veya geniş alanlı tripod kullanılabilir.
• Her iki alt ekstremitede zayıflık veya diğer başka sorunlar varsa (kas sertliği, gibi) iki
taraflı koltuk değneği veya yürüteç (walker) kullanılabilir.
• Alt ekstremitelerinin yanı sıra üst ekstremitelerin de de problem yaşayan hasta bireylerde, tekerlekli sandalye günlük yaşamda mobilite için tercih edilebilir

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi nmeli hastalar, serebral palsi, omurilik felçli hastalar için sıklıkla rehabilitasyon amaçlı kullanılan paralel barların kullanım amaçları arasında yer almaz?

Tutanarak ve tutunmaksızın düzgün postürde ayakta durma

Vücut ağırlığının bir alt ekstremiteden diğerine aktarılması

Uzun süre yatmaya bağlı ortostatik hipotansiyon gelişimini önlemek

İleri doğru ayakları yerden kesme tarzında basit yürüme paternlerinin gerçekleştirilmesi

Kol gücü ile ayakları yerden kesebilme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 91

Hafif düzeyde işitme engeli olan bireylerde kişinin bulunduğu ortamdaki gürültüyü filte ederek
konuşulan kişinin sesini ayırt edip daha güçlü bir şekilde engelli kişiye aktaran kulaklığa verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Audifon

Adapto

Amplifikatör

İnterton

Rekreasyon Cihazı

Açıklama:

Adapto: Hafif düzeyde işitme engeli olan bireylerde kişinin bulunduğu ortamdaki gürültüyü filte ederek
konuşulan kişinin sesini ayırt edip daha güçlü bir şekilde engelli kişiye aktaran kulaklıktır ve “2003 IST
Ödülü’ne layık bulunmuştur

Doğru Cevap: B

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel engelliliğe örnektir?

Down sendromu

Serebral palsi

Spina bifida

Omurilik felci

Amputasyonlar

Açıklama:

Zihinsel engel: Doğum öncesi, sırası veya sonrasında gelişen problemler nedeniyle gelişebilir. Zihinsel engeli olanlar (mental retardeler, entellektüel bozukluğu olanlar) ve Down sendromlu bireyler bu gruba giren klinik tablolardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

"Sağır" terimi aşağıdakilerden hangisi için kullanılır?

Hafif derecede işitme kaybı olanlar

Orta derecede işitme kaybı olanlar

İleri derecede işitme kaybı olanlar

Çok ileri derecede işitme kaybı olanlar

Doğuştan işitme kaybı olanlar

Açıklama:

Çok ileri derecede işitme kaybı olan ve işitme cihazı kullanma zorunluluğu olan bireyler “sağır”, hafif ve orta derecede işitme kaybı olan bireyler ise “ağır işiten” olarak isimlendirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi engelliliğe yol açan süreğen hastalıklardan birisi değildir?

Romatizmal hastalıklar

Kan hastalıkları

Dil ve konuşma engeli

Solunum sistemi hastalıkları

Ruhsal davranış bozuklukları

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 95

Karmaşık, gelişmiş materyaller içeren ürünler aşağıdakilerden hangisidir?

Orta düzey teknolojik ürünler

İleri teknolojik ürünler

Düşük düzel teknolojik ürünler

Teknolojik özelliği olmayan ürünler

Temel ihtiyaç ürünleri

Açıklama:

Yardımcı teknolojiler, teknolojik olarak karmaşık, gelişmiş materyaller içeren, ileri teknoloji (high-tech), orta düzey teknoloji (mid-tech) veya daha ucuz, basit, kolay bulunabilir materyallerden oluşan daha düşük teknoloji (low-tech) ürünlerini içerir. Bununla birlikte, teknolojik içeriği olmayan (no-tech) yardımcı cihazlar da bulunmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Tekerlekli sandalye hangi yardımcı teknoloji sınıfına örnek verilebilir?

Teknolojik içeriği olmayan yardımcı teknolojiler

Düşük düzey yardımcı teknolojiler

Yüksek düzey yardımcı teknolojiler

Gelişmemiş yardımcı teknolojiler

Orta düzey yardımcı teknolojiler

Açıklama:

Orta Düzey Yardımcı Teknolojiler: Tekerlekli sandalye gibi komplike mekanik araç-gereçleri içerir. Fonksiyonel kaybı biraz daha fazla olan
nörolojik veya ortopedik engelli bireyler için sıklıkla kullanılan teknolojik cihazlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararlarından birisi değildir?

Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlaması

Engelli bireyi bağımlı hale getirmesi

Sağlık profesyonellerinin iş yükünü azaltması

Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığını arttırması

Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırması

Açıklama:

Yardımcı teknolojik ürünlerin kullanımı engelli bireyin bağımlılığını azaltmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin dezavantajlarından birisi değildir?

Teknolojik gelişmenin hızlı olması

Gizlilik ihlali

Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusundaki isteksizliği

Teknolojik ürünlerin kullanımında yaşanan güçlükler

Gerilemelere neden olabilmesi

Açıklama:

Teknolojik alandaki gelişmeler engellilere sunulan hizmet kalitesini ve çeşitliliğine olumlu yönde katkı sağlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi günlük yaşam yardımcılarına örnektir?

Tekerlekli sandalyeler

Duşa kabinler

Yürüteçler

Kanadyenler

Bilgisayarlar

Açıklama:

Günlük Yaşam Yardımcıları:
Günlük aktiviteler için gerekli özel düzeneklerden oluşmaktadır.Sıklıkla uyarlanmış mutfak kap-kaçakları, tabak veya bardaklar, kaymaz/kaydırmaz yüzeyler, özel olarak dizayn edilmiş tuvalet oturakları, çorap giydiriciler, duşa kabinler günlük yaşam yardımcı teknolojilerine verilebilecek örneklerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi yürütecin dezavantajlarındandır?

İyi bir ayakta durma dengesi gerektirmesi

Yaşlıların kendilerini güvensiz hissetmesine sebep olması

Merdiven inip çıkmada kullanımının zor olması

Yetersiz destek yüzeyinden dolayı stabilite probleminin yaşanması

Fonksiyonel üst gövde ve üst ekstremite kuvveti gerektirmesi

Açıklama:

Yürüteç (Walker) Dezavantajı:
Taşınması ve transportu zor olabilmektedir. Merdiven inipçıkmada kullanımı zordur. Yürüyüş hızını olumsuz etkiler. Normal yürüyüş partnerine çok uygun değildir. Engebeli zeminlerde kullanımı zordur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi işitme engelliler için yardımcı teknolojik ürünlerden birisidir?

Sihirli baston

Braille akıllı saat

Metin okuma yazılımları

Göz tarama cihazı

Adapto

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 102

Engelleri önleyen, telafi eden, azaltan veya etkisiz hâle getiren ve bu amaçlarla özellikle üretilen ya da yaygın biçimde mevcut olan ve engelli kişi tarafından kullanılan her ürün, cihaz, donanım ya da teknik sisteme ne ad verilir?

Yardımcı teknoloji

Gelişen teknoloji

Destek sistemi

Fonksiyonel kapasite

Bilgisayarlı cihaz

Açıklama:

Yardımcı teknoloji kavramının birçok tanımı olmakla birlikte, Uluslararası Standartlar Teşkilatı tarafından “Engelleri önleyen, telafi eden, azaltan veya etkisiz hâle getiren ve bu amaçlarla özellikle üretilen ya da yaygın biçimde mevcut olan ve engelli kişi tarafından kullanılan her ürün, cihaz, donanım ya da teknik sistemdir” olarak tanımlanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 103

I. Engelli bireyin yaşam kalitesini arttırmak
II. Engelli bireyin yetersizliklerini desteklemek
III. Engelli bireyin yaşam tarzını yeniden şekillendirebilmek
Yukarıdakilerden hangisi yardımcı teknoloji kullanımındaki temel amaçlar arasında sayılabilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yardımcı teknoloji kullanımındaki temel amaç, engelli bireyin yaşam kalitesini arttırmak ve yetersizliklerini desteklemektir. Dolayısıyla engelli bireyin yaşam tarzını yeniden şekillendirebilme konusunda önemli katkılar sağlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

I. Ortopedik engellilik
II. Görme engellilik
III. İşitme engellilik
IV. Dil ve konuşma engelliliği
V. Zihinsel engellilik
Engellilik türleri ve ihtiyaçları çeşitlilik göstermektedir. Yukarıdakilerden hangisi engel türleri arasında sayılır?

I ve II

I, II ve III

III, IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Engellilik türleri ve ihtiyaçları çeşitlilik göstermektedir. Engel türleri aşağıda belirtildiği gibidir:

Ortopedik engellilik
Görme engellilik
İşitme engellilik
Dil ve konuşma engelliliği
Zihinsel engellilik
Süreğen hastalıklar dolayısıyla meydana gelen engellilik

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Kas-iskelet sistemini ilgilendiren yetersizlik, eksiklik veya fonksiyon kaybı olan bireylerde yaşanan engellilik durumuna ne ad verilir?

Ortopedik engellilik

Görme engellilik

İşitme engellilik

Dil ve konuşma engelliliği

Zihinsel engellilik

Açıklama:

Ortopedik engel: Kas-iskelet sistemini ilgilendiren yetersizlik, eksiklik veya fonksiyon kaybı olan bireylerde yaşanan engellilik durumudur. Alt ve üst ekstremitelerinde, omurgada kısalık, eksiklik, fazlalık, yokluk, şekil bozukluğu, hareket kısıtlılığı, kas güçsüzlüğü sorun teşkil eden durumlardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Dil ve konuşma engeli: Doğum öncesi, sırası veya sonrasında meydana gelen herhangi bir problem ve/veya hastalık nedeniyle konuşma yeteneğinin kaybolması, konuşmanın hızında, akıcılığında, ifade edebilme yeteneğinde bozukluk yaşanması ve ses bozukluğu ile karakterize durumdur.
Aşağıdaki problemlerden hangisi bu gruba dahil olan bireyler arasında sayılmaz?

Kekemeliği olanlar

İşittiği hâlde konuşamayanlar

Damak yapısında ciddi problemleri olanlar

Çene yapısında ciddi problemi olan bireyler

Kısmi işitme kaybı olan bireyler

Açıklama:

Kekemeliği olanlar, işittiği hâlde konuşamayanlar, dil, dudak, damak veya çene yapısında ciddi problemi olan bireyler bu gruba dahil olmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir ekipman veya cihaz içeriği olmayan ürünler olup fizyoterapi, iş-meşguliyet terapi veya diğer sağlık personellerinin bulunduğu departmanlarda kullanılan ürünlerdir?

Teknolojik içeriği olmayan yardımcı teknolojiler

Düşük düzey yardımcı teknolojiler

Orta düzey yardımcı teknolojiler

Yüksek düzey yardımcı teknolojiler

İleri düzey yardımcı teknolojiler

Açıklama:

Teknolojik İçeriği Olmayan Yardımcı Teknolojiler
Herhangi bir ekipman veya cihaz içeriği olmayan ürünler olup fizyoterapi, iş-meşguliyet terapi veya diğer sağlık personellerinin bulunduğu departmanlarda kullanılan ürünlerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Omuz probleminden dolayı kolunu kolay kullanamayan hastanın omuz hareketliliğini arttırmak amacıyla kullanılan omuz çarkı aşağıdaki yardımcı teknolojilerden hangisi arasında sayılır?

Yüksek Düzey Yardımcı Teknolojiler

Orta Düzey Yardımcı Teknolojiler

Düşük Düzey Yardımcı Teknolojiler

Teknolojik İçeriği Olmayan Yardımcı Teknolojiler

İleri Düzey Yardımcı Teknolojiler

Açıklama:

Teknolojik İçeriği Olmayan Yardımcı Teknolojiler: Herhangi bir ekipman veya cihaz içeriği olmayan ürünler olup fizyoterapi, iş-meşguliyet terapi veya diğer sağlık personellerinin bulunduğu departmanlarda kullanılan ürünlerdir. Omuz Probleminden Dolayı Kolunu Kolay Kullanamayan Hastanın Omuz Hareketliliğini Arttırmak Amacıyla Kullanılan Omuz Çarkı bu gruba girer. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 109

I. Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış sıklık/sürelerinde azalma olur
II. Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur
III. Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet azaltılmış olur
IV. Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar
V. Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır
Yukarıdakilerden hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararları arasında sayılır?

I ve II

I, II ve III

III, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Yardımcı teknolojiler engelli, kronik hastalığı olan ve yaşlı bireylerde farklı amaçlar için yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararları aşağıda belirtildiği şekildedir:

Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış sıklık/sürelerinde azalma olur.
Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.
Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet azaltılmış olur.
Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar.
Engelli bireyin ev, iş, okul ve sosyal aktivite katılımının arttırılması ile birlikte yaşam kalitesine önemli katkılar sağlanır.
Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır.
Engelli bireyin kendine güveni artar.
Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığı arttırılır.
Engelli bireyin yaşam deneyimi ve öğrenme becerisi (akademik başarı) arttırılır.
Bireyin diğer sağlık profesyonelleri tarafından yakın takibi sağlanmış olur.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Fiziksel veya görsel engeli olan bireylerde bağımsız hareket ve toplum içinde güvenli hareket imkanı sağlayan yardımcı araç gereçler, mobilite yardımcılarıdır.
Aşağıdakilerden hangisi mobilize yardımcıları arasında sayılır?

Giyinme Yardımcısı

Tırnak Kesme Yardımcısı

Tekerlekli sandalyeler

Özel olarak dizayn edilmiş tuvalet oturakları

Adaptif işaretleme cihazları

Açıklama:

Fiziksel veya görsel engeli olan bireylerde bağımsız hareket ve toplum içinde güvenli hareket imkanı sağlayan yardımcı araç gereçler, mobilite yardımcılarıdır. Tekerlekli sandalyeler, yürüteçler (walker), uyarlanmış bisikletler, kanedyen, koltuk değnekleri, bastonlar örnek olarak verilebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Vücudu veya vücudun herhangi bir bölgesini desteklemek, istenmeyen hareketini önlemek veya düzeltmek amacıyla kullanılan yardımcı cihazlara ne ad verilir?

Protezler

Ortezler

Ortodontikler

Rekreasyon Cihazları

Oturma ve Pozisyonlama Gereçleri

Açıklama:

Ortezler, vücudu veya vücudun herhangi bir bölgesini desteklemek, istenmeyen hareketini önlemek veya düzeltmek amacıyla kullanılan yardımcı cihazlardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Bağımsızlığı kolaylaştırması
Kullanımının kolay olması
Yaşam kalitesini arttırması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yardımcı teknolojilerin engelli bireylere sağladığı faydalar arasında yer almaktadır.

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Günlük yaşamında yaşadığı sağlık problemlerinden dolayı işlerini gerçekleştiremeyen engelli bireyler için geliştirilmiş yardımcı teknolojiler, bireyin günlük yaşamdaki bağımsızlığını kolaylaştırmakta ve yaşam kalitesini arttırabilme konusunda önemli katkılar sağlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 113

Engellinin isteği
Engelin türü
Engelin şiddeti

Engelli bireyler için yardımcı teknolojiler tasarlanırken yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dikkate alınmaktadır?

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Yardımcı teknolojik cihazlar, kişinin engel türü ve engel şiddetine bağlı olarak farklı şekillerde tasarlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojilerin engelli bireylere sağladığı yararlar arasında değildir?

Engelli bireyin yapamadığı etkinlikleri gerçekleştirebilmesi

Engelli bireyin işlevsel sınırlamalarını telafi edebilmesi

Engelli bireyin günlük yaşamda geçirdiği süreyi arttırması

Engelli bireyin günlük yaşamdaki bağımsızlığını arttırması

Engelli bireyin yetersizlik düzeyini azaltması

Açıklama:

Engelli bireye normal şartlar altında yapamadığı aktiviteleri gerçekleştirebilme fırsatı tanıyan, işlevsel sınırlamalarını telafi edebilmesine ve günlük hayata daha çok katılmasına imkan veren, işlerini kolaylaştıran mekanik, elektrikli veya bilgisayarlı cihazlar yardımcı teknolojilerdir. Yardımcı teknoloji kullanımı, engelli bireyin fonksiyonel kapasitesini geliştirerek, toplumsal olaylara katılımını arttırmakta ve günlük yaşam bağımsızlığını kazandırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 115

Engelli bireyler için geliştirilen orta ve düşük teknolojik ürünler çoğunluklu kimler tarafından kullanılmaktadır?

Ortopedik engelli bireyler

Hafif düzeyde engelli bireyler

Süreğen hastalığı olan bireyler

Orda düzeyde engelli bireyler

Ağır düzey engelli bireyler

Açıklama:

Orta ve düşük teknolojik ürünler, sıklıkla, fonksiyon kayıplarını önlemek amacıyla yaşlılar ve hafif engelli bireyler tarafından kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 116

Engelli nüfusunun artması
Engellilerin gereksinimlerinin azalması
Kaynaştırma çabalarının artması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yardımcı teknoloji alanında bir açığın ortaya çıkmasına ve önemli bir pazar alanının gelişmesine yol açmaktadır?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Artan engelli nüfusu, engellilerin artan ihtiyaçları, engelliler için yaşam kalitesini arttırmak amacıyla sosyalleşme ve kaynaşma/kaynaştırma çabaları, sektörde önemli bir açığın ortaya çıkmasına ve önemli bir pazar alanının gelişmesine neden olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi orta düzey yardımcı teknoloji ürünlerinden biridir?

Tekerlekli sandalye

Velkro sabitleyicileri

Bükülmeyen bardak sapları

Robotik kollar

Uyarlanmış kaşık sapları

Açıklama:

Tekerlekli sandalye gibi komplike mekanik araç-gereçleri içerir. Fonksiyonel kaybı biraz daha fazla olan nörolojik veya ortopedik engelli bireyler için sıklıkla kullanılan teknolojik cihazlardır

Doğru Cevap: A

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararları arasında değildir?

Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlaması

Sağlık profesyonellerinin iş yükünde artma olması

Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimini arttırması

Engelli bireyin kendine güveninin artması

Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığının arttırılması

Açıklama:

Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararları aşağıda belirtildiği şekildedir:
• Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış sıklık/sürelerinde azalma olur.
• Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azalma olur.
• Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet azaltılmış olur.
• Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar.
• Engelli bireyin ev, iş, okul ve sosyal aktivite katılımının arttırılması ile birlikte yaşam kalitesine önemli katkılar sağlanır.
• Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırılır.
• Engelli bireyin kendine güveni artar.
• Engelli bireyin günlük yaşam aktivite bağımsızlığı arttırılır.
• Engelli bireyin yaşam deneyimi ve öğrenme becerisi (akademik başarı) arttırılır.
• Bireyin diğer sağlık profesyonelleri tarafından yakın takibi sağlanmış olur.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknoloji kullanımının dezavantajlarından biri değildir?

Gizlilik ihlali

Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusundaki aşırı istekli olması

Bireyin gelişiminde gerilemelere neden olabilmesi

Bireyin yeni teknolojiye karşı uyum güçlüğü

Sigorta kurumlarının teknolojik cihazların masraflarını karşılamaması

Açıklama:

Teknolojik gelişmeler, insanlık için birçok avantaj sağlamakla birlikte dezavantajları da bulunmaktadır. Yardımcı teknolojik ürünlerin en belirgin dezavantajları aşağıdaki gibidir:
Gizlilik ihlali
Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusundaki isteksizliği
Gerilemelere neden olabilmesi
Bireyin geçmişine bağlı olması, yeni teknolojiye karşı uyum güçlüğü
Yaşanabilen teknolojik sorunlar cihazın kullanımına engel olabilmektedir
Sigorta kurumlarının teknolojik cihazların masraflarını karşılamaması
Yaşanan güçlükler

Doğru Cevap: B

Soru 120

Duyusal yardımcılar
Rekreasyon cihazları
Akademik ve öğrenme yardımcıları

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yardımcı ve destekleyici teknoloji tipleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız III

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Yardımcı teknolojiler günlük yaşamda farklı amaçlar için kullanılabilmektedir. Yardımcı ve destekleyici teknoloji tipleri aşağıda belirtildiği şekilde olabilmektedir:
• Günlük yaşam için yardımcılar
• İletişimi arttırıcı ve/veya alternatif yardımcı teknolojiler
• Mobilite yardımcıları
• Oturma ve pozisyonlama gereçleri
• Bilgisayar erişim yardımcıları
• Çevre kontrolörleri
• Ev modifikasyonu, araç modifikasyonları ve iş yeri modifikasyonları
• Ortezler, prostetik ve ortodontikler
• Duyusal yardımcılar (görme yardımcıları, işitme yardımcıları gibi)
• Rekreasyon cihazları
• Akademik ve öğrenme yardımcıları

Doğru Cevap: E

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi günlük yaşam için hazırlanan yardımcı teknoloji ürünlerine verilebilecek bir örnektir?

Baston

Çorap giydirici

Kama-takozlar

Braille akıllı saat

Metin okuma yazılımları

Açıklama:

Sıklıkla uyarlanmış mutfak kap-kaçakları, tabak veya bardaklar, kaymaz/kaydırmaz yüzeyler, özel olarak dizayn edilmiş
tuvalet oturakları, çorap giydiriciler, duşa kabinler günlük yaşam yardımcı teknolojilerine verilebilecek örneklerdir

Doğru Cevap: B

Soru 122

......................... kavramının birçok tanımı olmakla birlikte, Uluslararası Standartlar Teşkilatı tarafından “Engelleri önleyen, telafi eden, azaltan veya etkisiz hâle getiren ve bu amaçlarla özellikle üretilen ya da yaygın biçimde mevcut olan ve engelli kişi tarafından kul- lanılan her ürün, cihaz, donanım ya da teknik sis- temdir” olarak tanımlanmıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

yardımcı teknoloji

destek teknoloji

yüksek teknoloji

engelli teknolojisi

özel teknolojisi

Açıklama:

Yardımcı teknoloji kavramının birçok tanımı olmakla birlikte, Uluslararası Standartlar Teşkilatı tarafından “Engelleri önleyen, telafi eden, azaltan veya etkisiz hâle geti- ren ve bu amaçlarla özellikle üretilen ya da yaygın biçimde mevcut olan ve engelli kişi tarafından kul- lanılan her ürün, cihaz, donanım ya da teknik sis- temdir” olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 123

I. Engelli bireyin normalde yapamadığı işleri gerçekleştirebilmesi
II. İşlevsel sınırlılıklarını aşabilmesi
III. Günlük yaşama daha çok katılım yaparak bağımsız yaşamasını kolaylaştırabilmesi
IV. Ailesine kolaylık sunması
Yardımcı teknolojilerin kullanımı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I-II-III-IV

I-II-III

II-III-IV

I-IV

II-III

Açıklama:

Teknolojinin kullanımı, engelli bireyin normalde yapamadığı işleri gerçekleştirebilmesi, işlevsel sınırlılıklarını aşabilmesi ve günlük yaşama daha çok katılım ya- parak bağımsız yaşamasını kolaylaştırabilme konu- sunda önemli katkılar yapmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) araştırmalarına göre dünya üzerinde 500-650 milyon insanın engelli olduğu, dünya çocuk nüfusunun %............, yaklaşık olarak 200 milyon insanın, duyusal, entelektüel veya mental sağlık konusunda engellilik yaşadığı belirtilmiştiR.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirimelidir?

8'inin

15'inin

10’unun

20'sinin

25'inin

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) araştırmalarına göre dünya üzerinde 500-650 milyon in- sanın engelli olduğu, dünya çocuk nüfusunun %10’unun, yaklaşık olarak 200 milyon insanın, duyusal, entelektüel veya mental sağlık konusunda engellilik yaşadığı belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 125

Engellilik türleri ve ihtiyaçları çeşitlilik göstermektedir. Aşağıdakilerden hangisi engel türleri gruplamasının dışında kalır?

Ortopedik engellilik

Görme engellilik

İşitme engellilik

Psikolojik engellilik

Dil ve konuşma engelliliği

Açıklama:

Engellilik türleri ve ihtiyaçları çeşitlilik göstermektedir. Engel türleri aşağıda belirtildiği gibidir:

Ortopedik engellilik
Görme engellilik
İşitme engellilik
Dil ve konuşma engelliliği
Zihinsel engellilik
Süreğen hastalıklar dolayısıyla meydana gelen engellilik

Doğru Cevap: D

Soru 126

Serebral palsi (çocukluk çağı beyin felci), spina bifida, amputasyonlar, omurilik felçliler hangi engel türünde değerlendirilir?

görme engeli

psikolojik engel

zihin engeli

işitme engeli

ortopedik engel

Açıklama:

Serebral palsi (çocukluk çağı beyin felci), spina bifida, amputasyonlar, omurilik felçliler ortopedik engeli olan bireylerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 127

I. Kan hastalıkları,
II. romatizmal hastalıklar,
III. kronik solunum sistemi hastalıkları,
IV. kanserler,
V. ruhsal davranış bozuklukları
Yukarıdakilerden hangileri süreğen hastalıklardandır?

I-II-III-IV-V

II-III-IV

I-III-V

II-III-IV

III-IV-V

Açıklama:

: Bireyin çalışma kapasitesi ve fonksiyonlarını etkileyen veya önleyen, sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalıkların olması du- rumunda yaşanılan klinik tablo sonrasında görülür. Örneğin; kan hastalıkları, romatizmal hastalık- lar, kronik solunum sistemi hastalıkları, kanserler, ruhsal davranış bozuklukları gibi.

Doğru Cevap: A

Soru 128

I. Kaşık, çatal sapları,
II. Çift taraflı kulpu olan bardak
III. Tekerlekli sandalye
IV. İşitme cihazı
yukarıdakilerden hangileri düşük düzey yardımcı teknolojilerdendir?

I-II-III

I-II

III-IV

I-II-III-IV

Yalnız I

Açıklama:

Düşük teknoloji terimi, “daha az sofistike” anlamına gelmekte olup uyarlanmış kaşık sapı, bükülmeyen bardak sapları ve velkro sabitleyicileri gibi teknolojik ürünleri içermektedir (Resim 5.10, Resim 5.11). Sıklıkla kavrama, stabilizasyon problemi olan bireyler ve yaşlılarda kullanılabilmektedir. Engelli bireyin bu ürünleri kullanabilmesi için ciddi bir fonksiyon kaybının olmaması gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 129

Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu ortaya çıkan yararları aşağıdakilerden hangisi değildir?

Engel türüne bağlı olarak meydana gelebilecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış sıklık/sürelerinde azalma olur.

Bireyin diğer sağlık profesyonelleri tarafın- dan yakın takibi sağlanmış olur

Sağlık profesyonellerinin iş yükünde artma olur.

Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaşmanın mümkün olmasıyla birlikte maliyet azaltılmış olur.

Engelli bireye kendi yaşamını kontrol edebilme becerisi sağlar.

Açıklama:

Yardımcı teknolojik ürünlerin engelli bireylerde kullanımı sonucu or- taya çıkan yararları aşağıda belirtildiği şekildedir:

Engel türüne bağlı olarak meydana gelebi- lecek sorunlarda azalma ve hastaneye yatış sıklık/sürelerinde azalma olur.
Sağlık profesyonellerinin iş yükünde azal- ma olur.
Daha az kaynak ile daha fazla kişiye ulaş- manın mümkün olmasıyla birlikte maliyet azaltılmış olur.
Engelli bireye kendi yaşamını kontrol ede- bilme becerisi sağlar.
Engelli bireyin ev, iş, okul ve sosyal aktivi- te katılımının arttırılması ile birlikte yaşam kalitesine önemli katkılar sağlanır.
Kişinin sağlıklı bireylerle etkileşimi arttırı- lır.
Engelli bireyin kendine güveni artar.
Engelli bireyin günlük yaşam aktivite ba- ğımsızlığı arttırılır.
Engelli bireyin yaşam deneyimi ve öğrenme becerisi (akademik başarı) arttırılır.
Bireyin diğer sağlık profesyonelleri tarafın- dan yakın takibi sağlanmış olur

Doğru Cevap: C

Soru 130

Gizlilik ihlali.
Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusun- daki isteksizliği.
III. Gerilemelere neden olabilmektedir.
IV. Bireyin geçmişine bağlı olması, yeni tekno- lojiye karşı uyum güçlüğü.
V. Yaşanabilen teknolojik sorunlar cihazın kullanımına engel olabilmektedir.

Teknolojik gelişmeler, insanlık için birçok avantaj sağlamakla birlikte dezavantajları da bulunmaktadır. Yardımcı teknolojik ürünlerin dezavantajları arasında yukarıdakilerden hangisi gösterilebilir?

I-II

I-II-III

I-II-III-IV

I-II-III-IV-V

II-III-V

Açıklama:

Gizlilik ihlali.
Engelli bireyin teknoloji kullanımı konusun- daki isteksizliği.
Gerilemelere neden olabilmektedir.
Bireyin geçmişine bağlı olması, yeni tekno- lojiye karşı uyum güçlüğü.
Yaşanabilen teknolojik sorunlar cihazın kullanımına engel olabilmektedir.
Sigorta kurumlarının teknolojik cihazların masraflarını karşılamaması.
Teknolojik gelişmeler, insanlık için birçok avantaj sağlamakla birlikte dezavantajları da bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 131

Yardımcı teknolojiler günlük yaşamda farklı amaçlar için kullanılabilmektedir. Yardımcı ve des- tekleyici teknoloji farklılık göstermektedir.
Tekerlekli sandalye hangi teknolojide değerlendirilmektedir?

Rekreasyon cihazları

Günlük yaşam için yardımcılar

İletişimi arttırıcı ve/veya alternatif yardımcı teknolojiler

Bilgisayar erişim yardımcıları

Mobilite yardımcıları

Açıklama:

Yardımcı teknolojiler günlük yaşamda farklı amaçlar için kullanılabilmektedir. Yardımcı ve des- tekleyici teknoloji tipleri aşağıda belirtildiği şekilde olabilmektedir:

Günlük yaşam için yardımcılar
İletişimi arttırıcı ve/veya alternatif yardımcı teknolojiler
Mobilite yardımcıları
Oturma ve pozisyonlama gereçleri
Bilgisayar erişim yardımcıları
Çevre kontrolörleri
Ev modifikasyonu, araç modifikasyonları ve iş yeri modifikasyonları
Ortezler, prostetik ve ortodontikler
Duyusal yardımcılar (görme yardımcıları, işitme yardımcıları gibi)
Rekreasyon cihazları
Akademik ve öğrenme yardımcıları

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

I. Hastanın engeli
II. Hastanın yaşı
III. Hastanın yaşadığı yer
IV. Hastanın fonksiyonel becerileri
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri tekerlekli sandalye seçiminde göz önünde bulundurulmalıdır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Hastanın yaşadığı yerin önemi yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

Koltuk yüksekliği için dört-beş parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmeli.

Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 15 cm yüksekte olmalı.

Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz
ardı bölgesinden 4 parmağınız rahatça bu alana yerleştiriliyor olmalı.

Sırt desteğinin yüksekliği için kullanıcı dik otururken elinizi dikey olarak yerleştirdiğinizde iki parmağınız koltuk altına rahatça yerleşebilmeli.

Kol dayama yüksekliği için ön kollar rahatça bu alanda yerleşmiş, omuzlar aynı hizada
düzgün ve gövde dik olmalıdır.

Açıklama:

Diğer seçeneklerdeki ölçüler yanıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Koltuk yüksekliği çok yüksek ise arka döşeme çok düşük olacağından kişi yetersiz gövde desteği yaşayabilir.

Koltuk çok yüksekse tekerlekli sandalye kullanıcısı sandalyeden ayağa kalkma veya sandalyeden yana doğru yapacağı transferlerde güçlük çekebilir.

Bacak destek plakaları çok yüksek ise tekerlekli sandalye kullanıcısı, uyluğun arka uç
kısım üzerinde artan basınç ile karşı karşıya kalacaktır ve bu alanda yeterli boşluk bulunmaması nedeniyle hareket esnasında güven kaybı yaşayabilir.

Ayak koyma yerleri çok alçak ise kullanıcının kalça bölgesinde basınç artar ve kişide
uylukların arka bölgesinde destek eksikliğinden kaynaklı gövde düzgünlüğünde
azalma olabilir.

Koltuk çok dar olur ise tekerlekli sandalye kullanırken kişinin kolları ile sandalye tekerlekleri arasındaki mesafe artacağından birey tekerlekli sandalyeyi hareket ettirmekte güçlük çekebilir.

Açıklama:

Diğer seçeneklerin tam tersi doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Tekerlekli sandalyenin koltuk yanlarına kalıcı olarak tutturulmuş olan kola denir. Kol
dayamasına ihtiyaç duymadan ayağa kalkacak kullanıcılar ile yandan transfer yapmasına gerek olmayan hasta grupları için önerilebilir.
Yukarıdaki tanım hangi kol dayama yerinin tanımıdır?

Ayarlanabilir kol dayama yerleri

Masa veya kesme kolçakları olan kol dayama yerleri

Geriye doğru katlanabilir kol dayama yerleri

Çıkarılabilir kol dayama yerleri

Sabit kol dayama yeri

Açıklama:

Sabit kol dayama yeri tekerlekli sandalyenin koltuk yanlarına kalıcı olarak tutturulmuştur. Kol dayamasına ihtiyaç duymadan ayağa kalkacak kullanıcılar ile yandan transfer yapmasına gerek olmayan hasta grupları için önerilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Ön ve küçük tekerleklerin çapları genelde kaç cm olur?

8 veya 12 cm

12 veya 14 cm

13 veya 20 cm

15 veya 19 cm

15 veya 25 cm

Açıklama:

Ön ve küçük tekerlekler, dönüşlere izin vermek için genellikle sandalyenin ön tarafında bulunur. Çapı genellikle 13 veya 20 cm olup katı kauçuk, pnömatik (hava dolu) veya yarı pnömatik lastikler olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tekerlekli sandalyenin bileşenlerinden değildir?

Pervane kilitleri

X kilidi

Bacak desteği

Ayak desteği

Göğüs kemeri

Açıklama:

X kilidi diye bir şey yoktur. Z kilidi vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

I. İtme kollarından her iki el ile aşağı ve geri iterken bir ayak arkada bulunan demir çubuk üzerinde aşağı ve öne itin.
II. Küçük tekerlekler yükseltildiğinde itme kollarından tekerlekli sandalyeyi kontrol edin.
III. Sandalyenin arkasında durun.
IV. Küçük tekerlekler yükseltildiğinde itme kollarından tekerlekli sandalyeyi kontrol edin.
Küçük tekerleklerin yükseltilmesinde hangi sıra izlenmeli?

I-II-IV-III

III- I- IV- II

II-III-I-IV

IV-I- II-III

II-IV-I-III

Açıklama:

Doğru sıralama B şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Bakım veren birey açısından en az çabayı gerektirmesi ve maksimum kontrol sağlaması açısından kaldırımdan inmek için en kolay yöntem hangisidir?

Geri Pozisyonda Kaldırıma Çıkma

Yüzü Öne Dönükken Kaldırıma Çıkma

Geri Pozisyonda Kaldırımdan İnme

Yüzü Öne Dönükken Kaldırımdan İnme

Yüzü Geriye Dönükken Kaldırımdan İnme

Açıklama:

Geri Pozisyonda Kaldırımdan İnme: Bakım veren birey açısından en az çabayı gerektirmesi ve maksimum kontrol sağlaması açısından kaldırımdan inmek için en kolay yöntemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I. Tekerlekli sandalyeyi kaldırıma bakacak şekilde konumlandırın.
II. İtme kollarını ve tekerlekli sandalyenin arkasındaki çubuk kullanarak tekerlekli sandalyeyi geriye doğru eğin.
III. Arka tekerlekler kaldırıma değinceye kadar tekerlekli sandalyeyi öne itin ve küçük tekerlekleri kaldırımın yüzeyine indirin.
IV. Yolda durun.
Yüzü öne dönükken kaldırıma çıkma sıralaması nasıldır?

I- IV-II-III

II-I-IV-III

I-III-IV-II

IV-II-I-III

III-I-IV-II

Açıklama:

Doğru sıralama A şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi geri pozisyonda merdiven çıkarken dikkat edilmesi gereken maddelerden biri değildir?

Merdivenin en üst noktasında tekerlekli sandalye 180 derece döndürülür veya küçük tekerlekler alçalabilmesi için geriye doğru döndürülmelidir.

Arka tekerlekler merdiven basamağı ile temasını korurken küçük tekerlekler yükseltilir.

Geri pozisyonda kaldırıma çıkmada tanımlandığı gibi her bir basamak üzerine tekerlekli sandalye çekilir.

Bakım veren bireyler tekerlekli sandalyenin bir veya iki tarafında destek olabilecek şekilde durmalıdır.

Merdivenden çıkma sırasında bir kişi öncülük etmeli ve onun komutlarıyla birlikte hareket edilmelidir.

Açıklama:

Merdivenin en üst noktasında tekerlekli sandalye 90 derece döndürülür veya küçük tekerlekler alçalabilmesi için geriye doğru döndürülmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Koltuk yüksekliği için iki-üç parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmeli
Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalı
Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz ardı bölgesinden 2 parmağınız rahatça bu alana yerleştiriliyor olmalı
Koltuk genişliği için hasta sandalyede otururken her iki yandan elinizi yerleştirdiğinizde kalça ile kol dayama yerleri arasında yeterli boşluk bulunmalı

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tekerlekli sandalyenin uygunluğunun belirlenmesinde kullanılabilecek belirteçler arasında yer almaktadır?

I-II-III-IV

II-III-IV

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

Tekerlekli sandalyenin uygunluğunun kısa bir süre içinde doğrulanmasında aşağıdaki belirteçlerle sağlanabilir:
• Koltuk yüksekliği için iki-üç parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmeli,
• Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalı,
• Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz ardı bölgesinden 2 parmağınız rahatça bu alana yerleştiriliyor olmalı,
• Koltuk genişliği için hasta sandalyede otururken her iki yandan elinizi yerleştirdiğinizde kalça ile kol dayama yerleri arasında yeterli boşluk bulunmalı,
• Sırt desteğinin yüksekliği için kullanıcı dik otururken elinizi dikey olarak yerleştirdiğinizde dört parmağınız koltuk altına rahatça yerleşebilmeli,
• Kol dayama yüksekliği için ön kollar rahatça bu alanda yerleşmiş, omuzlar aynı hizada düzgün ve gövde dik olmalıdır.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Kol dayama yerleri
Tekerlekler ve lastikler
Tekerlekli sandalye frenleri
Bacak ve ayak destek bileşenleri

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tekerlekli sandalye bileşenleri arasında yer almaktadır?

I-II-III

II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Tekerlekli sandalye bileşenleri: Kol dayama yerleri, Tekerlekler ve lastikler, Tekerlekli sandalye frenleri, Bacak ve ayak destek bileşenleri. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

"Koltuğun altına doğru yerleşmiş bir kilittir. Kişinin buraya eğilerek bu kilidi kullanması gerekebilir."
Yukarıda açıklaması verilen tekerlekli sandalye bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Z kilidi

Yardımcı kilit

Pervane kilitleri

Ayak desteği

Bacak desteği

Açıklama:

Z kilidi, koltuğun altına doğru yerleşmiş bir kilittir. Kişinin buraya eğilerek bu kilidi kullanması gerekebilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

"Tekerleğe bağlı bir metal halka içinde bulunan bir deliğe veya çentiğe yerleştiren bir pim ya da küçük düz metal çubuklara sahiptir. Tekerlek kilitleri çoğu tekerlekli sandalye için isteğe bağlı bir üründür."
Yukarıda açıklaması verilen tekerlekli sandalye bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Z kilidi

Yardımcı kilit

Pervane kilitleri

Ayak desteği

Bacak desteği

Açıklama:

Pervane kilitleri ise tekerleğe bağlı bir metal halka içinde bulunan bir deliğe veya çentiğe yerleştiren
bir pim ya da küçük düz metal çubuklara sahiptir. Tekerlek kilitleri çoğu tekerlekli sandalye için isteğe bağlı bir üründür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Sandalyenin arkasında durun
İtme kollarından her iki el ile aşağı ve geri iterken bir ayak arkada bulunan demir çubuk üzerinde aşağı ve öne itin
Küçük tekerlekler yükseltildiğinde itme kollarından tekerlekli sandalyeyi kontrol edin
Küçük tekerlekler yükseltildiğinde tekerlekli sandalye itilmelidir

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tekerlekli sandalyede tekerleklerin yükseltilmesinde yapılması gerekenler arasındadır?

I-II-III

I-II-III-IV

II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

Küçük tekerleklerin yükseltilmesi;

Sandalyenin arkasında durun
İtme kollarından her iki el ile aşağı ve geri iterken bir ayak arkada bulunan demir çubuk üzerinde aşağı ve öne itin
Küçük tekerlekler yükseltildiğinde itme kollarından tekerlekli sandalyeyi kontrol edin
Küçük tekerlekler yükseltildiğinde tekerlekli sandalye itilmelidir

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

İtme Kolu
Sırt Döşemesi
Kol Dayama Yeri
Yan Destek Panelleri

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tekerlekli sandalye bileşenleri arasında yer almaktadır?

I-II-III

II-III-IV

I-II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

Tekerlekli sandalye bileşenleri: İtme Kolu, Sırt Döşemesi, Kol Dayama Yeri, Yan Destek Panelleri, Sol Tekerlek Kilidi (Fren), Ön Donanım, Ayak Koyma Plakasının Katlanma Yeri, Ayağın Konduğu Plaka, Ön Tekerlek, Sağ Tekerlek Kilidi, Tekerleği El ile Çevirme Kısmı (Çember), Arka Tekerlek. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Sol Tekerlek Kilidi (Fren)
Ön Donanım
Ayak Koyma Plakasının Katlanma Yeri
Ayağın Konduğu Plaka

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tekerlekli sandalye bileşenleri arasında yer almaktadır?

I-II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 18

Ön Tekerlek
Sağ Tekerlek Kilidi
Tekerleği El ile Çevirme Kısmı (Çember)
Arka Tekerlek

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tekerlekli sandalye bileşenleri arasında yer almaktadır?

II-III-IV

I-II-III

I-II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 19

Koltuk yüksekliği çok yüksek ise arka döşeme çok düşük olacağından kişi yetersiz gövde desteği yaşayabilir. Engelli birey dizleri masa veya masa altına yerleştirme, tekerlekler
üzerindeki el jantlarına ulaşmanın güçlüğü nedeniyle tekerlekli sandalyeyi itme veya kollar kol dayama yerine oturduğunda düzgün postürde (duruşta) durmada zorluk yaşayabilir.
Koltuk çok düşükse tekerlekli sandalye kullanıcısı sandalyeden ayağa kalkma veya andalyeden yana doğru yapacağı transferlerde güçlük çekebilir. Çünkü ağırlık merkezi yere daha yakın olacağından vücudun dikleştirilmesi zor olacaktır. Ayrıca düşük seviyedeki bir koltukta kişi otururken vücudun ağırlık dağılımı da yanlış olabilir. Tekerlekli sandalye alçak olduğu için zemindeki nesnelerle temas edebilir, böylece hareket kabiliyeti zorlaşarak bireyin güvenliği tehlikeye girebilir.
Bacak destek plakaları çok alçak ise tekerlekli sandalye kullanıcısı, uyluğun arka uç kısım üzerinde artan basınç ile karşı karşıya kalacaktır ve bu alanda yeterli boşluk bulunmaması nedeniyle hareket esnasında güven kaybı yaşayabilir.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tekerlekli sandalyenin uygun olmayan koşulları arasında yer almaktadır?

Yalnız II

I-II

II-III

I-II-III

I-III

Açıklama:

Koltuk yüksekliği çok yüksek ise arka döşeme çok düşük olacağından kişi yetersiz gövde desteği yaşayabilir. Engelli birey dizleri masa veya masa altına yerleştirme, tekerlekler
üzerindeki el jantlarına ulaşmanın güçlüğü nedeniyle tekerlekli sandalyeyi itme veya kollar kol dayama yerine oturduğunda düzgün postürde (duruşta) durmada zorluk yaşayabilir.
Koltuk çok düşükse tekerlekli sandalye kullanıcısı sandalyeden ayağa kalkma veya andalyeden yana doğru yapacağı transferlerde güçlük çekebilir. Çünkü ağırlık merkezi yere daha yakın olacağından vücudun dikleştirilmesi zor olacaktır. Ayrıca düşük seviyedeki bir koltukta kişi otururken vücudun ağırlık dağılımı da yanlış olabilir. Tekerlekli sandalye alçak olduğu için zemindeki nesnelerle temas edebilir, böylece hareket kabiliyeti zorlaşarak bireyin güvenliği tehlikeye girebilir.
Bacak destek plakaları çok alçak ise tekerlekli sandalye kullanıcısı, uyluğun arka uç kısım üzerinde artan basınç ile karşı karşıya kalacaktır ve bu alanda yeterli boşluk bulunmaması nedeniyle hareket esnasında güven kaybı yaşayabilir.

Bunlar tekerlekli sandalyenin uygun olmayan koşullarına örnektir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Z kilidi
Yardımcı kilit
Pervane kilitleri

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tekerlekli sandalye kilit sistemleri arasında yer almaktadır?

I-II-III

I-II

II-III

I-III

Yalnız I

Açıklama:

Tekerlekli sandalye kilit sistemleri: Z kilidi, Yardımcı kilit, Pervane kilitleri. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi standart bir tekerlekli sandalyenin temel bileşenlerinden değildir?

İtme kolu

Sırt döşemesi

İtme plakaları

Yan destek panelleri

Ön donanım

Açıklama:

İtme plakaları standart bir tekerlekli sandalyenin temel bileşenlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Tekerlekli sandalyenin uygunluğunun doğrulanmasında hangi belirteç kullanılmaz?

Koltuk yüksekliği için iki-üç parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmeli

Kol dayama yüksekliği için ön kollar rahatça yerleşmiş, omuzlar aynı hizada düzgün ve gövde dik olmalıdır.

Sırt desteği yüksekliği için kullanıcı dik otururken kullanıcı dik otururken el dik olarak yerleştiğinde dört parmak koltuk altına rahatça yerleşmelidir.

Koltuk genişliği için hasta sandalyede otururken her iki yandan elinizi yerleştirdiğinizde kalça ile kol dayama yerleri arasında yeterli boşluk olmalıdır.

Uyluk uzunluğu için ayak koyma tabakası yerden yaklaşık 20cm yüksekte olmalı

Açıklama:

Tekerlekli sandalyenin
uygunluğunun kısa bir süre içinde doğrulanmasında aşağıdaki belirteçlerle sağlanabilir:
• Koltuk yüksekliği için iki-üç parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmeli,
• Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası
yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalı,
• Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel
olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz
ardı bölgesinden 2 parmağınız rahatça bu
alana yerleştiriliyor olmalı ,
• Koltuk genişliği için hasta sandalyede otururken her iki yandan elinizi yerleştirdiğinizde kalça ile kol dayama yerleri arasında
yeterli boşluk bulunmalı ,
• Sırt desteğinin yüksekliği için kullanıcı dik
otururken elinizi dikey olarak yerleştirdiğinizde dört parmağınız koltuk altına rahatça
yerleşebilmeli,
• Kol dayama yüksekliği için ön kollar rahatça bu alanda yerleşmiş, omuzlar aynı hizada
düzgün ve gövde dik olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye için uygun koşullardandır?

Koltuğun çok düşük olması birey için daha avantajlıdır.

Bacak destek plakalarının çok alçak olması gerekmektedir.

Ayak koyma yerleri yüksek olmalıdır.

Koltuk önden arkaya çok kısa mesafede olmamalıdır.

Koltuk çok geniş olmalıdır.

Açıklama:

Koltuk önden arkaya çok kısaysa tekerlekli sandalye kullanıcısının göğüs bölgesinin sabitliğinde azalma, uyluk altına daha az destek verileceğinden kalça bölgesinde artan ağırlık yükü ya da taban desteği azalacağından denge kaybı yaşanabilir. Koltuk önden arkaya çok kısa mesafede olmamalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi kol dayama yerlerinin çeşitlerinden değildir?

Sabit kol dayama yerleri

Çıkarılabilir kol dayama yerleri

Masa kolçakları olan kol dayama yerleri

Ayarlanabilir kol dayama yerleri

Geniş kolçaklı kol dayama yerleri

Açıklama:

Kol dayama yeri çeşitleri;
Sabit kol dayama yerleri
Çıkarılabilir kol dayama yerleri
Masa kolçakları olan kol dayama yerleri
Ayarlanabilir kol dayama yerleri şeklinde sıralanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi tekerli sandalyenin tekerleklerinin özelliklerinden değildir?

Küçük tekerleklerin çapı 13 ve 20 cm’dir.

Küçük tekerlekler katı kauçuk, pnömatik veya yarı pnömatiktir.

Arka tekerlekler yumuşak ve pnömatiktir.

Arka tekerleğin çember kısmı çember kısmı jant kenarına kalıplanmış olabilir ya da janttan ayrılabilir.

Çember kısmı dikey, yatay veya açılı olarak monte edilebilir olabilir.

Açıklama:

Arka tekerlekler kattı kauçuk lastik, yarı pnömatik veya pnömatik lastikler olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

I. Z Kilidi
II.Yardımcı Kilit
III. Pervane kilitleri
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tekerlekli sandalyenin kilit sistemlerindendir?

Yalnız I

I ve II

Yalnız II

I, II,III

Yalnız III

Açıklama:

Z Kilidi, Yardımcı Kilit ve Pervane kilitleri tekerlekli sandalyenin kilit sistemlerindendir

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye çeşitlerinden değildir?

Önden bağlamalı tekerlekli sandalye

Geriye doğru yatan tekerlekli sandalyeler

Akülü tekerlekli sandalye

Ultra hafif tekerlekli sandalye

Katlanır tekerlekli sandalye

Açıklama:

Tekerlekli sandalye çeşitleri;
Geriye doğru yatan tekerlekli sandalyeler
Akülü tekerlekli sandalye
Ultra hafif tekerlekli sandalye
Katlanır tekerlekli sandalye şeklinde sıralanmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcıyı çeşitli açılarla konumlandırmak için ayarlanabilen ve kullanıcı herhangi bir açıda konumlandırılmış haldeyken kullanabilen tekerlekli sandalye türüdür?

Akülü tekerlekli sandalye

Ayakta dik tutan tekerlekli sandalyeler

Hafif tekerlekli sandalye

Katlanır tekerlekli sandalye

Ultra hafif tekerlekli sandalye

Açıklama:

Kullanıcıyı çeşitli açılarla konumlandırmak için ayarlanabilen ve kullanıcı herhangi bir açıda konumlandırılmış haldeyken kullanabilen tekerlekli sandalye türü ayakta dik tutan tekerlekli sandalyelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi spor hareket becerilerine yönelik tasarımlı, sağlam, manevralara duyarlı olan tekerlekli sandalye türüdür?

Akülü tekerlekli sandalye

Ayakta dik tutan tekerlekli sandalyeler

Hafif tekerlekli sandalye

Katlanır tekerlekli sandalye

Spor veya rekreasyonel aktivitelere yönelik tekerlekli sandalye

Açıklama:

Spor hareket becerilerine yönelik tasarımlı, sağlam, manevralara duyarlı olan tekerlekli sandalye türü spor veya rekreasyonel aktivitelere yönelik tekerlekli sandalyelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Tekerlekli sandalye kullanan birini kaldırıma yüzü öne dönük olarak çıkartırken sırasıyla hangileri yapılır?
I.Arka tekerlek kaldırıma değinceye kadar tekerlekli sandalyeyi öne itme ve küçük tekerlekleri kaldırımın yüzeyine indirme.
II.Tekerlekli sandalyeyi kaldırıma bakacak şekilde konumlandırma
III.İtme kollarını kullanarak tekerlekli sandalyeyi kaldırma ve kaldırım üzerinde öne doğru itme.
IV.Yolda durun
V.İtme kollarını ve tekerli sandalyenin arkasındaki çubuğu kullanarak tekerlekli sandalyeyi geriye doğru eğme

III-II-I-IV-V

V-II-I-III-IV

II-IV-V-I-III

I-II-V-IV-III

IV-II-III-I-V

Açıklama:

Tekerlekli sandalye kullanan birini kaldırıma yüzü öne dönük olarak çıkartırken sırasıyla II-IV-V-I-III'de verilen adımlar uygulanır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Tekerlekli sandalyeye aşağıdaki unsurlardan hangisi destekleyici olarak ilave edilemez?

Baş dayama kısmı

Yan gövde destek panelleri

Ayak sabitleyici

Uzaktan kumanda

Ayak sabitleyici

Açıklama:

Tekerlekli sandalyeye baş dayama kısmı, yan gövde destek panelleri, havalı minderler, sırt dayanmasını yükseltmek için arka paneller, ayak sabitleyicileri gibi destekler eklenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Tekerlekli sandalyelerin uygunluğunu kısa bir süre içinde doğrulanmasında bazı belirteçler mevcuttur. Bunlardan biri de en uygun uyluk uzunluğu için ayak koyma tabakasının yerden yüksekliğidir. Bu yükseklik kaç cm olmalıdır?

Açıklama:

Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalı.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Tekerlekli sandalyenin kullanacak kişinin postürüne uymaması durumunda aracı kullanacak kişinin yaşam standartlarında olumsuzluğa sebep olmaktadır. Koltuk yüksekliğinin çok yüksek olması durumunda aşağıdakilerden hangisi yaşanmaz?

Yetersiz gövde desteği

Dizleri masa veya masa altına yerleştirememe

Tekerlekler üzerindeki el jantlarına ulaşmanın güçlüğü

Gövde düzgünlüğünde azalma

Sandalyeden yana doğru yapacağı transferlerde güçlük çekme

Açıklama:

a,b,c ve e şıkkında verilen olumsuzluklar koltuk yüksekliğinin fazlalığından kaynaklanırken, d şıkkında verilen durum ayak koyma yerlerinin çok yüksek olmasında ortaya çıkar. Kullanıcının kalça bölgesinde basınç artar ve kişide uylukların arka bölgesinde destek eksikliğinden kaynaklı gövde düzgünlüğünde azalma oluşur.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Tekerlekli sandalyeyi bağımsız olarak kullanmak için bireyin tekerleklerin üzerinden hangi pozisyonunda kavraması gerekir?

Saat 2

Saat 3

Saat 6

Saat 9

Saat 12

Açıklama:

Tekerlekli sandalyeyi bağımsız olarak kullanmak için bireyin tekerleklerin üzerinden saat 12 pozisyonunda kavraması gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Geri pozisyonda merdiven çıkarken en az kaç kişi daha gereklidir?

Açıklama:

Geri pozisyonda merdiven çıkmada engelli bireyi merdivenden çıkarmak için hasta hariç en az iki kişi gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

“İki tekerlek üzerindeyken; tekerlekli sandalye geriye çekilirken veya ileri iterken küçük tekerlekler kaldırılır. Arka tekerleklerin yerle teması devam etmektedir.” Verilen bu tanım tekerlekli sandalye ile yapılan hangi hamlenin ilk adımıdır?

Eğimli yüzeyden çıkma

Eğimli yüzeyden inme

Merdivenden çıkma

Kaldırımdan inme

Asansörden inme

Açıklama:

Eğimli Yüzeyden Çıkma
İki tekerlek üzerinde:Tekerlekli sandalye geriye çekilirken (Resim 6.35) veya ileri iterken (Resim6.36) küçük tekerlekler kaldırılır, arka tekerleklerin yerle teması devam etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Tekerlekli sandalye kullanıcısının dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi bilgili, eğitimli ve yetenekli kişiler tarafından yapılmalıdır. Ülkemizde bu konuda eğitim alan kişiler kimlerdir?

Doktorlar

Hasta yakınları

Medikal ürün satıcıları

Hastalar

Fizyoterapistler

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 38

Standart tekerlekli sandalye ölçümü hangi yöntem ile yapılır?

Hastanın bir ahşap sandalyeye oturması ile yapılmalı.

Hastanın sedye yatış pozisyonu esas alınarak yapılır

Hastanın boy kilo endeksi baz alınarak yapılır.

Bilgisayar modellemesiyle yapılır.

Hastanın dizlerinin üzerine çökmesiyle yapılır.

Açıklama:

İlk ölçümler hastanın bir ahşap sandalye veya paspas üzerine yerleştirilmiş kontrplak parçası gibi sağlam, düz bir yüzeye oturması ile yapılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Tekerlekli sandalyenin ön ve küçük tekerlekleri dönüşlere izin vermek için genellikle sandalyenin ön tarafında bulunur. Uygun çap aşağıdakilerden hangisidir?

16 veya 25 cm

13 veya 20 cm

10 veya 15 cm

18 veya 23 cm

21 veya 28 cm

Açıklama:

Ön ve küçük tekerlekler, dönüşlere izin vermek için genellikle sandalyenin ön tarafında bulunur. Çapı genellikle 13 veya 20 cm olup katı kauçuk, pnömatik (hava dolu) veya yarı pnömatik lastikler olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Tekerlekli sandalyede bulunan hangi kilit türü kullanıcı tarafından aktif olarak kullanılamaz, başka bir kişiye ihtiyaç duyar?

Z kilit

Yardımcı kilit

Pervane kilit

Gömme kilit

Hidrolik kilit

Açıklama:

Yardımcı kilit, sırt desteğinin arkaya doğru yatmasını sağlar. Bu kilidi kullanıcı aktif olarak kullanamaz başka bir kişiye ihtiyaç duyar.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Tekerlekli sandalye seçilirken aşağıdaki değişkenlerden hangisine bakılmaz.

Cinsiyeti

Engel türü

Yaşı

Hastalığın geçicilik durumu

Engelin derecesi

Açıklama:

Tekerlekli sandalye seçilirken hastanın engeli, aktivite ve katılımdaki kısıtlılıkları, hastanın yaşı, boyu, kilosu, hastanın fonksiyonel becerileri veya tercihleri, hastalığın geçici veya kalıcı olması ile hastanın zihinsel ve fiziksel engellerinin seviyeleri de göz önünde bulundurulmalıdır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi standart tekerlekli sandalye bileşenlerinden biri değildir?

Sırt döşemesi

Ayak koyma plakası

Ön tekerlek

Sol tekerlek kilidi

Ek minder

Açıklama:

Ek minder standart bir tekerlekli sandalyenin bileşenlerinden biri değildir, opsiyonel olarak kullanıcı tarafından eklenebilir.
Tekerlekli Sandalyenin Bileşenleri. A: İtme Kolu, B: Sırt Döşemesi, C: Kol Dayama Yeri, D: Yan Destek Panelleri, E: Sol Tekerlek Kilidi (Fren), F: Ön Donanım, G: Ayak Koyma Plakasının Katlanma Yeri, H: Ayağın Konduğu Plaka, I: Ön Tekerlek, J: Sağ Tekerlek
Kilidi, K: Tekerleği El ile Çevirme Kısmı (Çember), L: Arka Tekerlek
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Tekerlekli sandalyenin kullanıcının bireysel ihtiyaçlarına uygunluğu önemlidir. Buna göre koltuk yüksekliğinin ayarlanması için kaç parmak mesafesinin uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmesi gerekir?

Boşluk olmamalıdır

2-3 parmak

3-4 parmak

4-5 parmak

5-6 parmak

Açıklama:

Koltuk yüksekliği için iki-üç parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmeli.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Tekerlekli sandalyenin kullanıcıya uygunluğunda bazı uygun olmayan koşullar vardır. Buna göre tekerlekli sandalye kullanıcısının uyluğun arka uç kısmında artan basınçtan dolayı rahatsızlık yaşamasının sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Sırt desteğinin çok yüksek olması

Koltuğun önden arkaya çok kısa olması

Koltuk yüksekliğinin çok dazla olması

Koltuğun çok düşük olması

Bacak destek plakalarının çok alçak olması

Açıklama:

Bacak destek plakaları çok alçak ise tekerlekli sandalye kullanıcısı, uyluğun arka uç
kısım üzerinde artan basınç ile karşı karşıya kalacaktır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Düşük sırt dayama, sağlam, hafif çerçeveler, eğimli (açılı) arka tekerlekler, düşük ve dar koltukları olma gibi özellikleri bulunan tekerlekli sandalye türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bacak desteği olan akülü sandalye

Spor aktivitelerine yönelik tekerlekli sandalye

Scooter akülü sandalye

Diz desteği olan akülü sandalye

Ayakta dik tutan tekerlekli sandalye

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 46

Tekerlekli sandalye aktivitelerinden yardımlı kaldırıma çıkma aktivetesinde ilk basamak aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

İtme kollarını ve tekerlekli sandalyenin arkasındaki çubuk kullanarak tekerlekli sandalyeyi geriye doğru eğin

Arka tekerlekler kaldırıma değinceye kadar tekerlekli sandalyeyi öne itin ve küçük tekerlekleri kaldırımın yüzeyine indirin

İtme kollarını kullanarak tekerlekli sandalyeyi kaldırın ve kaldırım üzerinde öne doğru itin

Aktiviteyi hastaya açıklamak, ona ne zaman yardım etmesi gerektiğini öğretmek

Tekerlekli sandalyeyi kaldırıma bakacak şekilde konumlandırın

Açıklama:

Aktiviteye geçmeden önce ilk yapılması gereken ne yapılacağının ve varsa beklentinin hastaya açıklanması olmalıdır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Tekerlekli sandalyeyle yüzü öne dönükken yardımlı kaldırımdan inme aktivitesinde aşağıdaki basamaklardan hangisi daha önce yapılır?

Kaldırımda durun

Arka tekerleklerin dönmesine izin verilerek tekerlekli sandalye öne doğru itilir

Küçük tekerlekler kaldırımın kenarında iken tekerlekli sandalye konumlandırılmalıdır

İtme kolları veya tekerlekli sandalyenin arkasındaki demir çubuk kullanılarak tekerlekli sandalye arka tekerlekler üzerine eğilir

tme kolları veya tekerlekli sandalyenin arkasındaki demir çubuk kullanılarak arka tekerlekler yola indirildikten sonra küçük tekerlekler yavaşça alçaltılır.

Açıklama:

Yüzü öne dönükken yardımlı kaldırımdan inme aşamaları:
• Küçük tekerlekler kaldırımın kenarında iken tekerlekli sandalye konumlandırılmalıdır ve hasta geriye yaslanarak oturmalıdır.
• Kaldırımda durun.
• İtme kolları veya tekerlekli sandalyenin arkasındaki demir çubuk kullanılarak tekerlekli sandalye arka tekerlekler üzerine eğilir.
• Arka tekerleklerin dönmesine izin verilerek tekerlekli sandalye öne doğru itilir
• İtme kolları veya tekerlekli sandalyenin arkasındaki demir çubuk kullanılarak arka tekerlekler yola indirildikten sonra küçük tekerlekler yavaşça alçaltılır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Standart bir tekerlekli sandalyeyi itmek için kol kuvveti yetersiz veya ellerinde kavrama becerisi olmayan kişiler aşağıdaki tekerlekli sandalye türlerinden hangisi daha uygundur?

Geriye doğru yatan tekerlekli sandalye

Akülü tekerlekli sandalye

Ayakta dik duran tekerlekli sandalye

Bacak desteği olan tekerlekli sandalye

Spora yönelik tekerlekli sandalye

Açıklama:

Akülü sandalyeler standart bir tekerlekli sandalyeyi itmek için kol kuvveti yetersiz veya ellerinde kavrama becerisi olmayan kişiler için gereklidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi sırt desteğinin arkaya doğru yatmasını sağlayan kilit türüdür?

Z kilidi

Yardımcı kilit

Pervane kilit

Bel kemeri

Göğüs kemeri

Açıklama:

Yardımcı kilit ise sırt desteğinin arkaya doğru yatmasını sağlar.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Tekerlekli sandalye seçiminde uygun olmayan bazı koşullar bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye kullanıcısının gövdesini sabit tutmakta zorlanması ya da postüral rounların görülmesine neden olan uygunsuzluktur?

Ayak koyma yerinin çok yüksek olması

Koltuğun dar olması

Kol dayama yerinin çok düşük olması

Sırt desteğinin çok alçak olması

Sırt desteğinin çok yüksek olması

Açıklama:

Sırt desteği çok alçak ise sandalyede daha az destek sağlanacağı için kişi gövdesini sabit tutmakta zorlanabilir veya postüral sorunlarda artma meydana gelebilir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi tekerlikli sandalye seçiminde dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?

hastanın zihinsel ve fiziksel engellerinin seviyeleri

hastanın yaşı

hastanın boyu

hastanın cinsiyeti

hastalığın geçici veya kalıcı olması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalyenin temel bileşenlerinden biri değildir?

Ön Donanım

Çekme Kolu

Sol Tekerlek Kilidi

Ayak Koyma Plakasının Katlanma Yeri

Yan Destek Panelleri

Açıklama:

Çekme kolu tekerlekli sandalyenin bileşenlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Tekerlekli sandalyenin uygunluğunun kısa bir süre içinde doğrulanmasında aşağıdaki belirteçlerden hangisi kullanılabilir?

Koltuk yüksekliği için dört-beş parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmeli

Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 8 cm yüksekte olmalı

Koltuk genişliği için hasta sandalyede otururken her iki yandan elinizi yerleştirdiğinizde kalça ile kol dayama yerleri arasında yeterli boşluk bulunmalı

Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz ardı bölgesinden 3 parmağınız rahatça bu alana yerleştiriliyor olmalı

Sırt desteğinin yüksekliği için kullanıcı dik otururken elinizi dikey olarak yerleştirdiğinizde iki parmağınız koltuk altına rahatça yerleşebilmeli

Açıklama:

Koltuk yüksekliği için iki-üç parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmelidir. Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalıdır. Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz ardı bölgesinden 2 parmağınız rahatça bu alana yerleştiriliyor olmalıdır. Sırt desteğinin yüksekliği için kullanıcı dik otururken elinizi dikey olarak yerleştirdiğinizde dört parmağınız koltuk altına rahatça yerleşebilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Masa veya kesme kolçakları olan kol dayama yerleri hangi hastalar için önerilmektedir?

Beslenme yardımı alan kullanıcılar için

Spor yapan kullanıcılar için

Tekerlekli sandalyeyi masa ya da bir yüzeye yakın konumlandırmak isteyen kişiler için

Kol dayamasına ihtiyaç duymadan ayağa kalkacak kullanıcılar için

Yandan transfer yapmasına gerek olmayan hasta grupları için

Açıklama:

Masa veya kesme kolçakları olan kol dayama yerleri, tekerlekli sandalyeyi masa ya da bir yüzeye yakın konumlandırmak isteyen kişiler için önerilir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Tekerlekli sandalyede bir spotter askısı hangi amaçla kullanılmaktadır?

Sandalyenin gövdesine tutturularak hastanın sandalyeden düşmesi veya sandalyede ileri doğru kaymasını önlemek amacıyla kullanılır.

Her iki yanında bulunan iki ayar düğmesi ya da kolları, sırtın pozisyonunu serbest bırakmak ve ayarlamak için kullanılır.

Göğüs stabilitesini artırmak ve tekerlekli sandalye kullanıcısının sandalyeden düşmesini önlemek için kullanılır.

Yokuş aşağı veya rampadan inme gibi durumlarda riski bulunan kişilerin güvenliği amacıyla bakım veren tarafından tekerlekli sandalyeyi kontrol etmede yardımcı olmak için kullanılır.

Kullanıcıyı çeşitli açılarla konumlandırmak için kullanılır.

Açıklama:

Bir spotter askısı, yokuş aşağı veya rampadan inme gibi durumlarda riski bulunan kişilerin güvenliği amacıyla bakım veren/arkadaş/aile fertlerinden biri tarafından tekerlekli sandalyeyi kontrol etmede yardımcı olmak için kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi hastanın yüzü öne dönükken size doğru açılan kapıdan girerken takip edilecek adımlardan biridir?

Hastayı kapının kenarına bakacak şekilde hafif bir açıyla konumlandırın.

Geçerken tekerlekli sandalyeyi çekin.

Tekerlekli sandalyeyi kapının kenarına bakacak şekilde hafif bir açıyla konumlandırın. Kapının dışa açılması ile odadan ayrılın.

Tekerlekli sandalyenin sırtı kapının açık kenarına gelecek şekilde hafif bir açıyla konumlandırın.

Tekerlekli sandalye kapıdan tamamen geçtikten sonra, koltuğu ileri bakacak şekilde çevirin.

Açıklama:

Hastanın yüzü öne dönükken kapı size doğru açılıyorsa şu adımları takip edin: Tekerlekli sandalyeyi kapının kenarına bakacak şekilde hafif bir açıyla konumlandırın. Kapının dışa açılması ile odadan ayrılın. Kapıyı mümkün olduğu kadar açarak tekerlekli sandalyenin rahat bir şekilde geçeceği bir alan oluşturun. Otomatik olarak kapanan bir kapı ise tek el veya tek ayağınızı kapıyı tutmak için kullanın. Sandalyeyi kapı girişinden itin.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Bir alt ve bir üst uzvu sağlam olan kişiler tekerlekli sandalyeyi bağımsız olarak kullanabilirler.
İki üst uzvu da felçli olan kişiler tekerlekli sandalyeyi bağımsız olarak kullanamazlar.
Geri pozisyonda merdiven çıkarken hasta hariç en az bir kişi gerekmektedir.

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tekerlekli kullanıcılar için doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I - II ve III

Açıklama:

132- 136

Bir alt ve bir üst uzvu sağlam olan kişiler tekerlekli sandalyeyi bağımsız olarak kullanabilirler.
İki üst uzvu da felçli olan kişiler tekerlekli sandalyeyi bağımsız olarak kullanabilirler.
Geri pozisyonda merdiven çıkarken hasta hariç en az iki kişi gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye kullnan bireylere öğretilmesi gereken manevralardan biri değildir?

Tek başına yürüyen merdivenden çıkarken kollardan destek alma

Tekerlek kilitlerini açma ve gerektiğinde kilidi sıkıştırma

Kol desteklerini çıkarma ve yer değiştirme

Ön donanım açma yeri çıkarma ve yer değiştirme

Diğer aktiviteleri yapmadan önce ayakların konulduğu plakaları kaldırıp indirme

Açıklama:

Tekerlekli sandalye kullanan bireylere aşağıdaki manevralar öğretilmelidir: (1) tekerlek kilitlerini açma ve gerektiğinde kilidi sıkıştırma (2) kol desteklerini çıkarma ve yer değiştirme (3) ön donanım açma yeri çıkarma ve yer değiştirme (4) diğer aktiviteleri yapmadan önce ayakların konulduğu plakaları kaldırıp indirme.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Alüminyuma göre daha ucuz olması
Alüminyuma göre daha hafif olması
Alüminyuma göre daha dayanıklı olması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hafif ve ultra hafif tekerlekli sandalyelerde titanyum tercih edilmesinin sebeplerindendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

129-130
Titanyum alüminyuma göre daha hafif ve dayanaklıdır, ancak daha pahalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi spor veya rekreasyonel aktivitelere yönelik tekerlekli sandalyelerin özelliklerinden değildir?

Arka tekerlekleri eğimlidir.

Yüksek manevra kabiliyeti, manevralara duyarlı ve kararlılık sağlar.

Ayarlanabilen sırt desteği ve/ veya koltuk yüksekliğine sahiptir.

Düşük sırt dayama, sağlam ve hafif çerçevelere sahiptir.

Koltukları düşük ve geniştir.

Açıklama:

Spor veya rekreasyonel aktivitelere yönelik tekerlekli sandalyeler, düşük sırt dayama, sağlam, hafif çerçeveler, eğimli (açılı) arka tekerlekler, düşük ve dar koltukların yanı sıra sandalyeyi kullanıcı için daha işlevsel kılmak amacıyla belirli özelliklere sahiptir. Bu tip tekerlekli sandalyeler spor hareket becerilerine yönelik tasarımlı, sağlam, yüksek manevra kabiliyeti, manevralara duyarlı ve kararlılık sağlar. Ayrıca bu tekerlekli sandalyeler ayarlanabilen sırt desteği ve/ veya koltuk yüksekliğine sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalyenin bileşenlerinden biri değildir?

İtme kolu

Kol dayama yeri

Yan destek paneli

Vites kutusu

Ön donanım

Açıklama:

Tekerlekli Sandalyenin Bileşenleri. A: İtme Kolu, B: Sırt Döşemesi, C: Kol Dayama Yeri, D: Yan Destek Panelleri, E: Sol Tekerlek Kilidi (Fren), F: Ön Donanım, G: Ayak Koyma Plakasının Katlanma Yeri, H: Ayağın Konduğu Plaka, I: Ön Tekerlek, J: Sağ Tekerlek Kilidi, K: Tekerleği El ile Çevirme Kısmı (Çember), L: Arka Tekerlek

Doğru Cevap: D

Soru 62

I- Koltuk yüksekliği için üç dört parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmeli
II- Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalı
III- Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz ardı bölgesinden 2 parmağınız rahatça bu alana yerleştiriliyor olmalı
Yukarıdakilerden hangisi tekerlekli sandalyenin uygunluğunun kısa bir süre içinde doğrulanmasındaki belirteçler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Tekerlekli sandalyenin uygunluğunun kısa bir süre içinde doğrulanmasında aşağıdaki belirteçlerle sağlanabilir:
• Koltuk yüksekliği için iki-üç parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmeli, • Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalı, • Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz ardı bölgesinden 2 parmağınız rahatça bu alana yerleştiriliyor olmalı (Resim 6.5), • Koltuk genişliği için hasta sandalyede otururken her iki yandan elinizi yerleştirdiğinizde kalça ile kol dayama yerleri arasında yeterli boşluk bulunmalı, • Sırt desteğinin yüksekliği için kullanıcı dik otururken elinizi dikey olarak yerleştirdiğinizde dört parmağınız koltuk altına rahatça yerleşebilmeli, • Kol dayama yüksekliği için ön kollar rahatça bu alanda yerleşmiş, omuzlar aynı hizada düzgün ve gövde dik olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

I- Koltuk yüksekliği çok yüksek ise arka döşeme çok düşük olacağından kişi yetersiz gövde desteği yaşayabilir
II- Koltuk çok düşükse tekerlekli sandalye kullanıcısı sandalyeden ayağa kalkma veya sandalyeden yana doğru yapacağı transferlerde güçlük çekebilir.
III- Bacak destek plakaları çok alçak ise tekerlekli sandalye kullanıcısı, uyluğun arka uç kısım üzerinde artan basınç ile karşı karşıya kalacaktır ve bu alanda yeterli boşluk bulunmaması nedeniyle hareket esnasında güven kaybı yaşayabilir.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tekerlekli sandalye kullanımındaki uygun olmayan koşullardandır?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uygun Olmayan Koşullar
• Koltuk yüksekliği çok yüksek ise arka döşeme çok düşük olacağından kişi yetersiz gövde desteği yaşayabilir. Engelli birey dizleri masa veya masa altına yerleştirme, tekerlekler üzerindeki el jantlarına ulaşmanın güçlüğü nedeniyle tekerlekli sandalyeyi itme veya kollar kol dayama yerine oturduğunda düzgün postürde (duruşta) durmada zorluk yaşayabilir.
• Koltuk çok düşükse tekerlekli sandalye kullanıcısı sandalyeden ayağa kalkma veya sandalyeden yana doğru yapacağı transferlerde güçlük çekebilir. Çünkü ağırlık merkezi yere daha yakın olacağından vücudun dikleştirilmesi zor olacaktır. Ayrıca düşük seviyedeki bir koltukta kişi otururken vücudun ağırlık dağılımı da yanlış olabilir. Tekerlekli sandalye alçak olduğu için zemindeki nesnelerle temas edebilir, böylece hareket kabiliyeti zorlaşarak bireyin güvenliği tehlikeye girebilir.
• Bacak destek plakaları çok alçak ise tekerlekli sandalye kullanıcısı, uyluğun arka uç kısım üzerinde artan basınç ile karşı karşıya kalacaktır ve bu alanda yeterli boşluk bulunmaması nedeniyle hareket esnasında güven kaybı yaşayabilir.
• Ayak koyma yerleri çok yüksek ise kullanıcının kalça bölgesinde basınç artar ve kişide uylukların arka bölgesinde destek eksikliğinden kaynaklı gövde düzgünlüğünde azalma olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Yandan transfer yapacak kullanıcılar için kayma tahtasının bu alana yerleştirilebilmesi amacıyla kolun çıkartılması veya geriye doğru katlanarak transferin yapılmasına izin veren kol dayanakları aşağıdakilerden hangisidir?

Sabit kol dayama

Çıkarılabilir veya geriye doğru katlanabilir kol dayama yerleri

Masa veya kesme kolçakları olan kol dayama yerleri

Ayarlanabilir kol dayama yerleri

Oynar kol dayama yerleri

Açıklama:

Çıkarılabilir veya geriye doğru katlanabilir kol dayama yerleri, yandan transfer yapacak kullanıcılar için kayma tahtasının bu alana yerleştirilebilmesi amacıyla kolun çıkartılması veya geriye doğru katlanarak transferin yapılmasına izin veren kol dayanaklarıdır. Kol dayanağı geçici olarak daraltılmak üzere ters çevrilebilir, kol dayama panelleri arasındaki mesafe ve genellikle çerçeveye pim ve kilitle sabitlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Tekerleğe bağlı bir metal halka içinde bulunan bir deliğe veya çentiğe yerleştiren bir pim ya da küçük düz metal çubuklara sahip olan kilit türü aşağıdakilerden hangisidir?

Z kilidi

Yardımcı kilit

Pervane kilidi

Bel kilidi

Göğüs kilidi

Açıklama:

Pervane kilitleri ise tekerleğe bağlı bir metal halka içinde bulunan bir deliğe veya çentiğe yerleştiren bir pim ya da küçük düz metal çubuklara sahiptir. Tekerlek kilitleri çoğu tekerlekli sandalye için isteğe bağlı bir üründür.

Doğru Cevap: C

Soru 66

I- Küçük tekerlekler yükseltildiğinde tekerlekli sandalye itilmelidir
II- Sandalyenin arkasında durun.
III- Küçük tekerlekler yükseltildiğinde itme kollarından tekerlekli sandalyeyi kontrol edin.
IV- İtme kollarından her iki el ile aşağı ve geri iterken bir ayak arkada bulunan demir çubuk üzerinde aşağı ve öne itin.
Yukarıda karışık bir sırada verilmiş küçük tekerleklerin yükseltilmesinin doğru aşamaları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıradadır?

I- III- II- IV

II-IV-I-III

III-IV-II-I

II- IV- III-I

III-II-I-IV

Açıklama:

Küçük Tekerleklerin Yükseltilmesi:
• Sandalyenin arkasında durun.
• İtme kollarından her iki el ile aşağı ve geri iterken bir ayak arkada bulunan demir çubuk üzerinde aşağı ve öne itin.
• Küçük tekerlekler yükseltildiğinde itme kollarından tekerlekli sandalyeyi kontrol edin.
• Küçük tekerlekler yükseltildiğinde tekerlekli sandalye itilmelidir

Doğru Cevap: D

Soru 67

I- İtme kollarını ve tekerlekli sandalyenin arkasındaki çubuk kullanarak tekerlekli sandalyeyi geriye doğru eğin.
II- İtme kollarını kullanarak tekerlekli sandalyeyi kaldırın ve kaldırım üzerinde öne doğru itin.
III- Arka tekerlekler kaldırıma değinceye kadar tekerlekli sandalyeyi öne itin ve küçük tekerlekleri kaldırımın yüzeyine indirin.
IV-Tekerlekli sandalyeyi kaldırıma bakacak şekilde konumlandırın.
V-Yolda durun.
Yukarıda karışık bir sırada verilmiş olan yardımlı kaldırıma çıkma aktivitiesi aşağıdakilerin hangisinde doğru sırada verilmiştir?

II- I- III- IV- V

IV-V-I-III-II

IV-V-I-II-III

I-II-II-IV-V

V-IV-I-III-II

Açıklama:

Yardımlı Kaldırıma Çıkma
Bu aktiviteyi hastaya açıklamanız, ona ne zaman yardım etmesi gerektiğini öğretmeniz ve aktiviteye başlamadan önce hastayı uyarmanız önemlidir.
Yüzü öne dönükken çıkma
• Tekerlekli sandalyeyi kaldırıma bakacak şekilde konumlandırın.
• Yolda durun.
• İtme kollarını ve tekerlekli sandalyenin arkasındaki çubuk kullanarak tekerlekli sandalyeyi geriye doğru eğin.
• Arka tekerlekler kaldırıma değinceye kadar tekerlekli sandalyeyi öne itin ve küçük tekerlekleri kaldırımın yüzeyine indirin.
• İtme kollarını kullanarak tekerlekli sandalyeyi kaldırın ve kaldırım üzerinde öne doğru itin

Doğru Cevap: B

Soru 68

I- Geçerken tekerlekli sandalyeyi çekin.
II- Tekerlekli sandalye kapıdan tamamen geçtikten sonra, koltuğu ileri bakacak şekilde çevirin.
III- Kapıyı mümkün olduğu kadar açarak tekerlekli sandalyenin rahat bir şekilde geçeceği bir alan oluşturun.
IV- Tekerlekli sandalyenin sırtı kapının açık kenarına gelecek şekilde hafif bir açıyla konumlandırın.
Yukarıda karışık bir sırada verilmiş kapı girişlerinde kapının size doğru açıldığı sırada tekerlekli sandalyenin geri pozisyondaki doğru hareketleri aşağıdakilerden hangisinde doğru sırada verilmiştir?

I-II-IV-III

I-IV-III-II

IV-III-I-II

IV-III-II-I

III-II-IV-I

Açıklama:

Geri pozisyonda girme
Kapı size doğru açılıyorsa:
• Tekerlekli sandalyenin sırtı kapının açık kenarına gelecek şekilde hafif bir açıyla konumlandırın.
• Kapıyı mümkün olduğu kadar açarak tekerlekli sandalyenin rahat bir şekilde geçeceği bir alan oluşturun.
• Geçerken tekerlekli sandalyeyi çekin.
• Tekerlekli sandalye kapıdan tamamen geçtikten sonra, koltuğu ileri bakacak şekilde çevirin.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalyelerden biri değildir?

Spor veya rekreasyonel aktivitelere yönelik tekerlekli sandalyeler

Akülü tekerlekli sandalyeler

Sırtı geriye doğru yatan tekerlekli sandalyeler

Ayakta dik tutan tekerlekli sandalyeler

Bel kemerli tekerlekli sandalyeler

Açıklama:

Değişik markaların değişik özellikleri olan tekerlekli sandalyeleri vardır. Bunların özellikleri ve kullanım amaçları benzer olabildiği gibi birçok farklılıkları da olabilmektedir. Ayrıca bir hasta için uygun ve gerekli olan bileşenler veya özellikler, başka bir hasta için gereksiz veya uygunsuz olabilir. Hasta sandalyesi için seçilen bileşenler ve özellikler hakkındaki kararlar daha önce açıklanan nedenlere bağlı olarak değişiklik gösterecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Düşük sırt dayama, sağlam, hafif çerçeveler, eğimli (açılı) arka tekerlekler, düşük ve dar koltukların yanı sıra sandalyeyi kullanıcı için daha işlevsel kılmak amacıyla belirli özelliklere sahip olan tekerlekli sandalye türü aşağıdakilerden hangisidir?

Spor veya Rekreasyonel Aktivitelere Yönelik Tekerlekli Sandalye

Katlanır Tekerlekli Sandalyeler

Hafif veya Ultra Hafif Tekerlekli Sandalye

Akülü Tekerlekli Sandalye

Geriye Doğru Yatan Tekerlekli Sandalyeler

Açıklama:

Spor veya Rekreasyonel Aktivitelere Yönelik Tekerlekli Sandalye
Spor veya rekreasyonel aktivitelere yönelik tekerlekli sandalyeler, düşük sırt dayama, sağlam, hafif çerçeveler, eğimli (açılı) arka tekerlekler, düşük ve dar koltukların yanı sıra sandalyeyi kullanıcı için daha işlevsel kılmak amacıyla belirli özelliklere sahiptir. Bu tip tekerlekli sandalyeler spor hareket becerilerine yönelik tasarımlı, sağlam, yüksek manevra kabiliyeti, manevralara duyarlı ve kararlılık sağlar. Buna ek olarak farklı rekabet ve rekreasyonel spor türleri ile oluşan darbelere dayanacak şekilde üretilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi standart tekerlekli sandalyede ilk ölçümde yapılmaması gerekenlerden biridir?

Hasta ahşap bir sandalye üzerine oturtularak ölçüm yapılmalı

Hasta kontrplak gibi düz bir zemin üzerine oturtularak ölçüm yapılmalı

Bir koltuk minderi kullanılmayacak olsa bile ölçümler yapılırken minder yerinde olmalıdır

Hasta ölçüm sırasında rahat bir pozisyonda oturmalıdır

Ölçüm sırasında hasta genellikle giydiği kıyafetlere benzer, rahat kıyafetler giymelidir.

Açıklama:

Koltuk minderi kullanılarak ölçüm yapılması sadece hasta tekerlekli sandalyeyi bu minderle birlikte kullanacaksa yapılmalıdır. Aksi halde minder kullanılmamalıdır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Standart tekerlekli sandalyenin engelli birey için ayarlanmasında çeşitli kriterlere dikkat edilmelidir. Bu kriterlerin yerine getirilmediği ve ölçümlerin doğru yapılmadığı durumlarda çeşitli olumsuzluklar yaşanabilmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyin uyluğunun üst yan tarafında aşırı basınç meydana gelmesine sebep olan durumdur?

Koltuğun çok düşük olması

Koltuğun yüksekliğinin fazla olması

Bacak destek plakalarının alçak olması

Koltuğun çok dar olması

Koltuğun önden arkaya doğru çok uzun olması

Açıklama:

Koltuk çok dar ise bu sefer de kişi yetersiz alandan dolayı pozisyon değiştirmekte
zorluk çekebilir; uyluğun üst yan tarafında aşırı basınç meydana gelebilir ve burada yetersiz alan olacağı için engelli birey günlük hayatta ortez/yardımcı araç vb. kullanmakta zorluklar olabilir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Tekerlekli sandalyenin engelli birey için doğru bir şekilde ayarlanmasında uygun olmayan koşullar bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisinin uygunsuzluğu durumunda tekerlekli sandalye kullanıcısının uyluğunun arka uç kısmına artan basınç şikayetinin olması olasıdır?

Bacak destek plakalarının çok alçak olması

Ayak koyma yerlerinin çok yüksek olması

Koltuğun önden arkaya kısa olması

Koltuğun yüksek olması

Sırt desteğinin çok alçak olması

Açıklama:

Bacak destek plakaları çok alçak ise tekerlekli sandalye kullanıcısı, uyluğun arka uç
kısım üzerinde artan basınç ile karşı karşıya kalacaktır ve bu alanda yeterli boşluk bulunmaması nedeniyle hareket esnasında güven kaybı yaşayabilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Tekerlekli sandalyelerin çeşitli bileşenleri ve bu bileşenlerin de farklı amaçlara yönelik özellikleri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye freni birimlerinden biridir?

Bacak desteği

Ayak desteği

Pervane kilitleri

Sabit kol dayama yeri

Arka tekerlekler

Açıklama:

Pervane kilitleri ise tekerleğe bağlı bir metal halka içinde bulunan bir deliğe veya çentiğe yerleştiren bir pim ya da küçük düz metal çubuklara sahiptir. Tekerlek kilitleri çoğu tekerlekli sandalye için isteğe bağlı bir üründür.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Farklı amaçlara yönelik standartların dışında farklı tekerlekli sandalye türleri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi düşük sırt dayama, sağlam, hafif çerçeveli, eğimli arka tekerleklere sahip olma gibi özelliklere sahip olan tekerlekli sandalye türüdür?

Akülü tekerlekli sandalye

Spor ve rekreasyonel aktivitelere yönelik tekerlekli sandalye

Hafif ve ultra hafif tekerlekli sandalye

Katlanır tekerlekli sandalye

Özel sensörlü tekerlekli sandalye

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 76

Tekerlekli sandalye kullanıcılarının kullanım öncesinde bir eğitime tabii tutulmaları önemlidir. Bu kapsamda çeşitli fonksiyonel aktiviteler bulunmaktadır. Aşağıdaki adımları içeren aktivite aşağıdakilerden hangisidir?
- Sandalyenin arkasında durun.
- İtme kollarından her iki el ile aşağı ve geri iterken bir ayak arkada bulunan demir çubuk üzerinde aşağı ve öne itin.
- Küçük tekerlekler yükseltildiğinde itme kollarından tekerlekli sandalyeyi kontrol edin.
- Küçük tekerlekler yükseltildiğinde tekerlekli sandalye itilmelidir

Yüzü Öne Dönükken Kaldırıma Çıkma

Geri Pozisyonda Kaldırımdan İnme

Yüzü Öne Dönükken Kaldırımdan İnme

Yardımlı Kaldırıma Çıkma

Küçük Tekerleklerin Yükseltilmesi

Açıklama:

Küçük Tekerleklerin Yükseltilmesi aktivitesi aşağıdaki adımları içermektedir.
• Sandalyenin arkasında durun.
• İtme kollarından her iki el ile aşağı ve geri iterken bir ayak arkada bulunan demir çubuk üzerinde aşağı ve öne itin.
• Küçük tekerlekler yükseltildiğinde itme kollarından tekerlekli sandalyeyi kontrol edin.
• Küçük tekerlekler yükseltildiğinde tekerlekli sandalye itilmelidir
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

1. Tekerlekli sandalyeyi kaldırıma bakacak şekilde konumlandırın.
2. Yolda durun.
3. İtme kollarını ve tekerlekli sandalyenin arkasındaki çubuk kullanarak tekerlekli sandalyeyi geriye doğru eğin
4. Arka tekerlekler kaldırıma değinceye kadar tekerlekli sandalyeyi öne itin ve küçük tekerlekleri kaldırımın yüzeyine indirin
5. İtme kollarını kullanarak tekerlekli sandalyeyi kaldırın ve kaldırım üzerinde öne doğru itin.
Yukarıdaki adımlardan oluşan aktivite aşağıdakilerden hangisidir?

Geri pozisyonda kaldırıma çıkma

Yardımla kaldırıma çıkma

Geri pozisyonda kaldırımdan inme

Yardımla kaldırımdan inme

Yüzü öne dönükken merdivenden inme

Açıklama:

Adımlara içeren aktivite yardımla kaldırıma çıkmadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

“Bir bilgisayarın ve [çevresel sensörlerin] bir koleksiyonunun eklendiği standart bir elektrikli tekerlekli sandalye veya bir koltuğun takılı olduğu bir mobil robot tabanı” olrak tanımlanan tekerlekli sandalye türü aşağıdakilerden hangisidir?

Katlanır tekerlekli sandalye

Hafif tekerlekli sandalye

Ultra hafif tekerlekli sandalye

Rekreasyonel tekerlekli sandalye

Akıllı tekerlekli sandalye

Açıklama:

Son dönemlerde çevresel sensörlerin bulunduğu akıllı tekerlekli sandalyeler geliştirilmeye başlanmıştır. “Bir bilgisayarın ve [çevresel sensörlerin] bir koleksiyonunun eklendiği standart bir elektrikli tekerlekli sandalye veya bir koltuğun takılı olduğu bir mobil robot tabanı” (Simpson, 2005) olarak tanımlanmaktadırlar.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Yokuş aşağı veya rampadan inme gibi durumlarda riski bulunan kişilerin güvenliği amacıyla bakım veren/arkadaş/aile fertlerinden biri tarafından tekerlekli sandalyeyi kontrol etmede yardımcı olmak için kullanılan tekerlekli sandalye parçası aşağıdakilerden hangisidir?

Spotter askısı

Z kilidi

Bacak desteği

Diz desteği

Ayarlanabilir kol dayama yerleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 80

I. Özellikle köşelere gelindiğinde koridor tehlikeler açısından gözlemlenmelidir.
II. Tekerlekli sandalye kullanırken yolun sol tarafı kullanılmalıdır.
III. Hastanın yer değiştirmesi sırasında ayak koyduğu plakalar kapalı olmalıdır.
IV. Hasta tekerlekli sandalyeye oturup kalkarken itme kollarının tutulması yeterlidir.
V. Tekerlekli sandalye ile harekete başlanırken hızlı olmak gerekir.
Yukarıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye ile hareket sırasında dikkat edilmesi gereken unsurlardandır?

III

Açıklama:

Tekerlekli sandalyeyi kullanırken koridor veya yürüme yolunun sağ tarafını kullanmaya özen gösterin. Özellikle köşelere geldiğinizde trafiği veya tehlikeleri göremeyeceğiniz için daha dikkatli olmanız gerekir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Tekerlekli sandalye seçilirken hastanın hangi özellikleri dikkate alınmalıdır?

Engeli,
Aktivite ve katılımdaki kısıtlılıkları,
Hastanın yaşı,
Hastanın fonksiyonel becerileri veya tercihleri,
Hastalığın geçici veya kalıcı olması
Hastanın zihinsel ve fiziksel engellerinin seviyeleri

I,II,V

III,IV,VI

I,II,III,IV

III,IV,V,VI

I,II,III,IV,V,VI

Açıklama:

Tekerlekli sandalye seçiminde tüm maddeler önemli olduğu için doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Tekerlekli sandalyenin uygunluğunun kısa bir süre içinde doğrulanmasında aşağıdaki belirteçlerden hangileri kullanılabilir?

Koltuk yüksekliği için iki-üç parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmelidir.
Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalıdır.
Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz ardı bölgesinden 2 parmağınız rahatça bu alana yerleştiriliyor olmalıdır.
Sırt desteğinin yüksekliği için kullanıcı dik otururken elinizi dikey olarak yerleştirdiğinizde dört parmağınız koltuk altına rahatça yerleşebilmelidir.
Kol dayama yüksekliği için ön kollar rahatça bu alanda yerleşmiş, omuzlar aynı hizada düzgün ve gövde dik olmalıdır.

I,II,III

III,IV,V

II,IV,V

I,III,V

I,II,III,IV,V

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Tekerlekli sandalye ile ilgili hangi koşul uygun olmayan koşul olarak değerlendirilir?

Koltuk yüksekliği için iki-üç parmak uyluğun altına rahatça yerleştirilebilmelidir.

Ayak koyma yerleri çok yüksek ise kullanıcının kalça bölgesinde basınç artar ve kişide uylukların arka bölgesinde destek eksikliğinden kaynaklı gövde düzgünlüğünde azalma olabilir.

Uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalıdır.

Koltuk derinliği için kolunuz yere paralel olacak şekilde avucunuz yere bakarken diz ardı bölgesinden 2 parmağınız rahatça bu alana yerleştiriliyor olmalıdır.

Kol dayama yüksekliği için ön kollar rahatça bu alanda yerleşmiş, omuzlar aynı hizada düzgün ve gövde dik olmalıdır.

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalyenin bileşenleri arasında yer almaz?

Kol dayama yerleri

Tekerlekler

Tepsi

Bacak ve ayak destek bileşenleri

Fren

Açıklama:

Tepsi tekerlekli sandalyenin bileşenleri arasında yer almadığı için doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Vücuda yönelik kullanılan yardımcılar düşünüldüğünde hangisi/hangileri tekerlekli sandalyenin bir bileşenidir?

Bel kemeri
Göğüs kemeri
Akü

III

I,II

I,II,III

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Farklı özellikleri olan tekerlekli sandalyeler arasında hangisi/hangileri yer alır?

Akülü tekerlekli sandalye
Spora yönelik tekerlekli sandalye
Hafif veya ultra hafif tekerlekli sandalye

III

I,II

I,II,III

Açıklama:

Tüm hepsi farklı tekerlekli sandalyeler arasında yer aldığı için doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Hafif tekerlekli sandalyelerde hangi malzeme tercih edilir?

Titanyum

Bakır

Demir

Alüminyum

Sert Plastik

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Tekerlekli sandalye kullanan bireylere aşağıdaki manevralardan hangileri öğretilmelidir?

Tekerlek kilitlerini açma ve gerektiğinde kilidi sıkıştırma
Kol desteklerini çıkarma ve yer değiştirme
Ön donanım açma yeri çıkarma ve yer değiştirme
Diğer aktiviteleri yapmadan önce ayakların konulduğu plakaları kaldırıp indirme.

III

I,II,III

I,II,III,IV

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Tekerlekli sandalye ile yürüyen merdivenden çıkma ve inme için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yürüyen merdiven kesinlikle kullanmamalıdır.
Yürüyen merdivende çıkarken tekerlekli sandalyenin arkasında bakım veren bireyin olması, hastanın öne eğilerek yürüyen merdivenin barlarından tutunması önemlidir.
Merdivenden inerken bakım veren birey güvenlik amacıyla hastanın önünde durur, hasta öne doğru uzanarak barlardan tutunur.

III

II,III

I,II,III

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Tekerlekli sandalyede bağımsız hareket sağlanabilmesi için hangi şekilde hareket edilebilir?

Her İki Üst Uzuv
Bir Üst ve Bir Alt Uzuv
Her iki Alt Uzuv

III

II,III

I,II,IIII

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Tekerlekli sandalye seçilirken,
I.Hastanın engeli,
II.Aktivite
III.Katılımdaki kısıtlılıkları,
Yukarıdaki hangisi ya da hangileri göz önünde bulundurulması gereken unsurlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yukarıdaki üç madde de göz önünde bulundurulması gereken unsurlardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Ülkemizde tekerlekli sandalye kullanımına yönelik eğitim alan meslek grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Fizyoterapistler

Psikologlar

Dil ve konuşma terapistleri

Ergoterapistler

Beden eğitimi öğretmenleri

Açıklama:

Ülkemizde tekerlekli sandalye kullanımına yönelik eğitim alan meslek grubu fizyoterapistlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Standart tekerlekli sandalyede, uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak kaç cm yüksekte olmalıdır?

2 cm

3 cm

5 cm

6 cm

8 cm

Açıklama:

Standart tekerlekli sandalyede, uyluk uzunluğu için, ayak koyma tabakası yerden yaklaşık olarak 5 cm yüksekte olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Engelli birey dizleri masa veya masa altına yerleştirme, tekerlekler üzerindeki el jantlarına ulaşmanın güçlüğü nedeniyle tekerlekli sandalyeyi itme veya kollar kol dayama yerine oturduğunda
düzgün postürde (duruşta) durmada zorluk yaşaması tekerlekli sandalyenin hangi uygun olmayan koşuluna örnektir?

Koltuğun çok düşük olması

Koltuk yüksekliği çok yüksek olması

Koltuğun dar olması

Sırt desteğinin çok yüksek olması

Sırt desteğinin alçak olması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 95

Tekerlekli sandalyede zayıf duruş veya sırt rahatsızlığına neden olan uygun olmayan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Ayak koyma yerlerinin yüksek olması

Koltuğun dar olması

Sırt desteğinin çok alçak olması

Kol dayama yerinin çok düşük olması

Kol dayama yerinin çok yüksek olması

Açıklama:

Tekerlekli sandalyede zayıf duruş veya sırt rahatsızlığına neden olan uygun olmayan durum, Kol dayama yerinin çok düşük olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Ön ve küçük tekerleklerin çapı yaklaşık olarak kaç cm.'dir?

13 veya 20 cm

15 veya 20 cm

13 veya 25 cm

18 veya 20 cm

5 veya 10 cm

Açıklama:

Ön ve küçük tekerleklerin çapı yaklaşık olarak 13 veya 20 cm.'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Elektrikli tekerlekli sandalyeler için kaç ana pil gereklidir?

1 adet

2 adet

3 adet

4 adet

5 adet

Açıklama:

Elektrikli tekerlekli sandalyeler için üç ana pil tipi mevcuttur.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Hafif veya ultra hafif tekerlekli sandalye tekerlekleri kaç kg ağırlığındadır?

5.5-13.5 kg

6.5-13.5 kg

5.5-10.5 kg

8.5-13.5 kg

9.5-13.5 kg

Açıklama:

Hafif veya ultra hafif tekerlekli sandalye tekerlekleri 5.5-13.5 kg ağırlığındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Tekerlekli sandalyeyi bağımsız olarak kullanmak için bireyin tekerleklerin üzerinden saat kaç pozisyonunda kavraması gerekir?

Açıklama:

Tekerlekli sandalyeyi bağımsız olarak kullanmak için bireyin tekerleklerin üzerinden saat 12 pozisyonunda kavraması gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

I. Sandalyenin arkasında durun.
II. İtme kollarından her iki el ile aşağı ve geri iterken bir ayak arkada bulunan demir çubuk üzerinde aşağı ve öne itin.
III. Küçük tekerlekler yükseltildiğinde itme kollarından tekerlekli sandalyeyi kontrol edin.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küçük tekerleklerin yükseltilmesi için yapılması gerekenlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yukarıdaki üç madde de küçük tekerleklerin yükseltilmesi için yapılması gerekenlerdendir.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Türkiye'deki yaklaşık olarak engelli birey sayısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

4,5 milyon

6 milyon

20 milyon

8,5 milyon

1,5 milyon

Açıklama:

Engellilik, insan varlığının bir parçasıdır ve yaşamın herhangi bir döneminde ortaya çıkabilir. Dünyada bir milyardan fazla engelli bireyin yaşadığı tahmin edilmektedir. Türkiye’de bu rakam yaklaşık 8,5 milyondur ve engelli bireyler toplam nüfusun %12,29’unu oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 2

"Temelde engelli bireylerin sağlıklarını korumaları ve devam ettirmeleri kişisel ve çevresel faktörlere bağlıdır". Buna göre aşağıdakilerden hangisi kişisel faktörlerden değildir?

Yaş

Irk

Yaşam şekli

Eğitim düzeyi

Çalıştığı iş yeri

Açıklama:

Temelde engelli bireylerin sağlıklarını korumaları ve devam ettirmeleri kişisel ve çevresel faktörlere bağlıdır. Hem kişisel hemde çevresel faktörler sağlığı olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilir. Kişisel faktörler, bireyin kendisine ait özelliklerdir ve kişinin mevcut sağlık durumundan ya da hastalığından bağımsızdır. Yaş, ırk, eşlik eden diğer sağlık problemleri, yaşam şekli, eğitim düzeyi ve karakteri kişisel faktörlere örnektir. Çevresel faktörler, kişinin yaşadığı
fiziksel, sosyal ve tutumsal ortamı içine alır. Değişik çevreler hastanın sağlığı üzerinde değişik etkiler yaratabilir. Çevresel faktörler, bireysel ve sosyal faktörler olmak üzere ikiye ayrılır. Kişinin yaşadığı ev, çalıştığı işyeri veya okulu, ailesinin, arkadaşlarının davranış ve tutumları bireysel çevresini oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 3

"Sağlık taramaları" kaçıncı düzey korumadır?

Birincil düzey

İkincil düzey

Üçüncül düzey

Dördüncül düzey

Beşincil düzey

Açıklama:

İkincil korunma, hastalığın erken dönemde tespit ve tedavi edilmesini içerir. Bu hastalıklar genellikle düzenli olarak yapılan sağlık taramaları ile ortaya çıkarılır. Bu sayede hastalıkların zarar verici etkilerinin ve bu hastalıklara ek olarak gelişebilecek sağlık problemlerinin azaltılması ya da önlenmesi hedeflenir. Örneğin yüksek tansiyon, inme (felç) için bir risk faktörüdür. Yüksek tansiyonu olan kişilerin erken dönemde tespit edilmesi, ilaçlarla tansiyonunun kontrol altında tutulması, egzersiz yapmaları ve sağlıklı beslenmeleri için yönlendirilmesi
inme geçirme riskini azaltır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi "Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2010"a göre engelli bireylerde sağlığın devam ettirmesi için gereken ana koşullardan değildir?

Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının desteklenmesi

Komplikasyonların önlenmesi

Engelli bireylerin sağlıklarını korumaya ve iyileştirmeye yönelik ihtiyaçları hakkında bilinçlendirilmesi

Sosyal aktivitelere katılımının teşvik edilmesi

Maddi destekte bulunmak

Açıklama:

“Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2010” a göre engelli bireylerde sağlığın devam ettirilmesi dört ana koşula bağlıdır. Bu koşullar; sağlıklı bir çevrenin ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının desteklenmesi, ikincil sağlık sorunlarının yani komplikasyonların önlenmesi, engelli bireylerin sağlıklarını korumaya ve iyileştirmeye yönelik ihtiyaçları hakkında bilinçlendirilmesi ve sosyal aktivitelere katılımının teşvik edilmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Sağlıklı olmak ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmek için, vücud sistemlerinin birlikte çalışma yeteneği olarak açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Fiziksel Uygunluk

Fiziksel Aktivite

Egzersiz

Mortalite

Morbidite

Açıklama:

Fiziksel Uygunluk
Sağlıklı olmak ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmek için, vücut sistemlerinin birlikte çalışma yeteneği olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin yararlarından değildir?

İnme riskini azaltır.

Kemik yoğunluğunu azaltır.

Depresyonu azaltır.

Erken ölüm riskini azaltır.

Kalça kırık riskini azaltır.

Açıklama:

Fiziksel Aktivitenin Yararları
• Erken ölüm riskini azaltır.
• Koroner arter hastalığı riskini azaltır.
• İnme riskini azaltır.
• Yüksek tansiyon riskini azaltır.
• Kan lipid profilini düzenler.
• Tip 2 diyabet riskini azaltır.
• Metabolik sendrom riskini azaltır.
• Kolon, meme ve akciğer kanseri riskini azaltır.
• Kilo kontrolüne yardım eder ve obeziteyi engeller.
• Fiziksel uygunluğu geliştitir.
• Düşmeleri önler.
• Kalça kırık riskini azaltır.
• Depresyonu azaltır.
• Kemik yoğunluğunu arttırır.
• Uyku kalitesini geliştirir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Dünya Sağlık Örgütü, yetişkin bireylerin haftada en az ne kadar şiddetli bir fiziksel aktivite programına katılmalarını önermektedir?

25 dakika

35 dakika

60 dakika

15 dakika

75 dakika

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü, yetişkin bireylerin haftada en az 150 dakika orta şiddetli veya 75 dakika yüksek şiddetli bir aerobik fiziksel aktivite programına katılmalarını önermektedir. Buna, haftanın en az iki günü,
kas kuvvetlendirme aktivitelerinin eklenmesi önerilmektedir. Aerobik aktiviteler, vücudun büyük kaslarının çalıştığı, ritmik ve uzun süre devam eden hareketlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Boyu 1. 80 ve vücut ağırlığı, 80 kg olan bir bireyin vücut kitle indeksi kaçtır?

24,69

25,32

26,75

19,45

22,30

Açıklama:

Obezite, vücutta sağlığı bozacak miktarlarda yağ birikmesidir. Obezite, günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki en önemli sağlık sorunlarından biri hâline gelmiştir. Obezite yetişkinlerde, vücut kütle indeksinin (VKİ) hesaplanması ile belirlenir. Vücut kütle indeksi; vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğunun (m) karesine bölünmesi ile elde edilir. Vücut kütle indeksi 25’in üzerinde olan bireyler kilolu, 30’un üzerinde olan bireyler de obez olarak adlandırılır. Örneğin, boyu 1,60 m ve kilosu 60 kg olan bir kişinin vücut kütle indeksi 23,43 kg/m2’ dir. Obezite; kalp hastalığı, inme, diyabet, yüksek tansiyon ve kanser gibi pek çok kronik hastalık için önemli bir risk faktörüdür. Amerikan
Kalp Derneğine göre, kalp-damar hastalıklarının önlenmesi için vücut kütle indeksinin 18,5 ila 24,9 arasında olması gerekmektedir. Amerika’da her yıl
300.000 kişi sağlıksız beslenmenin ve yetersiz fiziksel aktivitenin neden olduğu obezite ile ilişkili hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Dünya Sağlık Örgütüne göre gün içerisinde tüketilmesi gereken en az sebze ve meyve miktarı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

200 gr

250 gr

300 gr

350 gr

400 gr

Açıklama:

WHO’nun beslenme ile ilgili önerileri aşağıda yer almaktadır.
• Mümkünse mevsiminde ve çiğ olarak, günde en az 400 gram sebze ve meyve tüketin.

Doğru Cevap: E

Soru 10

4857 sayılı iş kanununa göre kaç işçi çalıştırılan iş yerlerine engelli birey çalıştırma zorunluluğu getirmiştir?

Açıklama:

İş yeri güvenliği: Engelli bireylerin iş yeri güvenliğinin sağlanması önemli bir diğer unsurdur. Engelli çalışanlar, aynı işi yapan diğer çalışanlarla
benzer risklere maruz kalırlar. Ancak engelli bireyler mevcut durumlarından dolayı ek risklerle de karşı karşıya kalabilirler. Ülkemizde, 4857 Sayılı
İş Kanunu’nun 30. maddesine göre 50 ve üzerinde işçi çalıştıran iş yerlerine engelli birey çalıştırma zorunluluğu getirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Bozukluk sonunda, etkilenen vücut kısımlarının görevlerini düzgün bir şekilde yapmasına engel olması durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Aktivite limitasyonu

Bozukluk

Katılımda kısıtlılık

Engel

Özür

Açıklama:

Herhangi bir kaza ya da hastalık, ilgili vücut yapılarında bir ‘bozukluk’ meydana getirir. Bu bozukluk, etkilenen vücut kısımlarının görevlerini düzgün bir şekilde yapmasına engel olur. Örneğin kas hastalıklarında, vücutta bulunan kaslar harabiyete uğrar ve bunun sonucunda zayıflar. Bacak kaslarındaki zayıflık kişinin yürümesini zorlaştırır ya da imkânsız bir hâle getirir. Buna ‘aktivite limitasyonu’ denir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi “Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020” göre sağlığın sosyal belirleyicilerinden biri değildir?

Sosyal ve toplumsal katılım

Kültürel çevre

Muhit ve İnsan Ürünü Çevre

Sağlık ve sağlık hizmetleri

Ekonomik denge

Açıklama:

“Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020” ise sağlığın sosyal belirleyicilerine odaklanır ve bunu beş başlık altında ele alır. • Ekonomik denge • Eğitim • Sağlık ve Sağlık Hizmetleri • Muhit ve İnsan Ürünü Çevre • Sosyal ve Toplumsal Katılım

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi “Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2010” a göre engelli bireylerde sağlığın devam ettirilmesi için gerekli olan temel koşullardan biri değildir?

Sağlıklı bir çevrenin ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının desteklenmesi

İkincil sağlık sorunlarının yani komplikasyonların önlenmesi

Çevredeki engellerin kaldırılması

Sosyal aktivitelere katılımının teşvik edilmesi

Engelli bireylerin sağlıklarını korumaya ve iyileştirmeye yönelik ihtiyaçları hakkında bilinçlendirilmesi

Açıklama:

“Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2010” a göre engelli bireylerde sağlığın devam ettirilmesi dört ana koşula bağlıdır. Bu koşullar;

sağlıklı bir çevrenin ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının desteklenmesi,
ikincil sağlık sorunlarının yani komplikasyonların önlenmesi,
engelli bireylerin sağlıklarını korumaya ve iyileştirmeye yönelik ihtiyaçları hakkında bilinçlendirilmesi
sosyal aktivitelere katılımının teşvik edilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi ‘Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020’’ye göre Engelli bireyler ve toplumun diğer üyeleri arasında sağlık alanındaki eşitsizliğin kaldırılması için verilen önerilerden biri değildir?

Toplumların ulaşılabilir olması konusunda cesaretlendirilmesi

Toplum yaşamının özendirilmesi

Çevredeki engellerin kaldırılması

Kültürel farklılıkların ortadan kaldırılması

Gerekli teknoloji ve yardım araçlarına ulaşımın sağlanması

Açıklama:

‘Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020’’ye göre Engelli bireyler ve toplumun diğer üyeleri arasında sağlık alanındaki eşitsizliğin kaldırılması için verilen öneriler aşağıda maddeler hâlinde verilmiştir. • Toplumların ulaşılabilir olması konusunda cesaretlendirilmesi, • Toplum yaşamının özendirilmesi, • Çevredeki engellerin kaldırılması, • Engelli bireylere uygun sağlık hizmetlerinin sağlanması, • Eğitim ve iş fıratlarının verilmesi, • Sosyal katılımın geliştirilmesi, • Gerekli teknoloji ve yardım araçlarına ulaşımın sağlanması, • Engelli bireylerin, halk sağlığı veri toplama çalışmalarına dahil edilmesi, • Engelli bireylerin sağlığı sürdürme faaliyetlerine dahil edilmesi, • Sağlık çalışanlarının engellilik ile illgili bilgi düzeylerinin geliştirmesi için eğitim olanaklarının arttırılması

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin yararlarından biri değildir?

Yüksek tansiyon riskini azaltır

Koroner arter hastalığı riskini azaltır

Kalça kırık riskini azaltır

Uyku kalitesini geleiştirir

Küçük kasların gelişimini sağlar

Açıklama:

Tablo 7.1 Fiziksel Aktivitenin Yararları

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin sağlıksız beslenmeleri ve fiziksel aktivite düzeylerinin az olmasına etki eden faktörlerden biri değildir?

Aile yapısı ve ailedeki kardeş sayısı

Kişinin egzersiz yapmasına engel olan kişisel ve çevresel koşullar

Kilo alımına ya da iştahta değişikliklere neden olan ilaçlar

Çiğneme ve yutma problemleri

Sağlıklı yiyecek seçeneğinin olmaması

Açıklama:

Engelli bireylerin sağlıksız beslenmeleri ve fiziksel aktivite düzeylerinin az olmasına etki eden faktörler aşağıda sıralanmıştır. • Sağlıklı yiyecek seçeneğinin olmaması • Çiğneme ve yutma problemleri • Kilo alımına ya da iştahta değişikliklere neden olan ilaçlar • Kişinin egzersiz yapmasına engel olan kişisel ve çevresel koşullar • Ekonomik zorluklar • Aile ve sosyal desteğin yetersiz olması

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi WHO’nun beslenme ile ilgili önerilerinden biri değildir?

Mümkünse mevsiminde ve çiğ olarak, günde en az 400 gram sebze ve meyve tüketilmesi

Gece geç saatlerde yemek yenilmesinden kaçınılması

Yeterli miktarda sıvı tüketilmesi

Toplam enerjinin %30’undan azının yağlardan alınması

Diyetinizde bakliyatlara ve ceviz, badem gibi gıdalara yer verilmesi

Açıklama:

WHO’nun beslenme ile ilgili önerileri aşağıda yer almaktadır. • Mümkünse mevsiminde ve çiğ olarak, günde en az 400 gram sebze ve meyve tüketin. • Diyetinizde bakliyatlara ve ceviz, badem gibi gıdalara yer verin. • Toplam enerjinin %10’undan azını rafine şekerlerden alın. • Toplam enerjinin %30’undan azını yağlardan alın. Doymuş yağlara oranla doymamış yağları tercih edin. • Günlük tuz tüketimini 5 gramın altına indirin. • Paketli gıdalardan mümkün olduğunca kaçının. • Yeterli miktarda sıvı tüketin.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi insanlarda güvenlik becerilerinin gelişimini etkileyen faktörlerden biri değildir?

Yaş ve gelişim

Yaşam şekli

Sosyal gelişim

Duygusal durum

İletişim becerileri

Açıklama:

İnsanlarda güvenlik becerilerinin gelişimi, yaş ve gelişim, yaşam şekli, hareketlilik düzeyi ve sağlık koşulları, duyusal-algısal değişiklikler, kognitif farkındalık, duygusal durum, iletişim becerileri ve güvenlik farkındalığı gibi çok sayıdaki faktörden etkilenir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin en sık karşılaştığı zorbalık durumlarından biri değildir?

Cinsel istismar dahil her tür cinsel şiddet

Fiziksel şiddet

Tıbbi bakım da dahil olmak üzere günlük yaşam içindeki kişisel ihtiyaçların ihmal edilmesi

Psikolojik ve sosyal şiddet

Duygusal istismar, sözlü saldırılar veya aşağılama

Açıklama:

Zorbalık uygulayan kişiler, aile üyeleri, bakıcılar, arkadaşlar, sağlık çalışanları, öğretmenler, suçlular ya da tanımadığı kişiler olabilir. Engelli bireylerin en sık karşılaştığı durumlar aşağıda maddelenmiştir. • Fiziksel şiddet • Cinsel istismar dahil her tür cinsel şiddet • Duygusal istismar, sözlü saldırılar veya aşağılama • Tıbbi bakım da dahil olmak üzere günlük yaşam içindeki kişisel ihtiyaçların ihmal edilmesi

Doğru Cevap: D

Soru 20

Sağlıklı olmak ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmek için, vücut sistemlerinin birlikte çalışma yeteneği olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Zihinsel uygunluk

Sosyal uygunluk

Duygusal uygunluk

Duyusal uygunluk

Fiziksel uygunluk

Açıklama:

Fiziksel Uygunluk
Sağlıklı olmak ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmek için, vücut sistemlerinin birlikte çalışma yeteneği olarak tanımlanır

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ‘Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020’’ye göre Engelli bireyler ve toplumun diğer üyeleri arasında sağlık alanındaki eşitsizliğin kaldırılması için verilen önerilerden değildir?

Engelli bireylere uygun sağlık hizmetlerinin sağlanması

Eğitim ve iş fırsatlarının verilmesi

Engelli bireylerin, halk sağlığı veri toplama çalışmalarına dahil edilmemesi

Gerekli teknoloji ve yardım araçlarına ulaşımın sağlanması

Çevredeki engellerin kaldırılması

Açıklama:

‘Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020’’ye göre Engelli bireyler ve toplumun diğer üyeleri arasında sağlık alanındaki eşitsizliğin kaldırılması için verilen öneriler aşağıda maddeler halinde verilmiştir.
• Toplumların ulaşılabilir olması konusunda cesaretlendirilmesi,
• Toplum yaşamının özendirilmesi,
• Çevredeki engellerin kaldırılması,
• Engelli bireylere uygun sağlık hizmetlerinin sağlanması,
• Eğitim ve iş fıratlarının verilmesi,
• Sosyal katılımın geliştirilmesi,
• Gerekli teknoloji ve yardım araçlarına ulaşımın sağlanması,
• Engelli bireylerin, halk sağlığı veri toplama çalışmalarına dahil edilmesi,
• Engelli bireylerin sağlığı sürdürme faaliyetlerine dahil edilmesi,
• Sağlık çalışanlarının engellilik ile ilgili bilgi düzeylerinin geliştirmesi için eğitim olanaklarının arttırılması.

Doğru Cevap: C

Soru 22

I. Koroner arter hastalığı ve inme riskini azaltır
II. Yüksek tansiyon ve Tip 2 diyabet riskini azaltır
III. Düşmeleri önler, kalça kırık riskini azaltır
Yukarıdakilerden hangileri fiziksel aktivitenin yararlarındandır?

I ve III

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Yalnız II

Açıklama:

Seçeneklerin hepsi doğrudur

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi WHO’nun beslenme ile ilgili önerilerilerinden değildir?

Mümkünse mevsiminde ve çiğ olarak, günde en az 400 gram sebze ve meyve tüketin

Diyetinizde bakliyatlara ve ceviz, badem gibi gıdalara yer verin

Toplam enerjinin %’20 den azını rafine şekerlerden alın

Günlük tuz tüketimini 5 gramın altına indirin

Paketli gıdalardan mümkün olduğunca kaçının

Açıklama:

WHO’nun beslenme ile ilgili .nerileri aşağıda yer almaktadır.
• Mümkünse mevsiminde ve çiğ olarak, günde en az 400 gram sebze ve meyve tüketin.
• Diyetinizde bakliyatlara ve ceviz, badem gibi gıdalara yer verin.
• Toplam enerjinin %10’undan azını rafine şekerlerden alın.
• Toplam enerjinin %30’undan azını yağlardan alın. Doymuş yağlara oranla doymamış yağları tercih edin.
• Günlük tuz tüketimini 5 gramın altına indirin.
• Paketli gıdalardan mümkün olduğunca kaçının.
• Yeterli miktarda sıvı tüketin.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dünyada, her beş ölümden üç tanesi sigara ile ilişkilendirilmektedir

Engelli bireylerdeki madde bağımlılığının oranı genel popülasyondan 4-5 kat daha fazladır

Engelli bireyler arasında en fazla kullanılan madde kokaindir

Sigara kullanımı, akciğer, ağız, yemek borusu, pankreas, böbrek, mesane ve rahim ağzı gibi kanserleri için önemli bir risk faktörüdür

Alkol kullanan engelli bireylerin doktorlar tarafından verilen sağlık önerilerine uyma ihtimalleri oldukça yüksektir

Açıklama:

D seçeneğindeki bilgi doğru, diğerleri ise yanlıştır

Doğru Cevap: D

Soru 25

I. Fiziksel şiddet
II. Cinsel istismar dahil her tür cinsel şiddet
III. Duygusal istismar, sözlü saldırılar veya aşağılama
IV. Tıbbi bakım da dahil olmak üzere günlük yaşam içindeki kişisel ihtiyaçların ihmal edilmesi
Yukarıdaki maddelerden hangileri engelli bireylerin en sık karşılaştığı durumlardandır?

I ve III

III ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Engelli bireylerin en sık karşılaştığı durumlar aşağıda maddelenmiştir.
• Fiziksel şiddet
• Cinsel istismar dahil her tür cinsel şiddet
• Duygusal istismar, sözlü saldırılar veya aşağılama
• Tıbbi bakım da dahil olmak üzere günlük yaşam içindeki kişisel ihtiyaçların ihmal edilmesi

Doğru Cevap: D

Soru 26

Heimlich manevrası aşağıdaki rahatsızlıklardan hangisi ile ilgilidir?

Düşmeler

Haşlanma ve yanıklar

Boğulma

Kesikler

Kırıklar

Açıklama:

Boğulma: Solunumun kesintiye uğraması nedeniyle oluşan oksijen yetersizliğine bağlı olarak meydana gelir. Özellikle yemek yerken, yutma problemi olan hastalar için yaşamı tehdit eden ciddi bir risk faktörüdür. Bu nedenle engellinin bakımını yürüten kişinin Heimlich manevrası ile ilgili bilgi sahibi olması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. Termal
II. Kimyasal
III. Elektriksel
IV. Radyoaktif
Yukarıdakilerden hangileri yanığa sebep olan etmenlerdendir?

I ve III

II ve IV

I, II, III ve IV

I ve IV

II ve III

Açıklama:

Haşlanma ve yanıklar: Haşlanma sıcak su veya su buharı nedeniyle oluşan yanıklardır. Yanıklar termal, kimyasal, elektriksel veya radyoaktif etmenlere bağlı olarak oluşabilir. Yanıklar en çok duyu bozukluğu olan engelli bireyler için bir risk faktörüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Hastalığa yakalanma oranı aşağıdaki terimlerden hangisi ile ifade edilir?

Mortalite

Morbidite

Moralite

Kronite

Katılım

Açıklama:

Morbidite: Hastalığa yakalanma oranıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Bireylerin aktiviteleri yerine getirirken yaşadığı zorluklara ne ad verilmektedir?

Aktivite limitasyonu

Bozukluklar

Katılım

Katılımda kısıtlılık

Aktivite

Açıklama:

Vücut fonksiyonları: Sindirim, görme, hareket etme gibi vücut sistemlerinin gerekleştirdiği fizyolojik görevlerdir
Bozukluklar: Vücut yapıları ve fonksiyonlarındaki olumsuzluk ve problemleri ifade eder.
Aktivite: Bir iş ya da eylemin kişi tarafından yerine getirilmesidir.
Katılım: Yaşama karışmaktır.
Aktivite limitasyonu: Bireylerin aktiviteleri yerine getirirken yaşadığı zorluklardır.
Katılımda kısıtlılık: Bireylerin hayata karışırken yaşayabileceği sorunlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

I. Ekonomik denge
II. Sağlık ve Sağlık Hizmetleri
III. Muhit ve İnsan Ürünü Çevre
“Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020” sağlığın sosyal belirleyicilerine odaklanır. Yukarıdakilerden hangileri bu belirleyicilerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

"Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020” ise sağlığın sosyal belirleyicilerine odaklanır ve bunu beş başlık altında ele alır
• Ekonomik denge
• Eğitim
• Sağlık ve Sağlık Hizmetleri
• Muhit ve İnsan Ürünü Çevre
• Sosyal ve Toplumsal Katılım

Doğru Cevap: D

Soru 31

Bir kas hastalığına bağlı vücutta bulunan kaslar harabiyete uğrayarak kişinin hareket etmesini zorlaştırmasına ne ad verilir?

Aktivite Limitasyonu

Bozukluk

Katılımda Kısıtlılık

Morbidite

Mortalite

Açıklama:

Herhangi bir kaza ya da hastalık, ilgili vücut yapılarında bir ‘bozukluk’ meydana getirir. Bu bozukluk, etkilenen vücut kısımlarının görevlerini düzgün bir şekilde yapmasına engel olur. Örneğin kas hastalıklarında, vücutta bulunan kaslar harabiyete uğrar ve bunun sonucunda zayıflar. Bacak kaslarındaki zayıflık kişinin yürümesini zorlaştırır ya da imkânsız bir hâle getirir. Buna ‘aktivite limitasyonu’ denir. Bu aktivite limitasyonu, kişinin toplum içindeki görevlerini yerine getirmesine ve sosyal faaliyetlere katılmasına engel olarak ‘katılımda kısıtlılık’ yaratır. Örneğin; kişi yürüyemediği için okuluna gidemez, alışveriş yapamaz ya da spor- oyun aktiviteleri gibi hem eğleneceği hem de sağlığını korumaya yardım eden faaliyetlere katılamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aktivite limitasyonunun, kişinin toplum içindeki görevlerini yerine getirmesine ve sosyal faaliyetlere katılmasına engel olması ne oluşturur?

Astım

Bozukluk

Hastalık

Katılımda Kısıtlılık

Morbidite

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 33

Sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi ile ilgili davranış kalıpları, eylemler ve alışkanlıklar olarak tanımlanan kavram seçeneklerden hangisidir?

Birincil Koruma

İkincil Koruma

Mortalite

Sağlık Davranışları

Üçüncül Koruma

Açıklama:

Engelli bireylerin, sağlıklarını devam ettirebilmeleri için sağlıklı bir yașam tarzını benimsemeleri ve günlük hayatlarında sağlığı destekleyen davranışlarına yer vermeleri gerekmektedir. Sağlık davranışları; sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi ile ilgili davranış kalıpları, eylemler ve alışkanlıklar olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

'Belirli bir hastalık için potansiyel olarak risk altında olan sağlıklı bireylere odaklanır.' Bu ifade aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Birincil korunma

İkincil korunma

Aktivite

Üçüncül korunma

Bozukluk

Açıklama:

Birincil koruma, belirli bir hastalık için
potansiyel olarak risk altında olan sağlıklı bireylere odaklanır

Doğru Cevap: A

Soru 35

'Hastalığın erken dönemde tespit ve tedavi edilmesini içerir.' Bu ifade aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Birincil korunma

İkincil korunma

Üçüncül korunma

Fiziksel uygunluk

Morbidite

Açıklama:

İkincil korunma, hastalığın erken dönemde
tespit ve tedavi edilmesini içerir

Doğru Cevap: B

Soru 36

“Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020” ise sağlığın sosyal belirleyicilerine odaklanır ve
bunu beş başlık altında ele alır. Aşağıdakilerden hangisi bu gruba girer?

Ekonomik denge

Eğitim

Sağlık ve Sağlık Hizmetleri

Muhit ve İnsan Ürünü Çevre

Hepsi

Açıklama:

Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020”
ise sağlığın sosyal belirleyicilerine odaklanır ve
bunu beş başlık altında ele alır.
• Ekonomik denge
• Eğitim
• Sağlık ve Sağlık Hizmetleri
• Muhit ve İnsan Ürünü Çevre
• Sosyal ve Toplumsal Katılım

Doğru Cevap: E

Soru 37

Toplum yaşamının özendirilmesi,

Çevredeki engellerin kaldırılması,

Sosyal katılımın geliştirilmesi,

Engelli bireylerin, halk sağlığı veri toplama
çalışmalarına dahil edilmesi,

Hepsi

Açıklama:

‘Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020’’ye göre Engelli
bireyler ve toplumun diğer üyeleri arasında sağlık
alanındaki eşitsizliğin kaldırılması için verilen öneriler aşağıda maddeler hâlinde verilmiştir.
• Toplumların ulaşılabilir olması konusunda
cesaretlendirilmesi,
• Toplum yaşamının özendirilmesi,
• Çevredeki engellerin kaldırılması,
• Engelli bireylere uygun sağlık hizmetlerinin
sağlanması,
• Eğitim ve iş fıratlarının verilmesi,
• Sosyal katılımın geliştirilmesi,
• Gerekli teknoloji ve yardım araçlarına ulaşımın sağlanması,
• Engelli bireylerin, halk sağlığı veri toplama
çalışmalarına dahil edilmesi,
• Engelli bireylerin sağlığı sürdürme faaliyetlerine dahil edilmesi,
• Sağlık çalışanlarının engellilik ile illgili
bilgi düzeylerinin geliştirmesi için eğitim
olanaklarının arttırılması.

Doğru Cevap: E

Soru 38

'Sağlıklı olmak ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmek için, vücut sistemlerinin
birlikte çalışma yeteneği olarak tanımlanır.' Bu ifade aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Mortalite

Fiziksel Uygunluk

Morbidite

Birincil korunma

İkincil korunma

Açıklama:

Fiziksel Uygunluk
Sağlıklı olmak ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmek için, vücut sistemlerinin
birlikte çalışma yeteneği olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Engelli bireylerde fiziksel aktivitenin yararları nelerdir?

Kan lipid profilini düzenler

Uyku kalitesini geliştirir.

Kalça kırık riskini azaltır

Tip 2 diyabet riskini azaltır.

Hepsi

Açıklama:

Erken ölüm riskini azaltır.
• Koroner arter hastalığı riskini azaltır.
• İnme riskini azaltır.
• Yüksek tansiyon riskini azaltır.
• Kan lipid profilini düzenler.
• Tip 2 diyabet riskini azaltır.
• Metabolik sendrom riskini azaltır.
• Kolon, meme ve akciğer kanseri riskini azaltır.
• Kilo kontrolüne yardım eder ve obeziteyi engeller.
• Fiziksel uygunluğu geliştitir.
• Düşmeleri önler.
• Kalça kırık riskini azaltır.
• Depresyonu azaltır.
• Kemik yoğunluğunu arttırır.
• Uyku kalitesini geliştirir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Engelli bireylerin sağlıksız beslenmeleri ve fiziksel aktivite düzeylerinin az olmasına etki eden faktörler aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlıklı yiyecek seçeneğinin olmaması

Çiğneme ve yutma problemleri

Ekonomik zorluklar

Kişinin egzersiz yapmasına engel olan kişisel ve çevresel koşullar

Hepsi

Açıklama:

Engelli bireylerin sağlıksız beslenmeleri ve fiziksel aktivite düzeylerinin az olmasına etki eden faktörler aşağıda sıralanmıştır.
• Sağlıklı yiyecek seçeneğinin olmaması
• Çiğneme ve yutma problemleri
• Kilo alımına ya da iştahta değişikliklere neden olan ilaçlar
• Kişinin egzersiz yapmasına engel olan kişisel ve çevresel koşullar
• Ekonomik zorluklar
• Aile ve sosyal desteğin yetersiz olması

Doğru Cevap: E

Soru 41

WHO’nun beslenme ile ilgili öneriler aşağıdakilerden hangisidir?

Paketli gıdalardan mümkün olduğunca kaçının.

Toplam enerjinin %10’undan azını rafine şekerlerden alın.

Günlük tuz tüketimini 5 gramın altına indirin

Toplam enerjinin %30’undan azını yağlardan alın. Doymuş yağlara oranla doymamış yağları tercih edin

Hepsi

Açıklama:

WHO’nun beslenme ile ilgili önerileri aşağıda yer almaktadır.
• Mümkünse mevsiminde ve çiğ olarak, günde en az 400 gram sebze ve meyve tüketin.
• Diyetinizde bakliyatlara ve ceviz, badem gibi gıdalara yer verin.
• Toplam enerjinin %10’undan azını rafine şekerlerden alın.
• Toplam enerjinin %30’undan azını yağlardan alın. Doymuş yağlara oranla doymamış yağları tercih edin.
• Günlük tuz tüketimini 5 gramın altına indirin.
• Paketli gıdalardan mümkün olduğunca kaçının.
• Yeterli miktarda sıvı tüketin.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi insanlarda güvenlik becerilerinin gelişimini etkileyen faktörlerdendir?

duyusal-algısal değişiklikler

kognitif farkındalık

duygusal durum

iletişim beceriler

Hepsi

Açıklama:

İnsanlarda güvenlik becerilerinin gelişimi, yaş ve gelişim, yaşam şekli, hareketlilik düzeyi ve sağlık koşulları, duyusal-algısal değişiklikler, kognitif farkındalık, duygusal durum, iletişim becerileri ve güvenlik
farkındalığı gibi çok sayıdaki faktörden etkilenir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Engelli bireylerin en sık karşılaştığı durumlar aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel şiddet

Cinsel istismar dahil her tür cinsel şiddet

Duygusal istismar, sözlü saldırılar veya aşağılama

Tıbbi bakım da dahil olmak üzere günlük
yaşam içindeki kişisel ihtiyaçların ihmal
edilmesi

Hepsi

Açıklama:

Fiziksel şiddet
• Cinsel istismar dahil her tür cinsel şiddet
• Duygusal istismar, sözlü saldırılar veya aşağılama
• Tıbbi bakım da dahil olmak üzere günlük
yaşam içindeki kişisel ihtiyaçların ihmal
edilmesi
Engelli bireyin

Doğru Cevap: E

Soru 44

Engelli bireylerin fiziksel yetersizlikleri, yargılama becerilerinin zayıf olması ve toplumsal becerilerindeki eksiklikler nedeniyle şiddet ve istismara maruz kalmalarına ne ad verilir?

Boğulma

Düşme

Haşlanma

Yangın

Zorbalık

Açıklama:

Engelli bireyler, fiziksel yetersizlikleri, yargılama becerilerinin zayıf olması ve toplumsal becerilerindeki eksiklikler nedeniyle sömürülmeye karşı daha açık ve savunmasızdırlar. Bu nedenle şiddet ve istismara engelli olmayan bireylere göre daha fazla maruz kalırlar. Buna ‘zorbalık’ denir. Engelli bireylerin zorbalıkla en sık karşılaştıkları yerler hastane ve evleridir. Zorbalık uygulayan kişiler, aile üyeleri, bakıcılar, arkadaşlar, sağlık çalışanları, öğretmenler, suçlular ya da tanımadığı kişiler olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Seçeneklerden hangisi engelli bireylerin karşılaştığı 'zorbalık' durumudur?

Eşiğe takılıp düşme

Evde yangın çıkması

Sözlü saldırılar veya aşağılama

Su buharı nedeniyle oluşan yanıklar

Soluk borusuna yiyecek tıkanması

Açıklama:

Fiziksel şiddet

Cinsel istismar dahil her tür cinsel şiddet

Duygusal istismar, sözlü saldırılar veya aşa-
ğılama

Tıbbi bakım da dahil olmak üzere günlük
yaşam içindeki kişisel ihtiyaçların ihmal
ed

Engelli bireylerin zorbalıkla en sık karşılaştıkları yerler hastane ve evleridir. Zorbalık uygulayan kişiler, aile üyeleri, bakıcılar, arkadaşlar, sağlık çalışanları, öğretmenler, suçlular ya da tanımadığı kişiler olabilir. Engelli bireylerin en sık karşılaştığı durumlar aşağıda maddelenmiştir.

Fiziksel şiddet
Cinsel istismar dahil her tür cinsel şiddet
Duygusal istismar, sözlü saldırılar veya aşa-
ğılama
Tıbbi bakım da dahil olmak üzere günlük
yaşam içindeki kişisel ihtiyaçların ihmal
edilmesi

Doğru Cevap: C

Soru 46

Ülkemizde 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesine göre en az kaç işçi çalıştıran işyerine engelli birey çalıştırma zorunluluğu getirilmiştir?

Açıklama:

Ülkemizde, 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesine göre 50 ve üzerinde işçi çalıştıran iş yerlerine engelli birey çalıştırma zorunluluğu getirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

'.......... hastalığa yakalanma oranıdır.' İfadeyi tamamlayan uygun kavramı bulunuz.

Aktivite

Bozukluk

Mortalite

Morbidite

Katılım

Açıklama:

Morbidite, hastalığa yakalanma oranıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

'.......... hastalığa bağlı ölüm oranıdır.' İfadeyi tamamlayan uygun kavramı bulunuz.

Aktivite

Bozukluk

Morbidite

Mortalite

Zorbalık

Açıklama:

Mortalite, hastalığa bağlı ölüm oranıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Sağlıklı olmak ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmek için, vücut sistemlerinin birlikte çalışma yeteneğine ne denir?

Aktivite Limitasyonu

Birincil Koruma

Fiziksel Uygunluk

Katılımda Kısıtlılık

Sağlıklı ve Dengeli Beslenme

Açıklama:

Fiziksel Uygunluk: Sağlıklı olmak ve günlük yaşam aktiviteleri- ni gerçekleştirmek için, vücut sistemlerinin birlikte çalışma yeteneği olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Vücut kütle indeksinin (VKİ) hesaplanması kaçın üzerindekiler obez olarak tanımlanır?

Açıklama:

Vücut kütle indeksi 25’in üzerinde olan bireyler kilolu, 30’un üzerinde olan bireyler de obez olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Fiziksel aktivitenin yararları aşağıdakilerden hangileridir?
I. Erken ölüm riskini azaltır.
II. Koroner arter hastalığı riskini azaltır.
III. İnme riskini azaltır.
IV. Yüksek tansiyon riskini azaltır.
V. Kan lipid profilini düzenler.

I-II-III-IV

I-II-III-V

II-III-IV-V

I-III-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Fiziksel Aktivitenin Yararları • Erken ölüm riskini azaltır. • Koroner arter hastalığı riskini azaltır. • İnme riskini azaltır. • Yüksek tansiyon riskini azaltır. • Kan lipid profilini düzenler. • Tip 2 diyabet riskini azaltır. • Metabolik sendrom riskini azaltır. • Kolon, meme ve akciğer kanseri riskini azaltır. • Kilo kontrolüne yardım eder ve obeziteyi engeller. • Fiziksel uygunluğu geliştitir. • Düşmeleri önler. • Kalça kırık riskini azaltır. • Depresyonu azaltır. • Kemik yoğunluğunu arttırır. • Uyku kalitesini geliştirir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangileri engelli bireylerin sağlıksız beslenmeleri ve fiziksel aktivite düzeylerinin az olmasına etki eden faktörlerdir?
I. Sağlıklı yiyecek seçeneğinin olmaması
II. Çiğneme ve yutma problemleri
III. Kilo alımına ya da iştahta değişikliklere neden olan ilaçlar
IV. Kişinin egzersiz yapmasına engel olan kişisel ve çevresel koşullar
V. Ekonomik zorluklar

I-II-III-IV

I-II-III-V

II-III-IV-V

I-III-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Engelli bireylerin sağlıksız beslenmeleri ve fiziksel aktivite düzeylerinin az olması- na etki eden faktörler aşağıda sıralanmıştır. • Sağlıklı yiyecek seçeneğinin olmaması • Çiğneme ve yutma problemleri • Kilo alımına ya da iştahta değişikliklere neden olan ilaçlar • Kişinin egzersiz yapmasına engel olan kişisel ve çevresel koşullar • Ekonomik zorluklar • Aile ve sosyal desteğin yetersiz olması

Doğru Cevap: E

Soru 53

Dünya Sağlık Örgütü, yetişkinlerin haftada en az kaç dakika aerobik fiziksel aktivite programına katılımlarını önermektedir?

200

150

Açıklama:

150

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangileri engelli bireyler ve toplumun diğer üyeleri arasında sağlık alanındaki eşitsizliğin kaldırılması için verilen önerilerdir?
I. Toplumların ulaşılabilir olması konusunda cesaretlendirilmesi
II. Toplum yaşamının özendirilmesi
III. Çevredeki engellerin kaldırılması
IV. Engelli bireylere uygun sağlık hizmetlerinin sağlanması
V. Eğitim ve iş fıratlarının verilmesi

I-II-III-IV

I-II-III-V

II-III-IV-V

I-II-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Engelli bireyler ve toplumun diğer üyeleri arasında sağlık alanındaki eşitsizliğin kaldırılması için verilen öneriler aşağıda maddeler hâlinde verilmiştir. • Toplumların ulaşılabilir olması konusunda cesaretlendirilmesi, • Toplum yaşamının özendirilmesi, • Çevredeki engellerin kaldırılması, • Engelli bireylere uygun sağlık hizmetlerinin sağlanması, • Eğitim ve iş fıratlarının verilmesi, • Sosyal katılımın geliştirilmesi, • Gerekli teknoloji ve yardım araçlarına ulaşı- mın sağlanması, • Engelli bireylerin, halk sağlığı veri toplama çalışmalarına dahil edilmesi, • Engelli bireylerin sağlığı sürdürme faaliyetlerine dahil edilmesi, • Sağlık çalışanlarının engellilik ile illgili bilgi düzeylerinin geliştirmesi için eğitim olanaklarının arttırılması.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıda verilen beslenme ile ilgili önerileriden hangileri doğrudur?
I. Mümkünse mevsiminde ve çiğ olarak, günde en az 400 gram sebze ve meyve tüketin.
II. Diyetinizde bakliyatlara ve ceviz, badem gibi gıdalara yer verin.
III. Toplam enerjinin %10’undan azını rafine şekerlerden alın.
IV. Toplam enerjinin %30’undan azını yağlardan alın. Doymuş yağlara oranla doymamış yağları tercih edin.
V. Günlük tuz tüketimini 5 gramın altına indirin.

I-II-III-IV

I-II-III-V

II-III-IV-V

I-II-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Bazı uzmanlar koroner arter hastalığı ve kanser vakalarının 1/3’ünün hatalı beslenme nedeniyle meydana geldiğini savunmaktadır. WHO’nun beslenme ile ilgili önerileri aşağıda yer almaktadır. • Mümkünse mevsiminde ve çiğ olarak, günde en az 400 gram sebze ve meyve tüketin. • Diyetinizde bakliyatlara ve ceviz, badem gibi gıdalara yer verin. • Toplam enerjinin %10’undan azını rafine şekerlerden alın. • Toplam enerjinin %30’undan azını yağlardan alın. Doymuş yağlara oranla doymamış yağları tercih edin. • Günlük tuz tüketimini 5 gramın altına indirin. • Paketli gıdalardan mümkün olduğunca kaçının. • Yeterli miktarda sıvı tüketin.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Birincil koruma için geçerli olan maddeyi işaretleyiniz?

Düzenli olarak yapılan sağlık taramaları ile ortaya çıkarılır.

Hastalara eklem koruma tekniklerinin öğretilmesi birincil korumaya örnektir.

Temel hedef hastalığın daha fazla zarar vermesini önlemektir.

Belirli bir hastalık için potansiyel olarak risk altında olan sağlıklı bireylere odaklanır.

Hastalığın erken dönemde tespit ve tedavi edilmesini içerir

Açıklama:

Belirli bir hastalık için potansiyel olarak risk altında olan sağlıklı bireylere odaklanır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Kişinin zarar göreceği etmenleri uzaklaştırma yeteneğine ne ad verilir?

E. Koruma

Denge

Sağlık

Uyum

Koruma

Açıklama:

E. Koruma

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangileri güvenlik becerilerinin gelişimine etki eder?
I. Yaşam koşulları
II. Beslenme
III. Çevre
IV. Gelişim
V. Yaş

I-II-III-IV

I-II-III-V

II-III-IV-V

I-III-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

I. Yaşam koşulları
III. Çevre
IV. Gelişim
V. Yaş

Doğru Cevap: D

Soru 59

İş Sağlığı ve Güvenliği, mevzuatına göre iş yerlerindeki olası risklerin belirlenip önlem alınmasında birincil derecede sorumlu kişi kimdir?

Özürlüler İdaresi

Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

İşveren

Belediye

Çalışan

Açıklama:

İşveren

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangileri engelli bireylerin güvenliğini tehdit eden unsurlardandır?
I. Fiziksel şiddet
II. Cinsel istismar
III. Aşağılama
IV. Bakım ihtiyaçlarının karşılanmaması
V. Sağlıklı beslenmemesi

I-II-III-IV

I-II-III-V

II-III-IV-V

I-III-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

I. Fiziksel şiddet
II. Cinsel istismar
III. Aşağılama
IV. Bakım ihtiyaçlarının karşılanmaması

Doğru Cevap: A

Soru 61

Dünyada bir milyardan fazla engelli bireyin yaşadığı tahmin edilmektedir. Türkiye’de yaşayan engelli birey yaklaşık kaç milyondur?

8,5 milyondur

9 milyondur

9,5 milyondur

10 milyondur

10,5 milyondur

Açıklama:

8,5

Doğru Cevap: A

Soru 62

''Katılımda kısıtlılık'' sözü ile aşağıdakilerden hangisi ifade edilmek istenir?

Vücut yapıları ve fonksiyonlarındaki olumsuzluk ve problemleri ifade eder

Bir iş ya da eylemin kişi tarafından yerine getirilmesidir.

Yaşama karışmaktır

Bireylerin aktiviteleri yerine getirirken yaşadığı zorluklardır.

Bireylerin hayata karışırken yaşayabileceği sorunlardır.

Açıklama:

Bireylerin hayata karışırken yaşayabileceği sorunlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Önleme sağlığın korunmasındaki en temel basamaktır. Önleme kaç aşamada gerçekleşir?

İki aşamada gerçekleşir

Üç aşamada gerçekleşir

Dört aşamada gerçekleşir

Beş aşamada gerçekleşir

Altı aşamada gerçekleşir

Açıklama:

Üç aşamada gerçekleşir

Doğru Cevap: B

Soru 64

''eklem romatizması olan bir hastaya, eklemlerini nasıl koruyacağını öğretmek''
Yukarıda verilen örnek kaçıncı tip koruyucu sağlık önleme kapsamına girer?

Birincil koruma

İkincil koruma

Üçüncül koruma

Dördüncül koruma

Beşincil koruma

Açıklama:

Üçüncül koruma

Doğru Cevap: C

Soru 65

“Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2010” a göre engelli bireylerde sağlığın devam ettirilmesi belirli ana koşullara bağlıdır.
Aşağıdakilerden hangisi bu koşullardan biri degildir?

Sağlıklı bir çevrenin ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının desteklenmesi

İkincil sağlık sorunlarının yani komplikasyonların önlenmesi

Engelli bireylerin sosyal aktivitelere katılımının teşvik edilmesidir

Engelli bireylerin sağlıklarını korumaya ve iyileştirmeye yönelik ihtiyaçları hakkında bilinçlendirilmesi

Engelli bireylerin gerekli izolasyonunun sağlanması

Açıklama:

Engelli bireylerin gerekli izolasyonunun sağlanması

Doğru Cevap: E

Soru 66

“Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020” sağlığın sosyal belirleyicilerine odaklanır ve bunu beş başlık altında ele alır.
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Ekonomik kalkınma sürekli ilerleme

Eğitim

Sağlık ve Sağlık Hizmetleri

Muhit ve İnsan Ürünü Çevre

Sosyal ve Toplumsal Katılım

Açıklama:

Ekonomik kalkınma sürekli ilerleme

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi '‘Engelliler ve Sağlıklı İnsanlar 2020’’ye göre Engelli bireyler ve toplumun diğer üyeleri arasında sağlık alanındaki eşitsizliğin kaldırılması için verilen önerilerden biri değildir?

Toplumların ulaşılabilir olması konusunda dikkatli olması gerektiği söylenmesi

Engelli bireylerin sağlığı sürdürme faaliyetlerine dahil edilmesi

Çevredeki engellerin kaldırılması

Engelli bireylere uygun sağlık hizmetlerinin sağlanması

Sağlık çalışanlarının engellilik ile illgili bilgi düzeylerinin geliştirmesi için eğitim olanaklarının arttırılması

Açıklama:

Toplumların ulaşılabilir olması konusunda dikkatli olması gerektiği söylenmesi

Doğru Cevap: A

Soru 68

''Morbidite'' için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı olma

Hastalığa bağlı ölüm oranı

Güçlü ve dayanıklı olma

Hastalığa yakalanma oranı

Tip 2 diyabet risk oranı

Açıklama:

Hastalığa yakalanma oranı

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin özelliklerinden biri değildir?

Erken ölüm riskini sıfırlar

Fiziksel uygunluğu geliştitir

Kan lipid profilini düzenler

Uyku kalitesini geliştirir

Kemik yoğunluğunu arttırır

Açıklama:

Erken ölüm riskini sıfırlar

Doğru Cevap: A

Soru 70

Engelli bireylerin sağlıksız beslenmeleri ve fiziksel aktivite düzeylerinin az olmasına etki eden çeşitli faktörler vardır.
Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biri değildir?

Sağlıklı yiyecek seçeneğinin olması

Çiğneme ve yutma problemleri

Kilo alımına ya da iştahta değişikliklere neden olan ilaçlar

Kişinin egzersiz yapmasına engel olan kişisel ve çevresel koşullar

Ekonomik zorluklar

Açıklama:

Sağlıklı yiyecek seçeneğinin olması

Doğru Cevap: A

Soru 71

Zarar verici etmenlerden ve bunun sonucundaki istenmeyen olaylardan korunma durumuna ne ad verilir?

Sağlık

İş sağlığı

İyilik

Güvenlik

Sürdürülebilirlik

Açıklama:

Güvenlik, zarar verici etmenlerden ve bunun sonucundaki istenmeyen
olaylardan korunma durumudur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Kişinin, fiziksel, mental ve sosyal olarak iyi olma hali ne ile ifade edilmektedir?

İyilik

Sağlık

Güvenlik

Katılım

Aktivite

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütüne (World Health Organisation; WHO) göre sağlık
‘Kişinin, fiziksel, mental ve sosyal olarak iyi olma hali olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi eskiden hastalığın olmayışı olarak tanımlanmıştır?

canlılık

iyilik

sağlık

güvenlik

yaşam

Açıklama:

Sağlık, yıllardır hastalığın olmayışı olarak tanımlanmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

WHO, sağlık ve sağlıkla ilişkili kavramlar ile ilgili tüm dünyada ortak bir dil oluşturmak için 2001 yılında İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırılması (International Classification of Functioning, Disability and Health; ICF) sistemini geliştirmiştir.
ICF’in amacı, aşağıdakilerden hangisidir?

sağlığın ve engelliliğin tanımı ile ölçülebilmesini sağlamak

sağlığın ve engelliliğin tanımlayarak ölçülmesi ve uluslararası standartlar oluşturmak

sağlığın ve engelliliğin tanımı, ölçülmesi ve bu alandaki politikalar için bir temel oluşturmak

sağlığın ve engelliliğin tanımı yapılarak ölçülmesini sağlayıp, belirlenen standartlar altındaki kişilerle ilgili politika oluşturmak

sağlığın ve engelliliğin tanımı yapılarak ölçülmesini sağlayıp, azalan kaynaklar sebebiyle belirlenen standartlar altındaki ve üstündeki kişilerle ilgili politika oluşturmak

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 75

Bireylerin aktiviteleri yerine getirirken yaşadığı zorluklara ne ad verilir?

katılımda kısıtlılık

aktivite limitasyonu

katılım

bozukluklar

vücut fonksiyonları

Açıklama:

Aktivite limitasyonu: Bireylerin aktiviteleri yerine getirirken yaşadığı zorluklardır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Bir iş ya da eylemin kişi tarafından yerine getirilmesine ne ad verilir?

iş bitirme

hak ediş

aktivite

katılım

katılıma alacağı

Açıklama:

Aktivite: Bir iş ya da eylemin kişi tarafından yerine getirilmesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdaki kavramlardan hangisi toplum sağlığına uyarladığımızda, hastalık ve engel oluşma ihtimalini azaltmak veya sağlık koşullarını iyi bir şekilde devam ettirmek için yapılan uygulamalar olarak tanımlanır?

refah

iyileştirme

sağıltım

önleme

koruma

Açıklama:

Toplum sağlığına uyarladığımızda ÖNLEME kavramı, hastalık ve engel oluşma ihtimalini azaltmak veya sağlık koşullarını iyi bir şekilde devam ettirmek için yapılan uygulamalar olarak tanımlanır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Hastalığa yakalanma oranına ne denir?

pandemi

inme riski

morbidite

fiziksel uygunluk

risk

Açıklama:

Morbidite: Hastalığa yakalanma oranıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Fiziksel aktivite aşağıdakilerden hangisi arttırır?

düşmeleri

kalça kırık riskini

depresyonu

obeziteyi

kemik yoğunluğunu

Açıklama:

Fiziksel Aktivitenin Yararlarının bir kaçı şunlardır:
• Kilo kontrolüne yardım eder ve obeziteyi engeller.
• Fiziksel uygunluğu geliştitir.
• Düşmeleri önler.
• Kalça kırık riskini azaltır.
• Depresyonu azaltır.
• Kemik yoğunluğunu arttırır.
• Uyku kalitesini geliştirir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Engelli bireylerin, güvenliğini geliştirmeyi hedefleyen uygulamalar iki noktaya odaklanır. Aşağıdakilerden hangisi bu iki noktanın içerdiği unsurlardan değildir?

Potansiyel olarak zararlı etmenlerin belirlenmesi

Potansiyel olarak zararlı etmenlerin tahmin edilmesi

Potansiyel olarak zararlı etmenler için önceden önlem alınması

Kişinin çevresinde bulunan ve kendisine zarar verebilecek etmenleri ortadan kaldırmak

Kişinin çevresinde bulunan ve kendisine zarar verebilecek etmenlerden nasıl korunacağının öğretilmesi

Açıklama:

Engelli bireylerin, güvenliğini geliştirmeyi hedefleyen uygulamalar iki noktaya odaklanır.
• Potansiyel olarak zararlı etmenlerin belirlenmesi ya da tahmin edilmesi ile önceden önlem alınması
• Kişinin çevresinde bulunan ve kendisine zarar verebilecek etmenlerden nasıl korunacağının öğretilmesi
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Toplu taşıma araçlarını kullanabilme hangi tür bağımsız yaşam becerisine örnektir?

Özbakım ve Kişisel Temizlik

Beslenme

Giyinme

Ev içi

Ev dışı

Açıklama:

Bağımsızlık becerilerinin neler olabileceğine dair alanyazında farklı sınıflandırmalar mevcuttur. Millî Eğitim Bakanlığı’nın 2016’da yayımladığı
Çocuk Gelişimi ve Eğitimi alanının Bağımsız Yaşam Becerileri Modülünde bağımsız yaşam becerileri; Özbakım ve Kişisel Temizlik (el-yüz yıkama, deri ve banyo temizliği, saç ve traş alışkanlığı) Becerileri, Beslenme (farklı biçimlerde yemek yeme) Becerileri, Giyinme (soyunma) Becerileri, Tuvalet Becerileri, Ev İçi (yiyecek hazırlama, depolama, ev temizliği, çamaşır yıkama ve ütü, dikiş dikme,
telefon etme, yatak yapma, misafir karşılama) Beceriler, Ev Dışı (ulaşım araçlarını kullanma, alışveriş yapma, doktora gitme, dışarda yeme) Becerileri olarak belirtilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Bedensel/ortopedik yetersizliği olan bireylerde kullanılan yardımcı teknolojilere örnektir?

KinectRom sistemi

Görsel çizelgeler

Sesli uyarı sistemleri

Konuşma cihazı

Dijital ve sentez cihazlar

Açıklama:

Bedensel/ortopedik yetersizlik: Switch ve tarama çözümleri, KinectRom sistemi: ses, kafa, ayak,
ağız ve gözle kontrol, ortam kontrolü

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerde hangisi otizm bireyler için öğretmenlerin kullanabileceği stratejilerden değildir?

Çocuğun yaptıklarıyla ilgili yorumlarda bulunmak

Gereksiz sorular sormaktan kaçınmak

Kısa ve anlaşılır konuşmak

Konuşmayı eğlenceli hâle getirin

Abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanmayın

Açıklama:

Abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanın: Otizmli çocuklarla etkileşirken tıpkı küçük bir bebekle oynuyor gibi jest, mimik ve ses
tonunuzu olabildiğince oyuncaklı hâle getirin. Böyle yapmanın iki temel yararı vardır. Birincisi çocuğun, sizin söylediklerinizi anlama olasılığını artırmak, ikincisi de çocuğun ilgisini çekmek

Doğru Cevap: E

Soru 4

Otizm bireylerde, İstediği bir nesneyi ya da etkinliği elde etmek için, o nesnenin ya da etkinliğin resmini karşısındakine vermesi istenilen öğretim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Yanlışsız Öğretim Teknikleri

Ayrık Denemelerle Öğretim

Replik silikleştirme

Fırsat öğretimi

Resim Değiş Tokuşuna Dayalı İletişim Sistemi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 5

Hedef uyaran ile ipucu bir arada sunulduğu ve zamanla ipuçlarının geri çekildiği öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Aşamalı Yardımla Öğretim

Sosyal Öyküler

Beceri Analizi

Etkinlik temelli öğretim

Etkinlik Çizelgeleri

Açıklama:

Aşamalı Yardımla Öğretim: Aşamalı yardımla öğretimde, hedef uyaran ile ipucu bir arada sunulur ve zamanla ipuçları geri çekilir, başka bir ifadeyle silikleştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi mali yönetim becerilerinden birisi değildir?

Banka kartı kullanarak para çeker.

Hesap makinesi kullanır.

Fatura ödemelerini yapar.

Pazardan/marketten alışveriş yapar.

Dengeli beslenir.

Açıklama:

Paraları tanır.
Para üstünü hesaplar
Dört işlem gerektiren market problemlerini çözer
Hesap makinesi kullanır
Harçlığına göre alışveriş yapar.
İhtiyacı olan şeyleri satın alır.
İhtiyaç duyduğu şeyleri gereksinimi kadar satın alır.
Alışverişten artan parasını cebine/cüzdanına koyar.
Banka kartı kullanarak para çeker.
Kantinden alışveriş yapar.
Verilen listeye göre alışveriş yapar.
Gereksinimlerine göre alışveriş listesi yapar.
Pazardan/marketten alışveriş yapar.
Ürünlerin son kullanma tarihini kontrol eder.
Fatura ödemelerini yapar.
Banka işlemlerini yapar.
Aylık bütçe yapar.
Aylık bütçesine uygun harcamalar yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi mutfak becerilerinden birisi değildir?

Makarna pişirir.

Ütü yapar.

Türk kahvesi yapar.

Su ısıtıcı kullanır.

Bulaşık makinesine bulaşık dizer.

Açıklama:

Kahvaltı hazırlar.
Çorba yapar.
Omlet yapar.
Makarna pişirir.
Sandviç hazırlar.
Tost yapar.
Salata yapar.
Çay demler.
Türk kahvesi yapar.
Ayran yapar.
Fırında yemek yapar.
Mikrodalgada yemek pişirir.
Blender, mikser kullanır.
Su ısıtıcı kullanır.
Yemek masası hazırlar.
Yiyecekleri bölümlerine göre buzdolabına yerleştirir.
Yemek masasını toplar.
Su ısıtıcısı kullanır.
Bulaşık makinesine bulaşık dizer.
Bulaşık makinesinden temizleri çıkarır

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi ev içi becerilerden değildir?

Odasını temizler.

Toz alır.

Ayakkabılarını siler.

Kendi yatağını toplar.

Marketten alış veriş yapar.

Açıklama:

Kıyafeti ıslak ya da kirli olduğunda kıyafetini değiştirir.
Kendisinden istenmeden kişisel eşyalarını kaldırır.
Kendi yatağını toplar.
Elektrikli cihazların fişlerini takar çıkarır (örneğin; elektrik süpürgesi).
Yerleri süpürür, pas pas yapar, siler ve toz alır.
Eve ait temizlik ürünlerini uygun bir şekilde kullanır.
Odasını temizler.
Ampulleri değiştirir.
Boş bir odaya girerken ışıkları açar ve odadan çıkan son insansa ışıkları kapatır..
Kavanoz kapaklarını takar ve çıkarır.
Paketlenmiş olan karton kutuları ya da yiyecekleri açar (süt kutusu, şeker gibi)
Zil çaldığında kapıya bakar.
Buzdolabını kullanır.
Çamaşır makinesinden temizleri çıkarır.
Çamaşır makinesinden çıkardığı çamaşırları, çamaşırlığa asar.
Evdeki çöpleri çöp kutusuna atar.
Evdeki çöpleri kapıya çıkarır.
Araç kullanarak yer siler.
Toz alır.
Masa siler.
Dolap düzeltir.
Yatak düzeltir.
Çamaşırlıktan asılı olan çamaşırları toplar.
Çamaşırları katlar.
Çamaşırları dolaba yerleştirir.
Dolapta giysileri yazlık-kışlık olarak sınıflandırır.
Ayakkabılarını siler.
Kirli giysilerini kirli sepetine atar

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi ileri diyabet hastası orta yaşlı bir kadın için rehabilitasyon uygulaması örneği olamaz?

bakım verenlerin uygun dokunma ve işaretle iletişim yöntemleri geliştirmesi için çocukla beraber çalışması

fiziksel aktivite konusunda eğitilmesi,egzersiz programının hazırlanması

görme kaybı sonrasında muhasebeci olarak işine devam edebilmesi için ekran okuyucu sağlanması

ekstremite ampütasyonu sonrasında bir protezin ve yürüme eğitiminin sağlanması

diyabet koması nedeniyle hastaneye yatışını takiben gücünü geri kazanmasına yardım edilmesi

Açıklama:

Rehabilitasyon, hizmet sunulan grubun farklılığı ve desteğe ihtiyaç duyulan konuların çeşitliliği sebebiyle çok farklı tedbirler ve uygulamalar içerebilmektedir. Aşağıdaki örneklerle farklı rehabilitasyon tedbirlerinin ayrımı daha net yapılabilecektir:
İleri diyabet hastası orta yaşlı bir kadın: Rehabilitasyon, kadının diyabet koması nedeniyle hastaneye yatışını takiben gücünü geri kazanmasına yardım edilmesini, ekstremite ampütasyonu sonrasında bir protezin ve yürüme eğitiminin sağlanmasını ve devam eden görme kaybı sonrasında muhasebeci olarak işine devam edebilmesi için ekran okuyucu sağlanmasını içerebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Fiziksel Engelli Bireylerin Evleri İçin Güvenlik önlemlerinden değildir?

Acil telefon numaraları yazılı olmalı

Elektrik prizleri yukarıda olmalı

Mobilya kenarları keskin olmamalı

Tuvalete destek tutmak eklenmeli

Ev girişine rampa yapılmalı

Açıklama:

Telefon erişilebilir mi?
Acil telefon numaraları yazılı mı?
Posta kutusu erişilebilir mi?
Termostat/kombi erişilebilir mi?
Elektrik prizleri/anahtarları erişilebilir mi?
Kusurlu zemin var mı?
Keskin kenarlı mobilya var mı?
Sıcak su boruları izole mi?
Yangın söndürücü erişilebilir mi?
Ev girişine bir rampa veya parmaklık yapılmış mı?
Tuvalet ve küvete destek tutmaklar eklenmiş mi?
Halılar, kapı eşikleri ve ekstra mobilyalar çıkarılmış mı?
Elektrik kabloları yerden uzak ve güvenli mi?
Dolaptaki giysi çubuğu alçaltılmış mı?
Mutfak tezgâhının altı boş mu?
Mutfak depoları ve mobilya takımları tekerlekli sandalyeye uyum
sağlayacak şekilde düzenlenmiş mi?

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yardımcı teknolojiler arasında yer almaz?

konuşma cihazı

dokunsal saatler

Dijital ekran büyüteçleri

Switch ve tarama çözümleri

Tepegöz

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğu: Zihin yetersizliği, öğrenme güçlüğü
Görsel çizelgeler, hatırlatıcılar, sesli kitaplar, sözcük denetleyiciler, dijital asistanlar, robotlar
Görme yetersizliği: Dijital ekran büyüteçleri, uzak görüntüleme büyüteci, ekran okuyucuları, sesli uyarı sistemleri, braille klavye ve yazıcı,
optik karakter tanımlama (optical character reader: OCR), akıllı gözlükler, dokunsal saatler
İşitme yetersizliği Kulak içi işitme cihazları, görsel ve fiziksel uyarıcılar, ses tanıma yazılımları, konuşma cihazı
Dil ve konuşma bozukluğu: Dijital ve sentez cihazlar (kayıtlı ses ve yapay ses üreten), yazıdan seslendirme (text to speech: TTS)
Bedensel/ortopedik yetersizlik: Switch ve tarama çözümleri, KinectRom sistemi: ses, kafa, ayak, ağız ve gözle kontrol, ortam kontrolü

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi otizm spektrum bozukluğu olan biri için kullanılabilecek yardımcı teknoloji örneklerinden biri değildir?

robotlar

sesli kitaplar

Braille klavye ve yazıcı

dijital asistanlar

sözcük denetleyiciler

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğu Zihin yetersizliği, öğrenme güçlüğü için kullanılan teknolojik yardımcılar: Görsel çizelgeler, hatırlatıcılar, sesli kitaplar, sözcük denetleyiciler, dijital asistanlar, robotlar.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel sınırlılığı olan biri ile çalışırken dikkat etmemiz gereken hususlardan biri değildir?

Ortamdaki dikkat dağıtıcı ve tehlike arz edebilecek unsurları kaldırın.

Öğrenciye anlayacağı şekilde dil düzeyine uygun yönerge verin.

Öğretim yaparken öğrencinin dikkatini sağladığınızdan emin olun.

Yaptığınız çalışmaların etkililiğini göstermek için veri tutun.

Koltuk değneği ya da baston kullanan ve yavaş yürüyen kişilerle yürürken onların temposuna göre yürüyün.

Açıklama:

Zihinsel sınırlılığı olan bireylerle çalışacak öğretmenlerin dikkat etmesi gereken hususlar şunlardır:
• Yaptığınız çalışmaların etkililiğini göstermek için veri tutun.
• Çalışacağınız becerilerin günlük hayatta sık kullanılan işlevsel beceriler olmasına dikkat edin.
• Öğretim yaparken öğrencinin dikkatini sağladığınızdan emin olun.
• Öğrenciye anlayacağı şekilde dil düzeyine uygun yönerge verin.
• Özellikle uzun süre dikkat ve performans gerektiren günlük yaşam becerilerinin öğretiminde öğrenci yorulduğunda ara verin.
• Ortamdaki dikkat dağıtıcı ve tehlike arz edebilecek unsurları kaldırın.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Küçük yaşlardaki otizmli çocuklarla çalışacak öğretmenlerin kullanabileceği stratejilerden hangisi yanlış verilmiştir?

İlginç nesne ve etkinlikler bulun

Gereksiz sorular sormaktan kaçının

Karşılık beklemek ve işaret verin

Abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanmayın

Çocuğun yaptıklarıyla ilgili yorumlarda bulunun

Açıklama:

Örneklemek gerekirse otizmli çocuk aileleri ve eğitimcileri için kanıta dayalı müdahale biçimlerine ilişkin pek çok bilgi ve uygulama örneği barındıran “Tohum Otizm Portalında” küçük yaşlardaki otizmli çocuklarla çalışacak öğretmenlerin kullanabileceği şu stratejileri önermektedir:
İlginç nesne ve etkinlikler bulun
Gereksiz sorular sormaktan kaçının
Çocuğun yaptıklarıyla ilgili yorumlarda bulunun
Beklemek ve işaret verin
Sohbete katılmayı pekiştirin
Abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanın

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel sınırlılığı olan çocuklara iletişim becerilerinin kazandırılmasında sık kullanılan öğretim yöntemlerinden biri değildir?

Yanlışsız Öğretim Teknikleri

İşaret dili öğretimi

Fırsat öğretimi

Replik silikleştirme

Ayrık Denemelerle Öğretim

Açıklama:

Özel gereksinimli bireylerle çalışan öğretmenler kullanacakları yöntem ve stratejileri çalışacakları öğrencinin özelliklerine göre bireyselleştirmeyi hiçbir zaman unutmamalıdır. Zihinsel sınırlılığı olan çocuklara iletişim becerilerinin kazandırılmasında en sık kullanılan birkaç öğretim yönteminden aşağıda bahsedilmiştir.
Yanlışsız Öğretim Teknikleri
Ayrık Denemelerle Öğretim
Replik silikleştirme
Fırsat öğretimi

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel engelli bireylerin evinde bakılması gereken güvenlik ve erişilebilirlik maddelerinden biri değildir?

Telefon erişilebilir mi?

Termostat/kombi erişilebilir mi?

Elektrik prizleri/anahtarları erişilebilir mi?

Yangın söndürücü erişilebilir mi?

Sıcak su boruları erişilebilir mi?

Açıklama:

Fiziksel Engelli Bireylerin Evleri İçin Güvenlik ve Erişilebilirlik Kontrol Listesi
Telefon erişilebilir mi? Acil telefon numaraları yazılı mı? Posta kutusu erişilebilir mi? Termostat/kombi erişilebilir mi? Elektrik prizleri/anahtarları erişilebilir mi? Kusurlu zemin var mı? Keskin kenarlı mobilya var mı? Sıcak su boruları izole mi? Yangın söndürücü erişilebilir mi? Ev girişine bir rampa veya parmaklık yapılmış mı? Tuvalet ve küvete destek tutmaklar eklenmiş mi? Halılar, kapı eşikleri ve ekstra mobilyalar çıkarılmış mı? Elektrik kabloları yerden uzak ve güvenli mi? Dolaptaki giysi çubuğu alçaltılmış mı? Mutfak tezgâhının altı boş mu?

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi mutfak becerilerinden birisi değildir?

Fırında yemek yapar.

Mikrodalgada yemek pişirir.

Ütü yapar.

Blender, mikser kullanır.

Yemek masası hazırlar.

Açıklama:

Mutfak Becerileri Kontrol Listesi
________ Kahvaltı hazırlar.
________ Çorba yapar.
________Omlet yapar.
________ Makarna pişirir.
________ Sandviç hazırlar.
________ Tost yapar.
________ Salata yapar.
________ Çay demler.
________ Türk kahvesi yapar.
________ Ayran yapar.
________ Fırında yemek yapar.
________ Mikrodalgada yemek pişirir.
________ Blender, mikser kullanır.
________ Su ısıtıcı kullanır.
________ Yemek masası hazırlar.
________ Yiyecekleri bölümlerine göre buzdolabına yerleştirir.
________ Yemek masasını toplar.
________ Su ısıtıcısı kullanır.
________ Bulaşık makinesine bulaşık dizer.
________ Bulaşık makinesinden temizleri çıkarır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi mutfak becerilerinin kazandırılması için kullanılabilecek öğretim yöntemlerinden biridir?

Beceri analizi

Fırsat öğretimi

Replik silikleştirme

Ayrık Denemelerle Öğretim

İppucu sunma ve ipucunu geri çekme

Açıklama:

Mutfak becerilerinin kazandırılması için kullanabileceğimiz pekçok etkili öğretim yöntemi bulunmaktadır. Bunlardan en sık kullanılan birkaç öğretim yöntem ve stratejisinden aşağıda bahsedilmiştir.
Etkinlik temelli öğretim
Beceri analizi

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyler için mali yönetim becerileri örneklerinden biri olamaz?

Banka işlemlerini yapar.

Aylık bütçe yapar.

Paraları tanır.

Para üstünü hesaplar.

Yemek masası hazırlar.

Açıklama:

Mali Yönetim Becerileri Kontrol Listesi
________ Paraları tanır.
________ Para üstünü hesaplar
________ Dört işlem gerektiren market problemlerini çözer
________ Hesap makinesi kullanır
________ Harçlığına göre alışveriş yapar.
________ İhtiyacı olan şeyleri satın alır.
________ İhtiyaç duyduğu şeyleri gereksinimi kadar satın alır.
________ Alışverişten artan parasını cebine/cüzdanına koyar.
________ Banka kartı kullanarak para çeker.
________ Kantinden alışveriş yapar.
________ Verilen listeye göre alışveriş yapar.
________ Gereksinimlerine göre alışveriş listesi yapar.
________ Pazardan/marketten alışveriş yapar.
________ Ürünlerin son kullanma tarihini kontrol eder.
________ Fatura ödemelerini yapar.
________ Banka işlemlerini yapar.
________ Aylık bütçe yapar.
________ Aylık bütçesine uygun harcamalar yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sosyal öykülerin yazımında kullanılan cümle çeşitlerinden biri değildir?

betimleyici

yansıtıcı

yönlendirici

yanıltıcı

iş birlikçi

Açıklama:

Sosyal durumları açıklamak, sosyal becerileri, akademik becerileri ve günlük yaşam becerilerini öğretmek ve çocukların karşılaştıkları sosyal durumlara uygun tepkide bulunmalarını sağlamak amacıyla belli bir formatta, kurallı yazılan ve söz konusu beceri, olay ya da durumu nesnel olarak tanımlayan, kurgusal, kısa öykülerdir. Sosyal öykülerin uygulanması iki aşamadan oluşur: sosyal öykünün yazımı ve sosyal öykünün sunulması. Sosyal öykülerin yazımında (a) betimleyici, (b) yansıtıcı, (c) yönlendirici, (d) doğrulayıcı, (e) iş birlikçi ve (f) kontrol cümlesi olmak üzere altı cümle çeşidi kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Farklı engel gruplarında kullanılan düşük düzey yardımcı teknolojilerden hangisi belli bir zaman diliminin organize edilmesini sağlamaya yardımcıdır?

Görsel kartlar/Resimli semboller

Görsel çizelgeler

Kalem tutacağı

Okuma büyüteçleri

Sayfa çevirme aparatı

Açıklama:

Görsel çizelgeler, resimli ya da yazılı olarak farklı şekillerde hazırlanabilen, belli bir zaman diliminin organize edilmesini sağlayan çizelgelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Talep etme, bağlama uygun yanıt verme, seçim yapma, gibi becerilerde oldukça etkili olan orta düzey yardımcı teknoloji seçeneklerden hangisidir?

Görsel çizelgeler

Konuşma üreten araçlar

Okuma kalemleri

Okuma büyüteçleri

Zamanlayıcılar

Açıklama:

Konuşma üreten araçlar bir sözcük ya da cümleyi temsil eden pek çok sembol içeren dijital ses çıktısı sunan taşınabilir elektronik araçlardır. Araçtaki herhangi bir sembole dokunarak bağlama uygun ses çıktısı sağlanabilmektedir. Örne- ğin; kalem sembolüne dokununca “Kalem”, ya da “Kalem istiyorum.” gibi bir sözcük ya da cümle üre- tilebilmektedir. Özellikle talep etme, bağlama uygun yanıt verme, seçim yapma, gibi becerilerde oldukça etkili olduğu belirtilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Seçeneklerden hangisi Millî Eğitim Bakanlığı’nın 2016’da yayımladığı Çocuk Gelişimi ve Eğitimi alanının Bağımsız Yaşam Becerileri Modülünde yer alan becerilerinden biridir?

Akademik Beceriler

İletişim Becerileri

İnce Motor Beceriler

Kaba Motor Beceriler

Özbakım becerileri

Açıklama:

Bağımsızlık becerilerinin neler olabileceğine dair alanyazında farklı sınıflandırmalar mevcuttur. Millî Eğitim Bakanlığı’nın 2016’da yayımladığı Çocuk Gelişimi ve Eğitimi alanının Bağımsız Yaşam Becerileri Modülünde bağımsız yaşam becerileri; Özbakım ve Kişisel Temizlik (el-yüz yıkama, deri ve banyo temizliği, saç ve traş alışkanlığı) Becerileri, Beslenme (farklı biçimlerde yemek yeme) Becerileri, Giyinme (soyunma) Becerileri, Tuvalet Becerileri, Ev İçi (yiyecek hazırlama, depolama, ev temizliği, çamaşır yıkama ve ütü, dikiş dikme, telefon etme, yatak yapma, misafir karşılama) Beceriler, Ev Dışı (ulaşım araçlarını kullanma, alışveriş yapma, doktora gitme, dışarda yeme) Becerileri olarak belirtilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

'Bir ipucu sunma ve ipucunu geri çekme yöntemi' olarak da adlandırılan öğretim yöntemi seçeneklerden hangisidir?

Ayrık Denemelerle Öğretim

Doğal Öğretim Yöntemleri

Fırsat Öğretimi

Replik Silikleştirme

Yanlışsız Öğretim Teknikleri

Açıklama:

Yanlışsız öğretim teknikleri; genel olarak eği- timin başında hedef öncüllere (davranış öncesi uyaranlar), hedef tepkiyi doğru bir şekilde kontrol eden uyaranların yani ipuçlarının eklenmesini zo- runlu kılar. İpuçları, ardışık denemeler sırasında, hedef davranış öncesi uyaranların uyaran kontro- lü oluşturmalarını sağlamak amacıyla, sistematik olarak azaltılır (silikleştirilir). Diğer bir deyişle yanlışsız öğretim, bir ipucu sunma ve ipucunu geri çekme yöntemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Uyaran sunma, ipucu, tepki, sonuç ve denemeler arası bekleme süresini temel alan öğretim yöntemi seçeneklerden hangisidir?

Ayrık Denemelerle Öğretim

Doğal Öğretim

Fırsat Öğretimi

Replik Silikleştirme

Yanlışsız Öğretim Teknikleri

Açıklama:

Bir Ayrık Denemelerle Öğretim uygulaması 5 temel bölümden oluşur. Birincisi uyaran sunma, öğretmen basit ve net bir yönerge sunar ya da soru sorar. İkincisi ipu- cu, ipucuyla aynı zamanda ya da hemen ardından, öğretmen, çocuğun doğru tepkide bulunması için rehberlik eder. Üçüncüsü tepki, çocuk, öğretmenin ipucuna doğru ya da yanlış bir tepkide bulunur. Dördüncüsü sonuç; eğer çocuk doğru bir tepki verirse öğretmen doğru tepkiyi hemen övgü, sarıl- ma, küçük bir parça yiyecek, oyuncak ya da diğer etkinliklerle pekiştirir. Eğer çocuk doğru tepkide bulunmazsa öğretmen ipucu sunarak doğru tepki- yi ortaya çıkarır ancak çocuğa somut bir pekiştireç sunmaz sadece övgü sunabilir. Beşincisi denemeler arası bekleme süresi uyaran ipucunu verdikten son- ra, diğer bir denemeye geçmeden önce öğretmen kısa bir süre (1-5 saniye) bekler.
Uyaran sunma, ipucu, tepki, sonuç ve denemeler arası bekleme süresini temel alan öğretim yöntemi, Ayrık Denemelerle Öğretimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Fiziksel engelli olarak tekerlekli sandalyede oturan bireylerle çalışacak öğretmenlere aşağıdakilerden hangisi önerilir?

Sohbet ederken göz seviyesine inmekten sakınmak

Kendisiyle doğrudan değil refakatçisi ile konuşmak

Yardım istemeden ve kendisine sormadan yardım etmek

Basamaklardan ve rampadan geri geri indirmek

Çalışmaların etkililiğini göstermek için veri tutmak

Açıklama:

Tekerlekli sandalyeli kişiyi bir basamaktan ya da rampadan indirmeniz gerekiyorsa sandalyeyi geri geri indirin.
Basamaklardan ve rampadan geri geri indirmek

Doğru Cevap: D

Soru 27

Bir ipucu sunma ve ipucunu geri çekme yöntemi hangisidir?

Yanlışsız öğretim

Fırsat öğretimi

Ayrık denemelerle öğretim

Beceri analizi

Etkinlik temelli öğretim

Açıklama:

yanlışsız öğretim, bir ipucu sunma ve ipucunu geri çekme yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Zihin engelli ve otizmli çocuklar için özellikle yeni davranış kazandırma sürecinde ve yeni ayırt edici uyaranları öğretirken uygun olan ve çocukların öğrenme becerilerini desteklemek amacıyla bilginin bireyselleştirilmesi ve kolaylaştırılması olarak tanımlanan yöntem hangisidir?

Ayrık denemelerle öğretim

Replik silikleştirme

Fırsat öğretimi

Resim değiş tokuşu

Etkinlik temelli öğretim

Açıklama:

Ayrık denemelerle öğretim (ADÖ), çocukların öğrenme becerilerini desteklemek amacıyla bilginin bireyselleştirilmesi ve kolaylaştırılmasıdır. Zihin engelli ve otizmli çocuklar için ADÖ özellikle yeni davranış kazandırma sürecinde ve yeni ayırt edici uyaranları öğretirken uygundur

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Ayrık denemelerle öğretim (ADÖ) uygulamasının temel bölümlerinden değildir?

Uyaran sunma

İpucu

Tepki

Ceza

Sonuç

Açıklama:

Bir ADÖ uygulaması 5 temel bölümden oluşur. Birincisi uyaran sunma, İkincisi ipucu Üçüncüsü tepki, Dördüncüsü sonuç;. Beşincisi denemeler arası bekleme süresi uyaran ipucunu verdikten sonra, diğer bir denemeye geçmeden önce öğretmen kısa bir süre (1-5 saniye) bekler.
ceza

Doğru Cevap: D

Soru 30

“Çatal bıçak kullanma becerisinin öğretimi öğle yemeği rutini içerisine yerleştirilerek, kişisel temizlik becerilerinin öğretimi öğle yemeği sonrası ya da tuvalet sonrası temizlik rutini içerisine yerleştirilerek öğretilebilir” yukarıdaki örnekte hangisi açıklanmaktadır?

Beceri analizi

Etkinlik temelli öğretim

Ayrık denemelerle öğretim

Replik silikleştirme

Fırsat öğretimi

Açıklama:

Etkinlik temelli öğretim

Doğru Cevap: B

Soru 31

Fiziksel sınırlılıkları bulunan bireylerde finansal yönetimi sürdürme hakkı kime verilmelidir?

Bireye

Aileye

Devlete

Özel eğitmene

Mali müşavire

Açıklama:

Fiziksel sınırlılıkları ne düzeyi olursa olsun bilişsel, algısal süreçlerde sorun olmadığı sürece bireye finansal yönetimini sürdürme hakkı verilmelidir

Doğru Cevap: A

Soru 32

Küçük yaşlardaki otizmli çocuklarla çalışacak öğretmenlere önerilen stratejilerden hangisi yanlıştır?

İlginç nesne ve etkinlikler bulun

Gereksiz sorular sormaktan kaçının

Sohbete katılmayı pekiştirin

Abartılı jest, mimik ve ses tonundan kaçının

Çocuğun yaptıklarıyla ilgili yorumlarda bulunun

Açıklama:

Abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanın: Otizmli çocuklarla etkileşirken tıpkı küçük bir bebekle oynuyor gibi jest, mimik ve ses tonunuzu olabildiğince oyuncaklı hâle getirin. Böyle yapmanın iki temel yararı vardır. Birincisi çocuğun, sizin söylediklerinizi anlama olasılığını artırmak, ikincisi de çocuğun ilgisini çekmek
Abartılı jest, mimik ve ses tonundan kaçının

Doğru Cevap: D

Soru 33

“Misafiri karşılar ve uğurlar” aşağıdaki becerilerden hangisine örnektir?

Mali

İletişim

Temizlik

Barınma

Mutfak

Açıklama:

İletişim

Doğru Cevap: B

Soru 34

“Pazardan/marketten alışveriş yapar” aşağıdaki becerilerden hangisine örnektir?

Mali

İletişim

Temizlik

Barınma
Mutfak

Mutfak

Açıklama:

mali

Doğru Cevap: A

Soru 35

Fiziksel sınırlılığı bulunan bireylerin bağımsız mutfak becerileri sergilerken güvenliklerine ilişkin aşağıdaki önerilerden hangisi yanlıştır?

Otomatik kavanoz açıcıları kullanmaktan sakının

Karıştırma kapları ve tabakları kaymayan paspaslarla dengeleyin

Kesme ve doğrama için tırtıklı bir bıçak kullanın

Tek elle yönetilebilen elektrikli ev aletlerini kullanın

Uzun fırın eldivenleri ve tencere tutucuları kullanın

Açıklama:

Otomatik kavanoz açıcıları kullanın. Bir düğmeye basarak boyutları değişen ve duvara monte olan modelleri de bulunmaktadır
Otomatik kavanoz açıcıları kullanmaktan sakının

Doğru Cevap: A

Soru 36

Seçeneklerden hangisi ev içi becerilerin kazandırılması için kullanabileceğimiz etkili ve en sık kullanılan öğretim yöntemidir?

Alternatif İletişim Sistemlerini

Etkinlik Çizelgeleri

Fırsat öğretimi

PECS

Replik silikleştirme

Açıklama:

Etkinlik çizelgesi, bireyi bir dizi etkinliği yerine getirmeye yönlendiren fotoğraf ya da sözcük setidir. Etkinlik çizelgeleri farklı şekillerde olabilir ancak henüz okumayı bilmeyen çocuklar için başlangıçta, her sayfasında çocuğu etkinlikle meşgul olmaya ya da ödüllere yönlendiren fotoğraflı ipuçları bulunan üç veya dört halkalı dosyalardır. Çocuklar, etkinlik çizelgesini açmayı, ilk sayfayı çevirmeyi, fotoğrafı işaret etmeyi, resimde belirtilen materyali almayı, etkinliği tamamlamayı, materyali yerine koymayı ve çizelgeye geri dönmeyi öğrenirler.
Ev içi becerilerin kazandırılması için kullanabileceğimiz pekçok etkili öğretim yöntemi bulunmaktadır. Bunlardan en sık kullanılan birkaç öğretim yönteminden aşağıda bahsedilmiştir: İpucu Sunma ve İpucunu Geri Çekme ve Etkinlik Çizelgeleri.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Engelli bireyler için yiyecek hazırlama becerilerinin öğretiminde kullanılabilecek, öğretimin içine gömüleceği etkinliklerin belirlenmesi, hedef becerinin öğretiminin nasıl yapılacağının belirlenmesi ve fiziksel çevrenin düzenlenmesi olmak üzere üç basamak izlenerek öğretimin sunulduğu Uygulamalı Davranış Analizine dayalı doğal öğretim yaklaşımı seçeneklerden hangisidir?

Alternatif İletişim Sistemleri

Beceri Analizi

Etkinlik Temelli Öğretim

PECS

Replik Silikleştirme

Açıklama:

Etkinlik temelli öğretim: Etkinlik temelli öğretim doğal ortamlarda doğal olarak oluşan davranış öncesi ve sonrası uyaranların kullanıldığı UDA’ya dayalı bir doğal öğretim yaklaşımıdır. Etkinlik temelli öğretim sürecinde öğretimin içine gömüleceği etkinliklerin belirlenmesi, hedef becerinin öğretiminin nasıl yapılacağının belirlenmesi ve fiziksel çevrenin düzenlenmesi olmak üzere üç basamak izlenerek öğretim sunulur.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Seçeneklerden hangisi mali yönetim becerilerine örnek olabilecek hedeflerden değildir?

Alışverişten artan parayı hesaplar.

İhtiyacı olan şeyleri satın alır.

İndirim zamanı ne bulursa alır.

Para üstünü hesaplar

Ürünlerin son kullanma tarihini kontrol eder.

Açıklama:

Paraları tanır.
Para üstünü hesaplar.
Dört işlem gerektiren market problemlerini çözer
İhtiyacı olan şeyleri satın alır.
Ürünlerin son kullanma tarihini kontrol eder.
Alışverişten artan parayı hesaplar.
Yukardaki beceriler makul mali yönetim becerileri iken "indirim zamanı ne bulursa almak" satın alınacak ürünün ihtiyaç duyulup duyulmadığını muhakeme etmekten uzak, sağlıksız bir mali yönetim davranışıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Sosyal öykülerin yazımında seçeneklerdeki cümle çeşitlerinden hangisi kullanılmaz?

Betimleyici

Doğrulayıcı

Emredici

İş birlikçi

Yansıtıcı

Açıklama:

Sosyal öykülerin yazımında (a) betimleyici, (b) yansıtıcı, (c) yönlendirici, (d) doğrulayıcı, (e) iş birlikçi ve (f) kontrol cümlesi olmak üzere altı cümle çeşidi kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Seçeneklerdeki iletişim becerilerinden hangisi otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin en çok zorlandığı iletişim becerisidir?

Evet-Hayır ifadelerini doğru kullanır.

Nesne ve resimleri tarif eder.

Resim ve fotoğrafları adlandırır.

Sorulduğunda ad ve soyadını söyler.

Zamirleri doğru kullanır.

Açıklama:

Otizmi olan bireyler, konuşulanları anlamada yaşadığı zorluktan dolayı kendilerini ifade etmede sıkıntı çekebilirler. Karşılıklı akıcı konuşma yerine çoğunlukla anında ya da gecikmeli olarak söylenenleri tekrar etme (ekolali) eğilimi içerisindedirler. Bazı uzmanlar ekolalinin amaçlı bir iletişim çabası olduğunu savunurken bazıları ise belli bir amacı olmayan otomatik bir davranış şekli olduğunu ifade etmektedirler. Kullandıkları sınırlı iletişimin içeriğine bakıldığında gramer bozuklukları göze çarpar. Zamirleri (özellikle “ben” zamirini) ve edatları doğru ve yerinde kullanmadaki sıkıntıları en temel özelliklerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıda yer alan yardımcı teknolojilerden hangisi diğerlerine göre farklıdır?

Kalem tutacağı

Okuma büyüteçleri

Sayfa çevirme aparatı

Okuma kalemleri

Uyarlanmış makas

Açıklama:

Yardımcı teknolojiler; teknolojik olarak karmaşık, gelişmiş materyaller içeren, yüksek teknoloji ya da daha ucuz, basit, kolay bulunabilir materyallerden oluşan daha düşük teknoloji ürünlerini içerir. Düşük ve yüksek düzey yardımcı teknolojiler arasında ise orta düzey teknoloji ürünleri yer almaktadır. Uyarlanmış makas, sayfa çevirme aparatı, okuma büyüteçleri ve kalem tutacağı düşük düzeyde teknolojiyi içermektedir. Okuma kalemleri ise orta düzey teknoloji içermektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Resim Değiş Tokuşuna Dayalı İletişim Sistemi (PECS) öğretimi kaç aşamadan oluşmaktadır?

Dört

Beş

Altı

Yedi

Sekiz

Açıklama:

PECS sistemi istediği bir nesneyi ya da etkinliği elde etmek için, o nesnenin ya da etkinliğin resmini karşısındakine vermesi öğretimesini içermektedir ve altı evreden ya da aşamadan oluşmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Etkinlik çizelgelerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Etkinlik çizelgesi, bireyi bir dizi etkinliği yerine getirmeye yönlendiren fotoğraf ya da sözcük setidir.

Çocuklar, etkinlik çizelgesini açmayı, ilk sayfayı çevirmeyi, fotoğrafı işaret etmeyi, resimde belirtilen materyali almayı, etkinliği tamamlamayı, materyali yerine koymayı ve çizelgeye geri dönmeyi öğrenirler.

Etkinlik çizelgeleri farklı şekillerde olabilir.

Etkinlik çizelgeleri ile öğretimde çocuklar çizelge izlemede ustalaştığında ve okuma becerisini geliştirdiğinde fotoğraflı ipucu yerine yazılı ipuçlarına tepki vermeyi öğrenirler.

Etkinlik çizelgeleri henüz okumayı bilmeyen çocuklar için kullanılamaz. Çocuğun temel düzeyde okuma becerisine sahip olması gereklidir.

Açıklama:

Etkinlik çizelgesi, bireyi bir dizi etkinliği yerine getirmeye yönlendiren fotoğraf ya da sözcük setidir. Etkinlik çizelgeleri farklı şekillerde olabilir. Çocuklar, etkinlik çizelgesini açmayı, ilk sayfayı çevirmeyi, fotoğrafı işaret etmeyi, resimde belirtilen materyali almayı, etkinliği tamamlamayı, materyali yerine koymayı ve çizelgeye geri dönmeyi öğrenirler. Çocuklar çizelge izlemede ustalaştığında ve okuma becerisini geliştirdiğinde, fotoğraflı ipucu yerine yazılı ipuçlarına tepki vermeyi öğrenirler. Etkinlik çizelgelerinin kullanılması için çocun okuma becerisine sahip olması gerekmez. Henüz okumayı bilmeyen çocuklar için başlangıçta, her sayfasında çocuğu etkinlikle meşgul olmaya ya da ödüllere yönlendiren fotoğraflı ipuçlarına yer verilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Etkinlik çizelgesi takip etme becerisi aşağıdaki yöntemlerden hangisi ile öğretilmektedir?

Fırsat öğretimi

Model olma

Elle yönlendirme

Ayrık denemelerle öğretim

PECS

Açıklama:

Etkinlik çizelgesi takip etmeyi elle yönlendirme ile öğretilmektedir. Elle yönlendirme ile çocuğun elinin üzerinden tutarak fotoğraflı ya da yazılı ipucunu işaret etmesi, materyalini alması, etkinliğini tamamlaması, materyalini kaldırması ve çizelgesine geri dönmesi sağlanır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel sınırlılığı olan bir yetişkine mutfak becerilerinin öğretiminde öğretilecek beceriyi belirledikten sonra gerçekleştirilmesi gereken ilk adımdır?

Etkili pekiştireç belirleme

Etkinlik çizelgesi oluşturma

Fiziksel düzenleme yapma

Beceri analizi yapma

PECS klasörü hazırlama

Açıklama:

Zihinsel sınırlılığı olan bireylere mutfak becerilerinin öğretiminde öğretilecek beceriyi belirledikten sonra ilk yapmamız gereken şey beceriyi analiz etmektir. Beceri analizi, becerinin daha kolay yapılabilen aşamalara ayrılmasıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel sınırlılığı olan bir yetişkine mali yönetim becerilerinin öğretiminde kullanılabilen öğretim yöntem ve stratejilerden biridir?

Sosyal öyküler

PECS

Etkinlik çizelgeleri

Replikli öğretim

Fırsat öğretimi

Açıklama:

Zihinsel sınırlılığı olan bireylere mali yönetim becerileri kazandırmak için belirli oranda bilişsel stratejiler kullanmayı öğretmek gerekmektedir. Sosyal öyküler ve aşamalaı yardımla öğretim dsık kullanılan yöntem ve stratejiler arasında yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bir sosyal öyküde uygun tepkinin nasıl sergilenmesi gerektiğine ilişkin bilgiler hangi cümle türü ile verilir?

Betileyici cümle

Yönlendirici cümle

Doğrulayıcı cümle

Kontrol edici cümle

Yansıtıcı cümle

Açıklama:

Betimleyici cümlede durum ve ortama ilişkin genel bilgiler; yansıtıcı cümlede bireyin kendisi dışındakilerin ilgili durumla ilgili düşünceleri, duyguları, inançları ve görüşlerine ilişkin bilgiler; yönlendirici cümlede uygun tepkinin nasıl sergilenmesi gerektiğine ilişkin bilgiler; doğrulayıcı cümlede içinde yaşanılan kültürün ortak değerlerine ilişkin bilgiler; iş birlikçi cümlede amaca ulaşmada anne-babaların, kardeşlerin, akranların ve uzmanların bireye nasıl yardım edebileceklerine ilişkin bilgiler; kontrol edici cümlede bilgiye ulaşmak ya da bilgiyi tekrar çağırmak için kullanılacak kişisel stratejilere ilişkin bilgilere yer verilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Sosyal öykülere ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Belirli cümle türlerini içerir.

Kısa öykülerdir.

Bireyin kendisini rahat ve güvende hissettiği bir ortamda sunulur.

Okuma becerisine sahip olan bireyler için hazırlanıyor ve uygulanır.

Açıklama:

Sosyal durumları açıklamak, sosyal becerileri, akademik becerileri ve günlük yaşam becerilerini öğretmek ve çocukların karşılaştıkları sosyal durumlara uygun tepkide bulunmalarını sağlamak amacıyla belli bir formatta, kurallı yazılan ve söz konusu beceri, olay ya da durumu nesnel olarak tanımlayan, kurgusal, kısa öykülerdir. Ancak sosyal öykülerin uygulanması için bireyin okuma becerisine sahip olması gerekmez. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi mali yönetim becerisidir?

Verilen listeye göre alışveriş yapma.

Yiyecekleri bölümlerine göre buzdolabına yerleştirme.

Başkaları için kapıları açma ve yol verme.

Misafiri karşılar ve uğurla

Misafiri karşılama ve uğurlama.

Açıklama:

Başkaları için kapıları açma ve yol verme ve misafiri karşılama ve uğurlama iletişim becerileridir. Yemek masası hazırlama ve yiyecekleri bölümlerine göre buzdolabına yerleştirme ev içi becerilerdir. Verilen listeye göre alışveriş yapma ise bir mali yönetim becerisidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangileri “Tohum Otizm Portalında” küçük yaşlardaki otizmli çocuklarla çalışan öğretmenlerin iletişim becerilerinin desteklenmesinde kullanabileceği stratejiler arasında yer alır?

Gereksiz sorular sormaktan kaçınma
Çocuğun yaptıklarıyla ilgili yorumlarda bulunma
Abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanmaktan kaçınma
Kısa ve anlaşılır konuşma

I-III

I-III-IV

II-III-IV

II-IV

I-II-IV

Açıklama:

“Tohum Otizm Portalında” yer alan ve küçük yaşlardaki otizmli çocuklarla çalışan öğretmenlerin iletişim becerilerinin desteklenmesinde kullanabileceği stratejilerden bazıları; gereksiz sorular sormaktan kaçınma, çocuğun yaptıklarıyla ilgili yorumlarda bulunma ve kısa ve anlaşılır konuşmadır. Öğretmenlere ayrıca abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanmaları önerilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Dijital ve sentez cihazlar, yazıdan seslendirme gibi yardımcı teknolojileri daha çok hangi yetersizlik grubu kullanır?

Görme yetersizliği

Dil ve konuşma bozukluğu

İşitme yetersizliği

Otizm spektrum bozukluğu

Ortopedik yetersizlik

Açıklama:

Dil ve konuşma bozukluğu: Dijital ve sentez cihazlar (kayıtlı ses ve yapay ses üreten), yazıdan seslendirme (text to speech: TTS) yardımcı teknolojileri kullanırlar.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi ev içi bağımsızlık becerilerinden değildir?

Alış veriş yapma

Yiyecek hazırlama

Ev temizliği

Telefon etme

Misafir karşılama

Açıklama:

Ev İçi Beceriler: Yiyecek hazırlama, depolama, ev temizliği, çamaşır yıkama ve ütü, dikiş dikme, telefon etme, yatak yapma, misafir karşılama olarak sayılabilir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Zihinsel sınırlılığı olan bireylerle çalışacak öğretmenlerin dikkat etmesi gereken hususlardan biri değildir?

Öğrenciye anlayacağı şekilde dil düzeyine uygun yönerge verilmesi

Yapılan çalışmaların etkililiğini göstermek için veri tutulması

Öğretim yaparken öğrencinin dikkatinin sağlandığından emin olunması

Zor beceriler ve başarısız yaşantıların artırılması

Ortamdaki dikkat dağıtıcı ve tehlike arz edebilecek unsurların kaldırılması

Açıklama:

Çalıştığınız bireyi iyi gözlemleyin ve başarılı yaşantı sayısını artırın.
Zor beceriler ve başarısız yaşantılar motivasyon kaybı oluşturacaktır.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Toplum içinde yaşayan her insan birbirleriyle iletişim içindedir.

İletişim, iki insan ya da insan grubu arasında gerçekleşen duygu, düşünce, davranış ve bilgi alışverişidir.

İletişim öğrenmenin temelini oluşturur.

İletişim becerileri pek çok günlük yaşam ve toplumsal uyum becerisinin
ön koşuludur.

Farklı yetersizlikler engelli bireylerdeki iletişim becerilerini olumlu yönde etkiler.

Açıklama:

Farklı yetersizlikler engelli bireylerdeki iletişim becerilerini de farklı şekilde etkilemektedir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi otizmli bireyin iletişim özelliklerinden değildir?

Hiç konuşamama

Karşısındakine boş gözlerle bakma

Etkileşim sırasında göz kontağı kurmama

Sosyal amaçlı iletişim başlatmada eksiklik

Karşılıklı akıcı konuşma

Açıklama:

Otizmi olan bireyler, konuşulanları anlamada yaşadığı zorluktan dolayı kendilerini ifade etmede sıkıntı çekebilirler. Karşılıklı akıcı konuşma yerine çoğunlukla anında ya da gecikmeli olarak söylenenleri tekrar etme (ekolali) eğilimi içerisindedirler.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Bir ipucu sunma ve ipucunu geri çekme şeklinde uygulanan öğretme yöntemi hangisidir?

Yanlışsız öğretim

Model olmak

Ayrık denemelerle öğretim

Şartlı refleks

Fırsat öğretimi

Açıklama:

Yanlışsız öğretim, bir ipucu sunma ve ipucunu geri çekme yöntemidir. Bu yöntemde ilk denemelerde hedef tepkinin oluşmasını ve sık sık pekiştirilmesini kesinleştirmek ve hataları en aza indirmek için öğrenciye gerekli tüm destek sağlanır. Daha sonra öğrenci doğru tepkiyi vermeye devam ettikçe destek sistematik bir şekilde geri çekilir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Farklı düzeylerde fiziksel sınırlılıkları bulunan bireylerin iletişim becerilerini sergilemeleri, geliştirmeleri ya da kolaylaştırmaları için önerilenlerden biri değildir?

Yanlışsız Öğretim Teknikleri

Ayrık Denemelerle Öğretim

Fırsat öğretimi

Soru cevap

Replik silikleştirme

Açıklama:

Farklı düzeylerde fiziksel sınırlılıkları bulunan bireylerin iletişim becerilerini sergilemeleri, geliştirmeleri ya da kolaylaştırmaları için aşağıda bazı öneriler yer almaktadır:
Yanlışsız Öğretim Teknikleri
Fırsat öğretimi
Replik silikleştirme
Ayrık Denemelerle Öğretim
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Günümüzde engelli ve yaşlı nüfus için yapılan tasarımların mühendislik hesapları yapılırken hangisi göz önünde bulundurulur?

Psikoloji

Antropoloji

Gerontoloji

Sosyoloji

Ekonomi

Açıklama:

Günümüzde engelli ve yaşlı nüfus için yapılan tasarımların mühendislik hesapları yapılırken gerontoloji, ergonomik düzenlemeler, erişilebilirlik ve teknolojiyi etkin kullanma göz önünde bulundurulmaktadır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Mutfak Becerileri Kontrol Listesinde yer alır?

Su ısıtıcısı kullanma

Dolap düzeltme

Evdeki çöpleri çöp kutusuna atma

Toz alma

Çamaşırları katlama

Açıklama:

Su ısıtıcısı kullanma mutfak becerileri arasındadır.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Mali yönetim becerilerinin tamamının ön koşulu hangisidir?

Sayı sayma

Para tanıma

Dört işlem

Yazma

Bütçe yapma

Açıklama:

Psikomotor becerilerden ziyade bilişsel becerilerin daha yoğun kullanıldığı mali yönetim becerileri zihinsel sınırlılığı olan bireyler için oldukça zordur. Zihinsel yetersizlik derecesine bağlı olarak bu konudaki
hedefler bazen sadece para tanıma becerisi ile sınırlı kalabilmektedir. Mali yönetim becerilerinin tamamının önkoşulu olan para tanıma becerisini öğretmek bile mümkün olmayabilmektedir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. İşitme cihazlar
II. Uzak görüntüleme büyüteci
III. Ekran okuyucuları
IV. Braille klavye ve yazıcı,
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri görme yetersizliği olan bireylerin kullanabileceği yardımcı teknolojilerdendir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Görme yetersizliği olan bireyler için yardımcı teknoloji kullanımı ile ilgili örnekler; Dijital ekran büyüteçleri, uzak görüntüleme büyüteci, ekran okuyucuları, sesli uyarı sistemleri, braille klavye ve yazıcı, optik karakter tanımlama (optical character reader: OCR), akıllı gözlükler, dokunsal saatler olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Çocuğun bir konu hakkında etkileşime girmesini bekleyip sonra da daha fazla konuşmasını sağlamak amacıyla, tepkide bulunarak daha ayrıntılı konuşma becerisi kazandırma yöntemine ne ad verilir?

Replik silikleştirme

Fırsat öğretimi

Resim Değiş Tokuşuna Dayalı İletişim Sistemi

Ayrık Denemelerle Öğretim

Sosyal öykü

Açıklama:

Fırsat öğretimi, çocuğun bir konu hakkında etkileşime girmesini bekleyip sonra da daha fazla konuşmasını sağlamak amacıyla, tepkide bulunarak daha ay

Doğru Cevap: B

Soru 63

Çocuğa, istediği bir nesneyi ya da etkinliği elde etmek için, o nesnenin ya da etkinliğin resmini karşısındakine vermesinin öğretildiği, altı aşamadan oluşan yönteme ne ad veriler?

Replik silikleştirme

Sosyal öykü

Fırsat öğretimi

Resim Değiş Tokuşuna Dayalı İletişim Sistemi

İpucunun giderek arttırılması

Açıklama:

Ülkemizde PECS olarak tanınan Resim Değiş Tokuşuna Dayalı İletişim Sistemi’nde çocuğa, istediği bir nesneyi ya da etkinliği elde etmek için, o nesnenin ya da etkinliğin resmini karşısındakine vermesi öğretilir. Resim Değiş Tokuşuna Dayalı İletişim Sistemi konuşamayan ya da konuşmayı işlevsel olarak kullanamayan her otizmli çocuğa öğretilebilir. Resim Değiş Tokuşuna Dayalı İletişim Sistemi öğretimi altı aşamaya ayrılmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 64

Doğal ortamlarda doğal olarak oluşan davranış öncesi ve sonrası uyaranların kullanıldığı uygulama davranış analizine dayalı öğretim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrık denemelerle öğretim

Etkinlik çizelgeleri

Fırsat öğretimi

Sosyal öykü

Etkinlik temelli öğretim

Açıklama:

Etkinlik temelli öğretim: Etkinlik temelli öğretim doğal ortamlarda doğal olarak oluşan davranış öncesi ve sonrası uyaranların kullanıldığı UDA’ya dayalı bir doğal öğretim yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Eğitimci çatal bıçak kullanma becerisinin öğretimini öğle yemeği rutinin içerisine yerleştirerek öğretmeyi planlamaktadır. Buna göre eğitimcinin hangi öğretim yöntemini kullandığı söylenebilir?

Etkinlik temelli öğretim

Ayrık denemelerle öğretim

Beceri analizi

Aşamalı yardım ile öğretim

Sosyal öyküler

Açıklama:

Etkinlik temelli öğretim sürecinde öğretimin içine gömüleceği etkinliklerin belirlenmesi, hedef becerinin öğretiminin nasıl yapılacağının belirlenmesi ve fiziksel çevrenin düzenlenmesi olmak üzere üç basamak izlenerek öğretim sunulur. Örneğin; çatal bıçak kullanma becerisinin öğretimi öğle yemeği rutini içerisine yerleştirilerek, kişisel temizlik becerilerinin öğretimi öğle yemeği sonrası ya da tuvalet sonrası temizlik rutini içerisine yerleştirilerek öğretilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Sosyal öyküler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Belli bir formatta, kurallı yazılan, kurgusal, kısa öykülerdir.

Öyküde söz konusu beceri, olay ya da durumu nesnel olarak tanımlanır.

Sosyal öyküler sadece mali becerilerin öğretiminde kullanılır.

Yazımında altı cümle çeşidi kullanılır.

Cümle çeşitlerinin öykü içinde kullanım oranı önemlidir.

Açıklama:

Sosyal öyküler günlük yaşama becerileri içeriğinde yer alan tüketici becerileri, toplumsal ortamları kullanma ve serbest zaman becerileri içeriğinde yer alan becerilerin öğretiminde etkili olarak kullanılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Hedef uyaran ile ipucunun bir arada sunularak zamanla ipuçlarının geri çekildiği, başka bir ifadeyle
silikleştiridiği öğretim yöntemine ne ad verilir?

Beceri öğretimi

Fırsat öğretimi

Aşamalı yardım ile öğretim

Sosyal öyküler

Etkinlik temelli öğretim

Açıklama:

Aşamalı Yardımla Öğretim: Aşamalı yardımla öğretimde, hedef uyaran ile ipucu bir arada sunulur ve zamanla ipuçları geri çekilir, başka bir ifadeyle silikleştirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Etkinlik çizelgeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bireyi bir dizi etkinliği yerine getirmeye yönlendiren fotoğraf ya da sözcük setidir.

Her etkinlik çizelgesinde yazılı ipuçları bulunmalıdır.

Etkinlik çizelgesini takip etme başlangıçta elle yönlendirme ile öğretilir.

Etkinlik çizelgesini kullanmada ustalaşınca yetişkin yardımı aşamalı olarak geri çekilir.

Etkinlik çizelgeleri üç ya da dört halkalı dosyalardan oluşur.

Açıklama:

Çocuklar çizelge izlemede ustalaştığında ve okuma becerisini geliştirdiğinde, fotoğraflı ipucu yerine yazılı ipuçlarına tepki vermeyi öğrenirler.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi mali yönetim becerilerinden birisidir?

Elektrik süpürgesi kullanma

Odasını toplama

Ütü kullanma

Verilen listeye uygun alışveriş yapma

Çamaşır makinesi kullanma

Açıklama:

Okul öncesi dönemde marketten alışveriş yapma oyunu oynanırken çocuklar istekleri elde etmek için para kullanmak gerektiğini anlarlar. İlkokuldaki çocuklar paraları tanımayı öğrenmeye başlarlar. İlerleyen yıllarda paraları biriktirerek daha özel isteklerine kavuşabileceklerini öğrenirler. Ergenlik döneminde bir miktar harçlık ile bir süre geçirmeyi öğrenirler. İşe girdikten sonra maaş görüşmesi yapmak, aylık bütçe oluşturmak, bütçeye uygun yaşamak, bankacılık işlemlerini halletmek, faturaları ödemek ve birikimleri değerlendirmek gibi daha karmaşık beceriler söz konusu olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

I. Su ısıtıcısı kullanma II. Harçlığa uygun alışveriş yapma III. Türk kahvesi yapma IV. Mikrodalgada yemek pişirme Yukarıdakilerden hangisi/hangileri mutfak becerilerindendir?

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

I , III ve IV mutfak becerilerine örnektir. II ise mali yönetim becerilerine örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

"Görsel çizelgeler, hatırlatıcılar, sesli kitaplar, sözcük denetleyiciler, dijital asistanlar, robotlar"
Aşağıdaki Yetersizlik guruplarından hangisi yukarıda örneği verilen teknoloji örneklerini tamamını kullanabilmektedir?

Görme yetersizliği

Zihin yetersizliği

İşitme yetersizliği

Dil ve konuşma bozukluğu

Bedensel/ortopedik yetersizlik

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğu
Zihin yetersizliği, öğrenme güçlüğü

Görsel çizelgeler, hatırlatıcılar, sesli kitaplar, sözcük denetleyiciler, dijital asistanlar, robotlar

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi düşük düzeyde teknolojiler sınıfına girmektedir?

Konuşma üreten araçlar

Konuşan hesap makineleri

fosforlu işaretleyiciler

Okuma kalemleri

Zamanlayıcılar

Açıklama:

Düşük Düzeyde Teknolojiler

Okuma büyüteçleri, fosforlu işaretleyiciler ve kalemler

Doğru Cevap: C

Soru 73

Fiziksel sınırlılığı bulunan bireylerle çalışacak öğretmenlerin dikkat edilmesi gereken hususlar arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Tekerlekli sandalyede oturan kişiye sormadan sandalyesini hareket ettirmeyin veya itmeyin.

Tekerlekli sandalye kullanıcısı yerine yanındaki refakatçisi ile konuşun, doğrudan kendisiyle konuşmayın bu uygun bir davranış değildir.

Koltuk değneği ya da baston kullanan veyavaş yürüyen kişilerle yürürken onların temposuna göre yürüyün.

Yardım etmeden önce mutlaka sorun.

Tekerlekli sandalyelere yaslanmayın, dokunmayın ya da dinlenmek için oturmayın.

Açıklama:

Fiziksel sınırlılığı bulunan bireylerle çalışacak öğretmenlerin dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:
• Tekerlekli sandalyelere yaslanmayın, dokunmayın ya da dinlenmek için oturmayın.
• Tekerlekli sandalyede oturan kişilere yaslanmayın.
• Tekerlekli sandalyede oturan kişiye sormadan sandalyesini hareket ettirmeyin veya itmeyin.
• Tekerlekli sandalyede oturan bir kişiden ceketinizi ya da içeceğinizi tutmasını istemeniz uygun bir davranış değildir.
• Tekerlekli sandalyede oturan bir kişiyle sohbet ederken göz seviyesine gelmeye dikkat edin.
• Tekerlekli sandalye kullanıcısıyla konuşurken, yanındaki refakatçisi ile değil, doğrudan kendisiyle konuşunuz.
• Yardım etmeden önce mutlaka sorun.
• Farklı özelliklere sahip tekerlekli sandalyeçeşitleri vardır. Tekerlekli sandalyenin özelliklerini bilmiyorsanız kullanıcısına sorun ve söylediklerini uygulayın.
• Tekerlekli sandalyeli kişiyi bir basamaktanya da rampadan indirmeniz gerekiyorsa sandalyeyi geri geri indirin.
• Bazı tekerlekli sandalye kullanıcıları tekerlekli sandalye dışında oturmayı tercih edebilirler. Eğer böyle bir talepleri olursa kibarca yardım teklif edin ve tekerlekli san- dalyelerinin ulaşabilecekleri mesafede durmasına özen gösterin.
• Koltuk değneği ya da baston kullanan kişiler oturduğunda veya bir yere yaslandığında, bu cihazlara kolay ulaşabilecekleri me- safede olmalarını sağlayın.
• Koltuk değneği ya da baston kullanan veyavaş yürüyen kişilerle yürürken onların temposuna göre yürüyün.
• Kişi, zaman zaman şarj edilmesi gerekenakülü tekerlekli sandalye kullanıyorsa ve sandalyesini şarj etmesi gerekiyorsa, kendisine kibarca prize yakın bir yer gösterin.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Zihinsel sınırlılığı olan bireylerle çalışacak öğretmenlerin dikkat etmesi gereken hususlar arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Anlamakta zorlandığı becerilerde görseldestekler sunun ve gerektiğinde ona model olun.

Öğrenciye anlayacağı şekilde dil düzeyine uygun yönerge verin.

Mümkün olduğunca olumlu davranışları övmeye çalışın.

Beceri öğretimi ve davranış yönetimi stratejilerini birlikte kullanmayın.

Yaşantı ve deneyim fırsatını artırın

Açıklama:

Zihinsel sınırlılığı olan bireylerle çalışacak öğret- menlerin dikkat etmesi gereken hususlar şunlardır:

Yaptığınız çalışmaların etkililiğini göstermek için veri tutun.
Çalışacağınız becerilerin günlük hayatta sıkkullanılan işlevsel beceriler olmasına dikkat edin.
Öğretim yaparken öğrencinin dikkatini sağladığınızdan emin olun.
Öğrenciye anlayacağı şekilde dil düzeyine uygun yönerge verin.
Özellikle uzun süre dikkat ve performansgerektiren günlük yaşam becerilerinin öğretiminde öğrenci yorulduğunda ara verin.
Ortamdaki dikkat dağıtıcı ve tehlike arzedebilecek unsurları kaldırın.
Çalışma zamanını daha gönüllü olunan za- manlara göre esnetilmesi sistematik bir şekilde planlanmalıdır.
Kazandırdığınız becerilerin genellemesinive kalıcılığını sağlamayı da planlayın.
Çalıştığınız bireyi iyi gözlemleyin ve başarılı yaşantı sayısını artırın. Zor beceriler ve başarısız yaşantılar motivasyon kaybı oluşturacaktır.

• Beceri öğretimi ve davranış yönetimi stratejilerini birlikte kullanın.
• Öğrenme motivasyonunu artıracak planlamalar yapın.
• Yaşantı ve deneyim fırsatını artırın.
• Birey beceri analizindeki bir basamakta zorlanıyorsa o basamağı daha küçük bileşenlere bölün.
• Anlamakta zorlandığı becerilerde görseldestekler sunun ve gerektiğinde ona model olun.
• Bir beceride tutarlı şekilde yanlış yapıyorsatam fiziksel ipucu ile becerinin doğrusunu yaptırtın ve yardımınızı aşamalı bir şekilde geri çekin.
• Hangi ipucu stratejisini kullandıysanız kullanın ipuçlarını geri çekmeyi ve öğrenciye bağımsız uygulama fırsatı sunmayı ihmal etmeyin.
• Mümkün olduğunca olumlu davranışları övmeye çalışın.
• Eğitim sürecine aileyi de katmaya çalışın.Yaptığınız uygulamaları aileye gösterin, anlatın, uygulatın ve geri bildirim verin.
• Zorlandığınız ve bilmediğiniz konularda deneyimli uzmanlar ile işbirliğine açık olun.

Zihinsel sınırlılığı olan bireylerle çalışacak öğret- menlerin dikkat etmesi gereken hususlar şunlardır:

Yaptığınız çalışmaların etkililiğini göstermek için veri tutun.
Çalışacağınız becerilerin günlük hayatta sıkkullanılan işlevsel beceriler olmasına dikkat edin.
Öğretim yaparken öğrencinin dikkatini sağladığınızdan emin olun.
Öğrenciye anlayacağı şekilde dil düzeyine uygun yönerge verin.
Özellikle uzun süre dikkat ve performansgerektiren günlük yaşam becerilerinin öğretiminde öğrenci yorulduğunda ara verin.
Ortamdaki dikkat dağıtıcı ve tehlike arzedebilecek unsurları kaldırın.
Çalışma zamanını daha gönüllü olunan za- manlara göre esnetilmesi sistematik bir şekilde planlanmalıdır.
Kazandırdığınız becerilerin genellemesinive kalıcılığını sağlamayı da planlayın.
Çalıştığınız bireyi iyi gözlemleyin ve başarılı yaşantı sayısını artırın. Zor beceriler ve başarısız yaşantılar motivasyon kaybı oluşturacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Doğum öncesi, doğum esnasında veya doğumdan hemen sonra beyinde oluşan hasar nedeniyle oluşan hareket bozukluğuna verilen ad olan ve beynin hasar gören yerine göre belirtileri de değişmekte olan bozukluktur. Ağırlıklı olarak hareketi ilgilendiren bir bozukluk olması nedeniyle, çocukluk çağında en yaygın olarak görülen, temel iletişim sorunları konuşma ile ilgili olan bu bozukluğa ne ad verilir?

Serebral Palsi (SP)

Otizm spektrum bozukluğu

Dil ve konuşma bozukluğu

dikkat eksikliği

hiperaktivite bozukluğu

Açıklama:

Çocukluk çağında en yaygın olarak görülen sinir sistemi bozukluğu Se- rebral Palsi (SP)’dir Serebral palsi: Doğum öncesi, doğum esnasında veya doğumdan hemen sonra beyinde oluşan hasar nedeniyle oluşan hareket bozukluğuna verilen addır ve beynin hasar gören yerine göre belirtileri de değişir. Ağırlıklı olarak hareketi ilgilendiren bir bozukluk olması nedeniyle temel iletişim sorunları konuşma ile ilgili olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Ekolali eğilimi aşağıdakilerden hangisidir?

Mecazi ifadeleri anlama ve sıklıkla kullanma

Karşılıklı akıcı konuşma yerine çoğunlukla anında ya da gecikmeli olarak söylenenleri tekrar etme

Ben zamirini kullanmak konusunda sorun yaşama

Gramer konusunda sorun yaşama

Adına tepki verme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 77

Dejeneratif bir kas hastalığı olup, kaslar gittikçe hareketini kaybeder. Bu çocuklar ergenlik ve erken yetişkinlikten öteye genelde yaşamazlar. Bu hastalık zihinsel ve dil becerileri etkilenebilir. Bu hastalığa sahip bazı çocuklarda ciddi dil ve okuma-yazma sorunları görüldüğü hâlde, bazılarında bu işlevler etkilenmemektedir. Yukarıda tanımlanan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Serebral Palsi (SP)

Musküler distrofi (MD)

Otizm spektrum bozukluğu (OSB)

İşitme bozukluğu

Zihin yetersizliği, öğrenme güçlüğü

Açıklama:

Musküler distrofi (MD) ise dejeneratif bir kas hastalığıdır. Kaslar gittikçe hareketini kaybeder. Bu çocuklar ergenlik ve erken yetişkin- likten öteye genelde yaşamazlar. MD’de zihinsel ve dil becerileri etkilenebilir. Bazı MD’li çocuklarda ciddi dil ve okuma-yazma sorunları görüldüğü hâlde, bazılarında bu işlevler etkilenmemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Küçük yaşlardaki otizmli çocuklarla çalışacak öğretmenlerin kullanabileceği stratejiler arasında aşağıdakilerden hangisi önerilmemektedir?

İlginç nesne ve etkinlikler bulun

Gereksiz sorular sormaktan kaçının

Çocuğun yaptıklarıyla ilgili yorumlarda bulunun

Abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanmayın

Kısa ve anlaşılır konuşun

Açıklama:

Abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanın:Otizmli çocuklarla etkileşirken tıpkı küçük bir bebekle oynuyor gibi jest, mimik ve ses tonunuzu olabildiğince oyuncaklı hâle geti- rin. Böyle yapmanın iki temel yararı vardır. Birincisi çocuğun, sizin söylediklerinizi anlama olasılığını artırmak, ikincisi de çocuğun ilgisini çekmek

Doğru Cevap: D

Soru 79

Çocukların öğrenme becerilerini desteklemek amacıyla bilginin bireyselleştirilmesi ve kolaylaştırılmasıdır. Zihin engelli ve otizmli çocuklar için bu yöntem özellikle yeni davranış kazandırma sürecinde (ör. önceden yapamadıkları konuşma sesleri ve motor hareketler) ve yeni ayırt edici uyaranları (ör. farklı isteklere doğru tepkiler verme) öğretirken uygundur. Ayrıca ileri düzeyde becerilerin öğretiminde ve problem davranışlarla başa çıkmada kullanılabilir.
Yukarıda tarifi yapılan öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrık denemelerle öğretim (ADÖ)

Fırsat öğretimi

Replik silikleştirme

Etkinlik temelli öğretim

Resim Değiş Tokuşuna Dayalı İletişim Sistemi (PECS)

Açıklama:

Ayrık denemelerle öğretim (ADÖ),çocukların öğrenme becerilerini desteklemek amacıyla bilginin bireyselleştirilmesi ve kolaylaştırılmasıdır. Zihin engelli ve otizmli çocuklar için ADÖ özellikle yeni davranış kazandırma sürecinde (ör. önceden yapamadıkları konuşma sesleri ve motor hareketler) ve yeni ayırt edici uyaranları (ör. farklı isteklere doğru tepkiler verme) öğretirken uygundur. Ayrıca ileri düzeyde becerilerin öğretiminde ve problem davranışlarla başa çıkmada kullanılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Mali yönetim becerilerinin kazandırılmasında kullanılan yöntem ve stratejiler arasında aşağıdakilerden hangisi veya hangileri sıklıkla kullanılmaktadır?

Etkinlik temelli öğretim
Aşamalı Yardımla Öğretim
Sosyal Öyküler
Kinect Teknolojisi kullanımı

I ve II

I ve III

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Mali yönetim becerileri kazandırmak için belirli oranda bilişsel stratejiler kullanmayı öğretmek gerekmektedir. Bu durumda fiziksel müdahalelerden ziyade sözlü anlatım ve ipuçlarının daha çok kul- lanıldığı yöntemler tercih edilebilir. Aşağıda mali yönetim becerilerinin kazandırılmasında sık kullanılan yöntem ve stratejilerden bahsedilmektedir.
Bunalr, Sosyal Öyküler ve Aşamalı Yardımla Öğretim dir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Zihinsel yetersizliği olan bireylerle çalışırken aşağıdakilerden hangisi dikkat edilecek hususlardan birisi değildir?

Çalışılan becerilerin günlük hayatta sık kullanılan işlevsel beceriler olması

Öğrenciye anlayacağı şekilde, dil düzeyine uygun yönerge verilmesi

Çalışma zamanı olarak sabah saatlerinin seçilmesi ve düzenli olarak bu saatlerde yapılması

Bir beceride tutarlı şekilde hatalar varsa tam fiziksel ipucu ile becerinin doğrusunu yaptırp ve yardımın aşamalı bir şekilde geri çekilmesi

Beceri öğretimi ve davranış yönetimi stratejilerinin birlikte kullanılması

Açıklama:

Çalışma zamanını daha gönüllü olunan zamanlara göre esnetilmesi sistematik bir şekilde planlanmalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Aşağıda verilenlerden hangisi özel eğitimde kullanılan düşük düzeyde teknolojilerden birisidir?

Okuma büyüteçleri

Zamanlayıcılar

Okuma kalemleri

Konuşma üreten araçlar

Konuşan hesap makineleri

Açıklama:

Okuma büyüteçleri metinlerin daha kolay görülmesini sağlayan düşük teknoloji içeren araçlardır. Diğer seçenekte verilenler yüksek teknoloji içeren araçlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Otizmli bireylerin en çok sıkıntı yaşadığı dilin hangi bileşenidir?

Ses bilgisi (Fonoloji)

Biçimbilim (Morfoloji)

Sözdizim (Sentaks)

Anlambilim (Semantik)

Kullanım bilgisi (Pragmatik)

Açıklama:

Pek çok otizmli birey yaşamları boyunca ya hiç konuşamazlar ya da konuşabilseler bile dilin iletişim ve sosyal etkileşim amaçlı pragmatik bir şekilde kullanımında sıkıntı yaşarlar. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Ayrık denemelerle öğretimde izlenen basamaklar hangi seçenekte sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

İpucu, uyaran sunma, tepki, sonuç, denemeler arası bekleme

Uyaran sunma, ipucu, tepki, sonuç, denemeler arası bekleme süresi

Uyaran sunma, tepki, ipucu, sonuç, denemeler arası bekleme

İpucu, uyaran sunma, tepki, denemeler arası bekleme, sonuç

Uyaran sunma, ipucu, denemeler arası bekleme süresi, tepki, sonuç

Açıklama:

Bir ADÖ uygulaması 5 temel bölümden oluşur. Birincisi uyaran sunma, öğretmen basit ve
net bir yönerge sunar ya da soru sorar. İkincisi ipucu, ipucuyla aynı zamanda ya da hemen ardından, öğretmen, çocuğun doğru tepkide bulunması için rehberlik eder. Üçüncüsü tepki, çocuk, öğretmenin ipucuna doğru ya da yanlış bir tepkide bulunur. Dördüncüsü sonuç; eğer çocuk doğru bir tepki verirse öğretmen doğru tepkiyi hemen övgü, sarılma, küçük bir parça yiyecek, oyuncak ya da diğer etkinliklerle pekiştirir. Eğer çocuk doğru tepkide
bulunmazsa öğretmen ipucu sunarak doğru tepkiyi ortaya çıkarır ancak çocuğa somut bir pekiştireç sunmaz sadece övgü sunabilir. Beşincisi denemeler arası bekleme süresi uyaran ipucunu verdikten sonra, diğer bir denemeye geçmeden önce öğretmen kısa bir süre (1-5 saniye) bekler.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Yaygın olarak iletişim becerisi kazandırmak veya mevcut becerilerini geliştirmek için kullanılan, çocuğun bir konu hakkında etkileşime girmesini bekleyip sonra da daha fazla konuşmasını sağlamak amacıyla, tepkide bulunarak daha ayrıntılı konuşma becerisi kazandırma yöntemi nedir?

Replik silikleştirme

Ayrık denemelerle öğretim

Resim değiş tokuşuna dayalı iletişim sistemi

Fırsat öğretimi

Ortak dikkat ve ilgi rutinleri

Açıklama:

Fırsat öğretimi, çocuğun bir konu hakkında etkileşime girmesini bekleyip sonra da daha fazla konuşmasını sağlamak amacıyla, tepkide bulunarak daha ayrıntılı konuşma becerisi kazandırma yöntemidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Yanlışsız öğretim teknikleri için hangisi söylenemez?

Bu tekniklerde ipucu kullanımı zorunlu değildir.

İlk denemelerde hedef tepkinin oluşması için çokça destek sağlanır.

Orta-ağır zihinsel engelli ve otizmli olan öğrencilere her türlü yeni beceri öğretiminde kullanılabilir.

Öğrenci doğru tepkiyi vermeye devam ettikçe destek sistematik bir şekilde geri çekilir.

/b, p/ harflerini karıştıran bir çocukta başlangıçta harflerin dikey çizgileri uzatılıp ilerleyen denemelerde harflerin birbirine benzemesi bu yönteme örnektir.

Açıklama:

Yanlışsız öğretim teknikleri; genel olarak eğitimin başında hedef öncüllere (davranış öncesi
uyaranlar), hedef tepkiyi doğru bir şekilde kontrol eden uyaranların yani ipuçlarının eklenmesini zorunlu kılar. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Fiziksel sınırlılığı bulunan bireylere ev içi becerileri kazandırmada öncelikle çalışılması gerekenler hangisidir?

Öğretimsel düzenlemeler ve işlevsel beceriler

Öğretimsel ve çevresel düzenlemeler

Çevresel düzenlemeler ve bütünleştirme yaklaşımı

Bütünleştirme yaklaşımı ve öğretimsel beceriler

Bütünleştirme yaklaşımı ve işlevsel beceriler

Açıklama:

Fiziksel sınırlılığı bulunan bireylere ev içi becerileri kazandırmada öğretimsel düzenlemelerden ziyade çevresel düzenlemelerin ve bütünleştirme yaklaşımının gerekliliği ön plana çıkmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 88

Başlangıçta sadece yazılı ipuçları içerir
Orta-ağır zihinsel engelli öğrencilere seçim yapma becerisini kazandırmak amacıyla da kullanılabilir
Elle yönlendirme yapılırken daima çocuğun karşısına geçilir.

Etkinlik çizelgeleriyle ilgili yukarıdaki öncüllerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Etkinlik çizelgelerinde başlangıçta fotoğraflı ipuçları kullanılır. Elle yönlendirme yaparken çocuğun arkasında durularak yönlendirme yapılır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Fiziksel sınırlılığı olan bireylerin mutfak becerilerini bağımsız yerine getirebilmesi için yapılması gereken düzenlemelerden hangisi uygun değildir?

Karıştırma kaplarının ve tabakların kaymayan paspaslarla dengelenmesi

Tezgah mikseri yerine el mikseri kullanımı sağlanması

Plastik veya alüminyum gibi hafif kaplar kullanılması

Kesme ve doğrama için tırtıklı bir bıçak kullanılması

Mutfak tezgahının ve ocak altının tekerlekli sandalye ile rahatça girilecek şekilde tasarlanması

Açıklama:

El mikseri yerine tezgah mikseri kullanmak daha güvenlidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Mali yönetim becerilerinin zihinsel sınırlılığı olan bireyler için daha zor olmasının sebebi hangi becerinin eksikliğinden kaynaklanır?

Sosyal beceri

Sözel motor beceri

Psikomotor beceri

Dilsel beceri

Bilişsel beceri

Açıklama:

Psikomotor becerilerden ziyade bilişsel becerilerin daha yoğun kullanıldığı mali yönetim becerileri zihinsel sınırlılığı olan bireyler için oldukça zordur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Temel Bakım ve Rehabilitasyon-I - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler